De afgelopen dagen was het prachtig lenteweer. Vaak scheen de zon en ontstonden er stapelwolken, wat prachtige wolkenluchten opleverde. Ook de fruitbomen met bloesem en de bollenvelden staan er op dit moment prachtig bij. In het zuiden werd het woensdag op veel plaatsen zelfs warmer dan 20 graden. Daarmee is het erg zacht voor de tijd van het jaar.

Alleen als je last hebt van hooikoorts is "lekker weer" niet helemaal van toepassing. Naast verschillende boomsoorten komen nu ook de eerste grassoorten in bloei en zweeft er veel stuifmeel door de lucht. Omdat er weinig regen is gevallen, blijft dit ook lang in de lucht hangen en wordt het stuifmeel nauwelijks weggespoeld.

Via NOS Ooggetuige kwamen ook vandaag mooie lentebeelden binnen:

Als we wat verder terugkijken in de tijd is weinig neerslag al langer aan de orde. Er zijn gebieden in Nederland, vooral het zuidwesten, waar afgelopen winter ook al weinig regen is gevallen en droogte nu steeds zichtbaarder wordt. De eerste sproeiverboden zijn al ingesteld. Er zijn wel verschillen binnen Nederland, want in het noorden is nog geen sprake van een lagere grondwaterstand dan normaal.

Buien en lagere temperaturen

Maar neerslag zit er wel aan te komen. Precies tijdens het weekend slaat het weer om. Zaterdag begint nog droog, maar het wordt daarna bewolkt en uiteindelijk trekken er ook buien over het land. De wind draait naar het noorden en koudere lucht zorgt er zondag voor dat de temperatuur blijft hangen op 10 tot 14 graden. Ook dan is het nog wisselvallig en vallen er buien. Het zou misschien zelfs kunnen hagelen of onweren.

Na het weekend is het eerst fris en blijft er kans op een paar buien. In de loop van de week wordt het waarschijnlijk droger en warmer.

Bij de ransomware-aanval op zorgsoftwarebedrijf Chipsoft zijn toch medische patiëntgegevens gestolen, laat het bedrijf weten. Bronnen binnen en buiten het softwarebedrijf hadden eerder gemeld dat de patiëntgegevens veilig waren, maar gisteren schreef de NOS al dat datadiefstal niet viel uit te sluiten.

Het bedrijf zegt dat de getroffen zorginstellingen worden geïnformeerd. "Deze ontvreemding van gegevens kunnen wij niet ongedaan maken", schrijft topman Hans Mulder. Hij zegt de situatie te betreuren en er alles aan te doen om de getroffen zorgorganisaties zo goed mogelijk te ondersteunen.

Zorgsystemen

Chipsoft levert zorgsystemen aan huisartsenpraktijken en ziekenhuizen. De getroffen instellingen zijn huisartsen, revalidatieklinieken en het Oogziekenhuis Rotterdam, meldt de Volkskrant. Die instellingen gebruiken allen het zogeheten HiX 365-platform. Een woordvoerder van Chipsoft heeft dat verhaal bevestigd.

Een bron meldt aan de krant dat hackers specifiek op zoek waren naar medische informatie over behandelingen. Welke medische gegevens zijn gestolen en om hoeveel gedupeerden het gaat, is niet bekendgemaakt. Het bedrijf zegt dat het onderzoek nog niet is afgerond.

Volgens de berichtgeving van de Volkskrant zijn er geen andere zorginstellingen getroffen. Ziekenhuizen gebruiken een speciale website van Chipsoft om patiënten toegang te geven tot hun medische dossiers. Het verkeer van en naar die dossiers loopt via servers van het bedrijf.

Meldingen

Eerder werd gedacht dat zeker tien ziekenhuizen zouden zijn getroffen door de hack. Die ziekenhuizen werden geadviseerd om een melding te doen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) vanwege een mogelijk datalek. Meerdere ziekenhuizen hebben dat gedaan.

De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) adviseerde huisartsen die met Chipsoft werken een melding te doen. Volgens de LHV gaat het om tientallen huisartsenpraktijken. Het merendeel daarvan zit in Noord-Limburg.

De AP heeft deze week laten weten dat er ruim zestig meldingen zijn binnengekomen die verband houden met de hack, waaronder van Chipsoft zelf.

KLM schrapt komende maand tachtig retourvluchten. Het gaat om vluchten binnen Europa waar de luchtvaartmaatschappij meerdere keren per dag op vliegt, zoals Londen en Düsseldorf.

In een verklaring zegt KLM dat het gaat om vluchten die momenteel niet rendabel kunnen worden uitgevoerd door de stijgende kerosinekosten. Eerder voerde de vliegmaatschappij al een brandstoftoeslag door van 100 euro voor langeafstandsvluchten en 10 euro binnen Europa.

De eerste annuleringen vallen in de laatste week van april, midden in de meivakantie. Een woordvoerder van KLM benadrukt dat het voornamelijk gaat om vluchten die niet zijn volgeboekt en makkelijk kunnen worden omgeboekt. Zo wil de luchtvaartmaatschappij ervoor zorgen dat reizigers alsnog op dezelfde dag op hun bestemming kunnen komen.

Volgens sectoreconoom Rico Luman van ING is het logisch dat KLM juist deze Europese vluchten schrapt. "Het zijn vluchten die makkelijk omgeboekt kunnen worden en de reiziger heeft alternatieven. Dat ligt moeilijker bij langeafstandsvluchten, omdat je dan vaker een of twee dagen moet wachten, of een overstap mist."

Structureel tekort

De hoge kerosinekosten zijn het gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Daardoor komt er momenteel minder kerosine naar Europa dan normaal gesproken, wat de prijs omhoog drijft.

Hoewel KLM benadrukt nog niet te maken te hebben met tekorten, waarschuwde het Internationaal Energieagentschap (IEA) eerder vandaag dat Europa mogelijk nog maar zes weken aan vliegtuigbrandstof op voorraad heeft. Volgens de koepelorganisatie van Europese luchthavens ACI Europe is er mogelijk over drie weken al een structureel tekort aan kerosine, als de Straat van Hormuz gesloten blijft.

De gevolgen van de oorlog zijn nu al zichtbaar in de grote kerosine-opslagen in de havens van Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen, ook wel het ARA-gebied genoemd. Sinds begin maart is de voorraad daar met ongeveer een kwart afgenomen.

Kerosine opgekocht

"Dat is een veel snellere afname dan normaal gesproken", zegt Patrick Kulsen, directeur van marktonderzoeksbureau Insights Global. Zijn bedrijf is gespecialiseerd in opslagcijfers van brandstoffen.

Volgens Kulsen komt die snelle afname door de export naar Europese, Aziatische en Afrikaanse landen. Omdat de prijzen in het ARA-gebied relatief lager liggen dan in de rest van de wereld, kopen deze landen de kerosine op.

"De prijzen in Azië liggen zo'n 25 procent hoger dan hier", zegt Luman. "Er wordt daarom veel kerosine vanuit hier aan Aziatische partijen verkocht en dat draagt bij aan het nijpende tekort."

Echt een tekort is er volgens hem nog niet, maar omdat er voorlopig nog geen kerosine door de Straat van Hormuz komt, is het een kwestie van tijd voordat er daadwerkelijk tekorten ontstaan.

