In de veelbesproken Amerikaanse rechtszaak tegen socialemediabedrijven zijn alle ogen vandaag gericht op Mark Zuckerberg. De oprichter van Meta, het moederbedrijf van onder andere Facebook en Instagram, moet getuigen in de rechtbank in Californië.

De zaak is onderdeel van een grotere civiele procedure. Daarin stellen ruim 1600 eisers dat de platforms bewust mentale schade bij jongeren veroorzaken.

Zuckerbergs aanwezigheid wordt gezien als een belangrijk moment in het proces. Het komt niet vaak voor dat de baas van een groot techbedrijf persoonlijk getuigt in een civiele zaak van deze omvang.

Ouders die hun kind zijn verloren aan de gevolgen van sociale media, uiteenlopend van dodelijke drugsdeals tot pesterijen die uitliepen op zelfmoord, vliegen vanuit het hele land naar Californië in de hoop de Meta-topman in de ogen te kunnen kijken.

Online chantage

Mary Rodee is vanuit New York naar Los Angeles gekomen om Zuckerberg te zien getuigen. In 2021 verloor zij haar 15-jarige zoon aan zelfdoding nadat hij slachtoffer werd van sextortion. Dat is een vorm van online chantage waarbij daders dreigen intiem materiaal openbaar te maken.

Rodee verwijt de techbedrijven dat ze haar kind hebben blootgesteld aan een onveilig platform, waarvan ze wisten hoe schadelijk het was.

Omdat er maar een handjevol publieke plekken zijn, kunnen alleen de mensen die op tijd in de rij staan naar binnen. Eerder deze week stond Rodee samen met andere nabestaanden de hele nacht voor de rechtbank te wachten. Toen slaagde ze erin een plekje te bemachtigen, maar ze verwacht dat haar kans om Zuckerberg te zien vandaag kleiner is.

Toch vindt Rodee het haar plicht dat de tribune straks met ouders gevuld is. "We moeten onszelf laten zien", vertelt ze. "Het verandert de energie in de rechtszaal."

Ouders met foto's van hun kinderen die zelfmoord hebben gepleegd, buiten bij de rechtbank van Los Angeles:

Twee jaar geleden moest Zuckerberg getuigen in een hoorzitting in het Amerikaanse Congres. Hij verontschuldigde zich toen tegenover de rouwende gezinnen op de tribune die foto's hadden meegenomen van hun overleden kinderen.

Deze rechtszaak is baanbrekend, omdat de bedrijven niet worden aangeklaagd vanwege de inhoud maar juist vanwege het ontwerp van hun platforms. Zo zouden de oneindige scroll-functie of constante meldingen het haast onmogelijk maken niet verslaafd te raken.

'Groei snel'

Meta is het oneens met de beschuldigingen. "We hebben talloze beslissingen genomen om tieners veilig te houden", schrijft het bedrijf in een verklaring. Oorspronkelijk richtte de zaak zich ook tegen platforms TikTok en Snapchat, maar die bedrijven troffen een schikking.

In Europa volgen beleidsmakers het proces nauwgezet. Mogelijke juridische doorbraken in de Verenigde Staten kunnen invloed hebben op toekomstige regelgeving en aansprakelijkheidskwesties rond digitale platforms.

Het motto van Facebook was jarenlang: "Groei snel en breek dingen", een slogan die de werknemers verzekert dat de innovatie van het bedrijf vooropstaat, ook als die schade teweegbrengt.

'Pesten ging 24 uur per dag door'

Dat socialemediagebruik schade berokkent, daar twijfelt Erin Popolo niet over. Zij verloor haar 16-jarige dochter Emily aan zelfmoord tijdens de coronapandemie.

Emily's mentale gezondheid verslechterde sterk toen het gebruik van sociale media toenam, en het online pesten een grotere rol ging spelen dan voorheen. "Eerst kon ze nog ontsnappen aan pesten toen ze thuis was", vertelt haar moeder, "maar online ging het 24 uur per dag door".

Nu voert ze campagne tegen de gevaarlijke gevolgen van sociale media voor jongeren. Ook Popolo was afgelopen week in de rechtszaal in Californië.

Erin en haar dochter Emily:

Tijdens die hoorzitting kwam een interne e-mail uit 2016 aan bod, waarin Zuckerberg schreef over de introductie van de live-videofunctie op Facebook. Daarin stelde hij dat het informeren van ouders en leraren nadelig zou zijn voor het succes van het product.

Voor Popolo zijn de getuigenissen een pijnlijke gewaarwording. "Het is moeilijk om te horen dat deze mensen beslissingen namen terwijl ze al wisten welke schade het veroorzaakt bij kinderen."

Pesterijen tijdens uitvaart

Daarnaast stelt ze dat anonimiteit op sociale media verandert hoe mensen met elkaar omgaan. Zelfs tijdens de virtuele uitvaart van haar dochter, die vanwege coronamaatregelen werd uitgezonden, gingen de pesterijen door. Een minderjarige drong de Zoom-verbinding binnen en schreef beledigende teksten over haar dochter.

Het incident onderstreept de ernst van online geweld. "Ouders onderschatten vaak dat sociale media hun kind niet alleen toegang geeft tot de hele wereld, maar de wereld ook toegang krijgt tot hun kind."

In maart is de uitspraak in deze zaak. Popolo hoopt dat het een invloedrijke verandering teweeg zal brengen. Techbedrijven zijn alleen maar uit op winst. "Op snel groeien en iets breken", zegt Popolo. "En helaas zijn het onze kinderen die ze hebben gebroken."

113

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Meer dan tachtig VN-lidstaten waaronder Nederland hebben samen met verschillende internationale organisaties in een gezamenlijke verklaring de acties van Israël in de bezette Westelijke Jordaanoever veroordeeld. Die zijn volgens hen erop gericht om de "onwettige aanwezigheid" van Israël in het gebied uit te breiden.

De verklaring werd voorgelezen in het hoofdkantoor van de Verenigde Naties in New York door Riyad Mansour, de Palestijnse waarnemer bij de VN.

Naast Nederland hebben ook Europese landen als het Verenigd Koninkrijk Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje de verklaring ondertekend. Ook Rusland en de Arabische Liga, dat 22 Arabische landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika vertegenwoordigt, scharen zich achter de verklaring. De Verenigde Staten ontbreken.

In de verklaring noemen de ondertekenaars de recente Israëlische besluiten onverenigbaar met het internationaal recht en dringen zij er bij de Israëlische regering op aan deze direct terug te draaien.

De Israëlische regering heeft onlangs besloten om de controle over de bezette Westelijke Jordaanoever uit te breiden. Ook wordt het voor Israëliërs makkelijker om er grond te kopen. Deze vergaande besluiten betekenen een grote stap op weg naar definitieve annexatie van de Westoever door Israël.

Palestijnse vertegenwoordigers en internationale critici zeggen dat de besluiten de tweestatenoplossing verder onder druk zetten. Volgens de landen ondermijnt de uitbreiding van nederzettingen in grote delen van de Westoever de mogelijkheden voor vrede en stabiliteit in de regio.

In de verklaring verzetten de ruim tachtig landen zich nadrukkelijk tegen alle maatregelen die de demografische samenstelling, het karakter en de status van Palestijns grondgebied veranderen.

Ook kritiek in Israël

In Israël zelf is ook kritiek op de kabinetsbesluiten. Vredesbeweging Vrede Nu verwijt premier Netanyahu dat hij "door Israël ondertekende verdragen schendt en feitelijk de Westoever annexeert, volledig in strijd met de wil van het volk, het Israëlische belang en de positie van president Trump". Vrede Nu spreekt van "een mega-landroof".

