Een 21-jarige man uit Oostenrijk is aangeklaagd voor het voorbereiden van een terroristische aanslag op een concert van Taylor Swift in Wenen in augustus 2024. Volgens de aanklagers had de verdachte trouw gezworen aan terreurorganisatie Islamitische Staat (IS).

Als bewijs toonden ze propagandamateriaal dat hij via verschillende berichtendiensten had gedeeld. De verdachte werkte volgens de aanklagers onder meer aan het maken van een explosieve granaatschervenbom, die veel door IS wordt gebruikt. Ook zou hij meerdere keren hebben geprobeerd wapens uit het buitenland te kopen.

De man, die door Oostenrijkse media Beran A. wordt genoemd, werd in augustus 2024 gearresteerd in Ternitz, zo'n 60 kilometer ten zuiden van Wenen, en zit sindsdien in hechtenis. Hij wordt onder meer verdacht van terrorisme. Het is niet duidelijk waarom hij nu pas voor de rechter verschijnt.

Als hij schuldig wordt bevonden, hangt hem een gevangenisstraf van twintig jaar boven het hoofd. De strafzaak wordt voortgezet in Wiener Neustadt, een stad in de buurt van de Oostenrijkse hoofdstad. Het is niet bekendgemaakt wanneer de uitspraak is.

Rampzalig

In augustus 2024 werden drie uitverkochte concerten in Wenen vlak voor de eerste show door de Oostenrijkse autoriteiten afgelast vanwege de dreiging van een terreuraanslag. Bij elk optreden werden 65.000 fans van Taylor Swift verwacht. De verdachte bekende al snel na de verijdelde aanslag dat hij zichzelf wilde opblazen.

De 36-jarige Amerikaanse superster reageerde in eerste instantie niet op de terreurdreiging, maar zei later dat ze het verschrikkelijk vond dat haar shows werden geannuleerd. "De reden van het afzeggen van de concerten confronteerde me met een nieuwe vorm van angst, en een enorm schuldgevoel omdat zoveel mensen naar mijn concerten zouden komen", schreef Swift op Instagram.

Geradicaliseerd

De Amerikaanse autoriteiten hadden informatie verstrekt die ertoe bijdroeg dat het besluit werd genomen om de concerten te annuleren. "De VS blijft zich richten op onze strijd tegen terrorisme. We werken wereldwijd nauw samen met partners om dreigingen te volgen en te bestrijden", zei John Kirby, toenmalig woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad van het Witte Huis.

Vorig jaar heeft de rechtbank in Berlijn al een toen 16-jarige Syriër veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van anderhalf jaar. De tiener hielp bij het voorbereiden van de aanslag. Hij was geradicaliseerd door IS-propaganda op het internet en had online contact met de jongen in Oostenrijk.

De tiener zou de Oostenrijkse verdachte hebben geholpen bij het voorbereiden van de aanslag door een instructievideo te sturen over hoe je een bom kunt maken. Ook bracht hij hem in contact met een lid van IS. De Syriër is onder meer schuldig bevonden aan het steunen van een terroristische daad in het buitenland.

De zaak tegen een derde verdachte, die destijds 17 jaar oud was, loopt nog.

Ruim 200 euro. Dat is wat dichter en schrijver Lieke Marsman heeft overgehouden aan de meer dan 500.000 minuten (bijna een jaar) die er naar haar boek Op een andere planeet kunnen ze me redden werd geluisterd op streamingplatform Fluister. Dat komt neer op 8,5 eurocent per beluisterd boek.

Hoewel ze de Fluister-prijs won voor het beste luisterboek van 2025, hield ze aan al die beluisterde minuten financieel dus maar weinig over, schreef ze eind vorige maand op sociale media.

Van een geschreven boek een luisterboek maken kost best wat moeite, zegt Rianne Blaakmeer. Zij is commercieel directeur bij Uitgeverij Pluim, waar het boek van Marsman verscheen. "We moeten daar een studio voor huren, een stemacteur het boek laten inspreken, het luisterboek corrigeren en zo komen er nog meer kosten bij", legt Blaakmeer uit.

"Streamingdiensten keren ontzettend weinig uit", zegt ze. "Ze betalen per minuut, en de opbrengst daarvan is heel erg laag." De uitgeverij heeft na alle gemaakte kosten voor het luisterboek van Marsman ongeveer net zoveel verdiend aan het boek als de schrijver zelf, zegt ze. Ruim 200 euro dus.

Streamingdiensten

Het roept de vraag op wie er dan wel geld verdient aan de beluisterde boeken. Volgens een woordvoerder van Fluister, dat onderdeel is van DPG Media, zijn de vergoedingen die uitgeverijen krijgen marktconform.

Fluister benadrukt dat zij slechts een kleine speler zijn in de luisterboekenwereld. Zo zijn er bekende platforms als Spotify, Podimo, Storytel en Bookbeat, maar ook de online Bibliotheek biedt luisterboeken aan.

Fluister zegt in een reactie dat de uitgeverijen zelf afspraken maken met luisterplatforms over de boeken die worden aangeboden en welke tarieven daarbij horen. En uitgevers maken weer afspraken met hun auteurs over hun verdiensten.

Maar wat die vergoedingen precies zijn, willen branchevereniging Groep Algemene Uitgevers (GAU) en streamingplatforms niet zeggen vanwege het mededingingsrecht, is te lezen in een opiniestuk van de Auteursbond. Die tarieven blijven geheim omdat dat concurrentiegevoelige informatie is.

De vakbond voor schrijvers vindt dat streamingdiensten de boekenmarkt verstoren. Volgens de bond gebruiken streamingdiensten e- en luisterboeken vooral om abonnees te trekken en hebben die diensten er juist baat bij als abonnees weinig luisteren: dan hoeven ze de schrijvers namelijk helemaal niets te betalen.

'Andere markt'

De branchevereniging van uitgeverijen, Groep Algemene Uitgevers, ziet dat anders. Directeur Martijn David stelt dat mensen die een boek beluisteren niet dezelfde mensen zijn als degenen die een boek in de winkel kopen. Volgens hem is de luisterboekenmarkt een andere dan de fysieke boekenmarkt.

"Sommige auteurs zijn populair op streaming, maar niet op de markt voor fysieke boeken. En dat geldt andersom ook. Het verschil is dat ook als een boek ongelezen op een nachtkastje ligt, de auteur daarvoor betaald krijgt", zegt hij.

Tarieven

Bij fysieke boeken zijn de verdiensten voor auteurs hoger. Waar een boek in de boekhandel iets meer dan 20 euro kost, krijgt de schrijver daar doorgaans bij de eerste 4000 verkochte boeken 10 procent van. Dat komt neer op zo'n 2 euro per verkocht werk. Bij e-books is 25 procent van de netto-opbrengst gebruikelijk, schrijft de vakbond.

Bij streamingdiensten is dat anders; daar krijgen uitgeverijen, en vervolgens de auteurs, betaald per geluisterde minuut. Dat schrijvers daar maar weinig aan overhouden, is volgens Noor van der Heijden van de Auteursbond een kwalijke zaak. "Voor 8,5 cent per boek kan je niet schrijven", zegt ze. En omdat streamingdiensten niet investeren in nieuwe boeken, leidt dat tot een verschraling van het aanbod, vindt Van der Heijden.

Eerlijke verdeling inkomsten

Fluister heeft kennisgenomen van de klachten van Marsman en neemt deze serieus, zegt een woordvoerder. "We hebben een afspraak gemaakt met haar uitgeverij om te bekijken hoe wij meer helderheid kunnen geven over de vergoedingen."

Maar wat dit voor de rest van boekenmarkt betekent, blijft ongewis. De Auteursbond zegt dat de verontwaardiging onder schrijvers groot is, maar dat het nog niet zo is dat schrijvers hun uitgevers massaal vragen om hun boeken terug te trekken van streamingplatforms.

Lieke Marsman vreest dat steeds minder schrijvers door dit soort ontwikkelingen van hun werk kunnen leven. En dat resulteert volgens haar in "minder boeken en meer door AI-geschreven en ingesproken pulp".

Om dat te voorkomen, moeten uitgevers samenwerken aan een eigen platform om daar hun titels exclusief aan te bieden, vindt ze. En dat moet wat haar betreft "tegen een normale vergoeding" gebeuren.

In de buurt van Oudewater (nabij Woerden) is een trein ontruimd nadat er brand was uitgebroken. Zo'n 120 reizigers zijn geëvacueerd. Niemand raakte gewond.

