In een toespraak heeft de Amerikaanse oud-president Biden zijn opvolger Trump zwaar bekritiseerd. De 83-jarige Biden noemde zijn politieke rivaal een narcist, corrupt en een loser. Hij deed de uitspraken op een evenement in Maryland waar geld werd ingezameld voor de Democratische Partij.

Biden somde een lange reeks kwesties op waar Trump volgens hem de plank misslaat. "En dat is niet alleen zijn bewuste verstoring en vernietiging van de NAVO en het feit dat hij Poetin verkiest boven Amerikaanse bondgenoten." Hij noemde verder de toekenning van amnestie aan bestormers van het Capitool en de bouw van een balzaal in het Witte Huis.

Renovatie van vijver

De mislukte renovatie van de iconische vijver naast het Lincoln Memorial werd ook benoemd door de Democratische oud-president. "Hij heeft zelfs zijn eigen pool guy ingehuurd om de vijver te repareren. Wow, wat een loser!" Biden stelde dat de huidige regering tot op het bot corrupt is. "Het is corruptie op een schaal die we nog nooit hebben gezien in de geschiedenis van de VS."

Bekijk hier een paar uithalen van Biden:

De toespraak duurde ongeveer tien minuten. Biden oogde broos. Vorig jaar werd bij hem prostaatkanker vastgesteld. De ziekte is uitgezaaid naar zijn botten, maakte zijn vrouw Jill onlangs bekend. De 83-jarige oud-president is niet meer te genezen.

"Joe zal de rest van zijn leven met kanker moeten leven, wat betekent dat hij speciale medicijnen krijgt", zei de voormalige first lady in een interview naar aanleiding van de publicatie van haar memoires. Het boek heeft geleid tot kritiek van Democratische politici.

'Biden mogelijk gedrogeerd'

In het boek beschrijft Jill het debat met Trump in 2024 dat voor haar man en de Democraten rampzalig verliep. Volgens haar kreeg Biden die avond een beroerte en had ze hem "nog nooit zo gezien". Ze speculeerde ook dat haar man mogelijk was gedrogeerd.

"Oude wonden openrijten is het laatste wat we nu kunnen gebruiken", zei een anonieme Democraat tegen CNN over Jill Bidens onthullingen. Met de tussentijdse verkiezingen op komst wil de partij zo min mogelijk worden herinnerd aan het debacle van twee jaar geleden.

Het verwarde optreden van Biden leidde destijds tot een interne crisis. Trump won uiteindelijk glansrijk de presidentsverkiezingen van de op het laatste moment naar voren geschoven Kamala Harris. In zijn tweede termijn haalt Trump nog altijd aan de lopende band uit naar Biden en alles wat er in diens vier jaar als president fout zou zijn gegaan.

Biden weinig populair

In november zijn de midterms, de verkiezingen waarin het volledige Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat worden vervangen. Met optredens in meerdere staten probeert Biden de Democratische Partij een steuntje in de rug te geven. Sinds zijn aftreden heeft hij weinig toespraken gehouden, maar de laatste tijd stond hij weer een paar keer op een podium.

De ex-president geniet echter weinig populariteit. Volgens een nieuwe CNN-peiling kijkt iets minder dan een derde van de volwassen Amerikanen positief terug op Bidens prestaties in het Witte Huis. Voor oud-president Obama is dat aandeel fors hoger: 57 procent.

Al ruim een week staat het leven van restauranteigenaar Martin Bels uit het Twentse Mander op zijn kop. Vorige week vrijdag trad vanwege hevig noodweer een beek buiten zijn oever, waardoor grote hoeveelheden water zijn restaurant binnenstroomden. Binnen was een bruiloftsfeest aan de gang.

Een week later blijkt de schade bij restaurant Watermolen Bels gigantisch. "Ik woon hier al 58 jaar en ik heb nog nooit zoiets verschrikkelijks meegemaakt. In een half uur is alles verloren gegaan waar ik minstens veertig jaar werk en liefde in heb gestoken", zegt Bels tegen RTV Oost. "Je kunt gewoon niks meer doen."

Het water kwam tot een meter hoog te staan. De 150 bruiloftsgasten moesten door de brandweer in veiligheid worden gebracht. Niemand raakte gewond. Het restaurant blijft voorlopig dicht.

Zo werden de bruiloftsgasten verrast door het water:

"Het water kwam van alle kanten op ons af", zegt Bels, die nog snel een aantal zandzakken voor de deuren kon plaatsen. "Dan zie je hoe de deur het begeeft, hoe het water via de ramen naar binnen komt en hoe waardevolle spullen wegspoelen. De schade gaat volgens hem richting de twee miljoen euro.

"Ik heb Watermolen Bels van mijn ouders overgenomen en wil hen nog iedere dag trots maken", zegt hij. "Na deze catastrofe ben ik naar het kerkhof in Vasse gegaan. Ik wilde even bij mijn ouders zijn en daar steun zoeken."

Veel steun ontvangen

Vanuit het hele land ontvangt Bels steunbetuigingen, donaties en hulpacties. Een aannemersbedrijf leverde gratis zand, de groenteboer bracht een bestelling niet in rekening en via een crowdfundingsactie is al meer dan 32.000 euro opgehaald.

De massale steun doet de restauranteigenaar goed. "Ik krijg er kippenvel van. Als ik hier nu in het restaurant sta, begin ik te trillen. Ik ben er stil van dat zoveel mensen aan ons denken."

Bels is vastberaden om de deuren weer te openen, al weet hij nog niet precies hoe. "We moeten eerst goed nadenken hoe we dit gaan aanpakken. De vloer in het restaurant moet er sowieso uit en de muren zitten vol vocht. Het lijkt nu meer op een ruïne dan op mijn bedrijf", zegt hij.

Dochter in verwachting

Tussen de ellende door kreeg hij ook een bericht dat hem even liet glimlachen: hij wordt opa. Zijn dochter is in verwachting en dat geeft hem iets om naar uit te kijken. "Dat is het mooie nieuws waar ik me nu aan vasthoud."

FIFA-voorzitter Gianni Infantino heeft tijdens de groepsfase van het WK voetbal in Noord-Amerika zeker 27 vluchten gemaakt met een privéjet. Dat meldt de BBC op basis van een analyse van de vliegbewegingen van een toestel dat aan de wereldvoetbalbond wordt gelinkt.

Volgens de BBC was Infantino in zestien dagen tijd bij 24 wedstrijden in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Daarbij zou het vliegtuig ruim 50.000 kilometer hebben afgelegd en meer dan 66 uur in de lucht zijn geweest.

De langste vlucht was van Vancouver naar Miami, een afstand van ruim 4500 kilometer. Op sommige dagen maakte het toestel drie vluchten, zodat de Zwitserse FIFA-voorzitter meerdere wedstrijden op één dag kon bezoeken.

Exacte uitstoot niet bekend

De BBC schat dat het toestel in deze periode ongeveer net zoveel CO2 heeft uitgestoten als de gemiddelde jaarlijkse uitstoot van 78 mensen wereldwijd. De berekening is gebaseerd op het geschatte brandstofverbruik van een Gulfstream G650ER, het type toestel waarvan wordt aangenomen dat Infantino ermee reisde.

De exacte uitstoot is niet vast te stellen, onder meer omdat onbekend is hoeveel passagiers aan boord waren en hoeveel brandstof het toestel daadwerkelijk heeft verbruikt.

'Efficiënt en kosteneffectief'

De FIFA bevestigde in een reactie aan de BBC niet dat Infantino met het betreffende toestel heeft gereisd. Wel laat de wereldvoetbalbond weten dat de voorzitter "regelmatig reist voor werkzaamheden en toernooigerelateerde verplichtingen". Volgens de FIFA wordt daarbij soms gebruikgemaakt van lijnvluchten en soms van een gecharterd privévliegtuig, afhankelijk van wat het meest efficiënt en kosteneffectief is.

Op aanvullende vragen van de BBC, onder meer over het aantal inzittenden en eventuele compensatie van de uitstoot, gaf de bond geen antwoord.

Grote afstanden

Klimaatorganisaties noemen het intensieve gebruik van een privéjet moeilijk te rijmen met de duurzaamheidsambities van de FIFA. De bond heeft zich ten doel gesteld de uitstoot tegen 2030 te halveren en in 2040 klimaatneutraal te zijn.

Het WK van 2026 wordt afgewerkt in zestien speelsteden verspreid over de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Daardoor zijn de reisafstanden tussen de wedstrijden veel groter dan tijdens het WK van 2022 in Qatar, waar alle stadions relatief dicht bij elkaar lagen.

De Spaanse Socialistische Partij (PSOE) van premier Sánchez bevindt zich in zwaar weer. Onderzoeken naar mogelijke corruptie en belangenverstrengeling raken de partij en zelfs de directe omgeving van de premier. Hoewel veel zaken juridisch nog niet zijn afgerond en mogelijk niet allemaal tot rechtszaken leiden, neemt de politieke druk op Sánchez toe.

Zijn positie was dan ook het belangrijkste onderwerp tijdens de bijeenkomst van het federale comité van de PSOE dit weekend in Madrid. Daar bleek dat het grootste deel van de 'baronnen', oftewel regionale partijleiders, Sánchez blijft steunen. De premier gebruikte de bijeenkomst om zich voor te bereiden op de landelijke verkiezingen, die voorlopig in 2027 staan gepland.