Verder verwijt de actiegroep de regering dat die had beloofd Hamas uit te schakelen, maar er "in de praktijk voor kiest de Palestijnse Autoriteit ten val te brengen".

Wat houdt de bezetting van de Westelijke Jordaanoever in, en wat betekent die voor Palestijnen die er wonen? Onze correspondent laat het zien in deze video:

Het parlement van Peru heeft opnieuw een president de deur gewezen. Vier maanden na zijn beëdiging is interim-president José Jerí afgezet omdat hij ontmoetingen met Chinese zakenlieden niet had gemeld. Jerí was de zevende president van het Zuid-Amerikaanse land in nog geen tien jaar tijd. In april zijn in Peru presidentsverkiezingen.

Jerí's positie kwam onder druk te staan nadat video's waren opgedoken van ontmoetingen met Chinese zakenlieden, onder wie een ondernemer die onder huisarrest staat om vermoedens van betrokkenheid bij illegale houtkap. De afspraken waren buiten de officiële agenda van Jerí gehouden en vonden laat op de avond plaats in een restaurant van een van de Chinezen. Te zien is hoe Jerí met een capuchon ver over z'n hoofd de zaak binnenkomt.

De 39-jarige Jerí bood vorige maand in een videoboodschap vanuit zijn presidentiële werkkamer excuses aan voor wat 'Chifagate' is gaan heten, verwijzend naar de Peruaanse term voor restaurants met Chinees eten. Daarbij bezwoer hij enkel over culturele festiviteiten te hebben gesproken en verweet hij rivalen een lastercampagne te voeren.

Inmiddels is justitie een onderzoek begonnen naar corruptie en beïnvloeding. Jerí is nog nergens schuldig aan bevonden. Desondanks voerden parlementsleden de beschuldigingen aan als een van de redenen om hem af te zetten. Daar stemden 75 parlementariërs voor, 24 waren tegen.

Derde afzetting op rij

Jerí is de derde president van Peru op rij die wordt afgezet. In oktober was het Dina Boluarte die het veld moest ruimen. Het parlement hield de eerste vrouwelijke president verantwoordelijk voor de toegenomen criminaliteit in het land. Boluarte kwam in 2022 aan de macht nadat het parlement haar voorganger Pedro Castillo had afgezet.

Castillo werd in november veroordeeld tot elf jaar cel wegens een couppoging. In diezelfde maand kreeg ook oud-president Martin Vizcarra een gevangenisstraf opgelegd; hij moet veertien jaar de cel in vanwege corruptie. Vizcarra trad in 2018 aan en moest twee jaar later aftreden toen justitie een fraudeonderzoek naar hem begon.

Het parlement in Lima wijst vandaag een lid aan dat het presidentschap tot aan de verkiezingen van april zal waarnemen. Daarmee krijgt Peru zijn achtste president in tien jaar tijd.

Het medicijn lecanemab tegen beginnende alzheimer werkt niet goed genoeg voor patiënten, concludeert het Zorginstituut. Mensen met de ziekte van Alzheimer gaan ondanks het gebruik van het medicijn nog steeds achteruit, terwijl er risico is op ernstige bijwerkingen.

Het Zorginstituut adviseert de minister van Volksgezondheid om lecanemab niet te vergoeden uit het basispakket. Vorig jaar gaf de Europese Commissie toestemming voor de handel in lecanemab in de Europese Unie.

Klein effect

Uit onderzoek blijkt dat het medicijn maar een klein effect heeft op de ziekte. Zelfs zo klein dat patiënten amper verschil merken na een behandeling. Daar komt bij dat een behandeling met lecanemab als zeer zwaar wordt ervaren, onder meer omdat er vele bezoeken aan het ziekenhuis voor nodig zijn. Ook komen maar weinig patiënten in aanmerking voor het medicijn.

In Nederland krijgt zo'n een op de vijf mensen in Nederland dementie. De ziekte van Alzheimer is daarvan de meest voorkomende vorm. Ongeveer 217.000 Nederlanders hebben deze ongeneeslijke hersenziekte waarbij mensen informatie niet meer goed kunnen verwerken.

De oorzaken van alzheimer zijn nog niet helemaal duidelijk, maar wel bekend is dat patiënten eiwitophopingen hebben in de hersenen. Lecanemab hecht zich aan deze eiwitten, waardoor het lichaam ze gaat opruimen.

'Grote teleurstelling'

Voor bestuursvoorzitter Mark Janssen van het Zorginstituut is het een domper dat het medicijn niet goed werkt. "Het is voor patiënten en hun dierbaren een grote teleurstelling dat dit medicijn geen doorbraak is. Het is te hopen dat die doorbraak er wel komt in de komende jaren. Want er zijn meer medicijnen voor alzheimer in ontwikkeling."

Alzheimer Nederland is teleurgesteld in het advies van het Zorginstituut. "We hebben te maken met het eerste medicijn dat ingrijpt op de hersenschade bij alzheimer", vertelt Wiesje van der Flier, directeur-bestuurder bij Alzheimer Nederland. "En hoewel er maar een bescheiden groep is die hiervoor in aanmerking komt, en het effect ook bescheiden is, hadden wij gewild dat deze groep ook de kans heeft om samen met de dokter te besluiten of ze het medicijn aan willen gaan."

Van der Flier benadrukt dat dit medicijn een eerste stap is en dat men zich moet afvragen wat je ervan kan verwachten. "De vraag is of een eerste middel gelijk een hele ziekte moet oplossen. Dat is niet haalbaar."

In de bergen van de Amerikaanse staat Californië hebben reddingswerkers zes skiërs gered die in onherbergzaam gebied verbleven nadat zij werden meegesleurd door een lawine. Negen andere skiërs worden nog vermist. De hulpdiensten zoeken onder zware weersomstandigheden verder naar de groep.

Aanvankelijk werd gemeld dat het om zestien skiërs ging, maar dat aantal is later bijgesteld naar vijftien: elf toeristen en vier gidsen die op een meerdaagse tocht waren in de zogenoemde 'backcountry', buiten de geprepareerde skipistes.

De zes geredde skiërs hadden een geïmproviseerde schuilplaats gebouwd, deels van zeildoek, en stonden via noodsignaalzenders in contact met hulpdiensten door middel van sms-berichten en radiosignalen. Zij zijn inmiddels geëvacueerd. Ze hebben uiteenlopende verwondingen; twee van hen zijn naar een ziekenhuis gebracht voor behandeling.

Over de toestand van de negen vermisten is nog niets bekend. De sheriff wilde niet zeggen hoeveel van de vermisten gidsen zijn en hoeveel betalende klanten.

De lawine vond plaats in het Tahoe National Forest, in de bergketen Sierra Nevada.

De lawine werd rond 11.30 uur lokale tijd gemeld. Reddingsteams zijn ingezet om het lawinegebied te bereiken. De hulpdiensten opereren onder zware omstandigheden, met hevige sneeuwval, harde wind en aanhoudend lawinegevaar.

Er geldt een winterstormwaarschuwing voor grote delen van Noord-Californië, waarbij in de hoger gelegen delen van de Sierra Nevada zware sneeuwval wordt verwacht.

Het lokale lawinewaarschuwingscentrum had al vóór zonsopgang gewaarschuwd voor "hoog lawinegevaar" in het skigebied. Volgens de autoriteiten werd het risico verhoogd door een recente winterstorm die in korte tijd veel nieuwe sneeuw bracht. Nieuwe sneeuwlagen kunnen instabiel zijn, vooral bij harde wind en sterke temperatuurverschillen.

De sheriff noemde het besluit van een skitoerbedrijf om onder deze omstandigheden met klanten de backcountry in te trekken "mogelijk geen verstandige keuze", maar benadrukte dat nog niet alle details bekend zijn. De naam van het betrokken bedrijf is niet vrijgegeven.