De brand brak om 19.20 uur uit in de intercity van Utrecht naar Rotterdam. Een woordvoerder van ProRail zegt tegen RTV Utrecht dat het vuur waarschijnlijk is ontstaan doordat een as van de trein ergens tegenaan heeft geschuurd. De brandweer heeft het vuur geblust en doet onderzoek.

De trein staat stil tussen Woerden en Gouda. "Het is lastig om die mensen daar weg te krijgen, omdat de trein stilstaat in een weiland", zegt de woordvoerder van ProRail. De reizigers worden met bussen naar een café in de buurt gebracht.

Geen treinen

Door de problemen rijden er voorlopig geen treinen tussen Utrecht en Rotterdam, en tussen Amsterdam en Gouda. De woordvoerder van ProRail zegt dat nog niet duidelijk is hoelang de problemen gaan duren. NS verwacht dat de treinen tot minstens 22.00 uur niet rijden. Mensen kunnen omreizen via Den Haag en Leiden.

De bewoners van Melendugno, een gemeente in de hak van Italië, zijn er al dagen kapot van. Een beroemde rotsformatie aan de kust, bijgenaamd 'de liefdesboog', is ingestort, uitgerekend op Valentijnsdag. "Dit raakt ons diep in ons hart", verzucht de burgemeester.

Italië had de afgelopen weken te maken met extreem weer. De stenen boog kon de aanhoudende regen en wind niet aan en brak zaterdag in stukken. Zondag was het stormachtige weer voorbij en was de schade goed te zien.

De rotsformatie heet eigenlijk L'Arco di Sant'Andrea, maar draagt als bijnaam de 'boog van de liefde'. De rotsen en het kristalheldere water eromheen trekken veel bezoekers naar de kust van Melendugno. De formatie stak uit de zee en werd gebruikt om van af te springen en erop te zonnebaden.

De boog zou zijn romantische bijnaam te danken hebben aan een wat macabere legende: een jong stel zou tijdens een kus onder de boog zijn verrast door een plotselinge, hevige vloedgolf en zijn verdronken. Volgens de legende zal de liefdesband tussen stellen die samen onder de boog door zwemmen onbreekbaar zijn.

Dat zwemmen gaat nu niet meer lukken. Op beelden is te zien dat een deel van de uitstekende rots nog overeind staat, maar de boog die dat deel met het land verbond is helemaal afgebrokkeld. Wat rest is een berg puin waar eerst zee was.

Kusterosie

"Een ongewenst valentijnscadeau", noemt burgemeester Maurizio Cisternino het. "Een van de beroemdste toeristische trekpleisters van onze kust en van heel Italië is verdwenen. Het raakt mij als burgemeester en de hele gemeenschap."

Vandaag kwam de president van de regio Puglia op bezoek om de schade zelf te bekijken. Niet alleen om mee te treuren: het probleem is namelijk groter dan een ingestorte iconische rots. Kusterosie is in de regio al heel lang een probleem. Ook bij het laatste noodweer zijn op meer plekken stukken afgebrokkeld. Het extreme weer dat de erosie veroorzaakt, komt door klimaatverandering vaker voor.

Regiopresident Antonio Decaro verzekerde de verzamelde pers dat er overheidsgeld komt om de gemeenten te helpen de schade te beperken. Maar hij waarschuwde ook: "We kunnen een natuurverschijnsel beperken en afremmen, maar zeker niet stoppen."

In Veldhoven, dat tijdens carnaval Rommelgat heet, hebben vanavond 1315 mensen de polonaise gelopen en daarmee het oude wereldrecord uit Ridderkerk verbroken. Dat meldt Omroep Brabant.

De officiële recordpoging gebeurde onder het toeziend oog van een notaris en een docent wiskunde die zorgvuldig het aantal deelnemers telden. De recordpoging is aangemeld bij zowel Guinness World Records als bij International Book of Records. Zij moeten de poging nog goedkeuren zodat hij ook echt in de boeken komt.

Te weinig mensen

Even leek het erop dat er niet genoeg mensen naar de feesttent zouden komen om het record van 1219 polonaiselopers te verbreken. Volgens de omroep waren er anderhalf uur voor de recordpoging nog geen honderd mensen binnen.

Uiteindelijk kwamen er meer dan genoeg mensen op de recordpoging af en werd de polonaise steeds langer. Het duurde volgens de omroep drie kwartier voordat het record was verbroken. Moeilijk was het niet, aldus een van hen: "Gewoon vasthouden, lopen en niet loslaten."

Polen

Het oude record stamt uit 2023. Onder muzikale begeleiding van volkszanger Marco de Hollander werd daar het record uit Polen (588 lopers) verpletterd.

De hele wereld kijkt naar Italië, tijdens de Olympische Winterspelen deze maand. Maar wat levert het de inwoners en lokale ondernemers op? Hoewel ze trots zijn, klinkt er ook kritiek.

Zoals in Livigno. Een klein dorp met zo'n 7000 inwoners, gebouwd op toerisme. Tijdens de Spelen geeft Livigno een podium aan freestyleskiërs en snowboarders, maar veel reguliere wintersporters blijven nu midden in het hoogseizoen weg.

"Heel lelijk", zegt Birko over de nagenoeg lege piste, zijn uitzicht vanuit de skiverhuurzaak waar hij werkt. Vóór de Spelen verhuurden ze zo'n 300 ski's per week, nu zijn dat er zo'n 90.

"De Spelen zijn hartstikke leuk. Maar niet voor de mensen die er wonen en werken." De gebruikelijke toeristen blijven weg, vermoedelijk door de Spelen. De prijzen van hotels en appartementen zijn hoger en veel accommodaties zijn bezet.

Met wie après-skiën?

Een Deens gezelschap, zittend aan een picknicktafel onderaan de piste, vertelt al zo'n twintig jaar in Livigno te komen. "Dit is een geweldige plek. Een mooie piste en de zon schijnt vaak: we willen nergens anders skiën", zegt de vrouw.

Zij hebben geluk gehad en naar eigen zeggen "een normale prijs" betaald voor hun appartement. Maar dat het dit jaar anders dan anders is, merken zij ook. "We hebben het nog nooit zó leeg gezien op de piste." En ook in de barretjes. "Het leuke aan wintersport is dat je met veel mensen van allerlei andere culturen contact hebt. Maar ik zou niet weten met wie ik nu moet après-skiën."

In Cortina d'Ampezzo, waar atleten onder andere bobslee en curling beoefenen, is het straatbeeld anders. In het centrum van het dorp wapperen honderden olympische vlaggetjes en er is veel volk op straat. Inwoners zijn trots dat hun dorp - zeventig jaar nadat Cortina al eens gastheer van de Spelen was - weer op de kaart staat, maar ze zijn ook kritisch.

"Wij hebben niets aan de Spelen", zegt de 26-jarige student Nicoló Frizzarin. Er zijn miljoenen uitgegeven, maar aan de verkeerde dingen, zegt hij. "Een bobsleebaan en een kabelbaan, die het niet doet."

En dat terwijl er juist zo weinig in lokale voorzieningen wordt geïnvesteerd, vult zijn vriend Pietro Gaspari (25) aan. "Scholen, ziekenhuizen, noem maar op." Wat de twee misschien nog wel het meest hekelen: het gebrek aan overleg met de lokale bevolking. "We zijn niet meegenomen in de besluitvorming."

De burgemeester van Cortina d'Ampezzo, Gianluca Lorenzi, vindt de kritiek niet terecht. "Ze moeten misschien iets minder kritisch zijn en wat harder werken. Zie dit als een kans voor de toekomst."

Lorenzi doelt daarmee op het aantal toeristen dat na de Spelen kan gaan groeien. "We hebben geïnvesteerd in nieuwe infrastructuur en hebben nieuwe vijfsterrenhotels gebouwd. Daardoor kunnen we straks meer mensen ontvangen."

Maar zitten de Cortinezen wel te wachten op meer toeristen? Studenten Gaspari en Frizzarin niet. "Het is hier al vaak héél druk. Volgens mij zitten we al aan een maximumaantal toeristen. Met kerst bijvoorbeeld, zie je al wat voor een chaos het is."

Dat erkent raadslid Roberta de Zanna. "Cortina is al een erg bekend bergdorp, het ís al heel toeristisch."

Cortina d'Ampezzo moet echter niet stilzitten, vindt burgemeester Lorenzi. "Vergelijk Cortina met Coca-Cola. Dat drankje is wereldwijd al heel bekend, maar ze blijven reclame maken. Dat moeten wij ook doen. Cortina moet blijven vernieuwen."

Raadslid De Zanna wil ook vernieuwing, maar dan niet voor toeristen maar voor inwoners. "We hebben een groot huizenprobleem hier en de infrastructuur en ziekenhuizen zijn aan vernieuwing toe."

