Frankrijk versoepelt tijdelijk de procedures aan de grens in het Engelse Dover. Vandaag moesten duizenden mensen daar urenlang in de auto wachten, op de warmste dag van het jaar tot nu toe. Het was extra druk met vakantiegangers vanwege bank holiday.

Zo'n achtduizend auto's zouden vandaag per veerboot de overtocht maken naar Frankrijk. Al snel ontstonden er lange files. Bij aankomst bij de haven moesten veel automobilisten al twee uur wachten, waarna de afhandeling in de terminal ook nog twee en een half uur in beslag nam.

En dat terwijl het, net als in Nederland, ook in Engeland erg warm is, met temperaturen rond de dertig graden.

Frankrijk besloot daarom de grenscontroles voorlopig te versoepelen. Sinds kort wordt gebruikgemaakt van een nieuw toegangs- en uitreissysteem van de Europese Unie voor reizigers van buiten de EU. In plaats van een stempel in het paspoort worden biometrische controles uitgevoerd, zoals scans van vingerafdrukken en het gezicht. Dat systeem wordt tijdelijk uitgezet.

Bank Holiday

Veel Engelsen trekken er dit weekend op uit. Het is bank holiday: een nationale vrije dag in Engeland. De term werd in 1871 bedacht door een bankier. Hij bedacht vier vrije dagen waarop de banken dicht zijn. Er zijn tegenwoordig ongeveer twintig van dat soort bank holidays, al gelden lang niet alle dagen voor het hele land.

In mei zijn er wel twee van die nationale vrije dagen, op de eerste en de laatste maandag van de maand. Veel Engelsen grijpen het lange weekend aan om op vakantie te gaan. Bovendien is het schoolvakantie in Engeland en Wales.

De patiënt die in het ziekenhuis Radboudumc in Nijmegen werd opgenomen vanwege een mogelijke ebola-infectie, is negatief getest. Het ziekenhuis meldt dat uit bloedonderzoek blijkt dat de patiënt de ziekte niet heeft.

Eergisteren werd de patiënt opgenomen. De kans werd al als klein beoordeeld dat de patiënt het zeer besmettelijke virus had, maar het kon niet worden uitgesloten. Daarom werd het zekere voor het onzekere genomen.

"De patiënt krijgt de nodige zorg op een normale zorgafdeling", schrijft het ziekenhuis.

Ebola-uitbraak

De patiënt was onlangs in het gebied waar een grote ebola-uitbraak gaande is. Het virus verspreidt zich momenteel in de Democratische Republiek Congo. Ook in Uganda zijn enkele besmettingen vastgesteld. De persoon was in het gebied naar een gezondheidszorginstelling geweest.

Eergisteravond werd de patiënt eerst naar het Isala-ziekenhuis in Zwolle gebracht met een speciale ambulance. Daarna werd besloten om door te rijden naar het Radboudumc.

Vier vragen over ebola

Wat is ebola? Wat zijn de symptomen en waarom verspreidt de Bundibugyo-variant zich snel? Lees hier meer over de ebola-uitbraak.

Het lijkt erop dat de Verenigde Staten en Iran snel een nieuwe poging zullen ondernemen tot het beëindigen van de oorlog. Persbureau Reuters schrijft op basis van anonieme functionarissen dat "de puntjes op de i" worden gezet van een intentieverklaring tussen beide landen, die moet gaan gelden als "raamwerk" voor een langdurige deal.

Met de verklaring zou worden afgesproken dat er de komende 30 tot 60 dagen intensief gaat worden onderhandeld.

Vanochtend voerde de Pakistaanse legerchef gesprekken met diplomaten in de Iraanse hoofdstad. Iran meldde daarop dat de verschillen in de onderhandelingen met de VS "kleiner worden".

Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio was voorzichtig positief. Hij meldde journalisten tijdens zijn bezoek aan India dat er "enige vooruitgang is geboekt".

De anonieme functionarissen hopen dat er binnen 48 uur een definitief besluit wordt genomen over het door Pakistan opgestelde ontwerp. Zowel de VS als Iran bestudeert het. Er werden al vaker pogingen gedaan tot nieuwe onderhandelingen, tot nu toe zijn die steeds vastgelopen.

Telefoongesprek

Eerder vandaag zei president Trump tegen nieuwssite Axios dat hij vandaag in gesprek zal gaan over het meest recente aanbod van Iran. Hij zei dat hij met zijn gezanten Witkoff en Kushner zal overleggen.

Trump zal vanavond ook bellen met leiders van landen in de Golfregio, zeggen Arabische functionarissen aan persbureau Reuters. Leiders van Saudi-Arabië, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten, Egypte, Turkije en Pakistan zullen deelnemen aan het telefoongesprek, zeggen de Arabische functionarissen tegen Reuters.

Tegen Axios zei Trump dat hij "wellicht op zondag" beslist over het voortzetten van de oorlog. Ook sprak hij opnieuw dreigementen uit. Trump zei dat de kans "fifty fifty" is dat er een "goede" deal wordt gesloten of dat hij Iran "volledig zal vernietigen".

Sleutelrol

Reuters schrijft dat Qatar een sleutelrol heeft gespeeld door een hoge functionaris naar Teheran te sturen, ter ondersteuning van de gesprekken met Pakistan. Vicepresident Vance en de gezanten Witkoff en Kushner zouden ook een belangrijke rol hebben gespeeld bij het verkleinen van de kloof tussen de VS en Iran.

Trump zei eerder dat hij alleen akkoord zou gaan met een deal wanneer Iran zijn kernprogramma opgeeft. Ook Rubio herhaalde dat standpunt, evenals dat de Straat van Hormuz open moet blijven. Het is onwaarschijnlijk dat deze kwesties al in de intentieverklaring waar nu over wordt gesproken, worden genoemd.

Het Iraanse staatspersbureau IRNA citeerde een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij zegt dat het de bedoeling is dat de details worden besproken in een nieuwe periode van onderhandelingen. "Onze focus ligt in dit stadium op het beëindigen van de oorlog op alle fronten, inclusief Libanon", citeerde IRNA de woordvoerder.

In Servië wordt opnieuw massaal gedemonstreerd tegen het bewind van president Aleksandar Vucic. Vele tienduizenden Serviërs demonstreren op een centraal plein in de hoofdstad Belgrado om zijn aftreden te eisen, daartoe opgeroepen door studenten. Volgens een onafhankelijk organisatie zijn er meer dan 100.000 betogers bijeen.

Ook de regering verwachtte kennelijk grote interesse. Even na 04.00 uur vannacht legden de staatsspoorwegen alle treinverkeer in Servië tot nader order stil, zonder opgaaf van reden. Vanmiddag verklaarden de spoorwegen dat er vannacht diverse bommeldingen zijn gedaan.

Ook vlak voor eerdere grote demonstraties was dat de reden om de treinen stil te laten staan. Een smoes om mensen van buiten Belgrado te verhinderen naar de hoofdstad af te reizen om mee te demonstreren, zeggen tegenstanders van de regering.

Nieuwe verkiezingen

Onder het motto "Studenten overwinnen" proberen de studenten verkiezingen af te dwingen. President Vucic heeft al toegezegd dat die er komen, maar noemt geen datum. Afgelopen week zei hij dat ze tussen eind september en half november zullen plaatsvinden.

Het is alweer maanden geleden dat de studenten opriepen tot een massademonstratie. De eerste keer was anderhalf jaar terug, nadat een deel van het dak van het net gerenoveerde treinstation van Novi Sad instortte. Zestien mensen kwamen daarbij om het leven.

Het gevolg van slecht uitgevoerde werkzaamheden door bedrijven die via corruptie aan hun opdrachten waren gekomen, oordeelden tegenstanders. Het was het startschot van grootschalige demonstraties en de bezetting van universiteiten.

Wurggreep

Gaandeweg verschoof de eis van een onderzoek naar de toedracht van het ongeluk naar het uitschrijven van verkiezingen. De studenten en sympathiserende burgers snakken ernaar verlost te worden uit de wurggreep waarin Vucic Servië houdt.

Kritische maatschappelijke organisaties krijgen steeds vaker te maken met onaangekondigde controles van hun administratie, nieuwe wetten moeten de rechterlijke macht inperken en op de internationale ranglijst van persvrijheid kelderde Servië vorige maand naar de laagste plek van alle Balkanlanden.

Maar Vucic zit nog steeds in het zadel en heeft politie, overheidsdiensten, gemeenten en de meeste media in zijn zak. De massaliteit van de protesten is afgenomen, maar via kleinere acties houden studenten druk op de ketel. Vanavond hopen ze te laten zien dat ze nog steeds de steun hebben van een groot deel van de bevolking.