Wegblijven uit risicogebieden

Persbureau Reuters meldt dat als alle negen vermisten het niet overleven, dit tot een van de dodelijkste lawine-ongelukken in de Verenigde Staten behoort. Volgens een organisatie die informatie verstrekt over lawines, zijn er in dit skiseizoen tot nu toe bij zes lawines in de VS mensen omgekomen. Gemiddeld eisen lawines de afgelopen tien jaar 27 levens per winter.

De reddingsoperatie wordt voortgezet zodra de omstandigheden dat toelaten. Volgens de sheriff wordt rekening gehouden met extra lawineactiviteit tot en met woensdag. Autoriteiten roepen wintersporters op om de adviezen over lawinegevaar strikt op te volgen en voorlopig weg te blijven uit risicogebieden.

Ondanks allerlei initiatieven voor het terugdringen van agressie in de zorg blijft het onverminderd vaak voorkomen. Bijna zes van de tien medewerkers in de zorg- en welzijnssector zeiden in 2024 dat ze te maken hadden gehad met agressie door patiënten of hun familie en vrienden, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Ten opzichte van een vorige meting uit 2020 is er nagenoeg geen verschil. Ook in 2019, het jaar voor de covid-pandemie uitbrak, lag dat percentage op zo'n 60 procent.

In 2024 legden zorgverleners door het hele land 2 minuten het werk neer uit protest tegen geweld tegen zorgverleners. Het was een reactie op een fatale steekpartij van een ggz-medewerker in Heerlen.

Ziekenhuizen zijn strenger gaan optreden bij agressie tegen hun personeel en er zijn meldpunten opgezet waar medewerkers agressie-incidenten kunnen melden. Ook zetten steeds meer zorginstellingen beveiligers in.

Deze zorgmedewerkers deelden vorige maand hun ervaringen met Nieuwsuur:

In de Tweede Kamer werden de afgelopen jaren diverse malen Kamervragen gesteld over agressie in de zorg. Zoals in 2023 over agressie in de jeugdzorg, in 2024 over agressie bij spoedeisende hulpartsen en in 2025 over agressie bij zorgmedewerkers in het algemeen. En in juni vorig jaar lanceerde de Rijksoverheid de campagne 'Blijf jezelf, tel even tot 11'. Maar het heeft dus allemaal niet geleid tot minder agressie tegen medewerkers in de zorg- en welzijnszorg.

Uit de enquête van het CBS onder zorgpersoneel blijkt dat bijna de helft van de medewerkers die agressie ervoer, te maken kreeg met verbale agressie, zoals schreeuwen en schelden. Een kwart van hen meldde pestgedrag en een op de vijf medewerkers in de zorg en welzijnssector had te maken met fysieke agressie. Bedreiging of intimidatie werd door zo'n 10 procent van de zorgmedewerkers genoemd.

Vooral sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders hebben vaak te maken met agressie. Bijna acht op de tien medewerkers in deze beroepsgroep melden dit. Sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders zijn vaak werkzaam in de gehandicaptenzorg en de geestelijke gezondheidszorg. Verzorgenden ervaren relatief vaak seksuele intimidatie en fysieke agressie. Specialisten, zoals maatschappelijk werkers en psychologen, vooral bedreiging en discriminatie.

Mannen vaker gestalkt

Het aandeel mannen en vrouwen in de sector zorg en welzijn dat te maken krijgt met agressie van patiënten of hun naasten is ongeveer even groot. Tussen de specifieke vormen van agressie bestaan wel verschillen tussen mannen en vrouwen. Zo krijgen mannen vaker te maken met bedreiging of intimidatie, zoals stalken, chanteren, dreigbrieven of dreiging naar gezinsleden.

Vrouwen hebben juist weer vaker te maken met seksuele intimidatie. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om nafluiten, seksueel getinte opmerkingen, blikken en handtastelijkheden tot aanranding of zelfs verkrachting. Verder hebben jongere werknemers vaker te maken met agressie door patiënten of hun naasten dan oudere collega's.

Ook hebben werknemers in zorg en welzijn die een te hoge werkdruk ervaren vaker te maken met agressie door patiënten dan collega's die hun werkdruk als goed ervaren: 68 procent tegen 54 procent.

Ook last van collega's

Niet alleen de patiënten en hun naasten kunnen lastig zijn, zo'n een op de drie medewerkers zegt ook last te hebben van collega's of leidinggevenden. Het gaat dan meestal om pestgedrag, zoals beledigen, treiteren, bespotten, roddelen of buitensluiten.

Toch zijn zorgmedewerkers die te maken hebben met agressie bijna net zo enthousiast over hun werk als hun collega's die hier niet mee te maken hebben. Wel hebben ze vaker last van psychische vermoeidheid: 19 procent zegt zich opgebrand te voelen door het werk, tegen 12 procent van werknemers die niet met agressie te maken hebben. Ook zeggen ze vaker gefrustreerd te zijn over hun werk.

Goedemorgen! Voor veel moslims begint vandaag de Ramadan en opnieuw zijn er medaillekansen voor Nederland op de Olympische Winterspelen.

Eerst het weer: Vandaag is het droog met een mix van zon en wolken. Maxima liggen tussen 2 en 5 graden, maar de stevige oostenwind maakt het voor het gevoel flink kouder. Vanavond neemt in het zuiden de kans op sneeuw toe.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

Voor het eerst sinds de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro is er een Europese commerciële vlucht geland in Venezuela. Het gaat om een vliegtuig van de Spaanse luchtvaartmaatschappij Air Europa dat was vertrokken vanuit Madrid.

Bij data van Flightradar24 is te zien dat het toestel om 21.00 uur lokale tijd op de internationale luchthaven Simón Bolívar, in de buurt van de hoofdstad Carácas, is geland.

Sinds de Verenigde Staten Venezuela 3 januari binnenvielen en president Maduro ontvoerden, stopten bijna alle internationale luchtvaartmaatschappijen met vliegen naar Venezuela. Veel maatschappijen waren eind november al gestopt met vliegen, na waarschuwingen van de VS.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

De Olympische sporters moeten hard werken, maar coach Benoit Richaud werkt zich langs de zijlijn ook in het zweet. Tijdens de Winterspelen begeleidt hij zestien kunstschaatsers van dertien verschillende nationaliteiten. Dat betekent dat hij dertien keer van jas moet wisselen.

Fijne dag!

Voor het eerst sinds de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro is er een Europese commerciële vlucht geland in Venezuela. Het gaat om een vliegtuig van de Spaanse luchtvaartmaatschappij Air Europa dat was vertrokken vanuit Madrid.

Bij data van Flightradar24 is te zien dat het toestel om 21.00 uur lokale tijd op de internationale luchthaven Simón Bolívar, in de buurt van de hoofdstad Carácas, is geland.

Sinds 3 januari de Verenigde Staten Venezuela binnenvielen en president Maduro ontvoerden, stopten bijna alle internationale luchtvaartmaatschappijen met vliegen naar Venezuela. Veel maatschappijen waren eind november al gestopt met vliegen, na waarschuwingen van de VS.

Koud in Madrid

De Spaanse krant El País sprak op het Madrileense vliegveld Barajas een aantal passagiers die meegingen op die eerste vlucht naar Venezuela. Een vrouw van 84 is blij dat ze terug kan. "Ik ben ziek geweest, omdat ik niet tegen de kou kan. De lage temperaturen in Madrid waren ondraaglijk."