Rijkswaterstaat roept weggebruikers vanwege de werkzaamheden aan de A2 bij Vianen dit weekend met klem op niet af te wijken van de omleidingsroute. De afgelopen twee weekenden liep het verkeer in Vianen en andere omliggende plaatsen vast door sluipverkeer.

Veel automobilisten zagen de binnenwegen tussen Everdingen, Hagestein, Vianen en Hoef en Haag als goed alternatief voor de omleidingsroute via de A27 en A12. In het eerste weekend ontstonden lange rijen bij verschillende pontjes in de regio. Wachttijden liepen volgens getuigen op tot meer dan een uur.

Burgemeester Fröhlich van Vijfheerenlanden, de gemeente waar het gebied onder valt, noemde de situatie "onacceptabel" en uitte stevige kritiek op Rijkswaterstaat. Hij had naar eigen zeggen al eerder gewaarschuwd voor de problemen. Met de oplossingen die hij had aangedragen werd volgens hem niets gedaan, schrijft RTV Utrecht.

Ondanks de kritiek neemt Rijkswaterstaat komend weekeinde geen extra maatregelen. De burgmeester pleitte er gisteren in een gesprek met Rijkswaterstaat nogmaals voor om een verbindingslus van de A27 naar de A12 bij knooppunt Lunetten af te sluiten. Op die manier zijn automobilisten minder geneigd om een sluiproute te kiezen, verwacht de gemeente.

Rijkswaterstaat zegt serieus naar deze optie te kijken, maar noemt het te kort dag de verbindingslus dit weekend al te sluiten. "Het is een ingrijpende maatregel met risico's", zegt een woordvoerder. "Als de maatregel wordt ingevoerd, dan kan deze niet zomaar worden teruggedraaid als de verkeerssituatie onverhoopt vastloopt."

Burgemeester Fröhlich zegt blij te zijn dat zijn oplossing serieus wordt genomen. "Ik heb er begrip voor dat het niet direct kan."

Nieuw asfalt

Rijkswaterstaat is de komende vier weekenden nog bezig met werkzaamheden aan het asfalt tussen de knooppunten Everdingen en Oudenrijn. De weg vanuit het zuiden richting Utrecht is daardoor van vrijdag 22.00 uur tot maandagochtend 05.00 uur dicht.

Volgens de verkeersorganisatie heeft het asfalt het einde van zijn levensduur bereikt. Er wordt daarom een nieuwe laag gestort over een lengte van 11 kilometer. Dat nieuwe asfalt is ook stiller dan het oude.

Niet op navigatie rijden

Rijkswaterstaat zegt de verkeerssituatie in samenspraak met de gemeente, provincie en de veiligheidsregio continu te monitoren.

"Het is lastig om het sluipverkeer op te lossen, want mensen volgen hun navigatie. Maar in de praktijk ben je niet sneller, maar juist langer onderweg omdat je niet de juiste omleidingsroute volgt. Doe het alsjeblieft niet", zegt de woordvoerder.

Automobilisten in de omgeving wordt opnieuw geadviseerd om thuis te blijven als dat mogelijk is. Ook adviseert Rijkswaterstaat verkeer richting Amsterdam over de A27 te rijden. "Die route is nagenoeg even snel en draagt bij aan een betere doorstroming."

Venetië is de stad van de liefde, beroemd om zijn kanalen en gondels, maar door de stijgende zeespiegel wordt de stad bedreigd. Oplossingen om de stad voor de verre toekomst te behouden zijn er - van dijken om de stad tot het verplaatsen van erfgoed - maar elke aanpak heeft zijn prijs.

Dat schrijft een internationale groep wetenschappers van onder meer het Nederlandse waterinstituut Deltares in het wetenschappelijke vakblad Scientific Reports. "We hopen dat hierover gesproken gaat worden", zegt onderzoeker Valeria Di Fant. "We kunnen veel, maar er zitten ook grenzen aan bepaalde opties."

Wateroverlast

Jaarlijks bezoeken circa 20 miljoen toeristen Venetië, de Italiaanse stad die onlosmakelijk verbonden is met de zee. De stad ligt op een groot aantal eilanden in een lagune, een kustmeer met meerdere verbindingen met de zee. Handel overzee maakte de stad rijk en door de overgang van zoet naar zout water leven in de lagune bijzondere planten en dieren.

Wateroverlast is over de jaren een steeds groter probleem geworden. Eind 1966 overstroomde de stad door springtij en zware regenval. Zo erg als toen was het niet vaak meer, maar Venetië overstroomt wel steeds vaker, zeker de laatste 25 jaar. Dat komt omdat de bodem daalt, terwijl door klimaatverandering de zeespiegel gestaag stijgt.

De Italiaanse overheid besloot na het acqua alta (hoog water) van 1966 een kustverdedigingssysteem te bouwen. Het overleggen, ontwerpen en bouwen duurde tientallen jaren. In 2020 werd de Modulo Sperimentale Elettromeccanico (MOSE) voor het eerst gebruikt.

De stormvloedkering sluit de drie toegangen van de lagune tijdelijk af van de Adriatische Zee. De dammen bestaan uit losse delen die normaal op de bodem liggen. Schepen kunnen Venetië dus bereiken en de overgang van zoet naar zout water blijft bestaan. Dat het systeem werkt, is al gebleken, maar dat moeten de dammen wel op tijd worden gesloten. Het is al voorgekomen dat de stad alsnog overstroomde.

"Maar het systeem is alleen ontworpen voor een lagere zeespiegelstijging", zegt Marjolijn Haasnoot, onderzoeker bij Deltares en hoogleraar klimaatadaptatie aan de Universiteit Utrecht, "en de zeespiegel zal verder blijven stijgen". Venetië kan wel aanvullende maatregelen nemen om de stormvloedkering zolang mogelijk te laten meegaan.

Tijdrekken

Lokaal gebeurt dat al, zegt Haasnoot. Bijvoorbeeld door de fundering van gebouwen te verhogen, bodemdaling af te remmen en kunststof schotten te plaatsen. "Dat moet je op veel grotere schaal gaan doen."

Zelfs in het slechtste geval, als de gevolgen van klimaatverandering tegenvallen, zou het MOSE-systeem zeker nog tientallen jaren meekunnen. En in een minder zwart scenario zelfs nog veel langer. Dat "tijdrekken" kun je gebruiken om na te denken over een aanpak voor de verdere toekomst, zegt Haasnoot.

De experts zien grofweg drie manieren om Venetië te behouden, waarbij elke manier voor- en nadelen heeft. Zo zouden de Italianen ringdijken direct om de stad kunnen bouwen. Dat is niet zo fraai voor de aanblik van de stad zelf. Maar de lagune blijft wel open naar de zee.

Het is ook mogelijk de lagune juist helemaal af te sluiten met een vaste dijk. De aanblik van Venetië blijft dan hetzelfde, maar het heeft een prijs. "Je kunt je Venetië eigenlijk niet voorstellen zonder water", zegt Di Fant. "Als de lagune dicht is, kunnen boten niet afmeren. In de lagune is een bijzonder ecosysteem met planten die afhankelijk zijn van de overgang van zoet naar zout water."

Hoogleraar Haasnoot vergelijkt het met de bouw van de Afsluitdijk. De natuur in het IJsselmeer is nu heel anders dan het waterleven in de vroegere Zuiderzee. En de Afsluitdijk sloot dorpen met een visserij- en scheepvaartcultuur, zoals Urk, Enkhuizen en Spakenburg, af van de zee. Voor Venetië was de binding met de zee belangrijk om Unesco-werelderfgoed te worden.