Premier

Dat Vucic de parlementsverkiezingen nog niet heeft uitgeschreven, duidt erop dat hij er niet zeker van is dat hij ze wint. Vermoedelijk wil hij premier worden omdat zijn maximale termijn als president er over een jaar op zit. Maar mogelijk krijgt hij een politieke tegenstander als opvolger, want een aansprekende kandidaat uit eigen gelederen om hem op te volgen is er vooralsnog niet.

Voor Vucic is te hopen dat ambtenaren loyaal aan hem blijven. Een groot deel van hen en hun familie stemt op hem, deels noodgedwongen, omdat ze anders hun baan dreigen te verliezen. Ook hoopt hij de Serviërs tevreden te houden die stabiliteit, verbetering van infrastructuur een lichte economische groei belangrijker vinden dan democratische vrijheden. Die zijn vooral te vinden buiten de grote steden.

Zij zien via de regeringsgezinde media vooral de successen van Vucic, en ook hoe hij de studenten neerzet als door het buitenland betaalde raddraaiers die Servië een kopje kleiner willen maken. Het is niet voor niets dat critici vermoeden dat Vucic de laatst overgebleven grote kritische mediagroep, met onder meer tv-zenders N1 en Nova, ook probeert in te palmen.

Kosovo

Onduidelijk is hoe de studenten, die nog steeds opereren zonder leider, verkiezingen ingaan. Samenwerken met de traditionele oppositie weigeren ze tot nu toe. Vermoedelijk komen ze met een eigen lijst, waarop ze niet zelf staan, maar vooral sympathisanten. Vladan Djokic, rector magnificus van de universiteit van Belgrado, wordt genoemd als mogelijke lijsttrekker.

Een opmerkelijke verklaring gaven de studenten afgelopen week af over de status van Kosovo. Die provincie verklaarde zich in 2008 onafhankelijk van Servië, maar de studenten zeggen nu dat Kosovo een onlosmakelijk onderdeel is van Servië en een bepalend onderdeel van de Servische nationale identiteit.

Het is taalgebruik dat je vooral hoort in nationalistische kringen. Over hoe om te gaan met de meer dan 90 procent inwoners van Kosovo die niet bij Servië willen horen, reppen de studenten met geen woord. Dat levert forse kritiek op, ook van sympathisanten. Het is aannemelijk dat de liberale studenten ook nationalistische Serviërs proberen aan te spreken, om zo samen sterker te staan tegen Vucic.

Op de Westelijke Jordaanoever zijn ook christelijke Palestijnen inmiddels niet meer veilig voor terreur van Israëlische kolonisten. Israël probeerde Amerikaanse christenen te vriend te houden door Palestijnse christenen marginaal te ontzien. Maar in Gaza werd de kerk ook gewoon gebombardeerd, en ook rond Bethlehem verschijnen steeds meer nederzettingen en wordt historisch erfgoed geconfisqueerd door het tot Israëlisch nationaal park te bestempelen.

Tijdens de viering in Israël van de hereniging van Oost- en West-Jeruzalem werden in de oude stad christelijke winkels net zo hard belaagd als islamitische. Een non werd bespuugd.

Oranje hek en wachtpost

Een van de plekken waar men steeds meer last krijgt van de kolonisten is Taybeh, het enige 100 procent christelijke dorp op de bezette westelijke Jordaanoever. Op een rotonde in het oosten van de Westbank kan men links naar Taybeh afslaan. Het bord is er in drie talen. Het Arabisch is, zoals op zoveel plaatsen, doorgekrast.

Op de weg naar het dorp staat een groot, zwaar oranje hek met een wachtpost. Op de andere wegen van de rotonde staat dat er niet. Op de rotonde zelf zijn een militaire post, een kudde kamelen en een bushokje waar vier kolonisten staan. Een van hen heeft een automatisch geweer. Op één rotonde zijn alle factoren aanwezig die het leven in Taybeh, even verderop, onmogelijk maken.

Alleen al dit jaar zijn vijftien gezinnen uit pure ellende vertrokken naar het buitenland, vertelt Bashar Fawadleh, de priester van de katholieke kerk in Taybeh. "De kolonisten kwamen eerst alleen uit het oosten, maar nu voeren ze ook vanuit het westen aanvallen uit. Ze steken auto's in brand, bekladden huizen en stelen ons vee en het land waarvan we afhankelijk zijn".

'Vliegend checkpoint'

Na de dienst heeft iedereen verhalen over land waar ze niet meer bij kunnen, werk in Jeruzalem waar ze niet meer naartoe mogen of de lange wachttijden voor het checkpoint bij de rotonde aan het begin van het dorp. Dat hokje dat daar staat noemen ze een 'vliegend checkpoint'.

Vaak is het onbemand, maar ineens kan daar een Israëlische soldaat staan die alle auto's controleert. Dan kan je onverwacht uren langer onderweg zijn. En dat oranje hek is ook nieuw, vertellen mensen. Op veel andere plaatsen op de Westbank gaan dat soort hekken na verloop van tijd dicht en is alle verkeer over die weg geblokkeerd.

Problemen met export

Dat is de grote angst van Nadim Khouri. Dat hij niet meer in staat zal zijn om het bier dat zijn familie in Taybeh brouwt het dorp uit te krijgen. Nu al worden zendingen voor de christelijke gemeenschappen in Israël vaak tegengehouden in de haven in Israël.

"Er staat nu een zending voor Zwitserland. Ze zeggen dat er een stempel ontbreekt en dat ik de lading terug moet halen en weer opnieuw moet beginnen. De checkpoints voor goederen zijn in handen van de radicaalste Israëlische ministers. Het wordt erger en erger", zegt Khouri. "Kolonisten zijn ook al in de vallei onder de brouwerij geweest. En het buitenland blijft Israël steunen terwijl zij hier voor de problemen zorgen".

Ook vader Bashar Fawadleh voelt zich in de steek gelaten door de internationale gemeenschap. "Ik hoop dat de christenen in Nederland voor ons bidden en van de politiek vragen meer oog voor ons te hebben".

Land onbereikbaar

Of ik de kamelen gezien heb bij de rotonde, vraagt Fawadleh. Ook die staan er net volgens hem. "Wij mogen niet meer bij dat land komen vanwege de militaire post daar. Nu hebben kolonisten daar een kudde kamelen neergezet en claimen ze dat land. Als daar ook nog huizen voor kolonisten komen te staan of het een militaire zone wordt, is ook dat stuk van ons land voor ons onbereikbaar".

Het is een van de vele manieren waarop over de hele bezette Westelijke Jordaanoever steeds meer land de facto, sluipenderwijs maar steeds openlijker, geannexeerd wordt.

In Madrid zijn vele tienduizenden mensen de straat op gegaan om te demonstreren tegen premier Sánchez en zijn regering. De regering ligt onder vuur vanwege corruptieverdenkingen tegen een vertrouweling van Sánchez.

De demonstraten riepen leuzen als "ontbind de socialistische maffia" en "Sánchez hoerenzoon". Oppositiepartijen hadden het protest georganiseerd en kopstukken van de conservatieve Partido Popular (PP) en het radicaal-rechtse Vox liepen mee. De demonstratie richtte zich ook tegen immigratie.

Volgens de organisatie deden er 80.000 mensen mee aan het protest; de Spaanse autoriteiten spreken van 40.000 mensen.

Volgens de Spaanse krant El País verliep het grotendeels vreedzaam, maar waren er een aantal "spannende momenten". Zo dreigde een deel van de demonstranten via de snelweg het Moncloa-paleis te bereiken, waar de regering zetelt.

De politie wist dat te voorkomen. Drie mensen werden opgepakt en zeven agenten raakten daarbij gewond. Hoe ernstig die verwondingen zijn, is niet bekend.

Oud-premier corruptieverdachte

De linkse regering-Sánchez is extra onder vuur komen te liggen van de rechtse oppositie vanwege corruptieverdenkingen tegen oud-premier José Luis Zapatero. Hij werd deze week aangeklaagd voor corruptie, witwassen, deelname aan een criminele organisatie en valsheid in geschrifte.

Zapatero is net als Sánchez lid van de PSOE, en is een vertrouweling van Sánchez. Hij speelde een belangrijke rol bij verkiezingscampagnes van de PSOE.

Vox-leider Santiago Abascal zei vandaag in Madrid dat hij wil dat Zapatero in voorlopige hechtenis wordt genomen, en dat Sánchez wordt gehoord in de corruptiezaak. De premier betuigde eerder deze week nog zijn steun aan Zapatero.

De PP is overigens ook niet vrij van corruptieverdenkingen. Zo loopt er een onderzoek naar de regering van de Madrileense regiopresident Ayuso. De partij zou mogelijk onterecht schulden hebben kwijtgescholden van ziekenhuizen. Dat zou om een bedrag van 70 miljoen euro gaan. De zaak ligt nu bij de Spaanse Rekenkamer.

Gevoelig verlies Sánchez

Vorige week leed de partij van Sánchez een gevoelige nederlaag bij regionale verkiezingen in Andalusië. De PSOE kreeg 28 zetels, het slechtste resultaat ooit in die regio. De Partido Popular was de winnaar met 53 zetels, maar verloor de absolute meerderheid, waardoor ze met Vox een coalitie zal moeten sluiten.

