Thomas R. uit Leek, die in 2022 Mieke Oort vermoordde, heeft zichzelf om het leven gebracht in de gevangenis. De Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden melden dat op basis van een bericht van R.'s zus op sociale media.

R. werd in 2022 veroordeeld tot 15 jaar gevangenis en tbs met dwangverpleging. De moord op Oort werd bekend als de Tindermoord: R. had het slachtoffer via de date-app leren kennen.

De man uit Leek had de Amerikaanse studente met een mes om het leven gebracht.

'Je strijd is gestreden'

"In zijn wanhoop koos hij, op een moment van diepe eenzaamheid, voor deze weg", citeren de twee kranten uit een bericht van de zus van R. op Facebook. "Je strijd is gestreden, jouw leven was zwaar."

De NOS heeft vergeefs geprobeerd de advocaat van R. te bereiken om het nieuws bevestigd te krijgen.

De nabestaanden van Oort zijn ontzet door het nieuws. "De ondraaglijke pijn van het verlies van Mieke was er al, maar dit bericht brengt opnieuw een golf van emoties met zich mee", zegt de advocaat van de ouders tegen de kranten.

Brandbom tegen woning

Dader en slachtoffer leerden elkaar kennen in 2021. Na een aantal weken kreeg Oort een relatie met een andere man. Daarna begon R. haar te stalken.

Op zondag 6 maart 2022 zag R. Oort dansen met haar nieuwe vriend tijdens een huisfeest in haar studentenwoning in Leeuwarden. Hij gooide een brandbom tegen de woning en stormde naar binnen. Hij stak de 21-jarige vrouw herhaaldelijk met het mes. Ook haar 26-jarige vriend werd gestoken, maar overleefde de aanval.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Erover praten helpt. Dat kan 24/7 gratis en anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

1200 mensen werden bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen uitgenodigd te stemmen in het gebouw van speeltuinvereniging Millinx in de multiculturele Rotterdamse Tarwewijk. 107 van hen maakten ook gebruik van dat recht; een opkomst van nog geen 9 procent. Slechts 18 stemmen waren hier genoeg om van BIJ1 de grootste partij te maken.

Een uitschieter naar beneden, maar het stond niet op zich. Nooit was de gemiddelde opkomst bij de raadsverkiezingen in Nederland lager dan van 2022: 51 procent. En Rotterdam spande de kroon - nog geen vier op de tien mensen namen hier de moeite om naar de stembus te gaan. Ter vergelijking: bij de Kamerverkiezingen van afgelopen november was dat in Rotterdam bijna twee derde en landelijk 78 procent.

Niet voor niets voeren lokale politici her en der in Nederland deze keer niet alleen campagne voor hun eigen partij. Ze zetten zich ook in om de opkomst een beetje op te krikken. Alles om deze "vernedering niet nog een keer te hebben", zoals lijsttrekker Ronald Buijt van Leefbaar Rotterdam het uitdrukt.

'Gewone mensen' in Bergeijk

Zo maakt GroenLinks-PvdA in het Brabantse Bergeijk dezer weken filmpjes voor sociale media, geïnspireerd op voorbeelden van Labour in het Verenigd Koninkrijk. Video's waarin geen politici voorkomen, maar uitsluitend 'gewone mensen'. De eerste zijn af en staan op Instagram.

"We willen juist de samenleving in zijn kracht zetten, niet zozeer de politiek", zegt lijsttrekker Tim Sonnenberg. "Die komen al genoeg in beeld, als zij tenminste hun werk goed doen. We willen juist de jongeren aanspreken om te gaan stemmen. De filmpjes zijn daarom bewust luchtig gemaakt. Ook om te zorgen voor wat verbinding in de lokale samenleving, in deze tijden van polarisatie."

Van huisvuil tot veiligheid

Burgemeesters doen mee aan deze pogingen tot opkomstbevordering. In Den Haag (opkomst in 2022: 43 procent) plakte Jan van Zanen deze week een verkiezingsposter op als start van de campagne, met daarop in grote letters de aanmoediging 'Kom op! voor Den Haag'.

In Rotterdam heeft Van Zanens collega Carola Schouten haar agenda grotendeels leeg geveegd om in wijken te praten met potentiële kiezers over het belang van gemeenteraadsverkiezingen. Want dat belang is groot, daar is zij volledig van overtuigd, zei zij in het Radio 1 Journaal. "Gemeentepolitiek gaat over wat er gebeurt met je huisvuil, met je veiligheid, met de tarieven van de lokale belastingen."

Extra lage opkomst jongeren

Maar als dat zo is, waarom komt dan maar de helft van het electoraat stemmen? Daar is in verschillende plaatsen onderzoek naar gedaan, en ook landelijk. Daar kwam niet uit naar voren dat er in 2022 nou echt iets heel bijzonders aan de hand was. Ja, Rusland was net Oekraïne binnengevallen en dat nam iets van de aandacht voor de raadsverkiezingen weg. Bovendien zaten we nog in coronatijd.

Maar de belangrijkste oorzaken zijn meer structureel, en spelen ook dit jaar ongetwijfeld weer. De betrokkenheid bij de lokale politiek is laag; mensen vinden het mede daarom moeilijk om een keuze te maken. Dat speelt het meest bij jongeren, Nederlanders met een praktische opleiding en mensen met een migratieachtergrond. Bij gemeenteraadsverkiezingen speelt dit nog nadrukkelijker, omdat hier ook mensen met een buitenlands paspoort mogen stemmen.

Raadsleden niet dichter bij burgers

Socioloog Marianne van Bochove, die een rapport (getiteld 'Mooipraters - maar ze luisteren niet') maakte over de opkomst in Den Haag, juicht de pogingen tot opkomstbevordering toe, maar waarschuwt voor te hoge verwachtingen. Pratend met inwoners kwam zij er achter dat gemeentelijke politici in dat soort steden niet echt dichter bij de bevolking staan dan landelijke. Dat is ook niet zo raar als je bedenkt dat raadsleden er een gewone baan naast hebben: ook zij hebben simpelweg niet de tijd om overal hun gezicht te laten zien.

Dat neemt niet weg, vertelde ze in NOS-podcast 'De Dag', dat er best manieren zijn om iets aan de lage opkomst te doen. Zo gaat de bij jongeren populaire Haagse Juul via Tiktok dingen uitleggen over de plaatselijke politiek. "Dit soort 'sleutelfiguren', die hebben nog wel invloed", ziet Van Bochove.

Voor de tweede dag op rij wordt Iran gebombardeerd door Israël en de Verenigde Staten. Ter vergelding voert Iran raketaanvallen uit op Israëlische en Amerikaanse doelen in de regio. In dit artikel lees je wat er bekend is over slachtoffers en schade in de tien landen die betrokken zijn geraakt bij de oorlog.

Iran

Iran is het zwaarst getroffen. Zeker 24 van de 31 Iraanse provincies zijn onder vuur genomen, zei een woordvoerder van hulporganisatie Rode Halve Maan vanmorgen tegen Iraanse staatsmedia. Er werd op dat moment gesproken over ruim 200 doden en 700 gewonden. Deze aantallen zijn niet onafhankelijk geverifieerd, en inmiddels vrijwel zeker achterhaald.

Volgens mensenrechtenorganisatie HRANA zijn op de eerste dag van de oorlog minstens 133 burgers gedood. Het Iraanse regime spreekt van een bloedbad door een inslag op een school in de zuidelijke stad Minab, maar het is nog onduidelijk wat daar precies is gebeurd.

Diverse Iraanse leiders, onder wie ayatollah Khamenei, en hoge militairen zijn geliquideerd. Trump stelt dat er inmiddels 48 zijn omgebracht, maar dat aantal valt niet te controleren.

Legerbases, lanceerinstallaties en marine-doelwitten zijn gebombardeerd. Er is nog geen overzicht van de schade, maar op deze kaart zie je waar luchtaanvallen in Iran zijn vastgesteld aan de hand van openbare bronnen:

Israël

Vandaag en gisteren zijn op verschillende plekken in Israël Iraanse raketten terechtgekomen, onder meer op woonwijken. Daarbij zijn zeker tien doden en ruim 120 gewonden gemeld. Veruit de meeste projectielen werden neergehaald door luchtafweer.

In stad Beit Shemesh werden vandaag een synagoge en een schuilkelder getroffen. De Israëlische ambulancedienst Magen Domen spreekt van negen doden en twintig geworden. Het dodental loopt naar verwacht nog verder op: hulpverleners zoeken nog naar overlevenden onder het puin.

Hier zie je de ravage door de raketaanval op Beit Shemesh:

In Tel Aviv sloeg gisteravond een Iraanse raket in naast een appartementencomplex. Een vrouw werd daarbij gedood en ruim tien mensen raakten gewond, schrijft krant The Times of Israël.

Er is nog geen schade bekend aan militaire installaties in Israël. Voor zover bekend zijn er ook geen Israëlische militairen gesneuveld bij de luchtaanvallen op Iran of de tegenaanvallen van Iran.

Verenigde Staten

Zeker drie Amerikaanse militairen zijn gedood in twee dagen oorlog met Iran. De legertop heeft ook bekendgemaakt dat er zeker vijf militairen zwaargewond zijn geraakt. Nog een aantal manschappen is lichtgewond of heeft een hersenschudding opgelopen, maar het leger zegt niet om hoeveel personen het gaat.

Diverse Amerikaanse legerbases in de regio zijn door Iran bestookt met raketten of aangevallen met drones. Op deze kaart zie je waar de NOS zulke aanvallen heeft vastgesteld. Ook deze kaart is niet volledig en is vooral bedoeld ter indicatie:

Verenigde Arabische Emiraten

Dit is een van de bondgenoten van de VS in de regio die zijn getroffen door Iraanse vergeldingsaanvallen. Daarbij zijn volgens het ministerie van Defensie van de VAR drie mensen gedood. De slachtoffers waren Pakistaanse, Nepalese en Bengaalse burgers. Tientallen mensen raakten lichtgewond.