Een Franse student die vorige week in Lyon ernstig werd mishandeld en aan de gevolgen daarvan overleed, werd door ten minste zes mensen aangevallen. Dat heeft justitie in Lyon bekendgemaakt op een persconferentie.

De Franse justitie is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar aanleiding van de fatale mishandeling van de 23-jarige man. Er zijn meerdere verdachten in beeld, maar er is nog niemand aangehouden.

Europarlementariër Rima Hassan van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI) hield vorige week donderdag een toespraak buiten een universiteitsgebouw in Lyon. Voor de deur stond een radicaal-rechtse vrouwengroepering, Collectif Némésis, hiertegen te protesteren. Even later brak een vechtpartij uit.

Coma

Quentin Deranque, een wiskundestudent en rechtse activist, was volgens Franse media aanwezig om Collectif Némésis te beveiligen. De organisatie zegt zich in te zetten tegen geweld van immigranten tegen vrouwen. De familie van de student ontkent dat hij Némésis beveiligde.

Op beelden van de Franse zender TF1 is te zien hoe later op de avond, verderop in Lyon, een drietal mannen wordt aangevallen. Een van hen staat niet meer op; vermoedelijk is dat Quentin Deranque. Hij werd tegen de grond gewerkt, geschopt en geslagen.

Volgens de aanklager werd hij even later door iemand opgehaald. Toen hij met die persoon een stukje ging lopen, zakte hij in elkaar. In het ziekenhuis werd Deranque in coma gebracht.

Twee anderen die werden aangevallen, slaagden erin weg te komen. Volgens de advocaat van de familie van Deranque werden de drie in een hinderlaag gelokt.

Partijkantoren vernield

Twee dagen later, op zaterdag, overleed Deranque. Zijn dood heeft tot grote verontwaardiging in Frankrijk geleid. Door vooraanstaande Franse politici wordt radicaal-links verantwoordelijk gehouden voor de dodelijke mishandeling die plaatsvond in de marge van de toespraak van de LFI-Europarlementariër.

Zo zei minister van Binnenlandse Zaken Nuñez tegen de zender France 2 dat "extreemlinks duidelijk in actie was". Hij zegt dat het onderzoek "mogelijk zal bevestigen of zij al dan niet activisten van de antifacistische Jonge Garde waren". "Maar getuigenissen wijzen duidelijk in die richting."

Ook justitieminister Darmanin schreef de aanval "onbetwistbaar" toe aan ultralinks.

Volgens de Franse justitie moet nog worden vastgesteld wat er precies is gebeurd. Wel is duidelijk dat de twee groepen met elkaar in conflict raakten in de straat Victor-Lagrange, waar Deranque werd mishandeld. Volgens de Franse autoriteiten heeft Deranque "voornamelijk hoofdwonden" opgelopen.

Correspondent Frankrijk Saskia Houttuin:

"De gewelddadige dood van Quentin zet de verhoudingen tussen extreemlinkse en extreemrechtse groepen verder op scherp. Dat heeft ook politieke gevolgen. Hoewel het onderzoek van justitie nog in volle gang is, wijst zowel de minister van Justitie als die van Binnenlandse Zaken naar ultralinks als verantwoordelijken voor Quentins dood.

Bovendien wordt de radicaal-linkse partij La France Insoumise als medeplichtig aangewezen. Dit omdat LFI nauwe banden heeft met La Jeune Garde (de jonge garde), een antifascistische beweging die vorig jaar door de regering is ontbonden. Volgens binnenlandminister Nuñez waren leden van La Jeune Garde betrokken bij de geweldsuitbarsting. De beweging ontkent in een verklaring alle betrokkenheid.

Voor LFI is dit extra pijnlijk, omdat La Jeune Garde mede is opgericht door een parlementslid van deze partij, Raphaël Arnault. Bovendien zeggen getuigen dat Arnaults parlementair assistent betrokken was bij het geweld van afgelopen donderdag. Uit voorzorg heeft de parlementsvoorzitter hem daarom vandaag de toegang tot het parlement ontzegd."

De parlementair assistent van LFI-parlementslid Arnault is "door verschillende getuigen genoemd" in verband met de fatale mishandeling van Deranque. Volgens de voorzitter van de Assemblée Nationale Yaël Braun-Pivet "zou zijn aanwezigheid in het gebouw van de Assemblée Nationale tot verstoring van de openbare orde kunnen leiden".

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart heeft het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken LFI aangemerkt als extreemlinks in plaats van links. Ook de Franse president Macron heeft zich hierachter geschaard.

LFI-partijleider Mélenchon heeft gezegd dat de partij tegen geweld is en heeft zijn medeleven betuigd aan de familie. Na het incident werden in verschillende regio's in Frankrijk partijkantoren van LFI vernield.

Macron heeft de aanval veroordeeld en opgeroepen tot kalmte.

Van een versleten legerbroek tot een afgedragen politiejack: binnenkort kunnen ze zomaar in de muur van een overheidsgebouw zitten.

Normaal gaan de afgedragen uniformen en ander textiel van onder meer defensie en de politie de verbrandingsoven in. Maar nu wordt de oude kleding verwerkt in constructiepanelen. Die worden vervolgens gebruikt voor buitengevels en binnenwanden van overheidsgebouwen.

Het gaat om 120 ton aan afgedankte kleding van onder meer defensie en de politie, zo zegt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Samen met het ministerie van Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) werd onderzocht of het mogelijk is om de afvalberg te verminderen door het materiaal te hergebruiken.

"Wij verbranden normaal jaarlijks meer dan 500 ton textiel. Dat moet anders", zegt Maurice Goudsmith, die voor de RVO verantwoordelijk is voor Afvalzorg en Grondstofmanagement voor de Rijksoverheid. Daarom zocht hij een oplossing om de afgedankte kleding van overheidsdiensten te recyclen. "Maar verwerken tot garen bleek relatief duur."

Net als gipsplaat

Vervolgens ontstond het idee om het materiaal te verwerken in panelen voor de bouw, vergelijkbaar met bijvoorbeeld gipsplaten. In de panelen die worden gemaakt zijn nog stukken legergroen en politieblauw te zien. "De panelen zijn voor de inbouw. Je ziet er nog vlokken groen in. Maar je gaat er nog overheen schilderen of sauzen. Net als met een gipsplaat", legt Goudsmith uit.

De RVO sloot na een aanbesteding een contract af met een recyclebedrijf uit Made om als eerste stap van 120 ton afgedankte uniformen meer dan 12.000 vierkante meter aan constructiepanelen te gaan produceren. Goudsmith: "Die worden in september geleverd en gaan dan in buitengevels en binnenwanden van het ministerie van Defensie en andere Rijksgebouwen."

Volgens Goudsmith heeft de Nederlandse overheid hiermee een primeur te pakken. "Het was best een uitdaging. Want de panelen moeten voldoen aan de regels voor de bouw, voor brand, vocht en treksterkte. We wilden laten zien dat het kan."

De op 95-jarige leeftijd overleden acteur Robert Duvall kreeg in zijn loopbaan veel prijzen, waaronder een Oscar, vier Golden Globes, de Britse Bafta-award en twee Emmy's. Maar zijn prijzenkast staat in geen verhouding tot de tientallen nominaties die hem ten deel vielen zónder dat hij de hoofdprijs kreeg.

Zo kwam hij maar liefst zeven keer in aanmerking voor een Oscar, die hij uiteindelijk dus maar één keer kreeg, voor zijn vertolking van een aan lagerwal geraakte countryzanger in Tender Mercies (1983).

Hij ging grondig te werk. In Tender Mercies zingt hij alle liedjes zelf en zet hij Mac Sledge, zijn personage, neer met een moddervet Texaans accent. Hij schreef ook eigenhandig enkele nummers voor de soundtrack. Inspiratie voor de rol deed hij op door honderden kilometers door Texas te rijden, in afgelegen dorpjes in gesprek te gaan met inwoners en op te treden in plattelandscafés.

Gevreesde maffiabaas

Regisseur Bruce Beresford van Tender Mercies zei: "Duvall kan helemaal opgaan in zijn rol. Hij verandert compleet in dat personage, in bijna griezelige mate."

Duvall zelf relativeerde die inspanningen: die waren lang niet altijd nodig, zei hij. Voor de invulling van de rol waarmee hij internationaal bekend werd, die van maffia-advocaat Tom Hagen in Francis Ford Coppola's The Godfather (1972), werd hij op het spoor gezet door een detail in een verhaal dat een vriend hem vertelde over een gevreesde maffiabaas in de New Yorkse wijk East Harlem.

