Het was een nieuwe klap voor de broze relatie tussen de Mexicaanse en Amerikaanse regering. Dinsdag publiceerde CNN een exclusief onderzoek, waarin stond dat de CIA sinds vorig jaar bezig is met een "uitgebreide campagne" in Mexico, waarbij moordaanslagen op hooggeplaatste kartelleden worden voorbereid, gefaciliteerd of direct gepleegd.

Als voorbeeld werd een bomaanslag op een kartelbaas genoemd, gepleegd in maart op een snelweg vlak buiten Mexico-Stad. Volgens het Amerikaanse medium "een gerichte moord, gefaciliteerd door CIA-agenten".

De focus van de operatie van inlichtingendienst CIA zou liggen op minder bekende doelwitten, die binnen de structuur van Mexicaanse criminele organisaties leidinggevende rollen hebben. "De werkwijze verschilt niet veel van antiterrorismemissies die gericht zijn op het uitschakelen van groeperingen in het Midden-Oosten en elders in de wereld", meldden betrokkenen aan CNN. Mexicaanse autoriteiten zouden niet altijd op de hoogte zijn van deze operaties op hun grondgebied.

Zowel de CIA als de Mexicaanse regering was er snel bij om de berichten tegen te spreken. "De Mexicaanse regering verwerpt categorisch elke versie die het bestaan van dodelijke, geheime of unilaterale operaties door buitenlandse instanties op nationaal grondgebied normaliseert, rechtvaardigt of suggereert", schreef de Mexicaanse minister van Veiligheid Harfuch. Een woordvoerder van de CIA noemde het onderzoek "onjuist en sensationeel".

CIA-operaties in stroomversnelling

De afgelopen weken duiken steeds meer berichten op over de niet-geautoriseerde aanwezigheid van CIA-agenten in Mexico. In april kwam het publiek daar bij toeval achter, toen twee CIA-agenten omkwamen bij een auto-ongeluk nadat zij hadden deelgenomen aan een inval van een drugslaboratorium in de noordelijke deelstaat Chihuahua, met nog twee andere CIA-agenten en de plaatselijke politie.

Activiteiten van buitenlandse agenten op Mexicaans grondgebied zonder federale toestemming is een overtreding van de Mexicaanse grondwet, benadrukte president Claudia Sheinbaum. Daarnaast zei ze te hopen dat dit een incident was.

Maar volgens het eerdergenoemde onderzoek van CNN is dat allerminst het geval. Met het label van "buitenlandse terroristische organisatie" dat meerdere Mexicaanse kartels van de VS hebben gekregen en de aanstelling van Ron Johnson, een voormalig paramilitair officier van de CIA, als nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Mexico, zijn de operaties van het Amerikaans agentschap in Mexico in een stroomversnelling gekomen.

Iets wat John Ratcliffe, de directeur van de CIA, al had aangekondigd toen hij onder Trump werd aangesteld: er zouden meer geheime operaties en anti-kartelmissies komen.

Trump te vriend houden

Mexico probeert sinds de terugkeer van Trump het Witte Huis tevreden te houden op veiligheidsgebied. President Sheinbaum heeft sindsdien tientallen hooggeplaatste kartelleden laten uitleveren, duizenden militairen ingezet in de strijd tegen kartels en als kers op de taart dit jaar 'El Mencho', leider van het Jaliscokartel, laten uitschakelen. Die laatste operatie werd overigens uitgevoerd met inlichtingen van de CIA, een samenwerking die Sheinbaum met klem benadrukte.

Maar die samenwerking lijkt meer op eenrichtingsverkeer. Begin mei werd dat eens te meer duidelijk, toen de Amerikaanse regering zonder Mexico vooraf in te lichten enkele prominente Mexicaanse politici, allen uit de partij van Sheinbaum, in staat van beschuldiging stelde vanwege samenwerking met het Sinaloakartel.

De VS eist de uitlevering van deze narcopolitici. Sheinbaum wees erop dat Washington eerst bewijs moet leveren, en is in Mexico een onderzoek gestart naar deze politici.

Lastig parket

Politici uitleveren aan de VS zou Sheinbaum in eigen land op grote kritiek komen te staan, hen niet vervolgen zou de relatie met Trump op het spel zetten. Het brengt haar in een steeds lastiger parket, zeker nu de Amerikanen nadrukkelijker achter corrupte Mexicaanse politici aangaan. Volgens The New York Times heeft de Amerikaanse regering deze week federale aanklagers opdracht gegeven om terrorismewetten te gebruiken tegen Mexicaanse functionarissen die betrokken zijn bij de drugshandel.

Terry Cole, directeur van de Drug Enforcement Agency (DEA), zinspeelde daar ook op tijdens een getuigenis afgelopen dinsdag in de Amerikaanse Senaat. "Het lijdt geen twijfel dat de drugshandelaren en hooggeplaatste politici in Mexico al jarenlang onder één hoedje spelen", zei hij. Die politici moeten even hard aangepakt worden, vond hij.

Claudia Sheinbaum wil er publiekelijk weinig woorden over kwijt. "Wij willen een goede relatie met de Amerikaanse regering", zei ze deze week. "Waar liggen onze grenzen? Bij de verdediging van de soevereiniteit en bij respect voor het Mexicaanse volk." Nu die soevereiniteit steeds meer in het geding is, is de vraag hoeveel klappen de afbrokkelende relatie tussen Mexico en de VS nog aankan.

Rusland wil bondgenoot Belarus veel dieper de oorlog intrekken. Dat zegt de Oekraïense president in een videoboodschap op X. Hij zegt zich te baseren op inlichtingen van de Oekraïense veiligheidsdienst.

Er zouden nieuwe gesprekken zijn met de Belarussische leider Loekasjenko om Oekraïne "of een NAVO-land dat grenst aan Belarus" aan te vallen. Volgens Zelensky heeft Oekraïne de details van die gesprekken in handen gekregen. De NAVO-landen die aan Belarus grenzen zijn Polen, Litouwen en Letland.

Rusland viel eerder al Oekraïne aan vanuit Belarus. Dat gebeurde bijvoorbeeld op 24 februari 2022, toen Rusland de grootschalige aanval op Oekraïne begon. Belarus en Rusland oefenden vorig jaar tijdens de oefening Zapad-2025 een aanval op de Suwalki-corridor. Dat gebied wordt vaak het kwetsbaarste gebied van de NAVO genoemd.

Het is niet voor het eerst dat Oekraïne waarschuwt dat Rusland een nieuwe invasie voorbereidt vanuit Belarus. Eerder deze maand waarschuwde de woordvoerder van de grenswacht dat Belarus en Rusland samen werken aan logistieke routes en andere infrastructuur.

Zelensky waarschuwde in april ook dat er nieuwe militaire infrastructuur wordt gebouwd in Belarus.

Rusland is daarnaast van plan het kantoor van de Oekraïense president aan te vallen, net als de locaties waar overheidsfunctionarissen en de legerleiding zich bevinden, zei Zelensky vandaag.

Hij zei dat Oekraïne documenten in handen heeft met plannen voor die aanvallen. Bij zijn bericht heeft hij ook meerdere foto's geplaatst waarop de Russische plannen te zien zouden zijn.

Zelensky deelde luchtfoto's die uit de Russische plannen zouden komen:

De aanvalsplannen zijn niet nieuw, zegt Zelensky. "Nu, na Iran, zijn ze weer actief geworden en proberen ze ons te lokaliseren en onze bewegingen te volgen."

Hij benadrukt dat deze aanvallen niets af zouden doen aan de Oekraïense vastberadenheid. "Sommige mensen in Moskou snappen nog steeds niet dat de Oekraïners hun onafhankelijkheid nooit zullen opgeven, met of zonder Bankova." De Bankovastraat is de straat in Kyiv waar het presidentieel kantoor staat.

Rusland heeft niet op de beschuldigingen gereageerd.

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied wil de vergunningen van de kooksgasfabrieken van Tata Steel in IJmuiden intrekken. Aanleiding zijn aanhoudende overschrijdingen van milieunormen, waaronder te hoge uitstoot van zogenoemde zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), die schadelijk zijn voor mens en milieu.

Volgens de omgevingsdienst zijn eerdere maatregelen, zoals dwangsommen, onvoldoende effectief gebleken. Tata Steel kreeg tot april 2025 de tijd om de uitstoot terug te dringen, maar de overtredingen zijn niet gestopt. Voor één fabriek is inmiddels de maximale dwangsom van ruim 17 miljoen euro bereikt.