In totaal zijn er volgens het ministerie 165 ballistische raketten, twee kruisraketten en 541 Iraanse drones onderschept.

Irak en andere landen

Het Iraakse leger meldde gisteren dat er twee doden waren gevallen in het noorden van het land. Een pro-Iraans militielid zou zijn gebombardeerd door Israëlische of Amerikaanse troepen. Doelwitten van het Amerikaanse leger in het noordoosten van Irak werden getroffen door Iraanse raketten.

Ook in Koeweit klonk het luchtalarm vanwege Iraanse luchtaanvallen. Het ministerie van Volksgezondheid spreekt van één dode en enkele tientallen gewonden. Het land, dat meerdere Amerikaanse legerbases huisvest, zegt 97 raketten en 283 drones te hebben onderschept. Op meerdere plekken kwamen brokstukken neer.

Ook in Bahrein, Qatar, Saudi-Arabië, Jordanië en kwam de luchtafweer in actie. In deze landen werden geen doden, maar wel gewonden gemeld door Iraanse raket- of drone-aanvallen, of vallende brokstukken.

In de wereld van programmeurs gaat het de laatste weken veel over computerprogramma's die zélf code schrijven. Die programma's werken op basis van kunstmatige intelligentie (AI).

Computercode is de taal waarmee mensen een computer aan het werk zetten. Deze instructies worden door mensen opgeschreven. Dat doen ze door deze code, in een speciale programmeertaal, op het toetsenbord uit te werken. Dat code schrijven is een lang proces van typen, proberen, foutjes herstellen en meer.

Maar sinds enige tijd zijn er dus computerprogramma's die zelf code schrijven. Programmeurs zijn vooral de laatste weken onder de indruk van Claude (van het bedrijf Anthropic) en Codex (van OpenAI). Zij geven het programma in gewonemensentaal een opdracht, bijvoorbeeld om iets toe te voegen of aan te passen. Een druk op Enter, en het AI-programma gaat draaien.

"Een revolutie", noemt Dagmar Lens het. Zij is directeur van NLdigital, de branchevereniging van de digitale sector. "Het betekent een ontzettende versnelling in het creëren van nieuwe code. Dat betekent dat het beroep van programmeur verandert."

AI als supertoetsenbord

Wat dit soort AI-programma's in de praktijk betekenen, weten ze bij Moneybird. Dit bedrijf maakt boekhoudsoftware voor kleine ondernemers. Sinds deze maand hebben alle veertig programmeurs toegang tot het AI-programma Claude, vertelt directeur Edwin Vlieg.

"We zien het als een nieuw junior teamlid dat heel snel code kan lezen en schrijven. Het is eigenlijk een supertoetsenbord. Een programmeur heeft daarmee heel snel code op zijn scherm staan."

Programmeurs besteden normaal veel tijd aan het typen op een toetsenbord, zegt Vlieg. "Claude neemt dat nu over." Maar dat betekent volgens hem niet dat er geen programmeurs meer nodig zijn.

"Het werk van programmeur is zoveel meer dan code schrijven. Als je iets bouwt, moet je ook nadenken wat je precies wil. Je moet begrijpen welke code er al staat, en hoe jouw code daarin past. AI maakt het schrijven sneller, maar ook daarna ben je nog niet klaar."

Dat merkt ook Jeroen Smienk, een van de programmeurs bij Moneybird. "In de praktijk moet ik vaak controleren of de code is zoals ik bedoelde", zegt hij. "En of er dingen zijn die beter kunnen. Als programmeur heb je een voorkeur voor hoe je code eruit moet zien. Dus soms moet je drie keer achter elkaar zeggen wat je precies wil zien."

Toch bespaart het Smienk uren tijd. Want terwijl het AI-programma draait, kan hij iets anders doen: kijken naar een nieuw ontwerp bijvoorbeeld, of het werk van een collega controleren.

Onrealistische belofte

De oprichter en topman van Anthropic, het bedrijf achter Claude, zei een aantal weken geleden dat het AI-programma "het werk van programmeurs binnen zes tot twaalf maanden kan uitvoeren, van begin tot eind".

Mensen achter AI-bedrijven doen vaak hele grote beloftes of indrukwekkende voorspellingen, maar die zijn vaak niet realistisch. Ze doen dat omdat ze daarmee aandacht kunnen trekken van de media, investeerders en nieuwe klanten.

Maar AI is geen magische oplossing die het werk helemaal overneemt, hoort branchevereniging NLdigital van leden. En programmeurs moeten de code die het AI-programma schrijft wel snappen, zodat die veilig is, zegt directeur Lens.

Programmeurs blijven nodig

"Claude maakt ook veel fouten", zegt Moneybird-directeur Vlieg. Daarom benadrukt hij ook: "Je moet de code blijven controleren. Een programmeur moet weten hoe code werkt en hoe je die moet lezen. Honderdduizenden ondernemers leunen op ons product. Het is niet verantwoord om dat volledig door een AI-programma te laten maken."

Vlieg denkt ook niet dat werken met Claude ervoor zorgt dat bij zijn bedrijf straks minder programmeurs werken. "Sterker nog: we zijn mensen aan het aannemen. Programmeurs zijn probleemoplossers. Zij denken echt goed na over een probleem: wat moet er gebeuren, wat is daarvoor nodig? Dat is iets wat AI niet kan. Alleen een supertoetsenbord is niet genoeg."

Hoe zorgen we ervoor dat we in een tijd van polarisatie in verbinding blijven met elkaar? Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht wordt weer goed duidelijk dat mensen op allerlei thema's lijnrecht tegenover elkaar staan. Deep canvassing moet daar een antwoord op bieden. Waar Deep Canvassing Nederland in 2023 begon als een initiatief van drie mensen, is het inmiddels uitgegroeid tot een beweging met 150 tot 200 vrijwilligers.

Bij deep canvassing gaan mensen langs de deuren om politieke gesprekken persoonlijk te maken. Het gesprek opent op een specifiek thema met stellingen. De bedoeling is dat vervolgens over en weer persoonlijke verhalen worden uitgewisseld. Niet per se om overeenstemming te bereiken, maar om de persoon achter een mening te blijven zien, zodat mensen niet van elkaar vervreemden.

Dit weekend was de Landelijke Canvasdag XL en waren er op tientallen plekken trainingen voor vrijwilligers. Die kunnen daarna de straat op. "De vrijwilligers leren de methode aan de hand van drie stappen", legt Eefje Hendriks van Deep Canvassing Nederland uit. "De kern is luisteren naar de ander: dat is zo'n 70 procent van alles."

Oorsprong

In 2008 lag er in Californië een wetsvoorstel op tafel om het homohuwelijk te verbieden. De lhbti-gemeenschap voerde een traditionele campagne met folders, slogans en debatten. Dat hielp niet: een kleine meerderheid stemde vóór het verbod. Vervolgens gingen lhbti-activisten de straat op om in gesprek te gaan met tegenstanders. Ze ontdekten dat sommige mensen van mening konden veranderen, vooral als ze het gevoel hadden dat ze werden gehoord en persoonlijke verhalen konden uitwisselen. Dit was het begin van deep canvassing.

Hoe de vrijwilligers op het idee komen om zich aan te sluiten bij Deep Canvassing Nederland, weet Hendriks niet. "Ik denk wel dat we in de basis veel progressieve en linkse mensen aantrekken. We zien ook bij hen dat vooroordelen over rechtse kiezers afnemen, doordat ze met mensen buiten hun bubbel in contact komen. Dat werkt verzachtend."

Effectiviteit

Of het ook echt dé oplossing is tegen polarisatie, is lastig te zeggen. Mariken van der Velden is hoogleraar politiek en media aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en houdt zich bezig met technieken om polarisatie tegen te gaan, zoals deep canvassing. "Zo'n 80 procent van al het onderzoek hierover, komt uit de Verenigde Staten. Daar zien we steeds dat het werkt. Maar dat betekent niet automatisch dat dat in Nederland ook het geval is."

Zo is het in de Verenigde Staten veel normaler dat politieke organisaties langs de deur gaan, terwijl dat hier minder gangbaar is. "En in de VS komt polarisatie anders tot uiting", zegt Van der Velden. "Daar gaan bepaalde kiezers zelfs naar specifieke supermarkten. Hier is dat niet het geval, dat bijvoorbeeld alleen linkse of rechtse kiezers naar de Jumbo of Albert Heijn gaan."

Filmpje kijken

En ook al weten we dat deep canvassing effectief is in de VS, dat zegt nog niet alles, zegt de hoogleraar. "Misschien is een filmpje kijken net zo effectief als een praatje maken. Dat kan te maken hebben met transportatie: dat je je met een filmpje net zo goed kan inleven in een persoon als bij een persoonlijk gesprek." Volgens Van der Velden is vergelijkend onderzoek nodig om dat uit te zoeken.

Ook Hendriks juicht meer onderzoek toe. "Wij houden data bij over gesprekken en die willen we analyseren. Voordat je iets gaat onderzoeken, moet je het wel al doen. En uit onze persoonlijke ervaring kunnen we in ieder geval stellen dat deep canvassing nut heeft."

De strijd om de toekomst van Iran is in een beslissende fase beland. Israël en de VS willen doorpakken tot de Islamitische Republiek omvalt, terwijl het Iraanse regime bezweert te zullen doorvechten en te overwinnen als vergelding voor de dood van opperste leider Khamenei.

Niemand weet hoe de oorlog die Israël en de VS hebben ontketend op langere termijn zal uitpakken, maar kortetermijndoelen van de verschillende partijen zijn al zichtbaar.

Laten we beginnen met Israël en de Amerikanen. De eerste aanval van gisteren was gericht tegen de politieke en militaire top van Iran, met als hoofddoel het uitschakelen van ayatollah Khamenei. Die aanval, in combinatie met president Trumps oproep aan het Iraanse volk om het regime omver te werpen, was de eerste stap naar regime change.