Deze gangster verdroeg niemand in zijn directe omgeving, op één vertrouweling na die zijn drankjes mocht inschenken, hem een vuurtje mocht geven en hem zelfs mocht aanraken, "als een soort persoonsbeveiliger". "Daarmee had ik alles wat ik nodig had voor Tom Hagen." Het is bijna symbolisch voor zijn carrière: een belangrijke plek, maar vaak op het tweede plan.

Duvall werd voor zijn bijdrage aan The Godfather voor de eerste keer genomineerd voor Oscar, voor de beste bijrol. Hij zou de consigliere nog een keer spelen in het vervolg van de film (1974). Voor het derde deel uit 1990 bedankte hij: Duvall vond het onrechtvaardig dat hoofdrolspeler Al Pacino drie of vier keer zoveel betaald kreeg als hij ("het dubbele had ik redelijk gevonden").

Uitzinnige scène

Een andere bijrol, bekroond met een Golden Globe en een Bafta-award, was die van luitenant-kolonel Killgore in Apocalypse Now (ook van Coppola). Hij is maar even in de film te zien, maar Duvall schreef filmgeschiedenis met een uitzinnige scène waarin hij filosofeert over napalm, het benzinemengsel dat de Amerikanen in Vietnam in brandbommen gebruikten om in luttele seconden hele dorpen uit te moorden. Het leverde een van de meest memorabele monologen uit de filmgeschiedenis op.

"I love the smell of napalm in the morning", een historische oneliner:

Robert Duvall werd in 1931 geboren in San Diego als tweede zoon van een marineofficier. Hij diende in het leger tijdens de Korea-oorlog en volgde daarna in New York een acteeropleiding bij de gerenommeerde docent Sanford Meisner. Onder zijn klasgenoten waren latere Hollywoodgrootheden als Dustin Hoffmann, Gene Hackman (met die twee deelde hij ook een woning) en James Caan.

Duvall stond jarenlang in het theater en kreeg steeds grotere rollen, ook op Broadway, zoals de hoofdrol in A View from the Bridge van Arthur Miller. Verder was hij veel te zien in tv-series, vooral in de genres 'actie' en 'misdaad'.

In 1962 stond hij voor het eerst in een speelfilm, naast Gregory Peck in To Kill a Mockingbird. Een bijrol, maar zoals vaker wel een opvallende, die van de zwakbegaafde Boo Radley.

In de loop van de jaren 60 verscheen hij vaker op het witte doek, zoals in de cultfilm Bulllit, met Steve McQueen in de hoofdrol, waarin hij te zien is als taxichauffeur. Pas vanaf begin jaren 70 brak hij echt door. In 1970 speelde hij een hoofdrol in de film MASH. Daarna volgde The Godfather. In 1977 vertolkte hij de hoofdrol in een stuk van David Mamet, American Buffalo, in de hoop dat dat hem "betere filmrollen" zou opleveren.

Een nieuw hoogtepunt was de mini-tv-serie Lonesome Dove (1989) waarin hij een gepensioneerde Texas Ranger neerzette, door Duvall zelf gezien als een van zijn beste rollen. Hij kreeg er een Golden Globe voor en werd genomineerd voor een Emmy. Hij ging ook films en documentaires regisseren en scenario's schrijven, zoals voor The Apostle (1997), waarin hij zelf de hoofdrol van evangelist op zich nam (met weer een Oscarnominatie), en Wild Horses (2015).

Macabere figuren

Robert Duvall werkte mee aan ruim 120 films, tientallen tv-series en honderden theaterproducties. Hij wist niet van ophouden. Soms kreeg hij het compliment dat zijn personages bigger than life waren. Onzin, vond hij. "Niets is groter dan het leven zelf. Als je dat nastreeft ga je pushen, doen alsof. Het gaat erom dat je het gevoelsleven van je personage te pakken krijgt."

Een Zweedse zestiger wordt ervan verdacht dat hij zijn vrouw aan zeker 120 mannen uit heel het land heeft aangeboden voor seks tegen betaling. Dat meldt persbureau AP, die sprak met de openbaar aanklager. Het Zweedse Openbaar Ministerie wil de man vervolgen voor prostitutie en uitbuiting van zijn vrouw.

De openbaar aanklager wilde niet ingaan op de vraag of de vrouw bij bewustzijn werd gedwongen of dat ze werd gedrogeerd, schrijft AP. Wel zei de aanklager dat uit onderzoek blijkt dat de man zijn vrouw "meedogenloos uitbuitte op grote schaal".

De man werd in oktober opgepakt nadat zijn vrouw, een vijftiger, aangifte had gedaan. Het is voor het eerst dat het aantal betrokken mannen wordt genoemd. Twee mannen van wie wordt vermoed dat zij de man hebben betaald om seks te hebben met de vrouw zijn inmiddels aangeklaagd.

Het betalen voor seks, ook online, is strafbaar in Zweden. De mannen kunnen hiervoor een gevangenisstraf van een jaar krijgen. Zelf betaalde seks aanbieden is er niet strafbaar.

Alcohol en drugs

De man zou zijn vrouw sinds 2022 hebben uitgebuit. Het ging om zowel fysieke als online prostitutie. Het is niet bekend hoe de man haar dwong tot seks met anderen. De verdachte zelf ontkent de beschuldigingen.

Lokale media schrijven dat de vrouw in de eerdere rechtszaken tegen de twee mannen heeft verklaard dat ze zich sommige dagen niet meer kan herinneren. Ze zou in die gevallen dronken of onder invloed van drugs zijn geweest.

Eerder werd al onderzocht of de man zijn vrouw mishandelde. Dat onderzoek werd in 2024 afgesloten, maar wordt nu weer heropend.

Het OM komt naar verwachting op 13 maart met een strafeis.

Zaak-Pelicot

De zaak doet denken aan een geruchtmakende rechtszaak in Frankrijk, waarbij de 72-jarige Dominique Pelicot jarenlang zijn vrouw drogeerde en verkrachtte. Het misbruik speelde tussen 2011 en 2020. Gisèle Pelicot werd verkracht door haar echtgenoot en door tientallen andere mannen, in haar eigen huis zonder dat ze dit zelf wist.

Die zaak kwam aan het licht nadat Dominique Pelicot in een supermarkt werd betrapt toen hij onder de rokken van vrouwen filmde. Op zijn telefoon trof de politie tienduizenden foto's en video's aan waarop hij het misbruik van zijn vrouw had vastgelegd.

Pelicot werd eind november veroordeeld tot twintig jaar cel. Gisèle Pelicot werd wereldberoemd door de manier waarop ze in de openbaarheid trad.

De Amerikaanse acteur Robert Duvall is op 95-jarige leeftijd overleden, meldt entertainmentwebsite TMZ. Duvall is met name bekend van zijn rollen in de films Apocalypse Now en The Godfather.

Hij brak door met zijn rol in The Godfather, waarin hij de de rol speelde van advocaat Tom Hagen van de maffiafamilie Corleone. Voor deze rol kreeg hij zijn eerste nominatie voor een Oscar, de belangrijkste filmprijs.

Zijn uitspraak "I love the smell of napalm in the morning" als luitenant-kolonel Bill Kilgore in Apocalypse Now uit de jaren 70 werd wereldberoemd en wordt nog regelmatig aangehaald. Voor deze rol in de film over de Vietnamoorlog werd hij ook genomineerd voor een Oscar.

Het fragment met de bekende quote:

Later speelde hij onder meer in de films Network en Tender Mercies. Voor deze film kreeg hij een Oscar in de categorie Beste Acteur. Ook regisseerde hij verschillende films, zoals Assassination Tango en The Apostle. In deze films speelde hij zelf de hoofdrol.

Ondanks de successen van The Godfather, weigerde hij in het derde deel van de trilogie te spelen. Duvall vond dat hij te weinig verdiende ten opzichte van hoofdrolspeler Al Pacino, die de rol van maffiabaas Michael Corleone vertolkte.

De vier grootste partijen in de Tweede Kamer zijn het erover eens dat leerlingen in het gespecialiseerd onderwijs beter lesmateriaal nodig hebben. Maar de meeste willen geen beloftes doen over structurele financiering om dit te regelen, blijkt uit een rondgang van de NOS.

In het speciaal onderwijs leren kinderen minder goed omdat ze les krijgen uit schoolboeken die niet specifiek voor hen zijn bedoeld, meldde de NOS eerder vandaag. Daardoor kan het nu gebeuren dat 16-jarigen lesboeken voor zich krijgen die volgens de omslag bedoeld zijn voor kinderen in groep 3.