De intrekking van de vergunningen betekent niet dat de fabrieken direct dichtgaan. De omgevingsdienst wil eerst bepalen hoe de installaties veilig en gecontroleerd kunnen worden gesloten. Voorafgaand aan een definitief besluit krijgen Tata Steel en andere betrokkenen de kans om te reageren.

Tata Steel laat weten te onderzoeken of de kooksgasfabrieken sneller kunnen sluiten dan gepland, maar zegt dat dit technisch en logistiek complex is. Het bedrijf stelt dat de aankondiging van de omgevingsdienst zorgt voor onzekerheid binnen het bedrijf.

Staalproductie

Bij de kooksgasfabrieken van Tata Steel in IJmuiden wordt kooks geproduceerd door steenkool in ovens te verhitten. Wat overblijft noem je kooks, een gezuiverde vorm van steenkool. Kooks zijn een belangrijk onderdeel voor staalproductie. Ze worden gebruikt om ijzererts te smelten.

Wordt het een vrouw? Iemand van kleur? Een Australiër? Of weer een witte Britse man?

Weinig acteurs zullen de rol van de Britse spion James Bond afwijzen. Wie hem goed neerzet, is verzekerd van langdurig werk en kan het gebruiken als springplank voor een lange filmcarrière. Na Daniel Craigs laatste Bond-film (No Time to Die, 2021) is die felbegeerde rol weer beschikbaar. De audities zijn nu officieel begonnen, meldt vakblad Variety.

Amazon MGM Studios, de rechthebbende van de James Bond-franchise, heeft casting-expert Nina Gold ingeschakeld, die eerder de casting deed voor onder meer fantasy-serie Game of Thrones en de Star Wars-films.

Veel Britse favorieten

Een duidelijke profielschets voor een ideale Bond is er niet. Het personage heeft een mix van charme, intellect en fysieke kracht. In het verleden werd hij gespeeld door witte mannen, Brits of Iers, die 30 tot 40 jaar waren in hun eerste film. Het waren vaker wel dan niet gevestigde acteurs, maar niet per se grote filmsterren.

Namen waarop gewed kan worden bij de bookmakers passen grotendeels in deze traditie. Topfavoriet Callum Turner is wit, Brits en 36. De top 10 bestaat ook vooral uit witte Britse mannen, van wie acht Engelsmannen en één Schot. Uitzondering is nummer drie Jacob Elordi, die - mocht hij de rol krijgen - na George Lazenby de tweede Australische Bond zou zijn. Ook zou hij met zijn 28 jaar vrij jong zijn.

Wat foto's van mogelijke kanshebbers:

Wie op zoek gaat naar een vrouw of een acteur van kleur moet wat verder naar beneden in de lijst. Op plek 12 staat Damson Idris (34), die in de voor een Oscar voor Beste Film genomineerde Formule 1-film F1 speelde. De eerste vrouw staat een plekje lager. Dat is Sydney Sweeney (28), bekend van HBO-series The White Lotus en Euphoria. Zij zou dan ook de eerste Amerikaanse Bond zijn.

De nieuwe Bond moet in ieder geval het bekende iconische zinnetje overtuigend kunnen uitspreken. Alle eerdere varianten daarvan op een rijtje:

Als de nieuwe Bond eenmaal bekend is gemaakt, komt een einde aan een lange periode van onzekerheid. Die periode begon nadat Amazon de filmstudio MGM had gekocht, inclusief de rechten op de Bond-franchise.

In eerste instantie was er sprake van een samenwerking met de traditionele producenten Barbara Broccoli en Michael G. Wilson. Maar vorig jaar werd duidelijk dat Amazon uiteindelijk de volledige creatieve controle heeft overgenomen, wat leidde tot gemengde reacties onder fans. Sommigen maken zich zorgen dat de Amerikaanse eigenaar de Britse charme te veel zal veranderen, anderen zien kansen voor nieuwe ideeën en een snellere productie.

Onder Amazon zouden uitbreidingen van de franchise, zoals spin-offs rond bekende Bond-personages of -schurken, mogelijk zijn. Tegelijk waarschuwen experts dat te veel uitbreiding kan leiden tot James Bond-moeheid, zoals is gebeurd bij sommige Marvel- en Star Wars-producties.

Uiterst zorgvuldig

Barbara Broccoli, die nu geen creatieve zeggenschap meer heeft, stond jarenlang bekend als de hoedster van het merk, terwijl Amazon vooral een lucratieve en actieve exploitatie lijkt na te streven. Over hoe radicaal veranderingen zullen zijn, blijft Amazon stil, maar het is duidelijk dat de franchise een nieuwe richting krijgt.

Maar eerst moet die iconische rol, na vijf jaar wachten, worden ingevuld.

Courtenay Valenti, hoofd film bij Amazon MGM, benadrukte dat de nieuwe '007' uiterst zorgvuldig wordt gekozen. "Samen met een team van topfilmmakers willen we recht doen aan Bonds erfenis."

Interne memo

De Britse tabloid The Daily Mail verwees vorig jaar naar een interne memo van Amazon. Daarin zou staan dat de nieuwe Bond mannelijk zou blijven. Ook zou hij Brits moeten zijn of afkomstig uit een land uit het Britse Gemenebest. Jacob Elordi zou dan nog in aanmerking kunnen komen. Amazon heeft het bestaan van die memo nooit bevestigd.

De politie Groningen heeft een jongen uit de gemeente Stadskanaal aangehouden. Hij wordt verdacht van vernielingen aan een woning aan de Oranjestraat. Hij zou met stenen de ramen van het pand hebben ingegooid.

Gisteren werd bekend dat in de gemeente in Oost-Groningen twee moeders worden verdacht van ernstige mishandeling van twee kinderen. Daarop werden ruiten ingegooid bij de woningen van de moeders en bij een woning van familie van een van hen.

Er zijn vernielingen aangericht op de Julianastraat, de Koninginnelaan en de Oranjestraat. De jongen zou op dat laatste adres de ramen hebben kapotgemaakt. De politie denkt niet dat hij ook wat te maken heeft met de vernielingen bij de andere adressen.

De politie is op zoek naar meer verdachten en heeft camerabeelden waarop mensen te zien zijn. Via deze beelden hoopt de politie meer verdachten op te sporen.

Omdat de jongen die vandaag werd aangehouden minderjarig is, is nog onbekend hoelang hij kan worden vastgehouden. Daar moet de rechter-commissaris een besluit over nemen zodra hij wordt voorgeleid.

Noodverordening tot maandag

Nadat het nieuws over de mishandeling gisteren bekend werd, ontstond onrust in Stadskanaal. Toen aan de huizen vernielingen werden aangericht en werd opgeroepen tot verdere acties heeft de burgemeester een noodverordening ingesteld voor het gebied waar de woningen staan.

De noodverordening geldt tot maandag en houdt onder meer in dat de politie toezicht houdt. Vandaag riep de burgemeester inwoners op tot kalmte. "Ik begrijp de woede en het verdriet dat mensen voelen en dat gevoel deel ik", zei hij. Volgens hem belemmeren de vernielingen het onderzoek van de instanties. "Ik doe een dringende oproep aan inwoners: laat de politie en justitie hun werk doen", aldus burgemeester Sloots.

Waar Loosdrecht de laatste weken geregeld in het nieuws was vanwege grimmige demonstraties tegen de noodopvang van asielzoekers, zijn er steeds meer mensen die een ander geluid willen laten horen.

Zo waren in Loosdrecht zelf de laatste weken geregeld betogingen van mensen die wel voorstander zijn van de noodopvang. Die werden echter overschaduwd door de anti-azc-protesten en rellen waarbij onder andere Defend-groepen en het extreemrechtse netwerk Identitair Verzet aanwezig waren.

Uit een recente peiling van het EenVandaag opiniepanel kwam naar voren dat het soort azc-protesten zoals in Loosdrecht door een ruime meerderheid wordt afgekeurd. Wel hebben de meeste mensen er begrip voor dat er demonstraties tegen de komst van azc's zijn.

Demonstraties die zoals in Loosdrecht gepaard gaan met geweld raken mensen heel erg, zegt directeur van stichting Vluchtelingenwerk Sjoerd Warmerdam. "Zeker vluchtelingen worden er heel angstig van."