Broze bondgenootschappen

Er is meer nodig om het regime ten val te brengen. Vandaar dat de eerste Israëlische aanvallen ook gericht waren op het verzwakken van de Revolutionaire Garde, die al decennia de hoofdrol speelt in het beschermen van het regime door protesten meedogenloos de kop in te drukken.

De Garde ernstig verzwakken heeft dus prioriteit. Als dat lukt, wordt het een stuk makkelijker voor anderen om de macht te grijpen.

In deze video zie je meer over de Revolutionaire Garde en hun rol:

Amerika moet ook zijn bondgenoten in de regio aan boord houden. Iran ziet landen als Bahrein, Koeweit, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten als medeplichtig omdat daar Amerikaanse militaire bases en troepen zijn.

Naarmate die landen meer drone- en raketaanvallen incasseren, zullen ze volgens sommige waarnemers de druk opvoeren op Amerika om snel een eind te maken aan de gevechten - ook als het regime nog niet gevallen is. Daarom zullen we komende tijd veelvuldig aanvallen zien op het Iraanse arsenaal van grond-grondraketten en luchtdoelraketten, zei het Israëlische leger vandaag.

Voor zijn dood had Khamenei de hardliner Ali Larijani aangewezen als tijdelijke overgangsleider. Intussen zijn meer figuren genoemd die samen de Islamitische Republiek moeten leiden tot een nieuwe ayatollah is benoemd. Hun belangrijkste doel zal zijn het overeind houden van het regime. Om die klus te klaren moeten ze op veel fronten opereren.

Zo moeten ze voorkomen dat de Iraniërs op grote schaal in opstand komen. Gezien de beelden van feestende Iraniërs na de dood van Khamenei lijkt zo'n opstand een reële mogelijkheid, al zaaide het regime begin dit jaar veel angst door het bloedig neerslaan van de protesten.

De Revolutionaire Garde, het leger en de politie lijken nog volop trouw aan het regime en dus bereid een nieuwe protestgolf de kop in te drukken. Er zijn nog geen gevallen bekend van ordetroepen die ingaan op het aanbod van Trump om zich over te geven in ruil voor immuniteit. De interimleiders moeten dat zo houden.

Tegelijkertijd moeten ze ervoor zorgen dat de Amerikanen en Israeliërs de aanvallen stoppen of op zijn minst afzwakken. Dat kunnen ze op verschillende manieren proberen te bereiken.

Een daarvan is het blijven bestoken van Amerikaanse militaire bases en oorlogsschepen zodat er meer doden vallen aan Amerikaanse zijde. Trump zal moeite hebben om een oplopend dodental in eigen land te verdedigen, al helemaal met belangrijke Congresverkiezingen op komst.

Op het diplomatieke front kunnen de Iraanse leiders proberen zo veel mogelijk weerstand tegen hun vijanden te organiseren via internationale media en de VN. Niet dat Netanyahu en Trump daar heel gevoelig voor zijn, maar de publieke opinie in Amerika is dat misschien wel.

Recente peilingen laten zien dat steeds minder Amerikaanse kiezers de kant van Israël kiezen in het conflict met de Palestijnen. Door die verschuiving is het de vraag of de kiezer het überhaupt verstandig vindt dat de VS met Israël ten strijde trekt. Behoorlijk wat landen stellen zich of neutraal op, of laten zich negatief uit over de Amerikaanse-Israëlische aanval. China en Rusland hebben er in ieder geval scherp op gereageerd.

Olie als drukmiddel

Een ander drukmiddel dat de Iraanse leiding al heeft ingezet is het sluiten van de Straat van Hormuz, een strategische doorvoerroute voor de olie-export uit het Midden-Oosten. Volgens verschillende bronnen valt Iran olietankers in die zeestraat ook aan.

Dat leidt nu al tot een verstoring van de oliemarkt met hogere olieprijzen als gevolg. Op zichzelf is dat misschien niet genoeg om Trump ertoe over te halen de bombardementen te staken, maar het zal de druk wel verhogen.

Onvrede

De kracht van de Iraanse oppositie is de grote onbekende. Een groot deel van de hervormingsgezinde oppositie die het jarenlang opnam tegen de hardliners in Iran is lang geleden naar de marge gedreven.

De demonstratiegolven in de afgelopen decennia laten zien dat er veel onvrede heerst. Wat opponenten van het regime willen verschilt van groepering tot groepering. In hoeverre ze bereid zijn om de wapenstokken en kogels van het regime te trotseren, blijft voorlopig gissen.

Een 24-jarige man die vorige week gewond raakte bij een ongeluk met een spookrijder op de A59 bij Waalwijk, is overleden. Dat bevestigt de politie aan Omroep Brabant. Bij het ongeluk kwam ook de 81-jarige spookrijder om het leven.

Het ongeluk gebeurde kort na middernacht, bij knooppunt Hooipolder. Bij het ongeval waren twee auto's betrokken. De spookrijder, een 81-jarige vrouw uit Oosterhout, overleed ter plaatse. Volgens de politie reed ze kort voor het ongeluk op de verkeerde kant van de weg.

De inzittenden van de andere auto raakten gewond. een 24-jarige man en een 23-jarige vrouw uit Arnhem. De man moest door de brandweer uit het voertuig worden gehaald, waarna hij en de vrouw naar het ziekenhuis zijn gebracht. De politie laat weten dat de man woensdag is overleden aan zijn verwondingen.

De snelweg was na het ongeluk urenlang afgesloten.

"Sinds 9 uur hebben we niets meer van onze familie gehoord", vertelde een Nederlandse Iraniër ons gisteren. In de vroege ochtend werd werkelijkheid waarmee de wereld al een paar weken rekening hield: de VS en Israël vielen Iran aan. Niet lang daarna sloeg Iran terug met aanvallen op Israël en doelen in de hele Golfregio.

Op de NOS-redactie was de Israëlisch/Amerikaanse aanval het begin van een weekend vol live-uitzendingen en extra berichtgeving op alle platforms. Maar dan zonder onafhankelijke verslaggevers in Iran of eigen camera's die de situatie daar kunnen vastleggen. Hoe gaan we te werk? Wat weten we? En wat weten we niet?

Correspondent in het Midden-Oosten Daisy Mohr zei het zaterdagavond in het NOS Journaal van 20.00 uur nog maar eens: ze zou niets liever doen dan naar Iran reizen om ter plekke verslag te doen. Maar dat kan niet. Buitenlandse media komen het land al geruime tijd nauwelijks in, en als het lukt worden ze zwaar gecontroleerd. Gelukkig hebben we met Daisy een zeer ervaren correspondent, die in de afgelopen twintig jaar veelvuldig in Iran was en er goede contacten onderhoudt.

Contact is echter maar zeer beperkt mogelijk sinds na de eerste aanvallen zowel het internet als het telefoonverkeer grotendeels plat kwam te liggen. Net daarvoor vertelden Iraniërs nog hoe angstig ze waren door de explosies in Teheran. Daarna was het contact weg. Toch zijn deze sporadische getuigenissen belangrijk als bouwstenen van de berichtgeving over de situatie in het Midden-Oosten.

Bronnen

Persoonlijke verhalen zijn lang niet het enige waarmee de redactie werkt. Natuurlijk zijn er de officiële bronnen, van legers, regeringen en staatsmedia, en de toespraken van leiders als Netanyahu en Trump. Die moeten allemaal worden gewogen en hun waarheidsgehalte kan in twijfel worden getrokken, maar bronnen zijn het. Het is belangrijk te weten dat in Israël de persvrijheid onder druk staat, dat in Iran van persvrijheid überhaupt geen sprake is en dat ook vrije nieuwsgaring in de rest van de regio zeer problematisch is.

Het is ook goed te signaleren dat we in Israël wel zélf werken. Correspondent Nasrah Habiballah stelt daar zelf vragen en maakt zelf beelden. En wat we niet zelf maken nemen we over van internationale persbureaus waarvan we weten dat ze eveneens onafhankelijk werken en aan hoge kwaliteitseisen voldoen.

Berichtgeving uit Israël heeft wel zijn beperkingen: het land kent formeel militaire censuur. Media daar mogen bepaalde dingen pas publiceren na goedkeuring van het leger en andere feiten mogen helemaal niet openbaar worden gemaakt.

In Iran is helemaal geen ruimte voor onafhankelijke journalisten. De staatsmedia tonen ook dit weekend alleen wat ze mogen tonen, beelden bijvoorbeeld van rouwende mensen. Het enige beeld dat we hebben van blijdschap om de dood van ayatollah Khamenei, is doorgedruppeld via sociale media en komt dus van burgers of activisten. Lokale Iraanse journalisten inschakelen om beelden voor ons te maken is voor hen levensgevaarlijk. Het kan resulteren in hun arrestatie en flinke straffen.

Zijn beelden echt?

Dat terwijl beeldmateriaal van groot belang is om een idee te krijgen van de gebeurtenissen en hun impact. Sommige lezers of kijkers vroegen waarom ze bepaalde video's wel op sociale media zien, maar niet of pas veel later bij de NOS. Dat komt door de tijd die onze redactie neemt om alle informatie en het beeldmateriaal dat binnenkomt goed te onderzoeken.

Het materiaal op sociale media onderzoeken we zo snel mogelijk, om vast te stellen of een foto of video wel klopt. Zodra we er zeker van zijn dat beeld daadwerkelijk iets van de situatie van vandaag laat zien, nemen we het op in onze berichtgeving op radio, tv en online.

Zo nu en dan blijkt er beeld tussen te zitten dat nep is of niet van vandaag of waarvan we het niet zeker genoeg weten. Onze specialist op het gebied van OSINT (feitenonderzoek op basis van open bronnen) Yorick de Vries laat weten gisteren al zo'n 30 beelden te hebben geverifieerd. Daarvan bleek de meerderheid echt, maar er zaten ook oude video's tussen. En een handjevol gemanipuleerde satellietbeelden.