Een andere vrouw praat anoniem met de krant, omdat ze bang is voor represailles bij terugkomst. "In een echte democratie kunnen we overal praten. Maar ik wil wel zeggen dat de meerderheid van de Venezolanen het optreden van president Trump steunt.

Air Europa voert deze maand nog zeker vier vluchten uit vanuit Madrid naar Venezuela.

De douane in het Oost-Duitse Dresden heeft in een trein een Nederlander aangehouden die meer dan 100.000 euro contant geld bij zich had. Hij zei dat hij er twee dure auto's mee wilde kopen.

De 31-jarige man zat ruim een week geleden in een internationale trein tussen Dresden en Bad Schandau. Bij een controle bleek dat hij voor 98.000 euro bankbiljetten in zijn rugzak had.

Toen hij gefouilleerd werd, bleek hij ook nog duizenden euro's in zijn broek- en jaszakken te hebben. Met behulp van een geldtelmachine kwam de Duitse douane tot een totaalbedrag van 105.430 euro aan contant geld.

Onderweg naar Praag

De man zei dat hij uit Amsterdam was vertrokken en onderweg was naar de Tsjechische hoofdstad Praag. Met het geld wilde hij twee dure auto's kopen, maar tegenover de douane was hij niet in staat te vertellen om welke modellen het ging en hoeveel die precies moesten kosten.

30.000 euro zou van zijn eigen rekening komen, de rest zou hij overgemaakt hebben gekregen van vrienden uit Vietnam. Omdat de Duitse douane grote twijfels had bij dit verhaal en de herkomst van het geld, werd het hele bedrag in beslag genomen.

Bij een grote verkeerscontrole in het centrum van Eindhoven is een dronken taxichauffeur staande gehouden die acht mensen vervoerde. Drie van hen zaten in de kofferbak.

De politie controleerde tijdens carnaval in vijf dagen tijd 8928 automobilisten. Ze werden vanaf vier toegangswegen rond Eindhoven naar de controle geleid.

Naast de dronken taxichauffeur raakte ook een andere automobilist zijn rijbewijs kwijt. Hij was onder invloed en had op dat moment twee jonge kinderen op de achterbank zitten.

Poeder aan neus

Volgens Omroep Brabant liep ook een man tegen de lamp die de controle inreed terwijl hij wit poeder aan zijn neus had zitten. Hij is aangehouden voor rijden onder invloed en het bezit van harddrugs.

De politie gebruikte bij de controle een nieuw hulpmiddel, de zogeheten sniffer. Dat apparaat kan op een kleine afstand van de mond detecteren of een bestuurder heeft gedronken. Dat werkt sneller dan 'blazen'.

37 mensen kregen een bekeuring voor rijden onder invloed van alcohol of drugs. Zeven van hen raakten hun rijbewijs kwijt.

Het Amerikaanse leger heeft opnieuw drie vermeende drugsboten gebombardeerd in Latijns-Amerikaanse wateren. Daarbij zijn elf doden gevallen. Daarmee is het een van de dodelijkste aanvallen van de afgelopen tijd op bootjes die volgens de regering van president Trump drugs vervoeren.

Het Amerikaanse leger gaf deze beelden vrij:

In de Stille Oceaan werden twee boten met allebei vier mensen aan boord getroffen en in de Caribische Zee een bootje met drie opvarenden, is te zien op beelden die door het Amerikaanse leger zijn gedeeld. De bootjes zouden hebben gevaren op bekende drugssmokkelroutes.

145 doden

Voor zover bekend zijn er sinds september 42 van dit soort aanvallen geweest. Daarbij zijn tot nu toe 145 mensen gedood. De VS geeft doorgaans geen bewijs voor de claim dat er drugs aan boord van de boten zijn. Maar al is er wel bewijs, is het onduidelijk onder welk juridisch kader de VS opereert.

"De verdachten gewoon zomaar uitschakelen, dat doe je ook niet op straat", zei Fred Soons, emeritus hoogleraar internationaal recht eerder tegen de NOS.

President Trump zegt dat Amerika in oorlog is met drugskartels in Latijns-Amerika. Hij ziet de aanvallen als noodzakelijk om de toestroom van drugs naar de VS tegen te houden en lijkt zich daarmee te beroepen op een vorm van zelfverdediging.

"De onderbouwing is buitengewoon dun, om niet te zeggen afwezig", zegt politicoloog Friso Dubbelboer, gespecialiseerd in maritieme conflicten. "Het internationaal recht interesseert Trump niet, hij ondermijnt het zeerecht en de enige grens die hij heeft is zijn morele kompas", zegt Dubbelboer tegen de NOS.

Waar voorheen de pijlen direct leken gericht op de inmiddels ontvoerde Venezolaanse leider Maduro, lijkt Trump nu dezelfde lijn van de afgelopen maanden voort te zetten.

'Oorlogsmisdrijf'

De acties leidden eind vorig jaar binnen de Verenigde Staten tot grote verontwaardiging, bij zowel Democraten als Republikeinen.

Bij de eerste aanval in september zou de VS een gecamoufleerd vliegtuig hebben gebruikt, ontdekte The New York Times. Het vliegtuig, dat een boot met elf opvarenden beschoot, was volgens de krant overgeschilderd om eruit te zien als een normaal burgertoestel. Dat komt volgens experts neer op een oorlogsmisdrijf.

Bij een brand in een appartementencomplex in het Spaanse Manlleu, 60 kilometer ten noorden van Barcelona, zijn maandagavond vijf tieners omgekomen. De tieners zaten in een krappe berging op de bovenste verdieping en konden niet ontsnappen toen daar brand uitbrak.

Op andere verdiepingen van het complex raakten nog eens vier mensen lichtgewond. De brand ontstond rond 21.00 uur.

Bij de brand kwamen een 14-jarige, twee 15-jarigen, een 16-jarige en een 17-jarige om het leven. De precieze oorzaak van de brand wordt onderzocht, evenals waarom de kinderen niet konden ontsnappen. Lokale media schrijven dat een matras dat in de berging lag, vlam zou hebben gevat.

Volgens lokale autoriteiten is het aannemelijk dat de tieners zijn gestorven na het inademen van rook. Een explosie is uitgesloten, de politie heeft daar geen sporen van gevonden.

Rondhangen

Aanvankelijk schreven Spaanse media dat de ruimte werd gebruikt als woning, maar daar is de lokale brandweer van teruggekomen. In het appartementencomplex waren meerdere soortgelijke opslagruimtes, die allemaal al enige tijd leegstonden. Vrienden van de tieners zeggen tegen Spaanse media dat de jongeren er vaak rondhingen.

Een woordvoerder van de Catalaanse regering noemt de gebeurtenis tragisch. Vanmiddag werd er bij het stadhuis in Manlleu een minuut stilte gehouden voor de slachtoffers.

De burgemeester van het stadje met 21.000 inwoners heeft drie dagen rouw afgekondigd: "De vlaggen zullen halfstok hangen als teken van respect en herinnering aan de slachtoffers."

Voor veel moslims in de wereld begint morgen de ramadan. De vastenmaand begint na het verschijnen van de dunne sikkel van de nieuwe maan aan de avondhemel en die is volgens Saudi-Arabië vandaag waargenomen.

Toch zal een groot deel van de Nederlandse moslims pas donderdag aan de vastenmaand beginnen. Dat komt doordat de Vereniging Imams Nederland een andere benadering gebruikt om de begindatum te bepalen.

Deze benadering wordt ook door België en Turkije gebruikt en gaat niet uit van de visuele maanwaarneming in Saudi-Arabië, Ru'yah genoemd, maar van de astronomische berekening voor het verschijnen van de nieuwe maan, Hisaab genoemd. En volgens die berekening verschijnt de nieuwe maan dus een dag later.

