Preferences
WIHO'S PORTAL
X
  • Zestal bekogelt moskee Rotterdam met bierflesjes en urineert tegen gebouw

    Zes personen hebben afgelopen nacht de Mevlana-moskee in Rotterdam aangevallen. Ze hebben een mozaïekmuur vernield, bierflesjes richting het gebouw gegooid en tegen de gevel geürineerd, meldt de Islamitische Stichting Nederland (ISN), een moskeekoepel met 148 Turkse moskeeën. Op het moment van het incident waren er mensen aanwezig in het gebedshuis.

    "De aanwezigen hoorden agressief geschreeuw en harde geluiden. Mede gelet op het huidige maatschappelijke klimaat en de toenemende agressie tegen moslims en moskeeën, voelden de bezoekers zich ernstig bedreigd en in het nauw gedreven", meldt de stichting.

    Burgemeester Schouten heeft zich fel uitgesproken over de aanval. "Dit soort intimiderend en vernielzuchtig gedrag is volstrekt onacceptabel en staat haaks op de waarden van respect en vrijheid van godsdienst die wij in onze stad hooghouden."

    Ze heeft contact gezocht met het bestuur van de moskee om haar steun te betuigen. Ook doet ze een oproep aan mogelijke getuigen: "Iedereen die iets gezien of gehoord heeft dat het onderzoek kan helpen, meld deze informatie aan de politie."

    Niet direct ter plaatse

    De ISN zegt een klacht te willen indienen tegen het handelen van de politie. Er kwamen namelijk niet meteen agenten op de melding af, omdat het incident "kennelijk niet als voldoende dreigend werd beoordeeld".

    "Dit is een beslissing die ISN niet kan plaatsen", zegt de ISN-woordvoerder. "De veiligheid van bezoekers van gebedshuizen en het recht om ongestoord en zonder angst een geloof te kunnen belijden, dienen te allen tijde te worden beschermd."

    Een woordvoerder van de politie bevestigt dat de politie niet meteen ter plekke wilde komen. Dat had te maken met de urgentie van de dreiging, legt hij uit. "Tijdens de melding gaven ze ook aan dat de verdachten op dat moment in een taxi stapten. Daarmee is de dreiging weg en wordt het een vernieling, en dus een andere prioritering van hoe we onze capaciteit inzetten."

    Er zijn nog een aanhoudingen verricht, "maar de daders staan goed op beeld", aldus de politie.

  • OM gaat toch ouders die kinderen thuishouden van school vervolgen

    Het Openbaar Ministerie wil toch ouders van wie de kinderen vanwege hun geloof of levensovertuiging niet naar school gaan strafrechtelijk gaan vervolgen. Vorig jaar stopte het OM hier juist nog mee omdat rechtszaken complex en lang zijn. Ook leidde het er zelden toe dat de kinderen alsnog naar school gingen.

    Vorige maand bepaalde de Hoge Raad dat vrijstelling van de leerplicht voor openbaar onderwijs alleen nog in uitzonderlijke gevallen mogelijk is. De regels rond de leerplicht worden daarmee dus aangescherpt.

    De uitspraak van de hoogste rechter geeft het OM meer juridische duidelijkheid, waar rechters eerder vaak verschillend oordeelden over vrijstellingen van de leerplicht.

    Verplicht

    Kinderen vanaf 5 jaar moeten in Nederland verplicht onderwijs volgen. Als scholen in de omgeving niet passen bij de geloofs- of levensopvatting van de ouders kunnen zij vrijstelling krijgen op basis van hun gemoedsbezwaren. De Hoge Raad zegt nu dat openbare scholen moeten worden gezien als objectief, kritisch en pluralistisch. Daarbij is ook ruimte voor verschillende overtuigingen en religies.

    Het besluit betekent dat ouders die komende zomer een verlenging van de vrijstelling aanvragen 'nee' krijgen te horen. De Hoge Raad zegt ook dat de overheid actief mag inzetten op handhaving, zo nodig via de strafrechtelijke weg.

    Staatssecretaris Tielen van Onderwijs wil de levensbeschouwelijke vrijstelling van de leerplicht helemaal afschaffen. Dat zei ze deze maand in een aflevering van het onderzoeksprogramma Boos van BNNVARA.

  • Zwaar onweer trekt over Nederland, code oranje voor vier provincies

    De klamme hitte van de afgelopen dagen heeft plaatsgemaakt voor onweersbuien. Het KNMI heeft voor de provincies Groningen, Drenthe, Overijssel en Gelderland code oranje afgegeven vanwege kans op grote hagel, zware windstoten en zware onweersbuien.

    Voor Overijssel en Gelderland geldt code oranje tot 21.00 uur, voor Groningen en Drenthe tot 19.00 uur.

    In het oosten van het land komen plaatselijk zware onweersbuien voor. Bij de buien is er volgens KNMI kans op grote hagelstenen, zware windstoten en veel regen in korte tijd. Deze buien kunnen plaatselijk tot overlast en schade leiden door blikseminslag, veel regen in korte tijd, windstoten en grote hagelstenen.

    Eerste schade

    In het Drenthse Hoogeveen woei door zware windstoten een partytent weg. In Eelde, ook in Drenthe, zijn door een regenbui meerdere wegen ondergelopen. En in Zoetermeer woedt brand op het dak van een woning door blikseminslag.

    Vanwege de onweersbuien worden asielzoekers die wachten voor het aanmeldcentrum in Ter Apel in Westerwolde tijdelijk opgevangen in een sporthal op het terrein. Het gaat om ongeveer zestig mensen, zegt een woordvoerder van het Rode Kruis.

    Eerder op de middag werden al poncho's uitgedeeld en zochten mensen beschutting tegen de regen onder de tenten op het grasveld, voor de ingang van het aanmeldcentrum. Die tenten werden aan het eind van de middag afgebroken, omdat ze niet bestand zijn tegen harde wind, zegt de woordvoerder. Als de onweersbuien zijn overgetrokken, worden de asielzoekers weer naar het grasveld gebracht.

    Voor vanavond is er opvang in een hal in Warffum, ongeveer 80 kilometer ten noorden van Ter Apel. Daar sliepen donderdag al 82 mensen. Sinds vorige week heeft het aanmeldcentrum geen plek meer voor iedereen die zich meldt.

    Voor de rest van het land geldt code geel vanwege onweersbuien, met plaatselijk windstoten tot 75 kilometer per uur. In de loop van de avond trekken de zwaarste buien naar Duitsland weg.

    Rijkswaterstaat waarschuwt dat het de komende uren "opletten geblazen" is op de weg. "We zien momenteel in het noordwesten van het land veel regen en wind op de camerabeelden."

    Op de A7 bij Wognum kwam een deel van een boom op de rijbaan terecht. Op beelden van Rijkswaterstaat is te zien dat twee rijstroken zijn afgesloten, zodat de takken kunnen worden weggehaald.

  • Politie ziet water aan voor drugsafval: 250 schapen blijven dorstig achter

    In het Friese Fochteloo heeft de politie een twintigtal blauwe jerrycans met water aangezien voor drugsafval. De 250 schapen in de wei bleven daardoor met dorst achter.

    Bij schapenhouder Henry Hoiting uit Appelscha is het onbegrip drie dagen later nog steeds groot. Toen hij maandag na een tocht met zijn schapen over de bloedhete heide terugkwam en zijn dorstige dieren wilde laten drinken, waren alle twintig jerrycans verdwenen.

    Een voorbijkomende fietser had een medewerker van Natuurmonumenten erover getipt, waarna de politie werd ingeschakeld. Bij onderzoek sloeg de speciale meetapparatuur niet uit, dus concludeerde de brandweer dat het om een 'onbekende stof' ging. Dat het gewoon om water ging, kwam niet op bij de hulpdiensten.

    Om het zekere voor het onzekere te nemen werd een gespecialiseerd bedrijf opgeroepen om de jerrycans af te voeren, schrijft Omrop Fryslân.

    Hoiting snapt niets van de actie van de politie. De wei is omheind met een raster en een bordje met de tekst: "Schaapskudde Fochteloërveen. Bij calamiteiten kun je contact opnemen met de herders." Op het bordje staat ook een telefoonnummer.

    "De politie heeft blijkbaar geen tijd om het bordje te lezen", constateert hij. Volgens Hoiting is in de wijde omgeving bekend dat zijn schapen daar al jaren staan.

    De schapenhouder zegt dat hij de jerrycans nog niet terug heeft. "Dat moest ik via een verzekering regelen. Ik vond dat niet heel sympathiek, om het voorzichtig uit te drukken." Hij verwacht niet dat hij zijn vaten ooit terugkrijgt.

    Meerdere meldingen binnengekomen

    "Bij of op de jerrycans is geen informatie gevonden dat deze jerrycans bedoeld waren voor watervoorziening van een aanwezige schaapskudde", zegt een woordvoerder van de politie. "Ook werd op de vindplek niet duidelijk wie de eigenaar was van de jerrycans."

    Bij de politie waren meerdere meldingen binnengekomen over blauwe vaten, die vaker gebruikt worden voor het dumpen van drugsafval. "Op dat moment gingen we uit voorzorg uit van een reële afvaldumping en konden we ook niet uitsluiten dat het ging om drugsafval."

    De politie heeft de schapenhouder gebeld om zijn verhaal aan te horen. "Dat heeft ertoe geleid dat er nader onderzoek is verricht naar de jerrycans", zegt de politiewoordvoerder, die erkent dat de situatie vervelend is voor Hoiting. De politie zegt dat de schapenhouder zijn jerrycans mag ophalen.

  • Op de publieke tribune bij coronacommissie: van 'fake news' tot vragen over vaccins

    Tientallen gesprekken met betrokkenen en het bestuderen van meer dan een miljoen documenten gingen eraan vooraf. En nu is het zover: de eerste dag van de verhoren van de parlementaire enquêtecommissie Corona. Ook al vormen die sessies de laatste stap in de onderzoeksfase en is er lang naar uitgekeken: op de tribune zitten maar zo'n twintig mensen.

    Toegegeven: er is ook beperkt plek op de verhoging achter de getuigen. De betrokken burgers, van middelbare leeftijd of ouder, moeten hun best doen om de aandacht erbij te houden. Soms lijkt iemand licht in slaap te vallen. De antwoorden waar je op hoopt moeten ook maar net voorbij komen. In totaal duren de verhoren negen weken.

    Niet iedereen wil vertellen waarom hij of zij er is. Tijdens de eerste schorsing staat een groepje mannen bij elkaar bij de waterkoeler op de gang. "Ken je die sticker met NOS fake news (nepnieuws)?", vraagt één van hen. "Wij praten niet met de NOS." Het laat duidelijk zien dat het wantrouwen tegenover traditionele media, wetenschap en overheid, dat in coronatijd vaak boven kwam drijven, nog steeds aanwezig is.

    Parlementaire enquêtecommissie

    In de commissie zitten vijf Kamerleden. Zij onderzoeken hoe besluiten rond het coronabeleid tot stand zijn gekomen, zoals de lockdowns, schoolsluitingen, de avondklok, de mondkapjesplicht en het coronatoegangsbewijs.

    Daarbij roepen ze getuigen op die ze onder ede verhoren. Vandaag waren dat Marion Koopmans (viroloog) en Bruno Bruins (oud-minister voor Medische Zorg). Later volgen onder meer Mark Rutte (oud-premier) en Jaap van Dissel (oud-voorzitter van het Outbreak Management Team).

    Het doel is om lessen te trekken, zodat bij een volgende (gezondheids)crisis mogelijk betere keuzes gemaakt kunnen worden.

    André Schipper uit Zaanstad wil wel uitleggen wat hij komt doen. Hij is gepensioneerd en deels uit persoonlijke interesse aanwezig, deels vanwege zijn eigen achtergrond in de gemeentepolitiek. Hij wil meer te weten komen over het goedkeuringsproces van vaccins.

    Volgens hem was er heel veel over bekend, maar heeft dat niet genoeg aandacht gekregen. "Er waren adviezen van deskundigen, die bijna niet in de media terechtkwamen. Bijvoorbeeld dat het misschien wel twijfelachtig was om jonge mensen te vaccineren."