Uitgedaagd

Aanleiding voor de toenemende druk op Sánchez zijn meerdere lopende corruptieonderzoeken. Het Spaanse lagerhuis riep de premier deze week in een niet-bindende motie op om, vanwege die onderzoeken, af te treden of een vertrouwensstemming aan te vragen.

De premier legde deze oproep naast zich neer en daagde de oppositie uit om een formele motie van wantrouwen in te dienen. Die is nog niet ingediend omdat de rechts-conservatieve oppositiepartij Partido Popular (PP) weet dat daarvoor onvoldoende steun is in het lagerhuis.

Oppositieleider Alberto Núñez Feijóo reageerde fel. Hij noemde de regering van Sánchez de meest corrupte in de Spaanse geschiedenis en beschuldigde hem van ongehoorzaamheid aan het parlement.

Maar volgens Sánchez zelf zijn de verschillende corruptiezaken rond zijn partij ten onrechte op een stapel gegooid. Volgens hem speelt de Partido Popular een politiek spel om hem en zijn partij te beschadigen.

Mondkapjesdeal

De grootste politieke schade komt uit de zaak rond voormalig minister van Transport José Luis Ábalos en zijn adviseur Koldo García. Deze affaire draait om dubieuze contracten voor mondkapjes tijdens de coronapandemie. Volgens de rechtbank speelde zakenman Víctor de Aldama een centrale rol bij het organiseren van betalingen en gunsten.

Ábalos werd afgelopen week veroordeeld voor onder meer corruptie en deelname aan een criminele organisatie. Volgens de rechtbank ontving hij ongeveer 448.000 euro aan voordelen en betalingen. Koldo García kreeg eveneens een lange gevangenisstraf opgelegd. De zakenman De Aldama werd ook veroordeeld, maar kreeg door zijn samenwerking met justitie een veel gunstigere behandeling.

Toen de zaak begin 2024 openbaar werd, nam Sánchez snel afstand van Ábalos. Hij vroeg hem zijn parlementszetel op te geven. Toen Ábalos weigerde, schorste de PSOE-fractie hem.

Oud-premier Zapatero

Heel anders reageerde Sánchez op het corruptieonderzoek José Luis Zapatero, premier van 2004 tot 2011. Hij is een van Sánchez' belangrijkste vertrouwelingen en de premier heeft herhaaldelijk zijn steun aan hem uitgesproken. Zapatero wordt onderzocht in verband met de omstreden staatssteun van 53 miljoen euro die luchtvaartmaatschappij Plus Ultra tijdens de coronacrisis ontving.

Zapatero zegt dat hij niets verkeerd heeft gedaan en stelt dat zijn contacten voortkwamen uit zijn rol als voormalig premier. Een deel van het bewijs in het Plus Ultra-onderzoek kwam via Amerikaanse autoriteiten. De verdediging van Zapatero stelt dat eerst moet worden vastgesteld of dit bewijs legaal en betrouwbaar is verkregen.

In de zaak ontstond ook een aparte onderzoekslijn rond dure juwelen die in het kantoor van Zapatero werden aangetroffen. De vraag is vooral waar de juwelen met een waarde van 1,3 miljoen euro vandaan komen en of ze correct zijn aangegeven. Bonnetjes of invoerdocumenten lijken te ontbreken.

Premiersvrouw

Ook de familie van Sánchez ligt onder de loep. Zijn vrouw Begoña Gómez wordt onderzocht vanwege mogelijke invloed en belangenverstrengeling rond haar zakelijke en academische activiteiten. Ze heeft geen politieke functie. De zaak wordt behandeld door een onderzoeksrechter in Madrid.

De klacht tegen Gómez werd ingediend door Manos Limpias ('Schone Handen'), een radicaal-rechtse vakbond die gebruikmaakt van het Spaanse rechtssysteem. Daarbij kunnen burgers of organisaties als aanklager optreden zonder direct slachtoffer te zijn. Sánchez noemt de zaak politiek gemotiveerd.

Broer van de premier

Manos Limpias diende ook een klacht in tegen David Sánchez, de broer van de premier. Hij wordt onderzocht vanwege zijn aanstelling bij de provinciale overheid van Badajoz als coördinator van een muziek- en operaprogramma.

De vraag is of de functie normaal tot stand kwam of speciaal voor hem werd gecreëerd. In beide gevallen is er wel genoeg bewijs gevonden om een zaak te beginnen, maar zijn er nog geen strafbare feiten bewezen.

De Partido Popular, die de verkiezingen van 2023 won maar geen regering kon vormen, profiteert politiek van de problemen bij de PSOE. In verschillende peilingen staat de partij op winst bij nieuwe verkiezingen.

Corruptiedossiers liggen er óók rond politici van de PP, dat zelf in 2018 het landsbestuur moest opgeven na een omvangrijk financieringsschandaal. Het verschil is dat de partij momenteel niet de landelijke regering leidt.

Bij de noordelijke Franse stad Nancy is een klein vliegtuig met parachutespringers neergestort. Alle elf inzittenden zijn daarbij omgekomen. Het gaat om de piloot, vijf instructeurs en vijf leerlingen.

Het toestel stortte rond 11.00 uur neer in een straat in Tomblaine, een voorstad van Nancy. Even daarvoor was het vertrokken van het nabijgelegen vliegveld Nancy-Essey.

Het vliegtuig kwam terecht op een grasveld langs een weg, dicht bij huizen. Op de grond raakte niemand gewond. Over de toedracht van het ongeluk is nog niets bekend.

Een ooggetuige zegt dat het vliegtuig plotseling neerstortte. "Ik was onderweg naar de supermarkt toen ik het toestel naar beneden zag duiken en zag neerkomen", zegt de getuige tegen de krant l'Est Républicain.

Verpleegkundigen

De voorzitter van een regionale vereniging van verpleegkundigen zegt tegen Franse media dat onder de slachtoffers verpleegkundigen waren. Ze gingen voor het eerst een parachutesprong maken.

De politie heeft de omgeving afgezet. Hulpdiensten, waaronder meerdere brandweereenheden, zijn massaal uitgerukt.

De Franse minister Nuñez van Binnenlandse Zaken heeft een bezoek gebracht aan de plaats van de crash en sprak daar de pers toe. Namens de regering en het hele land uitte hij zijn medeleven aan de nabestaanden, van wie sommigen het ongeluk zagen gebeuren. Zij zullen worden opgevangen door een noodhulpteam.

Een Russische ex-militair en blogger is vermoedelijk opgepakt nadat hij president Poetin in een veelbekeken video had opgeroepen hem live op televisie te ontvangen. De man, Alexander Loenin, zei dat hij met Poetin wilde praten om misstanden binnen het Russische leger aan de kaak te stellen.

Het Duitse persbureau DPA meldt dat Loenin elf dagen in administratieve hechtenis is gezet. DPA baseert zich daarbij op een bericht van iemand die zich de beheerder noemt van het Telegramkanaal van Loenin. Ook zegt diegene een goede bekende van de familie van Loenin te zijn.

"Vandaag belde de vrouw van Alexander mij en vertelde hoe de situatie werkelijk is: Alexander is levend en in goede gezondheid, hij is administratief aansprakelijk gesteld en voor elf dagen vastgezet. Als er nieuws is, zal ik dat melden", klinkt het. De aanhouding van Loenin is niet officieel bevestigd.

Martelingen van militairen

Loenin, een 39-jarige veteraan uit de regio Voronezj die grenst aan Oekraïne, kreeg de afgelopen dagen veel aandacht met een video op Instagram, het socialemediakanaal dat in Rusland is geblokkeerd. De video werd miljoenen keren bekeken.

In het filmpje beschuldigt Loenin de Russische commandanten ervan militairen op "zelfmoordmissies" te sturen. Volgens de voormalige militair worden soldaten die zulke bevelen weigeren of geen geld aan hun commandanten afstaan opgesloten, gemarteld, mishandeld en soms gedood. Vervolgens zouden zij als vermist worden opgegeven om hun lot te verhullen.

Voor die beschuldigingen leverde hij geen bewijs. Wel komt wat Loenin omschrijft overeen met eerdere kritiek die uit het Russische leger naar buiten is gekomen.

Woning doorzocht en aangehouden

Loenin eiste een persoonlijk gesprek met Poetin tijdens een live-uitzending op de Russische televisie om, zoals hij zei, "de hele waarheid" over de situatie aan het front te vertellen. Daarbij dreigde hij dat "het leger zijn wapens op het Kremlin zal richten" als zo'n ontmoeting uitblijft.

Ook zei hij dat hij die boodschap namens hooggeplaatste militairen en functionarissen overbracht, maar ook daarvoor leverde hij geen bewijs.

De video leidde tot vragen aan het Kremlin. Woordvoerder Peskov zei vrijdag dat hij van het bestaan van de oproep had gehoord, maar hij zou de video nog niet hebben bekeken. Hij noemde de gebruikte bewoordingen "vreemd" en zei pas te willen reageren nadat hij de inhoud had bestudeerd.

In de nacht voorafgaand aan zijn aanhouding is bij de woning van Loenin in de regio Voronezj een huiszoeking uitgevoerd. Zijn vrouw deelde daarover een video op TikTok die ze later verwijderde.

Ze zei dat agenten onder meer computers en gegevensdragers in beslag hadden genomen en dat haar man op dat moment niet thuis was. Volgens haar was hij kort daarvoor naar Moskou vertrokken. Nadien zou hij niet meer bereikbaar zijn geweest.

