De internationale luchthaven van Berlijn (BER) is voor onbepaalde tijd gesloten vanwege ijzel. Starten en landen is op het moment niet mogelijk, laat de luchthaven weten. "Wanneer er weer gevlogen wordt, staat nog open. Vrijdagochtend kijken we verder."

Passagiers die morgen een vlucht hebben, wordt aangeraden de website van de luchthaven goed in de gaten te houden.

Vanmorgen werden vertrekkende vluchten vanwege ijzel geschrapt. Landen was nog wel mogelijk. Aan het begin van de middag kwam het uitgaande verkeer op gang. Dat kostte tijd, ook omdat de toestellen van ijzel moesten worden ontdaan. Uiteindelijk zijn tientallen vluchten alsnog geschrapt.

Ook andere delen van Duitsland worstelen met winterweer. Op de wegen leiden sneeuw en gladheid tot urenlange files. Bij Fulda in Hessen raakte een chauffeur van een vrachtwagen de macht over het stuur kwijt en botste op een tegemoetkomende bestelauto. De bestuurder van die auto overleefde dat niet. Bij de meeste andere ongelukken bleef de schade beperkt tot blikschade.

Het bestuur van de Japanse stad Fujiyoshida heeft een streep gezet door het jaarlijkse Kersenbloesemfestival. Op het festival komen elk jaar 200.000 toeristen af en dat leidt tot verkeersopstoppingen, ruzietjes en afval- en "hygiëneproblemen".

Met dat laatste wordt bedoeld dat sommige toeristen zich in een tuin ontlasten als ze geen openbaar toilet kunnen vinden.

Het Kersenbloesemfestival vond altijd in het voorjaar plaats als - de naam zegt het al - de kersenbomen in bloei staan. Dat levert mooie plaatjes op, helemaal als op zo'n plaatje ook de witte top van Mount Fuji en de Chureito Pagode zijn vastgelegd.

Het Kersenbloesemfestival in het Arakurayama Sengen Park werd tien jaar geleden voor het eerst gehouden. De stad hoopte daarmee meer toeristen te trekken. De zwakke Japanse munt en de vele selfies op sociale media maakten het tot een razend populaire toeristische attractie. Al te populair zelfs. Fujiyoshida telt 46.000 inwoners. Tijdens het festival komen daar meer dan 10.000 bezoekers per dag bij.

De inwoners zijn de overlast zat en hebben het stadsbestuur gevraagd wat belangrijker is: het festival of het welzijn van de inwoners. Het bestuur koos voor zijn burgers.

In Fujiyoshida staan de kersenbomen in april en mei in bloei. Omdat er toch toeristen zullen komen, worden beveiligers ingehuurd en mobiele wc-hokjes geplaatst. Wie het observatieplatform op wil om Mount Fuji goed te zien, moet rekening houden met een wachttijd van drie uur.

Bewoners van meer dan 1100 woonblokken in de Oekraïense hoofdstad Kyiv zitten de rest van de winter waarschijnlijk zonder verwarming vanwege de vernietiging van een elektriciteitscentrale.

De centrale die de woonblokken van stroom voorziet, raakte dinsdag beschadigd door een aanval van Rusland. Volgens burgemeester Klitschko gaat het herstellen minstens twee maanden duren.

In Oekraïne verloopt de winter tot nu toe zeer streng met op sommige dagen temperaturen van -30. Ook de komende week kunnen weer temperaturen van lager dan -20 bereikt worden.

Het water is uit de getroffen flatgebouwen gepompt om bevriezing van de leidingen te voorkomen. In negen scholen in de omgeving zijn mobiele boilers geplaatst waar inwoners dag en nacht kunnen opwarmen. Ook worden tientallen andere opwarmingsplekken ingericht.

Gevangenenruil

Het is deze maand vier jaar geleden dat Rusland met een massale aanval heel Oekraïne in handen probeerde te krijgen. Onderhandelingen over een eind aan de oorlog hebben tot nu toe geen doorbraak opgeleverd.

Wel is vandaag in Abu Dhabi weer een gevangenenruil afgesproken. Beide landen laten 157 gevangenen vrij. Verder zijn geen harde afspraken bekendgemaakt. De Oekraïense president Zelensky zei dat de gesprekken niet gemakkelijk waren. Vorige week wisselden de landen lichamen van gesneuvelde militairen uit.

Volgens de Amerikaanse gezant Witkoff gaan de gesprekken in de komende weken verder.

De Olympische Spelen in Italië worden morgen geopend, en diezelfde dag wordt al de finale gespeeld. Althans, voor de organisatie. De veiligheidsoperatie rond de openingsceremonie is enorm, al zijn de 2,5 week die volgen ook complex.

"Het is waarschijnlijk een van de grootste veiligheidsoperaties in de Italiaanse geschiedenis", zegt Filippo Bosi, 'captain' in het grootste commandocentrum in Milaan.

Bij de openingsceremonie die om 20.00 uur begint zullen miljoenen mensen wereldwijd meekijken. In het stadion zitten zo'n 60.000 toeschouwers, onder wie veel prominenten.

Daarmee is het evenement een aantrekkelijk doelwit en daarop is vroegtijdig voorgesorteerd door de Italianen.

Minister van Binnenlandse Zaken Matteo Piantedosi liet eerder al weten dat er drones en zo'n 6.000 extra agenten worden ingezet in Milaan, en ook in de andere (berg)gebieden waar wordt gesport. In Milaan moeten meer dan 3.000 camera's voor overzicht zorgen bij de veiligheidsdiensten.

In de Interforce Operations Room (SOI) komt al het beeld samen. De SOI is een ruimte speciaal ingericht voor de Spelen, waar personeel van verscheidene veiligheidsdiensten achter computers zitten. Op een groot scherm in het midden van de zaal komen de beelden binnen van de commandocentra in olympisch gebied.

"We zien hier alles", zegt Bosi. Welke dreiging het grootst is, durft Bosi niet te zeggen. "Er zijn veel dreigingen. Maar gelukkig zijn wij ook met veel."

De grote hoeveelheid agenten valt bezoekers in Milaan op. "Daardoor voel ik me hier veilig. Als de politie er niet was geweest, was dat wel anders geweest", zegt een Poolse vrouw, in de rij voor de winkel met merchandise van de Olympische Spelen.

Een Zwitserse vrouw vindt de hoeveelheid politie juist wel meevallen. "Ik was in Parijs bij de Olympische Spelen, twee jaar geleden, en daar viel het veel meer op."

Vaker incidenten

Mocht zich toch een incident voordoen, dan zou dat zeker niet voor het eerst zijn. Zo werd bij de Zomerspelen in Parijs in 2024 het treinverkeer zwaar verstoord door een sabotage-actie.

De organisatie van de Winterspelen in Pyeongchang in 2018, werd tijdens de openingsceremonie getroffen door een cyberaanval. Belangrijke systemen voor internetverkeer en televisie-uitzendingen waren het doelwit.

Italië zou in aanloop naar deze Spelen al een reeks cyberaanvallen hebben verijdeld. Die waren volgens minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani onder andere gericht op "gebouwen van het ministerie van Buitenlandse Zaken en websites die gelinkt zijn aan de Olympische Winterspelen, waaronder hotels in Cortina".

Brancheorganisatie Kinderopvang adviseert haar leden om sommige varianten van speelgoedzand voorlopig niet te gebruiken. Dat schrijft ze op haar website, nadat het AD berichtte dat in verschillende speelzandproducten kankerverwekkend asbest is aangetroffen.

Het AD liet twaalf stukken speelgoed met speelzand onderzoeken in een laboratorium. In zes gevallen werd asbest gevonden. De producten kwamen van Top1Toys, Bol.com, Amazon, AliExpress en Koppen Speelgoed. Het AD testte producten met een vergelijkbaar uiterlijk als het speelgoed waarin in november asbest werd gevonden in Australië.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) stellen dat nog niet duidelijk of en hoe giftig de producten zijn, en of er gezondheidsrisico's zijn.