    Hij wijst daarbij naar viroloog Marion Koopmans, die vandaag als eerste getuige was opgeroepen. "Ik geloof dat mevrouw Koopmans in een groep mensen zat die adviezen moest 'ontzenuwen'. Terwijl die adviezen ook van heel goede mensen kwamen die in ziekenhuizen werkten. En dat eindigde toch vaak in een soort blame and shame (beschuldigen en beschamen)."

    Nadat Koopmans is gehoord, lopen twee vrienden de enquêtezaal uit naar de uitgang van het gebouw. Ze passeren een desinfectiepomp. "Ik heb nog steeds de gewoonte om hem te gebruiken", zegt één van hen. De ander, Joeri, wil alleen spreken als zijn achternaam niet in het artikel komt. Hij werkt als ambtenaar op het ministerie van Binnenlandse Zaken.

    "We hebben allemaal corona meegemaakt", zegt Joeri. "We waren er allemaal bij toen de avondklok werd ingesteld en dat soort dingen. Dus dit is wel een historische gebeurtenis waar je eigenlijk ook weer bij wil zijn."

    Nieuwe pandemie onvermijdelijk

    Hij was benieuwd of de verhoren niet bevooroordeeld zouden zijn. "Maar wat mij opvalt, is dat ze ook juist vragen meenemen die door een heel kritische kant van de bevolking worden gesteld." Hij doelt bijvoorbeeld op de vraag aan Koopmans of eerder ingrijpen tot minder doden had geleid.

    Koopmans liet in haar antwoorden blijken dat het onvermijdelijk is dat er weer een pandemie komt. Joeri hoopt, vanuit zijn achtergrond als ambtenaar, dat de overheid leert van de coronacrisis en informatie over die periode goed opslaat.

    "Je hoopt dat bij vraagstukken van historisch belang, ambtenaren zich blijven afvragen: van welke overleggen moeten we welke informatie sowieso veiligstellen?"

  • Busje rijdt in op zorginstelling, voetganger (84) omgekomen

    In Enschede is een taxibusje ingereden op een zorginstelling. Daarbij is een 84-jarige vrouw aangereden en om het leven gekomen. Het is onduidelijk hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren.

    Rond 09.30 uur kregen de hulpdiensten melding van het ongeval. De politie, brandweer en ambulance rukten uit. Ook was er een traumahelikopter ter plaatse, meldt RTV Oost.

    De bejaarde vrouw liep voor het pand langs toen ze onder het voertuig terechtkwam. Ze is meegenomen naar het ziekenhuis en is daar overleden aan haar verwondingen. Het busje kwam deels in het pand tot stilstand, waardoor het gebouw aanzienlijk schade opliep.

    De bestuurder van het busje is meegenomen naar het politiebureau, maar niet aangehouden, zegt een woordvoerder van de politie Oost-Nederland. Er zaten geen passagiers in het voertuig op het moment van het ongeluk.

  • Succes Magyar in Brussel: Hongarije krijgt toegang tot 16 miljard euro bevroren EU-geld

    Hongarije heeft een politiek akkoord gesloten met de Europese Commissie over het beschikbaar stellen van bevroren EU-subsidies. Het gaat om 16,4 miljard euro. Het land moet nog wel aan een aantal voorwaarden voldoen, voordat het geld daadwerkelijk naar Boedapest gaat.

    Het binnenhalen van het bevroren EU-geld was een belangrijke verkiezingsbelofte van Magyar. "Als ik na elk bezoek hier met zo veel geld vertrek, kom ik vaker langs," grapte hij na afloop van zijn gesprek met Commissievoorzitter Von der Leyen in Brussel.

    De Europese Commissie bevroor afgelopen jaren meerdere fondsen voor Hongarije. Het grootste deel van die subsidies werd ingehouden vanwege grote zorgen over de staat van de rechtstaat en corruptie.

    "Nieuw tijdperk"

    "Maar er is een nieuw tijdperk aangebroken voor Hongarije," zegt Von der Leyen. Daarmee doelt ze op de verkiezingszege van Magyar in april, die in Brussel tot grote opluchting leidde. Magyars voorganger Orbán blokkeerde regelmatig Europese plannen en hield zich niet aan Europese regels. Met Magyar kunnen weer constructieve gesprekken worden gevoerd.

    Het bedrag waar Hongarije nu aanspraak op kan maken, bestaat uit drie delen: tien miljard euro uit het coronaherstelfonds, 4,2 miljard euro uit een fonds om regio's te versterken en ten slotte 2,2 miljard euro om de academische vrijheid te verbeteren. Het gaat om 12,9 miljard euro aan subsidies en 3,5 miljard euro aan goedkope leningen.

    Geld nog niet binnen

    Met name om de tien miljard euro uit het coronaherstelfonds binnen te halen is grote haast geboden. Hongarije moet voor 31 augustus aan een lange lijst voorwaarden voldoen. Het gaat bijvoorbeeld om maatregelen tegen corruptie, hervormingen van de rechtstaat en investeringen in het energienet. Pas als Boedapest die maatregelen daadwerkelijk heeft doorgevoerd, kan het land aanspraak maken op het geld.

    Dat is niet voor niks. Want eerder zat de Europese Unie met een soortgelijke situatie in Polen. Daar won de pro-Europese Donald Tusk de verkiezingen, waarna de EU al snel het geblokkeerde geld vrijgaf. Maar kort daarna werd de conservatieve nationalist Nawrocki president en werden hervormingen juist tegengehouden.

    De Commissie denkt dat Hongarije voor de deadline aan alle voorwaarden kan voldoen. "Anders hadden we vandaag niet dit akkoord gesloten," zegt een betrokken EU-ambtenaar. Maar door het korte tijdpad heeft het land nog maar één kans om het goed te doen. Hongarije heeft het geld hard nodig, het staat er economisch slecht voor.

    Anti-lhbti-wet

    Von der Leyen en Magyar wilden op de persconferentie duidelijk laten zien dat de banden tussen de EU en Hongarije aanzienlijk verbeterd zijn. De Commissievoorzitter begon de persconferentie met een lofzang op Magyar en de Hongaren. Magyar op zijn beurt hield een minutenlange monoloog in het Hongaars over alles wat zijn voorganger Orbán in zijn ogen fout heeft gedaan.

    "Enkele weken waren voor ons genoeg om voor elkaar te krijgen wat de vorige regering niet voor elkaar kreeg. Of niet voor elkaar wílde krijgen," aldus Magyar over de bevroren fondsen.

    Toch is nog niet alle kou uit de lucht. Zo is de Commissie nog in gesprek met de Hongaren over de 'kinderbeschermingswet', een discriminerende anti-lhbti-wet die tegen de kernwaarden van de EU ingaat, oordeelde het Europees Hof.

    Ook wilde Magyar nog niet zeggen of Hongarije instemt met het formeel openen van gesprekken met Oekraïne over EU-toetreding. Eerst wil hij toezeggingen over de rechten van de Hongaarse minderheid in dat land.

  • Griekse man in VK aangeklaagd voor spionage, waarschijnlijk voor Iran

    In het Verenigd Koninkrijk is een man aangeklaagd voor het helpen van een buitenlandse inlichtingendienst. Volgens het onderzoek van de politie gaat het om de Iraanse inlichtingendienst.

    De verdachte is een 46-jarige man met de Griekse nationaliteit die in de Duitse stad München woont. Hij werd twee weken geleden gearresteerd door rechercheurs van de Londense antiterrorisme politie-eenheid in West Sussex, ten zuiden van Londen.

    De man zou zich hebben gericht op een journalist die werkt voor nieuwszender Iran International in Londen. Deze zender is kritisch op het regime in Teheran. Wat er precies is gebeurd is nog niet bekendgemaakt.

    Het hoofd van de antiterrorisme-eenheid zegt te begrijpen dat de arrestatie tot onrust kan leiden onder journalisten uit de Farsi-sprekende media. Er wordt daarom met hen samengewerkt op het gebied van hun veiligheid. Er is volgens de politie in deze zaak geen verdere dreiging.

    'Ernstige' dreiging terrorisme

    Begin mei werd het dreigingsniveau voor terrorisme in het VK verhoogd van 'aanzienlijk' tot 'ernstig'. In de afgelopen maanden vonden meermaals incidenten plaats. Eind maart werden bijvoorbeeld vier ambulances van een Joodse hulporganisatie in brand gestoken. Eind april stak een man twee Joodse mannen neer bij een synagoge. Hij wordt ook beticht van poging tot moord op een moslim dezelfde dag.

    De incidenten werden opgeëist door de pro-Iraanse organisatie Ashab al-Yamin. Het is een beweging waarvan de achtergrond nog onduidelijk is. Sommigen experts betwijfelen of de organisatie bestaat.

  • Raketexplosie tegenslag voor VS in maanrace: 'Dit had niet mogen gebeuren'

    "China zal in zijn vuistje lachen", zo is de unanieme mening van ruimtevaartexperts over de onbemande raket van Blue Origin die vannacht explodeerde op het lanceerplatform in Florida. Juist deze New Glenn-raket van Amazon-miljardair Jeff Bezos was door de Amerikaanse ruimtevaartdienst NASA uitgekozen om volgend jaar een bemande maanvlucht mogelijk te maken.

    "Die missie staat nu op losse schroeven", concludeert Erik Laan, docent ruimtevaart aan de InHolland Hogeschool.

    Met de missie wil de Verenigde Staten net even eerder voet op de maan te zetten dan China. "Wie er als eerste komt heeft de beste plek, en kan die als exclusieve zone op de maan aanmerken", legt Laan uit. "Voor Blue Origin en de VS is deze explosie daarom niet veel minder dan een complete ramp."

    Weggevaagd

    Het gaat namelijk niet alleen om de ontplofte raket, vult ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen van de Belgische satellietbouwer Redwire Space aan: "Ze zullen de raket wel moeten herontwerpen. Maar de enorme explosie heeft ook het enige lanceerplatform van Blue Origin weggevaagd. Het kost wel een jaar om dat te herbouwen. Blue Origin werkte al aan een tweede lanceerplatform, maar het duurt misschien nog wel negen maanden voor dat af is."

    Een lanceerplatform is namelijk niet zomaar even aangelegd. "De toren, de tanks, de leidingen. Dat is allemaal weg", verwacht Laan na het zien van de beelden van de gigantische explosie. Om de ruimte te bereiken is de New Glenn-raket gevuld met vloeibare zuurstof en methaan. "Met wat daarin zat had ik mijn cv-ketel de rest van mijn leven mee kunnen laten branden."

    Zie hier hoe de raket van Blue Origin vannacht explodeerde:

    Rob van den Berg van Sterrenwacht Sonneborgh benadrukt wel dat tegenslagen als deze erbij horen. "Een nieuwe raket vol nieuwe technologie is nooit 100 procent uitontwikkeld, geen enkele trouwens. Het risico op een mislukte lancering bouw je in, zeker commerciële partijen. Een overheidsagentschap als de NASA doet eerst meer testen. Je wilt niet voor het oog van de belastingbetaler allemaal ontploffingen hebben."

    Dat de explosie volgde na eerder geslaagde lanceringen van de New Glenn-raket kwam als grootste tegenslag. "Ik had deze niet op mijn lijstje van dingen die zouden gebeuren", zegt Laan. "In deze ontwikkelingsfase had dit niet mogen gebeuren."

    De raketten van Blue Origin van Jeff Bezos zouden zijn webgigant Amazon ook aan meer eigen satellieten moeten helpen. "Die moeten nu weer met concurrent SpaceX van Elon Musk naar boven. Dat gaat een flinke duit kosten", aldus Ilsen.

    Toch is de explosie vooral een politieke tegenslag, benadrukken Laan, Ilsen en Van den Berg. Ilsen: "De onbemande maanlander die Blue Origin had moeten leveren om de Chinezen te kloppen in de race om de maan lijkt compleet onmogelijk."

    Wedstrijdje ver-plassen

    Want hoewel de VS en China samen met Blue Origin en SpaceX wijzen naar economisch profijt van een permanente basis op de maan, gaat het vooral om prestige. "Het is vooralsnog gewoon een politiek wedstrijdje ver-plassen", omschrijft Van den Berg het.