De meest radicale optie die de experts noemen, is om belangrijke gebouwen landinwaarts te verplaatsen. Dat is relatief duur en ingrijpend, maar technisch kan het, zegt Haasnoot.

Ze vindt het vooral belangrijk om het debat te openen. De Italianen kunnen dan op de korte termijn al werk maken van maatregelen om de MOSE zo lang mogelijk mee te laten gaan. En dan is er tijd het moeilijke debat te voeren over de meer ingrijpende oplossingen voor de verre toekomst.

Bijna zes jaar geleden ging de stormvloedkering bij Venetië voor het eerst helemaal dicht:

Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague Airport hebben toch natuurvergunningen nodig, heeft de rechtbank bepaald. Voormalig minister van Natuur en Stikstof, Christine van der Wal, vond in 2024 dat dat niet nodig was. Meerdere natuurorganisaties en omwonenden vochten dat besluit aan.

In 2020 vroegen beide luchthavens een nieuwe natuurvergunning aan. Omdat een nieuwe vergunning en ook een verlenging van de oude vergunning uitbleef, vroegen milieuorganisaties het kabinet om actie te ondernemen.

Minister maakte een fout

Onder meer actiegroep Mobilisation for the Environment (MOB) wilde dat het vliegen werd verboden en dat er een dwangsom werd opgelegd. Volgens de milieugroep was de uitstoot van de luchthavens schadelijk voor de natuur. De minister wilde daar niet aan en oordeelde in 2024 dat een natuurvergunning voor de luchthavens helemaal niet nodig was.

In plaats daarvan kregen de luchthavens een bovengrens voor stikstofuitstoot opgelegd. Volgens de rechtbank maakte de minister hiermee een fout. Vanwege nabijgelegen Natura2000-gebieden is een natuurvergunning wel degelijk verplicht, ook omdat de luchthavens de afgelopen jaren zijn gegroeid, vindt de rechter.

Landbouwminister Van Essen krijgt van de rechtbank nu acht weken de tijd voor een nieuw besluit, dat hij juridisch moet onderbouwen. Dit geldt ook voor de luchthaven in Lelystad, ook daar ontbrak een natuurvergunning.

Teveel stikstofuitstoot

Eindhoven Airport vroeg begin januari al een natuurvergunning aan, nadat uit metingen bleek dat de maximale stikstofuitstoot in 2025 was overschreden. De rechter vindt dat de minister onvoldoende heeft onderbouwd waarom er nog niet wordt gehandhaafd.

Een woordvoerder van het ministerie van Landbouw gaat tegen het ANP nog niet inhoudelijk op de uitspraak in. "We zijn de uitspraak nu aan het bestuderen."

De verdachte van de kunstroof in Assen die géén deal sloot met justitie, moet grotendeels worden vrijgesproken. Dat bepleitten zijn advocaten vandaag in de rechtbank.

Tegen verdachte Bernhard Z. eiste het Openbaar Ministerie dinsdag 5,5 jaar gevangenisstraf. Hij zou een van de drie mannen zijn geweest die vorig jaar met veel geweld de helm van Cotofenesti en enkele gouden armbanden roofde uit het Drents Museum.

Zijn twee medeverdachten kregen een lagere strafeis in ruil voor het teruggeven van de kostbare Roemeense kunstschatten. Tegen hen eiste het OM deze week ruim 3,5 jaar cel.

DNA-sporen

Verdachte Z. blijft ontkennen dat hij in het museum is geweest. Volgens zijn advocaten is daar ook geen enkel bewijs voor, zoals DNA-sporen of camerabeelden waarop hij te herkennen is. Hij is ook niet op het vakantiepark gezien dat de verdachten als uitvalsbasis zouden hebben gebruikt.

Dat zijn DNA op een jas zat die in de buurt van het museum is weggegooid, is volgens zijn advocaten goed te verklaren. De sporen zouden afkomstig zijn van een tas in dezelfde afvalcontainer. Volgens het OM is niet zeker of dat wel kan.

Z. gaf deze week toe dat hij - naast een tas - ook een gestolen auto en kentekenplaten regelde. Dat die bij een kunstroof zouden worden gebruikt, wist hij naar eigen zeggen niet.

"Het bewijs is niet zo overweldigend als het OM wil doen geloven", zei advocaat Micha Jonge Vos. Hij benadrukte nog eens dat Bernhard Z. op geen enkele manier kan helpen bij het terugvinden van de laatste, nog ontbrekende gouden armband.

Verdachte Roemeen

Zijn collega Simcha Plas suggereerde dat mogelijk een Roemeen betrokken is geweest die zich "meer dan verdacht" heeft gedragen in het Drents Museum. Deze man liep een paar dagen voor de roof met een sporttas de tentoonstellingsruimte binnen.

"Hij gaf de totaal ongeloofwaardige verklaring dat hij op zoek was naar een Dacia-garage", zei Plas. De tentoonstelling heette Dacia en zo zou hij per abuis in het museum zijn beland.

Volgens Plas is de man in het verleden gezien met een crimineel die zich bezighield met kunstroven. Maar het OM zei dat na maandenlang onderzoek is uitgesloten dat de Roemeen een rol heeft gespeeld.

Draconische opsporingsmiddelen

De verdediging hekelde ook de zware opsporingsmiddelen die het OM heeft ingezet, zoals het publiceren van namen en foto's van twee verdachten terwijl ze al gearresteerd waren. Als Bernhard Z. niet wordt vrijgesproken, zou zijn straf daarom fors omlaag moeten, vinden zijn advocaten.

Ook de advocaten van de verdachten die wél een deal sloten met justitie, waren verbolgen over de "draconische" middelen die het OM heeft ingezet om de kunstschatten terug te vinden.

Ronald van der Graaf, de advocaat van Douglas W., vond dat het OM meerdere keren buiten haar boekje is gegaan. "Er is letterlijk gezegd: uw cliënt boeit ons niet, de spullen moeten terug en de juridische consequenties zullen we aanvaarden."

Zijn collega Dennis Vlielander vertelde dat hij is geïntimideerd door de politie. Nog voor hij W. voor het eerst sprak, kreeg hij te horen dat hij ervoor moest zorgen dat de kunstschatten terugkwamen. Anders zouden er "consequenties" voor hem zijn.

Onder druk gezet

Kritiek is er ook op een undercoveractie van de politie. Verdachte Jan B. kreeg te maken met agenten die zich voordeden als criminelen. Zij zeiden onder andere tegen B. dat hij al lang "in de kofferbak" had kunnen liggen "met een kankergat in je kop".

Volgens het OM zeiden de agenten dit niet om hem te bedreigen, maar om hem ervan te overtuigen dat ze te vertrouwen waren. Advocaat Nico Meijering vindt dat de politie onaanvaardbare druk heeft uitgeoefend.

Ondanks hun bezwaren gingen de advocaten uiteindelijk toch om tafel met het Openbaar Ministerie. De gemaakte procesafspraken zijn volgens hen een gulden middenweg: geen bekentenis, wel de schatten terug en een lagere strafeis. De rechtbank doet 5 juni uitspraak.

Een reconstructie van de kunstroof in het Drents Museum in Assen:

Zanger Marco Borsato is terug op televisie. Gisteravond at en dronk hij met kok Sergio Herman in het programma Sergio in Italië.