Vox en PP grijpen het momentum om het protest tegen de linkse regering-Sánchez aan te wakkeren. De verkiezing wordt gezien als graadmeter voor de landelijke parlementsverkiezingen die volgend jaar zijn.

In Duitsland is op 91-jarige leeftijd Hasso Herschel overleden. Hij zat in de Koude Oorlog letterlijk bij het ondergrondse verzet tegen de DDR: hij hielp via een tunnel mensen vluchten naar West-Berlijn.

"Het is het beste dat ik ooit in mijn leven heb gedaan, omdat we er 100 procent zeker van waren dat we het juiste deden", keek hij ooit zelf terug op het gewaagde project.

Herschel raakte snel na de bouw van de Muur betrokken bij een plan om geliefden naar het westen te smokkelen. De DDR had met de zegen van de Sovjet-Unie in 1961 de grens tussen Oost-Berlijn en West-Berlijn hermetisch afgesloten, om een leegloop te voorkomen.

In de jaren daarvoor waren honderdduizenden DDR-burgers via de open grens in Berlijn naar de Bondsrepubliek vertrokken. Plotsklaps werden gezinnen van elkaar gescheiden door prikkeldraad, grenswachten en al snel beton.

Pact

Herschel zelf wist nog met een geleend Zwitserse paspoort illegaal de grens over komen. Hij was met geliefden een pact aangegaan dat degene die de vrijheid zou weten te bereiken, zich zou inspannen de anderen te bevrijden. Herschel wilde vooral zijn zus laten overkomen: hij besloot zich niet meer te scheren tot dat gelukt was.

Enkele maanden na het begin van de bouw van de Berlijnse Muur deed zich al een eerste kans voor. Herschel werd gevraagd mee te helpen bij de aanleg van een tunnel. Vanuit een fabriekje in West-Berlijn aan de Bernauer Straße zou die onder niemandsland door naar een kelder in Oost-Berlijn lopen, 135 meter verderop.

Samen met zijn team stal hij kruiwagens, scheppen en hamers van een begraafplaats om aan het werk te kunnen. Later vonden ze een bron van inkomsten: tegen betaling lieten ze de Amerikaanse zender NBC opnames maken van de werkzaamheden.

Terwijl boven hen een Todesstreifen werd aangelegd, een gebied waar DDR-wachten zonder pardon vluchtende landgenoten doodschoten, werkte het team week na week acht uur per dag aan de verborgen vluchtroute. Ze bedachten een systeem om snel aarde te kunnen afvoeren, legden verlichting aan en zorgden voor luchtverversing.

Toen een keer een waterleiding werd geraakt, werd het West-Duitse waterbedrijf in vertrouwen genomen om het lek te repareren. Dat lukte in het geheim, maar het was te nat om te werken in de tunnel. Herschel en zijn medestanders sloten zich daarom aan bij een ander tunnelproject.

Verraad

Het liep uit op een deceptie: door verraad stonden Stasi-agenten de tunnelaars op te wachten toen ze bovengronds kwamen. Alleen omdat die agenten door een misverstand dachten dat het team zwaarbewapend was konden Herschel en zijn maten wegkomen. De mensen die ze hadden willen laten vluchten, werden wel gearresteerd.

Herschel richtte zich daarna weer op de oorspronkelijke tunnel, die inmiddels wat was opgedroogd. Op 14 en 15 september 1962 kon de reddingsoperatie plaatsvinden. "Ik verzekerde me ervan dat niemand ons stond op te wachten. Na 10 minuten kwamen de eerste vluchtelingen en 10 minuten later nog een groep, onder wie mijn zus."

Tijd was er niet om uitgebreid bij te kletsen na ruim een jaar gescheiden te zijn geweest. "Het was een korte omhelzing en een kus en hup de tunnel in." De naam die later aan het project werd gegeven, verwees naar het aantal mensen dat zo de DDR ontsnapte: Tunnel 29.

Pasgeboren baby

De 29 mensen hadden elk zo'n 12 minuten nodig om de 135 meter lange tunnel door te komen. Onder hen waren naast Herschels zus Anita ook enkele kinderen, zoals de pasgeboren zoon van een van de gravers.

Uiteindelijk werd de tunnel door grondwater weer onbegaanbaar en liep de reddingsactie ten einde. In totaal werd tijdens de Koude Oorlog zo'n zeventig keer geprobeerd ondergronds mensen weg te smokkelen, slechts negentien keer slaagde men daar daadwerkelijk in.

Herschel richtte zich na dit succes op andere projecten om mensen uit de DDR te krijgen. Zo financierde hij het ombouwen van auto's om verborgen schuilplekken te maken. In totaal zou hij zo tot in de jaren 70 circa duizend mensen hebben gered. De route van Tunnel 29 is tegenwoordig bovengronds deels uitgestippeld in een herdenkingspark.

De afgelopen 24 uur zijn opnieuw grootschalige aanvallen over en weer gemeld tussen Rusland en Oekraïne. Daarbij zijn ook doden gevallen. De Oekraïense nationale energiemaatschappij Naftogaz meldt dat ook de olie-industrie van het land wordt bestookt.

"Er is ernstige schade aan de apparatuur en er woeden grote branden", schrijft het energiebedrijf op Telegram. Het personeel van de olie- en gasinstallaties is geëvacueerd. "Het is momenteel onmogelijk om de gevolgen van de aanvallen in te schatten vanwege het risico op herhaalde aanvallen."

Oekraïense media melden dat Russische aanvallen gisteren en de afgelopen nacht op doelen in Oekraïne zeker vijf levens hebben geëist. Ook zijn minstens 62 mensen gewond geraakt. Kyiv Independent schrijft dat vooral in de regio Cherson zware aanvallen worden gemeld.

Het Oekraïense leger meldde vanochtend dat er de afgelopen nacht 124 Russische drones zijn afgevuurd. Naar eigen zeggen heeft het leger er 102 neergehaald.

Oekraïense aanval

Afgelopen nacht heeft Oekraïne ook Russische doelen bestookt. Russische autoriteiten meldden een drone-aanval op olie-installaties in een regio bij de Zwarte Zee vannacht. Projectielen zouden een brand hebben veroorzaakt waarbij twee mensen gewond zouden zijn geraakt.

Oekraïne meldt ook zelf dat het vannacht een Russisch oliecomplex bij de Zwarte Zee heeft aangevallen, evenals een olietanker in diezelfde zee.

Oekraïne intensiveert de afgelopen maanden zijn aanvallen op de Russische olie- en gasindustrie. Rusland gebruikt de inkomsten uit die industrie om de oorlog te financieren. Een hoge Oekraïense drone-commandant, Robert Brovdi, zegt dat Oekraïne deze maand tot nu toe dertien grote Russische oliecomplexen heeft bestookt met drones.

Aanval op studentencomplex

In de nacht van woensdag op donderdag heeft een inslag plaatsgevonden in een studentencomplex in de door Rusland bezette regio Loehansk, waarbij doden en gewonden zijn gevallen. Rusland beschuldigde Oekraïne van een drone-aanval. Oekraïne ontkende noch bevestigde iets te maken te hebben met de inslag.

Russische autoriteiten stellen dat daarbij 18 mensen zijn omgekomen. Drie mensen zouden nog worden vermist.

Rusland sprak van een "terroristische" aanval op een burgerdoel. Oekraïne noemde de Russische beschuldigingen "manipulatie", en zei dat het "alleen militaire infrastructuur en faciliteiten aanvalt die voor militaire doeleinden worden gebruikt".

VN-vergadering

Op verzoek van Rusland hielden de Verenigde Naties gisteren een spoedvergadering, naar aanleiding van de inslag op het studentencomplex. De VN zei dat ze geen details kon bevestigen omdat ze geen toegang heeft tot het gebied. Wel waarschuwde Vanessa Frazier, de speciale vertegenwoordiger voor kinderen en gewapende conflicten, dat de gemelde inslag deel uitmaakt van een breder patroon van aanvallen op onderwijsinstellingen in conflictgebieden.

Russische beweringen kunnen veelal niet onafhankelijk worden geverifieerd. In Rusland en in door Rusland bezette gebieden zoals Loehansk zijn nauwelijks onafhankelijke (internationale) journalisten.

Na een anonieme melding heeft de politie gisteren veertig dode dieren aangetroffen in een schuur in Winschoten, waaronder schapen, lammeren en een kalf. Er is een 21-jarige verdachte opgepakt.

Naast de dode dieren bevonden zich in dezelfde stal ook nog ongeveer 160 levende dieren. Die werden onder zeer slechte omstandigheden gehouden. "Ze beschikten niet over voldoende eten en drinken, kregen nauwelijks daglicht en liepen tussen de kadavers van overleden dieren", aldus de politie op Instagram.