Dat komt omdat de bijna 110.000 leerlingen voor de commerciële schoolboekenuitgevers een te kleine groep vormen om boeken voor te maken, zeker omdat er grote verschillen zitten tussen deze leerlingen. Ze hebben bijvoorbeeld leer- en gedragsproblemen, lichamelijke en verstandelijke beperkingen.

Daarom lanceert de belangenbehartiger van het gespecialiseerd onderwijs, de sectorraad GO, komende maand een landelijk platform met de eerste vijftig lesmaterialen die door teams van leraren en onderwijskundigen zijn gemaakt. Doel is om uiteindelijk volledig te voorzien in leermateriaal voor het gespecialiseerd onderwijs.

Onbegrijpelijk

"Juist voor deze leerlingen is het belangrijk dat ze passend lesmateriaal krijgen", zegt Kamerlid Rooderkerk van D66. "Het is wat mij betreft onbegrijpelijk dat uitgevers hier niet in voorzien, terwijl er wel honderden miljoenen publiek geld naar leermiddelen gaan." Daarom vindt Rooderkerk het "heel goed en belangrijk dat het onderwijs zelf deze handschoen oppakt".

Ook volgens VVD-Kamerlid Kisteman is het "enorm pijnlijk als je als 16-jarige materiaal voor je hebt liggen waar groep 3 op staat". Daar valt dus wat te verbeteren, vindt hij. "Het doel is dat elk kind goed onderwijs krijgt."

"Iedere leerling moet toegang kunnen krijgen tot de juiste leermiddelen", reageert Kamerlid Armut van het CDA. "Lesmethodes moeten in de praktijk aansluiten bij de vraag van leerlingen, juist voor deze kwetsbare groep. Leerlingen in het gespecialiseerd onderwijs mogen niet afhankelijk zijn van het wel of niet bestaan van een markt voor hun leermiddelen: daar ligt een verantwoordelijkheid voor de overheid."

Terug bij af

Volgens de sectorraad GO moet de overheid daarom over de brug komen met een stevige financiële bijdrage op de lange termijn voor het nieuwe platform voor lesmaterialen. Nu is alleen geld toegezegd tot en met 2030. "We kunnen niet opeens stoppen met het platform. Je moet lesmaterialen blijven ontwikkelen en actualiseren. Anders zijn we weer terug bij af."

Bovendien dekt de lopende subsidie de kosten niet. Leraren en onderwijsdeskundigen die lesmaterialen ontwikkelen voor het platform krijgen slechts een vrijwilligersbijdrage en ook draaien scholen grotendeels op voor de kosten.

Maar structurele financiering die de kosten dekt, ook na 2030, willen de coalitiepartijen nu niet beloven. "Als blijkt dat er meer nodig is, dan moeten we daarnaar kijken", zegt Rooderkerk van D66. Armut van het CDA wil niets kwijt over financiering op lange termijn. De VVD is er wel duidelijk over: "De middelen zijn toegezegd tot 2030. Daarna moeten we opnieuw kijken wat werkt en wat niet."

Over de brug

Voor de grootste oppositiepartij Groen Links-PvdA is dit "het zoveelste signaal dat kinderen met een beperking niet worden gezien door het kabinet", aldus Kamerlid Westerveld. Zij vroeg eerder al aandacht voor passend lesmateriaal. "Het is al langer bekend dus. Jullie bericht laat zien dat er te weinig mee is gedaan."

De gevolgen voor deze kinderen zijn "ernstig", zegt Westerveld. De overheid moet hier over de brug komen, vindt ze. Ze gaat er Kamervragen over stellen aan de staatssecretaris. "Het is klip en klaar dat de overheid hier de plicht heeft om te zorgen voor passend lesmateriaal. Recht op goed onderwijs geldt voor álle kinderen."

D66-Kamerlid Nathalie van Berkel, die door haar partij was voorgedragen als staatssecretaris van Financiën, komt toch niet in het nieuwe kabinet. Ze trekt zich terug nadat bleek dat ze verkeerde informatie gaf over de studies die ze deed.

De Volkskrant berichtte vanmorgen als eerste over de kwestie. Uit onderzoek van de krant bleek dat Van Berkel jarenlang een verhaal op haar cv had staan dat niet overeenkwam met haar studieverleden. Studies die op haar cv stonden op LinkedIn, rondde ze nooit af. Ook studeerde ze op een lager niveau dan ze opschreef.

In een verklaring laat Van Berkel weten dat "de discussie die is ontstaan afleidt van de belangrijke opgave waar dit kabinet voor staat". Ze benadrukt dat het nooit haar bedoeling was om op haar cv een onjuiste voorstelling van zaken te geven.

Ook beoogd premier Jetten maakte het besluit van Van Berkel kenbaar aan de verzamelde pers op de plek waar hij vandaag gesprekken voerde met beoogd bewindslieden. Jetten sprak van een "dapper en moedig besluit" van Van Berkel, dat volgens hem na een goed gezamenlijk overleg over de situatie was genomen.

Politiek verslaggever Eva Wiessing: 'Forse tegenvaller voor Jetten'

"Nathalie van Berkel gold als een talent binnen D66. Deze zomer kwam ze als nummer twee op de kieslijst, pal achter Jetten. De leden plaatsten haar later op de zesde plek.

De gang van zaken nu is een forse tegenvaller voor Jetten, die haar positie eerder vandaag nog veilig probeerde te stellen en aangaf dat Van Berkel tegen hen open zou zijn geweest over de niet-afgemaakte studies.

Maar haar positie was onhoudbaar geworden, vooral omdat het minderheidskabinet met 66 zetels bij alles wat ze voor elkaar willen krijgen steunt op de oppositie. En die oppositie begon zich te roeren, zag ook Jetten, die zei dat het "dan in de weg kan gaan staan van een effectieve rol als staatssecretaris".

Volgens Jetten was Van Berkel tegen D66 dus open geweest over het niet afronden van haar studies en had ze dat ook in interviews gezegd. "Desondanks zien we vandaag dat het tot nieuwe vragen en ophef leidt." Volgens de aanstaand premier zal Van Berkel daar later zelf nog op ingaan.

De reactie van Jetten:

Volgens Jetten staat deze week van gesprekken met alle kandidaten ook in het teken van de vraag of iedereen een frisse start kan maken en heeft Van Berkel de afweging gemaakt dat dat in haar geval niet zo is.

Jetten hoopt nu zo snel mogelijk met een nieuwe naam te komen. De tijd dringt want volgende week maandag, 23 februari, staat de nieuwe ploeg al op het bordes.

Wat klopte er niet aan het cv van Van Berkel?

Uit onderzoek van de Volkskrant bleek vandaag dat studies die op het cv van Van Berkel stonden op Linkedin niet door haar waren afgerond. Ook studeerde ze op een lager niveau dan ze opschreef.

Zo stond er dat ze een master bestuurskunde volgde aan de Universiteit Leiden, maar ze volgde deze studie op hbo-niveau. Ook maakte ze de studie niet af; ze rondde alleen de propedeuse op het hbo af. Ze deed wel mee aan een toelatingstraject voor de universitaire master, maar maakte ook dat niet af.

Na vragen van de Volkskrant over haar gevolgde opleidingen paste Van Berkel afgelopen vrijdag haar cv op LinkedIn aan.

Het aantal meldingen van bedreigingen aan het adres van landelijke politici is afgelopen jaar toegenomen. In 2025 deden zij 493 meldingen, tegenover 363 in het jaar daarvoor, meldt het Openbaar Ministerie. Van die 493 heeft het OM er 356 als strafbaar beoordeeld.

Er is over meerdere jaren geen duidelijk dalende of stijgende lijn te zien. In 2024 was het aantal meldingen van bedreigingen tegen politici juist fors gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar. In de jaren daarvoor schommelde het aantal meldingen.

Meldingen van bedreigingen tegen politici komen terecht bij het Team Bedreigde Politici van de politie-eenheid Den Haag. Het OM in Den Haag stelt vervolgens vast welke daarvan strafbaar zijn.

'Kaalgeschoren op bijltjesdag'

In Den Haag stonden vandaag vier verdachten voor de rechter, op een speciale themazitting. Een 50-jarige man uit Delft had op een Instagram-filmpje van D66-Kamerlid Jan Paternotte gereageerd met de tekst: "Een kogel in dat voorhoofd aub". De politierechter veroordeelde de Delftenaar bij verstek tot een taakstraf van 80 uur.

Een 42-jarige man uit Volendam kreeg een zwaardere straf: 120 uur taakstraf voor een commentaar op een fragment op X van een Kamerdebat. De man had daarbij geschreven dat het tijd werd dat ze Kamerlid Stephan van Baarle (Denk) zouden "achtervolgen en in elkaar timmeren".