    "Natuurlijk schermen ze met belangrijke grondstoffen en technologische ontwikkeling. Maar het is nu vooral een manier om een nog grotere vuist naar de rest van de wereld te maken. Een race wie er als eerste op de maan komt en het verst kan plassen."

    Toch neemt dat niet weg dat ruimtevaart economisch gewin oplevert. "Op de maan is het in aardse dagen veertien dagen dag en veertien dagen nacht. En het is er extreem koud", vertelt Ilsen. "Om daar te kunnen leven zou je een nucleaire reactor moeten ontwikkelen die zó klein en efficiënt is dat je die naar de maan kunt brengen. En dat die daar jaren kan werken. Het is duidelijk dat het veel geld kost zoiets te ontwikkelen. Maar zulke kerncentrales kunnen dan ook op aarde draaien."

    Tegelijk kan de tegenslag bij Blue Origin volgens Ilsen ook weer een goed moment zijn voor bezinning rond het enorme enthousiasme dat er heerst over commerciële ruimtevaart. "SpaceX wil voor miljarden naar de beurs. Maar ook dit bedrijf gaat nog tegenslagen meemaken. Naar de maan is niet zo vanzelfsprekend. In de jaren zestig dachten we: onze kleinkinderen gaan straks op schoolreis naar de maan. Maar zo gemakkelijk is het niet gebleken."

  • Mogelijk fouten gemaakt bij opgraving 'vierde musketier'

    In Maastricht zijn steeds meer zorgen om het onderzoek naar het mogelijke skelet van de beroemde Franse musketier D'Artagnan. Er zouden grote fouten zijn gemaakt bij de opgraving, waardoor de gevonden botresten mogelijk niet meer geïdentificeerd kunnen worden. Dat melden bronnen die betrokken zijn bij het onderzoek aan de regionale omroep L1.

    Het skelet werd begin februari gevonden in een kerk in Maastricht. De ontdekking werd wereldnieuws. Het zou mogelijk gaan om het graf van d'Artagnan. Deze graaf is een nationale held in Frankrijk en daarbuiten vooral bekend als de 'vierde musketier'.

    Het skelet ligt op dit moment bij hogeschool Saxion in Deventer. Daar wordt onderzocht of het daadwerkelijk om de resten van d'Artagnan gaat. Volgens een van de bronnen die L1 sprak, is meer dan de helft van het botmateriaal 'verstoord' en daardoor onbruikbaar.

    Aangeraakt

    Het zou daarom nog maar de vraag zijn of het onderzoek tot een betrouwbaar resultaat zal leiden. "Er is 50 tot 80 procent van het skelet verstoord. Het stoffelijk overschot is op zodanige wijze behandeld, dat een duidelijk resultaat niet meer mogelijk is", zegt een deskundige die anoniem wil blijven.

    Het skelet werd blootgelegd door Wim Dijkman, die ruim veertig jaar stadsarcheoloog is geweest voor de gemeente Maastricht. Volgens de bron zijn bij de opgraving grote fouten gemaakt door de gepensioneerde archeoloog.

    Zo zouden resten met handen zijn aangeraakt, waardoor DNA-onderzoek bemoeilijkt wordt. Onderzoekers kunnen dan niet onderscheiden of DNA afkomstig is van de botten zelf of degene die ze heeft opgegraven.

    Dijkman werd vorige week door de politie aangehouden omdat hij botresten had meegenomen naar huis en ze weigerde terug te geven aan de gemeente. Hij vond dat de gemeente zich te veel met de vondst bemoeide en dat hij te weinig erkenning kreeg voor zijn inspanningen.

    'Plastic bakje vol botten'

    Volgens een anonieme bron zou Dijkman niet of zeer gebrekkig hebben vastgelegd welke resten hij precies uit het graf haalde en op welke plek ze werden aangetroffen. Daarna zijn verschillende losse botresten "bij elkaar gegooid" in plastic bakjes.

    Dat bevestigt de kerk waar de opgravingen plaatsvonden. Volgens de woordvoerder van het kerkbestuur had Dijkman tijdens de opgraving twee blauwe plastic tassen bij zich. "Daarin zaten plastic schepijsbakjes waar alle stukjes los bij elkaar in zijn gedaan. Vervolgens zijn die overgedragen aan het Saxion."

    Bekijk hier beelden van de opgraving twee maanden geleden:

    Onderzoekers van Saxion moeten nu nagaan welke resten onderdeel zijn van het skelet en welke niet. En dat nauwkeurig herleiden is geen simpele klus. "Daardoor moeten ze nu botje voor botje alles nagaan. Een hele puzzel die veel tijd kost", zegt de bron.

    Bovendien zou Dijkman tijdens de opgraving in het graf hebben gestaan terwijl hij de botten blootlegde. "Hij stond letterlijk boven op het skelet, wie weet welke schade daardoor is aangericht", zegt de bron.

    Hoe groot de schade precies is, moet duidelijk worden uit de reconstructie van het geraamte. "Archeologen maken normaal gesproken een grote ruimte vrij rondom de resten, om voorzichtig te kunnen graven en dit te voorkomen. Maar dat heeft Dijkman niet gedaan", stelt de anonieme bron.

    Gemeente herkent signalen

    Dijkman laat in een reactie aan L1 weten voorlopig volledige radiostilte te houden. Hij wil eerst onderzoekers van Saxion spreken over "wat er aan de hand is". Saxion Hogeschool wil niet reageren op vragen over de staat van de resten en verwijst naar de gemeente Maastricht, die de regie heeft over het project.

    De gemeente zegt de signalen over zorgen rond het onderzoek naar het skelet te herkennen. Of verder onderzoek in gevaar is gebracht, kan de gemeente nu niet zeggen. Later vanmiddag volgt een verklaring.

    Noodplan opgraving

    De gemeente betichtte Dijkman er eerder van dat de opgravingen niet volgens de regels zijn verlopen. Voor de opgraving in de kerk was aanvankelijk geen vergunning afgegeven. Toen het kerkbestuur de gemeente op 5 maart over de opgraving informeerde, nam de gemeente als bevoegd gezag de regie over: volgens de Erfgoedwet zijn bodemvondsten eigendom van de gemeente Maastricht.

    De werkzaamheden werden stilgelegd en de gemeente stelde vervolgens een werkwijze in. Het skelet werd vervolgens onder toezicht van de gemeente verder opgegraven.

    "De graafwerkzaamheden die voor 5 maart zijn uitgevoerd, zijn voor zover ons bekend niet volgens de in de beroepsgroep geldende norm uitgevoerd", verklaarde een woordvoerder eerder.

  • Podcast De Dag: een concert door de oren en ogen van een ander

    Concerten worden steeds vaker voorzien van audiodescriptie en muziektolks voor mensen die niet goed kunnen zien of horen. Hoe is het om op die manier een optreden te ervaren?

    Luisteren?

    Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

    Bohdi Sripal is 18 jaar en ze heeft nog maar 10 procent zicht. Deze maand ging ze naar een concert van Harry Styles, met Lisa Arnold 'op haar oortjes'. Lisa verzorgde de zogeheten audiodescriptie, een soort ondertiteling van wat er op en rond het podium gebeurt.

    Sandra Boertien is 32 en werd ongeveer tien jaar geleden opeens slechthorend. Als groot muziekliefhebber dacht ze dat concerten bezoeken er voor haar niet meer in zou zitten. Totdat ze ontdekte dat er muziektolken bestaan. "Er ging een wereld voor me open."

    Gebarentolk Mirjam Stolk is muziektolk en werd bij een breed publiek bekend door haar vertolking van Europapa van Joost Klein voor het Songfestival. Ze werkt vaak samen met Sandra en helpt haar ook tijdens dit gesprek in de podcast. Maar hebben ze eigenlijk wel dezelfde muzieksmaak?

    Reageren? Mail dedag@nos.nl

    Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

    Redactie: Max Smedes

  • Laser en AI vervangen schoffel en spuit: akkerbouw gaat voor onkruidrobot

    Na jaren testen maken onkruidrobots een opmars in de akkerbouw. Ze zijn een uitkomst voor boeren die geen of minder bestrijdingsmiddelen willen spuiten. Onkruidrobots rijden zelfstandig over de gewassen en herkennen alles wat groeit met camera's en AI-technologie. Ze laten dan het gewas staan en verwijderen het onkruid.

    Emiel van Hootegem, biologisch akkerbouwer in Kruiningen in Zeeland testte meerdere apparaten en investeerde dit jaar tonnen in een robot met lasertechniek. Het voertuig schiet met blauwe laserstralen razendsnel op alles wat er tussen zijn jonge ui-plantjes groeit.

    Dat gaat op de millimeter precies. Door de laserstraal wordt het onkruidplantje heel even verhit. Daarna gaat het langzaam dood. Wat overblijft kan blijven liggen en wordt voeding voor de uien.

    Geen chemische middelen

    In dit seizoen zijn akkerbouwers vooral druk met onkruidbestrijding. Het onkruid groeit vaak harder dan de gewassen en het neemt vocht, licht en voeding weg. "De uien krijgen dan geen kans", zegt Van Hootegem. "Je hebt dan geen oogst en krijgt hele kleine uitjes, die alleen groot genoeg zijn voor één frikandel speciaal."

    Omdat Van Hootegem biologisch boert mag hij geen enkel chemisch middel spuiten. Onkruid wieden gebeurde op zijn akkers altijd met de hand. Hij huurde ieder voorjaar tot 25 seizoenarbeiders in, die met schoffels het onkruid lostrokken. Maar het werd te moeilijk en te duur om mensen te vinden.

    "Alle akkerbouwers hebben op hetzelfde moment mensen nodig, en wie wil nou met deze hitte in het open veld werken?"

    'Robot hoeft nooit naar de wc'

    Nu rijdt de robot zelfstandig over de rijen uienplantjes, met alleen nog de Poolse Patricia die erachteraan loopt voor controle. Ze is de enige overgebleven ingehuurde kracht. "Met de hand wieden was heel zwaar werk, je moest het heel nauwkeurig doen om de planten niet te beschadigen", zegt ze.

    Ze verwacht dat zij nog wel nodig blijft om de robot aan te sturen, maar als het aan Van Hootegem ligt heeft hij in de toekomst geen seizoensarbeiders meer nodig. "De robot kan dag en nacht doorwerken. Je moet alleen de accu's vervangen."

    Het aansturen van seizoenarbeiders leverde hem veel stress op. "Ik moest er steeds achteraan, ze in de gaten houden. De robot heeft nooit vrij, hoeft nooit naar de wc en heeft geen koffie nodig."

    Gemeengoed

    Niet alleen biologische akkerbouwers kopen onkruidrobots. Ook boeren die wel chemische middelen gebruiken maken nu de stap, zegt Eelco Boot van proefboerderij Rusthoeve bij Colijnsplaat. Hij test innovaties voor de akkerbouw. "Er zijn steeds meer regels rondom spuiten. We mogen bepaalde middelen niet meer gebruiken of de dosering gaat naar beneden. Het wordt minder effectief, daarom zoeken we naar alternatieven."

    Op de akkers van de proefboerderij rijdt een robot met een andere techniek. Deze schiet niet met laserstralen, maar hij mept de onkruidplantjes met een haak uit de grond. Ook dit gaat heel nauwkeurig en de herkenningstechniek is vergelijkbaar. "Er zit heel veel data achter", zegt Boot.

    Ieder blaadje en ieder sprietje wordt herkend. "AI is in twee jaar tijd zoveel beter geworden dat we de testfase nu echt voorbij zijn. Dit soort machines zijn echt gemeengoed aan het worden. Ze worden nu echt ingezet op akkerbouwbedrijven."

  • Europa haalt hard uit naar Rusland na 'roekeloze' drone-inslag in Roemenië

    De Roemeense president Dan heeft diplomatieke maatregelen afgekondigd tegen Rusland na de drone-inslag in een flatgebouw in het zuidoosten van Roemenië afgelopen nacht. Het Russische consulaat in de stad Constanta moet per direct sluiten, de Russische consul in het land wordt daarnaast uitgezet als persona non grata.