De politie kwam samen met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in actie na een tip over de schuur op Meld Misdaad Anoniem. Het is niet bekendgemaakt of de schuur behoort bij een boerenbedrijf en wat de rol van de verdachte is.

De levende dieren zijn onderzocht door een dierenarts en opgevangen op een plek waar ze kunnen aansterken, meldt RTV Noord.

De extreemrechtse Israëlische minister van Veiligheid Itamar Ben-Gvir is niet meer welkom op Frans grondgebied. Dat schrijft de Franse minister van Europa en Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot op X.

Het besluit volgt op Ben-Gvirs "onacceptabele acties naar Franse en Europese burgers aan boord van de Global Sumud Flotilla", schrijft Barrot. "We kunnen niet tolereren dat Franse staatsburgers op deze manier worden bedreigd, geïntimideerd of mishandeld, zeker niet door een overheidsfunctionaris."

De Israëlische minister plaatste deze week een video op X van zijn bezoek aan de activisten die door Israël van hun boten waren gehaald. Daarbij schreeft hij: "Zo verwelkomen we aanhangers van terrorisme. Welkom in Israël".

Op de beelden is te zien hoe een vrouw met haar handen vastgebonden achter haar rug hardhandig naar de grond wordt gewerkt, nadat ze "Free free Palestine" had geroepen. Daarna komt Ben-Gvir lachend in beeld. Ook is te zien hoe tientallen activisten knielend zitten met hun gezicht tegen de grond en vastgebonden handen achter de rug.

'Mensonterend'

De videobeelden leiden tot geschrokken reacties van Europese leiders: onder meer Portugal, Spanje en Ierland veroordelen Israëls optreden. Premier Jetten noemde het op sociale media "mensonterend". Het kabinet riep de Israëlische ambassadeur op het matje.

De Italiaanse premier Meloni wil excuses voor de slechte behandeling van de opvarenden. "Het is ontoelaatbaar dat deze activisten, onder wie veel Italiaanse burgers, worden onderworpen aan deze schending van de menselijke waardigheid", schreef Meloni op sociale media.

Zowel Meloni als Barrot heeft de EU gevraagd om sancties op te leggen aan Ben-Gvir. De Israëlische premier Netanyahu zegt in een verklaring dat de handelingen van zijn minister "niet stroken met de normen en waarden van Israël".

Geen jurisdictie

De vloot van de Global Sumud Flotilla was met hulpgoederen onderweg naar Gaza met als doel de Israëlische zeeblokkade te doorbreken. De boten werden in internationale wateren tegengehouden en door het Israëlische leger geënterd. Volgens het zeerecht hebben staten op internationale wateren geen jurisdictie en mogen ze dus geen schepen betreden.

Drie Nederlandse opvarenden die deel uitmaakten van de vloot kwamen gisteravond aan op Schiphol. Een van de teruggekeerde opvarenden, Cerisa van Kesteren, zei dat ze op een gegeven moment geen eten en drinken meer kreeg.

Ook zeiden ze dat opvarenden zijn mishandeld door het Israëlische leger. "Er zijn mensen met gebroken ribben en er is iemand van wie twee tanden uit de mond zijn geslagen", zei Jesse van Schaik (21) gisteren tegen de NOS.

Extra veel waterpunten, gratis zonnebrand in een smeerstraat en zelfs een schuimparty. Overal in Nederland zijn maatregelen genomen om te voorkomen dat mensen bevangen raken door de warmte, nu de temperaturen dit pinksterweekend bij veel zon oplopen tot boven de 25 graden.

Vooral bij festivals en sportwedstrijden zijn maatregelen genomen. Zo is de marathon die morgen gelopen zou worden in Maastricht afgelast. De halve marathon gaat wel door, maar begint extra vroeg om 08.30 uur, meldt L1 Nieuws.

Net als bij tal van andere evenementen, deelt de organisatie in Maastricht extra water uit en er komen meer punten waar sporters een natte spons krijgen. Ook wordt zonnebrand uitgedeeld en desgewenst aangebracht.

Opletten wordt het voor de ruim 5000 deelnemers aan de Roparun. Zij vertrekken vandaag vanuit Enschede of vanuit Noord-Frankrijk en lopen dan in estafetteteams drie dagen lang, dag en nacht, door naar Rotterdam om geld in te zamelen voor hulpmiddelen bij kanker. Langs de route zijn extra waterpunten. Deelnemers krijgen sportdrank mee en teamcaptains moeten controleren of de lopers hun petje dragen.

Drinken, smeren, petje

In Lauwersoog zijn zo'n 3800 scouts bijeen voor het Noordelijk Pinksterkamp. "We gaan genieten van het mooie weer. Maar we letten wel op de DSP, zoals wij altijd zeggen: drinken, smeren, petje", zegt een woordvoerster.

Op het driedaagse Freshtival in Enschede heeft de organisatie "flink opgeschaald" om het publiek koel te houden. Er zijn extra schaduwplekken en overkappingen aangelegd voor de ruim 60.000 bezoekers. Overal op het terrein staan staan extra 'zonnebrandpalen'.

"Op de festivalcamping hebben we een schuimparty ingelast", vertelt organisator Lars Ravenhorst bij RTV Oost.

Bij de 56ste Pinksterconferentie Opwekking in Biddinghuizen gaat het er minder uitbundig aan toe. Wel zijn op het christelijke evenement met 62.000 bezoekers, onder wie 33.000 kampeerders, extra waterpunten. Kampeerders wordt gevraagd om overdag niet te douchen, zodat meer water beschikbaar is om te drinken.

Memorial Day

Bezoekers van de jaarlijkse Memorial Day, morgen in het Zuid- Limburgse Margraten, wordt aangeraden om zich goed voor te bereiden op de hoge temperaturen. Op Memorial Day herdenken Amerikanen hun gesneuvelden uit de Tweede Wereldoorlog. Jachtvliegtuigen brengen een saluut in de lucht. De herdenking in Margraten trekt doorgaans duizenden bezoekers.

De organisatie van de jaarlijkse Fietselfstedentocht, maandag in Friesland, waarschuwt de 15.000 deelnemers voor veel zon en hoge temperaturen. "Het is heel belangrijk dat de deelnemers op tijd genoeg drinken", zegt Stephan Rekker van de organisatie bij Omrop Fryslân. "Als je bijvoorbeeld dicht bij zee fietst, is er wel wat verkoeling, waardoor je niet in de gaten hebt dat je toch flink aan het zweten bent. Dan kun je makkelijk uitdrogen."

Bij de stempelpost in Leeuwarden is een speciale smeerstraat ingericht. Daar kunnen de deelnemers zich insmeren met zonnebrandcrème.

Harry Styles

Voor fans van Harry Styles die al sinds vanochtend vroeg in de rij zitten voor het concert vanavond in de Johan Cruijff Arena, is het te hopen dat ze zelf voorzorgsmaatregelen hebben genomen. De Johan Cruijff Arena deelt niets uit, maar raadt fans aan om zich goed in te smeren, luchtige kleding te dragen en genoeg te eten en te drinken, meldt stadsomroep AT5.

Bij wijze van uitzondering is het vanavond toegestaan om een flesje water mee naar binnen te nemen. De fles mag maximaal een halve liter zijn en moet doorzichtig zijn. De dop mag niet mee naar binnen.

Scheveningen

Langs de kust is het vandaag bij wind van zee wat minder warm dan in het binnenland. Voor veel mensen is dat zo aantrekkelijk dat vooral richting Scheveningen lange files ontstonden. De stranden zelf liepen vol, maar volgens veel bezoekers niet te vol.

Een overvol opvangcentrum in Ter Apel, azc-protesten in Loosdrecht en Apeldoorn. Het gaat in het maatschappelijke debat de afgelopen weken veel over asiel en asielzoekers. Drie mensen die zelf asielzoeker waren, vertellen wat het met hen doet.

Ghaled (39) werkt als begeleider bij Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF

"Asiel is een onderwerp dat elk huishouden in Nederland bezighoudt. Ik ben zelf vluchteling. Mijn familie en ik zijn na de machtsovername van de Taliban in 1996 van Afghanistan naar Nederland gevlucht. Omdat ik zo jong was, kan ik me er niet zoveel meer van herinneren.

Wel kan ik me goed inleven hoe vluchtelingen en asielzoekers die in Ter Apel aankomen, zich voelen. Ik heb voor het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) gewerkt. Alles is nieuw, het land, de taal en je wil participeren in de samenleving, dat zag ik althans bij mijn ouders. Zij waren ook niet zonder reden naar Nederland gekomen, ze wilden een veilige thuishaven hebben."

Gebeurtenissen zoals de protesten tegen de komst van een azc in Loosdrecht leiden tot extra mentale druk en stress. Dat is wat ik terughoor van studenten die ik begeleid in hun asielprocedure of die in een azc wonen, en al lange tijd op een verblijfsvergunning wachten.

