De Edison Pop Oeuvreprijs gaat dit jaar naar de band Di-rect. De bandleden hebben de prijs vanavond in ontvangst genomen tijdens het Edison-gala in het AFAS Theater in Leusden.

Volgens de jury heeft de band zich in de afgelopen 25 jaar ontwikkeld "tot een toonaangevend instituut binnen de Nederlandse popmuziek" en is daarbij ieder bandlid "een onmisbare schakel".

Kakkerlakken

Di-rect werd in 1999 opgericht en brak twee jaar later door met de single Just The Way I Do, toen nog met leadzanger Tim Akkerman. Toen die aangaf te willen stoppen, nam Marcel Veenendaal het stokje na een zoektocht via een tv-show over. Met de nieuwe zanger sloeg de band ook artistiek een nieuwe richting in.

Veenendaal was emotioneel bij de uitreiking. Hij wees op de hoogte- en dieptepunten van de band, die de droom om ooit in de Kuip te spelen wist waar te maken en na 27 jaar nog steeds relevant is. "We weten dat we de kakkerlakken zijn van de Nederlandse muziekindustrie", grapte de zanger.

De band Kensington, die net als Di-rect van zanger is gewisseld, kreeg de Edison in de categorie rock. De belangrijke prijs voor de beste single ging naar Frenna voor het nummer ZAAZAA.

Samuel Welten

Roxy Dekker was net als Kensington genomineerd voor het beste album, maar die prijs ging naar Sef voor zijn plaat Lieve monsters.

Dekker, vorige week ook al de grote winnaar van de 3FM Awards, won wel de Edison voor de categorie pop. "Ik weet niet wat ik moet zeggen, ik had het zo niet verwacht. Het betekent veel voor me dat ik me nou echt een credible artiest mag noemen."

De 19-jarige Samuel Welten won in twee categorieën, Hollands en beste nieuwkomer. Andere Edisons gingen naar Afrojack (in de categorie dance), Bente (Nederlandstalig), Cho (hiphop) en Froukje & S10 (alternative).

Ruim twee jaar geleden kregen ze het nieuws dat niemand wil krijgen. "Officieren stonden aan de deur en vertelden ons dat ze was omgekomen bij een drone-aanval", zegt Oneina Oliver-Sanders over haar dochter Kennedy, die was uitgezonden naar Jordanië. De wonden zijn nog niet geheeld, zeker niet met de nieuwe oorlog die Amerika nu voert in het Midden-Oosten.

"Ik moest meteen denken aan de mensen die hetzelfde bezoek krijgen als wij", zegt Oneina. "Aan waar zij de rest van hun leven mee moeten leven. Als moeder voel ik nu mee met iedereen die zo'n zelfde verlies moet meemaken. Of dat nou aan de goede of de foute kant is van dit conflict: dit soort pijn wens ik geen enkele ouder toe."

Rekruteringsbureau naast Subway

Het voelt nog vers, het moment dat hun Kennedy zich in Waycross, Georgia, aansloot bij het leger. "Ze ging naar de Subway voor een broodje", weet moeder Oneina. "Het rekruteringskantoor van het leger zat daarnaast: ze gaven haar een aanbieding die ze niet kon afslaan, en dus zei ze: Waarom niet?" Een keuze voor een carrière met veel kansen en met aanzien, in een regio waar gemiddeld genomen veel militairen vandaan komen.

"Het was de kans waar ze naar zocht", zegt vader Shawn. "Op goed onderwijs, bijvoorbeeld." Zorgen maakten ze zich op dat moment niet. "Ik heb zelf ook gediend", zegt hij, achteroverleunend in een schommelstoel. "De afgelopen decennia waren we voortdurend betrokken bij oorlogen, maar we zaten juist net in een periode waarin we ons hadden teruggetrokken. We hadden al een tijd geen soldaten verloren."

Na Afghanistan en Irak leken de risico's te overzien, wil hij maar zeggen. "Natuurlijk ben je bezorgd, maar ik had een vals gevoel van veiligheid omdat ze in elk geval niet naar Syrië hoefde", zegt ook Oneina. Vanuit Jordanië, niet ver van de grens met Irak en Syrië, werd Kennedy gestationeerd bij 'Tower 22'. Daar maakte ze deel uit van de door Amerika geleide missie tegen Islamitische Staat.

Dodelijke aanval

Begin 2024 gaat het daar toch mis: Kennedy en twee van haar collega's komen om het leven bij een aanval van een Iraanse drone, waarschijnlijk afkomstig van de door Iran gesteunde terreurorganisatie Kataib Hezbollah. De dodelijkste aanval op Amerikaanse soldaten sinds de chaotische terugtrekking uit Afghanistan.

De aanval wordt nu door het Witte Huis aangehaald als een van de redenen om af te rekenen met decennia van Iraans terrorisme tegen Amerikaanse staatsburgers. "Veel mensen geven Iran de schuld van de dood van onze dochter", zegt Shawn. "Er is absoluut geen empathie voor Iran. Maar wanneer je echt een conflict aangaat, weet je dat er levens geofferd zullen moeten worden", zegt hij over de huidige oorlog. "En je wilt geloven dat, als je iemand verliest, die persoon heeft gevochten voor iets wat juist is. Ik geloof niet dat er voldoende is gedeeld met het publiek over het waarom van deze acties."

Vrees voor Iraanse kernbom

Dat een Iran met kernwapens een grote bedreiging zou vormen, ziet de overgrote meerderheid van de Amerikanen wel. Maar Amerika is een stuk verdeelder als wordt gevraagd naar nut en noodzaak van Trumps ingrijpen. In een peiling van publieke omroepen PBS en NPR geeft 56 procent van de Amerikanen aan tegen militaire actie in Iran te zijn. Onder Republikeinen is er juist veel steun: 79 procent schaart zich achter Trumps acties in Iran.

"Ik denk dat het geweldig is", zegt Damon Koff. Hij zat op school met Kennedy Sanders, was infanterist bij het leger en diende onder meer in Koeweit. "Bush en Obama hebben hun best gedaan, maar die afspraken hielden geen stand, stelt Koff. "President Trump kiest voor een gewelddadigere oplossing, maar ik geloof dat dat wel een permanentere oplossing kan zijn."

De familie Sanders kijkt daar anders naar. De circa 50.000 Amerikaanse soldaten worden mogelijk "onnodig in gevaar gebracht", meent Shawn. Zijn vrouw Oneina wijst naar het huis verder op op de Kennedy L. Sanders-weg, zoals de straat waar ze wonen nu heet. Hun buurjongen is ook naar het Midden-Oosten uitgezonden. "Ik zal niet zeggen dat we bezorgd zijn, maar we bidden dat hij veilig weer thuis mag komen."

De politie heeft vijf jongens aangehouden voor een zware mishandeling in Beverwijk en poging tot doodslag in Heemskerk. Het gaat om tieners van tussen de 12 en 15 jaar uit Castricum, Beverwijk, Heemskerk en Uitgeest. De tieners filmden het geweld en plaatsten het op Snapchat.

Twee verdachten zouden op 13 januari rond 16.30 uur een slachtoffer in Beverwijk hebben mishandeld. Een van hen zou opzettelijk tegen het slachtoffer zijn gebotst, waarna het slachtoffer zijn excuses moest aanbieden door "sorry, koning" of "sorry, baas" te zeggen. Ze filmden het slachtoffer en zetten de beelden vervolgens op Snapchat.

De politie noemt het "zorgwekkend en verschrikkelijk dat verdachten op deze manier slachtoffers angst aanjagen, vernederen en mishandelen". Een 14-jarige jongen uit Castricum en een 14-jarige jongen uit Heemskerk zijn voor het incident aangehouden.

Heemskerk

Vijf dagen na het geweld in Beverwijk mishandelden vier jongens twee leeftijdsgenoten in Heemskerk. Ook hiervan maakten ze video's, die ze opnieuw deelden op Snapchat. Voor het geweld zijn een 12-jarige jongen uit Beverwijk, twee 14-jarige jongens uit Heemskerk en een 15-jarige jongen uit Uitgeest aangehouden.

Een van hen was vijf dagen eerder ook al aangehouden voor de zware mishandeling in Beverwijk. De politie verdenkt de vier tieners van een dubbele poging tot doodslag.

Of het geweldsincident in Heemskerk verband houdt met de mishandeling in Beverwijk kan een woordvoerder van de politie niet zeggen: "Daar doen we nu onderzoek naar", schrijft NH Nieuws.

De regio wordt al langer geteisterd door jongerengeweld.

De twee mannen die zaterdag zijn opgepakt met explosieven bij de burgemeesterswoning in New York probeerden naar eigen zeggen een aanslag te plegen. De 18- en 19-jarige hebben verklaard dat ze geïnspireerd waren door en gelieerd zijn aan terreurorganisatie Islamitische Staat.