Veel onduidelijkheid

Het gevolg is dat niet alle moslims op dezelfde dag aan de ramadan beginnen en dus ook niet op dezelfde dag klaar zijn. Door de openlijke afwijzing door de imams van de Saudische lijn is met name onder Marokkaanse Nederlanders onduidelijkheid ontstaan over wanneer ze aan de ramadan moeten beginnen. Zij volgden in het verleden altijd de Saudiërs en niet alle moskeeën hebben gecommuniceerd over welke methode ze nu voorschrijven.

Ook binnen families kan het tot problemen leiden. Volg je de lijn van je eigen moskee of sluit je je aan bij familie of vrienden die mogelijk een andere datum hanteren?

Eid al-Fitr

Tijdens de ramadan mogen moslims tussen zonsopgang en zonsondergang niet eten, drinken, roken of seks hebben. Het is verder een periode van samenzijn, liefdadigheid en bezinning. Het vasten tijdens de ramadan is een van de vijf religieuze plichten ('zuilen') van de islam.

De ramadan eindigt als de wassende maan opnieuw aan de hemel verschijnt. Dat wordt gevierd met Eid al-Fitr, in Nederland ook bekend als het Suikerfeest. Dat valt dit jaar, afhankelijk van de begindatum van de ramadan, op 19 of 20 maart.

De politie in Lyon heeft negen mensen aangehouden in het onderzoek naar de dood van een Franse student, melden Franse media. De 23-jarige Quentin Deranque werd vorige week zwaar mishandeld en overleed aan zijn verwondingen.

Een van de verdachten die werd gearresteerd is een medewerker van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI). Het gaat om de assistent van parlementslid Raphaël Arnault. De parlementariër zegt dat hij zijn medewerker ontslaat.

Antifa

Arnault was voordat hij voor de LFI het parlement inging, vooral bekend als oprichter van La Jeune Garde. Dat is een antifascistische beweging die verboden is door de Franse regering.

Deze groep was volgens de minister van Binnenlandse Zaken betrokken bij het geweld. Ook twee andere verdachten zouden lid zijn van La Jeune Garde.

De fatale mishandeling vond donderdag plaats na een bijeenkomst van de LFI in Lyon waar Europarlementariër Rima Hassan sprak. Een andere groep, de radicaal-rechtse vrouwengroepering Collectif Némésis, hield een tegendemonstratie.

De 23-jarige wiskundestudent, die ook een rechtse activist is, was daar volgens Franse media bij om Némésis te beveiligen. Zijn familie ontkent dit.

Geschopt en geslagen

Op beelden is te zien hoe Deranque later op de avond werd aangevallen, terwijl hij met twee anderen is. Hij werd geschopt, geslagen en tegen de grond gewerkt, blijkt uit de beelden. De twee anderen wisten te ontkomen.

De drie zouden volgens de advocaat van Deranque's familie in een hinderlaag zijn gelokt. Het is nog niet duidelijk of dat klopt. De Franse justitie zei dat dat moet worden onderzocht.

Kort na de mishandeling werd de 23-jarige door iemand opgehaald. Nadat de twee een stukje hadden gelopen, zakte de student in elkaar. In het ziekenhuis werd hij vervolgens in een coma gebracht. Zaterdag overleed hij aan zijn verwondingen.

Ultralinks

Gisteren maakte de Franse justitie bekend dat de 23-jarige en de anderen door minstens zes mensen werden belaagd en dat het parket een strafrechtelijk onderzoek was gestart.

De dood van de student heeft tot grote verontwaardiging geleid in Frankrijk. Zo wijzen de binnenlandminister en de minister van Justitie beiden naar ultralinks als verantwoordelijk voor zijn overlijden.

Vanwege de spanning in het land riep president Macron zondag op tot kalmte, nadat in verschillende regio's partijkantoren van de LFI waren vernield.

Ook waren Fransen boos omdat het volgens hen te lang duurde voordat de politie verdachten had aangehouden. Justitie zei daarover dat de politie eerst voldoende bewijs moest verzamelen voordat er verdachten konden worden opgepakt.

Wethouders Pels (Volkshuisvesting) en Groot Wassink (Opvang) moeten vandaag in een zogenoemd interpellatiedebat opheldering geven over het handelen van de gemeente rondom Stek Oost. Na een debat over het gemengd wooncomplex op 4 februari, kreeg de VVD nieuwe informatie binnen die volgens de partij in strijd is met wat de wethouders twee weken geleden verklaarden. In dit artikel vijf vragen met antwoorden over Stek Oost en het debat dat vandaag op de agenda staat. 

1. Wat is de situatie rondom Stek Oost ook alweer?

Stek Oost is een gemengd wooncomplex vlak bij treinstation Science Park dat in 2018 werd opgeleverd door woningcorporatie Stadgenoot in opdracht van de gemeente Amsterdam. Het is een tijdelijk complex dat in 2028 ophoudt te bestaan. In het complex woonden vanaf dat moment 125 statushouders samen met 125 studenten of jonge starters. Elke statushouders wordt gekoppeld aan een zogenoemde buddy, een student die hem wegwijs maakt in de Nederlandse samenleving. 

In de jaren die volgen doen bewoners meermaals aangifte van incidenten zoals diefstal en inbraak, maar ook geweld richting vrouwen, steekincidenten en verkrachting. In 2022 spreekt AT5 twee oud-bewoners die zijn verhuisd omdat ze zich niet veilig voelden. Ook daarna gebeuren er verschillende incidenten, zo vindt er in de zomer van 2023 vermoedelijk een groepsverkrachting plaats. Hier een tijdlijn van de gemeente met daarop de grootste incidenten en welke maatregelen er zijn genomen.

2. Waarom staan de misstanden rondom Stek Oost nu weer op de agenda?

Dat heeft te maken met een uitzending van het onderzoeksjournalistieke programma Zembla op 15 januari. Daaruit wordt onder meer beweerd dat Stadgenoot in 2023 tegen de gemeente zou hebben gezegd te willen stoppen met Stek Oost, omdat de woningcorporatie niet meer voor de veiligheid kon instaan. De gemeente zou dit tegen hebben gehouden. 

In 2024 wordt een statushouder die in het complex woonde veroordeeld voor het verkrachten van twee medebewoners. Zembla toont aan dat Stadgenoot en de gemeente in 2019 al wisten dat er meerdere meldingen van verkrachting en aanranding waren binnengekomen over deze bewoner. Hij blijft in het complex wonen en verkracht in 2021 nog een vrouw in het complex. In maart 2022 wordt hij Stek Oost uitgezet en aangehouden door de politie. Ook zou volgens Zembla uit berichten van bewoners in appgroepen blijken dat het nog altijd onrustig is in het complex. 

3. Wat kwam er uit het debat twee weken geleden?

Na de uitzending van Zembla vragen de VVD, JA21 en CDA een debat aan, dat op 4 februari plaatsvindt in de raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting. Het wordt een debat waarbij de emoties hoog oplopen bij vooral Lian Heinhuis (PvdA) en Ayoub Taj (GroenLinks), als JA21 bij monde van Carina Molema de culturele achtergrond van statushouders in verband brengt met de incidenten die sommigen van hen hebben veroorzaakt in Stek Oost. Racistisch, zeggen Heinhuis en Taj, discriminerend, meent Carla Kabamba, de voorzitter van de vergadering. Zij grijpt om die reden twee keer in.