In de afgelopen jaren was Borsato alleen te zien in nieuwsitems over de rechtszaak tegen hem. Nu hij is vrijgesproken van ontucht met een minderjarig meisje, zoekt hij de publiciteit weer op.

Volgens Borsato krijgt hij veel steun, en vragen mensen hem wanneer hij weer gaat optreden.

En dat is interessant, zegt filosoof Jenny Janssens. Want Borsato mag dan zijn vrijgesproken van ontucht, hij heeft wel seksueel getinte appjes gestuurd aan een minderjarig meisje. Dat lijken mensen direct vergeten.

Hoe gaan wij als samenleving om met artiesten die gecanceld zijn? En wat is het eigenlijk, cancelen?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Reageren? Mail: dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Lisa Konings

Militairen kunnen voorlopig niet meer oefenen met drones op de Weerterheide. Dat is deels een militair oefenterrein, vlak bij Weert. Het grenst aan een klein vliegveld, Airport Kempen, dat zegt last te hebben gehad van de Defensie-oefeningen. Hierdoor zijn volgens het vliegveld onveilige situaties ontstaan. Het bevestigt daarmee berichtgeving van De Limburger.

Vanaf het vliegveld vertrekken wekelijks enkele honderden vluchten. Dat zijn lesvliegtuigen, maar ook zakelijke vluchten. Het vliegveld zegt dat het meerdere keren is voorgekomen dat toestellen werden geconfronteerd met "vuurpijlen, rookgranaten en drones die opeens opduiken". Hierdoor zou de veiligheid van het vliegverkeer in gevaar zijn gekomen.

Het vliegveld is verantwoordelijk voor de veiligheid van het luchtruim. Het stelt dat het niet lukte om goede afspraken te maken met Defensie over de oefeningen die vlakbij werden gehouden.

Overname vliegveld

Het Ministerie van Defensie stelt dat het stoppen met oefenen met drones een eigen besluit is. Het zegt de oproep te volgen van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De toezichthouder dringt aan op een afstemmingsplan tussen Defensie en het vliegveld. Zolang dat er nog niet is, zegt Defensie toe niet meer met drones te vliegen op de Weerterheide.

De problemen tussen het vliegveld en het ministerie komen op een moment dat er juist wordt gesproken over een overname van Airport Kempen door het Ministerie van Defensie. Defensie heeft vorig jaar al een intentieovereenkomst over overname gesloten met het vliegveld, dat nu nog een familiebedrijf is.

Volgens Dagblad De Limburger is hierbij ook een derde partij betrokken, namelijk industrieel concern VDL. Deze gesprekken hebben nog niet tot een definitieve koop geleid.

Defensie wil uitbreiden

Het vliegveld zegt intussen wel veel extra kosten te moeten maken om de veiligheid van de vliegtuigen te kunnen waarborgen. Het wil dat Defensie daaraan gaat bijdragen.

De komende jaren wil het ministerie van Defensie op veel plekken fors uitbreiden. Het ziet onder meer de oorlog in Oekraïne als een signaal dat er serieus rekening gehouden moet worden met een Russische dreiging. Juist de Weerterheide speelt in die plannen een voorname rol. Het oefenterrein moet groter worden.

Het was ooit een provider met 200.000 klanten in Nederland, maar nu is de allerlaatste klant overgezet. Caiway, een kabelprovider die zijn oorsprong kent in het Westland, is definitief gestopt. Het einde werd bereikt toen Marijke Verbree, de weduwe van oprichter Aart Verbree, als laatste klant overstapte.

Caiway ontstond in 1981 en was in 1995 een van de eerste aanbieders van kabelinternet in Nederland. Twee jaar geleden werd duidelijk dat er geen toekomst meer zat in het bedrijf, waarna werd besloten alle klanten stap voor stap over te hevelen naar provider Delta.

Voor Marijke Verbree is het een mooi moment. Haar man stond aan de basis van het kabelbedrijf en was ook de eerste klant. "Ik ben zeker trots op wat er ooit gemaakt is. En dat het ook weer verdergaat, op een andere manier", vertelt ze aan lokale omroep WOS.

'Altijd al een pionier'

Volgens Verbree wilde haar man altijd dingen doen die anderen niet deden. "Hij was altijd al echt een pionier en dat vond hij verschrikkelijk leuk", vertelt ze. "Dan kwamen mensen naar hem toe om te vragen: 'Oh, meneer Verbree, gaat dat wel goed?' Vooral over dat hele verhaal van analoog naar digitaal."

Aart Verbree stuurde ook aan op het digitaliseren van het bedrijf. Verbree vertelt dat haar man daar een bijzondere datum voor had bedacht: "Hij zei: dat gaan we doen op de meest digitale datum van de eeuw. Op 10 oktober 2010. En zo ging het."

'Cirkel is rond'

In 2024 besloot Caiway te stoppen. Dat werd een heel zorgvuldig proces met nu Marijke Verbree die als laatste klant de overstap maakt naar glasvezelgigant Delta. Een bijzonder moment: haar man was als oprichter de eerste klant en zij nu dus de laatste.

Daarmee is de cirkel rond, zegt Verbree die nog steeds in het Westland woont: "Als ik in de geest van Aart praat, moet ik echt ook zeggen: ik ben heel trots op het Westland." Daar begon het en daar stopt het nu.

Na 34 jaar en zes maanden zwaait Harold Goddijn af als topman van navigatiebedrijf TomTom. Onder zijn leiding groeide het bedrijf uit van kleine start-up tot groot voorbeeld van innovatie uit Nederland.

Hoewel TomTom daarin inmiddels is ingehaald door bedrijven als ASML en Adyen, gaf Goddijn wel het voorbeeld hoe een klein Nederlands bedrijf een wereldspeler kan worden.

"Soms hoor ik mensen vragen: bestaan jullie nog wel?", zei Goddijn twee jaar geleden in dagblad Trouw. Want de tijd dat ruim de helft van alle Europese automobilisten een TomTom op het dashboard had staan voelt als lang geleden. Rond de eeuwwisseling was een TomTom zó populair dat de naam synoniem stond voor een navigatie-apparaat.

"Toen de losse verkoop van kastjes groter was, hadden wij massa's consumenten als klant. Nu hebben wij vijfhonderd klanten die er echt toe doen", legde Goddijn in Trouw de transformatie van TomTom uit. Want het bedrijf maakt nog wel 'navigatiekastjes', maar levert vooral kaarten en routes voor autobouwers en technologiebedrijven als Apple en Uber.

Goddijn was in 1991 één van de vier oprichters van TomTom, waar hij in 2001 de hoogste baas werd. De econoom leidde vanaf eind jaren 80 de Nederlandse divisie van Psion, een Britse producent van zakcomputers.

Rond de eeuwwisseling waren de navigatiekastjes van TomTom niet meer weg te denken uit de auto. In 2005 volgde een beursgang. Daar liet Goddijn zich ontvallen dat het toen succesvolle TomTom het niet makkelijk zou krijgen. "TomTom moet een winnaar zijn in een markt waarin de komende jaren ook veel verliezers zullen zijn", citeerde het Financieele Dagblad hem.

De gratis routeplanners op de mobiele telefoon drukten TomTom in de jaren daarna snel van de kaart. Het bedrijf zakte in de rode cijfers, ook doordat een dure overname van kaartenmaker TeleAtlas in 2008 in eerste instantie niet goed uitpakte.