Media in de VS melden dat op basis van rechtbankdocumenten. Verdachten Emir Balat en Ibrahim Kayumi zijn vandaag kort voorgeleid. Volgens persbureau AP hebben ze in de rechtszaal niets gezegd.

Kayumi zou wel hebben gegrijnsd richting zijn medeverdachte toen de aanklacht werd voorgelezen. Het tweetal uit Pennsylvania zit onder meer vast op verdenking van hulp aan een terroristische organisatie.

De verdachten hadden afgelopen weekend zelfgemaakte explosieven meegenomen naar de ambtswoning van burgemeester Zohran Mamdani. Daar was op dat moment zowel een anti-islamprotest gaande als een tegendemonstratie.

De verdachten probeerden vergeefs de in elkaar geknutselde explosieven tot ontploffing te brengen. Mamdani en zijn vrouw waren op dat moment niet thuis.

'Groter' dan aanslag in Boston

Na de arrestatie vroegen agenten Balat of hij en Kayumi hetzelfde probeerden te bereiken als bij de aanslagen in Boston van 2013. Destijds werd bij de finish van een marathon een zelfgemaakt explosief tot ontploffing gebracht, met drie doden en honderden gewonden tot gevolg. "Nee, nog groter", antwoordde Balat volgens het rechtbankdossier.

De minister van Justitie, Pam Bondi, heeft op sociale media foto's van de verdachten gedeeld. "We zullen nooit toestaan dat de giftige, anti-Amerikaanse ideologie van IS ons land zal bedreigen", schrijft ze op X.

Het Europees Parlement heeft ingestemd met een nieuwe, strengere terugkeerwet voor asielzoekers. Die maakt het makkelijker om uitgeprocedeerde mensen sneller uit te zetten, ook naar plekken buiten de Europese Unie. Dat zijn de zogenoemde 'terugkeerhubs'.

De wet werd aangenomen met steun van de christendemocraten, de rechts-conservatieven en de radicaal- en extreemrechtse partijen. Een compromisvoorstel van VVD-onderhandelaar Malik Azmani met de centrumpartijen haalde het niet.

PVV-fractievoorzitter Marieke Ehlers die namens de fractie Patriotten voor Europa mee onderhandelde over de nieuwe wetgeving, is blij met het resultaat. "Het kan altijd nog strenger. Maar uitgeprocedeerden kunnen nu langer in detentie worden geplaatst en er is veel flexibiliteit voor landen over de terugkeerhubs."

Hoewel zijn voorstel het niet haalde, zegt ook Azmani tevreden te zijn dat het Europarlement een nieuwe terugkeerwet steunt. "Europa moet grip krijgen op migratie. En daar hoort terugkeerbeleid bij."

Volgens Europarlementariër Tineke Strik (GroenLinks-PvdA) is de nieuwe wet "niet in lijn met de gedeelde Europese normen en waarden", zei ze na de stemming.

'Gevangenissen voor uitgeprocedeerden'

De nieuwe terugkeerwet is het sluitstuk van het Europees migratiepact, het strengere Europese asielbeleid dat in juni ingaat. Op dit moment gelden nog terugkeerregels uit 2008.

Talloze ngo's zijn kritisch op het steeds strengere EU asiel- en migratiebeleid en roepen de EU op met de strenge terugkeerwet te stoppen. Zij zien niets in de 'terugkeerhubs', die volgens hen neerkomen op gevangenissen voor mensen die zijn uitgeprocedeerd.

Ondertussen wil Nederland juist vaart maken met het nieuwe systeem. Na afloop van zijn eerste bezoek aan Brussel maakte asielminister Van den Brink eerder bekend dat Nederland samen met vier andere landen voorop wil lopen met het terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers naar de hubs.

Na het akkoord in het Europees Parlement volgen onderhandelingen met de EU-landen over de nieuwe terugkeerwet. De hoop is dat die gesprekken snel klaar zijn en dat de wet ongeveer gelijk met de andere nieuwe EU-regels van het asiel- en migratiepact in kan gaan.

De Amerikaanse evenementenorganisator Live Nation heeft een schikking getroffen met justitie in de VS. De deal met de multinational, waarvan ook Ticketmaster deel uitmaakt, moet in de VS leiden tot lagere ticketprijzen en het doorbreken van het monopolie van het bedrijf.

Het ministerie van Justitie maakte de schikking met Live Nation vandaag bekend bij het begin van de behandeling van de zaak in New York. Afgesproken is dat Live Nation een boete betaalt van 280 miljoen dollar (ruim 240 miljoen euro). Ook zal het dertien van zijn concertzalen in de VS afstoten en zal het concurrenten toegang bieden tot de ticketverkoop.

Wurggreep

De federale justitie begon de zaak tegen Live Nation in 2024, nog onder de regering van de Democratische president Biden. De organisator werd beschuldigd van dreigementen, vergeldingsacties en andere tactieken om rivalen "te verstikken". Verschillende artiesten, zoals Olivia Dean en Robert Smith van The Cure, hebben ook snoeiharde kritiek geuit op de "schandalige prijzen" en de servicekosten die Ticketmaster voor hun concerten berekende.

Live Nation en Ticketmaster drongen volgens justitie concertzalen langetermijncontracten op waardoor die niet met andere evenementenbedrijven in zee konden gaan. Ook zou het bedrijf concertlocaties duidelijk hebben gemaakt dat ze geld en fans zouden verliezen als ze niet voor Ticketmaster zouden kiezen. Live Nation zou zo de hele muziekscene in een wurggreep houden.

De entertainmentgigant kon dat doen doordat het in de VS de controle heeft over bijna ieder aspect van de evenementenindustrie, van promotie tot de kaartverkoop. Ook in Europa is de organisator eigenaar van tientallen concertzalen en dochterorganisaties, zoals bijvoorbeeld het Nederlandse Mojo Concerts. De deal geldt alleen voor de VS en heeft geen directe gevolgen voor Europa. In Nederland zijn er meer concurrenten, zoals Eventim en Paylogic.

Nog niet rond

De rechtszaak tegen Live Nation in de VS is overigens nog niet van de baan met de schikking. De rechter moet de schikking nog goedkeuren en staten kunnen besluiten zich wel of niet bij de afspraken aan te sluiten. Tientallen staten staan achter de deal, zegt een functionaris van het ministerie van Justitie tegen persbureau AP, maar meer dan twintig willen de zaak doorzetten om verdergaande eisen te stellen aan het entertainmentbedrijf.

De New Yorkse procureur-generaal Letitia James schrijft in een verklaring dat de deal "het monopolie, de kern van deze zaak, niet aanpakt". Haar collega Nick Brown in de staat Washington stelt dat de staten die door willen gaan "een sterke zaak hebben om het bedrijf verantwoordelijk te stellen voor zijn illegale gedrag".

De korpsleiding van de politie biedt excuses aan voor de brief die naar 1700 politiemensen is gestuurd vanwege het bekijken van het dossier in de zaak-Lisa. Medewerkers die daarover een brief hebben gekregen, kunnen die als niet verzonden beschouwen, zegt de korpsleiding.

"We hadden eerst het gesprek moeten aangaan in plaats van direct een brief uit te reiken", staat in een politiebericht. Alle medewerkers hebben nu een mail ontvangen waarin de korpsleiding zegt dat de brieven zijn ingetrokken. "We hebben het niet goed gedaan. Dat spijt ons."

Ook minister Van Weel biedt zijn excuses aan. In een Kamerbrief geeft hij toe dat hij zijn woorden zorgvuldiger had moeten kiezen en dat hij het dossier en andere politiesystemen door elkaar haalde. Daarmee wekte hij de indruk dat deze honderden politiemedewerkers in het onderzoeksdossier hadden rondgeneusd. Maar dat dossier is afgeschermd en alleen toegankelijk voor mensen die eraan werken.

Tekst en uitleg

Vorige week werd bekend dat politiemensen uit het hele land in de politiesystemen hadden gezocht naar informatie in de zaak van het vermoorde meisje uit Abcoude. Het ging om in totaal zo'n 1700 medewerkers die daar geen goede reden voor zouden hebben gehad. De meesten werken waarschijnlijk niet aan de zaak.

Deze medewerkers kregen een brief waarin stond dat ze in een gesprek met hun leidinggevende uitleg moesten geven over de redenen dat zij in het dossier keken. Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid noemde hun gedrag onacceptabel. De familie van Lisa liet weten dat ze het heel pijnlijk vonden.

Bij voorbaat veroordeeld

De brieven leidden tot veel boosheid binnen het korps. Medewerkers vonden dat hun professionaliteit en integriteit in twijfel werd getrokken en voelden zich bij voorbaat veroordeeld.

Nu erkennen korpschef Janny Knol en plaatsvervangend korpschef Wilbert Paulissen dat dat kwam door hun manier van communiceren.