Prigozjins opmars naar Moskou

Openbare kritiek op de Russische oorlogvoering is in Rusland riskant en wordt regelmatig bestraft. Dat een voormalig militair met een groot bereik zulke beschuldigingen uit en openlijk een ontmoeting met Poetin eist, is uitzonderlijk.

Een laatste bekend voorbeeld van kritiek op het Russische leger door militairen dateert van 2023. Toen kwam de Wagner-groep onder leiding van Jevgeni Prigozjin in opstand. Een gewapende colonne van het beruchte huurlingenleger trok toen richting Moskou na een open conflict met de Russische legerleiding.

Prigozjin haalde steeds steviger uit naar het Kremlin, omdat hij zich in de steek gelaten voelde. Zo zou hem munitie worden onthouden. De opmars werd gestopt na onderhandelingen, waarna Prigozjin twee maanden later omkwam bij een vliegtuigcrash.

Om nieuwe, strengere tabakswetten te beïnvloeden maakt tabaksfabrikant Philip Morris op slinkse wijze gebruik van kunstmatige intelligentie. De Europese wetsvoorstellen zijn nu in publieksconsultatie en bijna driekwart van de Nederlandse reacties erop is volledig door AI geschreven. Met een tekstgenerator van Philip Morris.

De onderzoekredactie van de NOS en journalistiek platform Pointer (KRO-NCRV) legden zo'n 65.000 reacties uit vijftien EU-landen voor aan de AI-detector van Pangram. Ongeveer 30 procent blijkt te zijn geschreven met kunstmatige intelligentie. Maar in sommige landen ligt dat percentage veel hoger.

Na Portugal komt het grootste aandeel AI-reacties uit Nederland. Van de Nederlandse reacties is 71 procent vrijwel zeker volledig door AI geschreven.

Op dit moment worden twee Europese tabakswetten voorbereid in Brussel. Het gaat om de grootste aanscherpingen in vijftien jaar. De wetsherzieningen gaan vooral over alternatieven voor sigaretten, zoals vapes, e-sigaretten, verhitte tabak en nicotinezakjes (snuss). Inmiddels bestaat 40 procent van de omzet van Philip Morris uit deze producten.

Er is de fabrikant daarom veel aan gelegen om het beleid te beïnvloeden. Naast tientallen lobbyisten zet het bedrijf nu een vernuftige AI-tool in die bezorgde berichten van burgers naar het Europees Commissie stuurt, tijdens de zogeheten publieksconsultatie. In die fase voorafgaand aan het definitieve wetsvoorstel kunnen burgers hun mening kenbaar maken aan de Europese Commissie.

Op de wetsvoorstellen zijn inmiddels 80.000 reacties binnengekomen, terwijl de meeste andere Europese wetten in consultatie niet meer dan duizend reacties krijgen.

Affiches met QR-code

Philip Morris ging als het volgt te werk. In tabakszaken hingen gele affiches met een QR-code erop, onder de noemer 'Your Voice Your Choice'. Wie de code scant, wordt doorgestuurd naar een tool waarin je multiplechoicevragen krijgt over tabaksproducten en rookbeleid.

Op basis van de antwoorden schrijft de tool vervolgens een tekst in de ik-vorm, met argumenten waarom je tegen strengere wetten bent. Daarna kun je ervoor kiezen de tekst naar de EU-website te versturen. Dat gebeurde alleen al vanuit Nederland meer dan 700 keer.

Volgens Philip Morris zijn de reacties uiteindelijk allemaal afkomstig van gewone, bezorgde burgers, maar dat kunnen de NOS en Pointer niet controleren.

Verschillende experts omschrijven het als een bekende lobbytactiek, waarbij een industrie georganiseerde steun laat doorgaan voor de spontane burgerstem. AI is daarbij het nieuwe instrument, maar de strategie zelf is oud.

Het is ook niet de eerste keer dat bedrijven zulke tools gebruiken. In 2024 berichtte de krant The Mirror dat British American Tobacco bij de consultatieronde voor een Brits wetsvoorstel over vapes driekwart van de 120.000 reacties automatisch had laten genereren.

Reactie Europese Commissie:

De Europese Commissie zegt zeer bezorgd te zijn over deze ontwikkeling. "Wij veroordelen de vermeende pogingen van de tabaksindustrie", laat een woordvoerder weten.

"Het is van cruciaal belang dat de standpunten van burgers niet worden gemanipuleerd of verkeerd worden weergegeven, juist omdat de publieke participatie een belangrijke prioriteit is voor de Commissie. Het is van groot belang dat onze openbare raadplegingen de publieke opinie over een bepaald onderwerp goed weergeven."

De Commissie zegt wel rekening te houden met campagneactiviteiten (inclusief AI-campagnes) in de analyse van de inspraak.

Ook in de Tweede Kamer is de verontwaardiging over de handelswijze van Philip Morris groot. "De tabaksindustrie die de democratie kaapt is gewoon af", zegt fractievoorzitter Bikker van de ChristenUnie. "Eigenlijk is hiermee die inspraak corrupt geworden, omdat de tabaksindustrie mensen aanmoedigt om iets in te dienen wat zíj willen, niet de overtuiging van de burgers."

Volgens haar CDA-collega Bontenbal zegt het iets over de mentaliteit van het bedrijf "dat ze bereid zijn allerlei truken uit te halen". "Je speelt gewoon vals. En als je via valsspelen je zin probeert te krijgen, dan sta je bij mij sowieso op 5-0 achterstand."

Bikker zegt te begrijpen dat de industrie ruimere regels wil. "Gaan we dat doen? Vanzelfsprekend niet, want onze jongeren moeten worden beschermd."

Philip Morris zegt in een reactie gebruik te maken van standaard AI-instellingen om teksten leesbaar, coherent en relevant te maken. Het bedrijf ziet de campagne als "een legitieme bijdrage" aan het democratisch proces en ontkent dat de reacties in een bepaalde richting worden gestuurd.

Klacht longartsen

Dat ziet een groep Nederlandse artsen heel anders. Zij hebben een klacht ingediend tegen de tabaksgigant bij de Reclame Code Commissie. Volgens hen overtreedt Philip Morris met de campagne onder andere het reclameverbod op tabak en aanverwante producten. Bovendien wordt de consument misleid, stellen ze.

Gebruikers die zich verzetten tegen regulering worden door de AI-tool uitgebreid geholpen bij hun argumenten. Wie een ander geluid wil laten horen, krijgt geen tips, zeggen ze.

Een van de artsen gebruikte de tool en gaf daarbij duidelijk aan juist voor een verbod te zijn. Uiteindelijk kwam er tekst uit die vooral wijst op de alternatieven voor traditionele tabaksproducten, die "minder schadelijk" zouden zijn.

Meer weten?

Lees hier het uitgebreide artikel van Pointer.

Op Plaza Altamira in Caracas slapen mensen in tentjes of soms op een matras onder de straatlampen. Ze zijn hun appartementencomplex ontvlucht na de zware aardbevingen eerder deze week. Zussen Wendy en Winifred Velazquez lopen met een koelbox langs de tenten in de Venezolaanse hoofdstad. Ze delen arepa's en pasteitjes met kaas uit.

"We willen ons steentje bijdragen en de mensen in nood helpen", zegt Wendy (22). "We brengen in de ochtend ontbijt, in de middag lunch en 's avonds doen we nog een ronde om eten aan mensen uit te delen." Ze maken het eten thuis, en volgens de zussen is alles vers en met zorg gemaakt.

Scheuren in de muur

Hun flatgebouw staat er nog. Er zijn wel wat scheuren in de muur, en aan de buitenkant is er wat steen afgebrokkeld tijdens de aardbevingen van woensdag. Het Venezolaanse bureau van Openbare Werken heeft een controle uitgevoerd en er is geen gevaar dat het gebouw kan instorten, zo is aan hen medegedeeld.

Vele tienduizenden huizen en gebouwen zijn beschadigd of verwoest door de zware beving. Er zijn nog steeds naschokken, zoals de beving van gisteravond (Nederlandse tijd) met een kracht van 5,6. De natuurramp heeft tot nu toe ruim 1400 mensen het leven gekost. Er zijn duizenden gewonden en minstens 70.000 personen zijn als vermist opgegeven.

Het lukt reddingswerkers nog altijd om overlevenden onder het puin vandaan te halen:

"Ik weet nog precies wat er gebeurde", zegt Winifred (33) terwijl ze een broodje geeft aan een man die voor een tentje zit. "Ik werd duizelig, en alles begon te schudden. Ik stond op een trap en heb me vastgeklampt aan de leuning, het was doodeng", zegt ze.

In wijken als Altamira en Los Palos Grandes in Caracas zijn verschillende gebouwen ingestort. Maar het zwaarst getroffen gebied ligt buiten de hoofdstad, in La Guaira. In deze bij toeristen populaire kustregio zijn de meeste slachtoffers gevallen.

Venezolaanse reddingswerkers krijgen ondertussen hulp van internationale hulpdiensten, ook uit Nederland, om nog zo veel mogelijk mensen te redden.

'Beseffen ons geluk'

"Ik besef hoeveel geluk we hebben gehad dat ons huis er nog staat, en dat ik geen naaste familieleden heb verloren", zegt Winifred. "Ik wil niet thuis blijven zitten en online de ellende via allerlei filmpjes bekijken. Ik wil iets doen, vandaar dat we eten uitdelen."