Verhaal

Weten we dan nu echt wat er gebeurt in het Midden-Oosten? We kunnen veel vaststellen, over aanvallen en inslagen, over reacties en retoriek, en over de menselijke verhalen die ons bereiken. Wat onduidelijk is benoemen we. Want we weten ook dat we van alles (nog) niet zien. Ook kennen we nog niet de kracht van het Iraanse regime na de dood van Khamenei, en we weten weinig van de machtsstrijd die zich achter de schermen ongetwijfeld afspeelt over zijn opvolging.

Daisy Mohr verwoordde het in een van haar vele livegesprekken vandaag treffend: We zien groepen Iraniërs die rouwen om Khamenei. We zien ook feestende mensen op straat. Maar hoe groot die groepen nu zijn is niet te zeggen. Hoeveel mensen er stil zijn evenmin. Het is heel moeilijk om het volledige verhaal van Iran, van 90 miljoen mensen, nu al te vertellen."

Nepnieuws over meisjesschool?

Op sociale media is discussie over de verwoesting van een meisjesschool in het Iraanse Minab. Ook de NOS krijgt daarover vragen. We onderzochten deze gebeurtenis gisteren al goed, maar doken er naar aanleiding van de vragen nogmaals in.

Online worden vraagtekens gezet bij het waarheidsgehalte van dat beeld, het zou oud en op een andere locatie zijn. Bewijs daarvoor wordt echter niet geleverd. Wel is er veel bewijs dat de gebeurtenis gisteren plaatsvond in Minab, op basis van open bronnenonderzoek dat we combineren met de beschikbare informatie.

Zo komen de dakstructuur van het gebouw en de begroeiing eromheen die te zien is in de video overeen met historische satellietopnames van de genoemde locatie. Op de foto hieronder zijn bijvoorbeeld een bomenrij (groen), een muurtje (rood) en de school zelf (blauw) op zowel de videobeelden als de satellietfoto te herkennen.

Bovendien zijn bij systematisch open bronnenonderzoek en zoekopdrachten geen publicaties van de betreffende videobeelden gevonden voorafgaand aan 28 februari 2026. Dit wijst erop dat het materiaal niet eerder publiek circuleerde. Op lage resolutie satellietbeelden is ook waar te nemen dat op 26 februari 2026 dit gebouw nog intact was.

De analyse van de NOS wordt gedeeld door media wereldwijd, zoals The New York Times, Fox News, AFP, Le Monde en Al Jazeera. Ook andere experts in het herleiden van online informatie komen tot dezelfde conclusie.

Dat wil niet zeggen dat de informatie zoals we die nu kennen boven iedere twijfel verheven is. Zo is bijvoorbeeld nog niet onafhankelijk vastgesteld of het inderdaad om een raket van Israël of de VS ging, of het dodental dat wordt genoemd juist is en of en waarom dit gebouw doelwit zou kunnen zijn van een aanval. Daar blijft nader onderzoek voor nodig. Zodra daar nieuws over is melden we dat.

In het Drentse Hoogeveen heeft een brand gewoed in een bedrijfspand. Het vuur is onder controle, maar het pand is niet meer te redden, meldt de veiligheidsregio.

De brand brak vanmiddag rond 12.00 uur uit in een pand van een industriebedrijf. De brandweer kreeg een alarm van het bedrijf, nadat op een van de camera's binnen een beginnende brand was waargenomen. "Er was toen niemand aanwezig", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio tegen RTV Drenthe.

De vlammen schoten uit het dak van het pand en er kwam veel rook vrij:

De brandweer was massaal aanwezig. "Het is best een groot pand, met veel techniek binnen", zegt de woordvoerder. Er zouden meerdere landbouwvoertuigen in het gebouw staan opgeslagen. "Dat heeft een grote brandpotentie."

Pand gecontroleerd uitgebrand

Vlak na het uitbreken van de brand werd een NL-Alert verstuurd vanwege grote zwarte rookpluimen. Er werd geadviseerd om ramen en deuren te sluiten.

Tot aan Emmen waren de rookpluimen goed te zien. Rond 14.00 uur was de waarschuwing weer ingetrokken.

Omdat het pand niet meer te redden was, heeft de brandweer het gebouw gecontroleerd laten uitbranden. Nu het vuur onder controle is, is de brandweer bezig met nablussen.

Er raakte niemand gewond. Hoe de brand is ontstaan, is niet bekend. Volgens de woordvoerder zal dat ook niet meer boven tafel komen. "Alles is zo beschadigd, er zijn nu twee kranen bezig om het pand omver te slopen."

Vlak voordat de Verenigde Staten en Israël gisteren gezamenlijk Iran wilden aanvallen, hebben beide landen hun militaire plannen aangepast. Er deed zich namelijk een "unieke kans" voor om de Iraanse ayatollah Khamenei te doden, schrijft The New York Times op basis van inlichtingen van de CIA.

Khamenei werd al maanden in de gaten gehouden door de Amerikaanse inlichtingendienst. De CIA had zo een goed beeld van de verblijfplaatsen en gedragspatronen van de Iraanse leider.

Net voordat de aanvallen 's nachts uitgevoerd zouden worden, bleek uit nieuwe inlichtingen dat Khamenei samen met andere kopstukken in de ochtend in Teheran zou samenkomen voor een overleg. Op basis van deze informatie werd besloten het moment van de aanval te verplaatsen en ook de opperste leider te liquideren.

Aanval in daglicht

De mogelijkheid om Khamenei te treffen en zo hard te kunnen toeslaan, werd zo uniek geacht dat de aanval werd verplaatst van de nacht naar de ochtend. Zodoende troffen rond 09.40 uur lokale tijd zo'n dertig Israëlische bommen de plek waar Khamenei zich op dat moment bevond, meldt ook The Wall Street Journal.

In totaal hebben gisteren zo'n 200 Israëlische gevechtsvliegtuigen bijna 500 doelen aangevallen, zegt het Israëlische leger.

Tegelijktijdig werden door de VS op verschillende locaties in Teheran en de rest van het land honderden aanvallen uitgevoerd op hoge functionarissen, legerleiders en cruciale infrastructuur. Daarbij schakelden gevechtsvliegtuigen eerst de Iraanse luchtverdediging uit, zodat raketten en drones vrij spel hadden.

Een Israëlische functionaris zei dat ondanks de opgelopen spanningen in de afgelopen weken de aanval voor Iran als een verrassing kwam. Waarschijnlijk omdat Iran juist een nachtelijke aanval verwachtte.

Bekijk hier beelden van het Israëlische leger waarin wordt geclaimd dat het hoofdkwartier van het Iraanse regime wordt verwoest:

Een dag na de start van de aanvallen is de omvang van de schade nog moeilijk vast te stellen. In ieder geval zijn naast Khamenei ook legerleider Abdolrahim Mousavi, defensieminister Amir Nasirzadeh en het hoofd van de Revolutionaire Garde, Ali Shamkhani gedood. Op satellietbeelden is te zien dat het complex van ayatollah Khamenei volledig is verwoest.

Inmiddels zijn tientallen steden in voornamelijk het westen en midden van Iran aangevallen. De aanvallen gaan ook vandaag door. Iran reageert met aanvallen op landen in de hele regio, inclusief Israël en Golfstaten waar de VS militaire bases heeft.

"En dus is het oorlog", zegt defensie-expert Peter Wijninga, verbonden aan onderzoekscentrum HCSS. "Je kunt nu niet meer spreken van een beperkte escalatie."

'Conflict kan wel even duren'

Rond het Arabisch schiereiland heeft de VS de afgelopen weken de grootste troepenmacht in decennia in de regio opgebouwd. Op verschillende plekken in de Perzische Golf, de Golf van Oman en de Rode Zee liggen marineschepen, waaronder twee grote vliegdekschepen.

Wijninga denkt daarom dat het conflict nog wel even kan duren: "Gezien de doelen die ze hebben, moeten ze intensief blijven aanvallen om de overheidsstructuur van Iran, de hoofdkwartieren, de ministeries en de Revolutionaire Garde plat te leggen."

Iran slaat vooralsnog hard terug met raket- en droneaanvallen en probeert zoveel mogelijk landen in de regio bij het conflict te betrekken. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft wraak gezworen voor de dood van de ayatollah.

Landen als Bahrein, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten en Oman hebben inmiddels te maken gehad met meerdere Iraanse drone-aanvallen. Onder meer omdat er in deze landen Amerikaanse legerbases zijn, al worden ook civiele doelen aangevallen.

De onrust is inmiddels overslagen naar Pakistan en Irak, twee buurlanden van Iran. Daar waren anti-Amerikaanse protesten rond consulaten van de VS.

Wat kan Iran nog?

Wijninga is ervan overtuigd dat de VS de slagkracht van Iran niet heeft onderschat en dat ze rekening hebben gehouden met deze situatie. "Vraag is wel hoelang Iran dit gaat volhouden. Dat hangt dan weer samen met hoe succesvol de Amerikaanse en Israëlische aanvallen zijn op Iraanse doelen. Goed georganiseerde aanvallen kunnen de Iraanse overheid en Revolutionaire Garde verzwakken."

Vooralsnog lijken de aanvallen van de VS en Israël zich te richten op het regime en minder op nucleaire doelen. Hoewel er weinig berichten uit Iran komen, is duidelijk dat vanochtend onder meer het hoofdkwartier van de politie en de Iraanse staatstelevisie zijn geraakt.

Wijninga benadrukt dat ook de nucleaire doelen in Iran nog niet zijn vernietigd. "Die waren al niet vernietigd bij de aanvallen van vorig jaar. Er is toen wel schade toegebracht, maar van een vernietiging kunnen we niet spreken. Als ze dat willen, moeten ze nog lang door bombarderen. De nucleaire programma's zijn op veel plekken verspreid in Iran."

In januari waarschuwde de Iraanse president Pezeshkian dat een aanval op Khamenei "het begin van een totale oorlog" tegen Iran zou betekenen.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen rond de oorlog in Iran in ons liveblog.

