Wie de instagrampagina van TimeOutDubai bekijkt, lijkt te zijn beland in een paradijs: een boulevard vol wolkenkrabbers en palmbomen, winkelend publiek in luxe warenhuizen, vrienden op het strand bij een ondergaande zon. 'Dit is hoe Dubai er vandaag uitziet', staat groot in beeld. Niets aan de video doet vermoeden dat op dezelfde dag ook meerdere Iraanse drones op Dubai zijn afgevuurd.

Ook makelaar Martins Abele vertelt graag aan zijn volgers dat ze in de Golfstaten niks te vrezen hebben: 'Er is hier geen chaos of paniek, gewoon een doodgewone zaterdag'.

Een greep uit de video's waarmee influencers een positief beeld van de Golfstaten neerzetten:

Het zijn dit soort video's die influencers in de Golfstaten de afgelopen dagen massaal via hun socialemediakanalen verspreiden. Ze schetsen een beeld van rust en veiligheid, van een oorlog met Iran lijkt amper sprake. Dat is heel anders dan de verhalen van reizigers die de afgelopen dagen terugkwamen uit de Golfstaten.

Bewuste mediastrategie

"Dubai en de andere Golfstaten zijn al langer bezig met een bewuste mediastrategie", zegt Mark Deuze, hoogleraar mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam in het NOS Radio 1 Journaal. "Media en entertainment zijn belangrijke speerpunten van hun beleid."

Online beroemdheden spelen daarin een cruciale rol: "Het is aan hen om dat deel van de wereld neer te zetten als veilig, mooi, rijk en zeker een bezoek waard."

Zo delen de Verenigde Arabische Emiraten zogenaamde Gouden Visa uit aan influencers die daar aan de slag willen. Wie zo'n visum bemachtigt, kan er de eerste tien jaar belastingvrij wonen en werken.

Daar vragen de VAE wel iets voor terug, want de content die influencers produceren moet aan strenge eisen voldoen. Zo mogen ze niets publiceren dat 'de nationale eenheid of de sociale cohesie verstoort', en mogen hun berichten niet ingaan tegen 'de heersende waarden in de samenleving'. Wie zich niet aan die regels houdt, kan boetes van tienduizenden euro's opgelegd krijgen of loopt het risico het land uit te worden gezet.

Mensenrechten onder druk

In veel Golfstaten staan de mensenrechten onder druk. Er zijn vooral zorgen over de vrijheid van meningsuiting en de politieke vrijheden. Zo mogen burgers geen kritiek leveren op de staat of de machthebbende families en krijgen journalisten te maken met strikte censuur. Er bestaat het risico op vervolging en hoge celstraffen.

Voor influencers is het lang niet altijd duidelijk wat er wel en niet mag volgens de wet. Mediaregels zijn vaak vaag en breed geformuleerd, waardoor het soms gissen is naar wat er is toegestaan. Dus nemen velen van hen het zekere voor het onzekere.

"Het is geen directe censuur", legt Deuze uit. "Het is niet zo dat iemand hen direct vertelt dat ze niet mogen zeggen dat er gebombardeerd wordt. Het werkt veel subtieler, bijvoorbeeld dat je visum kan worden ingetrokken als je geen positieve content plaatst."

Dat werkt zelfcensuur in de hand. "Ze hebben een rijk leven te danken aan hun gratis inkomen in bijvoorbeeld Dubai. Dan ben je misschien toch minder geneigd om te zeggen: 'Het is hier gevaarlijk, ik wil weg'".

Onderscheid tussen echt en nep

De meeste influencers laten weinig los over hun beweegredenen achter de video's. Degenen die dat wel doen, ontkennen dat ze de video's maken onder druk van de Golfstaten. Zo doet de Duitse realityster en sociale mediapersoonlijkheid Kim Virginia beschuldigingen van censuur af als völliger Quatsch, totale onzin.

Deuze merkt op dat de positieve video's juist ook veel kritiek opleveren. Zo vragen veel volgers zich in hun reacties openlijk af of op de accounts wel de waarheid verteld wordt. "Zij weten dat het daar nu juist wel gevaarlijk is, daardoor krijgen de video's ook een soort pastiche-karakter."

Desondanks circuleren de video's op dezelfde platforms waar ook nieuwsorganisaties te vinden zijn en dat maakt het voor kijkers lastiger om echt van nep te onderscheiden. "Dat gevecht kun je eigenlijk alleen maar winnen als je alles bijhoudt", zegt Deuze. "Maar dat is als mens onmogelijk. Uiteindelijk komt de waarheid dus toch vooral tot stand in de gesprekken die we hier met elkaar over hebben."

De stadsbus die gisteravond in de Utrechtse wijk Overvecht door een groep jongeren is vernield, was door de politie "gevorderd" en ingezet "als een soort blokkade". Dat meldt een woordvoerder van busvervoerder Transdev.

Een groep van ongeveer vijftig mensen bekogelde de politie met vuurwerk. Twee agenten raakten gewond. Zij liepen gehoorschade op, schrijft RTV Utrecht.

De politie wil niet op vragen van de NOS reageren.

Scooterrijder aangehouden

De ongeregeldheden begonnen rond 23.00 uur na de aanhouding van een verdachte op een scooter. Daar ging een achtervolging aan vooraf. Waarvan de scooterrijder wordt verdacht, is niet bekendgemaakt.

Direct nadat de scooterrijder was gepakt, keerden tientallen jongeren zich tegen de politie. Ook de bus was daarbij doelwit. Nu blijkt dat de politie de bus had gevorderd.

Op beelden op sociale media is te zien dat meerdere mensen in de richting van de bus rennen en vuurwerk afsteken. Volgens vervoerder Transdev is de bus volledig vernield.

Transdev laat weten dat de reizigers op het moment van de vernielingen al uit de bus waren. De buschauffeur bleef in eerste instantie bij de bus, maar vertrok toen het grimmig werd. Volgens Transdev gaat het naar omstandigheden goed met de man.

De vervoerder zegt dat de politie de aangerichte schade aan de bus gaat vergoeden. Om welk bedrag het gaat, is niet bekend.

Journalist mishandeld

Bij winkelcentrum Overvecht heeft een verslaggever van omroep PowNed vanmiddag een klap gekregen. De verslaggever stelde aan voorbijgangers vragen over de ongeregeldheden, waarna een man agressief werd en de verslaggever een klap in het gezicht gaf.

Volgens de omroep is de dader duidelijk in beeld. PowNed heeft aangifte gedaan en de beelden overgedragen aan de politie.

Bij een droneaanval in het zuiden van Sudan zijn zeventien mensen om het leven gekomen. Ook raakten zeker tien mensen gewond. Een drone met explosieven trof een middelbare school en een medisch centrum. De hulporganisatie Sudan Doctors Network houdt de rebellengroep Rapid Support Forces (RSF) verantwoordelijk.

Persbureau AP meldt dat de rebellengroep niet heeft gereageerd op een verzoek om commentaar op de aanval. De droneaanval was in de staat Witte Nijl, ten zuiden van de hoofdstad Khartoem. Volgens Sudan Doctors Network zijn er vrouwen, kinderen, studenten, docenten en hulpverleners onder de slachtoffers.

De aanval toont volgens de hulporganisatie dat de rebellengroep het internationaal humanitair recht negeert en door blijft gaan met het aanvallen van burgers en burgerdoelen. Sudan Doctors Network zegt dat de RSF de afgelopen dagen meerdere aanvallen op burgerdoelen heeft uitgevoerd, onder meer op een studentenflat en verschillende woonwijken.

Bij de aanval op de studentenflat raakten volgens de hulporganisatie zeven mensen gewond. De aanvallen zijn volgens Sudan Doctors Network het bewijs dat de gewapende paramilitaire groep geen onderscheid maakt tussen militaire en burgerdoelen.

Oorlog in Sudan

Sinds april 2023 woedt er in Sudan een bloedige oorlog tussen het regeringsleger en de RSF. Het wordt door hulporganisaties en de VN de grootste humanitaire crisis ter wereld genoemd. De oorlog brak uit nadat de leiders van het regeringsleger en de RSF een coup hadden gepleegd, maar het niet eens werden over de verdeling van de macht.

NOS op 3 maakte eerder deze video over de oorlog in Sudan:

Het Drents Museum moet een tentoonstelling met kunst uit India voorlopig uitstellen omdat het Indiase ministerie van Cultuur heeft besloten de kunstwerken vanwege de "huidige geopolitieke spanningen" niet op transport te laten gaan.