De VVD wil van de wethouders Pels, Groot Wassink en in mindere mate Alexander Scholtes (Zorg) weten waarom de verhouding statushouders/studenten pas begin 2024 wordt gewijzigd van 50/50 naar 30/70, een verdeling waar Stadgenoot in juni 2022 tegenover AT5 al voor pleit. Daarop zegt wethouder Pels dat Stadgenoot deze wens ambtelijk had geuit en niet bestuurlijk. Ook wil de VVD weten waarom de gemeente in de zomer van 2023 niet gestopt is met Stek Oost, terwijl Stadgenoot daar toen volgens Zembla om vroeg. Volgens Pels zei Stadgenoot in het betreffende telefoongesprek niet door te willen gaan met Stek Oost 'in de huidige vorm', een lezing die Stadgenoot bij navraag van AT5 deelt.

4. Waarom nu een interpellatiedebat?

Na het debat wordt besloten dat er nog een debat volgt tijdens de laatste raadsvergadering voor de verkiezingen. Het debat is naar voren gehaald op de agenda, omdat de VVD een zogeheten interpellatiedebat heeft aangevraagd samen met JA21, CDA, Volt en De Vonk. Het debat werd aangevraagd nadat de VVD nieuwe informatie in handen had gekregen die volgens de partij strijdig zou zijn met de informatie die het college twee weken geleden met de raad deelde. 

Die nieuwe informatie zou onder meer een mail van een ambtenaar van augustus 2023 bevatten, waarin wordt gesteld dat Stadgenoot wil stoppen met Stek Oost. Dit terwijl wethouder Pels in het debat twee weken geleden ontkende dat Stadgenoot de stekker uit het project wilde trekken. Verder bleek maandag dat er ook recent overlast is geweest in het complex door verward gedrag van twee bewoners, een statushouder en een starter. Is de gemeente nog wel in control als het gaat om Stek Oost? Dat zal de centrale vraag zijn tijdens het interpellatiedebat.

5. Wat gaat er vandaag gebeuren?

De raadsvergadering begint vandaag om 13.00 uur, het interpellatiedebat staat (na het mondelinge vragenuur) als allereerste op de agenda en begint vermoedelijk rond 14:30 uur. Het debat over het handelen van het college van twee weken geleden zal worden voortgezet, ook zal de VVD de nieuw verkregen informatie aan het college voorleggen. Daarna is het aan de wethouders om hun handelen toe te lichten en waar nodig te verdedigen. Partijen kunnen, als ze de verantwoording van het college niet afdoende vinden, na een interpellatiedebat een motie van afkeuring of wantrouwen indienen.

Stemmingen over eventuele moties volgen waarschijnlijk pas donderdag laat op de avond of zelfs 's nachts, omdat de raad vanwege de laatste vergadering voor de verkiezingen een overvolle agenda heeft. 

Voor een grote groep Amsterdammers is vandaag de ramadan begonnen en dat betekent dat na zonsondergang samen het vasten wordt verbroken. Van buurtspeeltuinen tot op de Dam en van vrouwenbijeenkomsten tot iftars bij mensen thuis: op verschillende plekken in de stad kun je aanschuiven voor een gezamenlijke maaltijd. Waar ben je de komende weken welkom? AT5 zet een aantal bijzondere locaties op een rij.

Kids Iftar 

Stichting Spin organiseert bij buurtspeeltuin de Zeeslag in Noord een iftar speciaal voor kinderen van alle leeftijden. Er worden gerechten opgediend uit verschillende landen, zoals Egypte, Marokko en Syrië.  Het is de eerste keer dat de stichting een kindereditie van de iftar organiseert. Het evenement vindt plaats op donderdag 26 februari van 17:45 tot 19:00 uur.

Iftar op de Dam

Stichting Burgerhart organiseert een grote iftar op de Dam. Volgens de organisatie is iedereen welkom en komt men samen aan tafel. Tijdens het diner vertellen de gasten over alle verschillende geloven. In totaal kunnen er 250 mensen aan tafel. Het diner doorbreekt het vasten en gemeenschappen, tradities en culturen ontmoeten elkaar. Het evenement is op 26 februari op de Dam.

Internationale Vrouwendag met Iftar 

In Buurthuis Archipel in Oost wordt elk jaar Internationale Vrouwendag gevierd met een iftar. Tijdens het evenement is er live muziek, kunstworkshops en verschillende andere activiteiten. Op zondag 8 maart tussen 16:30 en 19:30 uur zijn vrouwen welkom in het buurthuis.  

Iftarmee 

Het initiatief Iftarmee van De Kunst van het Samenleven brengt niet-moslims en moslimgezinnen samen aan de iftar-tafel. Via het platform worden deelnemers aan elkaar gekoppeld om bij mensen thuis samen de iftar te vieren. Aanschuiven aan tafel of zelf een iftar organiseren kan via de website. Het initiatief wil zo bijdragen aan ontmoeting, uitwisseling en meer begrip tussen verschillende culturen. 

Zusters voor zusters

Elke vrijdagavond tijdens de ramadan wordt een iftar voor vrouwen georganiseerd door Zusters voor Zusters in Oost. De bijeenkomst vindt plaats bij de Stichting Al Maarif aan het Zuivelplein. Bezoekers kunnen een halfuur voor het Maghrib-gebed binnenlopen. Deelnemers verbreken gezamenlijk het vasten, delen verhalen en nemen bij voorkeur iets lekkers mee om met elkaar te delen. Na het gebed is er ruimte om na te praten onder het genot van een drankje.

In De Straten van Amsterdam trekt AT5 de stad in op zoek naar bijzondere verhalen van Amsterdammers uit alle hoeken van de stad. Deze week bezoeken we het Amstelveld. 

Robine woont in de Kerkstraat met uitzicht op het Amstelveld. Het plein is nooit saai: er spelen kinderen, worden honden uitgelaten en tijdens de coronapandemie werd er zelfs gestijldanst. Maar de échte blikvanger? Die hangt er al eeuwen. Want het Amstelveld blijkt bijzondere lantaarnpalen te herbergen. 

Karin woont aan de overkant, op de Prinsengracht. Tot 2022 lag hier het oudste schip van Amsterdam: de Dogger. Na een aanvaring door een rondvaartboot moest het historische vaartuig worden weggehaald. Karin greep haar kans en kocht de ligplaats — om er uiteindelijk een schip uit hetzelfde bouwjaar, 1893, neer te leggen. Een plek die ze niet zou willen ruilen voor wat dan ook. 

"Vroeger liepen mensen zo de gracht in zodra het donker werd", vertelt Walther Schoonenberg van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad. Tot Jan van der Heyden in de 17e eeuw de olielantaarn uitvond. Daarmee werd Amsterdam in één klap de best verlichte — en eerste verlichte — stad ter wereld. 

De aflevering is ook op Youtube te bekijken:

Het Openbaar Ministerie eist vijf jaar gevangenisstraf tegen Leroy S. en drie jaar met tbs tegen Ramsey W. voor medewerking aan een gewelddadige overval. Een 71-jarige vrouw werd in Zuidoost in haar woning vastgetapet en haar hond en pinpas werden meegenomen. Beide verdachten ontkennen vandaag dat ze in de woning waren.

Eind december 2023 wordt aan het eind van de ochtend aangebeld aan het Huigenbos in Zuidoost. Een 'pakketbezorger' vertelt dat hij een pakketje heeft. Een 71-jarige vrouw laat hem binnen en wordt gelijk tegen de grond geduwd. Met tape maakt hij haar enkels en polsen vast en sleept hij haar over de grond. Haar pinpas gooit hij naar buiten, waar iemand hem opvangt en meeneemt.

Het oudere slachtoffer was vandaag aanwezig in de rechtbank en oogde zichtbaar aangedaan. Ze koos ervoor geen gebruik te maken van haar spreekrecht. Volgens haar advocaat wil ze zo snel mogelijk een veroordeling, zodat ze dit achter zich kan laten. 