Hij noemt het "heel zorgelijk" dat vluchtelingen worden aangewezen als veroorzaker van problemen "waar ze helemaal geen aandeel in hebben", zoals bijvoorbeeld de woningcrisis. Hij vindt het niet goed dat die woede zich tegen hen richt en vindt het daarom belangrijk om het positieve geluid over vluchtelingen ook te laten horen.

Dringend behoefte

Hij staat daarin niet alleen. Zo is de 'Samen Leven'-poster van de stichting 17.000 keer aangevraagd. "We willen daarmee laten zien dat we staan voor een open en sterke samenleving, voor en met vluchtelingen", zegt Warmerdam. Ook ziet hij dat mensen nu in actie willen komen en zich aanmelden als vrijwilliger.

Morgen begint de organisatie met een actie waaraan volgens hem dringende behoefte is. "Dat horen we van vluchtelingen zelf en het is niet voor niets zo dat zoveel mensen al een poster hebben aangevraagd en aan ons vragen: 'Ik wil in actie komen, wat kan ik doen'?"

Ingelise de Jongste begon een kaartenactie, nadat relschoppers dinsdag het voor opvang bestemde deel van het gemeentehuis hadden bestookt met vuurwerk en fakkels en vervolgens de brandweer tegenhielden. Zij deed een oproep op sociale media genaamd #kaartenregen. "Zeg nee tegen geweld bij azc's en laat toekomstige bewoners weten dat ze wél welkom zijn. Stuur een kaartje met een lief bericht in welke taal dan ook", schrijft ze.

Tegen de NOS zegt ze dat ze daarmee de asielzoekers en hulpverleners wil steunen en ook een signaal wil afgeven aan de politiek: dat geweld zoals in Loosdrecht gezien moet worden als terreur en dat dit niet het beleid mag bepalen.

Ook anderen hebben een oproep gedaan om een kaart te sturen naar een COA-adres met een verwelkomende tekst. Dat juicht de initiatiefneemster toe; ze ziet het als een teken dat de boodschap breed gedragen wordt.

'Voelen ons gesteund'

Aan de verschillende oproepen om een kaart te sturen is massaal gehoor gegeven. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers Noord-Holland, Flevoland en Overijssel (COA Midden-Noord) laat weten dat het vandaag vijf postzakken vol brieven heeft binnengekregen. Ook zijn er bloemen en cadeaus gestuurd.

Het COA zegt dat zowel de bewoners als de medewerkers "enorm geraakt zijn door de vele kaartjes, bloemen en lieve berichten uit het hele land". De organisatie voelt zich daardoor "ontzettend gesteund" en noemt het "bijzonder om te merken hoeveel mensen de bewoners, medewerkers en de gemeente een hart onder de riem willen steken".

Vandaag heeft premier Jetten met hulpverleners van brandweer en politie, medewerkers van het COA en vrijwilligers uit de vluchtelingenopvang gesproken.

Op X zegt Jetten dat hij "geraakt is door hun ervaringen en de wijze waarop zij zich elke dag inzetten voor onze samenleving". Hij benadrukt dat het kabinet "onvoorwaardelijk staat voor de veiligheid van agenten, hulpverleners en hulporganisaties".

Burgemeester: excuses voor slechte communicatie Loosdrecht

De gemeente Wijdemeren heeft inwoners "overvallen" met het besluit om vluchtelingen op te vangen in Loosdrecht, erkent waarnemend burgemeester Mark Verheijen in een videoboodschap die vandaag op de website van de gemeente Wijdemeren is verschenen.

Hij zegt dat de communicatie over het besluit "anders had gekund en had gemoeten". Hij biedt daar namens de gemeente zijn excuses voor aan. Verheijen benadrukt dat er tot maximaal 1 november dit jaar vluchtelingen in het pand verblijven. Daarna zijn er andere plannen voor het gebouw en wordt het niet meer ingezet als locatie voor de opvang van asielzoekers, zegt de burgemeester.

Hij wil de komende tijd verder met bewoners van de plaats in gesprek "om ervoor te zorgen dat Loosdrecht een veilige en leefbare plek blijft en we met z'n allen een succes maken van deze opvang."

Het Franse luxeconcern Louis Vuitton Moët Hennessy (LVMH) doet modehuis Marc Jacobs van de hand. Het merk wordt verkocht aan de Amerikaanse bedrijven WHP Global en G-III Apparel Group, die beide al een aantal andere modemerken bezitten.

De kopers schrijven in een persbericht dat ze 850 miljoen dollar bijeenbrengen om de deal te financieren. Voor het einde van het jaar moet de verkoop zijn afgerond.

Ontwerper Marc Jacobs blijft na de overname aan als creatief directeur. "Verandering is onvermijdelijk. Wat blijft is mijn onwrikbare liefde voor mode en het plezier dat ik daaraan beleef. De belofte van nieuwe mogelijkheden is waar ik me op verheug en wat mij inspireert", schrijft Jacobs op Instagram.

Het Amerikaanse modehuis stond al langer in de etalage. Het merk werd in 1984 opgericht door Jacobs en kwam in 1997 in handen van LVMH. In hetzelfde jaar werd de modeontwerper benoemd tot creatief directeur van Louis Vuitton, waarvoor hij, naast zijn eigen label, bijna twee decennia actief bleef.

Het komt niet vaak voor dat LVMH een merk verkoopt. De luxesector heeft echter te maken met teruglopende omzetten. Veel grote modehuizen hebben last van inflatie, geopolitieke spanningen en een consument die kritischer wordt op kwaliteit, duurzaamheid en exclusiviteit.

De financieel topvrouw van LVMH zei vorig jaar dat het concern niet vasthoudt aan merken "als we geloven dat ze geen goede aanvulling zijn of wij niet de juiste operator zijn".

Met de verkoop kan het Franse conglomeraat zich meer richten op zijn duurdere aanbod, zoals Louis Vuitton, Christian Dior en Loewe.

Joint venture

De twee kopers richten een joint venture op om Marc Jacobs samen te runnen. WHP Global is al eigenaar van Vera Wang en het Nederlandse jeansmerk G-Star. De G-III Apparel Group bezit onder meer Karl Lagerfeld en DKNY.

In Rusland is afgelopen woensdag het lichaam van de dissident Nina Michailovna Litvinova aangetroffen op straat in het centrum van Moskou. Russische staatsmedia melden op basis van politiebronnen dat het gaat om zelfdoding en dat de 80-jarige vrouw een afscheidsbrief heeft achtergelaten.

Zij is een zus van de bekende dissident Pavel Litvinov en kleindochter van Maxim Litvinov, een Russische regeringsfunctionaris en ambassadeur in de VS in de jaren 30 en 40.

Haar nicht, Maria Slonim, deelt een fragment van de brief van Litvinova op Facebook. Ze hekelt de Russische media die dat niet doen in haar bericht. Ze zegt dat de media de motivatie van Litvinova niet bekend willen maken en geeft president Poetin de schuld van de dood van haar nicht.

Oorlog in Oekraïne

"Sinds Poetin Oekraïne is binnengevallen en onschuldige mensen vermoordt, en bij ons eindeloos duizenden mensen in de gevangenis gooit, die daar lijden en sterven, omdat ze net als ik tegen oorlog en moord zijn", aldus Litvinova.

Ze beschrijft hoe ze aan het einde van haar krachten is, blijkt uit de citaten die Slonim deelt. "Ik heb geprobeerd hen te helpen, maar mijn krachten zijn op en ik lijd dag en nacht onder mijn machteloosheid."

Steun politieke gevangenen

Van de jaren 60 tot de jaren 80 steunde Litvinova politieke gevangenen in de Sovjet-Unie en sinds 2000 in Rusland, schrijft de mensenrechtenorganisatie Memorial.

De laatste jaren was ze bijvoorbeeld aanwezig bij de rechtszaken tegen de historicus Joeri Dmitriev en de mensenrechtenactivist en Memorialvoorzitter Oleg Orlov. Ook stond ze talloze onbekende dissidenten bij, schrijft Memorial.

"Nina Michailovna bleef altijd in de schaduw van haar broer, grootvader en andere familieleden en prominente dissidenten", schrijft Memorial. "Maar deze stille en bijna onopvallende steun aan de vervolgden was een weloverwogen strategie.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

De politie heeft twee jongens van 15 en 17 jaar uit Amsterdam aangehouden voor betrokkenheid bij de dood van een 73-jarige man in de stad. Het lichaam van het slachtoffer werd begin deze week in zijn huis in de Jordaan gevonden.