Onderzoek gaat door

Het onderzoek naar het onnodig raadplegen van het dossier door politiemedewerkers gaat door. Daar waren volgens de korpsleiding goede redenen voor: "Er waren zeer concrete signalen over onterechte bevragingen en er is vertrouwelijke informatie in de media beland."

De medewerkers die betrokken zijn, worden nu persoonlijk uitgenodigd voor een gesprek met hun leidinggevende. Die gesprekken zijn volgens korpsleiding bedoeld om "de context van de bevragingen vast te stellen en om bewustwording over zorgvuldige omgang met politie-informatie te vergroten".

Zaak tegen Chris Jude

De 17-jarige Lisa uit Abcoude werd in augustus vorig jaar met messteken om het leven gebracht in Duivendrecht. De man die daarvoor werd opgepakt heeft inmiddels bekend. De 23-jarige man, die zich Chris Jude noemt, heeft ook verklaard dat hij stemmen hoort die hem opdrachten geven. Hij wordt naar verwachting deze maand onderzocht door het Pieter Baancentrum. De volgende zitting in de zaak is op 30 april.

Door de oorlog in het Midden-Oosten stijgen de prijzen van olie en gas maar door. Gas kost al zo ongeveer twee keer zo veel als op de dag voor de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran. De olieprijs ging in diezelfde tijd ook flink omhoog, van zo'n 73 dollar per vat Brent-olie naar eventjes 119 dollar vandaag.

Voor wie een auto heeft zijn de hogere prijzen nu al te merken aan de pomp. Het dure gas is vooral een tegenvaller voor mensen van wie het energiecontract afloopt.

Aan welke knoppen kan de overheid draaien om de prijzen dragelijk te houden en wat kan je zelf doen?

1. Accijns of ov

Het meest voor de hand ligt een verlaging op de accijns, de belasting die de overheid heft op brandstoffen als benzine, diesel en lpg. De overheid verlaagde die accijns al eerder, om de prijzen aan de pomp betaalbaar te houden. Bijvoorbeeld in 2022, toen de brandstofprijzen na de Russische inval in Oekraïne hard stegen. Die korting loopt nog tot eind 2026, maar is dit jaar wel iets minder ruim.

Premier Jetten zei gisteren tegen Nieuwsuur voorlopig niet van plan te zijn om de brandstofaccijnzen te verlagen.

Een andere optie is het goedkoper maken van het openbaar vervoer, als alternatief voor de auto. Omdat de Staat voor 100 procent eigenaar is van de NS, heeft de politiek relatief veel invloed op die prijs. Begin dit jaar steeg de prijs van een treinkaartje met gemiddeld 6,25 procent. Daarmee is het openbaar vervoer in Nederland al jaren duurder dan in buurlanden als Duitsland. In Luxemburg is reizen met de trein, bus of metro zelfs helemaal gratis.

2. Strategische reserves

Voor een andere noodoplossing moet Nederland samen met andere landen optrekken: de strategische oliereserves. Onder de paraplu van het Internationale Energieagentschap werken Europese landen sinds de oliecrisis in de jaren 70 samen met landen als Japan, Canada en de VS om grote voorraden ruwe olie achter de hand te houden.

Vandaag waren ministers van zeven van deze landen samen om met het agentschap over het vrijgeven van een deel van de reserves te praten. Nederland kan zich daar op een later moment bij aansluiten.

De laatste keer dat Nederland olie uit de strategische opslag vrijgaf was in 2022, toen de export van olie uit Rusland deels wegviel. "Het is voor situaties waarin we nu zitten", zegt energie-expert Lucia van Geuns. "Ik denk dat het terecht is dat de landen hier nu over spreken. Het kalmeert de markt. Dat zou in principe de prijzen enigszins moeten dempen."

3. Noodfonds

Naast de verlaging van accijns, was er de afgelopen jaren ook het Tijdelijk Noodfonds Energie. Dat fonds werd jaarlijks opengesteld om huishoudens met lage inkomens en hoge energierekeningen te ondersteunen.

In 2025 werd van zo'n 115.000 huishoudens een deel van de energierekening betaald. Momenteel is het niet meer mogelijk om een nieuwe aanvraag te doen bij het noodfonds. Het is de bedoeling dat er eind dit jaar toch weer een nieuws fonds komt, maar dat is nog in de maak.

Hoe effectief de noodfondsen de afgelopen jaren waren, is volgens onderzoeker Anika Batenburg van TNO onduidelijk. Maar in theorie is het doeltreffender dan het verlagen van accijns of het goedkoper maken van treinkaartjes. "Dat soort maatregelen zijn voordelig voor iedereen, ook voor de groep die geen moeite heeft om de energiekosten te betalen. Een noodfonds is gerichter en dus efficiënter."

4. Wat kun je zelf doen?

"Gelukkig hebben veel mensen hun tarief nog even vaststaan", zegt Erica Meijerink van Energiebank Rotterdam. Veel extra vragen over de gasprijzen krijgt de Energiebank nog niet. Dat geldt ook voor verschillende energie-inloopspreekuren die de NOS sprak. "Maar ik hou m'n hart vast", zegt Meijerink.

Op het moment dat iemands vaste energiecontract afloopt, kan het tarief voor gas een stuk hoger komen te liggen. Hoe langer de gasprijzen hoog blijven, hoe meer mensen het dus zullen merken.

Voor die mensen heeft Meijerink wel wat tips. "Korter douchen kan veel schelen", zegt ze. "Een keer 10 minuten douchen maakt niet veel uit, maar 365 dagen lang douchen wel. Iets minder douchen kan echt geen kwaad en het scheelt zeker geld."

Dat geldt ook voor de verwarming een graadje lager zetten. "Het weer helpt ons nu een beetje. Iedereen is blij met het zonnetje."

Een automobilist is gisteren in Zoetermeer betrapt op een gigantische snelheidsovertreding. De bestuurder reed 166 kilometer per uur waar een snelheidslimiet van 50 kilometer per uur gold. De persoon raakte meteen het rijbewijs kwijt.

Ook wordt de bestuurder aangemeld voor een cursus bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). Daar krijgt de automobilist verplichte lessen over de gevolgen en risico's van gevaarlijk rijgedrag en leert die wat veilig rijden inhoudt.

Volgens de verkeerspolitie van Den Haag brengen dit soort snelheden grote risico's met zich mee. Te hard rijden is nog altijd een belangrijke oorzaak van ernstige verkeersongevallen, meldt RTV West.

Op de tiende dag van de oorlog in het Midden-Oosten is Iran opnieuw zwaar gebombardeerd. Desondanks was in Teheran een mensenmassa bijeengekomen voor een door het regime georganiseerde steunbetuiging aan de nieuwe opperste leider Mojtaba Khamenei.

Als reactie op de Israëlische en Amerikaanse luchtaanvallen voerde Iran opnieuw raket- en droneaanvallen uit op diverse landen in de regio. In Israël werd het elfde dodelijke slachtoffer van de oorlog gemeld en Turkije heeft voor de tweede keer een ballistische raket onderschept. Ondertussen zijn de energieprijzen door het dak geschoten.

In dit artikel zetten we de ontwikkelingen van vandaag op een rij. Alle updates over de oorlog vind je in ons liveblog.

Leger zweert trouw aan Khamenei

De Iraanse strijdkrachten hebben trouw gezworen aan Mojtaba Khamenei, de tweede zoon van de gedode Ali Khamenei. In een aantal steden kwamen aanhangers bijeen om de nieuwe leider te steunen, aldus Iraanse staatsmedia. "Dood aan Amerika, dood aan Israël", scandeerden deelnemers aan deze manifestaties.

Eerder dit jaar werden massaprotesten tegen het regime op bloedige wijze neergeslagen. Het is onduidelijk hoeveel aanhangers het regime nog werkelijk heeft, maar de massabijeenkomst in Teheran is bedoeld als signaal dat Trump vergeefs heeft opgeroepen tot een opstand.

Onder toeziend oog van gewapende mannen werd de nieuwe leider in Teheran toegejuicht:

Israël heeft onder meer Teheran, Isfahan en meer zuidelijk gelegen Iraanse steden gebombardeerd. Volgens het leger zijn doelwitten van het Iraanse leger getroffen, zoals opslag- en productielocaties voor raketten en lanceerinstallaties.

In tien dagen oorlog zijn minstens 1332 Iraanse burgers gedood door Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen, aldus de Iraanse VN-ambassadeur. Volgens de onafhankelijke mensenrechtenorganisatie Hrana gaat het om minstens 1205 burgerdoden.

Onderzoekscollectief Bellingcat is tot de conclusie gekomen dat een Amerikaanse Tomahawk-raket waarschijnlijk het bloedbad heeft veroorzaakt op een Iraanse meisjesschool op de eerste dag van de oorlog.