De kinderopvangorganisatie raadt aan geen speelgoedzand te gebruiken waarvan de herkomst en samenstelling niet bekend zijn. Ze adviseert om alert te zijn op eventuele terugroepacties van leveranciers en geen nieuw speelzand aan te schaffen tot de NVWA meer duidelijkheid schept.

Onderzoek NVWA

Bij de NVWA loopt een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in speelgoedzand. De NVWA begon daar al mee voor de berichtgeving van het AD, naar aanleiding van de ontdekkingen van asbest in speelzand in Australië. De NVWA schrijft dat ze pas conclusies kan trekken als het onderzoek is afgerond. "Op dit moment kunnen we niet inschatten of en hoe schadelijk de producten zijn".

Het RIVM beaamt dat nog onduidelijk is of en in welke mate mensen in contact zijn gekomen met een gevaarlijke stof. "We hebben het onderzoek van AD niet gezien, maar wat we teruglezen in de media vinden we zorgwekkend", schrijft het RIVM in een reactie aan de NOS.

"Het is bijzonder onwenselijk dat asbest in een vorm van speelgoed aanwezig is, maar het is nu nog onduidelijk wat de blootstelling aan die asbest is, en dus of er gezondheidsrisico's zijn. Daar kunnen we op dit moment nog niets over zeggen."

Geen zandbakzand

Volgens het AD gaat het bij de besmette producten om 'los' speelzand, dat wordt gebruikt voor bijvoorbeeld kleine zandtafels of speelgoed waarmee zandtekeningen kunnen worden gemaakt. Het gaat dus niet om zandbakzand.

De NVWA gaat ervan uit dat bedrijven die op basis van het onderzoek van het AD te horen hebben gekregen dat er asbest in hun producten zit, daar meteen actie op ondernemen, bijvoorbeeld door producten van de markt te halen. Websites waar de producten werden verkocht hebben het speelgoed on hold gezet, bij sommige verkopers wordt het al niet meer geleverd.

Top1Toys (waar twee besmette producten werden gekocht) was voor het AD niet bereikbaar voor een reactie.

Minister België waarschuwt

In Belgie roept minister van Consumentenbescherming Rob Beenders op voorlopig geen speelzand meer te gebruiken. Belgische winkels moeten producten uit de winkel halen.

Omdat niet duidelijk is welk speelgoed mogelijk besmet is, kiest België ervoor om alle soorten speelgoedzand niet meer te gebruiken, "van gekleurd kinetisch zand tot zandbakzand", schrijft de VRT.

Er is een crisisteam opgericht met de ministeries van Economie, Volksgezondheid en Financiën. Zij zullen samen onderzoek doen.

Marokko heeft de evacuatie gelast van meer dan 143.000 mensen in het noordwesten van het land in verband met noodweer. Het ministerie van Binnenlandse Zaken zegt dat door zware regenbuien rivieren buiten hun oevers dreigen te treden. Ook zijn er twijfels over de veiligheid van stuwdammen. Water uit de volle stuwmeren daarachter wordt versneld geloosd.

Voor de evacuaties is de hulp van het leger ingeroepen. Een van de plaatsen waar dat gebeurt is de stad Ksar-el-Kebir. Volgens de autoriteiten is 85 procent van de bevolking al vertrokken. Om een damdoorbraak te voorkomen, hebben de autoriteiten 372 miljoen kubieke meter water uit nabijgelegen stuwmeer laten stromen.

In de oostelijker gelegen regio Al-Hoceima raakten de afgelopen dagen wegen gestremd door sneeuw en aardverschuivingen. Het ministerie zegt dat een aantal belangrijke wegen weer is vrijgemaakt. Andere moeten eerst worden gerepareerd.

Na jaren van droogte was regen meer dan welkom, maar de laatste zes maanden viel er wel erg veel: 150 millimeter. Dat is 32,5 procent meer dan er gemiddeld in een jaar valt.

Portugal en Spanje

Ook het zuiden van Portugal en Spanje kampen met de gevolgen van noodweer. Dat was de afgelopen weken al vaker het geval. Wetenschappers leggen een verband met de opwarming van de aarde, waardoor de atmosfeer meer vocht opneemt.

Ook dit keer veranderden riviertjes in kolkende waterstromen en kwamen straten onder water te staan. In de Spaanse regio Andalusië zijn 4000 mensen geëvacueerd. Tientallen wegen zijn afgesloten omdat ze overstroomd zijn.

Er is tot nu toe tevergeefs gezocht naar een vrouw die door een rivier werd meegesleurd toen ze haar hond probeerde te redden. "We hebben gisteren de hele middag en avond naar haar gezocht", zei een brandweercommandant op de Spaanse televisie. "We hebben de hond gevonden, maar haar niet."

In het bergplaatsje Grazalema, ten westen van de stad Ronda, kwam het water via nauwe straatjes naar beneden. In zestien uur viel daar net zo veel regen als in Madrid in een heel jaar.

"De bergen kunnen niet meer water absorberen", zegt een restauranteigenaar tegen persbureau Reuters. "In sommige huizen komt het water uit de riolering omhoog. Onze zorg is dat de regen nog niet voorbij is." Na het weekend wordt hier meer regen verwacht.

Portugal

In het zuiden van Portugal is de rivier de Sado overstroomd. In Alcácer do Sal, niet ver van Lissabon, moeten zandzakken voorkomen dat het water huizen, winkels en restaurants binnendringt. "Ik heb nog nooit zoiets gezien", zegt een inwoner. "Hier wonen veel mensen, goede mensen, veel winkeliers. Hun huizen hebben schade opgelopen. Ik wil niet met ze ruilen."

Gisteren overleed een man toen zijn auto werd meegesleurd door een watermassa die over een weg bij een dam stroomde. Ook in Portugal wordt de komende dagen meer regen verwacht.

Een stichting die vorige week doeken van het kunstwerk Panorama Walcheren beschadigde, heeft toegegeven een fout te hebben gemaakt. Vrijwilligers van de stichting hadden vanwege een verhuizing doeken van het werk losgesneden met een stanleymes. "Dat hebben we niet goed gedaan", zegt bestuurslid Maurice Buijs.

Het werk van de Zeeuwse kunstenaar Jo Dumon Tak is zo'n 800 vierkante meter groot. Op tien meterslange schilderijen zijn diverse Walcherse landschappen en stadsgezichten te zien.

Vanwege de omvang zijn er niet veel locaties met genoeg ruimte om het complete kunstwerk tentoon te stellen. Twee doeken van het panorama waren tot voor kort te zien in Museum Veere. De overige delen lagen opgeslagen in de Onze Lieve Vrouwekerk in Vlissingen.

Omdat ook het opgeslagen deel binnenkort zou worden tentoongesteld, ging Tak naar Vlissingen om te kijken hoe zijn werk erbij lag. Hij ontdekte toen dat de doeken van het raamwerk waren losgesneden.

Nieten of snijden

De stichting Panorama Walcheren, de eigenaar van het werk, erkent dat er fouten zijn gemaakt. Volgens de stichting moesten de doeken die in de kerk lagen opgeslagen daar weg. De stichting had de huur opgezegd en wilde de kerk voor maart leeg hebben, zegt bestuurslid Buijs tegen Omroep Zeeland. "Toen hebben we besloten om de doeken snel op te ruimen. Dat hebben we niet goed gedaan. Dat is heel spijtig."

De stichting zei vorige week geen andere mogelijkheid te zien dan de werken los te snijden. De doeken zaten aan de panelen vast met nietjes, maar volgens de stichting zou het maanden kosten om die nietjes los te maken.

"Dat is een fout geweest", zegt Buijs nu. Volgens hem is er geen goede communicatie tussen de stichting en de kunstenaar geweest. "Later vertelde Tak dat hij een speciaal apparaatje voor het ontnieten heeft. Dat wisten wij niet. Maar dat neemt niet weg dat het niet goed gegaan is."

Volgens de kunstenaar is zijn werk nu onherstelbaar vernietigd. "Het kan nooit meer opgespannen worden", zei hij vorige week:

Voorlopig zijn er nog geen plannen om het werk weer tentoon te stellen. Daarvoor zijn zowel de stichting als de kunstenaar op zoek naar grote ruimtes. Panorama Walcheren kan nog wel worden hersteld als de stichting en kunstenaar dat willen. "Maar het gaat wel veel geld kosten", zegt Tak.