    Dan kwam met de maatregelen na spoedoverleg met de Roemeense Defensieraad. Eerder op de dag had hij ook al een telefonisch onderhoud met NAVO-baas Rutte. Hierin zei Dan dat hij een sterke reactie van de NAVO verwacht na de dronecrash. Hij wil dat de NAVO Roemenië helpt om hun luchtafweer te versterken.

    Op X schrijft Rutte dat hij in dat gesprek heeft toegezegd dat de NAVO paraat staat om "elke centimeter van zijn grondgebied te verdedigen". Hij spreekt van "roekeloos gedrag van Rusland dat een gevaar is voor ons allemaal". Ook zegt hij: "Afgelopen nacht toont aan dat de gevolgen van hun illegale agressie-oorlog niet bij de grens stopt".

    De Roemeense grensplaats Galati ligt op slechts achttien kilometer van de grens met Oekraïne. Door de korte vliegtijd van de drone in het Roemeense luchtruim was het volgens het Roemeense leger dan ook niet mogelijk om de drone uit te schakelen.

    De met explosieven geladen drie meter brede drone raakte na middernacht een appartementencomplex. Twee mensen raakten hierbij gewond en tientallen mensen moesten worden geëvacueerd. Volgens lokale autoriteiten is het een wonder dat er geen doden zijn gevallen.

    NAVO-correspondent Kysia Hekster:

    "Vanuit de NAVO-bondgenoten komen harde woorden, iedereen veroordeelt de Russische aanvallen als roekeloos. Het is de eerste keer dat een dichtbevolkt gebied op NAVO-grondgebied getroffen is, dat verklaart waarom er zo breed gereageerd wordt. En al is niet duidelijk of er sprake is van opzet, toch spreken meerdere mensen, onder wie de Belgische buitenlandminister, al van een duidelijke escalatie van het geweld. De spanningen aan de oostflank van de alliantie zijn al groot vanwege de vele Oekraïense drones die om onduidelijke redenen neerkomen in Estland, Letland en Litouwen, de nervositeit neemt hierdoor verder toe."

    De Amerikaanse NAVO-vertegenwoordiger Matt Whitaker reageert zonder de Russen expliciet te noemen. Op X schrijft hij: "Wij staan achter onze NAVO-bondgenoot Roemenië en veroordelen deze roekeloze schending van hun grondgebied". Ook de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen spreekt over roekeloos gedrag van de Russen.

    De Britse premier Starmer heeft het over een "ernstige schending van het NAVO-luchtruim." De Frans minister van Buitenlandse Zaken heeft het over "een onverantwoordelijke daad." De voorzitter van de Europese Commissie, Von der Leyen zegt dat Rusland met zijn "agressie-oorlog opnieuw een grens heeft overschreden". Volgens Von der Leyen wordt er een nieuw sanctiepakket tegen Rusland voorbereid.

    President Sandu van het Roemeense buurland Moldavië zegt dat Rusland moet worden gestopt. "Het is een gevaar voor iedereen", zegt zij. De Tsjechische president Pavel roept op tot een "sterke reactie". Volgens hem moet Rusland "begrijpen dat de NAVO dergelijke aanvallen niet tolereert".

    Rusland neemt tegenmaatregelen

    Een woordvoerder van het Kremlin heeft ondertussen verklaard dat Rusland maatregelen tegen Roemenië voorbereidt, nu het Russische consulaat in Roemenië wordt gesloten.

    De Oekraïense president Zelensky zegt dat het Kremlin opnieuw een massale aanval op Oekraïne voorbereidt. Op X schrijft hij: "Het is belangrijk dat al onze partners weten wat er gebeurt en dat Rusland blijft vertrouwen op raketten en verdere oorlog, niet op diplomatieke stappen."

  • Kabinet neemt helft adviezen burgerberaad klimaat over, wel veel bestaande plannen

    Het kabinet omarmt de helft van de adviezen van het Nationaal Burgerberaad Klimaat. Daarbij gaat het wel vaak om plannen die er toch al lagen. Voor een kwart van de adviezen bekijkt het kabinet nog of ze mogelijk zijn en of er geld is om ze te betalen.

    Het kabinet vroeg het afgelopen jaar 175 Nederlanders mee te denken over thema klimaat. Gezamenlijk moesten zij plannen bedenken over wat ons land beter kan doen. In totaal bracht het burgerberaad 82 adviezen uit, 41 daarvan voert het kabinet uit.

    "Hele mooie concrete aanbevelingen", zei minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei namens het kabinet op een bijeenkomst in Den Haag. Daar waren ook ruim 70 van de 175 mensen die meedachten over klimaatplannen aanwezig.

    Van Veldhoven prees de moed van het beraad om moeilijke keuzen te maken. Ze zag het advies ook als steun om te blijven ijveren voor een plastic-heffing, een maatregel die er tot dusver nog niet is gekomen.

    Wat is het Nationaal Burgerberaad Klimaat?

    In een burgerberaad adviseert een groep gelote mensen hoe de politiek met een thema moet omgaan. In gemeenten gebeurt dat vaker, maar Den Haag kreeg in 2006 voor het laatst zo'n advies. Burgers kwamen toen met plannen om het kiesstelsel te verbeteren.

    De 175 mensen die zich over klimaat bogen waren met hun leeftijd, geslacht, woonplaats en mening over het klimaat een afspiegeling van Nederland. Daarvoor selecteerde het Nationaal Burgerberaad Klimaat hen uit 4000 mensen die zich aanmeldden nadat 70.000 mensen een brief hadden gekregen.

    Deelnemers kwamen zeven weekenden bij elkaar. Tijdens het beraad gingen ze ook op werkbezoek en spraken ze met experts en ervaringsdeskundigen. Om te garanderen dat iedereen kon meedoen waren onder meer kinderopvang en tolken geregeld. Het beraad kost ruim 6 miljoen euro.

    Uit een toelichting blijkt dat veel plannen er ook zonder het burgeradvies zouden zijn komen. Zo komt er een wettelijk recht dat spullen te repareren moeten zijn. Dat was al in Brussel afgesproken, Nederland moet het alleen nog invoeren.

    Andere plannen passen naadloos in de agenda van het kabinet. Zo neemt Van Veldhoven het advies over voor een subsidie om benzine- en dieselauto's in te ruilen voor een elektrisch tweedehandsje. Maar in april presenteerde ze die maatregel al als reactie op de gestegen olieprijzen door het uitbreken van de Iranoorlog.

    Een aantal van de meer ingrijpende plannen gaan niet door. Soms omdat het kabinet ze onhaalbaar acht, zoals een doel om voor 2030 een kwart van de landbouw te laten overschakelen op biologisch. In andere gevallen maakt het kabinet liever Europees afspraken. En dus zet ons land bijvoorbeeld geen zwarte stip op verpakkingen van ongezond eten.

    Voor andere plannen moet nog blijken of er voldoende geld is. Zoals het financieel steunen van boeren die willen overschakelen naar biologische landbouw. Soms onderzoekt het kabinet nog of adviezen mogelijk zijn. Een voorbeeld is het overnemen van een Spaanse wet tegen voedselverspilling, die onder meer restaurants zou verplichten om gasten het eten dat ze niet opeten mee te geven in een doggybag.

    De Tweede Kamer gaat nog in debat over de adviezen en de reactie van het kabinet. Later dit jaar is er nog een slotbijeenkomst voor de deelnemers. En het kabinet geeft de komende twee jaar nog aan hoe het gaat met het uitvoeren van de plannen.

    Meer begrip

    Het inzetten van een burgerberaad op landelijk niveau gebeurt niet erg vaak. Een groep wetenschappers onderzoekt daarom voor het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties of het een succes is. Een rapport dat in april verscheen liet al zien dat het beraad er niet toe leidde dat meningen dichter bij elkaar kwamen, mensen kregen wel meer begrip voor elkaar.

    "Ik ben een groot gelover in en voorstander van burgerberaden", zei Pieter Heerma, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties. Heerma benadrukt dat het ideaal is compromissen te sluiten. Maar wederzijds begrip is al een mooie stap.

    Het is wel gelukt om over een polariserend thema als klimaat plannen te maken die de meeste deelnemers steunden. De wetenschappers verwachten dat zo'n beraad dus ook kan helpen op andere gevoelige thema's, zoals stikstof en asiel. Heerma ziet daar ook wel iets in.

X
X
X
  • Ondanks maatregelen weer toename van aantal toeristische overnachtingen

    Het aantal toeristische overnachtingen in de stad is vorig jaar, ondanks alle maatregelen, opnieuw toegenomen. In totaal werden er 23,7 miljoen overnachtingen geboekt in 2025, dat is ongeveer 800.000 overnachtingen meer dan in 2024. Ondanks dat het aantal weer toenam, is de gemeente toch enigszins positief, omdat het groeitempo afneemt.

    De 23,7 miljoen overnachtingen zijn opnieuw een record. Het record is de afgelopen jaren elk jaar verbroken, terwijl de gemeente het aantal overnachtingen juist probeert terug te dringen. Het aantal overnachtingen zit dit jaar opnieuw boven de door de gemeente zelf gestelde grens van maximaal 20 miljoen toeristische overnachtingen.

    Vanwege het constant overschrijden van dat aantal is een groep Amsterdammers een rechtszaak gestart tegen de gemeente. Diezelfde groep zorgde eerder voor de grens van 20 miljoen overnachtingen, maar de gemeente houdt zich daar niet aan.

    Toename blijft tot 2028

    En dat aantal gaat de komende jaren ook nog verder oplopen, zo concludeert de gemeente. Met de huidige inzichten wordt verwacht dat het aantal toeristenovernachtingen tot 2028 zal blijven groeien, maar wel in een lager tempo dan in de periode 2015-2019.

    En dat is volgens de gemeente toch op een manier een winst. "De groei neemt af, maar we zijn er nog niet en voelen de urgentie om het bezoekersaantal structureel verder omlaag te brengen", aldus verantwoordelijk wethouder Sofyan Mbarki.

    Maatregelen

    Behalve de hoop op meer middelen vanuit andere overheden, is het ook kijken wat de nieuwe coalitie van plan is om het massatoerisme tegen te gaan. De initiatiefnemers van de rechtszaak willen bijvoorbeeld dat de gemeente de toeristenbelasting, die al de hoogste is van Europa, nog verder verhoogt.

    Maar vorig jaar kondigde Mbarki aan dat er geen verdere verhoging van de toeristenbelasting komt. De wethouder wilde toen juist inzetten op andere maatregelen, zoals het blowverbod in het centrum en de hotelstop.

    Dat laatste heeft volgens Mbarki wel al effect gehad. "Door beleidsmaatregelen die het college de afgelopen coalitieperiode heeft genomen, onder andere voor het verminderen van de overnachtingscapaciteit, neemt het aantal overnachtingen minder snel toe."

  • 'Replica' van gouden koets rijdt door de Jordaan: "Leuk dat er een teckel op staat"

    Een opvallend gezicht vanmiddag in de Jordaan: een replica van de gouden koets reed daar door de straten, voortgetrokken door zes paarden.

    De replica is gemaakt door kunstenaar Riny Assink, die er jarenlang aan werkte in zijn schuur. “Ongeveer zes jaar geleden ben ik echt begonnen met bouwen en heb ik daar eigenlijk constant aan gewerkt”, vertelt hij.

    Toeschouwers die op de koets waren afgekomen zijn enthousiast.“Ik vind het geweldig. Altijd bij ons in de Jordaan gebeurt wat”, vertelt een enthousiaste bezoeker. Een ander noemt de koets “echt prachtig”.

    Schilderingen van dieren

     De echte was ooit een geschenk van de Jordaan aan Koningin Wilhelmina. Vandaar dat Assink deze replica graag een dagje wilde geven aan de Jordanezen. Overigens is het geen exacte kopie: zo zijn de schilderingen die verwijzen naar het slavernijverleden vervangen door dieren. "Ik vind het leuk dat er een teckel op staat", aldus een voorbijganger.

     

     

    De koets werd niet gemaakt voor de koninklijke familie, maar juist voor het volk. Tijdens de tocht door de stad mochten veertien mensen meerijden over de grachten. Eén van de deelnemers voelde zich vereerd: “Ik vertegenwoordig de alleenstaande hardwerkende moeders en oma’s”, vertelt ze lachend. “Ik ga dan ook net als de koningin een beetje zwaaien.”