Het gaat om ongeveer zestig tekeningen en schilderijen voor de tentoonstelling Amrita Sher-Gil - Europa is van Picasso, India is van mij. Amrita Sher-Gil (1913-1941) was een Hongaars-Indiase schilder.

De kunstwerken komen uit de collectie van de National Gallery of Modern Art in New Delhi, de hoofdstad van India. De expositie zou vanaf 22 maart te zien zijn in Assen, schrijft RTV Drenthe.

'Zes jaar aan gewerkt'

"Voor de eerste keer in twintig jaar zou de collectie met werk van Sher-Gil te zien zijn in Europa", schrijft het museum. "Haar schilderijen zijn nationaal erfgoed en verlaten India zelden, en alleen met speciale toestemming van de Indiase regering."

Het Indiase besluit werd gisteren aan het Drents Museum meegedeeld. Er is volgens het museum "zes jaar hard gewerkt" om de expositie naar Nederland te krijgen.

Directeur Robert van Langh spreekt van een "enorme teleurstelling", maar begrijpt tegelijkertijd ook de keuze. Volgens hem is het werk van Sher-Gil voor India te vergelijken met het belang van het werk van Rembrandt en Van Gogh voor Nederland.

Toch expositie mogelijk maken

Ondanks het uitblijven van de kunst uit New Dehli opent het museum "op korte termijn" een tentoonstelling ter ere van de kunstenaar.

Het museum doet een oproep aan Nederlandse musea: zij worden gevraagd werken die aansluiten bij thema's binnen het leven en werk van Sher-Gil aan het Drents Museum uit te lenen.

Het museum zegt dat een aantal musea al medewerking heeft toegezegd.

De provincie Utrecht gaat stoppen met het actief verwijderen van nesten van de Aziatische hoornaar. Utrecht is de zevende provincie die de strijd tegen het exotische insect opgeeft.

Inmiddels heeft de provincie te maken met dusdanig veel nesten, dat uitroeien naar eigen zeggen onmogelijk is. In 2020 werden er zeven nesten geteld in Utrecht, het afgelopen jaar waren het er bijna 500.

Het tempo waarin de exotische hoornaar zich verspreidt, is de grootste boosdoener gebleken. Een nest produceert meerdere koninginnen, die op hun beurt weer nieuwe nesten maken. Uit zo'n nest kunnen het volgende seizoen wel zeven tot acht nieuwe nesten ontstaan.

Gerichte aanpak

In 2017 verscheen het Aziatische insect voor het eerst in Nederland en drie jaar later werd het in Utrecht waargenomen. Sindsdien worden de nesten van het insect actief verwijderd in opdracht van de provincie. Het verwijderen gebeurt door professionele bedrijven, maar ook door imkers en andere vrijwilligers.

Utrecht stopt niet volledig met het aanpakken van de insecten, maar gaat nu voor een "gerichte aanpak", net als de provincies Gelderland, Limburg, Noord-Brabant, Noord-Holland, Zeeland en Zuid-Holland.

De provincie zal alleen nesten weghalen op plekken waar groter 'steekgevaar' is, zoals schoolpleinen en campings. Ook worden ze verwijderd wanneer ze in de buurt van een beschermd natuurgebied hangen. Volgend jaar worden de taken doorgeschoven naar de gemeenten.

Bijenkolonies

De exotische hoornaars vormen vooral een probleem voor bijenkolonies. Hoornaars eten honingbijen en andere bestuivende insecten, wat niet goed is voor de biodiversiteit.

Aziatische hoornaars zijn niet gevaarlijker voor mensen dan de 'gewone' limonadewesp. Zolang ze niet lastiggevallen worden, steken ze in principe niet. Alleen mensen die allergisch zijn lopen gevaar als ze gestoken worden.

De antiwitwascontroles van banken kosten veel geld en hebben grote gevolgen voor mensen, maar het is onduidelijk of ze ook echt wat opleveren. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in een rapport.

Jaarlijks wordt er naar schatting 15 tot 20 miljard euro witgewassen in Nederland. Om dat te voorkomen, zijn banken wettelijk verplicht ongebruikelijke transacties door te geven aan de opsporingsinstantie Financial Intelligence Unit (FIU).

De banken hebben daarbij te maken met het strenge toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB). Die deelde de afgelopen jaren verschillende keren boetes van honderden miljoenen euro's uit, omdat de controles bij meerdere banken niet op orde waren. Het Openbaar Ministerie deed zelfs onderzoek naar verschillende bankbestuurders die verantwoordelijk waren voor het anti-witwasbeleid.

Meldingen niet goed opgepakt

Banken hebben onder die grote druk steeds meer mensen aangenomen om transacties en klanten te controleren op witwaspraktijken. Een op de vijf bankmedewerkers houdt zich daar nu mee bezig.

Niet altijd met succes, concludeert de Rekenkamer. Niet alle banken geven de informatie goed door aan de FIU en vervolgens pakt die de meldingen volgens de Rekenkamer niet altijd goed op. De opsporingsinstantie heeft dan ook geen goed beeld van alle meldingen over witwassen die binnenkomen.

Intussen hebben de antiwitwascontroles wel grote gevolgen voor het dagelijks leven van burgers en instanties. Zij moeten bijvoorbeeld vragen beantwoorden over bedragen die ze overmaken of mogen vanwege de strenge regels geen rekening openen bij een bank.

Aanwijzingen voor discriminatie

De afgelopen jaren wezen verschillende onderzoekers erop dat bepaalde groepen mensen, zoals moslims, hier vaker mee te maken te hebben dan anderen. ING bood klanten daarom vorig jaar excuses aan vanwege discriminatie.

De Algemene Rekenkamer ziet in het eigen onderzoek ook aanwijzingen voor discriminatie. Zo doen banken relatief vaak een melding bij de FIU over mensen met een buitenlands klinkende achternaam, vooral uit het Midden-Oosten en Oost-Europa. Hier is geen goede verklaring voor gevonden.

Ook prominente personen als oud-politici en rechters hebben volgens de Rekenkamer meer last van de anti-witwasregels. Banken moeten hen extra controleren op witwassen, maar daardoor komen ook hun familieleden in de problemen. Zij hebben bijvoorbeeld meer moeite om een lening af te sluiten.

Liever monitoringsysteem

De Rekenkamer raadt de ministeries van Financiën en van Justitie en Veiligheid aan om met een plan te komen om zich bij de controles nog meer op mensen en transacties met een hoog risico te richten en daarmee ook discriminatie te voorkomen.

De ministeries laten weten bezig te zijn de anti-witwasaanpak aan te passen en eind dit jaar met een plan te komen. Volgend jaar gaan er ook nieuwe Europese regels in.

Minister Heinen (Financiën) zei begin dit jaar al dat hij vindt dat de witwascontroles doorgeslagen zijn. Hij wil opnieuw bekijken of banken samen een monitoringsysteem kunnen opzetten om het makkelijker te maken. Zo'n systeem werd in 2024 stopgezet, omdat het in strijd bleek met Europese wetgeving.

Bij een actie van Europol tegen criminele netwerken die illegaal afval transporteren zijn 337 mensen in 70 landen opgepakt. Europol en lokale autoriteiten namen ruim 127.000 ton aan afval in beslag, met een geschatte waarde van tientallen miljoenen euro's.

De arrestaties vonden in de tweede helft van vorig jaar plaats; het nieuws over de internationaal gecoördineerde actie is vandaag pas bekendgemaakt. Verschillende organisaties en autoriteiten deden onder leiding van Europol wereldwijd in totaal meer dan duizend inspecties. Nederland was een van de landen die de operatie aanstuurden.

Deels gedumpt

Het in beslag genomen afval bestaat onder meer uit autowrakken, oud ijzer, plastic, textiel, zonnepanelen, autobanden en e-waste (elektronisch afval). Ook werden 75 ton aan bestrijdingsmiddelen en 2,3 ton aan kwik ingenomen.

De autoriteiten troffen bovendien ruim 600 ton aan (lucht)verontreinigende stoffen aan, zoals zogenaamde F-gassen. Die gassen zitten vooral in koudemiddelen in airco's en warmtepompen en dragen sterk bij aan de opwarming van de aarde. Daarom is het gebruik ervan in de Europese Unie streng gereguleerd.

"Onderzoekers schatten dat alleen de handel in die illegale F-gassen al 15 tot 20 miljoen euro had kunnen opleveren", schrijft Europol in een verklaring.