Klus voor een professional

Restaurator Ronald Lutz uit Middelburg kent het kunstwerk goed en ziet nog wel mogelijkheden. "Het kost heel veel tijd als je dit op een mooie manier wil opknappen, maar het kan wel. Je plakt dan een strook linnen achter het bestaande werk. Daardoor kun je het weer over een raamwerk trekken. Want daar heb je randen voor nodig. Op die manier kun je het weer tentoonstellen."

Aan een schatting hoeveel geld het zou gaan kosten, durft Lutz zich niet te wagen. "Omdat het over zoveel verschillende panelen gaat, van verschillende oppervlakten, gaat er heel veel tijd van een professional in zitten. Dit is geen klusje voor vrijwilligers."

De Verenigde Staten en Rusland hebben afgesproken om de militaire dialoog na bijna vijf jaar te hervatten, meldt de Amerikaanse generaal en hoogste bevelhebber van de NAVO in Europa, Alexus Grynkewich, na gesprekken tussen de VS en Rusland in Abu Dhabi. Daar worden onder leiding van de Amerikanen gesprekken gevoerd tussen Oekraïne en Rusland.

De bekendmaking komt op de dag dat het New START-verdrag, over de beperking van de strategische kernwapens, afloopt. Dat leidde de afgelopen tijd internationaal tot beroering, omdat hierdoor mogelijk een belangrijke rem op de verspreiding van kernwapens zou verdwijnen.

De Amerikanen en de Russen lijken nu toch af te stevenen op verlenging van dat verdrag, meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios op basis van anonieme bronnen.

Een bron meldt aan de nieuwssite dat er de afgelopen 24 uur is onderhandeld in Abu Dhabi. Twee andere bronnen zeggen dat een conceptplan nog moet worden goedgekeurd door de presidenten Trump en Poetin.

Vorig jaar zei Poetin zich nog een jaar aan het verdrag te willen houden, mits de Verenigde Staten dat ook zouden doen. Aan Amerikaanse zijde bleef het sindsdien stil over een verlenging van het verdrag.

Alaska

De Verenigde Staten riepen het militair overleg op het hoogste niveau met Rusland in het najaar van 2021 een halt toe. De VS beschouwt de hervatting van de dialoog tussen de strijdkrachten als een "belangrijke factor voor wereldwijde stabiliteit en vrede". Rusland heeft vooralsnog niets naar buiten gebracht over de hervatting van de militaire gesprekken.

Trump heeft sinds zijn terugkeer in het Witte Huis meermaals contact gehad met Poetin. Zo hebben ze vaak telefonisch met elkaar gesproken en was er vorig jaar zomer een topontmoeting in Alaska over de oorlog in Oekraïne, waar concreet niets werd bereikt.

De kapitein die vorig jaar op de Noordzee met zijn vrachtschip tegen een kerosinetanker voer, is in het Verenigd Koninkrijk veroordeeld tot zes jaar cel vanwege de dood van een bemanningslid. Hij werd maandag al veroordeeld voor dood door schuld.

Het schip met de naam Solong voer vorig jaar maart voor de Britse kust toen het botste op de Amerikaanse tanker Stena Immaculate, die ruim 220.000 vaten kerosine vervoerde en voor anker lag bij Hull in het noorden van Engeland.

De botsing veroorzaakte brand op beide schepen. Een 38-jarig Filipijns bemanningslid van de Solong raakte vermist. Zijn lichaam werd nooit gevonden. Volgens de rechter stierf de man onder bevel van de kapitein en als gevolg van zijn "grove nalatigheid".

'Kapitein deed niets'

De Britse aanklagers verweten de 59-jarige Russische kapitein tijdens het proces dat hij "helemaal niets" deed om de ramp te voorkomen. De Solong lag meer dan dertig minuten op ramkoers met de Stena Immaculate.

De kapitein probeerde volgens zijn advocaat het schip van de automatische piloot te halen en van koers te veranderen, maar lukte dat niet. Zijn cliënt had volgens de advocaat weliswaar schuld, maar is niet nalatig geweest.

De Solong voer onder Portugese vlag en vervoerde voornamelijk alcohol. Het schip was van Schotland op weg naar de haven van Rotterdam.

Vier mannen hebben taakstraffen opgelegd gekregen omdat ze seks wilden met een minderjarige jongen en bereid waren daarvoor te betalen. Dat heeft de rechtbank van Rotterdam bepaald. Ze gingen in op zogenaamde 'lokprofielen' die de politie had aangemaakt op datingsites zoals Grindr en Bullchat.

Een man (42) uit Zwijndrecht en twee mannen uit Dordrecht (45 en 56 jaar) kregen alle drie een taakstraf van 120 uur. Een 42-jarige man uit Berkenwoude krijgt 100 uur.

De mannen zijn veroordeeld omdat zij door het maken van een seksafspraak hebben geprobeerd tegen betaling seksuele handelingen te verrichten met een kind van 16 of 17 jaar oud.

Drie van de mannen hebben ook seksueel getinte berichten verstuurd via de datingapps, terwijl zij in de veronderstelling waren dat zij aan het chatten waren met een kind. Daar zijn zij ook voor veroordeeld.

Bijverdienen

De vier mannen dachten dat zij met een jonge jongen zouden afspreken, die zei dat hij wat bij wilde verdienen door het verrichten van seksuele handelingen. Toen de mannen eenmaal op de afgesproken plek aankwamen met glijmiddel, condooms en geld, bleek de politie hen op te wachten.

Een van de advocaten stelde dat de politie zijn cliënt heeft overgehaald om een seksafspaak te maken, maar daar ging de rechtbank niet in mee. De rechtbank concludeert "dat de verdachte niet tot het feit is gebracht door het optreden van de fictieve minderjarige".

Jeugdprostitutie tegengaan

De politie gebruikte in 2021 een soortgelijke lokmethode, toen om jeugdprostitutie tegen te gaan. Omdat er in die zaak alleen werd gechat, kon niet worden bewezen dat de verdachte daadwerkelijk uit was op meer. De zaak resulteerde in vrijspraak.

Het Openbaar Ministerie zet de lokmethode sindsdien vaker in, vooral in de strijd tegen mensenhandel. De politie lokt daarbij ook mensen die tegen betaling seks willen hebben met minderjarigen. Het OM wilde afgelopen maand niet zeggen hoe vaak dat wordt gedaan, maar landelijk officier van justitie Maarten Noordzij stelt dat de methode "heel vaak wordt ingezet".

Volgens Noordzij is het vervolgen van de verdachten niet het hoofddoel van de lokmethode. "Het is bedoeld om slachtoffers te voorkomen, bewustwording te creëren en om een maatschappelijke discussie op gang te helpen over hoe makkelijk het eigenlijk is om seks met minderjarigen tegen betaling online te regelen."

Griekenland draait de duimschroeven voor organisaties die vluchtelingen helpen verder aan. Wie veroordeeld wordt voor mensensmokkel, kan een zwaardere straf krijgen als hij of zij voor een hulporganisatie werkt. Die straf kan oplopen tot een boete van 50.000 euro en tien jaar celstraf.

Het Griekse parlement nam daartoe vandaag een wet aan, op voorstel van migratieminister Thanos Plevris. Hulporganisaties spreken schande van wat zij de verdere criminalisering van hun werk noemen.

De gedachte achter de nieuwe wet is dat mensen die vluchtelingen aan wal helpen en eerste hulp bieden in feite illegale grensoverschrijding faciliteren, wat zou neerkomen op mensensmokkel. Hulpverleners die actief zijn op eilanden als Lesbos, Samos en Chios, dicht bij de Turkse kust, zeggen dat zij alleen maar mensen in nood ondersteunen die toch al op de vlucht waren.

Hulpverleners geen mensensmokkelaars?