Verderop, in de wijk Los Palos Grandes, loopt Ana Reinaldi met haar zoon stilletjes over straat. Ze bekijken de ingestorte voorgevel van een flatgebouw. Het is avond en dan stoppen de graafmachines. Nu komen vele vrijwilligers in actie om te zoeken. Met een schep in de handen en een helm op bieden ze hun diensten aan bij reddingswerkers.

Deze aardbeving herinnert Reinaldi aan die van 1967. Ze was toen nog een kind. "Ik weet nog dat ik heel veel heb gehuild toen en doodsbang was." De aardbeving uit 1967 had een kracht van 6,5 en was daarmee lichter dan de dubbele aardbeving van een paar dagen geleden van 7,2 en 7,5.

Reinaldi loopt langs een gebouw met scheuren in de voorgevel en tuurt naar boven. Haar zoon trekt haar snel weg. "Het gebouw kan instorten", zegt hij bezorgd. "Er wonen ook geen mensen meer in, en dat is niet voor niets."

Beangstigend

Ze had dagen voor de ramp al een voorgevoel dat er iets zou gebeuren. En dat was niet alleen haar gevoel. Het viel de moeder op dat er zo'n stevige wind stond in de stad. "Ik weet niet of dat er iets mee te maken had maar als ik er op terugkijk vond ik dat al niet normaal", zegt ze.

Veel Venezolanen houden hun hart vast. De sfeer is gespannen, zwaar verdriet hangt voelbaar in de lucht. "We weten dat we in een regio wonen waar soms wel lichtere bevingen zijn, wat er nu gebeurd is zo beangstigend'' zegt Reinaldi. "We zijn als land en bevolking in diepe rouw."

We zijn alweer bijna halverwege het jaar en dat betekent dat er weer nieuwe wetten, regels en belastingen aankomen. Want niet alleen op 1 januari, ook op 1 juli gaan deze vaak in. Wat verandert er dit keer?

Minimumloon en uitkeringen omhoog

Ieder halfjaar past de overheid het minimumloon aan om het mee te laten stijgen met de cao-lonen. Het minimumloon gaat nu van 14,71 naar 14,99 euro per uur bruto. Dat bedrag geldt voor iedereen van 21 jaar en ouder.

Op basis van de verhoging van het minimumloon gaan ook uitkeringen omhoog. Zo gaat de AOW voor alleenwonenden van 1558,15 naar 1581,55 euro netto per maand. Ook andere uitkeringen zoals de bijstand, WIA en Wajong stijgen.

3 euro voor pakketje uit China

Bestel je iets in een webshop uit China of een ander land buiten de EU? Dan moet je voortaan 3 euro aan invoerrechten betalen. Tot nu toe hoefde dat niet voor kleine bestellingen van onder de 150 euro. De EU schaft deze vrijstelling nu af.

Die 3 euro geldt per soort product dat je bestelt. Bestel je bijvoorbeeld twee T-shirts dan betaal je dus 3 euro. Maar bestel je een T-shirt en een USB-kabel, dan betaal je 6 euro.

Belverbod bedrijven

Bedrijven mogen consumenten niet bellen zonder toestemming, ook niet meer als iemand klant is of is geweest. Tot nu toe was er een uitzondering op het belverbod als je ergens klant was, maar die uitzondering vervalt. Bedrijven moeten nu dus altijd toestemming hebben om je te bellen.

Er zijn wel een paar uitzonderingen: goede doelen, loterijen die geld geven aan goede doelen en uitgevers van kranten en tijdschriften.

Huurverhoging

Heb je een sociale huurwoning? Per 1 juli is er weer de jaarlijkse huurverhoging. Die is dit jaar in principe maximaal 4,1 procent. Een sociale huurwoning mag maximaal 932,93 euro kosten.

Voor mensen met een hoog inkomen kan de huurverhoging meer zijn. Afhankelijk van hoeveel je verdient is de verhoging dan 50 of 100 euro.

De corporaties hebben al gezegd dat ze hun huren gemiddeld met 3,6 procent verhogen, minder dan het maximum van 4,1 procent dus. De gemiddelde huur wordt 666 euro. De maximale huurverhogingen voor middenhuurwoningen (6,1 procent) en vrijesectorwoningen (4,4 procent) golden al sinds 1 januari.

Registratie sigarettenverkopers

Verkopers van sigaretten, vapes en andere rookwaren moeten zich voortaan verplicht registreren. De overheid wil het aantal verkooppunten terugdringen en beter zicht krijgen op waar nog sigaretten worden verkocht.

Supermarkten mogen al geen sigaretten meer verkopen. De komende jaren komen er verboden voor nog meer plekken. De registratie loopt via de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Wachtlijst stroomaansluiting

Vraag je 1 juli of later een zwaardere stroomaansluiting aan voor je huis? Omdat je bijvoorbeeld een laadpaal wilt of een warmtepomp?

Dan kan je op een wachtlijst terechtkomen, afhankelijk van hoeveel ruimte er lokaal is op het stroomnet. Tot nu toe waren er alleen wachtlijsten voor grootverbruikers, maar voortaan kunnen ook kleinverbruikers zoals huishoudens en kleine bedrijven op die wachtlijsten komen.

Voor Noord-Brabant en een groot deel van provincie Utrecht is al duidelijk dat nieuwe aanvragen op de wachtlijst komen. Want voorlopig zijn daar geen nieuwe aansluitingen of verzwaringen van bestaande aansluitingen mogelijk.

Camera in auto

Elke auto die nieuw wordt verkocht in de EU moet voortaan een nieuw veiligheidssysteem hebben. Dat heet Advanced Driver Distraction Warning (ADDW) en dat is een camera die in de gaten houdt of de bestuurder wel op de weg let. Doet die dat te lang niet, dan gaat er een alarm af. Deze EU-regel gaat niet op 1 maar 7 juli in. EU-regels gaan vaker op onlogische dagen in.

Banktransacties tegenhouden

Banken kunnen worden verplicht bepaalde transacties tegen te houden. Ze moeten dat doen als de Financial Intelligence Unit hen dat opdraagt. Dat is een overheidsinstelling waar banken en andere financiële dienstverleners ongebruikelijke transacties moeten melden.

Krijgen ze de opdracht, dan moeten banken een transactie maximaal vijf dagen tegenhouden. Het gaat dan om geld dat mogelijk is gelinkt aan witwassen of het financieren van terrorisme. In die vijf dagen kunnen opsporingsdiensten dan bijvoorbeeld beslag leggen op het geld.

Vrachtwagenheffing

Over rekeningrijden voor personenauto's wordt al tientallen jaren gesproken, maar het komt er steeds niet van. Voor vrachtwagens is het nu wel een feit: eigenaren van vrachtwagens gaan betalen per gereden kilometer.

In dit artikel lees je meer over de zo geheten vrachtwagenheffing:

De heffing geldt niet voor alle wegen, maar vooral voor snelwegen en een deel van de provinciale N-wegen.

Tegelijkertijd verdwijnt de wegenbelasting voor vrachtwagens tot 12.000 kilo en gaat die voor zwaardere trucks omlaag. Maar vanwege de hoge dieselprijzen verdwijnt de wegenbelasting tijdelijk voor alle vrachtwagens. Dat is voor een half jaar, tot eind 2026.

Ook wordt de vrachtwagenheffing 22,3 procent lager dan eerder gepland, ook als tijdelijke maatregel tot eind dit jaar vanwege de hoge brandstofprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten.

De vrachtwagenheffing betekent minder vaste maar meer variabele kosten dus. Hoe schoner en lichter de truck is, hoe lager het bedrag per kilometer. En een groot deel van het opgehaalde geld gaat naar subsidie voor verduurzaming. Bijvoorbeeld voor elektrische vrachtwagens.

Wegenbelasting omhoog en omlaag

Voor een aantal soorten auto's gaat de wegenbelasting omhoog. Voor rijdende winkels, zoals de aloude SRV-wagen, betaalde je tot nu toe maar 25 procent van de normale wegenbelasting. Die uitzondering stopt, eigenaren betalen voortaan dus 100 procent.

Ook het speciale tarief voor kermis- en circusexploitanten vervalt. Die betaalden ook maar 25 procent voor auto's en vrachtwagens die ze alleen gebruiken om kermis- of circusbenodigdheden te vervoeren. Hetzelfde geldt voor personenauto's en vrachtwagens die zijn ingericht als werkplaats, met gereedschap en een werkbank.

Tegelijk met bovenstaande verhogingen gaat de wegenbelasting tijdelijk omlaag voor bestelauto's. Dat is vanwege de huidige hoge brandstofprijzen. De belasting gaat 50 procent omlaag tot eind dit jaar.

Tachograaf voor bestelbusjes

Voor vrachtwagens van 3500 kilo en meer was de tachograaf al verplicht. Maar dat wordt die nu ook voor bestelwagens tussen de 2500 en 3500 kilo. De tachograaf is een apparaat dat de rij- en rusttijden van een chauffeur registreert, evenals de snelheid en afgelegde afstand van een voertuig.

De verplichting komt vanuit de EU en geldt alleen voor internationaal vervoer. Dus als er met de bestelbus bijvoorbeeld wordt gereden tussen Nederland en Duitsland. Maar ook als een Nederlands bedrijf in het buitenland rijdt of een buitenlands bedrijf binnen Nederland.