    Na het rondje door de Amsterdamse binnenstad keerde de koets weer terug naar de woonplaats van Assink: het Noord-Hollandse Haringhuizen.

  • Middenberm De Boelelaan wordt verhard: ''Bussen kunnen over de trambaan rijden''

    Het Verkeer gaat langs bij de werkzaamheden op de De Boelelaan. De middenberm van de trambaan wordt hier verhard zodat de bussen hier straks overheen kunnen rijden. Omgevingsmanager Chiem ten Have legt uit waarom dit nodig is en waar het verkeer de komende tijd rekening mee moet houden.

    Omgevingsmanager ten Have vertelt: "De bussen rijden op dit moment nog mee over de rijbanen. Dat zorgt er in de spits vaak voor dat de bussen veel vertraging oplopen. Dus we gaan de trambaan verharden zodat de bussen daarover mee kunnen rijden." Langs de weg wordt ondertussen volop gewerkt en staan graafmachines klaar om de middenberm open te breken. 

    "Dat zorgt ervoor dat de bussen tijdens de spits ook lekker op tijd kunnen rijden. De trambaan verharden we door de middenberm uit te graven. Daaroverheen komt een asfaltlaag zodat de bus eroverheen kan rijden", legt ten Have uit. 

    Gevolgen voor het verkeer

    De werkzaamheden worden in fases uitgevoerd. Op dit moment is één rijbaan op de De Boelelaan afgesloten en trams rijden met aangepaste snelheid door het werk. Van 20 juli tot 9 augustus is de De Boelelaan, tussen het kruispunt Parnassusweg en Gustav Mahlerlaan, volledig afgesloten voor autoverkeer. Verkeer wordt dan omgeleid via de Buitenveldertselaan, de Van Nijenrodeweg en de Van der Boechorstraat.

    De eerste twee weken van juli rijden er geen trams. Er wordt geadviseerd om de site van de GVB in de gaten te houden.

    De werkzaamheden duren tot 9 augustus.

  • Arbeidsinspectie sluit twee souvenirwinkels vanwege herhaaldelijke overtredingen

    Twee souvenirwinkels in het centrum zijn door de Arbeidsinspectie voor één maand gesloten, omdat de eigenaar de werktijden van de werknemers niet bijhield. Daardoor is het niet te controleren of de werknemers wel genoeg rust kregen. De eigenaar van de winkels had al eerder waarschuwingen en boetes gekregen, omdat hij zijn zaken niet op orde had.

    In de Arbeidstijdenwet staat hoe lang werknemers in een bepaalde periode mogen werken en wanneer ze recht hebben op pauze of rusttijd. Die regels gelden voor iedereen die voor een werkgever werkt, dus ook voor stagiairs, uitzendkrachten en gedetacheerden.

    Om dat goed te controleren, moeten werkgevers de werk- en pauze-uren van hun werknemers bijhouden. De eigenaar van de twee zaken kreeg eerder van de Arbeidsinspectie al twee boetes van in totaal 21.000 euro, omdat hij die gegevens niet goed had bijgehouden. Hij kreeg ook een waarschuwing dat het bedrijf tijdelijk zou kunnen worden gesloten als hij de volgende keer de zaken niet op orde had. 

    En dat had hij bij de derde controle nog altijd niet. Daarom moeten de zaken nu tijdelijk sluiten. Er volgt ook een derde boete van 15.000 euro.

    AT5 deed eerder dit jaar onderzoek naar het aantal toeristenwinkels in het centrum van de stad. Bekijk het verhaal hieronder:

  • Politiek aan de Amstel: coalitie wil 350 miljoen bezuinigen en streep door erotisch centrum

    Het belooft een sobere bestuursperiode te worden voor de nieuwe coalitie. Pro Amsterdam en D66 willen meer financiële discipline en zouden streven naar een bezuiniging van 350 miljoen. Moeten de grote plannen zoals de brug over het IJ, theater de Meervaart en het erotisch centrum daarvoor wijken? Nicolaï Brannan van AT5, David Hielkema van Het Parool en Marijn Schrijver van De Telegraaf bespreken in de podcast Politiek aan de Amstel de bubbel van de Stopera.

    De gemeente Amsterdam staat voor een flinke bezuinigingsoperatie. Tot 2030 moet er in totaal 350 miljoen bespaard worden. Dat geld zal niet worden weggehaald uit de stad, maar de gemeente wil in de eigen organisatie snijden.

    Dat zegt David Hielkema, in de podcast Politiek aan de Amstel. De bezuinigingen worden aangekondigd in het coalitieakkoord, tezamen met een zogenaamde doelenboom. Met die doelenboom wil de coalitie inzicht geven hoe de ambtelijke organisatie verkleind zal worden. 

    Erotisch Centrum 

    De coalitiepartijen willen met name besparen op ambtenaren in het middensegment. Voor de mensen op straat, zoals vuilnismannen, komt juist meer geld op de begroting. De reden voor de bezuiniging zijn de alsmaar oplopende kosten voor jeugdzorg, onderhoud en personeel. 

    De bezuinigingen staan in schril contrast met de vorige periode, toen de coalitie nog een aantal grote plannen aankondigde zoals een brug over het IJ, de Meervaart en OBA Next.

    Toch zijn Pro Amsterdam en D66 niet van plan om een streep te zetten door die plannen. Het erotisch centrum in Zuid moet er daarentegen wel aan geloven. D66 kondigde in oktober al aan dat zij dat niet zullen uitvoeren en hebben dat plan nu ook uit het coalitieakkoord gekregen. 

    Het erotisch centrum, dat bedoeld was om sekswerk uit de binnenstad te verplaatsen en de overlast op de Wallen te verminderen, staat al langere tijd op tocht. Pro Amsterdam en D66 willen nu de optie verkennen voor een aantal kleinschalige locaties, maar Halsema heeft al eerder aangegeven dat zij dat niet haalbaar acht in verband met een tekort aan handhavers. 

    Luister de hele podcast via Spotify door hier te klikken (met beeld). Liever Apple? Dat kan hier.

  • Vernieuwing CS in volle gang: tweede versleten spoorbrug vervangen

    Een enorme nieuwe spoorbrug ligt sinds vandaag op zijn plek bij Centraal Station. De brug werd vorige week per ponton naar de Oosterdoksdoorgang gevaren en daar vandaag geplaatst. Volgens spoorbeheerder ProRail is de plaatsing een belangrijke mijlpaal in de werkzaamheden rond het station: "Een heuglijk moment".

    In totaal vervangt ProRail de komende jaren alle spoorbruggen aan de oostzijde van het station. De eerste brug is sinds april dit jaar in gebruik, vandaag is de tweede geplaatst. De bruggen zijn volgens de spoorbeheerder aan renovatie toe omdat het einde van hun levensduur is bereikt.

    "Het zijn oude beestjes en dus moesten ze vervangen worden", legt bouwmanager Esther Versteegh van ProRail uit. De bruggen werden voor het laatst vernieuwd in 1915 en zijn daarom nu aan vervanging toe. "Voor ieders veiligheid", benadrukt Versteegh. 

    De renovatie maakt deel uit van alle andere werkzaamheden op en rond het station. Door alle aanpassingen moet het aantal reizigers de komende jaren op het station toenemen. Reizigers moeten voorlopig dan ook nog rekening houden met hinder.

    Nog geen treinen over nieuwe spoorburg

    De werkzaamheden aan de tweede nieuwe spoorbrug zijn voorlopig nog niet klaar. Het brugdeel mag dan wel op zijn plek liggen, de pijlers moeten nog worden geplaatst. De aannemer gaat daar de komende tijd mee aan de slag. 

    "Het gaat dus nog wel even duren eer er weer treinen over deze nieuwe brug rijden", vertelt projectmanager Leo de Vette. "We gaan dit kunstje nog drie keer uitvoeren", legt Versteegh uit. "We zijn nog wel een aantal jaren bezig."

    ProRail verwacht dat alle spoorbruggen aan de oostzijde van het station pas na 2030 allemaal vervangen zijn en gebruikt kunnen worden.

  • Politie gaat uit van ongeluk bij vallend foamblok

    De politie ziet geen aanleiding om verder onderzoek te doen naar wat er gisteren precies gebeurde op de Bloemgracht. Een groot foamblok viel daar rond 11.00 uur uit het raam en kwam bovenop een voorbijganger terecht.

    De vrouw werd met verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Volgens een buurtbewoner, die de mevrouw hoorde gillen, was het een oudere dame. Hoe het nu met de vrouw gaat is onduidelijk.

    De politie laat weten dat zij buurtonderzoek hebben gedaan. Dat heeft volgens de woordvoerder niet tot meer informatie geleid, waarop besloten is om het onderzoek te staken. "We houden het voor nu op een ongeluk, tenzij er meer informatie bij ons bekend wordt."

    Stuk uit een bankstel

    Waar het object precies vandaan kwam, is nog onduidelijk. Omstanders schoten de vrouw te hulp tot de ambulance er was. Het foamblok zou mogelijk een stuk uit een bankstel kunnen zijn.

  • Justitie eist 8 miljoen euro terug van oud-voetballer Quincy Promes wegens drugshandel

    Het OM wil 8 miljoen euro ontnemen van oud-profvoetballer Quincy Promes. Hij zou dat geld volgens justitie verdiend hebben met drugshandel. Eerder werd Promes al veroordeeld tot 6 jaar cel voor de invoer van twee partijen cocaïne.

    Medeverdachte Marylio V. (34) kreeg 44 maanden cel. In een zitting werd vandaag bekend dat het Openbaar Ministerie 8 miljoen euro wil terugvorderen van Promes en 62.000 euro van Marylio V. Volgens het OM zouden ze dat bedrag verdiend hebben met de invoer van cocaïne.

    Het bedrag is volgens het OM gebaseerd op informatie uit gekraakte chats. Daaruit zou blijken dat Promes uithalers aanstuurden om partijen cocaïne van 650 en 712 kilo binnen te halen via de haven van Antwerpen. De eerste partij, verstopt in een container met zakken zout, is nooit gevonden. Een tweede partij werd onderschept.

    Promes zou daar in totaal 9 miljoen euro mee hebben verdiend. Minus alle kosten die de verdachten hebben gemaakt, zoals inkoopkosten, komt dat neer op 8,1 miljoen euro.

    Niet aanwezig

    Promes was vandaag niet aanwezig bij de zitting. Zijn advocaten hebben meer tijd gevraagd om hun onderzoekswensen in te dienen. In november start de zaak in hoger beroep.

    In een andere zaak werd Promes ook veroordeeld voor het in de knie steken van een familielid tijdens een feest. Ook in die zaak is Promes in beroep gegaan.

    Promes verbleef lange tijd in Rusland, waar hij voor Spartak Moskou speelde. In maart 2024 werd hij in Dubai aangehouden toen hij daar met zijn voetbalclub verbleef. In juni vorig jaar werd hij uitgeleverd aan Nederland.

  • 'Tilteam' stopt met service om mensen naar buiten te helpen, tot verdriet van gehandicapte Dolly

    De gemeente stopt per volgende week met het aanbieden van de tilservice voor mensen met een lichamelijke beperking. Uit onderzoek van arbodienst ArboNed blijkt dat het werk te zwaar is voor mensen van het tilteam, waarop de gemeente besloten heeft de dienst stop te zetten. Gebruikers zijn daarover begin april geïnformeerd en hebben van de gemeente hulp gekregen, maar niet iedereen is daar blij mee. 

    De tildienst bestaat al circa vijfentwintig jaar in de stad en maakt onderdeel uit van het Aanvullend Openbaar Vervoer (AOV). De dienst is bedoeld voor mensen met een handicap die niet zelfstandig hun trap op of af kunnen. In totaal maakten 68 Amsterdammers dit jaar nog gebruik van de service. 

    Medewerkers van het tilteam, die werken voor vervoerder RMC, tillen gebruikers maximaal drie verdiepingen van de trap af in een tilstoel. De service was oorspronkelijk bedoeld als tijdelijke maatregel, wanneer mensen bijvoorbeeld in afwachting waren van een traplift of een vervangende woning. Uit onderzoek van ArboNed is gebleken dat het werk alleen niet veilig kan worden uitgevoerd.