Het is precies dit verschil in interpretatie dat ertoe leidde dat een rechtszaak tegen 24 hulpverleners, onder wie de Nederlander Pieter Wittenberg, op Lesbos acht jaar lang duurde. Uiteindelijk volgde de rechter de uitleg van de hulpverleners en sprak hij ze vorige maand vrij. Wie hoopte dat daarmee voor eens en voor altijd duidelijk was dat hulpverleners in Griekenland geen mensensmokkelaars zijn, komt van een koude kermis thuis.

De nieuwe wet maakt geen einde aan de onduidelijkheid over wat precies onder mensensmokkel wordt verstaan. Tegelijk zijn de mogelijke gevolgen voor hulpverleners des te groter: niet alleen hangen hen zwaardere straffen boven het hoofd, alleen maar omdat ze lid zijn van een organisatie.

Ook mag de overheid vanaf nu een hele organisatie uit het register schrappen, zodra een medewerker ook maar verdacht wordt van mensensmokkel - nog voor hij of zij schuldig bevonden is.

Hulporganisaties die niet in het register van de Griekse overheid staan, mogen in Griekenland niet actief zijn.

'Onredelijk en onrechtvaardig'

Hulp- en mensenrechtenorganisaties hebben daarom forse kritiek. "De wet is bedoeld om het maatschappelijk middenveld te intimideren. Hij is onrechtvaardig, onwettig en onredelijk", schrijven 73 Griekse en internationale organisaties.

De handtekeningen van Artsen zonder Grenzen en de Nederlandse Stichting Bootvluchteling staan onder de brandbrief. Ook de Griekse ombudsman tekent protest aan. Die noemt de bepalingen onevenredig hard, zonder dat ze onderscheid maken tussen smokkel met winstbejag en hulp aan mensen in nood.

Desondanks stemde het Griekse parlement vandaag in met de nieuwe wet. De rechtse partij Nieuwe Democratie van premier Kyriakos Mitsotakis heeft daarin een meerderheid. De voltallige oppositie stemde tegen. Minister Plevris ontkent dat hij hulpverlening in een kwaad daglicht stelt. "We criminaliseren alleen illegale mensensmokkel."

Gevangenzetting asielzoekers mogelijk

Plevris, die een extreemrechtse achtergrond heeft, staat bekend als een hardliner. In de nieuwe wet staat ook dat afgewezen of kansarme asielzoekers elk moment gevangen kunnen worden gezet, maximaal vijf jaar, tot hun uitzetting.

Vluchtelingen met een verblijfsstatus die anderen die illegaal in Griekenland verblijven helpen, verliezen hun bescherming en moeten ook het land uit. "Wie hier illegaal is, blijft illegaal en wordt gearresteerd, vastgezet en daarna uitgezet. Er is geen enkele manier meer waarop illegale migranten legaal kunnen verblijven."

Hulporganisaties kunnen nog naar de rechter stappen om de onderdelen van de wet waar ze het niet mee eens zijn, aan te vechten.

Tegelijk biedt de nieuwe wet meer mogelijkheden om bilaterale afspraken te maken met andere landen om hun inwoners in Griekenland te laten werken in sectoren waar grote tekorten zijn, zoals de landbouw en het toerisme. Ook critici juichen die verruiming toe.

Met het aangescherpte beleid hoopt de Griekse regering vluchtelingen en migranten verder af te schrikken de oversteek per bootje te wagen. Vorig jaar kwamen er ruim 40.000 het land binnen, in 2024 waren dat er nog 55.000.

De meesten vertrekken nog altijd vanuit Turkije, maar het aantal dat de lange en gevaarlijke oversteek vanuit Libië waagt, stijgt: vorig jaar kwam 40 procent vanuit daar aan, op Kreta. Plevris kondigde tijdens de behandeling van zijn wetsvoorstel aan dat daar voor het eerst drie opvangcentra komen.

Een forse olietanker afkomstig van de Atlantische kust van Mexico voer op 9 januari de haven van Havana binnen, met aan boord bijna 85.000 vaten olie. Het was de enige buitenlandse olielevering die Cuba dit jaar heeft ontvangen en zeer waarschijnlijk ook de laatste die het van Mexico krijgt.

Naast Venezuela was Mexico sinds begin jaren 90 een van de belangrijkste olieleveranciers van het noodlijdende Cuba. Na de Amerikaanse inval in Venezuela begin dit jaar en de overname van de olie-industrie daar, zijn Venezolaanse leveranties aan het eiland helemaal stopgezet.

Mexico leverde vorig jaar gemiddeld 17.000 vaten per dag, goed voor een vijfde van wat Cuba nodig had, en stopt nu ook.

Druk van Trump

De Mexicaanse beslissing om niet langer olie te leveren aan Cuba kan niet los worden gezien van het decreet dat de Amerikaanse president Trump vorige week ondertekende.

Volgens Trump was er sprake van een "noodtoestand" vanwege de "ongewone en buitengewone dreiging" die van Cuba uitgaat. Het Cubaanse regime zou onder meer Rusland faciliteiten bieden om de VS te bespioneren. Landen die Cuba nog langer olie zouden leveren, zouden te maken krijgen met importtarieven, kondigde Trump aan.

Het onder druk zetten van Cuba's bondgenoten is een nieuw voorbeeld van hoe de VS zijn buitenlandbeleid ten aanzien van Latijns-Amerika voert. Amerikaanse regeringsleden spreken, met een verwijzing naar Trumps voornaam, van de "Donroe-doctrine", als eigentijdse variant op de Monroe-doctrine van twee eeuwen terug. Die doctrines gaan uit van het veiligstellen van Amerikaanse dominantie in de regio, door "vijandige regimes" aan te pakken met economische of militaire druk.

Dat Mexico inmiddels geen olie meer levert aan Cuba, is volgens president Sheinbaum een soevereine beslissing geweest. Volgens Sheinbaum, die in eigen land graag het imago bewaakt dat ze zich niet laat chanteren door buurman Trump, is de kwestie-Cuba nooit besproken met de VS. De Mexicaanse president had wel gewaarschuwd voor het risico op een "humanitaire crisis van grote omvang" voor Cuba.

Stroomuitval

Voor Cuba dreigen inderdaad zware tijden: volgens schattingen is er nog maar voor zo'n twee weken aan olie. Een economische en humanitaire crisis, voor zover die al niet gelden op het eiland, dreigen.

Urenlange stroomuitval is al een dagelijks fenomeen in bijna heel Cuba en ook voorzieningen als stromend water, openbaar vervoer en hulpdiensten dreigen stil te vallen. Ziekenhuizen kunnen mogelijk ook niet langer opereren.

Dat Mexico toch zwicht voor de druk van de VS is niet geheel onlogisch. 2026 is een sleuteljaar in de betrekkingen tussen de twee landen en niets mag roet in het eten gooien.

Banden goed houden

Allereerst zijn de Mexicaanse autoriteiten zich er na de aanval op Venezuela bewust van dat de dreigementen van Trump, die al langer zinspeelt op lucht- of grondaanvallen op kartelleiders en fentanyllaboratoria in Mexico, serieus moeten worden genomen. Een goede diplomatieke relatie met de noorderburen is voor Mexico belangrijker dan ooit.

Dan is er het handelsakkoord tussen de VS, Mexico en Canada, USMCA genoemd. De overeenkomst tussen de drie landen ging in 2020 in. Afgesproken werd dat de drie landen vóór 1 juli 2026 zouden besluiten of ze het verdrag met zestien jaar wilden verlengen, of dat er aanpassingen zouden komen.

Voor Mexico staat er veel op het spel. In 2025 exporteerde het land voor bijna 665 miljard dollar, een groei van 7,6 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Het leeuwendeel van deze export, 83 procent, ging naar de VS.

Vanwege deze enorme economische afhankelijkheid wil Mexico voorkomen dat Trump het verdrag opblaast of aanpast, iets waarmee de Amerikaanse president dreigt richting Canada.

En dan is er nog het WK voetbal later dit jaar, georganiseerd door de drie landen samen. Frictie tussen de landen zou een schaduw werpen over het toernooi.

Pistool op het hoofd

Voor Mexico is de keuze tussen Cuba en de VS snel gemaakt: het buitenlandbeleid van het land is al jaren volledig gestoeld op het tevreden houden van de beleidsmakers in het Witte Huis. Voor Cuba betekent het dat het een kwestie van weken is voordat het hele eiland tot stilstand komt.