Dankzij de internationale operatie zegt de organisatie nu een beter beeld te hebben van de vervoersstromen. De illegale F-gassen komen vooral vanuit Azië de EU binnen. Vanuit de EU worden met name autowrakken, textiel en e-waste heimelijk geëxporteerd naar landen in Azië, Afrika en Zuid-Amerika, waar ze deels gedumpt worden. Ook binnen de EU zelf worden afvalstromen illegaal vervoerd van de ene naar de andere lidstaat.

Vuurwapens

Milieucriminaliteit neemt wereldwijd toe. De illegale handel in afval levert de georganiseerde misdaad hoge winsten op en de risico's zijn voor criminelen relatief klein. Het gaat vaak gepaard met corruptie, fraude en witwassen: ook bij de Europol-operatie werd beslag gelegd op woningen en bedrijven, vuurwapens en 10 miljoen euro aan contant geld en andere financiële middelen.

"Het illegaal vervoeren en dumpen van gevaarlijk afval en vervuilende stoffen heeft grote gevolgen voor het milieu, waaronder langdurige vervuiling van bodem en water", aldus Europol. "Deze criminele netwerken houden geen enkele rekening met het milieu en de maatschappij."

Coalitiepartijen D66, VVD en CDA willen af van hun eigen plan om de uitkering van zwangere vrouwen en jonge ouders te korten. Daarmee lijkt dit voorstel definitief van tafel, want in de Tweede Kamer is er ook geen meerderheid voor.

Doordat de maatregel niet doorgaat, ontstaat er een gat in de begroting. De partijen willen dan ook eerst kijken waar dat geld dan wel vandaan gaat komen. Minister Vijlbrief (Sociale Zaken) moet volgende week vragen van de Kamer daarover beantwoorden.

Nooit de bedoeling

In het coalitieakkoord hadden de drie partijen afgesproken om het maximale bedrag van een uitkering met 20 procent te verlagen. Zij hadden daarbij vooral mensen die werkloos (WW) of arbeidsongeschikt (WIA) zijn op het oog.

Ze moesten de afgelopen dagen erkennen dat ze er bij de formatie niet bij stil hadden gestaan dat het lagere dagloon ook gevolgen heeft voor de uitkering van zwangere vrouwen en jonge ouders. Dat is volgens de coalitiepartijen nooit de bedoeling geweest.

Klein deel jonge ouders zou worden gekort

Volgens het kabinet zou 18 procent van alle uitkeringsgerechtigden door dit plan vanaf 2029 minder geld krijgen. Hoeveel zwangere vrouwen en jonge ouders daartussen zitten, is niet te zeggen.

De maatregel zou alleen gelden voor mensen met een inkomen boven de 5294 bruto per maand. Veel jonge ouders verdienen minder dan dat. Daarnaast is in tientallen cao's vastgelegd dat werkgevers de uitkering van zwangere vrouwen en jonge ouders tot 100 procent aanvullen.

Op het voorstel was de afgelopen weken veel kritiek, omdat het kan leiden tot meer genderongelijkheid. De afgelopen dagen brokkelde de politieke steun voor het voorstel langzaam af.

D66-minister Vijlbrief liet vorige week al weten het plan "opnieuw te willen bekijken". D66-fractievoorzitter Paternotte ging gisteren een stuk verder door te zeggen dat het plan "helemaal van tafel" moet.

Ook CDA en VVD zijn ongelukkig met de uitwerking, maar wijzen erop dat dan ergens anders op de begroting 50 tot 100 miljoen euro moet worden gevonden. De verwachting is dat de coalitie binnen een paar weken met een oplossing komt.

Twijfel slaat toe

De coalitie houdt nog wel vast aan het plan om het dagloon voor hoge inkomens in de WIA en de WW vanaf 2029 te korten. Toch is het nog maar de vraag of hiervoor dan wel een meerderheid in de Tweede Kamer komt.

Zo lijkt bij D66 ook bij dit deel van het voorstel de twijfel toe te slaan. "Er moet nog een hoop gebeuren in de invulling om te voorkomen dat mensen door het ijs zakken", zei D66-Kamerlid Neijenhuis vandaag in het begrotingsdebat.

Het Openbaar Ministerie onderzoekt twintig nieuwe meldingen over een invalkracht van een kinderdagverblijf in Amsterdam. De man wordt verdacht van het misbruiken van zeker twee kinderen. Hij wordt ook verdacht van het vervaardigen en bezit van kinderporno.

Verdachte Jan B. (66) verscheen vandaag voor het eerst voor de rechter, schrijft NH. Het OM verdenkt hem van poging tot verkrachting van een 2-jarig meisje op een kinderdagverblijf in Amsterdam, waar hij werkte als invalkracht.

Nog voor B. op het kinderdagverblijf ging werken, zou hij in januari 2024 een jongen van 13 onzedelijk hebben betast. Ook zou hij naaktfoto's hebben gemaakt van twee kinderen: een jongen van 3 en een baby.

Nieuwe meldingen in onderzoek

De politie bracht vorige week naar buiten dat B. in november al is opgepakt. Over de nieuwe meldingen zegt het OM dat deze "enorm verschillend zijn qua aard en mate van concreetheid". De meldingen worden nu onderzocht.

Uit eerder onderzoek is gebleken dat er nog zeker negen andere kinderen slachtoffer zijn. Het gaat vooral om naaktfoto's die hij van de kinderen heeft gemaakt, maar waarop geen seksuele handelingen te zien zijn. Ook het onderzoek naar deze negen kinderen loopt nog.

Het OM zegt dat het "in de planning ligt" om de Almeerder ook die handelingen ten laste te leggen. Bij de verdachte thuis werd ook een babysekspop gevonden. Het bezit daarvan is strafbaar.

De politie heeft de afgelopen maanden het beeldmateriaal van de man bekeken en de slachtoffers geïdentificeerd. De betrokken ouders van de in totaal dertien kinderen zijn daarna op de hoogte gebracht.

Eerste dag als invalkracht

B. werd aangehouden nadat de vader van het meisje van 2 aangifte had gedaan. Zijn dochter zat vorig jaar bij de invalkracht op schoot, waarna hij haar zou hebben betast. Het gebeurde in november op de eerste dag dat de man als invalkracht werkzaam was.

De man was van 2022 tot februari 2025 gemeenteraadslid voor 50Plus in Almere. Daarvoor, van 2006 tot 2010, was hij raadslid voor de SP.

Justitie zegt geen aanwijzingen te hebben dat de man met iemand anders samenwerkte of dat hij zijn beelden zou hebben verspreid.

De volgende zitting is op 12 mei. B. blijft tot die tijd vastzitten.

Honderden daklozen die 's nachts op straat slapen, een paar duizend Rotterdammers zonder vaste woon- of verblijfplaats en een toename van de overlast door verslaafden: bij de gemeenteraadsverkiezingen van volgende week is het daklozenprobleem een van de belangrijkste thema's in Rotterdam.

Ook de toekomst van de Pauluskerk is onderwerp van discussie. De kerk is al sinds de jaren 80 van de vorige eeuw een opvangplek voor daklozen en verslaafden in Rotterdam. Maar dat brengt ook overlast met zich mee voor omwonenden. Leefbaar Rotterdam, de grootste partij in de gemeenteraad, wil daarom dat de opvang stopt. GroenLinks-PvdA is juist trots op de rol van de Pauluskerk.

Dweilen met de kraan open

Predikant Martijn van Leerdam staat bij de ingang van de Pauluskerk als hij wordt aangesproken door een van de daklozen. De man mompelt dat de predikant een boeketje verdient vanwege zijn goede werk en bedankt hem. Daklozen kunnen overdag terecht in de Pauluskerk om iets te eten of om te douchen. Vandaag zitten er zo'n vijftig mensen binnen. Sommigen zitten rustig koffie te drinken, anderen zijn luidruchtiger.

Predikant Leerdam vindt het treurig dat zijn kerk nu zo'n belangrijk onderwerp is bij de verkiezingen. "Door het lakse beleid van Leefbaar Rotterdam de afgelopen jaren, zitten we nu met zoveel dakloze mensen hier op straat die nergens terechtkunnen behalve bij ons."

Toen de Pauluskerk in 2013 weer openging na een renovatie, sliep volgens Leerdam bijna niemand in Rotterdam op straat. "Misschien waren er toen vijftien daklozen in de hele stad. Dus in dertien jaar tijd zijn het er twintig keer zoveel geworden. Dat is fiks."

De predikant noemt de opvang van de kerk dweilen met de kraan open, want er moet gekeken worden naar permanente opvang en zorg voor de daklozen. "Het is misgegaan bij het uitsluitingsbeleid van de gemeente en valse bezuinigingen op de verkeerde plek."