    Reden genoeg voor wethouder Zorg Alexander Scholtes om de dienst per 1 juni te schrappen. "Het is een moeilijke, maar onvermijdbare beslissing geweest", benadrukt Scholtes. "Maar het kan niet meer veilig, ook niet met aanpassingen." De wethouder baseert zich daarbij zowel op klachten van medewerkers van het tilteam, als het onderzoek van ArboNed. 

    Gebruikers twee maanden geleden geïnformeerd

    De tientallen gebruikers van de dienst in de stad zijn begin april per brief geïnformeerd over het beëindigen van de tilservice. Adviesbureau Reade heeft contact met de groep opgenomen om hen alternatieve hulp aan te bieden, legt Scholtens uit. Zo zijn sommige woningen toegankelijker gemaakt, kregen mensen een traplift of werd gekeken naar een andere woning.

    "Het eerlijke feit is ook dat dit voor de mensen een hele impactvolle beslissing kon zijn", benadrukt Scholtens. Dat gold ook voor de 78-jarige Dolly Vonk. Zij maakt sinds twee jaar gebruik van de tilservice sinds zij twee beenprothesen heeft en blind is door de gevolgen van diabetes. Drie keer per week helpen medewerkers van het tilteam haar van de drie treden van haar portiektrap op en af, zodat ze voor dialyse naar het ziekenhuis kan.

    In april kreeg van de gemeente te horen dat de medewerkers vanaf volgende week niet meer langskomen. Sinds die tijd zit ze met haar handen in het haar. Ze heeft zicht op een nieuwe woning met alle benodigde zorg elders in de stad, maar die is pas in twee maanden beschikbaar. 

    "De gemeente heeft mij een logeerhuis aangeboden", vertelt Dolly in haar woning op de eerste verdieping aan de Parnassusweg. "Maar dan moet ik twee maanden uit mijn eigen omgeving weg en alles opnieuw organiseren om van daaruit weer naar mijn nieuwe huis te gaan. Nou, dan kun je mij oprapen."

    'Wie kan mij helpen'

    De 78-jarige Dolly die al zo'n vijftig jaar in haar woning in Zuid woont en dagelijks hulp krijgt, is dan ook radeloos. "Ik heb structurele hulp nodig om de komende tijd nog de trap af te komen", benadrukt ze. Haar buurman en dagelijkse hulp kunnen volgens haar wel helpen, maar die zijn er niet de hele dag. 

    "Ik zit al sinds begin april onder de stress", legt Dolly uit. "En die stress wordt alleen maar erger." Vooralsnog heeft ze geen idee hoe ze de tijd tot haar nieuwe woning moet overbruggen om van de trap af te komen. "Dan moet ik maar een ambulance bellen ofzo, anders weet ik het ook niet."

  • DSI-actie op Singel ging om melding van bedreiging met vuurwapen

    De grootschalige politieactie van de Dienst Speciale Interventies (DSI) in een woning aan het Singel vanmiddag, ging om een melding van een vrouw die mogelijk met een vuurwapen werd bedreigd. De politie arresteerde een 58-jarige man en trof een wapen of nepwapen aan.  

    De politie kreeg de melding rond 14.00 uur vanmiddag binnen. Al snel werden eenheden van de DSI opgeroepen en werden er drones en honden ingezet. Een groot gebied rond het Muntplein werd afgezet met linten. Na de inzet van de DSI werd de 58-jarige man zonder shirt uit de woning gehaald. 

    Hij blijkt geen vaste woon- of verblijfplaats te hebben. De bedreiging vond plaats in de relationele sfeer. 

  • Bijenkolonie bezoekt universiteit: "Te gek, dat geloof je toch niet?"

    Op de binnenplaats van het Bushuis aan de Kloveniersburgwal is gisteren een bijenkolonie neergestreken. Het pand wordt gebruikt door de Universiteit van Amsterdam (UvA). Docent Europese Studies Niels ten Oever zag de bijen recht tegenover zijn werkkamer landen. "Te gek. Dat geloof je toch niet?"

    Docent Niels Ten Oever zat gisteren op zijn werkkamer toen hij opeens een hoop kabaal hoorde. "Ik  hoor gezoem, en ik zie aan de overkant een hele zwerm bijen landen. Fantastisch."

    De bijen kozen een plekje boven een raam op de 2e verdieping. Het binnenplein grenst aan het Oost-Indisch Huis en het Bushuis, allebei in gebruik door de UvA. "Het is nu echt een 'Buzzzhuis'," grapt docent Europese Studies Krisztina Lajosi. "Ik vind het geweldig, zoiets heb ik nog nooit gezien. Ik vind het prachtig, zo midden in de stad."

    Wat de bijen komen doen durft Ten Oever niet met zekerheid te zeggen. Maar een idee heeft hij wel. "Ik denk dat deze zwerm zich aan het voortplanten is, en ze zijn op zoek naar een nieuwe plek. En ze hebben deze plek uitgezocht."

    En dat ze juist dit gebouw hebben uitgezocht kan Ten Oever wel waarderen. "Bijen zijn in heel veel culturen een symbool van wijsheid. Als die dan hier op de Universiteit landen, is dat toch echt een cadeautje."

    Bijenkolonie en de VOC

    Maar lang voordat deze plek een Universiteit was, huisde hier het administratieve hoofdkantoor van de Amsterdamse kamer van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC). Ten Oever: "Een kolonie in een gebouw van een organisatie die kolonisatie mogelijk heeft gemaakt."

    Wat Ten Oever betreft hadden de bijen lekker mogen blijven zitten, maar de bijen zelf dachten daar anders over. Rond 14.30 uur kozen ze met een hoop gezoem het hazenpad. Het 'Buzzzhuis' is weer gewoon het Bushuis. 

  • Grote politieactie rond Muntplein, DSI arresteert man in woning Singel

    Vanwege 'mogelijk strafbare feiten' in een woning aan het Singel, is een groot gebied rondom het Muntplein in het centrum afgezet. De DSI, een speciale eenheid van de politie, is aanwezig en viel rond 16.30 uur een woning aan het Singel binnen. Even later kwamen ze weer naar buiten met een man, hij is gearresteerd. Om welke strafbare feiten het gaat, kan de politie nog niet zeggen. 

    De politieactie begon iets voor 16.00 uur vanmiddag. Op foto's is te zien hoe de DSI met kogelvrije vesten en beschermende kleding aanwezig is. Ook worden er politiehonden en drones ingezet. 

    De politie laat weten dat er in de woning een verdachte is aangehouden. Op foto's is te zien hoe iemand zonder shirt onder politiebegeleiding naar buiten wordt gebracht. Waarvoor de verdachte is aangehouden kunnen ze nog niet zeggen. 

    De DSI was met veel eenheden aanwezig:

    Rond 16.50 uur werd het Singel weer vrijgegeven. "Mijn collega zat vast binnen de afzetting", vertelt een man die werkt naast de woning waar de verdachte is aangehouden. "Het zag er indrukwekkend uit, ze hadden mooie pakken aan."

    Kijk hier onze live-uitzending terug, vanaf de Singel

  • Snackautomaten bij tramhaltes ter discussie: "Stimuleert ongezonde keuzes"

    De nieuwe snackautomaten bij tramhaltes op IJburg zijn niet bij iedereen geliefd. Een van de bewoners daar is een petitie gestart en die is al ruim 460 keer ondertekend. Bovendien geeft het stadsbestuur aan de snackautomaten 'onwenselijk' te vinden. 

    De automaten, waar naast chocoladerepen ook blikjes energiedrank en flesjes water in zitten, staan er sinds een aantal weken. "De automaat stimuleert ongezonde keuzes, juist op een plek waar dagelijks veel kinderen en jongeren langskomen", staat er in de petitie. Die gaat over de automaat bij halte Steigereiland. Over de automaat bij de halte Vennepluimstraat staat ook een petitie online, al is die veel minder vaak ondertekend. 

    "Dan sta je bij een halte en ga je drinken of chips of chocola halen", zegt een tegenstander van de automaat. "Nee, onzin. Van mij mag die meteen weg, hoor." Toch zijn er ook veel IJburgers die de petitie nergens voor nodig vinden. "Ik heb gelezen dat ze de automaat weg willen hebben, maar laat hem maar staan. Want als je wat ongezonds wil, dan kies je daar zelf voor."

    Partij voor de Dieren

    In februari vroeg de Partij voor de Dieren vroeg in februari al om opheldering over een snackautomaat in Buitenveldert. De partij wees er daarbij op dat de ov-kaartautomaten juist verdwenen zijn. Deze week hebben wethouders Melanie van der Horst en Alexander Scholtes de vragen beantwoord.

    Beide wethouders zien geen verband met het verdwijnen van de ov-kaartautomaten, maar ze zeggen de zorgen van de Partij voor de Dieren wel te delen. "De beschikbaarheid van ongezonde voeding in de openbare ruimte draagt bij aan ongezonde eetgewoonten. Snackautomaten bij tramhaltes zijn laagdrempelig en verleiden bewoners en bezoekers tot ongezonde keuzes." Ze gaan daarom in gesprek met het GVB.

    Hittestress beperken

    Een woordvoerder van het GVB zegt tegen AT5 dat de automaten het reiscomfort moeten vergroten. "En in onze concessie-eisen staat ook iets over klimaatadaptatie. We moeten kijken hoe we de hittestress kunnen beperken en daarmee het reiscomfort. Niet alleen voor onze reizigers, maar ook voor het ons personeel. Een van de manieren waarop is met gekoelde dranken in een automaat."

    De woordvoerder benadrukt dat de komst van de automaten vooraf met opdrachtgever Vervoerregio is afgestemd. Vooralsnog wordt de inhoud van de snackautomaten niet aangepast, maar ze zegt dat het GVB wel in gesprek blijft met zowel de gemeente als buurtbewoners. "Alle meldingen en signalen nemen we mee in de evaluatie van de introductie van de automaat op deze haltes."

  • Hoofdleiding kapot bij werkzaamheden: 3 miljoen liter water op straat in Noord

    Bij werkzaamheden ter hoogte van de Benedenlangs in Noord is vanmiddag een grote hoofdwaterleiding geraakt. Hierdoor lekte er volgens Waternet ruim 3000 kuub, dat is 3 miljoen liter, water op straat. Ter vergelijk: dat is meer dan in een heel Olympisch zwembad. 

    Op beelden die AT5 ontving van omstanders is te zien dat de straat in Buikslotermeer blank stond. Sommige fietsers en fatbikers trokken zich daar niks van aan en vervolgden hun weg door de plas.

    De werkzaamheden werden uitgevoerd door een aannemer. Wat er precies misging waardoor de hoofdwaterleiding rond 14.00 uur beschadigd raakte, is niet bekend. 

    Een monteur van Waternet heeft de beschadiging grotendeels gerepareerd, waardoor er geen water meer lekt. Vanavond voert de aannemer de laatste herstelwerkzaamheden uit.

    Honderden bewoners in de directe omgeving hadden vanmiddag ongeveer een uur geen water; inmiddels is die voorziening ook hersteld. 

X
X
X
X
  • Supreme Court Lets Vermont's Meta Lawsuit Proceed, Opening Door To 50-State Legal Wave
    An anonymous reader quotes a report from Fortune: The Supreme Court on Tuesday rejected a push to avoid a lawsuit alleging that Facebook and Instagram harmed young users, a decision that comes as social media companies increasingly face legal scrutiny. Parent company Meta appealed after Vermont's highest court allowed a suit filed by its attorney general in 2023 to move forward. The company is facing similar lawsuits from states across the country, accusing it of knowingly designing addictive features. Meta had argued that it can't be sued in Vermont court because neither the company nor the app design has specific ties to the state. Vermont countered that the sites' large number of teen users gives its courts jurisdiction. The Supreme Court declined to hear the appeal in a brief, unexplained order, as is typical. The procedural decision comes after court losses for Meta and YouTube in social media addiction lawsuits in California and New Mexico. [...] Meta, for its part, has said that it has already introduced dozens of tools to support teens and their families and suggested it would have worked with the states on standards for youth social media use. Vermont Attorney General Charity Clark applauded the decision, saying it affirms "that companies that choose to do business in Vermont, like Meta, can be held accountable when they harm kids."