Volgens Trump zou er inmiddels onderhandeld worden met het Cubaanse regime over een oplossing, maar na de aanval in Venezuela weet iedereen in de regio: onderhandelen met Trump gebeurt met de rug tegen de muur en een pistool op het hoofd.

In deze video legden we eerder uit wat de Monroe-doctrine uit 1823 te maken heeft met de Amerikaanse inval in Venezuela van vorige maand:

De politie heeft een 24-jarige man aangehouden voor het online zetten van het telefoonnummer van de directeur van Feyenoord, Dennis te Kloese. Hij wordt al dagen telefonisch lastiggevallen en bedreigd.

De man uit Den Haag werd thuis gearresteerd op verdenking van doxing: het openbaar maken van andermans gegevens met als doel iemand te intimideren. Hij is inmiddels weer vrij, maar moet in april voor de rechter verschijnen.

Sinds de nederlaag tegen PSV afgelopen zondag krijgt Feyenoord-directeur Te Kloese om de haverklap "nare berichten en belletjes", meldde de politie eerder. Als directeur is hij eindverantwoordelijk voor de samenstelling van het team en de aanstelling van trainers, waar momenteel veel commentaar op is.

Zijn mobiele telefoonnummer werd online gedeeld, waarna de stortvloed van berichten op gang kwam. De politie deed onderzoek en dat leidde naar de man die vandaag is aangehouden.

Alle berichten onderzocht

Ook het sturen van ongewenste berichten kan strafbaar zijn; dat is afhankelijk van de inhoud. Tientallen mensen die Te Kloese hebben benaderd, hebben van de politie een sms gekregen met de oproep om daarmee te stoppen en hem met rust te laten.

De politie onderzoekt ondertussen alle berichten die Te Kloese heeft ontvangen en bekijkt of er strafbare feiten in te vinden zijn, zoals bedreiging of opruiing. Het zou kunnen dat er nog meer mensen worden aangehouden.

Het Openbaar Ministerie gaat nog meer sterfgevallen onderzoeken die mogelijk verband houden met leveringen door medicijnenwebsite Funcaps. Daarmee komt het aantal verdachte sterfgevallen dat wordt onderzocht uit op 58. Tot nu toe was bekend dat het OM zich over 49 sterfgevallen boog.

Die nieuwe cijfers kwamen naar buiten bij een pro-formazitting in de rechtbank in Zwolle, waar twee verdachten die de website runden moesten voorkomen. Volgens de officier van justitie zijn 68 sterfgevallen onderzocht, maar is bij tien overlijdens geen link met Funcaps gevonden. Het onderzoek naar de andere gevallen gaat volgens het OM nog tot mei duren.

In november kwam aan het licht dat de afgelopen jaren mogelijk meerdere mensen zijn overleden na het gebruik van medicijnen of drugs die op de website zijn gekocht. Dat onderzoek kwam op gang na een tip van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd over de mogelijk illegale verkoop van geneesmiddelen op grote schaal.

'Weer een dooje'

Volgens het OM waren de verdachten bekend met de sterfgevallen, maar maakten die weinig indruk op hen. Het was "ingecalculeerd in de bedrijfsvoering", zegt de officier van justitie. Dat zou blijken uit appberichten die door de verdachten zouden zijn verstuurd.

"Weer een dooje", staat in een bericht, gevolgd door een verdrietige emoji en een lachende emoji. Ook over een soortgelijke zaak in België liet de verdachte zich uit. "Ja kanker Belgen ja ze hebben ons een leuke cent opgeleverd, en zoveel doden waren er ook weer niet." In een ander bericht staat: "Ja boy, heb je geen medelijden met de overledenen."

Tientallen miljoenen

De twee eigenaren van Funcaps werden in augustus in Limburg aangehouden. De mannen 31 en 30 jaar zouden via de website onder meer variaties van xtc, speed en lsd hebben verkocht, evenals kalmerende middelen. Daarmee hebben ze volgens het OM tientallen miljoenen euro's verdiend. Een derde verdachte is weer op vrije voeten.

In België moeten de verdachten zich voor het Antwerpse Hof van Beroep verantwoorden voor het invoeren van verboden middelen en de dood van een gebruiker van designerdrugs.

Vanwege de kans op herhaling heeft de rechtbank het voorarrest van de twee verdachten verlengd. Daarnaast vindt de rechter de verdenking zwaar genoeg om het tweetal langer vast te houden. "Ook is het maatschappelijk niet uit te leggen dat u nu op vrije voeten wordt gesteld", zei de rechter.

Mogelijk is er bij een van de verdachten ook vluchtgevaar omdat hij vastgoed in Dubai heeft en een visum voor de Golfstaat.

Lydia Bottenburg verloor haar zoon, Mathias, nadat hij een kalmeringsmiddel van Funcaps had ingenomen:

Burgemeester Halsema zegt vandaag dat haar eigen rol bij een interne Commissie Integriteit toch problematisch is. Ze stelt daarom een volledig externe commissie in. Zo'n onafhankelijk orgaan was een van de belangrijkste adviezen van de ombudsman in zijn rapport over het Bureau Integriteit. In november zei Halsema nog tegen het advies te zijn.

Halsema's rol in de adviezen van een integriteitscommissie stuitte op 'juridische bezwaren'. Dat schrijft ze vandaag in een brief aan de gemeenteraad. Raadsleden gaven al eerder aan een onafhankelijke commissie te willen. Die externe commissie is er sinds 27 januari toch gekomen, vertelt Halsema.

Ombudsman Munish Ramlal stelde in november een extern orgaan voor om toe te zien op klachten van ambtenaren. Volgens een rapport van hem werden die tot op heden zwaar ondermaats opgepakt bij het gemeentelijke Bureau Integriteit. Dat bureau is verantwoordelijk voor het behandelen van meldingen van misstanden, onder andere over discriminatie en ongewenst gedrag, binnen de Amsterdamse ambtenarij. Halsema stelde in reactie op Ramlals advies dat een externe commissie het afhandelingsproces te stroperig zou maken.

Conflict ombudsman

Afgelopen november kwam het door het rapport tot een conflict tussen ombudsman Ramlal en burgemeester Halsema. Die laatste was al voor het uitbrengen kritisch op het rapport dat Ramlal schreef. Ramlal schaafde daarom het onderzoek deels bij, al bleef het volgens Halsema zeer bedenkelijk.

Halsema's bemoeienis met het rapport kwam haar op behoorlijke kritiek uit de gemeenteraad te staan. De burgemeester bleef echter bij haar mening dat het onderzoek inhoudelijk tekortschoot. Ze zei de conclusies daarom maar deels over te nemen. Onder andere zei Halsema geen externe integriteitscommmissie te willen. Na overleggen over de op te richten Commissie Integriteit Gemeente Amsterdam (CIGA) kwam ze daar op terug.

Nieuwe commissie

De CIGA komt al vanaf vorige maand bijeen maakt de burgemeester bekend. ''De CIGA heeft tot doel het bevorderen en borgen van integriteitsbeleid voor de gemeente Amsterdam in de breedste zin'', zegt Halsema. Aan het hoofd staat universitair hoofddocent Leonie Heres van de Vrije Universiteit. Ook mensenrechtenjurist Veni Naganather neemt deel aan de commissie. Een derde en laatste lid wordt nog gezocht. 

Amsterdam telt tientallen oude bunkers en schuilkelders, maar het oorspronkelijke nut, het beschermen van burgers, is volledig verdwenen. Dat geldt zo'n beetje voor álle schuilbunkers in Nederland, blijkt uit onderzoek van Binnenlands Bestuur. Ze zijn verwaarloosd, vervallen of hebben een andere bestemming gekregen. 

Tijdens de Koude Oorlog, en eerder al tijdens de Tweede Wereldoorlog, werden er in Nederland honderden schuilbunkers gebouwd. Ook in Amsterdam zijn er nog 41. Maar schuilen kunnen we er niet meer. 