De kans is groot dat de energierekening de komende tijd omhoog zal gaan door de gisteren uitgebroken oorlog in het Midden-Oosten. De Nederlandse gasvoorraad was met minder dan 11 procent nog nooit zo laag als nu. De Gasunie vreest niet dat de voorraad leeg zal raken, maar het vullen daarvan kan door de onrust flink duurder worden.

Dinsdag maakte de Gasunie zich nog geen zorgen over de historisch lage gasvoorraad. Wel benadrukte een woordvoerder dat er geen onverwachte dingen moeten gebeuren: "Er moet niet opeens een blokkade komen van de Straat van Hormuz, bijvoorbeeld."

Sinds zaterdag heeft de Iraanse Revolutionaire Garde die zeestraat bij Iran vanwege de Amerikaanse en Israëlische bombardementen afgesloten voor schepen. Vanmorgen werd er al een tanker uit Oman aangevallen.

Hoogst ongelukkig moment

De Straat van Hormuz is cruciaal voor de aanvoer van olie en gas uit het Midden-Oosten. Bijvoorbeeld voor Qatar, dat een van de grootste LNG-exporteurs ter wereld is, het vloeibaar gemaakte aardgas dat ook Nederland importeert.

De Gasunie zegt dat de afsluiting voor Nederland "op een hoogst ongelukkig moment komt nu de gasbergingen weer gevuld moeten worden". Dat komt niet omdat Nederland afhankelijk is van LNG uit Qatar, maar omdat de prijzen van gas wereldwijd door onrust kunnen gaan stijgen. Met de lente voor de deur is dit doorgaans het juiste moment om de gasvoorraad flink bij te vullen omdat gas nu goedkoper is.

"Het grootste effect is de onrust die het op de wereldmarkt kan gaan veroorzaken en de stijgende gasprijzen", laat de Gasunie weten. "LNG is een wereldmarkt en onderbrekingen in deze toevoer zullen ongetwijfeld negatieve effecten voor de gasmarkt met zich meebrengen, onder andere qua prijs."

Sinds het afsluiten van de gaskraan in Groningen, haalt Nederland zijn gas uit het buitenland. Meer dan dan helft komt via pijpleidingen, met name uit Noorwegen. Van het gas dat via schepen met LNG aan Nederland wordt geleverd, komt volgens de Gasunie maar een klein deel deel van de LNG uit Qatar.

De Straat van Hormuz is ook belangrijk voor de oliehandel, waarmee de prijzen aan de pomp ook zouden kunnen stijgen. Dagelijks gaan er zo'n 20 miljoen olievaten door de zeestraat, zo'n 20 procent van de wereldwijde oliehandel.

Olieprijs

De olieprijs steeg de afgelopen week al vanwege de spanningen in het Midden-Oosten. De verwachting is dat maandag, als de markt weer opengaat, de olieprijs verder omhoogschiet. Dat vertaalt zich door aan de benzinepomp.

Acht olieproducerende landen, onder leiding van Saudi-Arabië en Rusland, verhogen per 1 april de olieproductie. Dat maakte deze zogenoemde OPEC+ zondag bekend. Door de oorlog in het Midden-Oosten dreigt de olieproductieproductie te laag te worden, schrijven zij.

Vanaf april verhogen zij de productie daarom met 206.000 extra vaten per dag. Saudi-Arabië zal daarvan ongeveer de helft voor zijn rekening nemen. Rusland zal ruim 9600 vaten per dag extra produceren.

Bij een bestorming bij het Amerikaanse consulaat in Pakistan zijn zeker negen mensen om het leven gekomen. Ook raakten twintig mensen gewond.

Honderden betogers bestormden het consulaat in Karachi uit woede over de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran en de dood van de Iraanse ayatollah Khamenei.

De beveiliging van het consulaat opende het vuur op de demonstranten toen zij de buitenmuur hadden doorbroken. De betogers wisten het terrein op te komen en vernielden ramen. De politie greep in met wapenstokken en er werd traangas ingezet om de menigte uiteen te drijven.

Volgens een verslaggever van persbureau Reuters werden voertuigen in brand gestoken bij de hoofdingang van het consulaat. Ook hoorde de journalist schoten.

Bekijk hier de beelden van de bestorming in Karachi:

Elders in Pakistan waren er ook protesten en ongeregeldheden. In Lahore verzamelden honderden Pakistanen zich bij het Amerikaanse consulaat. Daar verliep de demonstratie rustig. Volgens ooggetuigen probeerden betogers de veiligheidspoort te vernielen, maar hield de politie hen tegen.

Een menigte stak in de noordelijke stad Skardu een kantoor van de Verenigde Naties in brand. Er vielen hier volgens de autoriteiten geen doden of gewonden.

Protesten in Irak

Ook in de Irak trok een woedende menigte naar de Amerikaanse ambassade. Honderden Irakezen probeerden in de hoofdstad Bagdad het zwaarbeveiligde gebied waar de ambassade zich bevindt te bestormen.

De autoriteiten probeerden de menigte uiteen te drijven met traangas. Er werden werden waterkanonnen ingezet en met scherpe munitie geschoten. Het is niet bekend of er gewonden zijn gevallen.

De Iraakse regering heeft een rouwperiode van drie dagen afgekondigd na de dood van sjiitische geestelijke leider Khamenei. In een verklaring zegt de regering met veel verdriet "medeleven te betuigen aan het edele volk van Iran en de hele moslimwereld".

Een groot deel van de Iraakse bevolking is sjiitisch, een religieuze stroming binnen de islam. Ook Pakistan heeft een grote sjiitische bevolking. Het sjiisme is de staatsgodsdienst van Iran.

Het regende Europese sanctiepakketten eind februari 2022. In een week tijd nam de Europese Unie in drie rondes maatregelen aan als reactie op de Russische inval van Oekraïne. Nu, vier jaar later, heeft de EU negentien keer de sanctielijst aangevuld, en opnieuw hangt er een stevig pakket in de lucht.

De ineenstorting van de Russische economie hebben de sancties tot nu toe niet gebracht, maar makkelijk heeft Rusland het ook niet.

Oligarchen, militairen en propagandisten

Wie alle sanctierondes op een rij zet, ziet een paar patronen. Het begon in het februari met mensen. Honderden parlementsleden, Poetin zelf, allerlei hoge militairen, propagandisten en oligarchen. Voor hen geldt sindsdien: ze mogen Europa niet meer in en al hun bezittingen hier zijn bevroren.

In de eerste pakketten richtte de EU zijn sanctiepijlen ook op het financieel systeem. 300 miljard euro aan reserves van de Russische Centrale Bank werd bevroren en het betalingsverkeer tussen Europese banken en Russische banken werd doorgeknipt.

Daarnaast kwamen er steeds meer import- en exportverboden. Van staal tot luxe handtassen, en later van diamanten tot vloeibaar gas. Ook allerlei spullen die gebruikt kunnen worden voor de oorlogsvoering mochten niet meer naar Rusland, zoals bijvoorbeeld computerchips of generatoren.

Daarmee begon een kat-en-muisspel. De Europese Unie probeerde de Russische economie af te knijpen en Russische ondernemers zochten steeds weer wegen om de spullen toch in Rusland te krijgen. Die wegen leiden vaak door landen als Turkije, Kazachstan of Kirgizië.

De sancties spitsten zich vanaf december 2024 op een ander deel van het kat-en-muisspel: de schaduwvloot. Om eerdere sancties te omzeilen gebruikte Rusland steeds meer onverzekerde schepen onder de vlag van kleine landen, of zelfs met een valse vlag. Vorig jaar begon de EU deze schepen op de sanctielijst te zetten, met honderden tegelijk.

Bergbeklimmer op 8000 meter

"Of de sancties hebben gewerkt is een gepolariseerd debat", zegt Kaspar Pucek, Rusland-expert bij onderzoeksinstituut Clingendael. "Op korte termijn heeft het de oorlog niet gestopt en de economie is ook niet ingestort. Maar het wordt wel steeds moeilijker om de oorlog met de huidige intensiteit voort te zetten, en op de lange termijn staat de Russische economie er slecht voor."

Een bergbeklimmer op 8000 meter hoogte. Dat was de metafoor dat voormalig Centrale Bank-medewerker Alexandra Prokopenko eerder deze maand gebruikte om de stand van de Russische economie te beschrijven.

Op die hoogte overleef je, maar nooit heel lang. Het lichaam eet zichzelf daar sneller op dan het kan repareren. En dat lijkt nu ook het geval met de Russische economie. Ruslands economie groeide nog in 2023 en 2024 met ruim 4 procent, veel sneller dan de EU bijvoorbeeld. Afgelopen jaar was daar nog 1 procent van over, voor dit jaar wordt niets hogers verwacht.

Correspondent Geert Groot Koerkamp vanuit Moskou

"Lange tijd leek het alsof de westerse sancties Rusland niet konden deren. Zeker in grote steden als Moskou en Sint-Petersburg boden de stadscentra zo op het oog een vertrouwde aanblik, met drukke winkelstraten en volle cafés.

Dat had alles te maken met de relatieve economische voorspoed van de eerste jaren na de Russische inval in Oekraïne. De werkloosheid was ongekend laag, de lonen stegen in navolging van de op volle toeren draaiende defensie-industrie over de hele linie en het verdiende geld werd met graagte gespendeerd.

Aan die vette jaren komt nu een eind en dat is te merken, ook in opiniepeilingen, waar steeds meer somberheid over de toekomst doorsijpelt. In de winkels blijven de prijzen fors stijgen, mede een gevolg van de belastingverhogingen die per 1 januari zijn doorgevoerd. Die raken vooral de kleinere ondernemers hard, waardoor steeds meer bedrijven gedwongen zijn de deuren te sluiten.

De Russische consument houdt intussen steeds meer de hand op de knip en geeft relatief meer geld uit aan voedsel en andere dagelijks levensbehoeften, en ook dat voelen de ondernemers."