  • FBI Arrests CIA Official With $40 Million In Gold Bars In His Home
    A senior CIA official, David Rush, was arrested after investigators found more than $40 million in gold bars and about $2 million in cash at his Virginia home. According to the New York Times, "The only charge lodged against David Rush is that he inflated his academic credentials and obtained military leave pay worth tens of thousands of dollars." From the report: The court papers describe Mr. Rush as a "former senior executive service-level employee at a United States government agency." People familiar with the investigation say he until very recently held a senior position at the C.I.A. In a joint statement, the C.I.A. and F.B.I. said the arrest occurred on May 19, after the agency alerted the bureau. "After a C.I.A. internal investigation identified potential violations of the law, C.I.A. Director John Ratcliffe referred the information to the F.B.I. for a law enforcement investigation," the statement said. From last November to March, the court papers say, Mr. Rush asked for, and received, "a significant quantity of foreign currency and tens of millions of dollars in gold bars for work-related expenses." When the C.I.A. conducted a review of where the gold and currency were stashed, the agency was "unable to locate the gold bars or significant amounts of the foreign currency," according to court papers. On May 18, F.B.I. agents searched Mr. Rush's home and found "approximately 303 gold bars, each of which weighed approximately one kilogram," according to an affidavit. Based on the price of gold, the affidavit said, the estimated value of the gold exceeded $40 million. Investigators also seized nearly three dozen luxury watches, many of them Rolexes. The court papers do not indicate why Mr. Rush appears to have kept so much gold, and $2 million in U.S. currency, in his home, or what work project would have required him to amass such wealth.

  • NASA Details Its Plan to Build a Lunar Base At the Moon's South Pole
    NASA has outlined a three-phase plan to build a lunar base at the moon's south pole. The first phase, from 2026 to 2029, will focus on robotic missions, landers, rovers, reactors, satellites, and Blue Origin's Blue Moon Mark 1 Endurance test. Later phases will add habitats, power systems, communications, cargo logistics, and rotating crews. Wired reports: According to a recent press conference, phase one will be particularly active: at least 25 missions and 21 surface landings. Without detailing specific dates, the agency said that over the next three years it will send rovers, including manned models for future mobility, drones, surface reactors, new-generation satellites, and payloads to prepare the ground. One of the first key missions will be the test of the Blue Moon Mark 1 Endurance module in fall 2026. Its purpose is to evaluate conditions for a controlled descent and validate navigation and positioning technology. It will not carry astronauts. If the mission is successful, Blue Origin plans a manned version around 2028, possibly with Blue Moon Mark 2. Moon Base II and III missions are also part of the program's 2026 startup. One will send rovers and payloads to evaluate more complex rover operations; the other will carry scientific instruments to study the behavior of materials and systems under extreme lunar conditions. Phase two, starting in 2029, marks the beginning of semipermanent infrastructure assembly and first occupancy operations. NASA plans to install advanced energy systems, including surface reactors, initial habitat elements, and more robust communication networks. Up to 60 tons of cargo will be delivered in 24 missions during this period. Phase three is for scale-up. The infrastructure in place will be strengthened and expanded to form durable centers with constant turnover of personnel. NASA envisions a lunar south pole with habitable modules, reliable power systems, logistics networks for cargo and crew transportation, and the shipment of about 38 tons of cargo annually for maintenance and expansion. "Every mission, crewed and uncrewed, will be a learning opportunity as we return to the lunar surface, build the infrastructure to stay, and master the skills required to live and operate in one of the most demanding and dangerous environments imaginable," said administrator Jared Isaacman in a NASA statement. "We will go for the science, for all we stand to gain from an economic and technological perspective, for the innovations that will make life better here on Earth, and to prepare for where we will inevitably go next."

  • MIT Researchers Develop a Low-Cost Technique To Get Lithium Out of Rocks
    An anonymous reader quotes a report from MIT News: Currently, lithium hard rock extraction involves baking the rock at over 1,000 Celsius and chemically leaching it to extract lithium. The rest of the rock is discarded. Now, a team of researchers from MIT and elsewhere has developed a low-temperature process for extracting battery-grade lithium from the most common type of lithium-bearing mineral. The process uses a liquid reagent to dissolve the rock into the useful forms of its constituent parts: not just battery-ready lithium salts, but also smelter-grade alumina and cement-ready silica. After the minerals are extracted, the solvent and reagent can be recovered and used again so waste levels approach zero. The researchers estimate the closed-loop process is half the cost of traditional lithium hard rock extraction and could make it cost-competitive with extracting lithium from brine water. "We believe this approach is the lowest-energy, lowest-cost way of getting lithium not only out of hard rock, but period," says Yet-Ming Chiang, MIT's Kyocera Professor of Materials Science and Engineering. "That's what's motivating us to scale this. It will enable the energy transition through batteries that use lithium. This was one of the goals of The Climate Project at MIT -- to work on projects that, within a short number of years, could transition from the lab to commercialization and impact." A paper describing the process has been published in the journal Science.

  • Europe Told To Cool Its Datacenter Boom Before Water, Power Run Short
    A new Grundfos report warns that Europe's datacenter boom could strain water supplies and power grids unless regulators bake water and energy efficiency into planning, reporting, and incentives for new facilities. The Register reports: According to the report, the EU-wide server farm IT load is about 10 GW today, and is expected to rise to 35 GW by 2030 -- just four years away. These facilities account for about 3 percent of all electricity consumption now, but this is projected to hit 7-9 percent by the end of the decade. Water and energy are intertwined in cooling systems. Grundfos claims that cooling infrastructure accounts for a substantial share of a datacenter's resource use, representing about 38 percent of total electricity consumption in an average facility, while water demand in large hyperscale facilities can reach 11,356 to 18,927 cubic meters per day -- enough for up to 155,000 EU households. Rapid growth in bit barns is placing increased pressure on energy systems, water resources and local infrastructure, the report notes. Without careful coordination, inefficient or poorly sited facilities risk exacerbating these problems and triggering public opposition. [...] Grundfos advises regulators to integrate water efficiency and cooling design requirements directly into planning approvals for new facilities and any large-scale expansions to encourage adoption of efficient cooling technologies. It also advocates investment incentives from governments such as tax credits, green financing mechanisms, and grant programs for technologies that demonstrably reduce energy and water consumption. Integration between server halls and district heating networks is another aspect worth consideration, the report adds.

  • Anthropic Releases Opus 4.8 With New 'Dynamic Workflow' Tool
    Anthropic has released Claude Opus 4.8 with stronger performance and better handling of uncertain or flawed data, including a greater tendency to flag issues rather than make unsupported claims. The update also introduces a "Dynamic Workflows" research preview for coordinating complex tasks across many subagents. TechCrunch reports: Opus 4.8 comes with the expected best-in-class benchmark results, but there's also particular attention to how the model manages bad or uncertain data. In the launch post, Anthropic's early testers found that the new model is "more likely to flag uncertainties about its work and less likely to make unsupported claims." Echoing this point, a testimonial from Bridgewater associates said the biggest difference in the upgrade was "Opus 4.8's tendency to proactively flag issues with the inputs and outputs of an analysis, something other models routinely missed and left to the users to catch." Together with the new model, Anthropic launched a feature called Dynamic Workflows, which will be available in research preview. The system is designed to help larger models like Opus manage complex tasks across hundreds of parallel subagents. "Claude Code alongside Opus 4.8 can now carry out codebase-scale migrations across hundreds of thousands of lines of code from kickoff to merge, with the existing test suite as its bar," the post explains. As for Mythos, Anthropic's most advanced model, the company hinted it could be made publicly available in the not too distant future. "We're making swift progress on developing these safeguards and expect to be able to bring Mythos-class models to all our customers in the coming weeks," the company wrote.

  • Occupy Wall Street Co-Founder Built an On-Device AI For Activists
    An anonymous reader quotes a report from Gizmodo: In an era where Silicon Valley's conservatism is both expressed openly and becoming more intense by the day, it's strange to think that tech was once seen as a hive of liberalism. The right-wing nature of today's tech industry means that its products tend to also be seen as serving right-wing interests, either in their actual operation (like X's openly and unrepentantly right-wing chatbot Grok) or by the simple fact that their existence serves to enrich a small group of very powerful, very conservative people. But does it have to be this way? Can LLMs and AI agents find a place in the toolkit of progressive activist groups? The conviction that they can is the idea behind a new app called Outcry, which provides a chatbot designed specifically as a "private, on-device AI mentor for activists, organizers and movement builders." (There's also a web version, although it obviously lacks the privacy benefits of being entirely offline.) It's the brainchild of Occupy Wall Street co-creator Micah White, who recently wrote a blog post about the thinking behind the project. [...] Outcry's other distinguishing feature is that its dataset is entirely offline -- it's included with the download. According to the readme, the entire dataset is downloaded to your device at first launch, and stored in your library's Application Support directory. So, how effectively does Outcry serve as a guide for collective action? "I'd say that its information is pretty high-level and general, not least because its offline nature prevents it from accessing specific details not contained in its database," writes Gizmodo's Tom Hawking. He continued: "This app has the potential to be a really valuable resource, especially for people who are just beginning to become involved with activism and genuinely don't know where to begin -- and getting over that first step can be hard."

  • Trump Loses More Control Over AI Regulation As Illinois Passes Landmark Law
    Illinois lawmakers on Wednesday passed a landmark AI safety bill (SB 315) that would require major AI companies to publish safety plans, submit annual third-party testing reports, report serious incidents quickly, and protect whistleblowers who flag emerging risks. OpenAI and Anthropic supported the bill, which could make Illinois a testing ground for state-level AI governance as federal regulation remains stalled. Ars Technica reports: To force companies to be more transparent about rapid developments, Illinois would likely rely on "the Big Four accounting and auditing firms -- Deloitte, EY, KPMG, and PwC -- to audit their safety practices," [said Scott Wisor, a policy director at a nonprofit called Secure AI Project, which supported the bill]. The required independent audits will likely frustrate Trump, who has tried and failed to stop states from implementing AI safety laws as Congress stalls on passing any legislation. For Trump, the priority has been to promote AI industry interests, but he began considering expanding federal government safety testing after Anthropic's Mythos was released and the AI firm limited access due to safety concerns. Whether or not governments at any level are prepared to protect society from the most catastrophic AI risks remains a major concern for critics who wonder how and when governments will intervene. After inside sources started leaking the details of Trump's AI safety testing plans, critics warned that even the federal government may lack the necessary expertise to audit frontier AI models. And it seems the same criticism extends to independent auditors that Illinois may rely on but industry insiders suggest some AI firms may not entirely trust. Adam Kovacevich is CEO of Chamber of Progress, a trade group that opposed SB 315 and counts Google and Apple among its members. He told Wired that Illinois' requirements "would force companies to expose sensitive systems to untested auditors in a regulatory regime that's all liability and no standards." Governor J.B. Pritzker confirmed his intent to sign, proclaiming that "Illinois is leading the nation in holding Big Tech accountable." "I look forward to signing SB 315 and working with the legislature so that AI, when used, is used responsibly," Pritzker said. Steve Wimmer, a senior policy and technical advisor for the Transparency Coalition, said his group considers the law to be "one of the most important pieces of legislation in 2026."