Een 61-jarige man uit Zevenhuizen kreeg 30 uur taakstraf. Hij had een brief van de overheid om coronatesten aan te vragen retour gestuurd met wit poeder erin, dat later onschuldig bleek. Hij noemde oud-minister De Jonge en voormalig premier Rutte op de envelop moordenaars en zei hen "voor het Neurenberg-tribunaal" te willen zien.

Ook stond een 61-jarige man uit het Belgische Menen terecht die oud-D66-Kamerlid (en beoogd minister) Sjoerd Sjoerdsma een nazi-collaborateur had genoemd die "op bijltjesdag" zou worden kaalgeschoren. Die verdachte kreeg alleen een voorwaardelijke straf.

Hoorgesprekken

Op 17 maart is er opnieuw zo'n themazitting bij de rechtbank. Het OM wil met zogenaamde hoorgesprekken voorkomen dat alle verdachten voor de rechter worden gedaagd. In zo'n gesprek maakt de officier van justitie kenbaar dat hij voornemens is een straf op te leggen. Zo kunnen meer verdachten sneller ter verantwoording worden geroepen en is er meer ruimte bij de rechtbank voor complexere zaken.

Vorig jaar zijn er 21 van die hoorgesprekken gevoerd. Het gaat om zaken waarin maximaal 180 uur taakstraf kan worden opgelegd. De verdachten kunnen dan bijvoorbeeld een boete van het OM krijgen. Als een verdachte het er niet mee eens is, komt zijn zaak alsnog voor de rechter.

Op het Frederiksplein in het centrum hebben tientallen mensen vandaag bloemen neergelegd bij het monument ter nagedachtenis aan Aleksej Navalny. De Russische oppositieleider overleed vandaag precies twee jaar geleden in een strafkolonie in Rusland. Volgens meerdere landen, waaronder Nederland, is hij vergiftigd. De 23-jarige student Vladimir Nechaev ontvluchtte in 2021 zijn land en onderhoudt sinds de dood van Navalny het monument op het plein. 

Het onofficiële monument was in eerste instantie op de Dam, legt Vladimir Nechaev uit. Daar mocht het van de gemeente alleen niet blijven, waarop besloten werd het herdenkingsmonument ter verplaatsen naar het Frederiksplein. Het Navalany-monument bevindt zich nu naast de levensgrote boom van brons ter nagedachtenis aan de gevallen verzetsman Walraven van Hall.

Monument onderhouden

De 23-jarige student die gevlucht is uit Rusland onderhoudt met een klein groepje het monument op het plein tegenover De Nederlandsche Bank. "Ik kan niet zomaar naar Rusland teruggaan en zijn graf bezoeken", vertelt Vladimir. "Dus daarom hebben we deze plek om hem te herdenken en te bedanken."

Vanuit zijn woonplaats Groningen, waar hij communicatie studeert, reist Vladimir eens per maand naar Amsterdam om het monument schoon te maken en op te ruimen. Vandaag, op Navalny's sterfdag, steekt hij een kaarsje aan en verplaatst hij een deel van de bloemen die neergelegd zijn bij het monument. 

Niet de enige

De 23-jarige student is vandaag niet de enige die bij het monument op het Frederiksplein aanwezig is. Tientallen andere mensen leggen op de plek bloemen neer of hangen een kaartje op. "Het is een hele trieste dag voor mij, het voelt eigenlijk als een persoonlijk verlies", zegt een vrouw die een bos bloemen heeft neergelegd naast Navalny's foto. 

"Ik vind het heel belangrijk dat de nagedachtenis aan Navalny in ere wordt gehouden", vertelt een andere vrouw die een foto maakt van de plek. Vanavond om 18.00 uur is bij de plek een herdenkingsbijeenkomst gehouden. Vladimir: "Ik wil dat mensen altijd over Navalny blijven praten en blijven denken".

Bij wooncomplex Stek Oost, waar jongeren samenwonen met statushouders, zijn recentelijk opnieuw incidenten geweest. Hierom is tijdelijk extra beveiliging ingezet, schrijven wethouders Pels en Groot Wassink in een brief aan de raad. Het ging om overlast door verward gedrag van twee bewoners, een statushouder en een starter. Daarbij was er agressie richting medebewoners en beheerders.

De problemen bij het wooncomplex stapelen zich op; al jarenlang worden er meldingen gedaan van zware gewelds- en zedenincidenten. In 2024 werd een bewoner veroordeeld voor het verkrachten van twee medebewoners. 

De wethouders schrijven zich goed te kunnen voorstellen dat ook de recente incidenten impact hebben op de bewoners en hun gevoel van veiligheid. Er is contact met diegenen die direct zijn geraakt door de overlast. Ook zijn partijen als de GGD, politie en GGZ ingezet om te zoeken naar oplossingen en is de locatie dus tijdelijk extra beveiligd.

Woensdag opnieuw debat

Over het algemeen is de situatie op Stek Oost na maatregelen volgens de wethouders 'een stuk rustiger' en dat beeld zou ook gelden voor 2024 en 2025. "Toch vinden er af en toe incidenten plaats en ervaren bewoners soms overlast, waarbij er ook moet worden ingegrepen door zorg en politie en er soms gebruik moet worden gemaakt van afkoelwoningen."

Onder meer de VVD en JA21 vragen zich af waarom de afgelopen jaren niet eerder is ingegrepen toen de problemen rond het wooncomplex aan het licht kwamen. Woensdag debatteert de raad opnieuw over het complex. Ook gaan onder meer gemeente, woningcorporatie Stadgenoot en andere betrokkenen binnenkort om de tafel om te bespreken of er aanvullende maatregelen nodig zijn.

Kale en Kokkie vertrekken na 15 jaar bij AT5. De twee ras-supporters van Ajax hebben volgende week maandag hun laatste uitzending, laten ze vandaag weten.

Het duo, dat elkaar kende van internetfora over Ajax, verscheen in februari 2011 voor het eerst voor de camera van AT5. Dat bleef dus 15 jaar lang zo. Samen maakten ze de hoge pieken en diepe dalen van Ajax mee. Daar gaven ze op geheel eigen wijze hun ongezouten commentaar op.

Eerst gebeurde dat op de parkeerplaats van De Toekomst; de laatste jaren werd dat vaker een café in de stad. In 2022 kwam er naast wekelijkse video ook een podcast.

Aan dat alles komt bij AT5 dus een einde. Kale en Kokkie gaan nu bij een ander platform aan de slag. Om welke het gaat, wordt op een later moment bekendgemaakt.

'Stem van de supporter'

"Kale en Kokkie en AT5 is altijd een gouden combinatie geweest", zegt Menko Arends, adjunct-hoofdredacteur van AT5. "Ze zijn voor veel Ajacieden iconen geworden. Ze raken zo vaak de juiste snaar bij veel fans, omdat ze dezelfde rauwe emotie over Ajax delen en echt de stem zijn van de supporter. En de onvervalste humor natuurlijk, die maakt het duo bijzonder."

"Ook de makers achter de schermen hebben door de jaren heen veel bijgedragen aan het succes van Kale en Kokkie", zegt Arends. "Ik ken de mannen al zo lang dat ik me bijna niet kan voorstellen dat ze straks iets anders gaan doen. Maar AT5 leidt talent op, blijkbaar ook iets ouder talent, en talent vliegt uit. Zo hoort het te zijn en ik gun de mannen het allerbeste."

'Weemoed'

"Dit is voor ons heel raar, heel vreemd", zegt Kale over het afscheid. "We zijn hier 15 jaar onder dak geweest en we hebben het hier altijd ontzettend gezellig gehad. Maar soms komt er een aantal dingen op je pad waar je geen nee tegen kan zeggen."

Maar toch blikt Kale dus 'met weemoed terug': "Het was verschrikkelijk leuk. We hebben hier altijd een goede samenwerking gehad, ook met Sam (verslaggever Sammie van der Broek, red.) niet te vergeten."

Terugblikkend op de hoogte- en dieptepunten van Ajax gaan de gedachten van Kale al snel terug naar 2019, toen Ajax de halve finale van de Champions League haalde. De afgelopen jaren gaat het een stuk minder met de club: "Maar Ajax is wuivend riet", zegt Kale, "Je ziet ook dit seizoen dat er met Bouwman, Bounida en Steur opnieuw grote talenten opstaan."

Aanstaande maandag om 18.00 uur nemen Kale en Kokkie de allerlaatste aflevering op in café Chris Scholten. Fans zijn welkom om die uitzending bij te wonen.

In het televisieprogramma Opsporing Verzocht zijn vanavond herkenbare beelden getoond van een verdachte die mogelijk betrokken was bij een schietincident in de Zeeheldenbuurt in september. Daarbij raakte een 57-jarige man gewond. 