De overname hielp TomTom wel bij de transitie naar een technologische variant van het oud-Hollandse ambacht van kaarten maken. "Wij zijn een ander bedrijf geworden", aldus Goddijn in Trouw. "TomTom brengt meer dan dertig jaar de wereld in kaart en dit is de derde keer dat wij ons opnieuw hebben uitgevonden."

Wie de artikelen in kranten en op nieuwswebsites van de afgelopen twintig jaar erop naslaat leest vooral dat het succesverhaal van TomTom ten einde zou zijn. De laatste grote tegenvaller was de malaise in de Europese auto-industrie, waar ook TomTom als maker van de navigatiesoftware last van kreeg.

Op de beurs is van de recordprijs van ruim 56 euro per aandeel met een waarde van zo'n 4,5 euro niet zo veel meer over. Goddijn is met 12,9 procent nog altijd de grootste aandeelhouder, gevolgd door zijn vrouw, de Française Corinne Vigreux, met 12,4 procent. Vorig jaar kocht het paar aandelen bij als teken van vertrouwen in het bedrijf.

Zelfrijdende auto's

Inmiddels ziet TomTom de markt van zelfrijdende auto's als groeimarkt voor zijn kaarten. Nederland is het eerste Europese land waar een zelfrijdende auto, van Tesla, de weg op mag. De RDW gaf hier vrijdag goedkeuring voor.

Ook de Europese wens om minder afhankelijk te worden van grote Amerikaanse techbedrijven biedt kansen: "Je hebt Google, maar wij zien dat daarnaast behoefte is aan een onafhankelijke speler. Niet iedereen zit erop te wachten om al zijn data met hen te delen en hun technologie heeft ook beperkingen. Wij zijn meer ingericht om met onze partners samen te werken", zei Goddijn al in 2021 in De Telegraaf.

Stabiele inkomsten

Bij de beursgang in 2005 beloofde hij niet te vertrekken voordat hij van TomTom weer een succes had gemaakt: "Dat is wat ik leuk vind. Daarom wil ik nog heel lang aanblijven als ceo." Het grote succes is er nog niet, maar TomTom is er nog steeds. "Het opbouwen en leiden van TomTom is het voorrecht van mijn professionele leven geweest", zei hij vorige maand bij de aankondiging van zijn afscheid.

Al dan niet toevallig volgt voormalig commercieel directeur Mike Schoofs de oprichter op. Hoewel TomTom overleefde in moeilijke tijden, moet het bedrijf weer stabiele inkomsten krijgen en winst maken. "Als architect van onze wereldwijde commerciële organisatie is Mike uniek gepositioneerd om het bedrijf vooruit te leiden", aldus Goddijn.

Na twee schietincidenten op Turkse scholen in twee dagen tijd komt de regering van het land met maatregelen. Op korte termijn moeten die leiden tot verbetering van de fysieke veiligheid op scholen. Ook wil de overheid iets doen tegen verheerlijking van geweld op sociale media.

Afgelopen dinsdag opende een 19-jarige oud-leerling het vuur op een school in het zuidoosten van Turkije. Daarbij raakten zestien mensen gewond, onder wie tien leerlingen.

Een dag later was er op een andere school weer een schietpartij. Daar was het een 14-jarige die met vijf vuurwapens zijn school binnenliep en lukraak om zich heen schoot. Acht leerlingen van 10 en 11 jaar werden gedood, ook een leraar van 55 kwam om het leven. Beide schutters zijn dood.

De autoriteiten proberen snel maatregelen te nemen om scholen veiliger te maken. Zo moet er op alle scholen in het land beveiliging komen, en wordt in de omgeving van scholen extra gelet op verdachte personen en voertuigen.

83 arrestatiebevelen

Daarnaast is het gebruik van sociale media een belangrijk onderwerp geworden. De politie onderzoekt honderden accounts waarop berichten over de schietpartijen zijn gedeeld. Er zijn inmiddels 83 arrestatiebevelen uitgevaardigd voor mensen die online "de misdaad en de daders hebben geprezen" of "zich hebben beziggehouden met activiteiten die de openbare orde negatief beïnvloeden", aldus de politie. Daarnaast zijn tientallen Telegramgroepen gesloten waarin de schietpartijen besproken werden.

De 19-jarige schutter had voorafgaand aan zijn daden op sociale media gedreigd de school aan te vallen. De andere schutter, de 14-jarige, heeft in zijn profiel een foto van Elliot Rodger gebruikt, schrijven Turkse media. Dat was een 22-jarige Amerikaan die in 2014 zes mensen doodschoot op de Universiteit van Californië, naar eigen zeggen als "straf voor de vrouwen die hem afwezen".

Schok is groot

Het Turkse ministerie van Onderwijs zegt in een verklaring dat "alle factoren die kinderen en jongeren aanzetten tot geweld of geweld verheerlijken, zorgvuldig moeten worden aangepakt". Daarbij doelt het ministerie op "schadelijke" online content, online pesten, het verheerlijken van misdaad en daders, en de impact van series, films en andere elementen uit de populaire cultuur".

In Turkije is de schok na de gebeurtenissen groot. Schietpartijen komen er nauwelijks voor. Onderwijspersoneel is na de schietpartijen spontaan de straat op gegaan om aandacht te vragen voor veiligheid op scholen. Ook komt de discussie over een socialemediaverbod voor kinderen in een stroomversnelling.

De Franse regering heeft het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid gevraagd om een hoogbejaarde Française vrij te laten. De 86-jarige Marie-Thérèse Ross werd op 1 april in haar huis in de staat Alabama opgepakt door de immigratie- en douanedienst ICE, omdat de termijn van haar toeristenvisum was verstreken. Ze wordt nu vastgehouden in een detentiecentrum in de staat Louisiana.

De Franse consul in New Orleans bezocht haar twee keer. "Gezien haar leeftijd willen we haar zo snel mogelijk uit deze situatie zien te krijgen", zegt hij tegen persbureau AP.

Ross was nog geen jaar getrouwd met een gepensioneerde kolonel van het Amerikaanse leger. Ze hadden elkaar begin jaren 60 leren kennen, toen deze Bill (William) Ross was gelegerd op een de NAVO-basis bij het Franse Saint-Nazaire. Zij werkte daar als secretaresse. De twee werden verliefd, maar hij vertrok met de andere Amerikanen toen Frankrijk zich halverwege de jaren 60 militair terugtrok uit de NAVO.

Aan handen en voeten geboeid

Ze verloren elkaar uit het oog en trouwden ieder met een ander, maar zij vergat Bill niet. In 2010 werd het contact hersteld. De echtparen bezochten elkaar over en weer. In 2022 overleed de man van Marie-Thérèse.

Bill was toen al weduwnaar. Ze kregen een relatie en vorig jaar trouwden ze. "Ze leken wel twee verliefde tieners", vertelde een zoon tegen de krant Ouest France. Zijn moeder vroeg een green card aan, die in de VS recht geeft op permanent verblijf, maar die heeft ze nog niet.

Na haar arrestatie namen haar buren contact op met haar kinderen in Frankrijk. "Elke ochtend word ik wakker en zeg ik tegen mezelf dat het niet waar is, dat ik een nachtmerrie heb gehad", zegt de zoon die met Ouest France sprak. "Ze werd aan handen en voeten geboeid, alsof ze een gevaarlijke crimineel was."