  • Valve's Steam Deck Sells Out Again, Even After 40% Price Increase
    Valve's Steam Deck has sold out again despite a steep price increase that pushed the 1TB OLED model as high as $949 -- about $300 above its original price. "Even with the $300 price bump, the Steam Deck sold out after less than 24 hours back in stock," reports IGN's Jacqueline Thomas. "I don't know how many units Valve was able to stock into its store, but it does seem like Valve spent a couple weeks building up its stock before putting the handheld back on its store." IGN reports: Over the last couple weeks, Valve has been receiving plenty of "game console" shipments from China. At first, I thought this was a sign that the company was getting ready to finally release the Steam Machine, but it looks like at least a portion of these shipments â" if not all of them -- were Steam Deck restocks. That's a lot of Steam Decks to sell through at these inflated prices, but it's also possible that Valve is just staggering its stock so that its delivery infrastructure isn't overwhelmed. Now its just a question of when the Steam Deck will come back in stock. Before yesterday, the Deck was sold out for months. At the time, it was the most affordable way to get into PC gaming, especially in the face of the RAM crisis. That's no longer true, but it looks like the Steam Deck's popularity is enough to make it sell out regardless. Maybe the higher price will at least help Valve keep it in stock for people who still want to buy it, no matter the cost. Earlier this week, Valve announced a price increase of more than 40% for two of its Steam Deck models, citing "rising memory and storage costs." The price changes, according to Valve, reflect "the current state of component costs and other global logistical challenges across the industry as a whole." "The 512GB tier of its OLED handheld gaming PC -- the newer model with an upgraded display -- will now cost $789, an increase of 43%," notes the BBC. "The larger 1TB model will cost $949, an increase of 46%."

  • Microsoft Allegedly Leaked Dutch Civil Servants' Data To the US
    An anonymous reader quotes a report from Cybernews: The technology giant Microsoft has been accused of leaking the data of civil servants working for the Netherlands' regulatory agencies to the US House of Representatives. The civil servants affected by the leak work at the Authority for Consumers and Markets (ACM) and the Dutch Data Protection Authority (AP), according to the NL Times. They are involved in implementing the Digital Services Act (DSA), the European Union regulation on online services, aimed at combating illegal content and protecting user rights. NL Times reports that Microsoft shared emails, minutes, and invitations sent by the civil servants without redacting their names in the documents. Willemijn Aerdts, Dutch State Secretary for Digital Economy and Sovereignty, said she discussed the allegations with US Ambassador to the Netherlands Joe Popolo. [...] The allegations against Microsoft further strengthen concerns over Europe's dependence on American technologies, which poses major risks to data privacy. Further reading: Netherlands Blocks US Takeover of Vital Digital Supplier

  • IBM, Red Hat Commit $5 Billion To Secure Open Source Supply Chains
    IBM and Red Hat are committing $5 billion to a new initiative called "Project Lightwell," which aims to secure open-source software supply chains with AI-assisted vulnerability discovery, triage, patch validation, and upstream maintenance. Longtime Slashdot reader wiggles shares a press release from IBM: IBM and Red Hat today announced Project Lightwell, a $5 billion commitment backed by new frontier AI capabilities and a global force of more than 20,000 engineers to help enterprises secure open source software. Together, these investments establish a new model for enterprise use of open source software, from upstream development through production environments. Project Lightwell will establish a trusted enterprise clearinghouse combined with a global force of engineers to identify and fix vulnerabilities at scale. The clearinghouse will serve as a security coordination layer, using advanced AI capabilities to validate and test fixes across an unprecedented volume of open source code. These capabilities will be offered through commercial subscriptions, allowing enterprises to integrate secure patches directly into their existing software supply chains with enterprise-grade validation and lifecycle management. IBM and Red Hat have already begun collaborating with a select group of early adopters on Project Lightwell, including Bank of America, BNY, Citi, Goldman Sachs, JPMorganChase, Mastercard, Morgan Stanley, Royal Bank of Canada, State Street, Visa and Wells Fargo. The real-world insights from these initial deployments will actively shape how vulnerabilities are identified, validated, and remediated at scale across complex software supply chains.

  • Robinhood Now Lets Your AI Agents Trade Stocks
    Robinhood is launching beta support for a new feature that will let AI agents make payments and trade stocks on users' behalf. The company is also rolling out a virtual credit card for AI agents, with spending limits and approval controls. TechCrunch reports: Robinhood said users on its platform can now create a separate account for their AI agents and connect them to a dedicated wallet. While these agents would be able to read and analyze users' portfolios to come up with trading strategies and suggest investments, they'll only be able to access the pre-loaded balance in the dedicated wallet to place orders. Users will get notifications of all trades their AI agent makes and will be able to monitor their activities within the Robinhood app. For some trades, agents will show a preview that users may have to approve before the order is executed. The company said it has also built in fraud detection protection, in which a team from Robinhood would review suspicious trades and help users resolve disputes. Robinhood says users can connect their AI agents to its Model Context Protocol (MCP) service to do things like analyze concentration risk and sector exposure, execute trades, or look through analyst notes to identify new investment opportunities across various sectors. The agentic trading feature is launching in beta and only allows stock trading right now. The company says it plans to add support for options, crypto, event contracts, futures, and prediction markets soon.

  • DOJ Charges Google Employee With $1.2 Million Polymarket Bet On Search Term
    An anonymous reader quotes a report from CNBC: Federal prosecutors charged a Google employee with fraud on Wednesday, alleging that he made $1.2 million off of bets using insider information on Polymarket. Prosecutors claim that Michele Spagnuolo, a staff information security engineer at Google, used confidential information to place trades correctly betting that singer d4vd would be Google's most searched person in 2025. Spagnuolo has been charged with money laundering, commodities fraud and wire fraud. The complaint, filed in the Southern District of New York, was unsealed on Wednesday. Spagnuolo was arrested Wednesday morning in New York, ABC reported. "Spagnuolo had access to Google's internal data systems, including a particular Google internal software tool that provided him access to confidential, nonpublic Year in Search data," the prosecutors said in their complaint. Some observers of the Polymarket platform flagged the user "AlphaRaccoon" back in December for suspicious trades on the most searched person contracts. The complaint Wednesday said that Spagnuolo was the person behind that account. "Google officially and publicly announced its Year in Search 2025 results on or about December 4, 2025. Soon after it did so, Spagnuolo's AlphaRaccoon account, profited approximately $1.2 million on his Google Year in Search 2025-related bets," the complaint said. [...] Spagnuolo is also facing a civil case from the Commodity Futures Trading Commission, where he's charged with insider trading. The complaint detailed that Spagnuolo correctly predicted the outcomes of a slew of other search markets, including contracts like "Will Zohran Mamdani rank in the Top 5 most searched" and "Will Squid Game be the #1 searched TV show." "Spagnuolo misappropriated the material Confidential Information by knowingly or recklessly using it to trade the 2025 Year in Search List Contracts in breach of his duties of trust and confidentiality," the CFTC complaint alleged.

  • Last.fm Goes Independent After Breaking Up With Paramount Skydance
    Last.fm announced that it is independent again after separating from Paramount Skydance, nearly two decades after CBS acquired the music-tracking service in 2007. The company says accounts, scrobbles, privacy settings, Pro subscriptions, and billing information will remain intact. Additional details are forthcoming. Engadget reports: "Today, Last.fm begins a new chapter as an independent company," the announcement reads. "Ownership has changed, but the product you use every day has not." It also said that it will keep its current team. Last.fm is a music website that can track what you listen to across platforms, apps and streaming services, including Spotify, YouTube and Apple Music. [...] Last.fm started as an internet radio station in 2002, and it didn't get scrobbling until a few years later when it merged with the original team that created the tracking process. It operated as an independent company until it was acquired by CBS Interactive, which is now part of the merged Paramount Skydance Corporation, for $280 million in 2007. In 2014, it killed off its $3-a-month subscription radio service to focus on tracking your listening habits on other providers. The company promised to share more about what you can expect from the transition in the coming weeks, but everything will work on Last.fm "exactly as it did yesterday" for now.

X
  • CachyOS Delivers Lead Over Arch Linux, Pop!_OS & Ubuntu On System76 Thelio Major
    The new System76 Thelio Major powered by the AMD Ryzen Threadripper 9000 series and optionally with the Radeon AI PRO R9700 graphics card for an all-open-source AMD Linux stack is a mighty powerful workstation. If desiring even more compute potential out of this high-end desktop/workstation, CachyOS works pretty darn well on this new system with lofty leads over upstream Arch Linux as well as Ubuntu 26.04 LTS and the stock Pop!_OS 24.04 distribution.
  • Linux Networking Still Seeing "Significantly Bigger" Pull Requests Due To AI
    Last week's collection of networking subsystem fixes for Linux 7.1 noted craziness continuing with no end in sight with a large pull request of fixes with many of them spurred on by AI/LLM coding agents. This week it's "significantly bigger" than prior kernel cycles for this late stage of kernel development due to this assistance of large language models...
  • Btrfs Change Coming For Linux 7.2 Yields Very Healthy Performance Gain
    A change coming on the way for the upcoming Linux 7.2 kernel cycle is yielding a significant improvement to the direct I/O write performance. While a big gain, technically it's a regression fix after a change mistakenly dropped the behavior several years ago...
  • Intel To Support DRM Background Color Property With Linux 7.2
    Introduced in Linux 7.1 is a dedicated CRTC background color property for DRM graphics/display drivers. The "BACKGROUND_COLOR" property can be used with capable drivers and display controllers as the default background color when not covered by any plane or from transparent regions of higher planes. With the upcoming Linux 7.2 kernel cycle, the Intel DRM driver will begin supporting this background color property...
  • Fedora 45 Considering Use Of PURL Metadata For Uniquely Identifying Software Packages
    One of the Fedora 45 change proposals under consideration at the moment is making adding PURL "Package-URL" to Fedora's package metadata for simplifying the mapping between upstream projects and Fedora packages...
  • Linux 7.2 To Bring Graphics Driver Fix For Old Integrated Graphics On Intel Sandy Bridge
    For those still making use of Intel Sandy Bridge processors from 15 years ago, the upcoming Linux 7.2 kernel is bringing a fix for an engine reset issue when using the old integrated graphics with Sandy Bridge...
  • Radeon Software For Linux 26.12 Brings Ubuntu 26.04 Support
    While most Linux enthusiasts and desktop users/gamers are comfortable just riding the latest upstream Linux kernel and Mesa drivers shipped by their distribution, for those enterprises preferring the officially blessed and QA'ed driver packages from AMD, last week marked the release of the Radeon Software for Linux 26.12 driver...
  • Intel Sends Out Revised Linux Patches For Directed Package Thermal Interrupts
    Back in March was an initial patch series out of Intel for Linux support for Directed Package Thermal Interrupts as a new feature of recent Intel CPUs. There wasn't much to report over the past three months on this work but today a second iteration of the patches emerged on the Linux kernel mailing list...
  • Linux 7.2's Open-Source Nouveau Driver To Finally Support The NVIDIA GA100
    Sent out today was the last drm-misc-next pull request ahead of the Linux 7.2 merge window getting underway in June. As part of this last batch of small Direct Rendering Manager graphics/accelerator driver changes is finally enabling the NVIDIA GA100 within the Nouveau driver...
  • Intel Arc Pro B70 BMG-G31 Linux Gaming Performance
    In recent weeks we have been exploring different areas of the Intel Arc Pro B70 graphics performance on Linux from various OpenCL and Vulkan to Level Zero compute benchmarks, scaling up to four Arc Pro B70 graphics cards, comparing to NVIDIA RTX PRO Blackwell, and other relevant tests. While not intended for gaming, many Phoronix readers keep raising requests for seeing the Arc Pro B70 performance for Linux gaming given the lack of any consumer BMG-G31 GPU. So for those curious, here is a look at the Linux gaming performance with the Arc Pro B70 graphics card.
  • Arm Announces Metis: Agentic AI Security Framework
    Arm today announced the open-sourcing of Metis, an agentic AI security framework that delivers context AI-powered security analysis in looking out for software vulnerabilities...
  • QEMU Shifting On AI Policy To Allow Some AI/LLM-Generated Contributions
    The QEMU processor emulator that plays an important role in the open-source Linux virtualization stack had a policy that forbid any contributions including or derived from AI-generated content. But there are now second thoughts with a proposed patch that will permit AI/LLM contributions in non-critical areas...
  • Qualcomm Snapdragon C Announced For $300+ Laptops
    For competing with the Apple MacBook Neo, Google Chromebooks, and other entry-level laptops, Qualcomm today announced the Snapdragon C series SoCs...
  • Intel Arc G-Series Processors Announced For Handheld Gaming Devices
    Ahead of Computex, Intel today announced the introduction of the Arc G-Series. While taking on the "Arc" branding, this isn't a new graphics card from Intel but rather their new processors with integrated graphics for handheld gaming devices...
Loading preferences...