Olie geldt als onmisbare inkomstenbron voor Rusland. Juist die bron vloeit minder rijkelijk door de wereldwijde lage olieprijs. Maar de druk van alle sancties haalt ook een duit uit het zakje. Een vat Russische olie (Urals) verkoopt inmiddels nog maar voor 56,73 dollar, ruim 20 procent goedkoper dan de prijs voor een vat olie uit de Noordzee (Brent). Het grootste verschil in de afgelopen twee jaar.

"Dat prijsverschil kan je toeschrijven aan de olie-embargo's van de EU, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, samen met de aanpak van de schaduwvloot", zegt Pucek. "Het is voor Rusland moeilijker geworden olie te exporteren, waardoor kopers als India en China lagere prijzen kunnen eisen."

De teruglopende economische groei legt ook iets diepers bloot. "De groei van 2023 en 2024 was vooral gestoeld op militaire uitgaven", zegt Pucek. Hij ziet een economie die zichzelf op eet. "Ruslands financiële reserves raken op, de overheidsinkomsten lopen terug en de levensstandaard van de gewone Rus staat onder druk. Innovatie en investeringen in de economie van de toekomst is er nog nauwelijks. En met alle sancties zal dat ook steeds moeilijker worden."

Jan Huydts, de jazzpianist die onder meer cabaretier Wim Sonneveld begeleidde bij liedjes als Het Dorp, is vrijdag overleden. Dat heeft zijn familie aan persbureau ANP gemeld. Huydts (89) overleed in zijn woonplaats Hilversum.

Vanaf de jaren zestig begeleidde Huydts cabaretgrootheden als Wim Sonneveld en Toon Hermans. Voor de cabaretshows van Sonneveld arrangeerde en schreef hij veel liedjes mee. Zo speelde hij in 1969 piano in het nummer Het Dorp, dat was gebaseerd op de melodie van het nummer La Montagne van de Franse zanger Jean Ferrat.

Friso Wiegersma, de partner van Sonneveld, schreef de tekst. De snelle veranderingen in zijn geboortedorp Deurne vormden de inspiratie. Het lied haalde dat jaar de Top 40. Het staat sinds 1999 onafgebroken in de Top 2000 op NPO Radio2, in 2019 haalde Het Dorp met nummer 25 zijn hoogste notering. In de Evergreen Top 1000 van NPO Radio 5 staat het nummer geregeld op nummer 1.

Het Dorp van Wim Sonneveld:

De pianist van het nummer was eigenlijk van plan om medicijnen te gaan studeren. De in Schiedam geboren Huydts ontwikkelde zich in zijn schooltijd op de hbs in Hilversum tot vaardige jazzpianist. Met bassist Arend Nijenhuis en drummer Hans Dolman begon hij in 1957 zijn eigen jazztrio.

In de jaren zestig begeleidde het Trio Jan Huydts in de Berlijnse jazzclub Blue Note in Berlijn Amerikaanse grootheden als Dexter Gordon, Johnny Griffin en Donald Byrd. Na een paar jaar bas te hebben gespeeld in de shows van Toon Hermans, werd Huydts orkestleider, arrangeur en pianist bij Wim Sonneveld.

Vanaf de jaren zeventig toerde Huydts met zijn band Third Eye door Duitsland, Engeland en Italië. Ook werkte hij voor Jasperina de Jong. Vanaf 1980 was hij tot aan zijn pensioen in 1998 gastdocent, adviseur en later adjunct-directeur bij Hilversums Conservatorium.

Op de Dam zijn Iraniërs vanmiddag samengekomen om de dood van onder meer Ali Khamenei te vieren. De menigte is op dit moment onderweg naar het Museumplein. De hoogste leider van Iran kwam gisteren bij aanvallen van de Verenigde Staten en Israël om het leven.

De eerste demonstranten kwamen rond 14.00 uur samen op de Dam. Het is de bedoeling dat de demonstranten in een optocht naar het Amerikaanse consulaat nabij het Museumplein lopen. Veel mensen hebben een Iraanse vlag meegenomen en er zijn ook Nederlandse en Israëlische vlaggen gezien.

"Na 47 jaar is een dictatuur vermoord", zegt een Iraanse vrouw. "We zijn echt van harte blij. Dit betekent veel voor me", zegt de vrouw hoopvol. "Nu kan ik na acht jaar kan ik terug naar mijn land om mijn familie en vrienden weer te zien."

"Voor mij als LHBTIQ-persoon, was het moeilijk voor mij om daar te leven", zegt een andere Iraniër. "Maar nu ben ik heel blij dat ik samen met mijn landgenoten in Iran de vrijheid kan vieren."

Rond 16.00 uur liepen de eerste deelnemers naar het Museumplein toe. Op dit moment zijn de eerste demonstranten daar al aangekomen, maar er zijn ook nog honderden onderweg.

Tegendemonstratie

Er is ook een tegendemonstratie op het Museumplein met tientallen mensen die boos zijn over de raketaanval. Ze vinden het niet legitiem dat de Verenigde Staten en Israël het land hebben aangevallen. Ook vinden ze dat de aanvallen te veel levens hebben geëist. 

Er is uit voorzorg veel politie aanwezig om te voorkomen dat er confrontaties ontstaan tussen de twee groepen. Een woordvoerder van de politie zegt dat er van dat laatste nog geen sprake is.

Wel zijn de tegendemonstranten gevorderd om terug te lopen naar het vak dat voor hun demonstratie was aangewezen door de gemeente. Volgens een woordvoerder van de politie stonden ze te dicht bij de andere groep demonstranten. "Dat zorgde niet voor problemen, maar uit voorzorg willen we toch dat de demonstranten zich aan de voorschriften houden", aldus de woordvoerder.

Rond 18.00 uur gingen de meeste mensen weg.

Eerdere demonstraties

De afgelopen maand werd in Amsterdam al veelvuldig gedemonstreerd tegen de Iraanse machthebbers. Dat gebeurde vanwege het hardhandig neerslaan van demonstraties die daar gehouden werden.

In Tussen Kunst en Kies gaan Amsterdamse lijsttrekkers in het STRAAT Museum in Noord politieke streetart maken. Hoe vertalen ze hun politieke idealen en ideeën voor de stad naar het doek, en wat vertelt het kunstwerk over de lijsttrekker? In deze aflevering gaan Juliet Broersen (Volt) en Sytze Rijpkema (Ja21) onder leiding van presentator Nicolai Brannan en kunstenares Claudia Cosma aan de slag met snijmes en spuitbus. 

Vandaag vond er een protestmars plaats tegen woningnood in de stad. Demonstranten vertrokken vanaf de Dam om op te staan tegen leegstand, hoge huurprijzen en 'falend overheidsbeleid'. De mars stond in het teken van een 'Wooncrisis City Sightseeing Tour' en dus liepen de demonstranten langs plekken die symbool staan voor de wooncrisis in de stad.

De protestmars, die werd aangekondigd als 'Wooncrisis City Sightseeing Tour' ging langs lege panden waar volgens de demonstranten prima in gewoond zou kunnen worden. Zoals het oude pand van V&D aan de Kalverstraat en het pand aan de Marnixstraat dat bekendstaat als Hotel Mokum. Bij de panden kwam de stoet steeds tot stilstand om naar speeches van verschillende sprekers te luisteren. 

Een demonstrant legt uit waarom deelname aan dit protest van belang is: "We lopen hier om te laten zien hoe belachelijk het eigenlijk is dat deze panden leegstaan, en dat er aan de andere kant zoveel mensen zonder woning zitten". Vandaag de dag staan in Amsterdam 22.000 woningen leeg, terwijl er 11.000 mensen zonder woning leven in de stad. 

Vijf jaar geleden vond het eerste grote protest plaats tegen de woningcrisis, toen in het Westerpark, en drie jaar terug liep men ook al vanaf de Dam door de stad om aandacht aan dit thema te besteden. Vandaag werd er weer gedemonstreerd, omdat er volgens hen niets is veranderd.

Jan Schaefer

"Het lijkt zelfs wel erger te worden", zegt een deelnemer van vandaag. Mensen liepen met borden en spandoeken waarop onder andere 'in gelul kun je niet wonen' stond. De bekende uitspraak uit 1978 van voormalig PvdA-wethouder Jan Schaefer is nog steeds actueel, vindt een deelnemer van de mars: "Omdat er niets lijkt te gebeuren. Politici blijven lullen, maar wonen kan men nog steeds niet in Amsterdam". 

De wooncrisis dwingt sommige inwoners van de stad om creatief met huisvesting om te gaan: "Onze dochter woont in een vrachtwagen, dat is haar manier om ondanks de woningnood toch een plekje in Amsterdam te hebben."

De demonstranten hopen dat ze mede door de mars van vanmiddag het thema woningnood, ook in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart, nog een stukje hoger op de politieke agenda hebben geplaatst.

Het was te verwachten na de belabberde wedstrijd, maar Fred Grim is niet te spreken over het vertoonde spel van zijn ploeg tegen PEC Zwolle. Ook de meegereisde Ajax-fans lieten zich na de wedstrijd duidelijk horen. "Schaam je kapot", klonk het uit het uitvak. Grim reageert op de uitspraken van de Ajax-fans. 

Liefhebbers kunnen weer op een levensgroot schaakbord schaken in de stad. Vandaag was er een officiële opening voor het bord op het Frederiksplein. Het gaat om een proefperiode, na een jaar wordt gekeken of het bord kan blijven staan.

Zo'n levensgroot schaakbord was er jarenlang op het Max Euweplein, maar verdween nadat omwonenden en ondernemers klaagden over overlast. Het oorspronkelijke idee van de gemeente was om het bord te verplaatsen naar het Museumplein, maar ook daar verdween het bord uiteindelijk na klachten.

Het stadsdeelbestuur in Zuid beloofde daarna op zoek te gaan naar een nieuwe locatie, maar die werd uiteindelijk niet gevonden. En dus leek het grote schaakbord helemaal niet meer terug te keren in de stad.