Ruzie over erfenis

Hij en zijn broer en zus maken zich grote zorgen. Hun moeder heeft hartproblemen en ernstige rugklachten, zegt hij tegen de krant. Maar ze zou standhouden. "Onze moeder is een vechtster. Ze is een natuurkracht."

De zoon vermoedt dat Ross' arrestatie iets te maken heeft met een ruzie over de erfenis van haar man. Een zoon van hem liet water, internet en elektriciteit in het huis van zijn vader afsluiten. Marie-Thérèse stapte naar de rechter. De zitting stond op 9 april gepland, een week ervoor werd ze opgepakt. Bewijs voor een verband heeft de zoon niet.

In het centrum van Rotterdam lagen onlangs honderden euro's op straat: door een storing bij een geldautomaat bleven er munten uit de machine komen, voor ruim 220 euro.

"Oplettende en eerlijke" omstanders zagen het gebeuren en meldden het bij de handhaving, schrijft de handhaving op Instagram. Hoe lang de vrijgevige machine zijn gang kon gaan, is niet bekend. "Dankzij snel handelen hebben onze collega's het bedrag veilig kunnen stellen."

Er is bij aankomst meteen contact opgenomen met de beheerder van de automaat, waarna de machine werd stilgezet. Het geld dat op straat terechtkwam, is volgens de handhaving "netjes vastgelegd". "Het bedrag staat klaar om opgehaald te worden."

Stichting !Woon, de organisatie die huurders in Amsterdam adviseert over huurprijzen, contracten, servicekosten en achterstallig onderhoud, vreest dat ze het komende jaar met zeven ton minder moeten doen. Het is geld dat ze naast hun subsidie jaarlijks zelf nog moeten aanvragen. Maar dat is ieder jaar onzeker. Zonder dit bedrag vrezen ze voor lange wachtrijen voor advies en de kans dat huisjesmelkers niet snel genoeg worden aangepakt.

De organisatie voert per jaar zo'n 80.000 adviesgesprekken met huurders. De gemeente geeft hen jaarlijks een budget van 8,4 miljoen euro, maar daarvan is zeven ton geen structureel geld en het is maar de vraag of ze dat komend jaar ook weer krijgen. En er is zelfs een kans dat ze in 2028 nog eens zeven ton extra moeten bezuinigen.

Huisjesmelkers

Evert Bartlema, directeur van stichting !Woon: "Als we die zeven ton niet krijgen, betekent dat dat we een aantal medewerkers moeten ontslaan en dat Amsterdammers niet dezelfde ondersteuning krijgen als nu. Ik vrees voor langere wachttijden, en huisjesmelkers krijgen zo te veel kans, want nu zitten we ze achter de broek."

Ingewikkelde huurcontracten

!Woon heeft in ieder stadsdeel een loket waar huurders gratis advies kunnen krijgen en heeft op ruim twintig locaties in de stad, zoals buurthuizen, een inloopspreekuur. De stichting trekt al jaren aan de bel over de vele wooncomplexen in de stad met ernstige schimmelvorming en staat huurders bij over de rechten die ze hebben op goed onderhoud. 

Andere veelvoorkomende kwesties zijn studenten die in complexen wonen met torenhoge servicekosten die niet herleidbaar zijn. Maar de grootste groep huurders die contact zoekt met !Woon heeft problemen met huurcontracten.

Ingewikkelde huurcontracten

Oscar Vrij, adviseur bij !Woon: "Het is zo dat we in de afgelopen negen jaar een verdubbeling hebben van vragen over huurverhoging, wisseling van bewoners of verhuurders die willen ontruimen en daar allerlei gekke dingen over in het contract hebben laten opnemen. En al het gedoe met contracten in de particuliere huursector is zo ingewikkeld geworden dat het steeds meer tijd kost om dit soort zaken te doen."

Stichting !Woon hoopt dat het nieuwe college de zeven ton aan incidentele subsidie structureel maakt. Tegen de zomer wordt duidelijk wat het nieuwe college gaat beslissen.     

De politie heeft deze week twee verdachten aangehouden voor de mishandeling van voormalig Ja21-fractievoorzitter Kevin Kreuger. Hij werd na het AT5-slotdebat mishandeld op het Osdorpplein. Vorige maand hield de politie ook al iemand aan voor de mishandeling. 

Nadat Kreuger als gast het slotdebat van AT5 had bijgewoond in Theater Meervaart, liep hij naar het Osdorpplein. Hij liet destijds tegenover AT5 weten dat hij een groepje jongeren een softijsje naar een vrouw zag gooien. Nadat hij de jongens probeerde te filmen met zijn telefoon is hij in elkaar geslagen. Na de mishandeling kwamen er volgens Kreuger straatcoaches bij die hem vroegen de beelden te wissen. 

Op 20 maart hield de politie al een minderjarige verdachte aan. In totaal zijn er nu drie mannen aangehouden op verdenking van de mishandeling van Kreuger. Een woordvoerder laat weten dat het dossier verder wordt afgerond en overgedragen aan het Openbaar Ministerie. 

Prinses Amalia bezoekt de komende twee dagen meer dan tien plekken in Amsterdam om kennis te maken met de stad. Ze woont en studeert hier al een tijdje, maar wordt nu officieel welkom geheten door burgemeester Halsema. Vandaag trapte ze af met een brunch in de ambtswoning. 

Al een tijdje staan twee Chileense fans te wachten op haar komst. Een foto met Amalia is hun belangrijkste doel voor de dag. "We willen Spaans met haar praten en heel graag op de foto. Haar moeder komt uit Argentinië en wij uit Chili, dus we zijn bijna buren", lachen ze. 

Volgens de huismeester van de ambtswoning zijn alle quiches op gegaan tijdens de brunch. "Die zijn erg lekker, dus dat begrijp ik wel", vertelt hij na afloop.  De kroonprinses vertrok na een uurtje alweer naar een nieuwe afspraak: een bezoek aan Science Park. Daarna volgde nog een sporthal in Zuidoost en vanavond een bezoek aan het Amsterdamse nachtleven. 

Wie de WK-wedstrijden deze zomer het liefst in de kroeg kijkt, heeft geluk: de openingstijden van de horeca worden verruimd. Vanwege het tijdsverschil met Noord-Amerika, het toneel van het WK dit jaar, worden veel wedstrijden pas laat uitgezonden. 

Dat is de uitkomst van een overleg tussen de burgemeester, politie en het Openbaar Ministerie. Het WK voetbal vindt deze zomer plaats in Canada, Mexico en de Verenigde Staten. Vanwege het tijdsverschil worden veel wedstrijden hier laat in de avond of in de nacht uitgezonden. Zonder ruimere openingstijden van horecagelegenheden zouden veel bezoekers daardoor wedstrijden moeten missen.

De gemeente gaat geen grote schermen organiseren in de stad, maar kroegen mogen dat wel. 

Niet alleen wedstrijden van Oranje

Normaal zijn kroegen en bars doordeweeks open tot maximaal 01.00 uur en in het weekend tot uiterlijk 03.00 uur. Een beperkt aantal zaken heeft daarnaast een nachtvergunning, waardoor die tot 04.00 uur (doordeweeks) of 05.00 uur (weekenden) open mogen blijven. Maar tijdens WK-wedstrijden mogen ze dus allemaal langer openblijven.

Voor terrassen blijven de normale regels gelden: na sluitingstijd (01.00 uur doordeweeks en 02.00 uur in het weekend) mogen er geen schermen worden geplaatst. 