Familieleden schakelden maandag de politie in, nadat ze al een tijd geen contact meer met de man hadden gekregen. Agenten troffen die dag in de woning zijn lichaam aan.

De politie vermoedde al snel dat de bewoner door een misdrijf om het leven was gekomen, en dat het slachtoffer mogelijk al langere tijd in de woning lag. Vermoedelijk is hij op Koningsdag voor het laatst in leven gezien.

Verdachten langer vast

De politie kwam de twee verdachten uit Amsterdam na "intensief recherchewerk" op het spoor. Ze zijn gisteren op straat aangehouden, meldt stadsomroep AT5.

De twee zitten in volledige beperkingen, wat inhoudt dat ze alleen met hun advocaat mogen spreken. Ze zijn voorgeleid aan de rechter-commissaris, die bepaalde dat beiden langer blijven vastzitten.

Achter de schermen van het Friese festival Oerrock gaat het dit keer anders dan andere jaren. Het evenement draait voor het eerst volledig op zonnestroom. Zo wil de organisatie ervoor zorgen dat de opbouw, lichten en apparatuur geen uitstoot veroorzaken terwijl Krezip, Jan Smit en andere artiesten optreden.

In de weilanden bij Ureterp liggen 12.500 zonnepanelen. "Dat zijn er wel heel veel, maar we hebben ze nodig om onze batterijen op te laden", vertelt Sil Faber van de duurzaamheidscommissie van Oerrock. Tijdens eerdere edities experimenteerde het festival al met zonnestroom. Inmiddels investeert het minimaal 200.000 euro in de energie-infrastructuur, vertelt Faber. "Nu loopt er een directe kabel van het zonnepark naar het festivalterrein, zodat we op die manier CO2-neutraal kunnen draaien."

'Dat is geluk hebben'

Festivals gebruiken meestal dieselgeneratoren om stroom op te wekken. In dit geval ligt het festivalterrein naast een zonnepark. De eigenaar daarvan is familie van de voorzitter en een van de hoofdsponsors van Oerrock. Daarmee heeft het festival ook de middelen om de omslag te maken, ziet Rob van Wegen. Hij is duurzaamheidscoördinator bij diverse festivals, waaronder Into The Great Wide Open en Oerol.

Dat is geluk hebben, zegt festivalonderzoeker Martijn Mulder van de Erasmus Universiteit over het zonnepark bij Oerrock. "Niet elk festival heeft veel zonnepanelen om de hoek liggen." Hij vindt het mooi wat Oerrock doet en hoopt dat meer festivalterreinen dit kunnen gaan doen.

Zo is Lowlands aan de slag gegaan om een zonnepark bij het parkeerterrein aan te leggen, zegt Mulder. "In Engeland zijn festivals hier veel mee bezig, maar vaak kunnen ze op piekmomenten nog bijna niet anders dan dieselaggregaten inzetten."

Directeur Anna van Nunen van Eurosonic Noorderslag ziet ook andere voorbeelden. "Into The Great Wide Open experimenteert heel veel en heeft het festival helemaal uitstootvrij kunnen organiseren", zegt ze.

Eurosonic houdt jaarlijks een conferentie over verduurzaming van festivals. Daar merkt Van Nunen dat een dieselaggregaat nog steeds de makkelijkste en goedkoopste optie is om een festival van stroom te voorzien. Into The Great Wide Open verving dat onder meer met een waterstofgenerator.

Het Amerikaanse Burning Man vindt Van Nunen een andere inspiratiebron. "Een deel van dat festival heeft een hele week off grid geleefd met uitklapbare zonnepanelen en mobiele batterijen", zag ze. Wel denkt ze dat dit moeilijk te kopiëren is in Nederland.

Vegetarisch eten

Een kwart tot een derde van de uitstoot van een festival komt door energieverbruik. "Het is dus bewonderenswaardig dat Oerrock heeft besloten om in deze post te snijden", zegt Van Wegen. "Dit ligt binnen hun macht. Zij zeggen: we fixen dit, en daar hebben ze serieuze inzet voor geleverd."

De grootste bron van uitstoot zijn de reisbewegingen die bezoekers maken, zegt onderzoeker Mulder. "Ongeveer een derde tot de helft van de uitstoot wordt hierdoor veroorzaakt."

Sommige festivals proberen ook dat te verminderen. "Zo kunnen mensen in bepaalde gevallen korting op de trein krijgen of er worden pendelbussen ingezet", zegt Mulder. Tegelijkertijd ziet duurzaamheidscoördinator Van Wegen dat het lastig is hier iets aan te doen. "Dan moet je op een of andere manier zeker 40.000 bezoekers aanmoedigen om duurzamer te reizen."

Afval verminderen is een ander punt. "Per bezoeker blijft er zo'n 1,5 tot 2 kilo aan afval achter", zegt Mulder. Van Wegen vult aan dat festivals ook vegetarisch eten promoten. "Alleen hangt het erg af van de doelgroep van het festival of dit lukt."

Bewolkt

Oerrock begint traditiegetrouw op Hemelvaartsdag en duurt drie dagen. Echt zonnig is het dit jaar niet. "Nee, we hebben geen probleem", zegt Faber daarover. "Door die duizenden panelen hebben wij voldoende capaciteit en vermogen om onze batterijen op te laden. Ook als het de hele dag regent."

Op een scherm houdt de organisatie de hele dag in de gaten hoeveel energie er in de batterijen zit en hoeveel verbruikt wordt. "In een worstcasescenario kijken we of we op tijd dingen kunnen afschakelen, zoals bijvoorbeeld de koelcontainers", vertelt Faber. Die blijven wel even koud.

Ook in het geval van een grote stroomstoring hoeven de bezoekers niet meteen naar huis. "De podia hebben hun eigen batterij", vertelt Faber. "Dus als er een totale black-out is, draait het podium gewoon door."

Honderdduizenden Harries, zo worden fans van Harry Styles genoemd, zijn de komende dagen in Amsterdam te vinden voor een concertreeks van de Britse popster. Hij geeft maar liefst tien concerten in de Johan Cruijff Arena - een aantal dat nog geen enkele andere artiest bereikte.

Bij elk concert is er plek voor 50.000 bezoekers. Niet alle shows zijn uitverkocht; met name voor de laatste vier concerten zijn nog tickets beschikbaar, zegt concertorganisator Mojo. In de doorverkoop zijn kaarten soms zelfs voor de helft van de prijs te krijgen, tot frustratie van veel fans.

Na Amsterdam treedt Harry Styles twaalf keer op in Wembley in Londen. Ook die concerten zijn niet allemaal uitverkocht.

Wat levert zo'n concertreeks Amsterdam en Nederland economisch op? Econoom Walther Ploos van Amstel van de Hogeschool van Amsterdam zegt dat Styles' komst met name voor hotels en verhuurders van appartementen geld in het laatje brengt. Hij schat dat een gemiddelde Harry Styles-bezoeker zo'n 400 euro uitgeeft aan hotels, horeca en vervoer.

"Voor een tweepersoonskamer in Amsterdam voor twee nachten ben je al snel 400 euro kwijt. Daarnaast is het hoogseizoen en is de toeristenbelasting sinds dit jaar omhoog gegaan." Door die oplopende kosten verwacht hij dat bezoekers uitwijken naar plaatsen buiten de hoofdstad, zoals Haarlem of Amersfoort, zodat accomodaties in de regio meeprofiteren.

Jong publiek

Ook Airbnb ziet een duidelijke toename in het aantal zoekopdrachten naar verblijven rond Amsterdam in de komende tien dagen, met name vanuit gen Z'ers, geboren tussen ongeveer 1997 en 2012. Dat zijn na twintigers en dertigers een belangrijke doelgroep van de artiest, die eerder in boyband One Direction zat.

Ploos van Amstel vraagt zich af in hoeverre deze bezoekers na het concert nog de binnenstad in gaan, een museum bezoeken of uitgebreid uit eten gaan. "Het is een veel jonger publiek dan bijvoorbeeld dat van bijvoorbeeld artiesten als Paul Simon of Adele. Die hebben een oudere fanbase met meer bereidheid om veel te besteden aan een weekend, of er nog een paar dagen aan vastplakken."

Amsterdam is de enige stad op het Europese vasteland waar Styles optreedt tijdens zijn Together, Together-tournee. Zo'n marathonreeks heet een concert residency: de artiest blijft op één plek, terwijl fans moeten reizen. Volgens concertorganisator Mojo komt 30 tot 40 procent van alle bezoekers uit het buitenland.