Neem de Vondelbunker, nu een evenementenlocatie en oefenruimte voor bandjes, maar ooit gebouwd in het Vondelpark als atoomschuilkelder met ruimte voor 2600 mensen. Een mevrouw die er bijna dagelijks langsloopt als ze haar hondjes uitlaat, had geen idee. "Maar het is wel handig om te weten."

Volgens het onderzoek van Binnenlands Bestuur zijn de schuilbunkers in Zwitserland altijd in stand gehouden, en maken andere landen stappen in het bouwen van nieuwe, of het herstellen van oude schuilplaatsen. 

In Nederland lijken de lokale overheden tot nu toe weinig aanstalten te maken, ook een woordvoerder van Amsterdam zegt niet van plan te zijn om de bunkers weer in gebruik te nemen. Na het beëindigen van de financiering vanuit het Rijk hiervoor in 1988 zijn ze gestopt met het onderhoud van de schuilgelegenheden. 

"De huidige dreiging is vooral hybride van aard. Anders gezegd: het is wel waarschijnlijk dat er digitale aanvallen op vitale functies worden uitgevoerd, zoals op het stroomnet. Dergelijke aanvallen kunnen leiden tot grootschalige verstoringen, maar vragen om andere maatregelen dan schuilkelders", zegt een woordvoerder van de gemeente.

"We bereiden onze stad en organisatie voor door bijvoorbeeld maatregelen te nemen om kritieke processen beter in stand te houden als de stroom uitvalt en door voor te bereiden op het inrichten van lokale noodsteunpunten. Deze noodsteunpunten zijn straks sleutelplaatsen voor informatie en hulp."

Maar daar lijkt niet iedereen zich zorgen over te maken. "Ik ga denk ik bij mijn ouders in Velzen in de schuilkelder zitten, in de buurt van Haarlem," lacht een voorbijganger in het Vondelpark. "Maar ik denk niet dat 'the shit is gonna hit the fan' hier. Ik denk dat het wel meevalt."

Metrostation als schuilkelder

Maar de meeste mensen die we spreken, noemen de metrostations. "Die liggen redelijk onder de grond, en zijn ook stevig genoeg gebouwd. En als je kijkt naar het nieuws, naar Oekraïne, zie je ook beelden van mensen die in de metro schuilen."

Een andere voorbijganger: "Het metronetwerk is volgens mij ook bedoeld om een groot deel van de bevolking op te vangen in dat soort situaties."

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft 42 maanden gevangenisstraf geëist tegen de 46-jarige Rachid M. De man wordt ervan verdacht dat hij augustus vorig jaar een vrouw heeft aangerand en verkracht bij de Tolhuistuin in Noord. De verdachte weigerde vandaag bij de zitting aanwezig te zijn, maar werd door meerdere beveiligers toch naar de zaal gebracht. Omdat hij zich daar bleef verzetten, is besloten de zaak zonder hem voort te zetten. 

Rachid M. zou volgens het Openbaar Ministerie in de ochtend van 21 augustus het slachtoffer vanaf de pont gevolgd hebben en haar met geweld hebben vastgepakt. Vervolgens zou de verdachte de vrouw de bosjes bij de Tolhuistuin hebben ingesleurd. Hier heeft hij haar verkracht door met een vinger haar lichaam binnen te dringen, aldus de officier van justitie. 

Het slachtoffer was vandaag zelf niet aanwezig in de rechtbank en had besloten geen aangifte te willen doen tegen de man. Op basis van de ernst van de feiten heeft het OM uiteindelijk besloten de man wél te vervolgen.

Geen medewerking

Verdachte M. was vandaag ook niet aanwezig in de rechtszaal. Hij weigerde bij de zaak aanwezig te zijn, hoewel dit verplicht is omdat het een ernstig misdrijf betreft en hij in voorlopige hechtenis zit. Beveiligers van de rechtbank hebben de verdachte uiteindelijk onder dwang en geboeid naar de rechtszaal gebracht. Daar moesten volgens de rechter meerdere beveiligers aan te pas komen. In de zaal bleef de verdachte zich vervolgens verzetten, waarna hij aangaf dat zijn advocaat voor hem het woord zou doen. 

Verdachte sleurt slachtoffer bosjes in

Het OM houdt de verdachte verantwoordelijk voor aanranding en verkrachting. Op camerabeelden van de verdachte die zijn gemaakt, is volgens justitie te zien hoe M. al op de pont contact probeert te maken met het slachtoffer en haar tegen haar zin lijkt op te tillen. Als het slachtoffer vervolgens de pont afloopt richting de Tolhuistuin, loopt hij achter haar aan en pakt hij haar meerdere keren vast.  

Op andere camerabeelden is daarna te zien hoe de verdachte achter het slachtoffer de Tolhuistuin inloopt. "Als ze kort daarna uit beeld verdwijnt, is geschreeuw te horen", zegt de officier van justitie. Uit politieverklaringen van het slachtoffer blijkt dat de man zijn hand op haar mond legt en haar uiteindelijk richting de bosjes bij de Tolhuistuin sleurt en haar bij haar keel grijpt. 

Het slachtoffer probeert zich te verweren, maar de man blijft haar vasthouden. Volgens het OM heeft de verdachte de vrouw hierna verkracht. Een vrouw die op een scootmobiel langsreed heeft haar uiteindelijk 'gered', aldus het slachtoffer. De getuige hoorde geschreeuw, zag een man bij het slachtoffer en belde de politie. De man vluchtte vervolgens weg de pont op.

Verwarring

Verdachte M. is later die middag aangehouden op basis van camerabeelden toen hij op straat aan het bedelen was. In een verklaring tegen de politie zegt M. dat hij de vrouw niet heeft verkracht. Volgens hem is er sprake van persoonsverwisseling. 

Dat betoogt ook zijn advocaat George Menick vandaag in de rechtszaal. "Op en rond de plaats van het delict verblijven en slapen daklozen. Het is niet uit te sluiten dat iemand anders zich heeft vergrepen aan het slachtoffer." 

De advocaat benadrukt bovendien dat er geen sprake was van spanning tussen het slachtoffer en de verdachte op basis van de camerabeelden die op de pont zijn gemaakt. "Het slachtoffer lijkt in te gaan op de avances van de verdachte. Ze lopen gearmd de pont af."

De getuige die de politie heeft gesproken, zegt in een verklaring op basis van camerabeelden van de verdachte dat zij denkt dat de dader een andere man is dan de verdachte. Menick heeft om die reden grote twijfels of de verdachte de dader is en vraagt dan ook vrijspraak voor zijn cliënt. 

Maar volgens het OM is Rachid verantwoordelijk en het neemt de zaak zeer serieus: "Er is veel maatschappelijke onrust over zedendelicten", zegt de officier. "Hier is opnieuw een kwetsbare vrouw niet veilig geweest". Het OM eist dan ook een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 42 maanden. 

De rechtbank doet op 26 februari uitspraak in de zaak. 

Het Rijksmuseum is een wereldberoemd kunstwerk rijker. Of in ieder geval een paar maanden lang. Het Louvre in Parijs leent de Slapende Hermaphroditus van de Romeinse beeldhouwer Bernini bij hoge uitzondering uit voor de nieuwe tentoonstelling Metamorfosen. 

Tweeduizend jaar geleden maakte een onbekende Romeinse kunstenaar een beeld van Hermaphroditus. Maar pas toen de Italiaanse beeldhouwer Bernini het in de zeventiende eeuw afmaakte, werd het wereldberoemd. Het kunstwerk is normaal een van de topstukken in het Louvre in Parijs en wordt nu pas voor de tweede keer in de geschiedenis uitgeleend. En tot groot plezier van conservator Frits Scholten is die eer voor het Rijksmuseum. 

"De matras waarop ze ligt, is door de beeldhouwer Bernini gemaakt en die is zo levensecht dat je het gevoel krijgt dat het kneedbaar is. Dat het harde marmer zacht is geworden onder haar gewicht", vertelt Scholten. Al is 'haar' misschien niet helemaal het juiste woord. Want als je om het beeld heen wandelt, zie je naast vrouwelijke geslachtskenmerken ook een penis.