Het slachtoffer liep op 17 september rond 19.00 uur naar zijn auto toen hij op de hoek van het Barentszplein en de Bokkinghangen iemand hoorde remmen. Hij keek om en zag een man die een wapen probeerde door te laden. Het slachtoffer sloeg op de vlucht, maar kon niet voorkomen dat hij door een kogel werd geraakt.

Vorige maand zijn twee mannen van 23 en 25 jaar uit Almere aangehouden. De politie gaat ervan uit dat een van hen de schutter is. De mogelijke rol van de verdachte die wordt gezocht, is onduidelijk. 

Treinreizigers van en naar Amsterdam moeten vanaf vrijdagavond ruim een week lang rekening houden met drukkere treinen en langere reistijden vanwege werkzaamheden. Dat meldt NS. Ook vertrekken veel treinen van een ander spoor dan normaal.

Tussen vrijdag 23.00 uur en volgende week vrijdag (27 februari) rijden minder treinen tussen Centraal Station en Utrecht Centraal, en tussen Schiphol en Utrecht Centraal.

Verder rijden vanaf 24 februari tot en met 1 maart geen treinen tussen Sloterdijk en Haarlem. NS zet bussen in om deze treinen te vervangen, of mensen kunnen omreizen via andere stations.

Tot slot rijden er van 28 februari tot en met 1 maart geen treinen tussen Zuid en Schiphol en Zuid en RAI. Reizigers kunnen in plaats daarvan gebruikmaken van de metro.

De NS adviseert reizigers kort voor vertrek de reisplanner te checken.

Hoewel er al sinds twee jaar in heel Amsterdam een hotelstop geldt, komen er hier en daar nog altijd nieuwe hotels bij in de stad. Ook aan de Grasweg in Buiksloterham, waar de afgelopen jaren meerdere woontorens uit de grond zijn gestampt, is dat het geval. Het hotel dat hier komt, is de tweede in de straat. Een groep buurtbewoners is daar niet blij mee en heeft bezwaar ingediend. 

Vijf jaar geleden was het nog een zandvlakte hier, maar inmiddels kun je wel spreken van een nieuwe woonwijk. Edin Hajder woont er nu een jaar met zijn gezin. Aan de ene kant van zijn appartement heeft hij zicht op het centrum, met onder andere Centraal Station. Aan de andere kant van zijn woning kan hij Zaandam zien.

Overlast

Van zijn verhuizing uit de Leidsebuurt heeft Hajder nog geen moment spijt gehad, zegt hij. Toch ervaart hij, net als veel andere buurtbewoners, ook overlast van een nabijgelegen hotel. Van ronkende taxi's die 's nachts af en aan rijden, en van hotelgasten die buiten rondhangen, omdat hun cabine (de ruimte is kleiner dan een hotelkamer) weinig ruimte biedt.

Nu komt er dus nóg een hotel bij. Een met 40 kamers en 84 slaapplaatsen. Gerund door dezelfde ondernemers die achter het bestaande hotel aan de straat zitten. Het nieuwe hotel krijgt volgens de eigenaar geen cabins, wel 'compacte designkamers' en een 'bescheiden horecaruimte'. "In gebruiksdynamiek sluit dit meer aan bij een traditioneel hotel", schrijft hij in een mail aan AT5 en NH.

Toch is Edin, net als veel andere buurtbewoners, er fel op tegen. "Het voegt heel weinig toe en het is niet innovatief. In deze buurt hebben we veel meer behoefte aan een supermarkt of een kinderdagverblijf." 

Hotelstop

De bewoners waren ook verbaasd toen ze erachter kwamen dat er nog een hotel zou komen, want door de aangekondigde hotelstop dachten ze dat dat niet meer kon gebeuren. Zo'n hotelstop bestaat al sinds 2017, maar kende toen nog een aantal uitzonderingen. Sinds 2024 zijn die regels aangescherpt en veranderde het 'nee, tenzij'-beleid in een 'nee'.

Dat er nog altijd nieuwe hotels verschijnen, komt omdat het bestemmingsplan, waarin werd vastgelegd dat hier een hotel komt, al veel langer bestaat dan de stadsbrede hotelstop. Dat bestemmingsplan kan de gemeente niet zomaar terugdraaien, zegt een woordvoerder in een reactie. Als iemand een hotel wil beginnen en aan alle gestelde eisen voldoet, dan moet de gemeente naar eigen zeggen akkoord gaan.

Desondanks gaan de buurtbewoners dus in beroep. "Wat je in ieder geval wel kan zeggen is dat het niet passend is in deze buurt", zegt Hajder. "Als je ziet dat er op zo'n klein oppervlak zo veel mensen worden gepropt, dat is echt het maximaal opzoeken van ruimte die er (juridisch, red.) is. En het staat in geen proportie met wat deze buurt nodig heeft."

Ze hangen er al jaren en toch weet niemand wat ze nou betekenen. Twee rechthoekige verkeersborden op de Beukenweg in Oost zorgen daar nog altijd voor verbaasde reacties. Iemand op forum Reddit liet het er niet bij zitten en vroeg internetgebruikers én AT5 om hulp.

De borden, een blauwe en een gele, met abstracte witte lijnen, zorgen nog altijd voor verbazing. De reacties tegen AT5 lopen uiteen van "Ik weet bij God niet wat dit betekent" tot "Ik vraag me af of het überhaupt een bord is". Ook een rijinstructeur heeft geen idee en twijfelt of hij zijn kennis moet bijspijkeren.

Een gebruiker van het forum Reddit brak ook haar hoofd over de betekenis en vroeg om hulp. "Is dit kunst? Wat is dit?" Ze zou in eerste instantie van een ambtenaar te horen hebben gekregen dat het om een bord zou gaan om snelle fietsers naar de rijbaan te verplaatsen, maar dat blijkt toch niet helemaal te kloppen.

Uiteindelijk wist iemand anders op Reddit wat het nou wel echt is: een werk van dezelfde kunstenaar die jaren geleden een raadselachtig 'verkeersbord' in de vorm van een ei plaatste bij het IJ. Het ei is weg, maar de werken in Oost bleven al die tijd staan. "Ze zijn heel lang onder de radar gebleven", vertelt Teun Castelein, de kunstenaar in kwestie, aan de telefoon. Hij vindt het 'bijna jammer' dat ze zijn ontdekt.

Miljoenen verkeersborden

Het idee voor het project ontstond na een krantenartikel jaren geleden, over de miljoenen verkeersborden in Nederland, waarvan een steeds groter deel eigenlijk overbodig zou zijn. "Dan kunnen er nog wel een paar bij", dacht Castelein, die vervolgens ging fantaseren over hoe de werken er dan uit moesten zien. Om de verwarring te vergroten, liet hij ze allemaal produceren door een officiële verkeersbordenfabrikant. 

Het plaatsen van zijn creaties in Oost was nog even spannend. Medewerkers van de gemeente, ironisch genoeg verantwoordelijk voor het plaatsen van verkeersborden, zagen Castelein in actie en vroegen hem om opheldering. "Ik dacht: kut, ik ben er bij. En ik zei: ja dat is voor evenementen. En toen zeiden ze iets van: oké, dat zal dan wel." Lachend: "Maar na jaren is er nog steeds geen evenement."

De gemeente gedoogt de borden. "Dit soort kunstuitingen zien we wel vaker in de stad. Zolang het veilig is en niet extreem uit de toon valt, kan het net als street-art de openbare ruimte verfraaien", schrijft stadsdeelbestuurder Jan-Bert Vroege in een reactie aan AT5. "En dus ook nog jaren na plaatsing voor verrassing en discussie zorgen. Dat is precies het doel van kunst: mensen verwonderen."

Een logistiek bedrijf krijgt van het Openbaar Ministerie een boete van 50.000 euro voor een dodelijk ongeval. Een medewerker kwam op 20 december 2024 om het leven door de val van een laadklep.

Uit onderzoek van de arbeidsinspectie is gebleken dat het bedrijf de wet heeft overtreden. Zo zijn de risico’s van het werken met een laadklep niet genoeg in kaart gebracht en medewerkers onvoldoende geïnformeerd over de risico's. Een boete van 50.000 euro noemt justitie in deze zaak passend.

Het bedrijf heeft inmiddels maatregelen genomen om de werkplekken veiliger te maken en een soortgelijk ongeluk in de toekomst te voorkomen. Om welk bedrijf het gaat, is niet bekendgemaakt.