Week op vakantie

Ploos van Amstel zegt dat zulke residencies misschien voordelig zijn voor artiesten, maar dat er voor veel fans een behoorlijk prijskaartje aan hangt. "Inclusief vliegtickets ben je als buitenlandse bezoeker al snel tussen de 1500 en 2000 euro kwijt voor twee personen. Daarvan kun je ook een week op vakantie."

Meer dan de helft van de bezoekers van het concert komt uit Nederland. Volgens Ploos van Amstel leveren de concerten economisch gezien nauwelijks iets op, behalve inkomsten uit benzineverkoop of reiskosten voor de NS. De economische effecten zijn dus gering en vooral lokaal. In totaal schat hij de impuls van alle bezoekers voor de stad op 120 miljoen euro.

Veel belangrijker dan de injectie in de lokale economie is volgens hem het effect voor de stad op de lange termijn. Hij ziet dat bezoekers die ooit voor Amsterdam Dance Event (ADE) of een concert naar de hoofdstad zijn gekomen, daar later in hun leven terugkeren.

"Tijdens hun bezoek aan Amsterdam hebben ze gezien hoe mooi en divers de stad is en bijvoorbeeld hoe goed het openbaar vervoer werkt. Dat smaakt naar meer, omdat je er goede herinneringen aan overhoudt." Wat hem betreft zijn de concerten "een geweldig uithangbord voor Amsterdam", al is de vraag in hoeverre de hoofdstad dat nodig heeft.

TikTok-rijen

Sandra Poelmann is marketingmanager bij amsterdam&partners, een stichting die voor de gemeente meedenkt over citymarketing. Met reclameborden in de stad van kussende stellen proberen ze Harries de komende weken na hun concert ook te verleiden tot culturele uitjes, zoals een bezoek aan musea, theater of horeca.

Het doel van de campagne is om de concertbezoekers beter over Amsterdam te spreiden en hen te stimuleren hun geld te besteden aan activiteiten die 'het verhaal van de stad vertellen', aldus Poelmann. "Daar hoort cultuur bij."

Ze zegt dat de campagne ook een tegenbeweging vormt tegen alles wat op TikTok over Amsterdam voorbijkomt, zoals kraampjes met stroopwafels, bier en patat. "Zo worden ze verleid om toch iets anders te doen." Dat is niet alleen goed voor de spreiding van bezoekers, maar op deze manier kunnen ook culturele instellingen de vruchten plukken van de grote aantallen concertbezoekers.

Het schip De Majesteit maakt al decennialang deel uit van het uitzicht vanaf de Maasboulevard in Rotterdam. Of dat zo blijft moet nog blijken, want het 100 jaar oude schip staat te koop, meldt de regionale omroep Rijnmond.

Klemens en Christine Key waren ruim dertig jaar eigenaar van het schip, of zoals zij liever zeggen: mochten dertig jaar lang op haar passen. "De Majesteit is een stuk cultureel erfgoed. Het is het bezit van alle Rotterdammers. Althans, we hopen dat iedereen er zo naar kijkt", zegt Christine Key.

Elvis Presley

De raderstoomboot is sinds 1999 in gebruik als feestlocatie, maar deed daarvoor dienst als cruiseschip. In de Tweede Wereldoorlog raakte De Majesteit zwaar beschadigd bij bombardementen in 1945. Daarna werd het schip hersteld en in 1951 weer in de vaart genomen. Het schip is in meerdere films te zien, zoals in de film G.I. Blues uit 1960 met Elvis Presley.

Klemens Key wordt 65 en daarmee vindt het stel het een goed moment om afstand te doen van de bijzondere boot. Enkele jaren geleden probeerden ze ook al een koper te vinden, maar toen brak de coronatijd aan. Key: "Toen mochten we een tijd niets. Na corona is het helemaal stilgevallen. Niet alleen wat betreft de gasten, maar ook ons vaste personeel had een andere baan gevonden. Daarom zijn we het vanaf dat moment rustiger aan gaan doen."

Het schip wordt volgende maand geveild. Bieden kan vanaf 450.000 euro, maar het echtpaar vermoedt dat het schip veel meer zal opbrengen. Opvallend genoeg gaat het niet per se naar de hoogste bieder.

Het stel bepaalt wie de nieuwe eigenaar wordt. Klemens Key: "We hopen dat het schip voor Rotterdam behouden blijft. En dat we op vrijdagmiddag nog een biertje aan boord kunnen drinken."

Het kabinet komt met een plan om legkippen verplicht te vaccineren. Uit experimenten is gebleken dat de vaccins werken en dat de eieren van gevaccineerde kippen goed te verhandelen zijn.

De afgelopen jaren zijn er meerdere proeven gedaan met het vaccineren van kippen. Daaruit blijkt dat de kans op een grote vogelgriepuitbraak bij een bedrijf duidelijk vermindert.

De vraag was alleen of handelspartners buiten de Europese Unie de eieren van gevaccineerde kippen zouden accepteren. Nederland is met belangrijke afnemers, zoals Canada en de Verenigde Staten, in overleg om voor elkaar te krijgen dat ze de eieren blijven inkopen.

Volgens staatssecretaris Erkens (Landbouw) staat er dus niks meer in de weg om de kippen in Nederland te vaccineren. Hij wil voor het einde van het jaar met een plan komen. Op termijn wil hij de vaccins ook beschikbaar stellen voor kippen die als hobby door mensen worden gehouden.

Ook mensen vaccineren

Sinds oktober vorig jaar is er op 51 boerderijen vogelgriep vastgesteld. Ruim 2,25 miljoen vogels zijn daarom afgemaakt. Sinds april neemt het aantal besmettingen af en sinds een aantal weken is de ophokplicht in een groot deel van Nederland ingetrokken.

Toch is volgens experts nog altijd waakzaamheid geboden. Zo is vandaag op een pluimveeboerderij in Biddinghuizen ook weer vogelgriep vastgesteld.

Om te voorkomen dat de vogelgriep zich verder via mensen verspreidt, wil Erkens ook mensen die veel in aanraking komen met het virus laten vaccineren. Het gaat bijvoorbeeld om varkens- en pluimveehouders, dierenartsen en medewerkers van kinderboerderijen.

De rechtbank in Den Bosch heeft een 44-jarige man veroordeeld tot drie jaar cel, waarvan één jaar voorwaardelijk, voor zijn rol in een drugslab in België en het verbergen van het lichaam van een overleden man.

De man, Cornelis S., ging in oktober vorig jaar met het latere slachtoffer naar een loods in het Belgische Torhout. Naar eigen zeggen wist hij toen nog niet dat daar amfetamine werd geproduceerd. Toch bleef hij er werken toen hem werd verteld dat ze er speedolie zouden maken.

Tijdens het maken van de drugs raakte een slang los, waardoor het slachtoffer werd blootgesteld aan chemicaliën en overleed.

Bestelbus

De verdachte vervoerde het lichaam vervolgens naar Boxmeer en liet het drie dagen in een bestelbus liggen. Daarna werd het door iemand anders overgeladen in een andere auto. Een voorbijganger trof het lichaam daarin aan en waarschuwde de politie.

De rechtbank vindt dat de man bewust heeft geprobeerd de dood en de omstandigheden daarvan verborgen te houden. Zo meldde hij het overlijden niet en bracht hij het lichaam niet naar een ziekenhuis of de politie. Volgens de rechters wilde hij voorkomen dat duidelijk zou worden dat er in een drugslab was gewerkt.

Verstandelijke beperking

De verdediging stelde dat de man het lichaam juist niet wilde achterlaten en dat hij slechts een kleine rol had in het drugslab. Maar de rechtbank ging daar niet in mee.

Volgens de rechters heeft de verdachte met zijn handelen ook het onderzoek bemoeilijkt en ervoor gezorgd dat nabestaanden geen waardig afscheid konden nemen.

Bij de verdachte is sprake van onder meer een posttraumatische stressstoornis, depressieve klachten en een licht verstandelijke beperking. Daarom is een deel van de straf voorwaardelijk. Ook moet hij zich laten begeleiden door de reclassering.

Burgemeester Femke Halsema heeft met spoed cameratoezicht ingesteld aan de Spelderholt in Noord. Woensdag vond in de straat een explosie plaats. 

Het cameratoezicht geldt voor twee maanden. "Dit incident heeft impact gehad op de buurt en er is vrees voor herhaling", laat Halsema weten. 