Geen begrip

Een stuk verderop staat Rebecca een sigaret te roken. Ze vertelt dat ze al een jaar geen huis heeft. Er is te weinig begrip voor daklozen, zegt ze. "Er wordt niet meer naar het verhaal gekeken. Er wordt geen correcte hulp aangeboden. En dan heb je de Pauluskerk die ze willen sluiten. Maar ja, waar moeten die mensen dan naartoe?"

Wethouder en lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam, Ronald Buijt, zegt de kerk niet te willen sluiten, maar wel de opvang te willen stoppen vanwege de overlast voor omwonenden en ondernemers.

"Het is een slechte entree van de stad, vlak bij het centraal station. En het heeft een aanzuigende werking vanuit de rest van het land", zegt Buijt.

Het stadsbestuur heeft de laatste maanden veel geld uitgegeven voor de aanpak van de overlast van daklozen en drugsverslaafden. Maar GroenLinks-PvdA-lijsttrekker Jeroen Postma geeft het college juist de schuld van de problemen. "Bankjes weghalen, daklozen beboeten, zelfs blikjes willen afpakken van mensen die ze inzamelen. Dat zijn geen maatregelen die deze stad veiliger en menselijker maken. Dat zijn symboolmaatregelen."

Buurtbewoners

Lennie Braun woont al 36 jaar in de buurt van het Eendrachtsplein. Een plek waar veel overlast is van daklozen. "Ze maken de vuilniszakken open voor statiegeldflesjes en poepen overdag op straat. Je stapt gewoon in de stront als je de auto uitstapt. Kinderen kunnen niet buitenspelen."

Lennie gaat volgende week zeker stemmen. Wie er wint, maakt haar niet uit: als het daklozenprobleem maar opgelost wordt. "Ik vind het ook zielig hoor voor die mensen en ik ben wel voor goede opvang, ook al hebben ze geen verblijfsvergunning. Ze kunnen gewoon nergens heen."

De Verenigde Staten, Israël en Iran zitten nog volop in de oorlogsmodus met aanvallen over en weer. De Golfstaten, die zich al hebben moeten verdedigen tegen duizenden drones en raketten, willen liever vandaag dan morgen een eind aan de oorlog door onderhandelingen.

De Amerikaanse minister van Defensie Hegseth zei gisteren nog dat het "de meest intense dag" van de luchtaanvallen in Iran zou zijn. De VS en Israël zullen "overtuigend winnen", beweerde hij.

Geen onderhandelingen

Iraanse leiders sluiten op hun beurt onderhandelingen uit. De voorzitter van het Iraanse parlement zegt dat het land "absoluut niet op zoek is naar een staakt-het-vuren".

"We vinden dat de agressor een klap in zijn gezicht moet krijgen, zodat hij nooit meer zal overwegen ons geliefde Iran aan te vallen."

De oorlogstaal wordt in de regio kracht bijgezet door voortdurende aanvallen. Iran valt daarbij niet alleen Israël en Amerikaanse militaire bases in de Golfregio aan, maar ook burger- en commerciële doelen in de Golfstaten.

Luchthaven Dubai doelwit

Vandaag waren schepen in de Perzische Golf doelwit van Iran, evenals de luchthaven van Dubai, in de Verenigde Arabische Emiraten. Daarnaast viel Iran olie-installaties in Saudi Arabië aan.

Iran kondigde verder aan dat het banken en andere financiële instellingen in het Midden-Oosten gaat aanvallen, als vergelding voor Amerikaans-Israëlische aanvallen op banken in Iran.

Daarnaast is de smalle en economisch belangrijke Straat van Hormuz al dagen de facto afgesloten door de dreiging van Iraanse drones en raketten. Normaal passeren dagelijks ongeveer 160 handelsschepen, inclusief tankers met vloeibaar gas en olie, de zeestraat. Maar nu gebeurt dan nauwelijks meer. Met stijgende energieprijzen tot gevolg.

5,6 miljard dollar

Met raket- en droneaanvallen laat het Iraanse regime zien dat het ook op dag twaalf van de oorlog nog kan terugslaan, ondanks de massale bombardementen door Israël en de Verenigde Staten op militaire doelen in Iran. Volgens bronnen hebben de Amerikaanse aanvallen al ruim 5,6 miljard dollar aan munitie gekost.

The New York Times schrijft dat sommige functionarissen binnen de regering-Trump steeds pessimistischer worden, omdat ze geen duidelijke strategie zien om de oorlog te beëindigen.

Ook waren er militair adviseurs die al voor de oorlog waarschuwden dat Iran agressief en fel zou reageren op een Amerikaans-Israëlische aanval, hoewel er ook adviseurs waren die dachten dat de oorlog snel ten einde zou zijn als de kopstukken van het Iraanse regime waren uitgeschakeld.

Iraanse reactie verrast VS

In de praktijk blijkt dat Iran nu veel agressiever reageert dan tijdens de twaalfdaagse oorlog in juni vorig jaar. Toen vielen de VS en Israël met name het nucleair programma aan. Iran reageerde met afgemeten salvo's raketten en drones op Amerikaanse militaire bases en Israël.

Hegseth erkende gisteren dat de felle reactie van Iran tegen zijn buurlanden het Pentagon enigszins had verrast.

Volgens Midden-Oostendeskundige Paul Aarts roepen de Golfstaten steeds luider om diplomatie. "Iran lijkt een slimme strategie te voeren en er misschien wel voor te zorgen dat de Golfstaten nog veel meer druk gaan zetten op president Trump om te stoppen met de oorlog."

Uit toespraken en interviews van Trump blijkt geen duidelijke Amerikaanse strategie. De doelen van de oorlog leken de afgelopen anderhalve week fluïde. Trump had het al eens over regime change, het treffen van het nucleaire programma, maar ook over het vernietigen van raketten en raketinstallaties.

Ook over de duur van de militaire actie kwamen vanuit het Witte Huis wisselende signalen. Eerst zou de oorlog een dag of vijf duren, later werden het enkele weken en maandag zei Trump dat de oorlog voorbij is als Iran de VS, Israël of hun bondgenoten niet meer kan aanvallen.

In de Amerikaanse politiek is ook kritiek op de oorlog, met name vanuit de Democratische Partij. Senator Chris Murphy plaatste na een briefing een bericht op X waarin hij de oorlogsstrategie onsamenhangend en onvolledig noemde.

Bagatelliseren

De gevolgen zijn wereldwijd voelbaar in de olieprijs en mogelijke tekorten, aangezien de luchtvaartmaatschappijen Qatar Airways, Etihad en Emirates samen goed zijn voor zo'n 13 procent van het wereldwijde vrachtvervoer via de lucht.

Ook dit lijkt de Amerikaanse regering te hebben onderschat, schrijft The New York Times. Waarschuwingen van adviseurs dat Iran over zou kunnen gaan tot economische oorlogsvoering door scheepvaartroutes te blokkeren, werden in de wind geslagen.

Trump zou die waarschuwingen volgens de krant hebben gebagatelliseerd als een kortetermijnprobleem dat de missie om het Iraanse regime te onthoofden niet mocht overschaduwen.

Gisteren herhaalde Qatar nog eens dat diplomatie de enige manier is om de oorlog te stoppen. Maar vooralsnog geven Iran, de Verenigde Staten en Israël er geen blijk van dat ze daar al aan toe zijn.

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van volgende week heeft de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) zo'n veertig gevallen ontdekt van politieke partijen die mogelijk de reclameregels hebben overtreden. Ze hebben een waarschuwingsbrief gekregen.

Het gaat om gerichte politieke online reclame. Volgens de AP zijn zowel lokale als landelijke partijen niet goed op de hoogte van Europese regels die vorig jaar zijn ingevoerd.

Politieke partijen mogen kiezers alleen gericht benaderen als mensen daarvoor toestemming hebben gegeven. "Die toestemming lijkt vaak te ontbreken", schrijft de AP. De partijen riskeren sancties van de AP als zij zich niet aan de regels houden.

'Targeting'

Door middel van targeting krijgen gebruikers online specifieke advertenties te zien zonder dat het duidelijk is waarom zij die zien. Ook is onduidelijk hoe de persoonsgegevens worden gebruikt, die nodig zijn om de kiezers te bereiken.

Ook is reclame te zien op platforms die juist een verbod op politieke advertenties hadden ingevoerd. De AP zegt niet om welke partijen of platforms het gaat, maar deze week bleek dat onder meer op Facebook en Instagram volop politieke advertenties verschijnen.