Maar een groep schakers, die zich al jarenlang had ingezet tegen het verdwijnen van het schaakbord op het Max Euweplein, kreeg het uiteindelijk toch voor elkaar om een plekje te vinden. Via Centrum Begroot, dat buurtinitiatieven subsidieert, presenteerden ze zelf een plan om een schaakbord op het Frederiksplein te plaatsen. Ze haalden genoeg handtekeningen op om het plan uit te kunnen voeren.

In 2023 maakte AT5 deze reportage over de (achteraf tevergeefse) poging om het schaakbord voor het Max Euweplein te behouden.

Iraniërs vieren feest op de Dam na dood van ayatollah Khamenei. En ploeterend Ajax komt niet verder dan doelpuntloos gelijkspel in Zwolle. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zondag 1 maart, gepresenteerd door Luna Christern.

In de Elisabeth Wolffstraat in West opent dinsdag een afdeling van Filomena, een steunpunt waar slachtoffers van huiselijk geweld of kindermishandeling zich kunnen melden.

Bij Filomena, dat al afdelingen in Rotterdam, Groningen en Tilburg heeft, zitten meerdere specialistische hulpverleners onder één dak. Afgelopen juli besloot de gemeente, samen met alle buurgemeenten, dat er ook hier één moest komen.

Complexe gevallen

Het steunpunt is bedoeld voor iedereen die te maken krijgt met de meest complexe en extreme vormen van huiselijk geweld. Het gaat dan bijvoorbeeld om kindermishandeling en (ex-)partnergeweld. Er is eventueel ook hulp beschikbaar voor de plegers van geweld. 

Filomena werkt samen met onder meer de politie, forensisch artsen, traumaspecialisten en het Openbaar Ministerie. Het idee daarachter is dat mensen hun verhaal maar één keer hoeven te vertellen en dat ze weten wie hun aanspreekpunt is.

Inloop

Slachtoffers kunnen zich elke dinsdag en donderdag tussen 9.00 en 12.30 uur zonder afspraak melden. Dat kan ook anoniem.

De locatie in West, een voormalige school, werd de afgelopen jaren door de gemeente gebruikt als plek waar mensen met psychiatrische of verslavingsproblemen werden geholpen. Filomena laat weten dat het pand binnenkort verbouwd gaat worden, maar dat het steunpunt voor die tijd dus al open gaat. 

Centrum Seksueel Geweld

Het pand zit pal naast het Centrum Seksueel Geweld (CSG), ook een inrichting waar meerdere zorgverleners samenwerken om een specifieke en complexe vorm van geweld aan te kunnen pakken.

Een woordvoerder van wethouder Alexander Scholtes (zorg) zegt dat de twee organisaties in sommige gevallen kunnen samenwerken. "Het blijven aparte organisaties met een eigen rol en expertise, maar de nabijheid helpt om mensen sneller de juiste hulp te bieden."

"Heel goed dat er nu een vaste plek is voor mensen die te maken hebben met de meest complexe vormen van huiselijk geweld of kindermishandeling", zegt Scholtes zelf over de instelling. "Achter femicide en ernstig huiselijk geweld gaat vaak een periode van stille pijn schuil, waarin slachtoffers en kinderen steeds verder geïsoleerd raken. Juist dan wil je dat mensen weten dat er een vaste, veilige plek is waar hulp snel samenkomt."

Opbouwen lukte niet, kansen afmaken lukte niet, eigenlijk lukte niets vandaag bij Ajax in de uitwedstrijd tegen Zwolle. Daarom moest de ploeg van Fred Grim vanmiddag genoegen nemen met een doelpuntloos gelijkspel. 

Door het resultaat lijkt zelfs de tweede plaats dit seizoen een utopie. Als Feyenoord later op de middag bij FC Twente wint, komt Ajax op een achterstand van 7 punten. Wel loopt de ploeg een punt uit op NEC, want die verloren gisteren.

Vergeleken met de vorige wedstrijd waren er een paar wijzigingen in de opstelling van Ajax. Zo begon Wout Weghorst in plaats van Kasper Dolberg (niet fit) in de punt van de aanval. De laatste keer dat Weghorst begon was in december. Hij kampte met een enkelblessure en viel de afgelopen weken alleen in. Oscar Gloukh kreeg de voorkeur boven Sean Steur en Maarten Paes stond weer op doel, vanwege de blessure van Viteslav Jaros. 

Lastig

Het zonnetje scheen en de grasmat lag er perfect bij. Alles wees op een heerlijke voetbalmiddag, maar Ajax had andere plannen: de ploeg van Fred Grim werd het grootste gedeelte van de wedstrijd onder druk gezet door de nummer twaalf van de Eredivisie. Zwolle speelde veel beter dan Ajax, was constant in de aanval en bijna alle ballen die Ajax had, werden snel weer ingeleverd.

Na zesentwintig minuten spelen scandeerden de Ajax-supporters: ‘voetballen, voetballen’, maar veel hielp het niet.

Geen hands

In de allerlaatste minuten van de eerste helft leek het er even op dat Ajax een penalty zou krijgen. Klaassen schoot de bal met een omhaal tegen de hand van een PEC-speler in het strafschopgebied. De VAR stuurde scheidsrechter Sander van der Eijk naar de kant om de beelden te bekijken.

Maar hij oordeelde dat het geen strafschop was. Het zou ook wat zijn geweest als Ajax met een 1-0 voorsprong de rust in was gegaan na zo’n dramatische eerste helft. Al viel er wel iets te zeggen voor een penalty. De Amsterdammers gingen uiteindelijk met 0-0 de rust in. 

Iets beter 

In de tweede helft was het spel iets beter van Ajax. Hier en daar waren er wat kansen, maar echt goed was het niet. Ook in de tweede helft kreeg Zwolle grote kansen om de 1-0 te maken. Grim hoopte door meerdere wissels iets teweeg te kunnen brengen, maar uiteindelijk haalde dat niet veel uit. Uiteindelijk speelde Ajax gelijk tegen Zwolle, zonder ook maar een moment te overtuigen. Het is te hopen dat Feyenoord vanmiddag net als Ajax punten laat liggen. 

De gemeente zegt het afgelopen halfjaar 205 meldingen te hebben gekregen over overlast rond het Cornelius Haga Lyceum in Bos en Lommer. AT5 sprak hierover met vijf buurtbewoners, die anoniem willen blijven. Een van hen betwist het aantal meldingen dat de gemeente noemt: "Zoveel heb alleen ik al gedaan." Volgens het stadsdeel worden alle middelen ingezet die beschikbaar zijn om de overlast tegen te gaan. Maar de bewoners die wij spreken, voelen zich niet gehoord. 

Volgens omwonenden van de Reinaert de Vosstraat zijn er bijna iedere dag wel opstootjes en provocaties rond de islamitische school, die geen schoolplein heeft. "Belletje lellen, ze gooien steentjes, appels of eieren tegen de ramen, ze seinen met lasers, of zitten op auto's", zegt een bewoner van een van de omliggende straten. "Of ze schelden je zomaar uit." Ook zou er veel geluidsoverlast zijn door geschreeuw en getoeter.

Een vrouw sprak laatst een leerling aan, omdat hij op een auto zat van een buurtbewoner. "Ik zei er wat van en maakte een foto, toen schold hij me uit voor vieze k**kerhoer."

En daar blijft het niet bij; scholieren zouden met volle vaart op fatbikes over stoepen scheuren en zorgen voor veel zwerfafval. "Als je er dan wat van zegt, gooien ze het voor je gezicht of schelden ze je uit", aldus een bewoonster. Als het even kan, loopt ze met haar twee kleine kinderen om, zodat ze niet langs de school hoeft. "Mijn dochter is twee keer bijna aangereden door een fatbike."

Een andere buurtgenoot, ook een vrouw, zegt hetzelfde: "Ik loop liever om, dan dat ik langs die leerlingen moet." Weer een ander: "Ik hoor van veel buurtbewoners dat ze tijdens de lunchpauze niet naar buiten durven."

"Wachten tot het misgaat"

Alle omwonenden die AT5 sprak, zijn gefrustreerd dat volgens hen noch de school noch de gemeente zich verantwoordelijk lijkt te voelen voor de problematiek. Een buurtbewoner spreekt van 'een dikke middelvinger naar de wijk'; twee anderen vrezen dat de situatie binnenkort escaleert tussen gefrustreerde buurtbewoners en een of meerdere scholieren. "Het is wachten tot het misgaat."

De gemeente stelt verschillende maatregelen te nemen om de situatie te verbeteren. Zo wordt onderzocht hoe de ingang van de school rustiger en veiliger kan worden, bijvoorbeeld door hekken te plaatsen die een soort looproute voor leerlingen creëren. "Dit voorkomt dat zij kriskras de straat op lopen of rijden", aldus een woordvoerder. Verder zijn er wekelijks sportactiviteiten naast de school en wordt gewerkt aan een aparte stalling voor fietsen en fatbikes, voor 'meer overzicht en ruimte bij de entree'.

Ook waren er plannen voor een schoolplein, maar die zijn inmiddels gesneuveld. Een deel van de omwonenden stond daar niet achter, onder meer omdat een plein ten koste gaat van parkeerplekken. En voor structureel meer rust in de buurt zijn volgens buurtbewoners bovendien ingrijpendere maatregelen nodig.

"Kinderen van 15 maken dienst uit"

De omwonenden noemen als mogelijke oplossingen een halvering van het leerlingenaantal, verplaatsing van de school naar een geschiktere locatie of een permanente beveiliger voor de deur. "Ik geloof dat er in totaal twee weken wat vaker straatcoaches zijn geweest", zegt een omwonende, die ze nu eigenlijk vrijwel nooit meer ziet. "En als ze er zijn, spreken ze de leerlingen niet aan op hun gedrag. En de school doet dat ook niet." Een buurvrouw: "Ze kijken niet naar de buurt: 500 leerlingen op een school is hier te veel."

Dat er snel iets moet gebeuren, daar zijn de buurtbewoners het over eens. "Als burger kan ik ze moeilijk de straat uitschoppen. Ik wil gewoon mijn gezellige buurtje weer terug en niet dat kinderen van 15 jaar hier de dienst uitmaken."