Pinnen

De verdachte die zich had verkleed als pakketbezorger was eerder al veroordeeld voor de gewelddadige overval. Hij kreeg toen een gevangenisstraf van vijf jaar. Die straf heeft hij nooit uitgezeten, omdat hij februari vorig jaar overleed. Vandaag stonden de twee mannen voor de rechter die verdacht worden van het medeplegen van de overval. Zij zouden met de pinpas op verschillende plekken hebben geprobeerd te pinnen. Maar toen dat niet lukte, zouden zij alsnog de woning binnen zijn gegaan om geld over te maken naar zichzelf. Dat zou gaan om een bedrag van bijna vijfduizend euro. 

Hond in zak

Pas om 18:30 uur zou het drietal haar woning hebben verlaten. "Dan ziet ze ook dat ze haar hond meenemen in een zak. Tegen haar wordt gezegd dat ze op maandag de hond zou terugkrijgen als ze 15.000 in een tasje over het balkon zou gooien", aldus de officier van justitie. 

Door DNA-sporen van de inmiddels overleden overvaller werd de hond snel teruggevonden in het huis van de overvaller. De twee verdachten die vandaag terechtstonden, ontkennen dat ze in de woning zijn geweest. Over twee weken volgt de uitspraak.

Eén keer per maand vergadert de Amsterdamse gemeenteraad in de Stopera, en een half uur voor aanvang peilt AT5 live de 'Stemming op de Stopera'. Deze laatste raadsvergadering voor het verkiezingsreces kent een bomvolle agenda, met onder meer de toekomst van de zeecruises in Amsterdam, het fatbike-verbod op drukke plekken en de veiligheid in Stek Oost. 

Over dat laatste spreken we in Stemming op de Stopera met VVD-raadslid Myron von Gerhardt. Hij is één van de raadsleden die een zogeheten interpellatiedebat heeft aangevraagd met de wethouders Pels en Groot Wassink over de veiligheid in het gemengd wooncomplex waar statushouders en jonge starters gehuisvest zijn. Deed de gemeente wel genoeg om de veiligheid te waarborgen na meerdere zeden- en geweldsincidenten?  Hier lees je er meer over. 

Rogier Havelaar (CDA) en Erik Schmidt (D66) gaan in debat over de vraag of het verstandig is de zeecruises vanaf 2035 uit de stad te weren. Elise Moeskops (D66) en Suleyman Koyuncu (Denk) schuiven aan over het door wethouder Van der Horst voorgestelde verbod voor fatbikes op drukke plekken zoals het Vondelpark. En oppositieleider Daan Wijnants (VVD) en fractievoorzitter van de grootste coalitiepartij PvdA Lian Heinhuis praten in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart over de afgelopen vier jaar.

Stemming op de Stopera is vanaf 12.30 uur live te volgen via AT5 en ons YouTubekanaal.

Chinezen luidden vandaag het jaar van het Paard in, onder meer met een traditionele leeuwendans door de Zeedijk. De dans staat symbool voor het verjagen van geesten en brengt geluk. 

Met luid getrommel en spectaculaire kostuums verjagen de leeuwendansers boze geesten. Zo kunnen Chinezen het nieuwe jaar en de aftrap van de lente goed beginnen. 

De traditionele leeuwendans trekt altijd veel bezoekers en dus stond de Zeedijk vanmiddag bomvol: "Het is heel magisch en bijzonder om te zien", zegt een voorbijganger. Een andere bezoeker legt uit wat de dans inhoudt: "Het beest gaat door alle Chinese zaken om daar een kropje sla op te eten en weer uit te spugen, en dat brengt geluk." 

Burgemeester Halsema heeft een pand aan de Burgemeester van Leeuwenlaan in Slotermeer voor een half jaar gesloten na het aantreffen van zo'n 50.000 euro aan contant geld. Vermoedelijk werd er gehandeld in verdovende middelen: volgens de politie is de manier waarop de stapels geld waren verpakt typerend voor de opslag van drugsgeld. 

De politie doorzocht het pand op 13 januari in een lopend onderzoek naar de handel in drugs, waaronder cocaïne. Aanleiding waren foto's op de telefoons van de eigenaren van de onderneming, waarop grote sommen geld te zien waren, bestaande uit bankbiljetten van 200 euro. Volgens Halsema is het niet aannemelijk dat het geld afkomstig is van klanten van de zaak – om wat voor zaak het gaat, is niet bekendgemaakt. 

Er zijn bovendien meerdere anonieme meldingen gedaan over drugshandel vanuit het pand en de aanwezigheid van grote sommen geld. In een van de meldingen werd vermeld dat de eigenaren van de zaak loopjongens voor zich zouden hebben werken die drugs verkopen.

Witwassen en drugshandel

"Het voorhanden hebben van grote sommen contant geld en de vermoedelijke handel in verdovende middelen brengt grote risico's voor de openbare orde met zich mee", schrijft Halsema in het sluitingsbevel. Een minder ingrijpend alternatief, zoals een waarschuwing, is volgens haar niet genoeg vanwege de 'grote schaal van het witwassen en drugshandel, die al langere tijd gaande lijkt te zijn'.

Bovendien worden er stages bij de zaak aangeboden, waardoor volgens de burgemeester het risico bestaat dat jongeren de criminaliteit worden ingezogen.

Met de sluiting wil Halsema voorkomen dat criminelen het pand gebruiken en het 'een schakel vormt in het criminele circuit'.

Het aantal gevaccineerde Amsterdamse kinderen en jongeren tot 18 jaar is vorig jaar opnieuw iets toegenomen. Dat schrijft verantwoordelijk wethouder Alexander Scholtes vandaag in een brief aan de raad. In gebieden waar traditioneel lage vaccinatiecijfers werden gemeten, is de stijging het sterkst.

Voor alle vaccinaties voor schoolgaande kinderen en jongeren van 4 tot 18 jaar is de opkomst sinds 2023 gestegen.

De grootste toename is te zien bij de HPV-vaccinaties onder 10-jarigen: de opkomst steeg met 8,7 procentpunt ten opzichte van 2023. De opkomst steeg van 59,6% in 2023 naar 68,3% in 2025. Ook bij de BMR-vaccinatie (bof, mazelen, rodehond) is een lichte stijging te zien: van 74,3% naar 77,7%. De meningokokkenvaccinatie (tegen hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging) onder 14-jarigen nam in twee jaar met 2 procentpunt toe tot 66,3% vorig jaar.

Kleinere verschillen stadsdelen

Een andere positieve ontwikkeling is dat de verschillen tussen de stadsdelen kleiner worden. In gebieden waar traditioneel lage vaccinatiecijfers werden gemeten, is de stijging het sterkst. Het gaat onder meer om Geuzenveld-Slotermeer, De Aker, Nieuw Sloten en Osdorp in Nieuw-West, Bijlmer Oost in Zuidoost en het oosten van Noord. 

Overal ligt de opkomst voor de BMR-vaccinatie nu boven de 60% en voor HPV boven de 40%. Dat is relevant, omdat lage opkomstcijfers directe gevolgen kunnen hebben. Dit bleek vorig jaar, toen tijdens een mazelenuitbraak het grootste deel van de besmette personen woonde in wijken met een lage vaccinatiegraad. 

Onder de norm van WHO

Volgens Scholtes tonen de cijfers dat de zogenoemde wijkgerichte aanpak werkt. Hij is 'verheugd' dat in het landelijke coalitieakkoord staat dat hier structureel geld voor beschikbaar komt, al is dat pas vanaf 2027. Hij vraagt het kabinet en de Tweede Kamer daarom om een overbrugging.