Het totale aantal militaire slachtoffers in Iran is onduidelijk. Volgens Israëlische media gaat het om vele duizenden gedode Iraanse militairen, maar het Iraanse regime zwijgt erover.

Luchtalarm om Iraanse raketten en drones

Van Israël tot in Qatar klonk vandaag opnieuw het luchtalarm vanwege Iraanse raket- en drone-aanvallen. In Israël viel een dode en raakten twee mensen zwaargewond.

Volgens het Israëlische leger had Iran een raket met clustermunitie ingezet bij deze aanval op burgerdoelen. Zo'n wapen leidt tot meer verwoesting dan een gewone raket, doordat de lading uiteenvalt in talloze explosieve fragmenten.

Turkije heeft voor de tweede keer in de oorlog een Iraanse ballistische raket onderschept. Ook deze keer heeft het NAVO-land geen beroep gedaan op Artikel 5 van het bondgenootschap. Een aanval op één lidstaat is een aanval op alle leden, dicteert deze regel.

President Erdogan heeft Irans aanval veroordeeld en zegt dat zijn hoofddoel is om Turkije niet betrokken te laten raken bij de oorlog.

Oliedepots aangevallen, prijs door het dak

In Bahrein werd een olieraffinaderij getroffen door een Iraanse aanval. De brand leidde tot dikke zwarte rookpluimen.

Als gevolg van alle ontwikkelingen zijn de wereldwijde energieprijzen vandaag spectaculair gestegen. Een vat olie kostte op een gegeven moment 119,50 dollar, de hoogste stijging ooit gemeten op een dag, maar de prijs zakte later tot iets boven de 100 dollar.

700.000 mensen op de vlucht in Libanon

Als gevolg van het Israëlische offensief in Libanon zijn daar inmiddels zo'n 700.000 burgers op de vlucht geslagen, zegt Unicef. Israëlische militairen vechten op de grond met strijders van Hezbollah, en voeren ook luchtaanvallen uit verspreid over het land.

De Libanese autoriteiten spreken van zeker 486 dodelijke slachtoffers. Israël reageert met het offensief op luchtaanvallen door Hezbollah.

Vandaag meldde Human Rights Watch dat Israël begin deze maand witte fosfor heeft ingezet in de Zuid-Libanese stad Yohmor. De inzet van dit licht ontvlambare materiaal is, afhankelijk van de situatie, een oorlogsmisdaad. Volgens HRW is er sprake geweest van onrechtmatig gebruik door Israël.

Nederlands fregat gaat helpen

Nederland stuurt het luchtverdedigings- en commandofregat Zr. Ms. Evertsen naar het oosten van de Middellandse Zee om mee te helpen met het beschermen van landen in de regio tegen Iraanse aanvallen. Daarnaast behoort de beveiliging van andere marineschepen in het gebied tot de opdracht. Daarbij gaat het vooral om het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle en bijbehorende vaartuigen.

Een repatriëringsvlucht met 170 Nederlanders, die verbleven in onder meer Dubai en Oman, is vanochtend aangekomen in Hurghada in Egypte. Vanuit de kustplaats in het zuidoosten van het land gaan de reizigers per chartervlucht terug naar Nederland.

Het repareren van het spoor bij Vught na het ontsporen van een werktrein afgelopen zaterdag, duurt langer dan verwacht. Tussen Den Bosch en Tilburg kunnen daarom voorlopig toch nog geen treinen rijden. De dienstregeling tussen Den Bosch en Boxtel is vanaf morgen wel weer zoals normaal.

In de nacht van vrijdag op zaterdag ontspoorde een zware werktrein, die met geplande werkzaamheden bezig was. Hoe dat kon gebeuren is nog niet bekend, maar het ongeval veroorzaakte flinke schade aan het spoor. Daardoor was er de rest van het weekend en vandaag geen treinverkeer mogelijk tussen Den Bosch en Boxtel, en tussen Den Bosch en Tilburg.

Gisteren kondigde ProRail aan dat de reparatie voor dinsdagochtend klaar zou zijn. Inmiddels is duidelijk dat de schade groter is dan gedacht. ProRail meldt dat delen van een wissel, enkele meters aan spoorstaven en meerdere dwarsliggers beschadigd zijn. Dat wordt nu hersteld. Treinen tussen Den Bosch en Tilburg gaan pas weer rijden als dat klaar is. De verwachting is nu dat dat woensdag wordt.

Extra stop

Vanaf dinsdagochtend kunnen de treinen tussen Den Bosch en Boxtel wel weer rijden, waarmee een belangrijke verbinding met onder meer Eindhoven en Maastricht weer open is. Daarbij gaan intercity's op het traject een extra stop maken in Boxtel, zodat het omreizen naar Tilburg een stuk sneller gaat.

Ook zet NS langere treinen in op het traject. In het begin van de avond werkt NS de reisplanner bij.

Blij, maar nog niet helemaal gerustgesteld. Dat is de reactie van vader Patrick Deelen op het nieuws dat het kabinet vier gespecialiseerde zorgvilla's voor zeer zieke en gehandicapte kinderen voorlopig open wil houden. "Heel fijn, die intentie van de minister, maar er moet wel een concreet plan komen voor het personeel, want die mensen zijn straks allemaal weg."

Villa ExpertCare maakte in januari bekend de zorgvilla's te sluiten, omdat de vergoeding volgens het bedrijf niet toereikend is. Dat was een grote schok voor de kinderen en hun ouders, omdat zij een nieuwe plek moeten zoeken. Die plekken zijn zeer schaars. Om aandacht te vragen voor de sluiting besloot Deelen met zijn zoon naar Den Haag te gaan, waar de Kamer vandaag sprak over gehandicaptenzorg.

De conducteur in de trein van Assen naar Den Haag vertelt door de intercom dat er een speciale passagier aan boord is. "Goedemorgen dames en heren, ik heb hier een extra bericht want ik zit hier met John en John is 10 jaar oud." Hij verwijst naar het debat in Den Haag waar naartoe onderweg is. "En jij gaat vertellen dat ze open moeten blijven, John", zegt de conducteur. "Ik vind jou een held!"

Op adem komen

De 10-jarige jongen is 1 van 81 kinderen die wel eens logeert in zo'n zorgvilla. Daar krijgen ze essentiële, specialistische zorg. Het bedrijf Villa ExpertCare maakte eerder bekend dat de villa's eind deze maand moeten sluiten vanwege personeelstekort en geldgebrek. Er werd toen beloofd dat voor alle kinderen een goed alternatief geregeld zou worden.

John verblijft twee weekenden per maand in de zorgvilla in Wezep en zonder die hulp gaat het onmogelijk worden om John goede zorg te bieden. Vader Patrick noemt het zelfs levensbedreigend voor zijn zoon. "Wij redden het niet als gezin zonder de hulp van de zorgvilla. Gisteren maakte ik nog een fout met de medicatie omdat ik te moe was. Gelukkig liep het goed af."

John is geboren met een spierziekte en bij een medische ingreep is zijn luchtweg beschadigd. "Hij ademt nu met een buisje, maar daar moet je 24/7 op letten", vertelt zijn vader. "'s Nachts moet je ook alert zijn, want hij ligt dan aan een beademingsmachine. Overdag naar school gaat thuiszorg mee." De twee weekenden waarin John naar de zorgvilla gaat, kan het gezin even op adem komen.

Stoppen met werken

Ook voor Boaz (10) en zijn familie is de specialistische zorg in de villa essentieel. Boaz raakte op 1-jarige leeftijd door een hersenvliesontsteking meervoudig gehandicapt. Als de zorg in de villa wegvalt, zijn er weinig alternatieven. "Er komt dan sowieso meer zorg bij opa en oma terecht", vertelt vader Marcel Barzilay. "We zullen ook minder tijd voor onze dochter hebben en misschien moet een van ons wel stoppen met werken."

Vier jaar geleden waren er nog negen zorgvilla's in Nederland. Twee zijn er al failliet en nu dreigen er dus nog vier van ExpertCare te sluiten. De ouders vertrouwen er niet op dat er een alternatief geregeld kan worden vóór het eind van de maand.

"Er is nu al minder personeel omdat vacatures niet opgevuld worden en al het personeel is aan het solliciteren voor een baan ergens anders", aldus Patrick Deelen. "Het zijn loze beloftes van ExpertCare dat ze nieuwe plekken gaan regelen voor onze kinderen voordat de bestaande villa's dichtgaan."

De High Tech Campus nummer 12 in Eindhoven is nu nog een kale vlakte. Vandaag is er nog geen bouwvakker te bekennen, maar binnenkort gaan ze aan de slag om daar in ruim een jaar tijd een fabriek neer te zetten voor vernieuwende computerchips.