De ontheffing geldt tijdens het WK voetbal, van 11 juni tot en met 19 juli, en geldt voor alle WK-wedstrijden, dus niet alleen die van Oranje. Ondernemingen die langer open willen blijven, moeten dit uiterlijk drie dagen van tevoren melden bij de gemeente.

Overlast beperken

Burgemeester Halsema benadrukt dat er door de ruimere openingstijden meer verantwoordelijk ligt bij horecaondernemers dan anders. "Het is niet de bedoeling dat er in de nacht een stroom nieuwe bezoekers wordt aangetrokken", schrijft Halsema. "Alle andere regelgeving voor horeca blijft ongewijzigd van 
kracht, zoals regels over het maximaal aantal personen in een zaak en de geluidsregels."

Na reguliere sluitingstijd mag er niemand meer worden binnengelaten. Alleen de cafébezoekers die al aanwezig waren mogen blijven. De burgemeester laat weten dat als er misbruik van de regels wordt gemaakt, of dat er sprake is van ernstige overlast, de langere openingstijden mogelijk worden geschrapt.

Pizzaketen Domino's overweegt bezorgers voortaan met bodycams uit te rusten. Dat laat een woordvoerder van de keten weten aan AT5. Aanleiding is de opvallende toename van het aantal 'pizza-roven' in de stad, waarbij dieven niet uit zijn op geld, maar op de pizza's. De politie kreeg de afgelopen weken tientallen meldingen binnen.

De pizza-roven gebeurden in Zuidoost. Daar zijn de afgelopen weken zes minderjarige verdachten aangehouden. Vier van de zes verdachten werden vorige week gearresteerd. Nadat agenten melding kregen van een diefstal, namen ze een kijkje in een kelderbox. "Omstanders vertelden dat de verdachten daar mogelijk rustig dachten te kunnen gaan genieten van hun buit." 

Pizzaketen Domino's laat weten dat ook hun bezorgers hiermee geconfronteerd worden en dat ze denken aan nieuwe maatregelen. "De veiligheid van onze bezorgers heeft onze hoogste prioriteit. Daarom werken wij cashfree: bezorgers dragen geen contant geld bij zich. Daarnaast zijn onze bezorgers uitgerust met gps-tracking en bekijken we momenteel aanvullend het inzetten van bodycams", aldus een woordvoerder van Domino's. 

'Drempel voor beroving ligt laag'

Volgens criminoloog Jasper van der Kemp lijkt de drempel voor dit soort diefstal laag te liggen, omdat het vrij gemakkelijk is om een bezorger te beroven. "Die is goed herkenbaar en makkelijk af te dreigen, zeker met meerdere daders", aldus Van der Kemp. 

"Wat hier mogelijk ook speelt, is dat de daders denken dat het voor de bezorger niet zo erg is. Het lijkt meer op stelen van de klant, degene die de pizza heeft besteld", zegt de VU-criminoloog. "Een beetje zoals overvallers soms ook redeneren dat een winkelier toch verzekerd is. Dat zijn natuurlijk niet erg goede rationalisaties, maar zo werkt dat denken vaak wel. Daarmee lijkt het minder erg, omdat ze compleet voorbijgaan aan de angst die ze opwekken. Zowel bij de beroofde bezorger als breder maatschappelijk."

Kroonprinses Amalia bruncht met burgemeester Femke Halsema als start van tweedaags bezoek aan Amsterdam. En de horeca mag deze zomer langer open blijven om de nachtelijke wedstrijden van het WK-voetbal uit te zenden. Dat en meer in het AT5 Nieuws van donderdag 16 april, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk. 

De woningprijzen in Amsterdam zijn de afgelopen drie maanden met 5,8% gedaald ten opzichte van het kwartaal daarvoor. Dat is meer dan de landelijke daling (2,7%), blijkt uit cijfers van de Makelaarsvereniging Amsterdam (MVA). Ondanks de iets gunstigere cijfers in de stad blijft overbieden de norm. 

De prijsdaling hangt samen met het stijgende aanbod: beleggers verkopen op grote schaal hun huurwoningen vanwege strengere regelgeving. Tegelijkertijd zijn kopers terughoudender door hogere hypotheekrentes, inflatie en stijgende energieprijzen, waardoor verkopers sneller bereid zijn hun prijs te laten zakken. "In Amsterdam zien we dat het aantal verkopen in het eerste kwartaal duidelijk terugvalt ten opzichte van eind 2025", aldus Floris van der Peijl, voorzitter van de Makelaarsvereniging Amsterdam. "Dat sluit aan bij het landelijke beeld van voorzichtige kopers."

Toch betekent dit niet dat huizen plotseling een stuk goedkoper zijn. De prijsdaling komt vooral doordat er meer relatief kleine en 'minder luxe' appartementen te koop staan. De vierkantemeterprijs daalde namelijk slechts met 1,3%.

Flink meer aanbod in Nieuw-West

Geen enkel stadsdeel zag het aanbod zo explosief stijgen als Nieuw-West: daar kwamen 43% meer woningen op de markt vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Ter vergelijking: in West was de stijging 8%, in Oost 7%, in Centrum 14% en in Zuid 21%. "In Noord en Zuidoost zijn de absolute aantallen kleiner, maar ook daar zien we dat het aanbod hoger is in het eerste kwartaal van 2026 dan in voorgaande kwartalen."

Het slechte nieuws is dat kopers vaak meer blijven bieden dan de vraagprijs. Opvallend: hoewel de woningprijzen per vierkante meter het hoogst zijn in Centrum, wordt hier juist het minst overboden. Het verschil tussen de vraagprijs en verkoopprijs is er 'slechts' 2%. Terwijl kopers in bijvoorbeeld West 7,7% bovenop de vraagprijs neerleggen. Woningen werden het vaakst boven de vraagprijs verkocht in Noord (86%), het minst vaak in Centrum (58%). 

Het AT5 Weer van donderdag 16 april, gepresenteerd door Steven en Yvette. 

Bij een inval in een barbecuerestaurant in West heeft de Arbeidsinspectie vorige week donderdag negen illegaal werkenden ontdekt. Van de veertien personeelsleden had dus meer dan de helft niet de juiste papieren om in Nederland te mogen werken. Ook zijn er aanwijzingen dat zij niet genoeg betaald kregen voor hun werkzaamheden. Om welk restaurant het gaat, is niet bekendgemaakt.

De negen personeelsleden hadden de Syrische, Turkse, Georgische of Oezbeekse nationaliteit. Vier van hen hadden alleen een verblijfsvergunning voor asiel en niet voor werk. Twee hadden een verblijfsvergunning voor een ander Europees land, wat geen recht geeft op werk in Nederland. Een ander had in een Turks paspoort een IND-sticker waarop letterlijk stond 'arbeid niet toegestaan'.

Onderbetaald 

De werkgever had voor de negen een tewerkstellingsvergunning moeten regelen, maar heeft dit niet gedaan. Daarnaast zijn er dus aanwijzingen dat de werknemers werden onderbetaald: de Arbeidsinspectie onderzoekt mogelijke overtredingen van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag.

Meldingen van burgers over oneerlijke, onveilige of ongezonde werkomstandigheden zijn 'essentieel om dit soort misstanden aan te pakken', benadrukt de toezichthouder.

Voor het schietincident op het Koningin Wilhelminaplein in Nieuw-West zijn twee nieuwe verdachten gearresteerd. Bij de schietpartij kwam afgelopen maart een 19-jarige man om het leven en raakte een 21-jarige man zwaargewond. Vorige maand werd al een 24-jarige verdachte aangehouden. 