Ondanks de toegenomen opkomst liggen de vaccinatiegraden namelijk nog steeds onder de veilige normen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). "Het verhogen van de vaccinatiegraden vergt daarom een lange adem en een stabiele, structurele inzet."

Koningin Máxima was vanmiddag op bezoek bij een daklozenopvanglocatie aan de Transformatorweg. Ze sprak daar met bewoners, de gemeente en verschillende zorginstanties. 

Koningin Máxima wordt bij de opvanglocatie in Westpoort ontvangen door wethouder Rutger Groot Wassink (Opvang). De focus tijdens dit werkbezoek ligt op de dakloze EU-burgers in de stad, mensen die vaak naar Nederland komen om te werken, maar om uiteenlopende redenen op straat terechtkomen. 

De gemeente laat weten dat er jaarlijks naar schatting 4 à 5000 mensen uit deze groep korte of langere tijd op straat leven. Groot Wassink: "Het is een heel groot probleem. Wij zien dat 80 procent van de buitenslapers voormalig EU-arbeidsmigrant is."

Koningin Máxima is er vandaag vooral om te luisteren. Ze spreekt met meerdere bewoners over hun situatie. Ingrida uit Slovenië zit nu zo'n vijf maanden in de opvanglocatie aan de Transformatorweg. Geduldig hoort Máxima haar verhaal aan. "We hebben het gehad over deze plek, over hoe ik hier terecht ben gekomen, en over mijn plannen voor de toekomst," vertelt een emotionele Ingrida achteraf. "Ik was wel een beetje nerveus, ik moet nu echt even bijkomen."

Het werkbezoek werd afgesloten met een rondetafelgesprek over de Amsterdamse aanpak van het probleem met dakloze EU-burgers. Aan tafel zaten vertegenwoordigers van de gemeente en verschillende zorg- en opvangorganisaties.

Volgens Groot Wassink worden er stappen in de goede richting gezet, maar is er structurele landelijke regie en financiering nodig voor echt duurzame oplossingen. Misschien dat het bezoek van koningin Máxima daar een beetje bij kan helpen. "Ik hoop dat zij ook in de contacten met de Haagse politiek aangeeft, dat dit echt een probleem is. Niet alleen in Amsterdam, maar ook op andere plekken in het land. Daar moeten we met elkaar iets aan doen."

Een man en een vrouw hebben eind vorige maand op het Beukenplein in Oost een 51-jarige man mishandeld vanwege zijn geaardheid. Dat meldt de politie vandaag in een getuigenoproep. De man werd 'genadeloos hard' tegen zijn hoofd getrapt. 

Het slachtoffer zat zaterdagavond 24 januari even voor 23.30 uur op een terras op het Beukenplein toen een man en een vrouw naar hem toekwamen en hem bedreigden vanwege zijn seksuele geaardheid. Ze riepen 'nare verwensingen' en trapten hem tegen zijn hoofd.

Omstanders schoten het slachtoffer te hulp, waarna de verdachten op de vlucht sloegen. De man is gewond naar het ziekenhuis gebracht.

Getuigen

Wie de twee verdachten zijn, is nog altijd onduidelijk. De politie deelt daarom vandaag hun signalementen. De man is rond de 25 jaar oud en ongeveer 1.90 meter lang, met een slank postuur. Hij heeft een donker getinte huid, kort zwart haar en een snor, en droeg op de dag van de mishandeling een zwart zomerjack en een licht t-shirt. De vrouw is ongeveer 30 jaar oud, zo'n 1.60 meter lang, met een slank postuur. Ze is donker getint, heeft lang donker haar en droeg die dag een lange bruine jas met een bontkraag.

Forum voor Democratie-lijsttrekker Johan Dessing heeft een debat en interview bij AT5 afgezegd. Het besluit komt na een boycot van bijna alle Amsterdamse partijen, die elke vorm van samenwerking met de radicaal-rechtse partij uitsluiten. In een reactie laat Dessing weten niet mee te willen doen aan een debat over 'beeldvorming en verdachtmakingen in plaats van inhoudelijke oplossingen voor de stad'.

"Forum voor Democratie kiest ervoor de beperkte campagnetijd in te zetten waar die het meeste verschil maakt, namelijk in gesprek met de Amsterdammers zelf", aldus lijsttrekker Dessing in een reactie aan AT5. "De afgelopen dagen is duidelijk geworden dat een aantal partijen samenwerking op voorhand uitsluit en het debat vooral wil voeren over beeldvorming en verdachtmakingen in plaats van over inhoudelijke oplossingen voor de stad. Daar doen wij niet aan mee."

Boycot

De boycot wordt gesteund door de Partij voor de Dieren, Volt, BIJ1, D66, Partij voor Morgen, DENK, Partij van de Arbeid, GroenLinks, De Vonk en VVD. Zij vinden dat FvD Amsterdam afstand moet nemen van de 'rechts-extremistische opvattingen' van kandidaten, specifiek Reginald Eeckhout, de nummer 7 op de Amsterdamse lijst. Eeckhout is volgens NRC medeoprichter van het extreemrechtse Erkenbrand, dat antisemitische ideeën hanteert. 

De partijen riepen ook debatorganisatoren op om uitnodigingen aan de FvD in te trekken. "Dit is een bewuste keuze om rechts-extremisme in Amsterdam niet te normaliseren of legitimeren ten koste van de democratische rechtsstaat en de veiligheid van Amsterdammers", zeggen ze in een statement.

Dessing zegt dat FvD zich gaat focussen op plannen voor veiligheid, leefbaarheid en betaalbaarheid in Amsterdam. "Wat ons betreft gaan de verkiezingen daarover en daar richten wij ons op dit moment dan ook op."

In een wasserette in de Ferdinand Bolstraat brak vanochtend brand uit, en drukte bij supermarkten vanwege het begin van de ramadan. Dat en meer in het AT5 Nieuws van dinsdag 17 februari, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk. 

Dit is het AT5 Weer van dinsdag 17 februari, gepresenteerd door Ruben vanaf de Prinsengracht.

Volledige openheid van overheidshandelen, om de twee kilometer een stadsboerderij en vooral een toegankelijkere openbare ruimte. Dat is een kleine greep uit het verkiezingsprogramma van de Amsterdamse Alternatieve Alliantie. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gaat AT5 op de koffie bij lijsttrekkers, met vandaag: Sabrina Grossman in een café naast de Stopera. 

De keuze om naast de Stopera af te spreken is meer toeval dan opzet, volgens Grossman. Maar handig is het wel, "want dan kunnen we het personeel vast leren kennen, voor als we hier straks dagelijks zijn." Hoewel ze dus optimistisch is, zijn er ook zenuwen. "Deze heb ik van mijn collega gekregen", vertelt ze over de witte kwartssteen die voor haar op tafel ligt. "Om me te helpen met de zenuwen tijdens dit gesprek." 

De partij waar Grossman lijsttrekker van is, is een fusie van Hart voor Vrijheid, de Partij voor Basisinkomen en haar eigen Partij Bijzonder. De samenwerking sluit aan op het verkiezingsprogramma van de partij, waarin het eerste hoofdstuk een 'Manifest voor radicale eenheid' is. "We vieren wat ons verbindt en parkeren de punten waarop we van mening verschillen", valt er in het hoofdstuk te lezen. 

Toegankelijkheid

Grossman wil vooral dat de toegankelijkheid en mobiliteit in de stad verbeterd worden. "Ik heb een scootmobiel en ben deels slecht ter been", vertelt ze. "Als jij een handicap hebt, is het gewoon extreme sports. Met bouwprojecten en dergelijke wordt er nooit rekening mee gehouden. Ik ga er natuurlijk straks wel een punt van maken, als de stad niet toegankelijk of inclusief is."