Die fabriek is een plan van onderzoeksorganisatie TNO. In het gebouw komt een fabriekslijn voor onderzoek naar chips die werken met licht in plaats van elektriciteit. Het doel is om deze vernieuwende chips goedkoper te maken.

Zo snel als licht

Computerchips die met licht in plaats van elektriciteit werken, heten fotonische chips. Het voordeel van licht is dat je daarmee veel sneller informatie kan verplaatsen dan op een draadje met elektriciteit, zegt Ton van Mol van TNO.

Dit kennen we al van internet met glasvezel. Glasvezel werkt ook op licht in plaats van stroom. Daarom is internet via glasvezel veel sneller dan via de kopernetwerken.

"Het omzetten van elektrische signalen van jouw computer naar licht, is een goed voorbeeld van het gebruik van fotonische chips", zegt Van Mol. "Die chips worden nu al gebruikt, bijvoorbeeld door de bedrijven die de kastjes maken waar glasvezel je huis binnenkomt."

Goedkopere chips

Computerchips worden gemaakt op ronde schijven van een speciaal materiaal. Die schijven heten wafers. Fotonische chips worden nu gemaakt op wafers met een doorsnede van omgerekend iets meer dan 10 centimeter. In de industrie rekenen ze met Engelse inches: dit zijn wafers van 4 inch.

TNO wil in de nieuwe fabriek onderzoeken of fotonische chips ook op wafers van 6 inch gemaakt kunnen worden. Dat lijkt een kleine stap. "Maar met zo'n grotere schijf kunnen dan twee keer zo veel chips gemaakt worden", zegt Van Mol.

Zo kunnen op een fabriekslijn veel meer chips gemaakt worden. Dan zijn ze goedkoper, en dat is belangrijk om te concurreren met chipbedrijven uit de Verenigde Staten, China en Taiwan, zegt Van Mol.

Meer dan 120 miljoen euro

De bouw van de fabriek kost 65 miljoen euro, zegt de High Tech Campus Eindhoven. Dat bedrag is inclusief de kosten van de speciale ruimte waar zelfs geen stofdeeltjes mogen komen: de cleanroom.

In die ruimte komen de tientallen machines die samen de chiplijn maken. Die kosten bij elkaar ook nog eens 62 miljoen euro, zegt Van Mol.

Naast de TNO-chiplijn is ook het Nederlandse bedrijf SMART Photonics van plan om een fabriekslijn voor 6 inch-wafers in het gebouw te plaatsen. Door de twee chiplijnen naast elkaar op te zetten, willen de partijen van elkaar leren, want van 4 naar 6 inch is makkelijker gezegd dan gedaan.

De machines moeten allemaal aangepast worden om geschikt te zijn voor grotere wafers. En het maken van chips is moeilijk: er kan van alles niet goed werken of misgaan.

De officiële opening van het gebouw moet in mei 2027 plaatsvinden. TNO hoopt dat de fabriek in het jaar daarop helemaal draait. Dan moeten er tien miljoen fotonische chips per jaar gemaakt worden. Als het allemaal goed werkt, wil TNO de fabriekslijn uiteindelijk verkopen, bijvoorbeeld aan SMART Photonics.

Ruim twee jaar geleden ging Nieuwsuur langs in Eindhoven, en in Twente, voor een kijkje in de wereld van fotonische chips:

Nog meer huizen bouwen, het industrieterrein Harselaar uitbreiden, een grotere legerkazerne, nieuwe scholen én een zwembad. Barneveld zit vol ambitie, blijkt uit de partijprogramma's voor de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart.

Maar de gemeente kampt ook met een overvol stroomnet. Plek voor grote aansluitingen, bijvoorbeeld voor bedrijven, is al jaren niet meer vanzelfsprekend. En vorige maand waarschuwde netbeheerder Tennet dat er straks mogelijk zelfs geen huizen meer kunnen worden aangesloten in de regio.

Voor alle bestaande plannen is nu al niet genoeg ruimte om ze zomaar uit te voeren, bleek toen ambtenaren dit op een rijtje zetten. En dus moet de lokale politiek steeds vaker creatief zijn óf kiezen.

Gemeenten kunnen weinig doen

"Sinds ik raadslid ben, is dat steeds meer een beperking geworden waarmee je moet omgaan", zegt Jarne van Schaik, lijsttrekker van de Barneveldse VVD. "Continu is de vraag: welke ontwikkeling kunnen we doorzetten? Of worden we belemmerd doordat er te weinig stroom is en moeten we creatiever worden."

Gemeenten kunnen maar weinig doen tegen het overvolle stroomnet. "Wel kunnen ze overleggen met netbeheerders en andere gemeenten", zegt Martijn Gerritsen, onderzoeker aan de Radboud Universiteit. Dan weten netbeheerders tijdig waar gemeenten gaan bouwen, en worden de plannen op tijd afgestemd.

Het is de taak van die netbeheerders om het stroomnet te verzwaren. Maar gemeenten kunnen wel helpen om vertraging te voorkomen, zegt Gerritsen. Door openbare ruimte vrij te houden voor de bouw van transformatorhuisjes en vergunningen zo snel mogelijk te verlenen.

Creatief zijn

In Barneveld hoeft netbeheerder Liander bijvoorbeeld geen vergunning meer aan te vragen voor het verzwaren van middenspanningshuisjes. Inwoners kunnen daardoor geen bezwaar aantekenen. Dit leidt tot minder vertraging.

"Er zijn dus best wel dingen die je kan doen als gemeente", zegt Jolanda de Heer-Verheij, wethouder energie namens de ChristenUnie. "Al is het natuurlijk ook zo dat er elders grote stappen gezet moeten worden." Voor echt meer ruimte op het net is Barneveld afhankelijk van de bouw van een stroomstation bij Breukelen, hemelsbreed 40 kilometer verderop. Dat station laat nog jaren op zich wachten.

Geen stekkerauto, maar diesel

Tot die tijd moeten gemeenten de ruimte die er nog wel is, zo slim mogelijk gebruiken. Ook dit is terug te zien in de partijprogramma's. Zo pleit de SGP ervoor nieuwe huizen zo zuinig mogelijk te laten omspringen met de ruimte op het stroomnet. Door bijvoorbeeld te bouwen met onder meer zonnepanelen, goede isolatie en buurtbatterijen.

Ook probeert de gemeente Barneveld met eigen beleid de drukte op het stroomnet in ieder geval niet nog erger te maken. "We hebben bij ons gemeentelijk vastgoed en wagenpark gekeken hoe we daar 'netbewuster' mee om kunnen gaan", zegt wethouder De Heer-Verheij. De gemeente koos daarom niet voor elektrische auto's maar voor diesels. Bestaande gebouwen worden weliswaar klaargemaakt voor een toekomst zonder gas maar waar het niet anders kan, blijft de aansluiting voorlopig.

Onder de landelijke regels krijgen bijvoorbeeld huizen en scholen nog voorrang. Bedrijven staan al langer helemaal achteraan in de rij voor een aansluiting. Dat wringt zeker in Barneveld, waar veel behoefte is aan ruimte voor bedrijven. Voor de uitbreiding van bedrijventerrein Harselaar wordt gewerkt aan een eigen energiesysteem, met onder meer zonne-energie, reuzebatterijen en (bio)gas.

Wethouder De Heer-Verheij legt het liefst de nadruk op wat wel kan. "Barneveld is een beetje het Rotterdam van de Veluwe. Gewoon de schouders eronder." Maar ook zij ziet dat je tegen grenzen aanloopt. Ze wil dan ook op korte termijn initiatief van de landelijke overheid. Die kan regels schrappen die in de weg zitten. En het nieuwe kabinet heeft een crisiswet aangekondigd voor het overvolle stroomnet.

Toch lijken de problemen op de korte termijn vooral erger te worden. Netbeheerders Stedin en Enexis meldden afgelopen week dat ondanks de enorme investeringen in het stroomnet de krapte nog steeds toeneemt.

"Uiteindelijk hebben alle gemeenten hiermee te dealen", zegt onderzoeker Martijn Gerritsen. "Maar het is de vraag of elke gemeente wel de middelen en capaciteit heeft met dit vraagstuk om te gaan."

Een vrouw is vanavond gecrasht op de A10 Oost nadat ze werd achtervolgd door de politie. De agenten waren haar kwijt, maar kregen later een melding dat ze in een bocht onderuit was gegaan. Ze is overgebracht naar het ziekenhuis.

De politie zette iets voor 18.30 uur op de A10 ter hoogte van Duivendrecht de achtervolging in nadat de motorrijdster meerdere verkeersovertredingen had begaan. Volgens een woordvoerder van de politie deden agenten een poging haar staande te houden, maar dat mislukte. Uiteindelijk troffen ze haar dus verderop gewond aan.

Er loopt een onderzoek. De politie vraagt getuigen om zich te melden en roept mensen met bruikbare (dashcam)beelden op om contact op te nemen. 