De slachtoffers werden in de nacht van zaterdag 14 op zondag 15 maart beschoten. Wat er die nacht precies gebeurd is, wordt nog onderzocht. Vanwege het lopende onderzoek wil de politie nog niets delen over bijvoorbeeld de leeftijden en woonplaatsen van de verdachten. 

De politie roept getuigen nog altijd op zich te melden. 

Er bestaat een kleine kans dat de gebruikersbus toch bij het OLVG blijft staan. Een woordvoerder van stadsdeel Oost laat weten dat druk op zoek te zijn naar andere locaties, maar dat het scenario dat de bus blijft staan niet geheel uitgesloten kan worden.

De gebruikersbus van de Regenboog Groep, waar drugsverslaafden naartoe kunnen om buiten het zicht te kunnen gebruiken, staat er nu precies een jaar. Gisteren werd dat gevierd, maar werd ook duidelijk de bus op 30 juni zou verdwijnen op die plek. Het is de bedoeling dat de bus op een andere plek komt te staan, maar die is nog niet uitgekozen.

"We willen dat de gebruikersbus vertrekt bij het OLVG en zijn druk op zoek naar alternatieve locaties", zegt een woordvoerder van stadsdeel Oost. "De mogelijkheid dat de plek bij het OLVG nogmaals verlengd wordt kunnen wij niet uitsluiten."

Sinds de gebruikersbus er staat, is de overlast in het naastgelegen Oosterpark afgenomen, maar rondom de bus zelf is er nog wel sprake van overlast. De gemeente zoekt daarom naar een andere plek.

"De gebruikersbus heeft zijn waarde bewezen. De overlast in het Oosterpark en omgeving nam af en zorgverleners kregen beter zicht op de gebruikers. Het stadsdeelbestuur denkt nu na over wat de vervolgstap is." Het stadsdeel belooft daarover goed contact te houden met belanghebbenden en bewoners.

Een man is gisteravond overleden nadat hij in de Erasmusgracht was beland aan de Leeuw van Vlaanderenstraat in Bos en Lommer. Dat bevestigt een politiewoordvoerder. 

De brandweer, ambulance en politie kwamen iets voor 23.00 uur af op een melding van een persoon te water. Ze haalden de man uit de gracht, maar hulp kwam te laat: de man was al overleden. 

De politie zegt niet uit te gaan van een misdrijf. Wie de man is en wat er precies is gebeurd, wordt nog onderzocht.

Dieven die het niet hebben gemunt op geld of een duur horloge, maar op een pizza: de politie in Zuidoost ziet een opvallende toename in het aantal berovingen van pizzabezorgers. De afgelopen weken zijn zes minderjarige verdachten aangehouden, meldt de politie op Instagram. 

Vier van de zes verdachten werden vorige week gearresteerd. Nadat agenten melding kregen van een diefstal, namen ze een kijkje in een kelderbox. "Omstanders vertelden dat de verdachten daar mogelijk rustig dachten te kunnen gaan genieten van hun buit." Het viertal werd inderdaad aangetroffen en aangehouden.

Nog twee verdachten werden op een ander moment gearresteerd; zij zouden bij soortgelijke berovingen betrokken zijn geweest. De politie heeft de telefoons van alle verdachten in beslag genomen voor onderzoek. 

"Ook roof van pizza heeft impact"

"Hoewel het misschien relatief onschuldig klinkt, heeft elke beroving, ook die van pizza's, grote impact op slachtoffers", aldus de politie. "Bezorgers voelen zich onveilig op straat en de ondernemers draaien op voor de kosten." 

Tegen Het Parool zegt een politiewoordvoerder dat het de daders echt gaat om de pizza's, en niet om geld. Jongeren zouden in wisselende samenstellingen opereren. De afgelopen weken kreeg de politie tientallen meldingen van pizzaroven. "We nemen dit serieus en zien scherp toe op dit soort incidenten."

Tegen een 37-jarige man en een 30-jarige vrouw heeft het Openbaar Ministerie vier jaar cel geëist op verdenking van seksuele uitbuiting. In een woning in Zuidoost zouden de twee Roemeense verdachten een 27-jarige vrouw ruim een jaar lang gedwongen hebben tot prostitutie. Ook zouden ze de vrouw hebben mishandeld en bedreigd.

De vrouw, ook afkomstig uit Roemenië, kwam in februari 2024 in de handen van uitbuiters, aldus het OM. Ze zou alle dagen van de week gedwongen hebben moeten werken, ook als ze ziek was. Van de 600 tot 1500 euro die ze per dag verdiende, zou bijna alles naar de verdachten zijn gegaan.

"De vrouw werd volledig onder dwang gehouden", zei de officier van justitie vandaag in het requisitoir.  "Ze kon nooit vrijuit bellen, niet vrijuit naar buiten gaan. Haar telefoon werd regelmatig afgepakt en kon niet zelf beschikken over haar ID-kaart en bankpas. Sowieso kreeg ze niets van het geld, waardoor ze onmogelijk kon vluchten."

Vrouw vlucht, omgeving bedreigd

In januari vorig jaar wist de vrouw uit de woning te ontsnappen. Ze meldde ze zich - volgens justitie 'in paniek en bezweet' - bij het politiebureau in Zuidoost en werd in een opvanghuis van slachtoffers van mensenhandel geplaatst, maar ook daarna zou de uitbuiting doorgaan.

Volgens het OM werden mensen uit de omgeving van de vrouw mishandeld en bedreigd en werd ze daardoor min of meer gedwongen om naar de verdachten terug te keren. Ze zou dat tot twee keer toe hebben gedaan. Uiteindelijk werd ze bij een prostitutiecontrole van de politie in de woning aangetroffen.

Beide verdachten zijn op 7 april 2025 aangehouden en zitten sindsdien in voorlopige hechtenis. Vandaag werd er dus vier jaar cel tegen ze geëist.

'Volledig onder controle van verdachten'

Volgens de officier van justitie is duidelijk dat de verdachten volledige controle over het leven van het slachtoffer hadden. "Mensen in haar omgeving werden mishandeld en bedreigd, zodat ze alsnog terug zou komen."

"Ze hebben zwaar misbruik gemaakt van deze vrouw en haar als middel beschouwd waarmee ze geld konden verdienen. Dat noemen we pure uitbuiting. De psychische gevolgen hiervan zijn groot en het slachtoffer zal hier nog jarenlang moeten herstellen, als ze dit ooit al te boven komt."

Het OM zegt dat de verklaringen van de vrouw ondersteund worden door verklaringen van getuigen, onder wie haar vriend, die zowel door de politie in Roemenië als bij de rechter-commissaris in Nederland is gehoord. Ook berichten uit telefoons van de verdachten zouden die verklaringen ondersteunen.

Steeds meer meldingen, aanpak complex

Het aantal meldingen en controles van seksuele uitbuiting in de stad stijgt de laatste jaren en is een probleem waar lastig grip op te krijgen is. Dit komt doordat seksuele uitbuiting, zoals in dit geval, vaak in woningen plaatsvindt. Uitbuiting is lastig te tackelen en kent een intensieve aanpak. 

Afgelopen september gingen we mee op een controle van de politie en spraken we met Jacqueline, die zelf jarenlang werd misbruikt. De reportage kun je hieronder zien.