Man en vrouw

Scholten legt uit dat het de bedoeling van Bernini is geweest om mensen uit te nodigen om het beeld heen te lopen. "Pas dan zie je het hele verhaal van Hermaphroditus, een figuur uit de Romeinse mythologie die zowel man als vrouw is. Een verhaal dat perfect past in het thema van deze tentoonstelling." 

De tentoonstelling Metamorfosen is te zien tot en met 25 mei in het Rijksmuseum.

De politie heeft herkenbare beelden gedeeld van een verdachte die met oud en nieuw zwaar vuurwerk op de politie in Floradorp afvuurde. In zijn handen heeft hij een 'vuurwerkmitrailleur', die een spervuur van vuurpijlen op de Mobiele Eenheid schiet. De agenten waren in Floradorp aanwezig om de brandweer te ondersteunen bij het blussen van een vreugdevuur. 

In de video is te zien hoe een man, met een sigaret hangend in zijn mond, schiet op een linie van de Mobiele Eenheid. De verdachte is zijn actie zelf aan het filmen. Zijn vuurwerkgeweer schiet minstens achttien keer op de agenten. 

De beschieting vond plaats vlak na middernacht, enkele minuten in het nieuwe jaar op 1 januari. De confrontatie vond plaats op de Dotterbloemstraat in Noord. Op het beeld is ook te zien hoe de pijlen om de oren van de agenten vliegen. In Floradorp heerste rond de jaarwisseling veel onrust, omdat burgemeester Femke Halsema het traditionele vreugdevuur had verboden. 

De politie noemt de beschietingen met vuurwerk 'volkomen onacceptabel' en startte daarom direct een opsporingsonderzoek. Vandaar dat nu ook de herkenbare beelden van de verdachte worden gedeeld. De politie roept op om contact te zoeken indien je de man bent of kent. 

Burgemeester Halsema heeft deze week twee bergingen gesloten. Het gaat om een kelderbox in Zuidoost waar een nepwapen is gevonden, en een berging op Kattenburg in het centrum waar drugs zijn gevonden. Beide zijn voor drie maanden gesloten. 

De politie kwam de berging op de Kattenburgerstraat op het spoor nadat een van de bewoners van de bijbehorende woning was aangehouden. Na die aanhouding werd er een onderzoek ingesteld, waaruit bleek dat er in de berging onder meer veertig zakjes mdma, bijna honderd zegels lsd en bijna honderd gram speed lagen. 

Een paar dagen eerder deed de politie ook al een inval in de kelderbox van een woning aan de Anatole Francesingel in Zuidoost. Daar vonden ze een imitatie van een M4-karabijn, een automatisch vuurwapen, met bijbehorende nepmunitie. Er is geen verband tussen de berging op Kattenburg en de kelderbox in Zuidoost.

Halsema ziet zowel de berging als de kelderbox als 'een gevaar voor de openbare orde'. Daarom mag niemand er de komende drie maanden nog in. 

De 17-jarige Rivaldo werd vorig jaar op een zomeravond doodgeschoten bij een voetbalveldje aan de Meernhof in Zuidoost. Vandaag dient een tweede inleidende zitting tegen de 17-jarige verdachte. De zaak is achter gesloten deuren, omdat de verdachte schutter minderjarig is.

Begin augustus vorig jaar ging het gruwelijk mis bij het voetbalveldje in Zuidoost. De 17-jarige Rivaldo werd toen doodgeschoten, volgens justitie door een jongen die destijds 16 jaar oud was. Volgens Het Parool gebeurde dat nadat Rivaldo opkwam voor een kennis, die werd beroofd van een ketting van nepgoud.

"Het was een rustige jongen, hij deed gewoon z'n ding", vertelden zijn vrienden een paar maanden geleden tegen AT5." Ze vertellen dat het pijn doet en nog steeds niet kunnen geloven dat hun vriend, ze noemen hem Vallie, er niet meer is. "Hij zou nu achttien zijn en zijn rijbewijs gaan halen."

De directeur van Praktijkcollege De Dreef, Ed van der Hooft, liet kort na de schietpartij weten dat Rivaldo net was geslaagd voor zijn eindexamen. Een oud-klasgenoot noemt Rivaldo aardig, grappig en gezellig. Een sportieve jongen. "Iemand die je niet zo snel ruzie ziet maken, juist eerder iemand die het voor een ander wil opnemen", vertelt ze.

Zitting niet openbaar

De inmiddels 17-jarige verdachte werd een dag na de fatale schietpartij aangehouden en zit sindsdien vast. Hij staat ook terecht voor diefstal met geweld. In september ontkende hij dat hij Rivaldo heeft doodgeschoten. Zijn advocaat wil daar nu niet inhoudelijk op reageren. 

Er is verder weinig bekend over de rechtszaak en de verdachte. De zitting is niet openbaar, omdat het gaat om een minderjarige verdachte.

Onrustig in de buurt

De dood van Rivaldo maakte veel los in de buurt. Er werden veel bloemen neergelegd op de plek van het overlijden. Tijdens een buurtbijeenkomst in Holendrecht kwamen mensen samen om te rouwen en hun steun te betuigen aan de familie. Na het schietincident bleef het onrustig onder verschillende groepen jongeren in Zuidoost. Burgemeester Halsema besloot daarop om een aantal buurten tot veiligheidsrisicogebied te bestempelen. Bij fouilleeracties werden behoorlijk wat wapens in beslag genomen.

Bekijk hieronder hoe de vrienden van Rivaldo vertellen over het geweld in Zuidoost.

Door werkzaamheden op Amsterdam Centraal rijden er tussen vandaag en zondag in de avond en nacht geen treinen van, naar en via het station. Reizigers kunnen gebruikmaken van de metro en in de nacht van vervangende NS-bussen. 

ProRail neemt in een nieuwe ronde werkzaamheden vanaf vanavond 21.45 uur een deel van Centraal Station onder handen. Daarbij wordt onder meer gewerkt aan kabels, waardoor sommige perrons en trappen worden afgesloten. De hernieuwing van Centraal Station is in 2022 begonnen en het station moet in 2030 klaar zijn. 

Werkzaamheden duren hele weekend

De werkzaamheden starten vanavond en duren tot en met zondag 8 februari. Hierdoor rijden er minder treinen richting Alkmaar, Breukelen, Haarlem, Schiphol, Hoofddorp, Uitgeest en Weesp. Reizigers kunnen in de avond gebruikmaken van de metro in de stad en 's nacht van alternatief busvervoer.

De NS adviseert reizigers om voor vertrek goed de reisplanner te checken. 

OM eist 3,5 jaar cel tegen man die vrouw zou hebben verkracht in Noord, wereldberoemd beeld van Hermaphroditus logeert de komende tijd in het Rijksmuseum en is het tijd om de schuilkelders in de stad weer in gebruik te nemen? Dat en meer in het AT5 Nieuws van donderdag 5 februari. Presentatie: Fabiënne Mucuk.

De woning aan de Torricellistraat in Watergraafsmeer die in de nacht van zondag op maandag werd beschoten, is door burgemeester Halsema voor drie maanden gesloten. "De beschieting heeft een zeer grote impact gehad op de buurt." 

De woning werd rond 01.00 uur beschoten. Daarbij vielen geen gewonden. Diezelfde nacht nam de politie in de straat een Audi in beslag, met een prijskaartje van zo'n 240.000 euro. Onduidelijk is of er een verband is tussen de in beslag genomen auto en de beschieting. De politie is nog op zoek naar de schutter.

Vanwege 'meerdere verdachte situaties' rondom het pand plaatste de politie eerder al een camera in de straat. Die voorkwam niet dat de woning onder vuur werd genomen. 

Rust voor omwonenden

De beschieting laat omwonenden niet onberoerd. Veel van hen voelen zich volgens Halsema sindsdien angstig en onveilig. De sluiting moet een volgend incident bij de woning voorkomen en rust brengen in de buurt.

Vorig jaar zomer sloot de burgemeester ook een woning aan de Torricellistraat, maar onduidelijk is of het om hetzelfde pand gaat. De aanleiding voor de sluiting was toen een explosie. De bewoner werd naar eigen zeggen al een tijd geobserveerd. Zo zouden twee mensen een spycam in zijn tuin hebben geplaatst.