Die voortdurende onzekerheid, samen met de politieke en maatschappelijk onrust, heeft invloed op hun mentale gezondheid. Ze kunnen last hebben van déjà vu's van traumatische herinneringen of hebben veel verdriet. En dat werkt averechts voor hun inburgeringstraject, omdat je merkt dat ze minder motivatie hebben. Daardoor lopen ze vertraging op in hun traject of studie. Dat is jammer, omdat alle instanties hun best doen en we als land niet om asielopvang heen kunnen.

Yusuf (23) is muzikant

"Ik heb de afgelopen paar weken vrij geschrokken het nieuws gevolgd. Ik vind het vooral moeilijk dat zo'n welvarend land als Nederland, waar waarden als vrijheid en mensenrechten hoog in het vaandel staan, niet in de basisbehoeften kan voorzien voor mensen die het hard nodig hebben, waardoor mensen die al getraumatiseerd zijn en een moeilijke route hebben doorlopen buiten moeten slapen en geen eten krijgen.

Wat me ook verbaasde was de poging om een gebouw waar asielzoekers verblijven in brand te steken. Ik heb zelf bijna twee jaar in een azc gezeten en schrok daarvan, omdat je daarmee mensen zich onveilig laat voelen om je punt te maken.

Ik begrijp ook dat er zoveel dingen zijn waardoor Nederlanders lijden, zoals het feit dat mensen hun huur niet kunnen betalen. Dat zijn ook mensen met oprechte zorgen en problemen. Maar het is niet waar dat al die problemen door vluchtelingen of asielzoekers komen. Het is makkelijk om kritiek te hebben op anderen als je vol in je emotie zit. Mensen kunnen daardoor vergeten dat vluchtelingen of asielzoekers ook mensen zijn. Dat ze geen andere keus hadden dan vluchten: niemand wil zomaar zijn thuisland verlaten.

Het is een verkeerde aanname dat er oorlog moet woeden om te kunnen vluchten. Ik ben in 2019 van Turkije naar Nederland verhuisd als politiek vluchteling. Ik had geen andere keuze. Ik heb in Nederland twee jaar in azc's gewoond, waar ik aan andere inwoners pianoles heb gegeven en via Youtube gitaar, bas, drums heb geleerd.

Tegenwoordig maak ik post-rockmuziek. Dit jaar doe ik met mijn band Zergüzeşt mee aan de Popronde. Door muziek te maken kan ik mijn ei kwijt en mijn zorgen over de mensheid en problemen in de wereld uiten.

Lilaf (24) is vrijwilliger bij VluchtelingenWerk

Ik volg het nieuws op internet en bespreek het met anderen. Ik vind het voor beide kanten moeilijk, zowel voor Nederland als voor asielzoekers. Het land zit vol, maar aan de andere kant komen er mensen binnen die willen werken, leren en participeren in de samenleving. Ze willen veilig leven en een goede toekomst opbouwen.

Ik ben vier jaar geleden vanuit Syrië in Nederland aangekomen, tijdens de coronapandemie. Toen was Ter Apel al druk, maar nu is de situatie nog moeilijker voor vluchtelingen. Als iemand asiel aanvraagt, duurt het veel langer dan voorheen, en mensen weten niet of ze een verblijfsvergunning krijgen en moeten wachten. Dat leidt tot onzekerheid. Daardoor kunnen ze niet werken, terwijl ze dat wel willen.

Voor mijn familie en mij was Syrië onveilig. We zijn Koerdisch en woonden dicht bij de grens met Turkije en Irak. We waren daar niet vrij om onze taal te spreken en werden vaak vernederd; we hadden geen vrijheid. Toen ik in Nederland aankwam, was ik heel blij. Je kunt je mening geven, je kunt werken en je hebt vrijheid en eigenheid. Je mag zijn wie je wilt zijn. Ik ga in september beginnen met een mbo-opleiding daar ben ik heel blij.

In Duitsland is een zweefvliegtuig neergestort op een snelweg. Van de twee mannen in het toestel is er één overleden. De andere is zwaargewond. Hij is bevrijd uit het wrak door hulpdiensten.

Het toestel stortte kort na het opstijgen van het zweefvliegveld bij het dorp Hünsborn neer, meldt de Duitse omroep WDR. Het vliegtuig belandde midden op de rijbaan richting Frankfurt, op de A45. Het verkeer in beide richtingen is afgesloten.

Geen andere voertuigen geraakt

Bij het ongeluk zijn geen andere voertuigen geraakt of beschadigd. Er is een lange file ontstaan, doordat automobilisten nog geen kant op kunnen.

Het Rode Kruis is ter plaatse en deelt water uit. Ook in Duitsland is het vandaag zomers warm.

Op platform X ontvangen landelijke politici veel meer bedreigingen en haatberichten dan bekend is bij justitie. Haagse politici maakten vorig jaar 493 keer melding van bedreiging en opruiing, terwijl de Volkskrant alleen al over een week honderden van zulke berichten vond op het platform dat sinds 2022 in handen is van techmiljardair Elon Musk.

Om het politieke debat op X in kaart te brengen onderzocht de Volkskrant ruim 80.000 berichten die in de week voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen werden geplaatst als reactie op landelijke politici en partijen. Daarvan waren er ruim 22.000 gericht op het kleineren, vernederen, intimideren of bedreigen van hen of anderen, concludeert de krant.

Van die berichten bevatten er naar schatting 5000 tot 7000 strafbare beledigingen of groepsbeledigingen. Daarbij gaat het om scheldpartijen, nazi-vergelijkingen of beledigende uitspraken over vrouwen, lhbti'ers, moslims of joden. Zevenhonderd van de berichten vallen in zwaardere strafbare categorieën, zoals bedreiging (112 keer), opruiing (150) en haatzaaien (428).

Die berichten zijn gericht aan politici van bijna alle partijen. VVD'ers krijgen op X bijna net zoveel negatieve berichten als politici van D66 of GroenLinks-PvdA, concludeert de krant.

VVD-fractievoorzitter Brekelmans, voorheen minister van Defensie, ontving in de verkiezingsweek van alle politici het hoogste percentage negatieve reacties op X. Alleen vertegenwoordigers van PVV, FVD en BBB kregen op het platform in meerderheid positieve reacties.

Topje van de ijsberg

Van alle strafbare berichten bereikt alleen het topje van de ijsberg door aangifte justitie. "Op jaarbasis gaat het dus misschien wel over vele duizenden bedreigingen", concludeert officier van justitie Fridolijn Kuipers.

Op die aantallen heeft justitie geen zicht, want er is in Nederland geen organisatie die de sociale media van politici controleert op strafbare uitingen. Aangiftes zijn de enige graadmeter.

Landelijke politici zijn allang gestopt met het lezen van de reacties onder hun berichten op X, geven ze aan tegenover de Volkskrant. Soms bereikt een reactie hen via een bezorgd familielid, maar de reacties die de krant aan de Kamerleden voorlegde zijn voor hen veelal nieuw. Ook de omvang verrast hen. Een aantal van hen deed na het gesprek met de krant alsnog aangifte, iets wat het Openbaar Ministerie (OM) aanmoedigt.

X onder Musk

Sinds Musks overname van Twitter, een kleine vier jaar geleden, is het platform ingrijpend veranderd. Als nieuwe eigenaar ontsloeg de techmiljardair duizenden medewerkers en schrapte hij de moderatie van berichten bijna volledig.

Inzicht in de algoritmes die bepalen welke berichten gebruikers te zien krijgen geeft hij niet, van Europese regelgeving trekt hij zich weinig aan. Een AI-bot op X die op verzoek van gebruikers halfnaakte beelden van minderjarigen kon genereren stuitte eerder dit jaar op internationaal protest.

In verreweg de meeste gevallen beoordeelde het OM gemelde bedreigingen als strafbaar: vorig jaar in 356 van de 493 gevallen. Die aantallen gaan over alle sociale media, maar verreweg de meeste meldingen kwamen binnen over X.

Vaak besloot het OM daarna overigens niet tot vervolging, omdat het de verdachten niet kon identificeren. Door X geweigerde verzoeken van Nederlandse opsporingsdiensten lieten zaken ook vaak vastlopen.

Stoppen ligt lastig

Toch blijven landelijke politici het platform gretig gebruiken. Van de 150 Kamerleden zijn er 117 actief op X, en achttien Kamerleden hebben een afgeschermd of slapend account, turfde de Volkskrant.

Alle 28 bewindspersonen van het kabinet-Jetten hebben op X een overheidsaccount. De premier benadrukt in een reactie dat hij regelmatig aangifte doet van bedreigingen op sociale media aan zijn adres. Maar hij zegt ook niet meer alle reacties te lezen.