Strengere regels

Sinds oktober zijn de mogelijkheden om online te adverteren sterk ingeperkt. De strengere regels moeten persoonsgegevens beschermen en buitenlandse beïnvloeding bij verkiezingen tegengaan. Ook moeten de regels leiden tot meer transparantie en controleerbaarheid.

Zo mag een advertentie niet meer persoonsgericht zijn en moet het altijd duidelijk zijn waarom een advertentie op je tijdlijn verschijnt en wie ervoor betaalt. Niet alleen online, maar ook bij campagnes op straat, televisie en op de radio.

Veel socialemediabedrijven zeiden dat politieke advertenties al niet waren toegestaan op hun platforms of stemden in om er volledig mee te stoppen. Ze noemden de nieuwe voorwaarden te complex en onduidelijk.

Toezicht

"We hebben elders in de wereld gezien dat mensen in de opmaat naar verkiezingen op grote schaal gemanipuleerd kunnen worden door persoonsgerichte advertenties, bijvoorbeeld op sociale media", zegt Monique Verdier, vicevoorzitter van de AP. Zo was in 2024 in Roemenië sprake van buitenlandse inmenging via TikTok tijdens de verkiezingscampagne.

Dat gebeurde bij verkiezingscampagnes in meer landen. "Daarvoor werden persoonlijke gegevens uit socialemediaprofielen misbruikt. Dat zorgde voor een groot privacyschandaal en het ondermijnde democratische processen." Toezicht op online politieke advertenties is daarom volgens Verdier van groot belang.

Nederland en 31 andere landen brengen een recordhoeveelheid olie uit hun strategische reserves op de markt. Dit moet de omhooggeschoten olieprijs drukken en de economische schade van de prijspiek dempen.

Het gaat om 400 miljoen vaten olie, maakte het Internationaal Energieagentschap (IEA) in Parijs bekend. Dat is ongeveer evenveel als de wereld in vier dagen gebruikt. Nederland geeft ruim vijf miljoen vaten vrij. In totaal hebben IEA-landen zo'n 1,8 miljard vaten olie achter de hand.

"We verwachten dat er een prijsdempend effect uitgaat van het toevoegen van zo'n grote hoeveelheid olie aan de markt", zegt Stientje van Veldhoven (D66), minister van Klimaat en Groene Groei. "Op termijn zullen mensen dat aan de pomp merken, maar we zullen het temperen van de hoge olieprijs ook in de inflatie terugzien."

De olieprijs schoot omhoog nadat Israël en de Verenigde Staten waren begonnen met hun aanvallen op Iran, waarna dat land de Straat van Hormuz blokkeerde. Circa een kwart van de totale olietoevoer naar de wereldmarkt gaat via die cruciale route, maar ook de internationale handel in vloeibaar gas is verstoord. Door de oorlog is verder op diverse plekken olie- en gasinfrastructuur getroffen of stilgelegd.

Reserves tegen prijsschokken

De olieprijs ging de afgelopen dagen op en neer, onder meer door nieuws over de oorlog en uitlatingen van de Amerikaanse president Trump. Hoge olieprijzen en grillige prijsbewegingen kunnen leiden tot politieke onrust, omdat mensen in hun portemonnee worden geraakt. Ook kan het de economie schaden omdat bedrijven hogere kosten maken.

Hoeveel effect het vrijgeven van olie exact heeft, is moeilijk te voorzien, zegt Gertjan ten Broeke, directeur van de stichting COVA die de Nederlandse oliereserve beheert. "Het feit dat we strategische oliereserves hebben is natuurlijk een goed ding, zeker als ze ingezet gaan worden. Dat zou de oliemarkten moeten kalmeren."

Ten Broeke waagt zich niet aan het voorspellen van de prijzen. "Er zit natuurlijk ook heel veel sentiment in de olieprijs. Hoelang gaat de crisis nog duren? Wat er gebeurt laat zich ontzettend moeilijk voorspellen."

Reserve zesde maal aangesproken

Het IEA bestaat vooral uit ontwikkelde landen die voor hun economie afhankelijk zijn van (geïmporteerde) olie. Lidstaten zijn verplicht een oliereserve aan te houden die goed is voor circa drie maanden aan import. In IEA-verband spreken ze af wanneer ze olie uit deze voorraad vrijgeven om de gevolgen van onrust te dempen. De olievoorraad is alleen bedoeld voor uitzonderlijke gebeurtenissen, niet voor normale prijsschommelingen.

In totaal hebben IEA-landen 1,2 miljard vaten olie in hun voorraden. Bedrijven beheren ook nog eens 600 miljoen vaten op verzoek van overheden. Dit is slechts een deel van de wereldwijde olievoorraden, maar die staan niet onder controle van het IEA en de lidstaten.

De laatste keer dat het IEA olie vrijgaf, was na de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne in 2022. In twee ronden gingen toen 128 miljoen vaten olie de markt op. Het IEA gaf eerder olie vrij in aanloop naar de Golfoorlog in 1991, toen twee orkanen het Caribisch gebied troffen in 2005 en bij het uitbreken van de burgeroorlog in Libië in 2011.

Opgericht na olieboycot

Nederland is sinds de start in 1974 lid van het Internationaal Energieagentschap, samen met 31 andere landen. Het IEA werd opgericht nadat olieprijzen omhoog waren geschoten door een olieboycot van OPEC, de organisatie voor olieproducerende landen. Zij weigerden olie te leveren aan landen, waaronder Nederland, die Israël steunden in de Jom Kipoer-oorlog.

De oliecrisis maakte duidelijk hoe kwetsbaar westerse landen zijn voor hoge olieprijzen en verstoring van de aanvoer. Het IEA moet de speciale oliereserves coördineren en landen helpen hun energiebeleid af te stemmen. Later werd de organisatie ook een belangrijke bron van energiedata, en na het sluiten van het klimaatverdrag van Parijs schreef het ook rapporten over klimaatbeleid.

De prijzen aan de pomp stijgen door, de zorgen over de wereldwijde toevoer van olie groeien en de oorlog in het Midden-Oosten is nog niet voorbij. Door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz komt een kwart van de wereldwijde olie niet de markt op. De regering-Trump probeert van alles om de prijsstijging af te remmen, maar kunnen ze een nieuwe oliecrisis voorkomen?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Amerika-kenner en journalist voor de Groene Amsterdammer Casper Thomas vertelt dat het hoofdtoneel van de oorlog in Iran is verschoven van het vasteland naar deze nauwe zeestraat. De stijgende olieprijzen raken de VS nog niet heel hard, omdat de Amerikanen niet erg afhankelijk zijn van de wereldmarkt. Maar als dit langere tijd gaat duren, en de midterm-verkiezingen in het najaar dichterbij komen, kan het politieke probleem voor president Trump wel groeien.

Opvallend is dat de afgelopen dagen de olieprijs direct steeg of daalde door uitspraken van Trump zelf. De Amerikaanse president is een van de grote factoren die invloed hebben op de olieprijs, analyseert directeur van het Centre for International Energy Policy (CIEP) Pier Stapersma. Om de olieprijs te laten dalen, kan de Amerikaanse regering van alles proberen, maar essentieel is dat de olietankers weer gaan varen door de Straat van Hormuz.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De politie heeft naar aanleiding van het nieuws over de aanhouding van Joannes B. nog meer meldingen binnengekregen over de invalkracht op kinderdagverblijven. Het gaat om ongeveer 20 meldingen. Dat zegt de officier van justitie vandaag op een eerste pro forma zitting. B. werd in november 2025 aangehouden voor een poging tot verkrachting van een 2-jarig meisje op een locatie van kinderopvang Partou in Amsterdam. 

De 66-jarige Joannes B. wordt op dit moment verdacht van zes feiten, waaronder het misbruiken van kinderen en het vervaardigen van kinderporno van een 3-jarig jongetje en een baby. Vandaag gaat het om vier kinderen. Daarnaast zijn er nog negen kinderen betrokken. Voor het merendeel geldt dat van hen naaktfoto’s zijn gemaakt waarop geen seksuele handelingen te zien zijn.

De verdenkingen gaan over een periode van 7 januari 2024 en november 2025. Het Openbaar Ministerie laat vandaag weten dat er na berichtgeving in de media nog meer meldingen binnen zijn gekomen. De meldingen worden nu nagelopen. 