Zo wil de EU de concurrentie tussen vrachtwagen- en bestelautovervoerders eerlijker maken. En het risico verminderen dat er met bestelauto's gevaarlijk lang wordt doorgereden.

Eisen gastouderopvang

Er komen strengere eisen voor gastouders. Dat zijn mensen die tegen betaling kinderopvang bieden aan een kleine groep kinderen, vaak in eigen huis. Nu mag je met allerlei onderwijs- en zorgopleidingen gastouder zijn, voortaan moeten gastouders altijd een pedagogische module hebben gevolgd. Dit geldt alleen voor nieuwe gastouders, niet voor bestaande.

Voor gastouderbureaus komen er ook strengere regels.

Ongevallen met uitzendkrachten

Als er een ongeluk gebeurt op het werk, moet de werkgever dat nu al verplicht melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Als het om een uitzendkracht gaat, moet het bedrijf het voortaan ook melden bij het uitzendbureau. En dat uitzendbureau moet vervolgens ook melding doen bij de Arbeidsinspectie.

Dit moet ervoor zorgen dat uitzendbureaus en bedrijven samen zorg dragen voor de veiligheid van mensen. Het uitzendbureau moet na een ongeluk ook controleren of een bedrijf wel genoeg veiligheidsmaatregelen heeft genomen.

Milieueisen voor gebouwen

De milieuprestatie-eisen voor gebouwen worden aangescherpt. Het gaat daarbij om hoeveel de gebruikte bouwmaterialen en bouwmethode het milieu mogen belasten. Bijvoorbeeld op het gebied van CO2-uitstoot en luchtvervuiling.

Voor kantoren gaat de eis omhoog. Voor andere gebouwen als scholen, winkels, zorginstellingen en fabrieken komen er voor het eerst eisen.

Voor woningen gaan de eisen niet omhoog. Strengere eisen zouden volgens de overheid soms kunnen leiden tot een langere bouwtijd. En omdat er snel veel woningen bij moeten komen, is besloten de regels niet aan te scherpen.

Goedemorgen! Vandaag wordt in het Brusselse Jubelpark een groot feest gevierd rond 250 jaar onafhankelijkheid van de VS. Op het WK voetbal wordt de eerste wedstrijd in de knock-outfase gespeeld tussen Canada en Zuid-Afrika.

Eerst het weer: veel zon en enkele wolkenvelden wisselen elkaar af. Bij een matige westenwind wordt het maximaal 25 tot 31 graden. Daarmee is het minder heet dan de afgelopen dagen. Aan het eind van de middag kan langs de grens met Duitsland een onweersbui voorkomen. De komende dagen is het aangenaam zomerweer.

Lees hier alles over de zware onweersbuien van afgelopen nacht.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

De Verenigde Staten hebben opnieuw doelen in Iran aangevallen. Iran zegt als vergelding Amerikaanse militaire doelen in Koeweit en Bahrein te hebben aangevallen.

Het is de tweede dag op rij dat de VS aanvallen uitvoert in Iran, nadat vorige week een staakt-het-vuren werd overeengekomen tussen beide landen.

Volgens het Amerikaanse militaire commando in het Midden-Oosten zijn de aanvallen een reactie op een Iraanse droneaanval op een commerciële tanker in de Straat van Hormuz. Dat schip, de M/T Kiku, vaart onder Panamese vlag en had volgens Centcom meer dan 2 miljoen vaten ruwe olie aan boord.

Centcom zegt dat Amerikaanse gevechtsvliegtuigen onder meer Iraanse militaire bewakingsinfrastructuur, communicatiesystemen, luchtafweerinstallaties, drone-opslagplaatsen en mijnenlegcapaciteit hebben aangevallen in de omgeving van de Straat van Hormuz.

Ander nieuws uit de nacht

En dan nog even dit:

Venezuela werd woensdag getroffen door twee grote aardbevingen en gisteren door een derde. Reddingswerkers zoeken nog steeds naar mensen onder het puin. Vrijdag werd een baby levend onder het puin vandaan gehaald.

Fijne dag!

Na opnieuw een hete dag zijn gisteravond en vannacht zware onweersbuien over het land getrokken, plaatselijk met hagelbuien en zware windstoten. Overal in het land ging het los. Veiligheidsregio's ontvingen veel meldingen van schade. Op verschillende plekken brak brand uit na blikseminslag.

In Eindhoven werden windstoten van 90 kilometer per uur gemeten. In buurgemeente Veldhoven kwam de kap van een molen los door zware windstoten. Die kwam met wieken en al naast de monumentale molen uit 1858 terecht. Huizen en auto's in de buurt raakten beschadigd. Niemand raakte gewond.

Op beelden is te zien dat de schade aan de molen groot is. Ook het moment dat de wieken loskwamen is vastgelegd:

"Er is een grote stellage naar beneden gekomen", zegt burgemeester Delhez van Veldhoven. "Een deel hangt nog aan de romp van de molen. Dat wordt verwijderd zodat er niet nog meer naar beneden valt."

De eigenaar van de molen wil het bouwwerk graag herstellen. "Ik ben nu in gesprek met de verzekeraar, maar de bedoeling is echt om de molen te laten restaureren", zegt Janus Kerkhofs tegen persbureau ANP. "En ik weet zeker dat dat kan. Molens zijn altijd te restaureren."

Volgens Kerkhofs zijn de kap en wieken deels op een uitbouw gevallen, maar is de schade beperkt. "En er zijn geen gewonden gevallen of nog erger. We hebben erg veel geluk gehad."

Blikseminslagen

Bij een woningbrand in Landsmeer is een persoon gewond geraakt. De brand ontstond rond 02.00 uur op de zolder van het huis. In een appartementencomplex in Nunspeet heeft kort brand gewoed. Bewoners moesten uit voorzorg hun woning verlaten en zijn tijdelijk opgevangen in een nabijgelegen café.

In het Groningse Toornwerd kwamen twee kalveren om bij een schuurbrand. De brandweer kon voorkomen dat het vuur oversloeg naar een nabijgelegen stal, waar zo'n 150 koeien stonden.

In Snelrewaard in de provincie Utrecht veroorzaakte de bliksem een grote brand aan een rieten dak. De brandweer meldde tijdens bluswerkzaamheden dat er geen mensen meer aanwezig waren in de woning.

Ook waren er branden in onder meer Amsterdam, Wassenaar, Geldrop, Helmond en Beek en Donk. Vermoedelijk allemaal door blikseminslagen.

Uit het hele land kwamen beelden binnen van het onweer:

De NS meldde vannacht en vanochtend veel storingen op trajecten door bomen en takken op het spoor. Het treinverkeer rond Gouda is sinds gisteravond door blikseminslag verstoord. Ook reden er geen treinen tussen Groningen en Leeuwarden door een stroomstoring, veroorzaakt door bliksem.

Meldkamers van sommige veiligheidsregio's kregen dusdanig veel meldingen, dat die dreigden overbelast te raken. Zo kreeg veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland veel meldingen binnen van wateroverlast.

Extra meldkamer

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant had het zo druk dat op een brandweerkazerne een extra meldkamer werd ingericht. Mensen in die regio werden opgeroepen de hulpdiensten alleen te bellen bij direct gevaar, zodat de meldkamer beschikbaar bleef voor spoedeisende situaties.

Code oranje voor onweer werd vannacht verlengd van 04.00 uur tot 05.00 uur. Om 05.36 werd code oranje voor heel Nederland opgeheven; nu geldt voor alle provincies alleen nog code geel voor hitte.

Volg alle weerupdates in ons liveblog:

De Verenigde Staten hebben opnieuw doelen in Iran aangevallen. Iran zegt als vergelding Amerikaanse militaire doelen in Koeweit en Bahrein te hebben aangevallen.

Het is de tweede dag op rij dat de VS aanvallen uitvoert op Iran, nadat beide landen vorige week een staakt-het-vuren overeenkwamen.

Volgens het Amerikaanse militaire commando in het Midden-Oosten (Centcom) zijn de aanvallen een reactie op een Iraanse droneaanval op een commerciële tanker in de Straat van Hormuz. Dat schip, de M/T Kiku, vaart onder Panamese vlag en heeft volgens Centcom meer dan 2 miljoen vaten ruwe olie aan boord.

Centcom zegt dat Amerikaanse gevechtsvliegtuigen onder meer Iraanse militaire bewakingsinfrastructuur, communicatiesystemen, luchtafweerinstallaties, drone-opslagplaatsen en mijnenlegcapaciteit hebben aangevallen in de omgeving van de Straat van Hormuz.

Volgens het Amerikaanse leger ging het om tien Iraanse militaire doelen op verschillende locaties in en rond de zeestraat. "Iran had de kans zich aan het staakt-het-vuren te houden, maar koos ervoor dat niet te doen", schrijft het leger in een verklaring.

Dreigende taal Trump

Trump bevestigde de aanvallen op Truth Social en bezigde opnieuw dreigende taal richting Iran. Volgens hem kan er een moment komen waarop de VS "niet langer redelijk" kan zijn en "gedwongen worden de klus militair af te maken". Als dat gebeurt, "zal de Islamitische Republiek Iran niet langer bestaan".

Volgens Iraanse staatsmedia waren explosies op verschillende plekken te horen. IRIB, de Iraanse staatsomroep, zegt dat meerdere projectielen neerkwamen op het eiland Qeshm in de Straat van Hormuz.