Stoppen op het sinds 2022 rigoureus veranderde platform is voor veel politici lastig. Vóór de overname van Musk is het gebruik van de korteberichtendienst enorm ingesleten in Den Haag. Politici plaatsen er hun hapklare reacties op nieuwsontwikkelingen, en journalisten weten die berichten te vinden. Politici zien geen geschikt alternatief en willen dat hun geluid ook, of juist, op X is terug te vinden, bij wijze van tegengas.

Alleen Volt heeft X verlaten, tot voor kort als enige Nederlandse politieke partij. GroenLinks-PvdA liet de Volkskrant kort voor publicatie weten nu ook te zijn gestopt. VVD-fractievoorzitter Brekelmans staat er anders in. "Zo lang ergens een kritische massa is om je boodschap te verspreiden en om informatie op te halen, is dat waar we het mee te doen hebben", zegt hij.

Bloemenwinkel De Lelie bestaat dit jaar 90 jaar. En dat is niet het enige bijzondere. Het is de zaak van het koppel Jasper (88) en Annemiek (77), en ze werken er nog dagelijks met heel veel plezier.

"Het mooiste vind ik dat dit de zaak van mijn ouders was", zegt de trotse Jasper de Vries in zijn bloemenzaak De Lelie op de Witte de Withstraat. In 1985 nam hij samen met zijn vrouw Annemiek de zaak over en deze maand bestaat de winkel 90 jaar.

Ze zijn blij dat het is gelukt, zegt Annemiek. In 1975 begon ze als bloemist bij De Lelie en werkt er dus 51 jaar. "Ik denk dat als mijn schoonvader dit had gezien, hij ook trots was geweest. Hij was een lieve man."

Vaste klanten

En daar denken de vaste klanten hetzelfde over. Een van hen komt vandaag langs met haar tante, tevens een vaste klant. Gisteren was ze ook al bij Annemiek en Jasper om orchideeën te halen. "Ik heb nu geen tijd voor koffie Jas", verontschuldigt ze zich. "Ik sta dubbel geparkeerd."

"Het zijn supermensen", zegt ze over de bloemisten. "Ze hebben altijd kwaliteitsbloemen. En koffie en gebak, dat krijg je nergens."

Geen vakantie

Alle bloemen worden geselecteerd bij de kweker voor de verkoop, waarbij kwaliteit hoog in het vaandel staat. "Als we naar de kweker gaan, voelt het net als vakantie."

En dat is maar goed ook, want het stel is al ruim 40 jaar niet meer op vakantie geweest. "Alles is levend, dus dat moet verzorgd worden", zegt De Vries. Aan een opvolger heeft Annemiek wel gedacht, maar die is volgens de bloemist niet gauw gevonden. "De jeugd wil dat niet meer, die wil vrije tijd hebben."

De Vries denkt nog lang niet aan stoppen. "Ik geniet van alles. Van de klanten en van de mooie bloemen", zegt ze terwijl ze een lelie omhoog houdt. "Kijk dan, hoe prachtig."

Bij een afvalverwerkingsbedrijf in het Westelijk Havengebied is vanmiddag een grote brand uitgebroken. Bij de brand kwam veel rook vrij, die in de wijde omgeving te zien was. Niemand raakte gewond. Zo'n twee uur na het uitbreken van de brand was het vuur geblust.

De melding van de brand kwam rond 14.10 uur bij de brandweer binnen. Vrijwel direct werd opgeschaald naar 'grote brand', wat betekent dat er meerdere bluswagens ter plaatse komen om de brand te blussen. 

De zwarte rookwolk van de brand bij de afvalverwerker was door de gehele stad goed te zien. AT5 kreeg beelden vanuit de gehele stad, en zelfs vanuit Almere en Beverwijk. De brandweer adviseerde mensen die last hebben van de rook om ramen en deuren te sluiten. 

Het was volgens een woordvoerder een stapel grofvuil die in brand stond, waaronder matrassen en autobanden. De oorzaak wordt nog onderzocht. 

Vanwege het zomerse weer lette de brandweer naar eigen zeggen extra op het eigen personeel. "Het is natuurlijk warm buiten en ze doen zwaar werk. Dus dat betekent dat ze sneller worden afgelost."

Fans van Harry Styles die vandaag naar een concert gaan, worden gewaarschuwd voor de hitte. De Harries - zoals de fans worden genoemd - die de hele dag voor de deur wachten, worden geadviseerd om luchtige kleding te dragen en goed te blijven drinken.

Vanavond is er opnieuw een optreden van de Britse artiest in de Johan Cruijff Arena, en ook vandaag zitten er weer fanatieke fans voor de deur te wachten tot ze naar binnen mogen. Alleen lopen de temperaturen vandaag behoorlijk op en daardoor kan het, zeker op het asfalt van de Johan Cruijff Boulevard, erg warm worden. Een aantal fans heeft een paraplu opgestoken tegen de zon. 

De Johan Cruijff Arena raadt daarom de fans aan om goed in te smeren met zonnebrand, luchtige kleding te dragen en genoeg te eten en te drinken. Vanwege de hitte is het in dit geval toegestaan om een flesje water mee naar binnen te nemen. De fles mag maximaal een halve liter zijn en moet doorzichtig zijn. Ook mag je dop niet mee naar binnen. 

De politie vindt in april 2025 hennep en wapens in de woonwagen van Hans Doesburg en Dieneke Achterbergh. Ze zitten weken in de gevangenis, maar na onderzoek worden ze door de rechtbank vrijgesproken. Het blijkt dat hun zoon alles zonder medeweten van zijn ouders heeft opgeborgen in hun woonwagen. Toch besluit de gemeente nu dat ze niet meer in hun woonwagen mogen wonen, ondanks de vrijspraak, en dat zorgt voor veel verdriet bij het echtpaar. 

In een kleine caravan, zonder toilet, wonen Hans en Dieneke inmiddels al een jaar. Ze zijn de wanhoop nabij en missen hun oude huis. De woonwagen waar de lading verboden goederen werd gevonden, die hun zoon daar zonder hun medeweten had opgeborgen, is namelijk gesloten. "We hebben de hele winter door weer en wind, door regenbuien en vriezen in deze caravan gezeten", vertellen ze. "En dan moet je in de nacht naar buiten, naar een schuurtje van familie om naar de wc te gaan."

Machteloos

Het echtpaar mag van de gemeente niet terugkeren naar hun woning, omdat de woonwagen op grond van de gemeente staat. Een bittere pil, want dat hadden ze wel verwacht nadat ze door de rechter werden vrijgesproken van betrokkenheid bij de stalling van de verboden spullen. "Je voelt je zo machteloos", aldus het echtpaar. "De papieren liggen er, de vrijspraak ligt er en de zaak van mijn vrouw is geseponeerd."

Huiszoeking door politie

De aanleiding van deze ingewikkelde situatie is meer dan een jaar geleden, op een avond in april 2025. Hans en Dieneke zijn thuis, als ze zien dat er veel politie aanwezig is bij hun zoon, die in de woonwagen naast die van hun woont. Er vindt op dat moment een doorzoeking plaats, waarna de ouders naar buiten lopen om aan de agenten te vragen wat er aan de hand is. Het wordt voor de politie duidelijk dat zij de ouders zijn van de eigenaar van de woonwagen die ze aan het doorzoeken zijn en vragen of ook de woonwagen van de ouders doorzocht mag worden.

Ze laten de agenten binnen en bieden ze zelfs koffie aan. Al snel worden er automatische wapens en een kilo hennep aangetroffen in de woning, zorgvuldig verstopt in koffers, achter schotten en in kledingkasten. "Ik heb gelijk 6 weken in de gevangenis gezeten", vertelt Achterbergh. "Het is een nachtmerrie, en dat is het nog."

Vrijspraak 

Hun zoon verklaart dat hij de spullen zonder medeweten van zijn ouders in hun woning heeft geplaatst. Meerdere rechters buigen zich over de zaak en spreken Hans en Dieneke uiteindelijk vrij. "Toen mocht ik naar huis", blikt Dieneke terug. "Toen mocht ik nog in mijn woonwagen. En toen, tien dagen daarna moest ik eruit, halsoverkop. Diezelfde dag hoorde ik het en om 15.00 uur moest ik eruit."

Burgemeester Halsema heeft beide woonwagens gesloten en besluit dat een terugkeer van het echtpaar niet mogelijk is. De gemeente mag namelijk, ondanks de vrijspraak, op grond van privaat- en civielrecht besluiten dat ze een gevaar vormen voor de openbare orde en veiligheid. 

Protest 

Het betekent dat het echtpaar strafrechtelijk onschuldig is, maar ze toch hun huis verliezen. Daarom komen ze nu in actie. Ze doen een schriftelijk verzoek aan de gemeenteraad of er een herbeoordeling kan plaatsvinden. Daarnaast hebben ze een officiële demonstratie aangekondigd en protestborden geplaatst bij hun oude woning. "Je moet hoop houden", geven ze aan. "Anders red je het niet, maar het is heel moeilijk."