De korpsleiding van de politie erkent dat de communicatie rondom de beschuldigingen van 1700 politiemensen die in het dossier van de moord op Lisa keken, niet goed is verlopen. In een brief aan alle medewerkers biedt korpschef Janny Knol haar excuses aan. Alle eerdere brieven die naar betrokken politieagenten werden gestuurd, zijn ingetrokken.

Vorige week werd bekend dat 1700 politiemedewerkers in het dossier van de moord op Lisa keken. Volgens justitieminister David van Weel (VVD) was dat 'in veel gevallen waarschijnlijk niet noodzakelijk'. Drie dagen later kwam hij daarop terug en stelde hij dat de agenten niet daadwerkelijk in het strafdossier keken.

Politiebonden en agenten reageerden verontwaardigd, omdat het strafdossier achter een wachtwoord zat, waardoor alleen rechercheurs toegang hadden. Er zou vooral gezocht zijn in een systeem waar meldingen worden vastgelegd, bijvoorbeeld naar het signalement van de verdachte. Zo hoopten agenten mee te kunnen zoeken.

Brieven ingetrokken

"We hebben het niet goed gedaan. Dat spijt ons", schrijft de korpsleiding in de brief.  "Door onze manier van communiceren voelden veel collega’s zich bij voorbaat veroordeeld." Alle brieven die naar medewerkers zijn gestuurd over onnodig geraadpleegde systemen zijn ingetrokken. "Collega’s die een brief hebben ontvangen, kunnen deze als niet verzonden beschouwen", krijgen de politiemedewerkers te horen.

De gesprekken tussen leidinggevenden en politiemensen gaan wel door. "Die gesprekken zijn bedoeld om de context van de bevragingen vast te stellen en om bewustwording over zorgvuldige omgang met politie-informatie te vergroten", aldus de korpsleiding. 

In Lang Leven Amsterdam gaan vijf duo’s, jong en oud, samen op pad om te ontdekken hoe je in Amsterdam op een prettige manier oud kunt worden. In de derde aflevering staat een onderwerp centraal waar veel mensen vroeg of laat mee te maken krijgen: mantelzorg. Hoe werkt het eigenlijk om voor een ander te zorgen, en hoe bewaak je daarbij je eigen grenzen?

De 24-jarige Morris Schut gaat samen met Shirley Nawidjaja (68) op pad. Shirley is nog volop actief als buurtreporter in Nieuw-West en als vrijwilliger voor Javaanse senioren. “Ik ben nog hartstikke druk", vertelt ze. Toch kan ze zich voorstellen dat ze later zelf mantelzorg nodig heeft.

Voor Morris is het onderwerp persoonlijker. Zijn moeder zorgde jarenlang voor zijn oma. “Ik heb gezien hoe pittig dat kan zijn", vertelt hij. “Er is een grote kans dat ik later ook mantelzorg moet verlenen.”

Bewaken van grenzen

Om meer te leren over mantelzorg bezoeken Morris en Shirley een groepsgesprek van UP! Nederland. Deze organisatie organiseert op verschillende plekken in Amsterdam bijeenkomsten voor ouderen. Tijdens zo’n gesprek staat telkens een thema centraal en begeleidt een gespreksleider het gesprek. Deze week gaat het over zorgen voor elkaar en het bewaken van je grenzen.

Voor sommige deelnemers zijn de gesprekken een belangrijke uitlaatklep. “Deze bijeenkomsten geven me adem", vertelt een vrouw uit de groep. “Het lucht gewoon op.”

Tijdens het gesprek wordt ook kritisch gekeken naar de toekomst. Sommige deelnemers hopen dat jongere generaties vaker naar elkaar omkijken en elkaar helpen. Morris complimenteert de groep met hun openheid. Tegelijk komt een belangrijke vraag op tafel: wie zorgt er eigenlijk voor de mantelzorger?

Even ontlast worden

Om daarachter te komen bezoeken Morris en Shirley Bert. Hij zorgt dag en nacht voor zijn vrouw Gerda nadat zij een herseninfarct kreeg. “Er is in 24 uur bijna geen minuut dat het niet speelt,” vertelt Bert. Via Markant Centrum voor Mantelzorg krijgt hij hulp van vrijwilliger Yente, die elke week langskomt, zodat Bert even tijd voor zichzelf heeft.

“Het is heel fijn om er even uit te zijn,” zegt Bert. “En te weten dat iemand anders de zorg even kan overnemen.” In Lang Leven Amsterdam wordt duidelijk dat mantelzorg veel vraagt van mensen. Juist daarom is het belangrijk dat mantelzorgers ook zelf steun en ruimte krijgen.

Met nog acht dagen te gaan tot de gemeenteraadsverkiezingen voerde de Partij voor de Dieren donderdag actie bij het hoofdkantoor van Booking.com in Amsterdam. Het bedrijf had de partij uitgenodigd voor een debatavond, maar ze kozen ervoor om buiten te protesteren.

Volgens Anna Krijger, nummer vier op de lijst van de Partij voor de Dieren Amsterdam, wil de partij dat de gemeente de banden met Booking.com verbreekt: "We staan hier met borden en ludieke teksten om aandacht te vragen van de gemeente Amsterdam," zegt ze.

De partij wil dat Booking stopt met het aanbieden van accommodaties op de Westelijke Jordaanoever en vraagt met deze actie aandacht voor de rol van het bedrijf in het massatoerisme in de stad.

Tijdens de actie sprak Krijger via een megafoon de aanwezigen toe. Volgens haar zijn er bedrijven die weinig bijdragen aan de stad en vooral profiteren van het toerisme. Ook stelt ze dat massatoerisme bijdraagt aan vervuiling en klimaatverandering.

Op de vraag of een protest meer oplevert dan een gesprek met het bedrijf, benadrukt Krijger dat werkgelegenheid belangrijk is, maar dat de partij in dit geval een duidelijk standpunt wil innemen: "Op een gegeven moment ben je klaar met praten en is het tijd voor actie."

Sofyan Mbarki, wethouder en lijsttrekker van de Partij van de Arbeid in Amsterdam, heeft zin om de komende termijn weer aan de slag te gaan. In het AT5-programma Amsterdam Kiest - De Lijsttrekkers, gaat hij in op onderwerpen als discriminatie en ongelijke kansen, maar ook op de economische situatie in de stad: "De afgelopen decennia laten zien dat een links stadsbestuur economische groei niet in de weg staat".

'Maar jij bent een goeie', zo heet de in januari uitgebrachte autobiografie van de 41-jarige wethouder. In het boek schrijft hij over de problemen die Nederlanders met een migratieachtergrond meemaken. Een rode draad in zijn campagne. "Het verhaal is begonnen na de Maccabi-rellen. De hele stad heeft gevoeld wat er destijds gebeurde. Joodse Amsterdammers voelden zich angstig op dat moment, hetzelfde gold voor de mensen met een migratieachtergrond: die kregen al snel de schuld in hun schoenen geschoven door de minister-president. Die sprak van een integratieprobleem."

Volgens PvdA-lijsttrekker Sofyan Mbarki laat die reactie zien dat er nog steeds met twee maten wordt gemeten. Hij stoort zich aan wat hij het 'achterhoedegevecht' noemt: de impliciete verwachting dat mensen met een migratieachtergrond zich steeds opnieuw moeten bewijzen. "Die vraag wordt telkens weer gesteld: hoor jij er wel bij?"

Mbarki vindt dat het debat daarover moet veranderen. Mensen die meedoen in de samenleving zouden niet voortdurend in een verdedigende positie moeten worden gezet. "Als meedoen in deze stad - bij de politie, in de zorg, in het onderwijs - al een integratieprobleem is, dan ben ik er trots op om dat te zijn."

Gratis openbaar vervoer

Naast thema's als integratie en discriminatie komt ook beleid aan bod. Een belangrijk voorstel van Mbarki is het invoeren van gratis openbaar vervoer voor bepaalde groepen Amsterdammers. Volgens hem kan dat helpen om kansenongelijkheid in de stad te verkleinen.

Het openbaar vervoer moet volgens hem toegankelijker worden voor mensen met een lager inkomen. Daarmee zouden zij makkelijker naar werk, school of voorzieningen kunnen reizen. Mbarki ziet dat als een investering in de stad op de lange termijn.

Economie en ondernemers

Als wethouder Economische Zaken kijkt Mbarki ook naar het ondernemersklimaat van Amsterdam. Volgens hem doet de economie van de stad het al decennia relatief goed: "De afgelopen dertig jaar heeft Amsterdam gemiddeld drie procent economische groei gehad", zegt hij.

Tegelijkertijd waarschuwt hij dat dat succes niet vanzelfsprekend is. De stad moet volgens hem blijven investeren en zich aanpassen aan nieuwe uitdagingen. Ondernemers spelen daarin volgens Mbarki een belangrijke rol.