Volgens het OM worden bij werkzaamheden die routinematig worden uitgevoerd en eenvoudig lijken, soms de gevaren uit het oog verloren. "Bij dergelijke dagelijkse werkzaamheden vinden regelmatig ongevallen plaats, waarbij slachtoffers ernstig letsel oplopen of zelfs overlijden."

Buurtbewoners willen komst tweede hotel in de straat tegenhouden. En bewondering en verwarring om vreemd verkeersbord in Oost. Dat en meer in het AT5 Nieuws van maandag 16 februari.

Het AT5 Weer van 16 februari gepresenteerd door Heije vanaf de ijsbaan in Watergraafsmeer.

Oleksandr Zinchenko heeft mogelijk al zijn laatste wedstrijd voor Ajax gespeeld. De Oekraïense linksback tekende in januari voor een half jaar bij Ajax, maar vandaag werd duidelijk dat hij de rest van het seizoen niet meer in actie komt vanwege een blessure.

Zinchenko, die meer dan 150 wedstrijden in de Engelse Premier League speelde, kwam deze winter over van Arsenal. Hij tekende voor een half jaar in Amsterdam.

De Oekraïens international maakte vorige week zondag zijn debuut bij Ajax, in de uitwedstrijd tegen AZ. Hij viel toen na 76 minuten in. Een week later, thuis tegen Fortuna Sittard, stond Zinchenko in de basis, maar viel hij na twee minuten al uit met een blessure.

Operatie

Die blessure blijkt zo ernstig dat Zinchenko geopereerd moet worden. "Deze zal op korte termijn plaatsvinden. Aansluitend wacht de 29-jarige international van Oekraïne een langdurige revalidatieperiode, waardoor hij dit seizoen niet meer in actie zal komen", schrijft Ajax op haar website.

Gezien de duur van zijn contract zou het goed kunnen dat Zinchenko zijn laatste wedstrijd voor Ajax nu al heeft gespeeld. Het is nog niet duidelijk of Zinchenko dat contract gaat verlengen.

Na de wedstrijd tegen Fortuna (4-1) werd al gevreesd dat het om een ernstige blessure zou gaan. "Dit gun je sowieso niemand", zei interim-coach Fred Grim na afloop van de wedstrijd op de persconferentie.

"Alex is hier met hele goede bedoelingen gekomen. Vanaf het moment dat hij hier binnenkwam, heeft hij die jonge gasten bij de hand genomen. Heel bepalend in de groep ook. In meetings deed hij zijn mond open en zei hij hele zinnige dingen. Dan is dit wel een hard gelag na een paar minuten. "

Transferwinter

Zinchenko is een van de vier spelers die Ajax afgelopen winter voor het eerste elftal haalde. Ook aanvaller Maher Carrizo, verdediger Takehiro Tomiyasu en keeper Maarten Paes kwamen naar Amsterdam.

Het uitgaansleven erkennen als basisbehoefte, stoppen met ontruiming van kraakpanden en extra zetels voor jongeren in de gemeenteraad. Dat zijn slechts een aantal punten uit het ambitieuze verkiezingsprogramma van LEF. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart gaat AT5 op de koffie bij lijsttrekkers, met vandaag: Daniël van Duijn op het Bellamyplein in West.

"Mijn ouders en grootouders hadden een groentezaak tegenover café De Toog, dus dit is mijn buurt", vertelt Van Duijn. In 2023 haalde de LEF-lijsttrekker het nieuws toen hij het NOS-slotdebat verstoorde aan de vooravond van de Tweede Kamerverkiezingen. Hij verweet de aanwezige partijen op live-televisie bij de 'oude politiek' te horen. En dat is precies waar hij nu in Amsterdam verandering in wil brengen. "Amsterdam moet weer groots durven dromen, omdat we een wereldstad zijn. Maar we houden onszelf nu een beetje klein." 

Rave-eiland

"Door innovatief te denken kunnen we een groot deel van de woningnood oplossen", zegt hij. Maar dat is niet het enige onderwerp waarop LEF innovatief wil denken. "We willen een rave-eiland bij Pampus, waar jongeren veilig uit kunnen gaan." Dat eiland moet volgens Van Duijn midden in het IJ-meer komen om overlast te voorkomen. "Je gaat erheen met de metro en er zijn zeven eilanden met verschillende stages. Omdat er voldoende medisch personeel aanwezig is, kun je er ook veilig drugs gebruiken."

Hoewel de partij vooral opkomt voor jongeren, betekent dat niet dat ouderen er niet op zouden moeten stemmen. "Wij komen ook op voor de jongere in jezelf, voor je innerlijke kind. Iedereen die zich nog een beetje kind voelt van binnen, is welkom bij LEF."

Volgens Van Duijn is de stad vertrut. "Amsterdam heeft meer kleur nodig. We hebben meer exorbitante en extravagante mensen nodig die zich lekker kleurrijk uiten als ze de straat op gaan. Die durven te dromen. Als er iets is wat Amsterdam mist, is het kleurrijke politici."

Het Verkeer gaat naar de De Clercqstraat, hier is het herstel van brug 108 weer opgepakt. In 2023 werden werkzaamheden stilgelegd, omdat het middelste deel van de brug niet sterk genoeg bleek. De brug is nu vijftien maanden dicht en dat betekent dat de trams ook een andere route rijden.

De komende maanden is er flink wat werk te doen. ''We moeten de fundatie van de brug verstevigen'', legt omgevingsmanager Mireille Capiau uit. ''Dat klinkt simpel, maar er komen echt veel extra palen bij.'' En als de palen in de grond zitten, kan er weer opgebouwd worden. ''Dan gaan we de monumentale delen herstellen en is alles weer zoals het was.''

De buurt 

Voor het zover is, heeft de buurt wederom te maken met opbrekingen. "Het is sowieso niet de eerste keer, dus het is voor ons ontzettend vervelend dat er zoveel aan de hand is en het zo lang gaat duren'', vertelt de fietsenmaker. Voorbijgangers zijn optimistischer. "Het moet gebeuren, we willen toch niet dat we net als in Italië door een brug heen zakken'', vertelt één van hen.

De werkzaamheden zorgen voor de nodige uitdagingen vertelt Capiau. ''We moeten op een heel klein gebiedje heel veel werk verrichten. Met veel partijen. En dat in bewoond gebied met veel winkels en bewoners, die wil je toch zo min mogelijk overlast bezorgen."

Brug afgesloten voor auto- en tramverkeer

De brug is afgesloten voor autoverkeer. Ook trams kunnen niet over de brug. Dit betekent dat tram 13 en 19 tijdelijk niet meer via de De Clercqstraat rijden, tussen de Nassaukade en de Bilderdijkstraat. Voor fietsers en voetgangers is een tijdelijke hulpbrug aangelegd. 

De werkzaamheden duren tot maart 2027.

Kunstmestfabriek ICL in het Westelijk Havengebied ziet waarschijnlijk af van de installatie van een zogenoemde 'gaswasser', een soort filter die de uitstoot van zoutzuur en geuren terugdringt. Dat blijkt uit een brief van de Provinciale Staten die eerder deze maand is verstuurd. De gemeente heeft in een reactie aangegeven niet blij te zijn met deze ontwikkeling.

Kunstmestfabriek ICL is al langere tijd een doorn in het oog voor omwonenden en de gemeente. Al jaren wordt er geprotesteerd tegen de uitstoot van de fabriek. In 2023 kreeg ICL nog een dwangsom vanwege te hoge zoutzuur-uitstoot. 

Eind vorig jaar deden buurtbewoners nog een oproep aan de provincie Noord-Holland door middel van een symbolische nieuwjaarskaart. Daarin werd opgeroepen om betere maatregelen te nemen tegen de stank en zoutzuuruitstoot van het kunstmestbedrijf. Ook de gemeente vindt dat er nieuwe regels moeten komen.

Gaswasser niet afdwingbaar

In de brief komt naar voren dat ICL afziet van de gaswasser, doordat ze te maken hebben gehad met investeringen van zo'n 12 miljoen. De gemeente heeft laten weten niet blij te zijn met de ontwikkeling. "De gemeente is onaangenaam verrast dat ICL overweegt geen gaswasser te plaatsen, want dit was wel beloofd", vertelt een woordvoerder van verantwoordelijk wethouder Steven van Weyenberg. 

In de brief staat ook dat de maatregelen niet 'afdwingbaar' zijn. De provincie kan ICL dus niet verplichten om de gaswasser te plaatsen. Toch staat het volgens de gemeente 'als een paal boven water dat ICL de uitstoot moet verminderen.

De kunstmestfabriek heeft ondertussen een blog geopend waarin ze de omgeving informeren over de maatregelen die ze wel nemen om overlast te verminderen.