De gemeente zegt dat het om een uitzonderlijke situatie gaat waarin de gemeente als grondeigenaar betrokken is. Verder kan de gemeente niet ingaan op details van de zaak, omdat er geen uitspraken worden gedaan over individuele gevallen. 

Bij een brand in een woning aan de Blankenstraat in het centrum is de bewoonster van het pand om het leven gekomen. De brand brak aan het begin van de ochtend uit. Omliggende woningen moesten vanwege de vlammen worden ontruimd. 

Rond 05.00 uur kreeg de brandweer de melding van de brand aan de Blankenstraat. Bij aankomst zagen de toegesnelde brandweerlieden de vlammen uit de voorkant van de woning komen. Daardoor schaalde de brandweer snel op naar grote brand, wat betekent dat er meer bluswagens ter plaatse komen. 

De brand ging gepaard met flinke rookontwikkeling en grote vlammen. Omliggende woningen werden daarom ontruimd. Ook raadde de brandweer omwonenden aan om ramen en deuren gesloten te houden vanwege de rook. 

Een uur nadat de brandweer de melding kreeg, was de brand onder controle. De vrouw werd aangetroffen in de woning. De oorzaak van de brand is nog niet duidelijk. De politie en de brandweer doen onderzoek in en rond de woning. 

Terrasbezoekers op de Marathonweg zaten vanavond met hun neus bovenop het staartje van een wilde politieachtervolging. Agenten slaagden er uiteindelijk in om een vluchtende motorbestuurder aan te houden. 

Dat gebeurde rond 20.30 uur. Op een drukke plek, want de politievoertuigen reden langs terrassen waarvan elke stoel door het mooie weer bezet was.

De achtervolging begon in de buurt van de Marathonweg, toen surveillerende agenten een motorbestuurder op hoge snelheid voorbij zagen rijden. Deze achtervolging duurde niet lang omdat agenten dat te onveilig vonden.

Toen andere agenten de man opnieuw hard zagen langsrijden, werd de achtervolging weer ingezet. Kort daarna stapte de man van zijn motor, waarna hij vanaf de Olympiakade in het water sprong.

"Een politiemotor scheurde met een noodvaart over de stoep dwars door het terras heen om achter de man aan te gaan", vertelt een buurtbewoner. "Hij is in het water gesprongen en er daarna uitgeklommen. Daarna is hij verder gevlucht. Er zijn echt een stuk of twaalf politieauto's langsgereden die naar hem op zoek zijn."

De verdachte was op dat moment nog niet aangehouden. Maar dat gebeurde even later wel. De politie had meerdere straten om de man heen afgezet zodat ze hem konden insluiten. De man, een twintiger, zit op dit moment vast.

Hera United, de allereerste Nederlandse profclub met alleen vrouwenteams, is gedegradeerd uit de Eredivisie. Dat gebeurde vanavond na een 1-2 nederlaag tegen FC Utrecht.

Daardoor eindigt Hera dit seizoen als tiende van de twaalf clubs. De onderste drie degraderen dus uit de Eredivisie.

Als Jong Ajax vanavond in de eerste divisie het kampioensduel van De Graafschap had gewonnen, had Hera met die plek op de ranglijst degradatie ontlopen. Omdat Ajax 1 al in de eredivisie speelt en er geen twee teams van dezelfde club in de competitie mogen uitkomen, zouden er in dat geval maar twee teams promoveren en degraderen.

Maar omdat De Graafschap er tegen Jong Ajax met de winst vandoor ging, was die strohalm al voor het begin van de wedstrijd van Hera weggevallen.

De ploeg van coach Ed Engelkes kon lijfsbehoud vervolgens ook niet op eigen kracht bolwerken. Hera kwam in de tweede helft wel op een 1-0 voorsprong, maar in de laatste minuten van de wedstrijd kreeg de ploeg twee tegendoelpunten. De 1-2 van Claudia Scheunemann viel in de blessuretijd. 

Zwaar seizoen

Daarmee is er op een dramatische manier een einde gekomen aan het eerste seizoen van Hera, waar ze wisten dat ze het dit seizoen moeilijk zouden krijgen.

Voor Hera was dit het eerste seizoen als onafhankelijke club. De proflicentie die ze nodig hadden was slechts een paar dagen voor het begin van de competitie binnen.

Coach Engelkes vertelde vlak voor het seizoen dat Hera als doel had om degradatie te ontlopen. "We zijn een nieuwe club, er zijn wat meiden weggegaan en nieuwe gekomen. We moeten reëel zijn. Andere clubs zoals FC Twente, Ajax, PSV en Feyenoord zijn al veel langer bezig. Laten we misschien andere groepen verrassen, ik denk dat dat wel een aantal keren gaat gebeuren dit jaar." 

Dat verrassen lukte in ieder geval één keer, in februari, toen Hera de derby tegen Ajax won: 1-2.

Burgemeester Halsema voert op dit moment een grondige evaluatie uit naar het op het laatste moment afblazen van het muziekfestival Music On in Oost. Ze sluit niet uit dat er lessen moeten worden getrokken; zowel door de gemeentelijke organisatie als door de organisator zelf. 

"Als u die brief heeft gelezen waarin ik zeg dat ik met mijn rug tegen de muur sta, dan heeft u ook kunnen lezen dat ik daarin zeg dat dit niet voor herhaling vatbaar is en dat ik wil dat dit heel grondig geëvalueerd wordt", aldus de burgemeester in het AT5-programma Het Gesprek met de Burgemeester.

Het festival Music On werd twee weken geleden in sportpark Middenmeer op het allerlaatste moment afgelast vanwege acute zorgen over de veiligheid van een festivaltent. De organisator had in de oorspronkelijke vergunningsaanvraag een ander type tent opgegeven dan er uiteindelijk op het terrein werd geplaatst. Hoewel de organisatie dit medio maart al had laten weten aan de vergunningverlener, gaf de Omgevingsdienst uiteindelijk een negatief advies af. 

Volgens Halsema was er onder meer angst dat de wind via de ingangen vat zou krijgen op de constructie, waardoor de tent zou kunnen opbollen en instorten.

Nachtelijk mailtje

Halsema werd pas in de nacht voorafgaand aan het festival rond 01.00 uur via de mail op de hoogte gesteld van de problemen. Omdat zij om half vier 's nachts wakker werd en haar e-mail checkte, kon zij om 04.00 uur reageren. "Het is gewoon een samenloop van toevalligheden. Maar ik checkte het en dat was maar goed ook", blikt Halsema terug. "Ik ben een slechte slaper."

Normaal gesproken lopen dit soort vergunningstrajecten via de stadsdelen, die gemandateerd zijn om de vergunningen te verlenen. Halsema: "Alleen in situaties waarin er onzekerheden ontstaan, waarin men ook zich afvraagt wat te doen, word ik erbij getrokken en dat is hier gebeurd."

Met de rug tegen de muur

Halsema deelt de frustratie over het late besluit, maar stelt dat zij geen andere keuze had. "De Omgevingsdienst gaf een negatief advies. Het was voor mij op dat moment niet meer te beoordelen of dat alleen een theoretische kwestie was."

De burgemeester zegt dat het advies stond vol met complexe, technische omschrijvingen die voor haar niet te controleren waren. "Of dat alleen een theoretische aangelegenheid was of ook een reëel risico, kon ik niet beoordelen. En ik kan natuurlijk zo'n risico niet nemen met een negatief advies. Want u weet ook allemaal, stel dat ik dat advies in de wind had geslagen. En ik had gezegd, ach, het stadsdeel zegt het zal wel goed komen, die zegt het komt wel goed en er gebeurt iets. En ik heb zo'n negatief advies terzijde geschoven. Nou, dan hadden wij hier een heel ander gesprek gehad."

Nauwkeurige reconstructie

Hoewel de Omgevingsdienst al op dinsdag 5 mei een negatief advies had neergelegd bij het stadsdeel, werd de burgemeester pas dagen later ingelicht. Waar het in die tussentijd precies is misgegaan tussen het stadsdeel, het Stedelijk Evenementenbureau en de Omgevingsdienst, durft Halsema nog niet te zeggen. "We zijn het echt heel nauwkeurig aan het reconstrueren, bijna van dag tot dag, zodat we weten wanneer welke beslissingen zijn genomen, wie wanneer steken heeft laten vallen. En ik durf er nu nog niet precies een oordeel over te vellen, maar we gaan het wel nauwkeurig na."

Halsema weet wel dat er tussen dinsdag 5 mei en zaterdag 9 mei nog gesprekken zijn gevoerd. "En dat men blijkbaar ook gedacht heeft dat men dat op zou kunnen lossen. En op vrijdagmiddag, ik geloof om een uur of 18.00 uur, is men gaan bellen met het Stedelijk Evenementenbureau, omdat men tot de conclusie kwam, 'het blijft een negatief advies en we komen er niet uit'. En of daar fouten bij zijn gemaakt, kan ik nu niet beoordelen."