Toekomst van de stad

Een van die uitdagingen is volgens hem het toerisme. De stad profiteert economisch van bezoekers, maar er zitten ook nadelen aan. "Overtoerisme heeft echt effect op onze economische infrastructuur", zegt hij.

Volgens Mbarki moet Amsterdam daarom blijven bijsturen. De stad moet volgens hem ruimte houden voor ondernemers en bewoners, zonder dat toerisme de overhand krijgt. "We moeten het succes van de stad niet voor lief nemen."
 

De posters zijn bijna niet van echt te onderscheiden. Qua uiterlijk dan, want de inhoud is wel opmerkelijk. Zo staat er bij het logo van Volt te lezen: 'Meer Tiktok-rijen' en bij de nepposter van GroenLinks: 'Hotels in plaats van woningen'. De gemeente heeft de posters inmiddels verwijderd.

"Waarom wil de PvdA meer Nutella-winkels?", aldus een voorbijganger die niet direct ziet dat het om nepposters gaat. En dan: "Dat meen je niet? Ik ben er gewoon ingeluisd?" Een andere man laat weten de posters goed te vinden. "Het zet je wel aan tot nadenken."

Reactie partijen

De posters worden alweer weggehaald, zo zijn er bij het Weesperplein alweer echte campagneposters overheen geplakt. Verschillende partijen hebben inmiddels gereageerd op de posters. De PvdA laat weten: "Grappige actie, al lijkt het me niet de bedoeling dat je uit naam van iemand anders een boodschap gaat verspreiden. Wel goed om te zien dat ons verkiezingsprogramma over is gekomen en dat ze net als de PvdA zien dat we tegen overtoerisme en monocultuur moeten blijven strijden."

Een woordvoerder van Volt reageert: "Geinig om te zien dat er blijkbaar partijen of organisaties zijn die niet op eigen kracht campagne kunnen voeren. Ik wens ze veel succes!"

Wie zit erachter

Wie achter de actie zit, is onduidelijk. Bewonersplatform Stop de Gekte zegt er niet bij betrokken te zijn. Ook de groep Tegen Gentrificatie laat weten de actie wel te steunen, maar niet te weten wie de nep-campagneposters heeft opgehangen. 

Het is vandaag 10 jaar geleden dat er een hoofd van een man op de stoep op de Amstelveenseweg in Zuid werd gevonden. Het was een nieuw dieptepunt in de oorlog tussen twee rivaliserende groepen uit de Amsterdamse onderwereld. Maar het geweld stopte daarna niet, er volgden nog meer heftige zaken.

"Een nieuw dieptepunt in de Amsterdamse onderwereld. Vanochtend vroeg werd een hoofd gevonden voor shishalounge Fayrouz. Gisteren werd er al een onthoofd lichaam aangetroffen in een uitgebrande bus in Zuidoost", opende AT5 de nieuwsuitzending op 9 maart 2016. 

Rondvliegende kogels

"Ik had begrepen dat de politie al was gebeld en we hebben er even wat voor gezet", vertelt een man die al vroeg op de plaats delict kwam. Marijn Schrijver, destijds hoofdredacteur van de Nieuwe Revue en schrijver van het boek Mocro Maffia, was een van de journalisten die verslag kwam doen. Volgens hem was het een nieuw dieptepunt in de bendeoorlog die zich op dat moment afspeelde in Amsterdam: ''De kogels vlogen in die tijd in het rond en er vielen onschuldige slachtoffers."

De shishalounge werd diezelfde dag nog gesloten door toenmalig burgemeester Eberhard van der Laan. ''Het is een schok voor de openbare orde. De lounge zal binnen nu en een half uur gesloten worden'', zei Van der Laan die middag in de raadsvergadering.

Nieuw dieptepunt

Het werd tien jaar geleden omschreven als een dieptepunt, maar dodelijk geweld op klaarlichte dag in de stad stopte niet. Neem de moord op de broer van de kroongetuige in het Marengo-proces, advocaat Derk Wiersum en de moord op Peter R. de Vries. Toch is er volgens criminoloog Jasper van der Kemp van de Vrije Universiteit een verschuiving te zien. 

Wat je hebt gezien rond het Marengo-proces is dat er grof geweld is gebruikt, maar dat lijkt specifiek gericht te zijn. Voor de rest zie je in de georganiseerde criminaliteit dat ze het veel heimelijker proberen te doen. Zelfs de explosies nu, ze zijn wel goed te zien, maar het is moeilijk te achterhalen wie erachter zit. Het is voor de georganiseerde misdaad het handigste heimelijk te opereren, je wilt zo min mogelijk in beeld zijn en onder de radar blijven."

De moord van tien jaar geleden is nooit opgelost. 

Op een locatie van het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) aan de Provincialeweg in Zuidoost is vanmiddag een bewoner neergestoken door een andere bewoner. Hij is met meerdere messteken overgebracht naar het ziekenhuis. De politie heeft een verdachte aangehouden. 

De steekpartij vond rond 16.30 uur plaats binnen de muren van de opvanglocatie. Volgens een woordvoerder van de politie ging aan het steekincident een conflict vooraf tussen de twee bewoners. De politie kon nog niets kwijt over de huidige toestand van het slachtoffer, behalve dat hij is overgebracht naar het ziekenhuis. 

Het incident vond plaats in het Riverside Hotel, dat sinds maart vorig jaar dienst doet als opvanglocatie voor asielzoekers. 

De politie is een onderzoek gestart naar het incident. 

Twee trainers ontslaan in één jaar tijd: het is de nieuwe realiteit bij Ajax. Na de buitengewone algemene vergadering van de aandeelhouders, ging het vandaag dan ook vooral over het pijnlijke ontslag van interim-trainer Fred Grim.

Onder de Ajax-leden die we spreken is er begrip voor het ontslag, maar tegelijkertijd voelt het helemaal niet lekker dat er twee trainers in een seizoen zijn ontslagen. "Ja, het is pijnlijk. Het is niet waar Ajax voor staat. Maar bij Heitinga had ik al geen vertrouwen. Bij Grim begon het goed, maar het was gewoon niet meer te handhaven", vertelt een Ajax-lid. "Grim is iemand die altijd iets goed heeft gedaan bij Ajax en dat doet hij nu nog steeds", vertelt iemand anders. 

Zes keer ontslag

Fred Grim blijft wel in dienst bij Ajax, hij keert terug naar zijn rol als hoofd coaching. Hij wist uiteindelijk slechts acht van de zeventien wedstrijden te winnen als hoofdtrainer. "Ik ben een voorstander van het ontslag. Er zat gewoon geen verbetering in", vertelt iemand anders na de vergadering.  

In ieder geval tot het einde van het seizoen zal Jong Ajax-trainer Oscar García zijn taken overnemen. García werkte als trainer onder meer bij Brighton & Hove Albion, Red Bull Salzburg en Maccabi Tel Aviv.

Opmerkelijk is wel dat hij in zijn loopbaan maar liefst zes keer vroegtijdig is ontslagen. "We doen nu net alsof we de messias hebben binnengehaald, omdat hij een paar goede wedstrijden heeft gehad bij Jong Ajax. Maar Ajax 1 is anders dan Jong Ajax", vertelt de kritische fan. 

BAVA

Bij de Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders (BAVA) zijn voorzitter Lesley Bamberger, Anita Coronel, Marry de Gaay Fortman, Edo Ophof en Duncan Stutterheim aangesteld als nieuwe rvc-leden.

Ook is Jordi Cruijff officieel benoemd als technisch directeur. Cruijff trad eerder al in dienst als titulair directeur, maar moest nog even officieel wachten tot hij benoemd kon worden tot statutair directeur van de club.

Dat weerhield hem niet om al snel meerdere harde keuzes te maken. Cruijff ontsloeg namelijk een paar weken na zijn aanstelling de trainer van Jong Ajax en nu dus ook Fred Grim. Het is te hopen dat Garcia zo snel mogelijk punten gaat pakken. De Amsterdammers staan nu op de vijfde plek in de Eredivisie. 

De diversiteit van de winkels in Amsterdam staat onder druk. Er zijn veel toeristische winkels en voor lokale, authentieke ondernemers is het steeds lastiger om hun plek in de winkelstraten te behouden. In Amsterdam Informeert gaan we langs bij ondernemer Bonne Reijn. Hij neemt het initiatief voor het 'Zegel van Amsterdam': een kwaliteitskeurmerk voor winkels die authentiek zijn, om eentonigheid in de winkelstraten tegen te gaan. 

''Je ziet toch best wel veel: monocultuur, de toeristische formule'', vertelt ondernemer Bonne Reijn terwijl hij door de Amsterdamse binnenstad loopt. ''Het wordt wel een beetje hetzelfde, dus dat alle steden dezelfde winkels hebben, dat is wel jammer'', merkt ook een voorbijganger op.