Gisteren stelde de burgemeester vanwege 'geweldsincidenten' ook al cameratoezicht in op het Renooiplein in Zuidoost en de Oranje Vrijstaatkade in Oost. Om welke geweldsincidenten het gaat, is niet bekend.   

Na twintig jaar in de Amsterdamse politiek neemt Rutger Groot Wassink afscheid. In een afscheidsinterview bij AT5 blikt de GroenLinkser terug op twee decennia, waarin hij naar eigen zeggen 'milder' is geworden. Hoewel Groot Wassink de actieve politiek voor nu verlaat, sluit hij een terugkeer als burgemeester niet uit. "Er zijn best gemeenten waar ik het burgemeesterschap van zou overwegen."

In het Stadsarchief, de plek waar hij het interview in Park Politiek wilde houden, geeft de wethouder toe dat het vertrek hem niet onberoerd laat. "Ik stop omdat ik het zelf wil, maar het is ook een afsluiting van een periode. Daar komt ook weemoed bij kijken."

Groot Wassink was twintig jaar lang politiek actief in de stad. Hij begon als stadsdeelraadslid in Westerpark, later in West. Vanaf 2014 zat hij in de Stopera: eerst in de raad als fractievoorzitter, de laatste acht jaar als wethouder in het college. In 2018 leidde Groot Wassink zijn partij naar de verkiezingsoverwinning in de stad.

Zodra het nieuwe college aantreedt, naar verwachting volgende maand, is Groot Wassink met politiek pensioen.

Groot Wassink werd gedurende zijn actieve loopbaan omschreven als een 'zolderkamercommunist', maar zelf ziet hij dat anders. Hij typeert zichzelf als een bestuurder die vooral resultaat wilde boeken. Toch bleef hij tot het laatst toe stellig tegenover de ruk naar rechts in Nederland. "Ik ben niet zo links, maar het land is rechtser geworden."

Over zijn weigering om als voorzitter van een VNG-commissie te onderhandelen met het kabinet waar Marjolein Faber (PVV) minister van asielzaken was, zegt hij: "Ik heb zulke principiële bezwaren tegen de PVV. Ik vind dat een ondemocratische partij die onze rechtsorde van binnenuit probeert uit te hollen. Dan moet je daar geen voorzitter willen zijn."

Groot Wassink kijkt met veel plezier terug op de samenwerking binnen de coalitie, in het bijzonder met Marjolein Moorman (PvdA) en Reinier van Dantzig (D66). De drie hadden zelfs een appgroep genaamd 'De Drie Musketiers'. Het vertrek van Van Dantzig vorig jaar vanwege zijn ziekte raakte hem diep. "Hij was echt een maatje. Dat hij het werk op moest geven, was buitengewoon triest en heftig."

Zelfreflectie is er ook. Zo noemt Groot Wassink de ophef rondom het lhbti-rapport een moment waarop hij de beeldvorming verkeerd had ingeschat. "Achteraf gezien had ik dat rapport eerder moeten sturen om die ophef te voorkomen."

Stek Oost

Een van de meest bewogen dossiers van de afgelopen tijd was de situatie rondom Stek Oost, het gemengd woonproject met starters en statushouders, waar ernstige geweldsincidenten plaatsvonden. In een commissievergadering begin dit jaar hield Groot Wassink vol dat de taakstellingen voor het plaatsen van statushouders geen argument was om door te gaan met het project.

"Ik heb daar toch wat minder stellig over moeten zijn", zegt de wethouder. Hij legt uit dat de adrenaline in de raadszaal invloed kan hebben. "Elke macht moet gecontroleerd worden, dus dat is hartstikke goed. Maar dat leidt soms tot debatten waarin je heel geconcentreerd en vol adrenaline debatteert. Dan gebeurt het dat je soms te scherp bent en dan zeg je daarna: nou, dat had ik anders moeten formuleren."

Toekomst

Hoewel de wethouder nu eerst op vakantie gaat en zegt Den Haag niet in te willen, blijft de deur voor het lokaal bestuur op een kier staan. Een rol als burgemeester ziet hij over een aantal jaar wel zitten. En een functie als directeur van Milieudefensie die nu vacant is? "Hahaha, zeg nooit nooit."

 Voor zijn opvolgers heeft Groot Wassink nog één belangrijk advies: "Geniet er ook een beetje van."

De politie heeft twee minderjarige jongens aangehouden in de zaak rond de omgebrachte Paul Wyber in de Jordaan. Ze worden verdacht van betrokkenheid bij de dood van de 73-jarige man. De twee werden gisteren op straat aangehouden en zitten in volledige beperkingen, wat betekent dat ze alleen contact mogen hebben met een advocaat. 

Wybers lichaam werd maandag gevonden in zijn woning aan de Lijnbaansstraat, nadat de familie geen contact meer met hem kon krijgen. Hij is voor het laatst levend gezien op Koningsdag en lag mogelijk al twee weken dood in zijn woning. De politie gaat ervan uit dat Wyber door een misdrijf om het leven is gekomen en is een grootschalig onderzoek gestart.

"Er is uitgebreid sporenonderzoek verricht in de woning, er zijn gesprekken gevoerd met omwonenden en ook camerabeelden zijn onderzocht", schrijft de politie. "Dat intensieve recherchewerk leidde naar twee verdachten." De twee bleken 15 en 17 jaar oud.

'Nog veel vragen'

Zijn familie schreef eerder in een verklaring dat zijn plotselinge dood 'diep heeft geraakt en veel verdriet met zich meebrengt'. "Dat de omstandigheden rondom zijn overlijden nog veel vragen oproepen, maakt deze periode voor ons extra moeilijk. We zoeken steun bij elkaar en vragen om rust en privacy. We hopen dat het politieonderzoek snel duidelijkheid geeft over wat er is gebeurd."

Ook schreven ze te begrijpen dat Wybers overlijden media-aandacht oproept; ze geven toestemming zijn naam te gebruiken, maar vragen 'met nadruk' om geen foto's of andere persoonlijke gegevens van Paul te publiceren.

De Harry Styles-mania is in volle gang in de stad. En daar speelt de organisatie natuurlijk helemaal op in. Op de Looiersgracht in de Jordaan stonden vandaag daarom honderden fans urenlang in de rij voor een pop-upstore, want daar kon je de nieuwste merchandise van Harry kopen. 

Morgen is het dan zover, de aftrap van de concertreeks van Harry Styles. Maar veel fans, ze komen uit de hele wereld, zijn al in de stad. In de Jordaan stonden alvast honderden fans te trappelen voor de opening van de pop-upstore met merchandise van de populaire popster. 

Na een paar buien en een paar uur wachten mogen de fans de winkel in. Eenmaal binnen slaat de teleurstelling bij sommigen snel toe. "Alles is al uitverkocht, hopelijk hebben ze volgende week weer mijn maat," vertelt een fan. Toch lopen de meeste fans met een dikke glimlach de pop-upstore uit. Want het gaat de fans om veel meer dan een hoody (90 euro), theedoek (40 euro) of pet (45 euro). Het gaat ze om de beleving.

De rijen zullen voorlopig nog wel even blijven staan. De pop-upstore blijft open tot 7 juni. 

Gisteravond zetten de eerste mensen hun klapstoeltje al neer voor de deur van een horlogewinkel in de P.C. Hooftstraat. Morgenochtend verkopen zij zo'n honderd exclusieve horloges. Een enkele liefhebber - maar vooral veel toekomstige doorverkopers - willen dat niet missen. 

Het miezert in de P.C. Hooftstraat dus komen uit verschillende tassen paraplu's tevoorschijn. "Ik ben niet bang voor een beetje regen, want ik ben goed voorbereid. Ik heb twee bananen, zes biertjes en het nummer van de pizzaboer. Ik heb ook een paraplu en twee broeken aan", vertelt een man die achter in de rij aansluit. Hij lijkt een van de weinige bezoekers die een horloge komt kopen en deze daadwerkelijk gaat houden. De meeste mensen in de rij zien het vooral als een slimme deal. 

"Ik ben zeventien jaar. Er zijn geen baantjes waar ik omgerekend zo snel geld kan verdienen", vertelt een jongen in de rij. "Ik wil hem zo snel mogelijk verkopen. Ik denk dat ik er wel tienduizend euro voor kan krijgen. En het horloge zelf kost vierhonderd euro, dus reken maar uit."