Joannes B. aanwezig

Joannes B. was vandaag aanwezig bij een eerste zitting en kwam de zaal binnen in een lichtblauwe jas met zijn capuchon op. Op vragen van de rechtbank over de verdenking zegt hij: "Ik hoor het aan en het verrast mij hier en daar. De feiten zijn voor mij niet herkenbaar. Hoe dan ook wil ik over alle feiten met mijn advocaat van gedachten wisselen om te kijken wat daar de meest verstandige en eerlijke beantwoording op is."

B. is aangehouden nadat een vader van een meisje van twee jaar aangifte had gedaan. Zijn dochtertje zat op 20 november vorig jaar bij de invalkracht op schoot, waarna hij haar zou hebben betast. Het gebeurde op de eerste dag dat de man als invalkracht werkzaam was bij het kinderdagverblijf in de stad. Uit onderzoek naar de man is kinderpornografisch materiaal en een kindersekspop aangetroffen. 

Het grote I Amsterdam-logo, met een stempotlood in plaats van de 'I', staat sinds deze week op Kraaiennest in Zuidoost. Burgemeester Halsema hoopt dat de letters zorgen voor meer stemmers tijdens de gemeenteraadsverkiezingen.

"De opkomst in Zuidoost is vaak heel erg laag", legt Halsema uit. "Dat is heel zorgelijk. Want juist mensen in Zuidoost kunnen last hebben van armoede, woningnood, onveiligheid op straat. Allemaal zaken waar de gemeente voor verantwoordelijk is."

De letters trokken vanmorgen, ondanks de regen, toch voorbijgangers aan die een foto kwamen maken. "Ik heb ze heel mooi op de foto gezet, met mijn autootje erbij", zegt een van hen. Veel voorbijgangers zeggen juist wel te gaan stemmen. "Voor mij gaan de verkiezingen om het parkeren. We betalen een hoop parkeerbelasting", zegt een buurtbewoner.

27,9 procent

Aanstaande woensdag kan er zowel gestemd worden voor de gemeenteraad als de stadsdelen - die bekend staan als bestuurscommissies. Tijdens de vorige stadsdeelverkiezingen lag de opkomst in Zuidoost op slechts 27,9 procent. In alle andere stadsdelen was dat percentage hoger. In het centrum kwamen de meeste stemmers, daar lag de opkomst op 51,9 procent. 

Kleine kanttekening is dat het stemmen op stadsdelen alleen in het eigen stadsdeel mag en dat een deel van de stemmers uit Zuidoost mogelijk in een ander stadsdeel wel voor de gemeenteraad heeft gestemd. De opkomst in heel Amsterdam was tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 46,6 procent.  

De letters, die vorig jaar tijdens de landelijke verkiezingen op de Dam stonden, blijven nog tot woensdag staan. 

In twee jaar tijd zijn er 1600 sociale huurwoningen bijgekomen in de stad. Toch zijn er nog steeds weinig betaalbare woningen en blijven de huren in de vrije sector stijgen. Dat blijkt uit het tweejaarlijkse onderzoek Wonen in Amsterdam (WiA).  

Voor huurders met een middeninkomen, zo'n 19 procent van de huishoudens, is huren nog steeds erg duur. Zij zijn vaak aangewezen op dure huurwoningen in de vrije sector, waardoor zij een groot deel van hun inkomen moeten besteden aan de huurlasten. Bovendien stijgen de huurprijzen in de vrije sector relatief snel. 

Uit het tweejaarlijkse het onderzoek, dat werd uitgevoerd door blijkt dat 40 procent van de woningen in het dure segment wordt bewoond door mensen die daar eigenlijk een te laag inkomen voor hebben.  

Meer dure koopwoningen

Het totaal aantal woningen in de stad is in twee jaar tijd met 12.000 gestegen tot 490.000 woningen. Jarenlang kwamen er vooral woningen bij in de private huursector, maar die groei is tot stilstand gekomen. Het aantal koopwoningen is daarentegen wel toegenomen, vooral door de verkoop van bestaande huurwoningen door private verhuurders aan eigenaar-bewoners.

Door die verkoop van private huurwoningen neemt het aanbod van koopwoningen wel toe. Alleen is slechts een klein deel van deze woningen betaalbaar voor lage- of middeninkomens met alleen een hypotheek. Veel woningen worden dan ook gekocht door huishoudens met eigen middelen.

Meer sociale huurwoningen

Het aantal sociale huursector is tussen 2023 en 2025 gegroeid van ongeveer 221.900 naar 223.000 woningen. Die groei komt vooral door de woningcorporaties, blijkt uit onderzoek. In totaal bouwden zij 1600 sociale huurwoningen in twee jaar tijd. 

Volgens wethouder Zita Pels (Volkshuisvesting) laten deze cijfers zien dat ingrijpen in de markt werkt. "Doordat we afspraken maken met corporaties over de verkoop van sociale huurwoningen neemt onze voorraad weer toe. En door maatregelen als de opkoopbescherming en de wet Betaalbare huur komen woningen weer beschikbaar voor mensen die er zelf willen gaan wonen. Ik maak me dan ook grote zorgen over de voornemens van het nieuwe kabinet om dit soort maatregelen af te zwakken of in te perken.”

De politie onderzoekt 20 nieuwe meldingen over misbruikverdachte kinderopvang en vrees voor meer drugsoverlast door verdwijnen van stichting Mainline. Dat en meer in het AT5 Nieuws van woensdag 11 maart, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk. 

Ze lacht er verlegen bij als ze vertelt dat ze niet gaat stemmen. "Ik kan je niet zeggen waarom niet." Na wat doorvragen blijkt dat Verginia vroeger wel stemde, maar ermee is gestopt sinds ze met pensioen is. "Ook al stem je, alles blijft hetzelfde. " In het programma Waldy Hoort Stemmen bezoekt verslaggever Waldy van Geenen met een stembus verschillende buurten in de stad, om te peilen wat Amsterdammers deze gemeenteraadsverkiezingen gaan stemmen.

In het buurtje in Bijlmer-Centrum tussen de Gooiseweg en Ganzenhoef wonen veel ouderen met hier en daar een jong gezin. Verginia (72) werkte vroeger als ondersteunend verpleegkundige in de zorg. Een erg rooskleurige kijk op haar persoonlijke situatie heeft ze niet bepaald. "Ik heb hard gewerkt in mijn tijd. Maar als ik erop terugkijk, had ik liever niet gewerkt en steungeld ontvangen." Volgens haar komt ze financieel wel rond, maar heeft ze het niet breed. "Ik heb zo lang gewerkt voor zo weinig."

Lage opkomst

Bijlmer-Centrum heeft door de jaren heen van alle wijken in de stad altijd de laagste opkomst bij verkiezingen. De laatste gemeenteraadsverkiezingen in 2022 spande de kroon, toen ging maar 22% van de stemgerechtigden naar het stembureau. Van de mensen die wel gingen stemmen, deed een vijfde dat op BIJ1. De Bijlmer is bij uitstek het deel van de stad waar de partij goed scoort. Een paar maanden terug echter, zakte BIJ1 bij de Tweede Kamerverkiezingen weer terug naar 9%. GroenLinks-PvdA was toen veruit de grootste in Bijlmer-Centrum, met een kwart van alle stemmen. 

Programma voor de Bijlmer

Iets meer richting de Bijlmerdreef doet Daphne Olivieira haar deur open om het gesprek aan te gaan. Zij hoeft niet meer na te denken over waarop zij gaat stemmen. "Ik stem op BIJ1. Zij hebben een programma dat vooral gericht is op mensen uit de Bijlmer en mensen van kleur. Ze richten zich op mensen die buiten de grote groep vallen."

Zelf, als zwarte vrouw, zegt Olivieira zich niet onderdeel te voelen van de Nederlandse bevolking. "Mijn witte man heeft genoeg keuze qua partijen. Hij wordt goed vertegenwoordigd. BIJ1 is er voor mijn belangen." Verder noemt ze de wooncrisis als een van de belangrijke punten om te stemmen voor de partij met Tofik Dibi als lijsttrekker. "Ik heb volwassen kinderen, en die kunnen geen huis vinden in Zuidoost. BIJ1 komt op voor onze jongeren in Zuidoost."

Een café op de Bos en Lommerweg in West is door burgemeester Halsema per direct gesloten. Na verschillende meldingen over dat er in de zaak illegaal gegokt zou worden, was er vorige maand een politie-inval.

Vanaf vorig jaar kwamen bij de politie meerdere tips binnen over vermoedelijk illegale gokpraktijken in het café. Deze vermoedens werden vorige maand bevestigd toen een zogenoemde ondersteuningsgroep, een speciale eenheid van de politie, het pand binnenviel. In het café trof de politie 17 personen aan. Bij meerdere van hen werden bonnetjes gevonden die betrekking hadden op geplaatste weddenschappen. 