Reactie Iran

De Iraanse Revolutionaire Garde zegt als vergelding raket- en droneaanvallen te hebben uitgevoerd op Amerikaanse militaire doelen in Koeweit en Bahrein. Dat meldt het aan de staat gelieerde Iraanse persbureau Tasnim. Het Bahreinse ministerie van Binnenlandse Zaken meldde eerder al dat het luchtalarm was afgegaan.

"Het schenden van het staakt-het-vuren is in strijd met artikel 1 van het memorandum en zal leiden tot een volledige stopzetting van alle diplomatieke processen", zegt de Revolutionaire Garde volgens de Iraanse staatszender Press TV.

Een anonieme Amerikaanse functionaris bevestigt aan persbureau Reuters dat Iran meerdere raketten en drones heeft afgevuurd op buurlanden, waaronder Bahrein en Koeweit. Volgens de hoge ambtenaar zijn er vooralsnog geen Amerikaanse slachtoffers en is er geen grote schade aan Amerikaanse locaties in de regio gemeld.

Staakt-het-vuren

Gisteren voerde de VS ook al aanvallen uit op Iraanse opslagplaatsen voor raketten en drones. Volgens het Amerikaanse leger was die reeks aanvallen ook een vergelding van een Iraanse aanval op het vrachtschip M/V Ever Lovely in de Straat van Hormuz.

Iran voerde daarop aanvallen uit op aan de VS gelieerde militaire doelen in Bahrein. Met de nieuwe aanvallen komt het wankele staakt-het-vuren tussen de VS en Iran verder onder druk te staan. De afspraken in de vorige week overeengekomen intentieverklaring moesten juist een einde maken aan de vijandelijkheden rond de Straat van Hormuz.

De smalle zeestraat is sinds de ondertekening van het akkoord weer grotendeels geopend. Ook schepen die onder de Nederlandse vlag varen, voeren donderdag voor het eerst sinds maanden weer door de Straat van Hormuz.

In Venezuela heeft een nieuwe aardbeving plaatsgevonden in de buurt van La Guaira. De nieuwe beving had een kracht van 5,6, meldt het Europees-Mediterraans Seismologisch Centrum (EMSC).

Het is nog niet duidelijk of er slachtoffers zijn. Parlementsvoorzitter Jorge Rodriguez zegt dat de autoriteiten de naschokken in de gaten houden.

De Venezolaanse regering meldt ondertussen dat het aantal mensen dat is omgekomen door de verwoestende aardbevingen van woensdag, is opgelopen tot 1430. Ook raakten 3200 gewond en zijn 3100 mensen dakloos geworden. Met tienduizenden mensen is nog altijd geen contact.

Buitenlandse hulpverleners

Volgens de Venezolaanse autoriteiten zijn inmiddels meer dan 1600 internationale hulpverleners aangekomen in het land en zijn er nog meer reddingsteams onderweg.

Ook Nederland heeft een reddingsteam van USAR (Urban Search and Rescue) met 64 mensen en acht honden naar het land gestuurd. Zij zijn vandaag geland en zijn direct ingezet.

Onder het puin is een levende baby gevonden:

Venezuela werd woensdag rond 18.00 uur lokale tijd getroffen door twee grote aardbevingen kort na elkaar. De eerste aardbeving had een kracht van 7,2 en de tweede een kracht van 7,5.

Bijna 7 miljoen Venezolanen zijn volgens de Internationale Organisatie voor Migratie getroffen door de aardbevingen. Onder hen zijn zo'n 2 miljoen mensen uit de hoofdstad Caracas.

Frustratie over hulpverlening

Ondertussen neemt de frustratie toe bij de Venezolanen. Zij verwijten de regering dat de noodhulp te langzaam op gang komt. Volgens hen is de regering onvoldoende voorbereid op de omvang van de ramp.

Reddingswerkers zijn op zoek naar overlevenden en lichamen onder het puin. Volgens familieleden van slachtoffers en vrijwilligers is er een tekort aan zwaar materieel en zijn de Venezolaanse autoriteiten te weinig aanwezig in het getroffen gebied.

In de zwaar getroffen havenstad La Guaira graven sommige mensen met hun handen door het puin op zoek naar vermiste familieleden. De toegang naar het gebied wordt beperkt door de autoriteiten omdat de verkeersdrukte de reddingsoperatie bemoeilijkt.

Verschillende evenementen werden vandaag afgelast vanwege de hitte. Zo gingen festivals in de regio Rotterdam niet door na een oproep daartoe van de veiligheidsregio en de GGD GHOR.

Festivalorganisatoren en bezoekers waren teleurgesteld. De organisatie van dance- en gabberfestival Parkzicht Outdoor in Vlaardingen sprak van "een bittere teleurstelling". Niet alle festivalgangers begrepen de beslissing. "Een beetje onweer, een beetje hitte. We zijn niet van suiker", zei een van hen.

Maar voor de zorg was het een verstandig besluit, zegt Yara Basta van de Nederlandse Vereniging van Spoedeisendehulp-artsen (NVSHA). "De verwachting was dat de EHBO-posten op die festivals door de extreme weersomstandigheden niet voldoende zouden zijn om de grote aantallen patiënten te behandelen."

Advies veiligheidsregio

Alle burgemeesters in de regio Rotterdam-Rijnmond kregen gisteren een brief van de veiligheidsregio. Sportevenementen en festivals laten doorgaan was volgens de veiligheidsregio onverantwoord. De ambulancezorg stond volgens de brief al "zwaar onder druk". Ook was de opnamecapaciteit van de ziekenhuizen "beperkt".

De gemeente Rotterdam trok daarop de vergunningen in van het Nous'klaer Festival in Delfshaven, het Buiten Gewoon Festival in Kralingen en I Love Urban in Nesselande. De gemeente Vlaardingen nam vandaag een zelfde besluit: ook Parkzicht Outdoor ging niet door.

Bezoekers van Parkzicht Outdoor snapten niet waarom het besluit pas twee uur voor de start van het festival kwam:

De organisatie van Parkzicht Outdoor kon "begrip opbrengen voor het advies van de Veiligheidsregio en de GHOR". Wel voerde de organisatie aan dat er al extra maatregelen waren getroffen vanwege code oranje.

De organisatie van I Love Urban vond het "een enorme klap" dat het festival niet mocht doorgaan. "Zoals jullie begrijpen, zijn wij het niet eens met het besluit", schreef de organisatie op Instagram. "De afgelopen dagen hebben wij, samen met alle betrokken partijen, met man en macht gewerkt aan een uitgebreid hitteplan."

Ademhalingsklachten

"Ik kan me voorstellen dat het voor de organisatie en de mensen die daarvoor kaartjes hebben een domper is", zegt SEH-arts Basta. Toch noemt ze het verstandig dat de festivals niet doorgingen.

Juist op festivals raken mensen sneller oververhit, zegt ze. Als mensen dansen, produceren ze veel warmte, legt ze uit. Daarnaast hebben mensen door alcohol en drugs volgens haar niet goed door wanneer ze water moeten drinken of moeten eten. "Dat kan leiden tot een toename in hitteberoertes, maar ook van mensen die flauwvallen en zich daarbij bezeren."

Extra patiënten was voor de zorg een grote belasting geweest, zegt ze. Afgelopen week was het al druk op de spoedeisende hulpposten in Noord-Holland, Brabant, Gelderland en de regio Rotterdam. "Met name met mensen die last hebben van ademhalingsklachten en het hart."

Ook waren in verschillende ziekenhuizen mensen met hitteberoertes, zegt Basta. Sommigen hadden temperaturen van meer dan 43 graden. "Met enkelen gaat het nu goed, enkelen liggen nog op de intensive care."

Vervolgstappen onderzoeken

De organisatie van het Buiten Gewoon Festival meldde op Instagram pas rond middernacht te hebben gehoord dat de vergunning werd ingetrokken. "Op een moment dat het hele festival al opgebouwd was en alles klaar was om jullie te ontvangen. Daarom is onze teleurstelling enorm."

Ook I Love Urban uitte op Instagram ongenoegen over de communicatie. "Juist omdat het besluit zo laat is genomen en wij geen mogelijkheid hebben gekregen om hierover in overleg te treden, hebben wij ook geen reële kans gehad om het besluit tijdig door de rechter te laten toetsen." De festivalorganisatie zei te onderzoeken welke vervolgstappen er mogelijk zijn.

Roel was even een ijsje eten om de hoek toen hij een enorme knal hoorde. De bliksem sloeg in bij een woning recht tegenover zijn huis in de Toldwarsstraat in Zuid.

''Het was serieus'', zegt buurman Roel vanmiddag. ''Een knal en echt een milliseconde erna was de inslag." Hij wist het zeker: dit moest in zijn buurt zijn. ''Ik woon hier schuin tegenover. Gek genoeg heb ik er nooit aan gedacht dat het ook wel eens mijn huis zou kunnen zijn. De kans leek zo klein, maar ja, ik woon vijftig meter verderop."

Duizend meldingen

Zijn buurtgenoten moesten buiten in de stromende regen wachten. Terwijl de brandweer bezig was, schoten de bliksemflitsen nog door de hemel. De brandweer kreeg afgelopen nacht meer dan duizend meldingen van schade en overlast door het onweer. Inmiddels is het gros daarvan afgehandeld.

Wie het idee had om met het warme weer een duik te nemen in open water in Amsterdam, Diemen of Weesp doet er goed aan om zeker drie dagen te wachten. Dat waarschuwt het Waterschap. Vanwege de hevige regenval afgelopen nacht is er op sommige plekken rioolwater in terechtgekomen, met mogelijke ziekteverwekkers als bacteriën en virussen. 