De meest fanatieke verkoper moet Anton uit Rusland zijn. Hij komt speciaal met het vliegtuig naar Amsterdam om het horloge te halen. "Ik vind het niet leuk in de rij. Het is koud en het regent, dus ik zie vooral op tegen de nacht. Maar ik kan wel lekker wat geld verdienen. Morgenavond vlieg ik weer terug. Ik hoop dat ik het horloge dan al verkocht heb", vertelt hij. 

Om tien uur gaat de horlogewinkel morgenochtend open. 

Twee jongens van 15 en 17 aangehouden rond dood van Paul Wyber in de Jordaan en deze mensen slapen nachtenlang buiten in de P.C. Hooftstraat voor een uniek horloge, gepresenteerd door Lotte Rigter.

Een metershoog portret van de Britse artiest Harry Styles is vandaag onthuld bij de Johan Cruijff Arena. Door vier superfans werd het doek neergehaald en werd zichtbaar dat Styles er staat afgebeeld. Het is de eerste schildering van een serie, in juni worden nog een aantal werken onthuld die de pilaren bij de hoofdingang van het stadion sieren. 

Het stadion staat de komende drie weken volledig in het teken van de zanger. Hij zal tien concerten geven, waarvan de eerste morgen is. De fans, die al dagen helemaal in de ban zijn van de komst van Styles, vinden het een werk een groot succes. De vriendinnen Lieve, Manou, Anouk en Britt glunderen naast de pilaar. "Heel leuk en ook heel leuk alle persoonlijke details van hem met tatoeages, echt leuk", vertellen ze. "Ja, het is echt superleuk gedaan!"

Het kunstwerk is gemaakt door Floor Wesseling en was in opdracht van de Johan Cruijff Arena. Het is onderdeel van een groter geheel dat het stadion cadeau doet aan de stad. "Het is een mooi moment", vertelt Johan Cruijff Arena-directeur Tanja Dik. "Het betreft Harry Styles, die hier vanaf morgen tien keer een concert geeft en omdat het een start is van een kunstwerk."

Ajax-legendes

Welke portretten er nog bij komen houdt de directeur nog even geheim. Aangezien het de thuisbasis is van Ajax rijst de vraag of er naast artiesten ook iconische voetballers te zien zullen zijn op één van de pilaren. "Natuurlijk komen ook heel veel Ajax-legendes op de pilaren", verzekert ze. "Dit is de eerste en dat is logisch, omdat Harry nu hier is. We gaan pas in juni echt het kunstwerk openen en dan zijn er heel veel Ajax-legendes op deze pilaren aanwezig."

Voor de aanwezige muziekfans had de keuze voor Harry Styles niet beter gekund. Zij kunnen geen genoeg krijgen van de artiest en tellen de uren af naar het eerste concert. "De eerste show en je weet niet wat er gaat gebeuren. Doodeng en heel spannend." 

Slapen

Er zijn pogingen geweest van verschillende fans om te blijven slapen in de buurt van het stadion, maar die waren niet succesvol. "Slapen en kamperen, dat mag echt niet in het gebied", aldus de directeur. "Dat is ook niet veilig genoeg. Dus we willen graag dat mensen hier in alle veiligheid van het concert kunnen genieten, dat is uiteindelijk het allerbelangrijkste."

Het eerste concert van Harry Styles is morgenavond. Hij sluit af op vrijdag 5 juni. 

Waar begin vorige eeuw Amsterdammers stonden te springen om medische hulp, wordt de publieke gezondheidszorg tegenwoordig nog wel eens als overheidsbemoeienis gezien. Dit jaar bestaat de GGD 125 jaar. Met een driedelige serie duikt AT5 in de geschiedenis van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst van Amsterdam. Vandaag deel 1: van noodzakelijke zuigelingenzorg tot scepsis over vaccinaties. 

De komst van een gemeentelijke gezondheidsdienst in 1901 was een verademing voor veel Amsterdammers. De armoede was groot, de gemiddelde levensverwachting was slechts 40 jaar en een kwart van de zuigelingen stierf in het eerste levensjaar. Voor het eerst hadden Amsterdammers die dat niet konden betalen, massaal toegang tot medische hulp.

Hoe is dat nu? Wie steunt er anno 2026 op de GGD en zitten Amsterdammers nog te wachten op een gezondheidsdienst vanuit de overheid? GGD-directeur Anna van der Hulst: "Ook toen waren er Amsterdammers die vonden: waar bemoei je je mee? Maar wat wij doen is nooit met een vingertje wijzen, maar zorg in de wijk bieden vanuit hun vertrouwde omgeving." 

Mika Godts, de smaakmaker van Ajax dit seizoen, is niet opgenomen in de Belgische WK-selectie. Dat maakte bondscoach Rudi Garcia vandaag bekend. 

Mika Godts was een van de weinige lichtpuntjes in het horrorseizoen van Ajax: hij scoorde zeventien keer en was goed voor twaalf assists. Zondag speelt hij met Ajax de laatste wedstrijd van het seizoen, uit bij sc Heerenveen. Ajax vecht nog voor een plekje in de Europa League. 

Bondscoach Rudi Garcia (geen familie van Ajax-coach Oscar Garcia, red.) zegt ondanks dat hij Godts niet heeft geselecteerd  'zeer tevreden' te zijn over zijn prestaties.

"Maar kijk eens naar onze opties op de linkerflank. Daar hebben we de twee besten van de Premier League met Leandro Trossard, die de titel en Champions League kan winnen met Arsenal, en Jeremy Doku, die de X-factor van Man City is. Bovendien kan ook Diego Moreira daar spelen, net als Matias Fernandez-Pardo, hoewel we die laatste niet meenemen voor die positie. Het wordt dan moeilijk om nog een vijfde optie mee te pakken", aldus Garcia.

Prijs pakken met Ajax

Afgelopen interlandperiode werd hij voor het eerst opgeroepen voor de Rode Duivels en maakte hij zijn debuut tegen de Verenigde Staten. Tegen Mexico startte de linksbuiten in de basis. Toch heeft de bondscoach besloten hem niet mee te nemen: "Het is belangrijk om door te gaan met de groep die in eerdere periodes heeft gepresteerd, zoals de Nations League en de WK-kwalificatie", liet hij weten.

Of Godts zich na de zomer weer meldt bij Ajax of kiest voor een avontuur in het buitenland, is nog de vraag. Wel liet hij vorige week in een reportage van Ajax weten graag een prijs te pakken met de club. Iets wat hem nog niet lukte. 

De antivogelnetten over de bomen in het Carel Willinkplantsoen, die daar door het Rijksmuseum zijn opgehangen, worden vanaf komende maandag weggehaald. Dat bevestigt een woordvoerder van het museum. De netten hingen er in aanloop naar werkzaamheden, om te voorkomen dat broedende vogels zich in de bomen zouden nestelen. Maar meerdere vogels kwamen in de constructie vast te zitten, wat leidde tot kritiek van dierenliefhebbers. Overigens: volgens de woordvoerder kwamen de vogels op eigen kracht weer naar buiten. 

Inmiddels zijn de netten volgens het museum niet meer nodig. "Het broedseizoen is zo vergevorderd dat vrijwel alle vogels een plek hebben gevonden om hun nest te bouwen", aldus de woordvoerder. "De kans dat werkzaamheden in het plantsoen broedende vogels zullen verstoren is volgens de ecoloog dan ook zo klein dat de netten kunnen worden weggehaald."

De bomen waren ingepakt vanwege werkzaamheden voor een toekomstige beeldentuin van het Rijksmuseum en moesten de vogels tijdens het broedseizoen juist beschermen. Het ontwerp was volgens het museum dusdanig dat de kans zo klein mogelijk was dat vogels erin verstrikt raakten. 

Maar omwonenden en voorbijgangers meldden dat ze onder meer duiven, papegaaien en parkieten zagen vastzitten in de netten, en ook de dierenambulance kreeg daar meldingen over binnen. Nadine Pakker van de dierenambulance noemde de situatie bij AT5 zorgelijk: "Als vogels zich vrij binnen de netten bewegen, hebben ze nog een kans. Maar zodra ze vast komen te zitten, hebben ze echt hulp nodig om bevrijd te worden."

Ook de Partij voor de Dieren sprak zich uit tegen de constructie.