Eentonigheid

Om eentonigheid in de straten tegen te gaan, kwam Reijn met het initiatief het 'Zegel van Amsterdam'. ''Mijn inspiratie achter de zegel is ook een beetje het koninklijke mandaat, dus een koninklijk bedrijf, alleen dan voor de nieuwe generatie. Het moet een duiding zijn van een nieuw soort ondernemer waarvan ik denk dat het ondernemers zijn die wel degelijk sociale en maatschappelijke waardes vertegenwoordigen, zoals een bankje bij de slagerij en een sneakerwinkel die ook cultureel heel veel bijdraagt aan de omgeving''.

Volgens Reijn moeten dit soort plekken geherwaardeerd worden, omdat er tegenwoordig over hen heen wordt gekeken.

Meedenken

Tijdens de Warmoes Biënnale 2026 kunnen Amsterdammers op zaterdagen, op de Oudezijds Voorburgwal 72, meedenken en praten over hoe Amsterdamse ondernemers in de toekomst divers en toegankelijk kunnen blijven. 

Wij vroegen voorbijgangers alvast hoe hun ideale straatbeeld eruitziet. ''Ik zou het leuk vinden als er verschillende boetiekjes waren die een beetje een uniek gevoel geven aan de stad'', antwoordt iemand. ''Maar ook kunst, galeries, plekken waar je eventjes binnen kunt lopen'', vult een ander aan. En tot slot: ''Meer vintagewinkels, maar dan wel echte.''

Ajax-leden reageren vandaag begripvol tijdens aandeelhoudersvergadering op ontslag Grim en presentator Jan Lenferink is overleden. Dat en meer in het AT5 Nieuws van maandag 9 maart, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk.

Jan Lenferink overleed afgelopen week op 80-jarige leeftijd. De presentator woonde tientallen jaren in Amsterdam en was in de loop der jaren regelmatig te zien bij AT5. Als gast van de talkshow De Zwoele Stad of als betrokken Amsterdammer omdat hij zich druk maakte over de bemoeizucht van de overheid. Hij richtte bijvoorbeeld de Partij van de Bingo op omdat stadsdeel Noord in 2010 populaire bingoavonden wilde verbieden.

Jan Lenferink werd bekend om zijn talkshow RUR. Die hij - eerst zonder camera's - elke zondagmiddag maakte in discotheek Richter op de Reguliersdwarsstraat. "Het zat er altijd stampvol", herinnert Xandra Brood zich nog. Ze werkte er toen als barvrouw.

Later werden de shows dus uitgezonden op TV. Met succes. "Hij stelde vragen die andere mensen niet durven vragen", zegt Brood. "Maar hij deed het ook wel op een charmante manier. Ik heb laatst nog een paar interviews teruggekeken en ik vind het ook veel leuker dan de talkshows nu."

Jan Lenferink was de afgelopen decennia ook meerdere keren op AT5 te zien. Om daarop terug te blikken hebben we een overzicht gemaakt.

Op de afscheidsdag van de sigarenzaak op de Herenstraat in 1999 verschijnt Jan Lenferink als betrokken buurtbewoner voor de camera van AT5. In pak, en met zonnebril, betreurt hij het gedwongen vertrek van de zaak van de familie Valent. "Ik vind het heel erg", zegt hij. 

Het is een van de vele voorbeelden van Lenferinks betrokkenheid bij de stad waar hij al vroeg naartoe verhuisde. Hij groeide op in Dalfsen, als kind van een veehandelaar, maar de stad lonkte. 

In het societyprogramma van Frank Awick vertelt hij dat hij kan melken 'en een koe naar de slager kan brengen'. Zijn moeder had een café, waar hij als kind met iedereen in gesprek ging. Aan de muren hingen plaatjes van Johnny Jordaan. "Geef mij maar Amsterdam", dacht hij als kind al, zei hij tegen Awick. 

Partij van de Bingo

Hij vertrok naar de stad, bleef zijn hele leven hier wonen en bemoeide zich vooral na zijn televisiecarrière met lokale politiek. Zo regisseerde hij in 2001 een videoclip met 'de drie dames van Amstel' over een referendum tegen de deelraden. Op de melodie van Big City van Tol Hansse was de strekking van het protestlied: "Trek die deelraad door de plee, Amsterdam holadijee", 

Sowieso was hij wars van overmatige overheidsbemoeienis. Zo richtte hij in 2010 de Partij van de Bingo op, met als doel het legaliseren van de bingo's in Amsterdam."Voor die mensen is het een stuk sociaal leven en dan komt deelraad Noord ineens beslissen dat het anders moet", zei hij vanuit zijn zelf opgezette partijkantoor. 

Zwoele Stad

Lenferink, werd een nationale bekendheid toen hij vanaf 1983 het programma RUR ging presenteren. Iedere uitzending ontving hij drie gasten met wie hij allerlei onderwerpen besprak. Het programma, dat werd opgenomen in de Richter op de Reguliersdwarsstraat, was populair, vooral vanwege de gesprekken over onderwerpen die toen nog taboe waren.

In een uitzending van de Zwoele Stad, waar hij met Oger Lusink te gast was, legde hij uit wat hij belangrijk vond in interviews. "Je kunt natuurlijk journalistieke vragen stellen. Soms denk ik dat je meer van iemand te weten kan komen als je gewoon een detail hebt."

In zijn uitzending stond er altijd een glas melk op tafel en droeg hij steevast een gestreept overhemd. "Als je in Rome bent, moet je doen als de Romeinen", zei hij tegen Oger Lusink over zijn werkkleding. "Als je naar een receptie gaat van ABN AMRO, dan ga ik liever in een goed pak. Dan krijg ik na drie glazen wijn meer te horen van die gasten dan als ik in spijkerpak kom."

'Dus als je iemand op een boot interviewt?', wilde presentator Sander van den Eeden weten. "Dan ga ik naakt", antwoordde Lenferink. 

Bij de première van de film Blind Date in 1996 zien we Jan Lenferink in een leren jack met een reflecterende zonnebril. De film, geregisseerd door Theo van Gogh, gaat over een vrouw die reageert op een contactadvertentie voor een blind date.

Volgens Lenferink, die in zijn programma altijd werd aangekondigd als 'uw rots in de branding der conversatie' kon je een interview beginnen of eindigen met iemands contactadvertentie. 'Noem eens vijf woorden die jouw persoonlijkheid en karakter een beetje omschrijven'.  

"Je moet de punten waarvan je denkt die zijn goed voor mij, die moet je benadrukken. In mijn geval zou ik weinig over mijn haar zeggen en wat meer over mijn voeten, want die zijn wel goed. Die zijn heel groot."

Tijdens de wandeling door de stad wil presentator Awick weten waarom Lenferink nooit meer op tv was, en waar zijn gestreepte overhemden zijn gebleven. "Dat is geweest. En ik ben er trots op dat het gelukt is. Hoewel het misschien wel meer geluk dan wijsheid was. En die hemden heb ik naar de kringloop gebracht." 

Door een storing gingen de slagbomen van de Kattenslootbrug op de Nassaukade niet meer omhoog. Het duurde veel voetgangers en fietsers te lang, zij kropen eronderdoor om hun weg te vervolgen. Na een poosje gingen de bomen weer open, maar door de storing is het (voorlopig) niet mogelijk om de brug te openen. En dat heeft dan weer consequenties voor de scheepvaart.

De Kattenslootbrug loopt over de Kattensloot, bij de Nassaukade. Op video's is te zien dat voetgangers en fietsers onder de slagbomen van de brug doorkruipen. De slagbomen waren vanochtend even dicht, maar dat probleem is opgelost.

Voor de scheepvaart is de brug nog wel dicht. Door een elektrische storing is de brug niet betrouwbaar genoeg om open te kunnen, laat een woordvoerder weten. 

Hoe lang dat probleem nog zal duren is onduidelijk. "Ze werken eraan en afhankelijk van wat ze vinden, weten we hoe lang het duurt", aldus de woordvoerder. 

Op het fietspad voor de pont bij het Centraal Station is vanochtend iemand neergestoken. Die persoon is lichtgewond naar het ziekenhuis gebracht. De politie heeft een verdachte aangehouden.

Om 9.05 uur kreeg de politie melding van een steekincident. Onder andere het Mobiel Medisch Team, dat ter plaatse kan behandelen, werd ingeroepen. De politie heeft de pont afgezet met linten. Over de aanleiding kon de politie nog niks zeggen. Ook over de verdachte kon nog niets worden gemeld.

Vanaf de aanmeerplek van de vertrokken boot ging een tijdje geen pont richting Buiksloterweg. Ondertussen vaart de pont weer volgens reguliere dienstregeling.