In veel oudere wijken is nog sprake van een gemengd rioolstelsel, waarbij regen- en afvalwater door dezelfde buizen stromen. Bij flinke neerslag kan dat systeem de hoeveelheid water niet altijd verwerken, waardoor overtollig rioolwater wordt geloosd in onder meer grachten en sloten. 

Volgens het Waterschap duurt het ongeveer drie dagen voordat de vervuiling weer weg is. "Het is daarom verstandig om deze dagen niet te gaan zwemmen, tot en met woensdag. Zwemmen is en blijft op eigen risico. Iedereen is zelf verantwoordelijk voor zijn gezondheid."

Overigens maakt niet iedereen zich druk om de waterkwaliteit; aan de Borneokade zijn vanmiddag gewoon zwemmers gespot:

Een zeer zware onweersbui is vanavond en vannacht over de stad getrokken. De bliksem sloeg verschillende keren in. Er gold, net als in de rest van het land, code oranje. Lees in dit liveblog terug hoe de avond en het begin van de nacht verliep.

Volgens de brandweer zijn vrijwel alle meldingen van afgelopen nacht afgehandeld. Door blikseminslagen en hevige regenval kreeg de brandweer 's nachts meer dan 1000 meldingen binnen. Ook vanochtend was de brandweer daardoor drukker dan normaal.

Deze ochtend moest de brandweer vooral nog wat schadeposten in verband met de enorme regenval oplossen. Zo was een kledingwinkel in de P.C. Hoofstraat ondergelopen met water doordat rioleringen vol waren gelopen. Inmiddels heeft de brandweer weer een normale middagdienst, laat een woordvoerder weten. De exacte schade die het onweer afgelopen nacht aanrichtte, is nog niet bekend. 

Het KNMI heeft code oranje vanwege onweer beëindigd. De waarschuwing gold sinds gisteravond voor het hele land.

Wel geldt vandaag nog tot 18.00 uur code geel vanwege hitte in Noord-Holland.

Op verschillende plekken in de stad is bij het noodweer van gisteravond en vannacht de bliksem ingeslagen, onder meer in De Pijp en Zuidoost en op de Pontsteiger. Ook had de meldkamer de handen vol aan belletjes, over onder meer wateroverlast en stormschade. In totaal zijn ruim duizend meldingen weggewerkt, zegt een woordvoerder van de Veiligheidsregio. "Het was een hele drukke nacht."

AT5 ontving beelden van blikseminslagen in Zuidoost, op de Pontsteiger en in de Toldwarsstraat in De Pijp. Bij die laatste ontstond vervolgens een brand op een dak. 

Volgens de brandweer raakte niemand gewond bij de inslagen.

De meldkamer werd daarnaast volop gebeld over wateroverlast en stormschade in de stad, waardoor er minder tijd was voor spoedmeldingen. De Veiligheidsregio riep daarom op om te bellen als er daadwerkelijk sprake was van een gevaarlijke situatie. 

Onder meer de Cruquiusweg in Oost liep onder water door de grote hoeveelheid neerslag:

Meerdere blikseminslagen en veel wateroverlast in de stad door zwaar onweer en deze 60 jaar oude iep wordt vanavond gekapt, tot groot verdriet van de buurt. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zondag 28 juni, gepresenteerd door Anneloes Mullink.

Twee fietsers zijn gistermiddag gewond geraakt bij een botsing op de Prins Hendrikkade. Beiden zijn naar het ziekenhuis gebracht. 

Het ongeluk gebeurde rond 16.50 uur ter hoogte van de Oudezijds Kolk. Volgens een tipgever reed iemand op een elektrische fiets met flinke snelheid door een bocht, waarna die tegen een andere fietser, een tegenligger, knalde. De politie bevestigt dat zeker een van de twee op een elektrische fiets reed, maar onderzoekt nog hoe het ongeluk kon gebeuren.

Op foto's is te zien dat beide slachtoffers op de grond liggen. Hoe ze er nu aan toe zijn, is niet bekend.

Enkele buurtbewoners in de Bilderdijkstraat proberen zich te verzetten tegen de kap van een iep die bij de kruising met de Jacob van Lennepstraat staat. De boom, geplant in 1966, wordt komende nacht geveld. "In deze straat is weinig schaduw en veel uitstoot, deze boom biedt een balans."

De boom is niet de eerste in de straat die verwijderd wordt. Recent gebeurde dat ook al bij drie bomen aan de overkant. Alleen de stammen van die bomen zijn er nog. 

De bomen zijn gekapt omdat ze ziek waren. Maar de boom die komende nacht op de nominatie staat, is volgens buurtbewoner Lisette nog kerngezond. En daarom protesteert ze tegen de kap ervan. 'Stop', 'help me' en 'laat me staan', is te lezen op stukjes karton, papier en katoen die om de boom zijn gehangen.

Volgens de gemeente is de boom inderdaad niet ziek, maar is er wel een probleem met de stam. Die zit niet goed in de grond gefundeerd, waardoor er kans is dat de boom omvalt. Volgens een woordvoerder is er sprake van een 'beperkte veiligheidsmarge' tijdens een storm. "Dit vormt een verhoogd risico voor de omgeving. Duurzaam behoud is niet aan de orde vanwege een gevorderd ent-onderstam probleem."

Toch vindt Lisette dat de boom moet blijven staan. Volgens haar is de kap van de boom niet rechtmatig, omdat de gemeente in de kapvergunning het verkeerde adres zou hebben gemeld. Maar de gemeente zegt desgevraagd dat een vergunning voor de kap van meerdere bomen in de buurt is aangevraagd. Daarin is onder meer het ID van deze boom vermeld. 

Volgens Lisette is het belangrijk dat de boom blijft staan: "Er zijn weinig schaduwplekken, er is veel verkeer, veel uitstoot, veel geluidsoverlast. Deze boom biedt daarin een balans."

De gemeente is verplicht om de boom te herplanten als is nog niet zeker of de nieuwe boom op exact dezelfde plek komt te staan. "Daarnaast is de boom die we terugkrijgen veel kleiner", zegt Lisette. "Sorry, maar tegen de tijd dat 'ie een beetje gegroeid is, zijn wij al dood."

Het concert van Lil Kleine in het Olympisch Stadion is voortijdig afgebroken vanwege het noodweer waarvoor het KNMI eerder vanavond code oranje heeft afgegeven. Gisteren was het nog de vraag of het concert überhaupt door zou gaan. 

Iets na 22.00 uur vertelde de rapper aan zijn publiek dat het concert afgebroken zou worden. Verschillende toeschouwers vertellen aan AT5 dat er daarna paniek uitbrak in het voorste vak. Omdat daar mensen verteld werd dat ze moesten wachten. Een aantal toeschouwers zou vervolgens toch over de dranghekken zijn geklommen in een poging snel het stadion te kunnen verlaten.

Buiten probeerden veel mensen een schuilplek te zoeken. Dat lukte niet iedereen. In de onderstaande video is te zien hoe een aantal concertbezoekers doorweekt aankwam bij station Zuid.

Concertorganisator Mitchell Bovenlander van 4PM Entertainment zegt dat hij zich kan voorstellen dat mensen bang zijn geworden van het onweer, maar volgens hem is de uitstroom van het concert goed verlopen. Hij zegt dat niet iedereen tegelijk naar buiten kon omdat er anders op verschillende plekken in het stadion opstoppingen zouden ontstaan.

"We hebben via schermen en een omroepsysteem gecommuniceerd wanneer mensen naar buiten konden. Uiteindelijk was iedereen snel buiten. Op sommige plekken hebben mensen even moeten wachten, maar dat heeft niet geleid tot grote ongelukken."

Niet afgelast

Voorafgaand aan het concert was al de vraag of het door zou gaan vanwege het voorspelde noodweer. Directeur Carla de Groot zei toen tegen het AD dat het concert door kon gaan, omdat het stadion zich niet in de gevarenzone zou bevinden. 

Bovenlander zegt dat de situatie later veranderde toen tijdens het concert tegen de verwachting in duidelijk werd dat de onweersbui tijdens het concert over Amsterdam heen zou trekken. "We hebben dat continu gemonitord. We zagen dat het vrij abrupt aankwam. Toen hebben we besloten om de show te beëindigen. Dat gebeurde na 1,5 uur, terwijl het concert een uur en drie kwartier zou duren, dus we zijn blij dat we het grotendeels hebben kunnen afmaken."

De Venezolaanse Irene woont op IJburg, maar haar gedachten zijn alleen maar bij haar thuisland. Dat werd woensdag getroffen door de twee zwaarste aardbevingen van de afgelopen honderd jaar. Het dodental staat op dit moment op 1430 en er zijn nog altijd duizenden mensen vermist. Irene heeft veel familie in het land wonen. Zij zijn gelukkig ongedeerd en zijn nu vooral bezig met het helpen van anderen.

"De plek met de meeste schade ligt eigenlijk hier", vertelt Irene van Carmen terwijl ze op een afbeelding van Caracas wijst, die aan haar muur hangt. "Het appartement van mijn tante is helemaal weg. Ik heb contact met haar, maar ook met mijn moeder. Zij zit ook in Caracas. Ik werd wakker en ze zei: ik heb zeven bejaarde vrouwen in mijn huis. Ze gingen eerst terug naar hun huizen, maar voelden zich daar niet veilig."