In de strijd tegen zwerfafval plaatst de gemeente vanaf volgende maand de eerste 200 vernieuwde prullenbakken op zeven drukbezochte plekken. De bakken, die zijn ontwikkeld met stichting Verpact, hebben onder meer een zelfsluitende deur en een recyclevoorziening voor statiegeldflesjes en –blikjes. En de gemeente neemt deze zomer meer maatregelen tegen het afvalprobleem. 

De nieuwe modellen worden vanaf eind juni geplaatst bij de achterzijde van het Centraal Station, de Kinkerstraat, station Noord/Johan van Hasseltweg, het Museumplein, de Amsterdamse Poort, het Osdorpplein en Oostpoort. De gemeente hoopt dat daarmee het zwerfvuil op deze 'hotspotlocaties' zal afnemen. Uiteindelijk moeten 8000 van de 11000 prullenbakken in de stad worden vervangen. Wanneer de overige 7800 aan de beurt zijn, is nog niet duidelijk. 

De gemeente neemt ook andere maatregelen tegen de afvalproblematiek. AT5 krijgt regelmatig tips van buurtbewoners uit verschillende stadsdelen over restafval, en bergen vuilniszakken en grofvuil naast containers. In het centrum gaat de gemeente daarom 44 bovengrondse containers plaatsen op plekken waar uiteindelijk ondergrondse containers komen, voornamelijk in de Haarlemmerbuurt en de Jordaan. 

200 extra containers tegen restafval

Daarnaast komen op 28 drukke plekken, zoals in parken, bij kades en zwemlocaties, 200 extra mini-containers voor restafval en 200 statiegeldcontainers. Ook schrijft Van Buren dat er tot eind september in de weekenden en op dagen met 'uitzonderlijk mooi weer' extra gereinigd wordt in parken en bij andere recreatieplekken. 

"Het schoonhouden van de stad vraagt in de zomer, als mensen vaker buiten zijn, om extra inzet", aldus de wethouder. Tegelijkertijd doet ze ook een beroep op bezoekers en bewoners. "Met gerichte campagnes vragen we hen om zelf ook een bijdrage te leveren aan het schoonhouden van de stad." Die acties zijn onder meer gericht op bewoners van grootschalige studentencomplexen en bezoekers van drukbezochte locaties, zoals parken. 

Met het nieuws dat de knip op de Laan van Vlaanderen tóch niet tijdelijk verdwijnt, is een deel van de omwonenden blij, maar een ander deel juist teleurgesteld. Waar die laatste groep de knip in Nieuw-West het liefst zo snel mogelijk ziet verdwijnen, zijn er ook bewoners die hopen dat de knip juist 24 uur per dag gaat gelden. En dus niet alleen in de spitsuren, zoals nu het geval is.

Vorige week hoorde de gemeente van de rechter dat ze niet goed hebben onderbouwd waarom de knip op de Laan van Vlaanderen alleen in de spitsuren geldt en niet de hele dag door. De zaak werd aangespannen door Stichting Stop Sluipverkeer en de Dorpsraad Sloten-Oud Osdorp. 

Coen Glaser, van Stichting Stop Sluipverkeer, is er blij mee. Glaser wijst op cijfers waaruit blijkt dat het de laatste jaren buiten de spitsuren veel drukker is geworden op de Laan van Vlaanderen. Dat zou te maken hebben met de knip op de Sloterweg, die wél de hele dag door geldt. Daardoor komt er nu meer verkeer door de Laan van Vlaanderen.

"Het is er nu onveilig", zegt Glaser, "Er zitten vier scholen in de buurt, maar eigenlijk kunnen de kinderen de weg niet oversteken, want er is ook nergens een zebrapad. Er zijn ook een paar ongevallen geweest met zwaar lichamelijk letsel. Deze weg is er gewoon niet voor gemaakt."

Glaser wil dat het verkeer zo min mogelijk langs wegen als de Laan van Vlaanderen en zoveel mogelijk over het zogenoemde 'plusnet' wordt gestuurd, wegen die meer verkeer aankunnen. In de buurt van Slotervaart en Nieuw-Sloten gaat het dan om de Plesmanlaan en de Johan Huizingalaan. 

Verdeeld

In de buurt zijn de meningen over de knip verdeeld. Andere bewoners, ook degenen die direct aan de weg wonen, zien de knip juist graag verdwijnen. Veelgehoorde klachten: het is verwarrend, mensen die op bezoek komen krijgen boetes en op die Plesmanlaan en Johan Huizingalaan is het nu juist veel te druk. 

"Van mij mag die knip gewoon weg", zegt een bewoner. "Je moet nu nadenken, in het begin heb ik er ook een boete voor gehad." 

Ieder adres kan twee ontheffingen krijgen, maar in haar gezin zijn die al aan haar man en zoon vergeven. "Het is misschien een luxeprobleem, maar ik moet nu dus omrijden."

Volgens Carolien Tijssen van stadsdeelpartij GoedBeterWest (ook tegen de knip), speelt dit bij meer huishoudens. "Want ja, de woningnood zorgt ervoor dat veel mensen volwassen kinderen hebben die nog thuis wonen. Die kunnen soms niet weg tijdens de spitsuren, want je krijgt maar een beperkt aantal vergunningen."

En er worden dus veel boetes uitgeschreven: "Vorig jaar voor zo'n 8 miljoen euro. Dat gaat niet naar de gemeente hè, dat geld is voor de Rijksoverheid."

'Nog altijd bereikbaar'

Ook ondernemers op het Belgiëplein en bewoners van Nieuw-Sloten (die geen ontheffing krijgen) zeggen er last van te hebben. Glaser vindt die klachten overdreven: "Deze wijk is gewoon bereikbaar. Je kon er van drie kanten in, daarvan is er een nu afgesloten. Waar hebben we het over?"

Glaser weet dat veel buurtbewoners tegen de knip zijn. "Er zijn aan het begin van dit project veel inspraakreacties geweest, meer dan 2000. 1200 van hen waren tegen, maar 900 waren er voor. Het is dus verdeeld, maar wij vinden dat veiligheid voorgaat. En het is gebaseerd op onderzoek en cijfers van de gemeente zelf, hè? Daar moet de gemeente dus ook hun besluit op onderbouwen." 

Een opmerkelijke melding voor de brandweer vanavond: niet een kat, maar een vrouw kwam metershoog vast te zitten in een boom nadat ze erin was geklommen in het Rembrandtpark in West. Dat bevestigt een woordvoerder.

De melding over de vrouw in de boom kwam rond 19.00 uur binnen, waarna de brandweer met onder meer een ladderwagen ter plaatse kwam. "Bij katten gaat het vaak vanzelf, maar mensen zijn er niet voor gemaakt om behendig alle kanten op te klimmen", zegt de woordvoerder. "Dan kan de weg naar beneden wat lastiger zijn."

De vrouw is door brandweermedewerkers naar beneden gehaald en raakte niet gewond. Waarom ze zo hoog klom, is niet bekend. 

Van Birmese buikspek tot zalm van het spit, en van lokale biertjes tot Palestijnse hibiscuslimonade: tot en met zondag staan er meer dan 80 foodtrucks op festival de Rollende Keukens in het Westerpark. Zo ook de foodtruck van kok Salma Barakat uit Gaza, die traditionele Palestijnse gerechten serveert. "Het geeft kracht om hier te zijn."

Het Westerpark ziet er deze Hemelvaartsdag anders uit dan op een doorsnee dag: er staan 80 foodtrucks en de geuren van onder meer gegrild vlees en kruiden en specerijen hangen in de lucht. Het is de achttiende editie van de Rollende Keukens en zoals ieder jaar trekt het festival veel bezoekers.

Het evenement trekt niet alleen Amsterdammers, maar ook bezoekers uit de rest van het land. Sommigen komen alleen voor de sfeer, anderen vooral om zoveel mogelijk verschillende gerechten te proeven. “Dit is al mijn tweede gerecht”, vertelt een bezoeker. “Ik ben begonnen met oesters en ga nu verder met de chili kip.”

Een van de foodtrucks is van Salma Barakat, die in 2018 vluchtte uit Gaza en sindsdien in Nederland werkt als kok en cateraar. Voor haar betekent koken op het festival meer dan alleen eten verkopen. "Het voelt goed om hier te zijn, het geeft me kracht”, zo zegt ze. "Hiermee ondersteun ik mijn familie daar om te overleven." Haar volledige opbrengst tijdens het festival gaat naar haar broers en zussen in Gaza.

De Rollende Keukens is nog te bezoeken tot en met zondag.