Gemeente: straatcoaches en politie

Stadsdeel West erkent in een reactie de zorgen in de buurt en dat 'het gedrag van een aantal leerlingen van deze school een grote impact heeft op enkele bewoners'. "Het stadsdeel zet alle middelen in die beschikbaar zijn om deze overlast tegen te gaan." Zo worden volgens het stadsdeel wel degelijk iedere dag straatcoaches ingezet rond de school. Ook zou de politie extra surveilleren en bij meldingen prioriteit geven aan de locatie. De overlast door leerlingen van het Haga is volgens het stadsdeel in de meeste gevallen vergelijkbaar met andere middelbare scholen die overlast veroorzaken. 

AT5 heeft ook de school om een reactie gevraagd, maar heeft die nog niet ontvangen. 

Een kabelbaan over het IJ: het plan ligt al meer dan tien jaar op tafel, maar daar wordt het binnenkort misschien wel definitief vanaf geveegd. Vorige week stemde een meerderheid van de gemeenteraad namelijk tegen. In veel andere wereldsteden hebben ze wel zo'n kabelbaan, met wisselend succes. 

Het zou een uitdagende quizvraag kunnen zijn: wat hebben we niet in Amsterdam, maar is er wel in wereldsteden als Londen, Parijs, Mexico-Stad, Rio de Janeiro en New York? Als het aan een meerderheid van de gemeenteraad ligt, blijft het antwoord op deze vraag: een kabelbaan. 

In New York bijvoorbeeld, brengt de 'Roosevelt Island Tram' je al sinds 1976 over de East River van en naar Roosevelt Island. Aanvankelijk maakten vooral New Yorkers gebruik van de kabelbaan. "Maar er is nu veel discussie over die enige kabelbaan die we hebben", zegt John Surico, freelance journalist in New York, gespecialiseerd in mobiliteit. De reden daarvoor? "De kabelbaan wordt meer en meer gebruikt door toeristen", aldus Surico. 

En laat dat nu net het schrikbeeld zijn van de gemeente Amsterdam. De sprong over het IJ heeft toch vooral een betere verbinding van en naar Noord tot doel. In plaats daarvan een nieuwe toeristische trekpleister creëren, is zeker niet de bedoeling. In New York worden meerdere maatregelen overwogen om de balans tussen New Yorkers en toeristen weer een beetje gelijker te krijgen. "Misschien ritten voor alleen bewoners, of hogere prijzen voor toeristen. Maar het blijft lastig om te bepalen wat het best werkt", zegt Surico.

Ook in Londen en Barcelona pakken vooral toeristen de kabelbaan. Eind vorig jaar opende in Parijs de langste stedelijke kabelbaan van Europa. Nadrukkelijk bedoeld voor forenzen en dus niet voor toeristen. De kabelbaan brengt je van en naar vier voorsteden van Parijs. Voor Parijzenaars is dit nu de snelste manier om die trajecten te overbruggen.

Het is een belangrijke voorspeller voor succes onder de lokale bevolking, zegt Surico. "Als het een gat in het ov-netwerk opvult en het delen van de stad met elkaar verbindt die nu niet met elkaar verbonden zijn, dan denk ik dat het het overwegen waard is. Ik zou het idee niet afschieten met als reden dat te veel mensen er gebruik van gaan maken."

In 2027 neemt het college waarschijnlijk een definitief besluit over de kabelbaan in Amsterdam. Tot die tijd kunnen de initiatiefnemers van het plan dit nog aanpassen.

Meer zichtbaarheid van de islamitische geschiedenis in de stad en het verbreken van de banden met Israël. Dat is wat de Anti-Racistische Moslimpartij wil met de stad. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gaat AT5 op de koffie bij lijsttrekkers van kleinere partijen, met vandaag: Ozan Turkdogan. 

Het is een grijze donderdagochtend in Noord wanneer Turkdogan ons thuis ontvangt. Vanuit zijn - met parkieten gevulde - appartement, bereidt hij zich voor op de verkiezingen van 18 maart. Zijn partij wil meer erkenning voor de islamitische geschiedenis in de stad. Dat kan volgens hem bijvoorbeeld door straten te vernoemen naar personen met een islamitische achtergrond.

Turkdogan kwam de afgelopen jaren geregeld in het nieuws vanwege zijn rol bij demonstraties en de discussies die zijn activisme oproept. Zelf ziet hij activisme als een noodzakelijk middel om verandering af te dwingen, bijvoorbeeld tegen het in zijn ogen extreemrechtse geluid in de raad. 

Turkdogan is strijdbaar en zegt ook na de verkiezingen de straat op te zullen gaan: "We zullen ons geluid altijd laten horen, want dat geluid zal blijven."

Een kabelbaan over 't IJ lijkt er toch niet te komen, maar is dat wel de juiste beslissing? En AT5 gaat op de koffie bij lijsttrekkers van de kleine partijen, met vandaag de antiracistische moslimpartij. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zaterdag 28 februari. 

Volwassen kinderen die geen huis kunnen betalen in de buurt, nieuwe buurtgenoten die niet meer naar elkaar omkijken en tradities die worden afgebroken. Het is een kleine greep uit de zorgen die Floradorpers hebben over hun directe leefomgeving. "Het dorp is het dorp niet meer", vertelt bewoner Derk Ottens. "Het merendeel dat hier komt wonen, past zich niet aan en wil zich ook niet aanpassen." In het programma Waldy Hoort Stemmen bezoekt verslaggever Waldy van Geenen met een stembus verschillende buurten in de stad, om te peilen wat Amsterdammers deze gemeenteraadsverkiezingen gaan stemmen.

Zijn beide kinderen zijn inmiddels zo'n tien jaar vertrokken uit Floradorp, iets wat Derk betreurt. "Mijn zoon woont nu in Wormerveer en mijn dochter helemaal in Zaandam. Ik woon hier nu al een tijdje en betaal 630 euro per maand. Als ik hier wegga, gaat die huur zo naar duizend euro. Dat is toch van de zotte, wie kan dat nou betalen? Het is helemaal geen volkswijk meer."

Op de vraag wat hij voor de gemeenteraadsverkiezingen 18 maart gaat stemmen twijfelt Derk in eerste instantie. Normaal gesproken stemt hij voor de landelijke verkiezingen op de PVV. Maar aangezien die niet meedoen in Amsterdam wijkt hij uit naar zijn buurtgenoot Patrick van Bronswijk met de nieuwe partij: Stem van Amsterdam. "Dat is onze stem, en niet die van de yuppen die hier nu allemaal komen wonen."

Opmars GroenLinks-PvdA

De wijk Volewijck, waar Floradorp deel van uitmaakt, is de afgelopen tien jaar behoorlijk aan het veranderen op demografisch vlak. Er komen veel jonge gezinnen wonen en dat doet ook wat met het stemgedrag in de buurt.

Waar bij Tweede Kamerverkiezingen de PVV tussen de 15 en 20 procent van de stemmen krijgt, wordt GroenLinks-PvdA met elke verkiezing alsmaar groter. Vier jaar geleden stemde maar liefst 34% op de twee partijen. Deze gemeenteraadsverkiezingen wordt het interessant om te zien wat de deelname van Floradorps eigen Stem van Amsterdam gaat doen met de uitslag in deze wijk.

Lijsttrekker is Patrick van Bronswijk, die doorgaans voorzitter is van het comité dat verantwoordelijk is voor het traditionele vreugdevuur in Floradorp. En laat het nou net dit lokaal gebruik zijn dat de afgelopen jaarwisseling is afgeschaft door burgemeester Halsema. Een handjevol oudere Floradorpers laat in ieder geval weten gecharmeerd te zijn door de nieuwe partij Stem van Amsterdam, en het afnemen van hun traditie is mede onderdeel van hun beslissing, laten zij weten. 

Saamhorigheid

"Ik begrijp helemaal niet hoe dat zo is gekomen in deze buurt", zegt bewoner Henk Hollander. Hij duidt op het feit dat GroenLinks-PvdA de grootste is in de wijk. "Wat ik merk is dat er veel meer yuppen komen wonen. En dat doet iets met de saamhorigheid. Wij stonden vroeger altijd voor elkaar klaar in de buurt, iedereen hielp elkaar. Dat doe ik nog steeds voor mijn buren, maar dat doet nu alleen nog het oude volk."

De gentrificatie van Noord is een feit en nog steeds gaande. Derk Ottens hekelt deze ontwikkeling. "Zij met die hogere inkomens pakken de huizen af van mensen die hier horen te wonen. Dat is hetzelfde als wat ze hebben gedaan met de Jordaan. De Jordaan is ook de Jordaan niet meer. Ze vinden het leuk, verhuizen ernaartoe en verkankeren de hele buurt."

Dat Derks kinderen inmiddels vertrokken zijn, betekent dat het verhaal van zijn familie in Floradorp binnenkort een keer tot een einde gaat komen. "Dat vind ik vervelend. Wie weet kan Patrick daar nog een stokje voor steken. Wie weet."

Na een lange auto-achtervolging gisteravond rond 21.00 uur vanaf de Lastagebuurt, troffen agenten een verdachte van een drugsdeal aan in het Noorderpark. Dat was te danken aan politiehonden die de man in het park opspoorden. 

Agenten in burger hadden de 24-jarige man op De Binnenkant in het centrum een mogelijke drugsdeal zien maken. De verdachte vluchtte daarop en reed met hoge snelheid de IJ-tunnel in, waar hij ook een politieauto ramde.

Na de botsing staakte de politie vanwege 'de drukte en het gevaarlijke rijgedrag' de auto-achtervolging. Voor het Noorderpark lijkt de auto een band te hebben stukgereden. Toen de man te voet het Noorderpark in gevlucht bleek te zijn, blokkeerde de politie alle uitgangen. 

Politiehond Bertus vond de verdachte vervolgens in het park. Agenten arresteerden de 24-jarige man. Een andere politiehond vond vervolgens in het park cash geld van de verdachte. Er vielen geen slachtoffers bij de vlucht.