Hulp met zoeken en donaties

Verschillende landen, waaronder Nederland, hebben inmiddels hulp gestuurd naar het getroffen gebied. Ook wordt er massaal gedoneerd. "En ook qua technologie worden er bepaalde groepen gevormd om kennis te delen. Verder zie je veel mensen ter plekke helpen en dat is wel heel mooi, dat je een maatschappij ziet die samen is", vertel Irene zichtbaar geëmotioneerd.

Het zoeken naar overlevenden onder het puin is nog altijd volop bezig en dat is niet zonder gevaar. "Het ding is dat de beweging nog niet klaar is. Er kan nog een golf komen en sommige gebouwen zijn niet stabiel. Dit is een wedstrijd die we niet gaan winnen, want de schade gaat voor decennia blijven, maar misschien komt er een betere toekomst", aldus Irene.

Het is het bekende beeld op hete dagen bij de Pythonbrug, die Sporenburg en Borneo-eiland met elkaar verbindt. Sommigen gaan nog wat verder dan een simpele sprong naar beneden en gebruiken een touw om eerst flink te slingeren voordat ze op spectaculaire wijze in het water belanden.

Duco en Oliver hebben hun 'ropeswing' vandaag meegenomen naar de brug. "Wat er mis kan gaan? Als het touw breekt dan ga je goed op je plaat natuurlijk", zegt Duco.

Maar gelukkig voor de twee vrienden gebeurt dat vandaag niet. Hun sprongen met het touw gaan volgens plan. 

"Als ik een heel stuk jonger was dan had ik het misschien gedaan", zegt een man die ernaar aan het kijken is. Daarna lachend: "Laat het maar aan die jongeren over om hun leven te riskeren"

Hoewel Amsterdam natuurlijk veel Oranjefans telt, zijn er ook behoorlijk wat Amsterdammers die (ook) juichen voor een ander land tijdens het WK. Omdat het WK groter is dan anders, doen er veel landen mee die nog nooit, of niet vaak, op zo’n groot toernooi hebben gespeeld. Vandaag spreken we Nashira Muskaria, die ons vertelt over hoe het is om als Colombiaanse in de stad te wonen.

"Familie is bij ons niet alleen je gezin, maar het is veel groter dan dat", vertelt Nashira. Op de bank zitten twee jonge meiden. Ze voelen zich duidelijk thuis terwijl ze met hun voeten omhoog zitten en een spelletje via de televisie spelen. Het zijn nichtjes van Nashira, maar ze introduceert ze als zusjes. 

Ze woont in West samen met haar partner. Ze kennen elkaar via de rondvaartboot waar ze allebei op werken. Terwijl ze over hem vertelt, straalt ze. Liefde is een belangrijk aspect van de Colombiaanse cultuur. Alles wat ze doen is met passie, iets wat in het voetbal ook vaak terug te zien is. 

Passie

Er is in de Colombiaanse cultuur passie voor heel veel dingen. De huisdieren waar je lief tegen praat of de muziek die er wordt gemaakt. Een hoofdrolspeler hierin is een instrument dat volgens Nashira vooral aan de kust van Colombia wordt gebruikt, en dat is de accordeon.

"De ritmische tonen klinken als het hart", daarom is deze muziek het voorbeeld als het gaat over liefde en passie uitstralen. Veel mensen weten vaak wel dat er salsa en bachata wordt gedanst in Colombia. Al is deze muziek daar dus niet echt voor bedoeld. 

"Colombianen komen hier naartoe om kansen te krijgen en weten dan voor zichzelf dat ze met een taal als Engels veel meer kanten op kunnen. Je spreekt overigens tegenwoordig in Amsterdam overal Engels." Toch laat Nashira weten dat zoiets als voetbal een land ook verbindt. "Als ik iemand op straat tegenkom met Colombiaanse roots, dan stop ik wel even om een praatje te maken."

Colombia speelt vannacht om 01.30 uur de laatste poulewedstrijd tegen Portugal. Ze zijn al verzekerd van een plek in de volgende ronde, het gaat er nu alleen om of ze eerste of tweede in de poule worden.

Een 19-jarige Amsterdammer is gisteravond verdronken in zwembad De Waterdam in Volendam. Het zwembad spreekt van een 'tragisch ongeluk' en blijft het hele weekend gesloten voor publiek.

De hulpdiensten rukten vrijdagavond rond 20.30 uur uit naar het zwembad, met onder andere een traumahelikopter. Er werd nog geprobeerd om de man te reanimeren, maar dat mocht niet meer baten. 

De politie spreekt van een ongeluk, maar hoe de man is verdronken wordt nog onderzocht. Dat doet politie aan de hand van camerabeelden en een reconstructie. 

Op het moment dat de man in het water werd aangetroffen, waren er nog veel mensen in het zwembad. Het buitenbad was namelijk nog open vanwege de Zwemvierdaagse. Volgens de politie zijn daarom veel mensen ooggetuigen geweest van het ongeluk. Voor hen is slachtofferhulp beschikbaar. 

Grote zorgen bij Venezolaanse gemeenschap door ramp in thuisland. En voor deze waaghalzen is de Pythonbrug in Oost een van de betere plekken om af te koelen. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zaterdag 27 juni, gepresenteerd door Niels van Steijn.

Poepbacteriën of vervuild water. Dit jaar heeft Waternet al meerdere keren een kookadvies afgegeven voor het water, omdat het om een van deze redenen niet veilig zou zijn. Dat kwam nooit zo vaak voor, maar sinds 2025 neemt dat aantal opeens flink toe. Waarom geeft Waternet steeds vaker een kookadvies?

Werengouw, Holendrechtplein, Zaanstraat, Nicolaas Maesstraat en de Anton Waldorpstraat. Het zijn een aantal voorbeelden waar Waternet dit jaar al een waarschuwing voor heeft afgegeven. Kook het water, zo luidt het advies. 

Wil je water gebruiken om wat te drinken, om eten klaar te maken, fruit te wassen of je tanden te poetsen? Zorg dan dat je eerst het water drie minuten kookt, anders kan het zo zijn dat het water niet veilig is. 

Poepbacteriën

In het verontreinigde water kunnen onder andere de bacteriën E. coli en enterokokken voorkomen. Deze bacteriën komen van nature voor in onze darmen en in de darmen van dieren. Ze helpen bij het verteren van voedsel en beschermen het lichaam tegen andere schadelijke bacteriën. Omdat de bacteriën in de darmen voorkomen, worden ze in de volksmond ook wel poepbacteriën genoemd.

Maar wat als je een van deze bacteriën binnenkrijgt? Het kan leiden tot diarree, buikpijn, misselijkheid en overgeven. Het RIVM stelt dat als je het binnenkrijgt, de poepbacteriën je altijd ziek maken. Zwangere vrouwen en mensen met een lage weerstand lopen meer risico op klachten. 

Steeds vaker koken

Kookadviezen kwamen in de stad nauwelijks voor. Het ging om een enkele keer per jaar. Sinds vorig jaar nam dat aantal behoorlijk toe. In 2025 gaf Waternet twaalf keer een advies. Dit jaar staat de teller al op elf waarschuwingen. 

Volgens Waternet komt dat niet doordat de waterkwaliteit van de stad achteruit zou zijn gegaan. "Waternet heeft een van de veiligste drinkwatersystemen ter wereld." De toename aan kookadviezen komt door een nieuwe, gevoeligere meetmethode en doordat er meer werkzaamheden aan het drinkwaternet plaatsvinden. "Kookadviezen geven we juist uit voorzorg om dat hoge niveau het drinkwatersysteem te waarborgen."

Het leidingnetwerk in de stad is namelijk op veel plekken aan vervanging toe. Bij werkzaamheden aan de leidingen of bij scheurtjes in verouderde leidingen kan de poepbacterie in aanraking komen met het schone water. 

Nieuwe test

Waternet test al jaren bij werkzaamheden de waterkwaliteit vanwege de mogelijkheid van de poepbacterie; daar is het drinkwaterbedrijf ook wettelijk toe verplicht. Sinds 2024 gebruiken ze daar wel een nieuwe methode voor. Volgens Waternet is die sneller en gevoeliger. "Hierdoor signaleren we mogelijke afwijkingen eerder en vaker."

Voorheen werd er getest met de zogenoemde kweekmethode. Daarin werd een monster gehaald uit het water en moest dat eerst drie dagen op kweek staan voor er kon worden gezien of er een poepbacterie in het water zat.

Maar drie dagen wachten is een lange tijd, zeker er daarna pas maatregelen kunnen worden getroffen, zoals chloren of een kookadvies. Daarom werkt Waternet sinds een paar jaar met een PCR-test, een soort coronatest voor water. Als de bacteriën in het water zitten, dan geeft de test dat aan. In plaats van drie dagen op kweek, komt de uitslag al na zeven uur. Daardoor is er veel sneller bekend of het water besmet is. 

Strikte protocollen

Waternet wil benadrukken dat het niet zo is dat bij alle werkzaamheden er ook poepbacteriën in het water terechtkomen. Zo worden de leidingen gedesinfecteerd, gespoeld en wordt er hygiënisch gewerkt. 

Als er wel een bacterie wordt aangetroffen, kan Waternet overgaan op een kookadvies voor bewoners die gebruikmaken van de specifieke leiding. In de dagen daarna wordt het water gemonitord en blijft het kookadvies gelden totdat het water weer schoon is.