De problemen bij wooncomplex Stek Oost, waar jongeren samenwonen met statushouders, is een langlopend dossier. Al jarenlang worden er meldingen gedaan van zware gewelds- en zedenincidenten, zelfs een vermeende groepsverkrachting. Uit recent onderzoek van Zembla blijkt dat verhuurder Stadgenoot de gemeente tevergeefs zou hebben gevraagd te stoppen met het project. De wethouder ontkent dit vandaag met klem tijdens een verhit debat. 

De verantwoordelijke wethouders namen alle drie deel aan het debat, dat drie keer langer duurde dan gepland. Alle aanwezige partijen hadden hun woordje klaar over de gang van zaken rond het project. Raadsleden vroegen zich onder meer af waarom ze niet eerder op de hoogte zijn gebracht over de ernstige zorgen van Stadgenoot. 

Volgens wethouder Volkshuisvesting Zita Pels heeft Stadgenoot nooit verzocht het project te stoppen en daarmee spreekt ze de verhuurder tegen. "Ze hebben gezegd dat ze zich grote zorgen maakten en dat ze in de toenmalige vorm niet verder konden. Dáár wilden zij mee stoppen. Toen heb ik gezegd: dan gaan we daar scenario's voor bedenken." En dat gebeurde ook. De verdeling werd 70 procent student en 30 procent statushouder, in plaats van 50/50. Maar over wie met dat initiatief kwam, Stadgenoot of het college, lopen de lezingen uiteen.

Het laatste woord over Stek Oost is in ieder geval nog niet gezegd: op aandringen van JA21 en de VVD zal het project in de laatste raadsvergadering voor de verkiezingen nog uitgebreid worden besproken. 

Mogelijke groepsverkrachting

Het gemeentelijke woonexperiment kwam afgelopen jaren meermaals in opspraak. Bewoners maakten stalking, seksueel grensoverschrijdend gedrag en geweld mee, zeiden zij in 2022 tegen AT5. Er werden meerdere aangiftes gedaan.

In een uitzending van Zembla vorige maand zegt Stadgenoot te hebben vermoed dat er in de zomer van 2023 een groepsverkrachting heeft plaatsgevonden in het complex. Daarnaast waren er die zomer volgens de verhuurder meerdere geweldsincidenten, en werd er drugs gedeald. Een jaar later werd een Syrische bewoner veroordeeld voor twee verkrachtingen in het gebouw. Stadgenoot merkte in 2023 dat de veiligheid van bewoners niet meer kon worden gegarandeerd.

Een telefoonwinkel op de Kinkerstraat in Oud-West is vanavond overvallen. Daarbij is een onbekend aantal telefoons buitgemaakt. De politie heeft een man aangehouden en sluit meer aanhoudingen niet uit.

De politie kwam rond 18.30 uur af op de melding van een overval. Of personeel met een wapen is bedreigd, is nog onduidelijk.

Op foto's is te zien dat een ruit is gesneuveld, vermoedelijk van een vitrinekast. Op de vloer liggen glasscherven.

De politie heeft een onderzoek ingesteld. 

Morgen wordt de normale dienstregeling hervat tussen Amsterdam en Utrecht, nadat op dit traject bijna een week lang minder treinen reden door beschadigde wissels. Dat meldt ProRail. Wel moeten mensen die reizen via Centraal Station opletten: van morgen tot en met zondag gaan in de nachten geen treinen van en naar CS door werkzaamheden, kondigde NS eerder aan.

Sinds vorige week donderdag rijden er minder treinen van en naar Utrecht vanwege defecte wissels bij Duivendrecht. Waardoor die zijn beschadigd, wordt nog onderzocht. De herstelwerkzaamheden zijn volgens ProRail complex en tijdrovend. 

Als noodoplossing heeft de spoorbeheerder over de wissels een snelheidsbeperking van 40 kilometer per uur ingesteld, waar normaal 140 kilometer per uur wordt gereden. De afgelopen dagen reden machinisten er al langzamer, maar ze moesten daarover contact hebben met de verkeersleiding. Dat was tijdrovend, waardoor er minder treinen konden rijden dan normaal. Vanaf morgen is het proces geautomatiseerd en kan de normale dienstregeling worden hervat.

Tot gisternacht had Ajax de tijd om nieuwe spelers aan te trekken voor het eerste elftal. Hoog op het verlanglijstje stond een ervaren verdedigende middenvelder, maar dat is niet gelukt. Samen met journalist en oud-scout Sam Planting (ESPN en VI) blikken we terug op de afgelopen wintertransferperiode en stellen we de nieuwe aanwinsten voor.

Met de sluiting van de winterse transferperiode is de selectie van Ajax zo goed als compleet, maar voor één plek is er nog altijd geen oplossing gevonden. Sinds het vertrek van Jordan Henderson afgelopen zomer heeft Ajax nog altijd geen verdedigende middenvelder in de selectie.

Belangrijke positie

En dat terwijl een zogenoemde 'nummer 6' tegenwoordig een van de belangrijkste posities in een elftal is. "Meestal is het tactisch de belangrijkste speler in het team", zegt Planting. "Het is ook geen toeval dat de meeste topcoaches van deze tijd vroeger op die positie hebben gespeeld."

Volgens Planting gaat het om een ingewikkelde positie, zeker gezien de manier waarop Ajax nu speelt. "Je moet tactisch dus sterk zijn, balvast en als het even kan ook een beetje atletisch. Maar vooral: je moet intelligent zijn."

Ajax vond genoeg spelers die aan die criteria voldoen, maar ze kwamen allemaal niet naar Amsterdam: "Als Ajax in de zomer zijn zaakjes op orde had gehad, dan zou het te regelen moeten zijn. Maar nu was alles heel last minute en kwam de club uit bij oudere spelers die bij hun eigen club op de bank zitten. Dan is er iets in de selectieplanning dus niet in orde."

Deze spelers kwamen wél

Op andere posities heeft Ajax zich wél versterkt: vleugelaanvaller Maher Carrizo, verdedigers Oleksandr Zinchenko en Takehiro Tomiyasu en keeper Maarten Paes. Ook Paulo da Silva en Maximilian Ibrahimović kwamen deze winter naar Ajax, maar het lijkt erop dat zij voorlopig vooral bij Jong Ajax in actie zullen komen.

Voor Paes wacht waarschijnlijk een rol als reservekeeper, maar voor de andere drie spelers voorziet Planting wel een basisplaats. "Bij Tomiyasu wel alleen als hij fit is (de Japanner heeft er langer dan een jaar uitgelegen met een blessure, red.), maar als dat zo is, dan gaat Anton Gaaei wellicht moeten plaatsmaken voor Tomiyasu."

Ook Zinchenko, die bij Manchester City en Arsenal een verdienstelijk verleden heeft, is goed genoeg voor de eerste elf van Ajax, zegt Planting, als hij tenminste linksback gaat spelen. "Dat zou dus slecht nieuws zijn voor Owen Wijndal."

Gloukh, Bounida of Carrizo?

Doordat Zinchenko en Tomiyasu geen klassieke opstomende backs zijn, heeft Ajax in de aanval behoefte aan snelle buitenspelers, zegt Planting, die dus verwacht dat de tragere Oscar Gloukh nu moet vrezen voor zijn basisplaats. "Hij zal in eerste instantie vervangen worden door Rayane Bounida, maar binnen een half jaar zal de nieuwe Argentijn Carrizo wel in de basiself moeten staan." 

Genoeg nieuwe namen om de komende tijd in de gaten te houden dus, maar Planting verwacht niet dat Ajax kan concurreren met het goedlopende PSV, dat dit seizoen waarschijnlijk voor de derde keer op rij kampioen wordt. Volgens de journalist is de selectie van de Eindhovenaren nog steeds veel sterker dan die van Ajax. "Er is nog echt veel werk te doen."

Ajax heeft volgens de site transfermarkt.nl bijna 9 miljoen euro uitgegeven aan nieuwe spelers. Daartegenover is bijna 22 miljoen aan de verkoop van spelers verdiend.