Zorgen in de sector

Organisator Loveland liet eerder weten dat de samenwerking met de gemeente normaal gesproken altijd soepel verloopt en dat er in de sector vaak vanuit wordt gegaan dat 'het wel goed komt'. Halsema heeft zelf nog geen contact gezocht met de organisatie. "Nee, nog niet. Ik wil eerst gewoon precies weten wat er is gebeurd. Want kijk, ik kan me niet voorstellen, maar als het zou zijn dat de organisator fouten heeft gemaakt, dan moet ik dat ook in een telefoontje kunnen zeggen."

Dat andere festivalorganisatoren zich na dit incident zorgen maken over de betrouwbaarheid van hun vergunningen, begrijpt Halsema. Toch benadrukt ze dat deze situatie uniek is. "Het is goed om daarbij op te merken dat dit uitzonderlijk is. Het is ook voor mij de eerste keer in bijna acht jaar, dat ik op het allerlaatste moment zo moet ingrijpen en een evenement af zeg."

Tegelijkertijd wijst ze op de aangescherpte veiligheidsmaatregelen die destijds zijn ingevoerd na het tragische overlijden van de Jimmy Schepers. Hij werd doodgestoken bij een festival in Sloterdijk. Die organisator had onder andere meer mensen binnengelaten dan volgens de vergunning mocht. "En dat betekent dat er sneller geëscaleerd wordt naar mij, dat ik er sneller bij betrokken word en daarmee ook sneller de bevoegdheid heb om te zeggen, we gaan niet door, want het is niet veilig."

Concrete adviezen aan de sector wil Halsema nu nog niet meegeven. "Nee, dat kan ik op dit moment niet. Geeft u mij even de tijd, nog een paar dagen, om te zorgen dat we alles goed op een rij hebben. En dan zal ik ook daar lessen uittrekken. En dat zijn lessen voor onszelf en wellicht ook voor een organisator."

Bekijk hierboven de hele uitzending van Het Gesprek met de Burgemeester, waarin Halsema ook vertelt over wat het betekent dat zij voorzitter is geworden van het internationale gezelschap Pact of Free Cities. 

Vrouw overleden bij woningbrand in de Czaar Peterbuurt, en de bloemenzaak van Annemiek en Jasper bestaat al 90 jaar. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zaterdag 23 mei.

Zo'n veertig activisten hebben vanmiddag gedemonstreerd tegen de verkoop van foie gras bij groothandel Hanos in Duivendrecht. Het is in Nederland vanwege dierenleed verboden om foie gras te maken, maar importeren en verkopen mag nog wel. "Wij blijven net zo lang doorgaan tot het verbannen is uit Nederland."

Op een handjevol bezoekers na is het rustig bij de Hanos aan de Spaklerweg, tot er rond 15.30 uur een grote touringcar stopt. Vlak voor het hek stappen zo'n vijftig mensen van protestgroep Active for Justice uit, die onmiddellijk aan hun protest beginnen met fluiten, megafoons en borden.

Hun punt is duidelijk: foie gras moet zo snel mogelijk uit de schappen van de Hanos. Op hun protestborden, met foto's van ganzen met een stalen buis door hun strot, is te zien waarom. Het product, een Franse delicatesse, wordt gemaakt door ganzen zo snel mogelijk vet te mesten. Want hoe vetter de gans, hoe beter de leverpaté.

"De dieren worden drie keer per dag gedwangvoerd waardoor hun lever tot abnormale proporties groeit", zegt Natasja Verkaik, woordvoerder van Active For Justice. "En dat is een gruwelijke pijn die die dieren moeten doormaken." 

Hanos wil stoppen met verkoop 

Door dat dierenleed is het in Nederland al langer verboden om foie gras te produceren. Maar importeren en verkopen, dat mag dan weer wel. En dus ligt het nog in de schappen bij de groothandel.

Hanos onderkent de discussie in de samenleving over dierenwelzijn bij de productie van foie gras, laat het bedrijf desgevraagd weten. "Wij hebben uiteindelijk hetzelfde doel voor ogen, namelijk dat dit product verdwijnt."

Ook de gemeenteraad heeft onlangs al een motie aangenomen waarin staat dat de stad ernaar streeft om foie gras-vrij te worden. Toch willen de activisten daar niet op wachten. "Wij blijven net zo lang doorgaan tot foie gras verbannen is uit Nederland", zegt een van de activisten. 

En als je de delicatesse dan toch heel graag wil eten, dan heeft een activist nog wel een suggestie. "Je hebt ook vegan alternatieven: faux gras. Dat smaakt hetzelfde, ook heel vet. Ik moet er niet aan denken, maar het is wel te koop."

Bij het kantoor van ING aan de Bijlmerdreef in Zuidoost zijn opnieuw vernielingen aangericht. Deze maand zijn tientallen ruiten vernield. 

Sommige van de beschadigingen en barsten doen denken aan kogelgaten, maar een woordvoerder van de bank benadrukt dat er geen sprake van beschietingen was. De beschadigingen zijn vermoedelijk aangericht met een klauwhamer. 

De woordvoerder van ING zegt dat de vernielingen begin mei al zijn aangericht. Het kantoorpand is toen ook beklad. Er is daarom nog wat rode verf bij de ingang te zien. Hij spreekt van aanzienlijke schade.

Behalve dit kantoor zijn verschillende andere panden van de bank in de stad zowel dit jaar als vorig jaar ook het doelwit geweest. Klimaatactivisten en pro-Palestijnse activisten eisten die acties eerder op.

"Over het exacte aantal incidenten of de omvang van de schade doen we geen mededelingen", zegt de woordvoerder van de bank. "In dergelijke gevallen doen wij altijd aangifte bij de politie en zullen wij ons inspannen om de schade op de daders te verhalen."

Politie

Een woordvoerder van de politie kan om privacyredenen ook niet zeggen hoe vaak de bank aangifte heeft gedaan van vernieling van het pand aan de Bijlmerdreef. Wel zegt ook zij dat dit kantoor meerdere keren is vernield of beklad. De politie onderzoekt nog wie daarvoor verantwoordelijk zijn geweest. Op 7 mei werden er wel twee aanhoudingen verricht, maar toen kon niet bewezen worden dat zij daadwerkelijk het pand beklad hadden. 

De woordvoerder van de ING wil niet zeggen of er maatregelen zijn genomen tegen nieuwe incidenten, 'om te voorkomen dat kwaadwillenden hiervan gebruik kunnen maken'. "Wij vinden deze vernielingen misplaatst. Ze lijken ingegeven door onvolledige of onjuiste informatie en dragen niet bij aan een constructief gesprek."

Een 26-jarige man is veroordeeld tot 6 maanden gevangenisstraf, waarvan 1 maand voorwaardelijk, nadat hij zijn vader eind vorig jaar aanviel met een mes. De man zou lijden aan een licht verstandelijke beperking en verslaafd zijn aan cannabis en alcohol, waardoor hij mogelijk psychotisch was.

De aanval vond plaats op 9 november in Noord, toen de man zijn vader in diens huis tijdens een ruzie aanviel met een mes. Zijn moeder was ook aanwezig bij het incident, en probeerde de twee nog uit elkaar te halen. Ondanks ingrijpen liep de vader alsnog een schram in zijn hals op, en een snede van zeven centimeter in zijn onderarm. 

Door de psychische problematiek van de man, worden de strafbare feiten hem minder streng aangerekend. Wel benadrukt de rechtbank dat het van belang is dat de man begeleid wordt in het aanpakken van zijn verslavingsproblematiek en het herstellen van de familiebanden.

Eerder incident

Het is niet de eerste keer dat de man problemen veroorzaakt. Eerder dat jaar veroorzaakte hij een ongeluk, waarna hij wegreed zonder zijn gegevens achter te laten. Daarvoor moet hij een schadevergoeding van ruim tweeduizend euro betalen.

Een jongen is op klaarlichte dag ontvoerd, de verdachten zijn na een achtervolging aangehouden. En vrouwen bespuugd en met gelblasters beschoten in het Westerpark. Dat en meer in het AT5 Nieuws van vrijdag 22 mei, gepresenteerd door Quirien Euwe. 

Een jongen is vanochtend ontvoerd op de Zeeburgerdijk in Oost. Na een korte achtervolging kon de politie de jongen bevrijden en drie verdachten aanhouden. 

De politie kreeg rond 8.50 uur melding dat een jongen tegen zijn wil een auto werd ingesleurd op de Zeeburgerdijk. Kort daarna kwamen agenten de auto op het spoor op de A10 richting Noord. Uiteindelijk konden ze bij de afslag Durgerdam de mannen klemrijden. Het slachtoffer zat vastgebonden op de achterbank.

De mannen zitten nog vast. De politie is op zoek naar getuigen of mensen met meer informatie. Ook wordt iedereen met bruikbare (dashcam)beelden gevraagd om contact op te nemen.