Bij de doorzoeking werd een computer aangetroffen waaruit bleek dat bezoekers op verschillende sportwedstrijden geld in konden zetten. Bezoekers konden vervolgens bonnetjes met hun inzet printen naast de kassa van het café. Op bonnetjes die de politie vorige maand aantrof, was te zien dat bezoekers geld hadden ingezet op voetbalwedstrijden die op die dag plaatsvonden.

Burgemeester Halsema sluit het pand, omdat de illegale gokpraktijken in het café een ernstige overtreding van de openbare orde veroorzaken. Daarnaast heeft het café met deze praktijken stelselmatig en op grote schaal de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) overtreden. 

Het café is voor zes maanden gesloten.

Vanaf 1 juli gelden overal in de stad nieuwe tijden voor het aanbieden van bedrijfsafval. Doel is het verminderen van overlast door meeuwen en ratten. Ook moeten de nieuwe tijden zorgen voor een betere doorloop op de stoepen. "Door het beperken van de tijd dat bedrijfsafvalcontainers op straat mogen staan, krijgen we schonere en aantrekkelijkere straten."

Dat meldt verantwoordelijk wethouder Hester van Buren in een persbericht. Volgens haar staan de containers en het bijgeplaatste afval nu soms hele dagen buiten, met overlast tot gevolg.

Voor de stadsdelen Centrum en Zuid golden al nieuwe aanbiedtijden voor bedrijfsafval. Zo mogen de containers in Centrum alleen tussen 06.00 en 11.00 uur worden aangeboden en in Zuid tussen 07.00 en 12.00 uur. Voor de overige stadsdelen en Weesp mag dat per 1 juli van 07.00 tot 16.00 uur, waar er nu nog geen vaste aanbiedtijden zijn. 

De gemeente gaat alle ondernemers informeren over de veranderingen. Wie zich niet aan de nieuwe tijden houdt, riskeert een boete van minimaal 550 euro.

Op dinsdag 17 maart zendt AT5 live het slotdebat uit vanuit theater Meervaart in Nieuw-West. 11 politieke partijen kruisen nog één keer de degens met elkaar voordat jij op 18 maart je stem mag uitbrengen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Helaas zijn de plekken inmiddels allemaal vergeven.

PvdA, GroenLinks, D66, VVD, Partij voor de Dieren, SP, Ja21, Volt, CDA, Bij1, Denk zullen in vijf rondes met elkaar in debat gaan over verschillende thema's die spelen in de stad. 

Update woensdag 11 maart: alle plekken voor het debat voor publiek zijn inmiddels vergeven. Mensen die zijn ingeloot, zijn gemaild. Check ook je spambox. 

Goed nieuws voor degene die niet is ingeloot: de uitzending is dinsdag vanaf 19 uur live te zien op AT5. Ook online doen we uitgebreid verslag. 

Op woensdag 18 maart kunnen Amsterdammers naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. In de aanloop naar de verkiezingen wordt er volop campagne gevoerd en vinden er allerlei debatten plaats. Volg de ontwikkelingen de komende tijd in dit liveblog. 

De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt politieke partijen voor mogelijke privacyovertredingen in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Zo mogen partijen reclames op sociale media alleen richten op een specifieke groep kiezers als die ontvangers daar toestemming voor hebben gegeven. En dat is vaak niet het geval. 

In aanloop naar 18 maart constateerde de toezichthouder 40 gevallen waarin politieke partijen vermoedelijk de regels overtraden; zij krijgen een waarschuwingsbrief. Gaan ze hierna opnieuw in de fout, riskeren ze sancties. Welke partijen een waarschuwing hebben gekregen, is niet bekendgemaakt.

Sinds vorig jaar gelden nieuwe Europese regels voor online politieke reclame, die moeten voorkomen dat kiezers heimelijk worden beïnvloed of gemanipuleerd in hun politieke keuzes.

"We hebben elders in de wereld gezien dat mensen in de opmaat naar verkiezingen op grote schaal gemanipuleerd kunnen worden door persoonsgerichte advertenties, bijvoorbeeld op sociale media", schrijft AP-vicevoorzitter Monique Verdier in een persbericht. "Daarvoor werden persoonlijke gegevens uit sociale media profielen misbruikt. Dat zorgde voor een groot privacyschandaal en het ondermijnde democratische processen. Juist daarom is toezicht op online politieke reclame zo belangrijk."

Kevin Kreuger van Ja21 heeft inmiddels schriftelijke vragen ingediend naar aanleiding van een Tiktok-filmpje waarin Zita Pels uitspraken over onder meer ICE en Donald Trump nasynchroniseert. Het filmpje is verderop in dit liveblog te zien.

"Wat bedoelt het college met: 'Fck b1tches get money’ en hoe gaat het college hier praktische uitvoering aan geven?", is de eerste van de acht vragen die zijn ingediend. Ook wil Ja21 weten wat Pels bedoeld met 'eat the rich'. 

Ja21 vindt dat het filmpje in strijd is met de wet. "Aangezien het ten strengste verboden is om campagne te voeren op of vanuit de Stopera, kunnen wij bij Ja21 niet anders concluderen dan dat Pels hier spreekt in haar rol als wethouder en dus het collegestandpunt vertolkt," zegt Kevin Kreuger. Kreuger is op dit moment nog fractievoorzitter van Ja21. Deze campagne is hij geen lijsttrekker, omdat hij na de verkiezingen vertrekt uit de raad.

Volgens GroenLinks deelt bijna iedere politieke partij filmpjes vanuit de Stopera. Pels zei eerder vandaag tegen AT5 dat de Tiktok-video grappend bedoeld was. "Als je het niet leuk vindt, scroll je toch door?"

Twee dagen voor de verkiezingen organiseren debatcentrum De Balie en Het Parool twee slotdebatten. Het eerste gaat tussen lijsttrekkers van de kleine partijen, onder wie Juliet Broersen (Volt), Rogier Havelaar (CDA) en Tofik Dibi (Bij1). 

Een dag later wordt het tweede deel van de debatavond uitgezonden. Dan kruisen politici van de grote partijen de degens. Lijsttrekkers van PvdA, GroenLinks, D66, VVD, Partij voor de Dieren, Ja21, Denk en SP zijn bij het 'grote debat' van de partij.

Beide debatten worden op Salto uitgezonden. Deel 1 is op 16 maart om 22.00 uur te zien. Deel 2 is op 17 maart om 20.00 uur te zien.

In een portiek aan de Van Gentstraat in Bos en Lommer is afgelopen nacht voor de tweede keer deze week een explosief afgegaan. De politie is op zoek naar twee in het zwart geklede verdachten die na de ontploffing zouden zijn gevlucht op een scooter. Of er een verband is tussen de twee zaken wordt nog onderzocht.

De hulpdiensten kregen rond 01.15 uur melding van iemand die een harde knal had gehoord in de Van Gentstraat. In een portiek was een explosief afgegaan, waarna brand was ontstaan bij een voordeur. De deur raakte hierdoor beschadigd. Er vielen geen gewonden. 

De politie zette de omgeving af voor onder meer sporenonderzoek en zocht in de buurt naar de dader of daders. Volgens getuigen gaat het om twee in het zwart geklede verdachten met jassen van het merk The North Face. Ze zouden op een scooter zijn gevlucht via de Haarlemmerweg in de richting van de Admiraal de Ruijterweg. De politie komt graag in contact met meer getuigen en met omwonenden die camerabeelden hebben. 

Dezelfde portiek was maandag iets voor middernacht ook al doelwit van een explosie. Het pand liep die dag alleen wat roetschade op. Ook toen was er sprake van twee in het zwart geklede verdachten, die na de explosie zouden zijn gevlucht op een scooter. Er is nog niemand aangehouden. 

In een auto aan de Boven Rijkersloot in Diemen is gisteravond een gewonde man aangetroffen. Hij is vermoedelijk slachtoffer van een steekpartij. Er is nog niemand aangehouden.

De hulpdiensten kwamen rond 23.15 uur af op de melding. Of de man ook daadwerkelijk slachtoffer is van een steekpartij, wordt nog onderzocht. Hij is naar het ziekenhuis gebracht.

De politie zette een deel van de omgeving af voor onderzoek. 

Afgelopen week maakte Stichting Mainline, die zich inzet voor de gezondheid van drugsgebruikers, bekend dat ze dit jaar noodgedwongen moet stoppen omdat het Rijk hun financiering terugtrekt. Daarmee gaat ook veel kennis en onderzoeksdata verloren die veldwerkers dagelijks verzamelen. Hiermee ondersteunen ze hulporganisaties voor verslaafde dak- en thuislozen. Nu Mainline verdwijnt, vrezen ze voor meer overlast op straat.

Katja Berends is veldwerker van Stichting Mainline. Vandaag zoekt ze drugsverslaafden op bij de gebruikersbus naast het Oosterpark. Een mobiele gebruikersruimte bemand door hulpverleners van Stichting De Regenboog waar verslaafden ook terechtkunnen voor schone spuiten, iets te eten en te drinken en een gesprek met een maatschappelijk werker.  

Terwijl Berends vraagt hoe het met de verslaafden gaat, helpt ze hen met het verlengen van hun basepijpjes, die vaak heel kort zijn. Met een langere pijp kan de hete damp van de verhitte crack die ze inademen beter afkoelen en dat geeft minder schade aan hun longen.

Beperken van gezondheidsschade

Mainline probeert zo de gezondheidsschade te beperken van drugsverslaafden en het geeft veldwerkers ook de kans om makkelijk het gesprek met hen aan te gaan en kennis te verzamelen voor onderzoek. Hiermee ondersteunt Mainline de hulpinstanties in Amsterdam, maar ook in de rest van Nederland. "Zo zijn we vandaag te weten gekomen dat veel jonge drugsgebruikers nu al de longziekte COPD hebben, dat is alarmerend."

Daarnaast geeft Mainline ook bijna 100 trainingen per jaar aan hulpverleners in het hele land. Dat stopt dus binnenkort en dat raakt ook zorgorganisaties voor verslaafde dak- en thuislozen. Fay Toxopeus, die de hulpverlening bij de gebruikersbus van Stichting De regenboog coördineert, baalt dat Mainline moet stoppen. "Wij hebben heel veel aan hun kennis en niet de tijd om zo diepgravend onderzoek te doen", zegt ze.

300.000 euro 

De gemeente Amsterdam sprong vorig jaar al bij door de jaarlijkse subsidie van Mainline van 80.000 euro te verhogen naar 155.000 euro. Maar Mainline, dat landelijk werkzaam is, redt het niet zonder de 3 ton Rijkssubsidie. Ancella Voets van Stichting Mainline vindt het onbegrijpelijk dat het Rijk geen geld meer wil geven en zegt dat gemeentes dit zelf moeten bekostigen. "Wij zijn een landelijke organisatie en hebben die Rijkssubsidie van drie ton echt nodig. We hebben niet de capaciteit om bij alle 342 gemeentes langs te gaan, Wij zijn met 10 mensen waarvan meer de helft veldwerkers zijn, we hebben niet eens de capaciteit om bij de 15 grootste gemeentes langs te gaan."

Meer overlast op straat 

Voets denkt dan ook dat met het wegvallen van Mainline er meer nadruk komt te liggen op repressie, zoals handhaving en terugdringen van drugsoverlast op straat. "De overheid raakt het zicht kwijt op heleboel mensen die ze niet meer bereikt en ook de politie zal straks meer capaciteit moeten inzetten voor het oplossen van problemen. Dat is niet nodig als je zorg aan die mensen biedt." 

De komende maanden bouwt Stichting Mainline haar werkzaamheden af. Eind maart moeten de eerste medewerkers al vertrekken.

De zaak tegen Joannes B., die verdacht wordt van aanranding en een poging tot verkrachting op kinderopvang Partou, dient vandaag. Hij werd betrapt door het vierogenprincipe: een collega liep binnen toen de 66-jarige B. een 2-jarig meisje in de klas onzedelijk betastte. Hoe werkt het principe en kan er nog meer gedaan worden? 'Dit geval bewijst hoe belangrijk die extra ogen blijven.'

Een collega liep binnen, net toen Joannes B. het 2-jarige meisje op zijn schoot had en haar onzedelijk aanraakte. Het was de eerste dag van B. op die locatie van kinderdagverblijf Partou. Nog diezelfde dag werd hij van de groep gehaald.

Niet veel later werd hij door de politie aangehouden en werd thuis nog meer bewijs van misbruik buiten de opvanglocatie gevonden. 'Doordat er een ervaren medewerker mee kon kijken volgens het vierogenprincipe, is het bij de opvang vroeg opgemerkt,' zegt Gjalt Jellesma van Boink, een belangenvereniging voor ouders 

Het vierogenprincipe is ingesteld in 2013, na het grootschalige misbruik van Robert M. bij kinderdagverblijf 't Hofnarretje. 'Het betekent dat er altijd iemand kan meekijken', legt Brancheorganisatie Kinderopvang uit.

De wet houdt niet per se in dat er continu twee mensen - een collega of ouder - voor de groep moeten staan. 'Een opvang kan de controle ook regelen met open deuren, glazen ruimtes of camera's.' Dat iemand binnen kan lopen, en dat ook vaak doet, moet misbruik voorkomen. 

Camera's niet genoeg

Veel ouders vroegen zich volgens een brief van Partou toch af waarom er geen camera's zijn gebruikt bij de opvang. Camera's werken niet genoeg, verklaart Partou. 'Misbruikers weten het misbruik buiten camera's te houden, bijvoorbeeld door met hun rug het zicht af te schermen', zegt Jellesma. 

B., die in Almere woonde, zou echter al eerder misbruik hebben gepleegd: onder andere op een 13-jarige jongen met een beperking die hij thuis verzorgde. Thuis geldt het vierogenprincipe niet. Volgens Jellesma is het daarom een groot probleem dat ouders steeds vaker zijn toegewezen op het inhuren van particuliere thuiszorg. 'Door weinig geld en tijd bij opvang en lange wachttijden zijn ouders - vooral met kwetsbare kinderen met een beperking - vaak toegewezen op het inhuren van opvang thuis, zonder extra paar ogen.'

Onderzoek naar uitzendbureau

Partou kondigde deze week ook aan een onderzoek te gaan laten uitvoeren naar het uitzendbureau dat B. in dienst had. B. kon verdeeld over twee jaar in totaal achttien dagen op veertien locaties van de kinderopvang werken. Of hij daarbij ook mogelijk kinderen misbruikte, liet het OM niet weten. 

Er zouden vanuit collega's al eerder signalen bij uitzendbureaus zijn gekomen dat B. 'niet prettig met kinderen omging'. Vanwege privacywetgeving mogen uitzendbureaus - B. werkte bij verschillende bureaus - zulke informatie zonder bewijs niet met elkaar delen. Hij bleef een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) behouden, omdat er niet eerder expliciet bewijs was van misbruik.

Partou wil daarom breed onafhankelijk onderzoek naar hoe uitzendorganisaties omgaan met screening en het delen van signalen tussen organisaties. Jellesma: 'Het vierogenprincipe beschermt niet alles'.

Linkse partijen BIJ1, SP en De Vonk slaan vandaag tijdelijk de politieke handen ineen: zij delen bij station Kraaiennest in Zuidoost gratis OV-kaartjes uit. De partijen vinden dat OV gratis moet zijn, vooral ook voor mensen aan de randen van de stad. "Het kan niet zo zijn dat zij straks niet meer goed naar hun werk kunnen komen."

Dat zorgt voor blije gezichten bij reizigers bij station Kraaiennest vanmiddag. 'Mobiliteit is een recht', zegt Angelo Delsen, lijsttrekker van de SP. Dat het huidige college gratis OV-passen geeft aan mensen met een laag inkomen, noemt hij 'armoedepolitiek'.

'Het stadsbestuur wil graag toewerken naar een autoluwe stad, maar daar moet wel iets tegenover staan', vult De Vonk-lijsttrekker Chris de Ploeg aan. 'Gratis ov is dus superbelangrijk.'

De uitdeelmiddag zorgt ook voor een tijdelijke samenwerking tussen BIJ1 en De Vonk, dat zich een aantal jaar geleden juist afsplitste van BIJ1. 'We willen allemaal graag een sterk links geluid laten horen in de raad', zegt Teun Otte, die bij BIJ1 op de lijst staat. Hem gaat het uiteindelijk om een links blok in de gemeenteraad. 'Maar we hebben onze eigen flyers bij ons.'

De Vonk-lijsttrekker De Ploeg staat open voor een verdere samenwerking met moederpartij BIJ1 van lijsttrekker Tofik Dibi. 'Er zijn ook besprekingen geweest. Zij wilden uiteindelijk niet, wie weet later wel.'