De verdachte van de dubbele moord op twee asielzoekers in een park in Amsterdam Nieuw-West werd vlak voor de moordpartij gebeld door een youtuber. Die heeft volgens het Openbaar Ministerie tegen betaling een zogenoemde prankcall met de verdachte Efe Y. (25) uitgehaald, bleek op een eerste pro formazitting.

In het telefoongesprek, dat waarschijnlijk werd aangevraagd door een familielid van Y. en dat online live te horen was, werd de verdachte als practical joke met "een gangsterverhaal" gesommeerd naar de zogenoemde 'blauwe brug' in het Piet Wiedijkpark te komen. Y. reageerde agressief en met veel gescheld op de beller. "Kom dan als je ballen hebt, hoerenkind."

Verkeerde moment, verkeerde plaats

Eenmaal aangekomen op de bewuste brug opende Y. direct het vuur op de drie slachtoffers, die op twee fietsen kwamen aanfietsen. Zij waren volgens de officier van justitie "op het verkeerde moment, op de verkeerde plaats". Volgens het OM was er voor de jongens geen tijd voor een gesprek of ruzie met de verdachte. De Syrische vluchtelingen Mohammad Nor (16) en en Mohammed Al Mukrasi (18) overleden ter plaatse, de derde 17-jarige jongen wist ternauwernood te ontkomen.

Het OM baseert de verdenking onder andere op een getuigenverklaring. De dag na de schietpartij zou Y. aan deze getuige hebben toegegeven verantwoordelijk te zijn voor het doden van de twee jongens. In dat gesprek had hij het ook over een derde slachtoffer.

Op dat moment was nog niet publiekelijk bekend dat daar sprake van was, aldus de officier van justitie. Ook zegt het OM bewijs te zien in het appverkeer tussen de verdachte en de getuige. De verdachte zou daarin hebben gezegd dat hij mannen zou gaan 'shooten'.

Moordwapen niet gevonden

De verdachte is daarnaast te zien op camerabeelden in de buurt van het schietincident. Zichtbaar is zijn manke manier van lopen, die kenmerkend voor hem is, aldus het OM. Ook is zijn telefoon in het park uitgepeild. Daarnaast komt het signalement dat de derde jongen van Y. kon geven overeen met dat van de verdachte, zegt het OM, al kon hij zijn gezicht niet goed zien.

Dit is voor de advocaat van Efe Y. reden om het verhaal van het OM in twijfel te trekken. Volgens hem staat niet vast dat Y. de schutter is. Hij noemt het gegeven signalement te onduidelijk. Ook wijst hij erop dat het moordwapen ondanks vele huisdoorzoekingen nog altijd niet is gevonden. Wel is er een zilverkleurig vuurwapen aangetroffen in een gereedschapskist in het huis van een familielid van de verdachte.

'OM lijdt aan tunnelvisie'

De advocaat stelt verder dat het OM mogelijk lijdt aan 'tunnelvisie'. Volgens hem zijn alternatieve scenario's niet onderzocht. Hij noemt de mogelijkheid dat de moorden zijn gepleegd door "racisten die een hekel hebben aan asielzoekers". De verklaring van de getuige noemt hij "van horen zeggen".

De rechtbank ziet echter voldoende bewijs om de verdachte tot 8 juni vast te houden. Y. zal worden onderzocht door het Pieter Baan Centrum. Volgens zijn advocaat heeft hij toegezegd hieraan mee te werken. Y. was niet aanwezig in de rechtszaal.

Een plofkraak bij een geldautomaat in Haarlem heeft vannacht flinke schade veroorzaakt. De automaat is volledig verwoest en de klap was zo hard dat meerdere ramen van woningen in de omgeving zijn gesprongen. De politie heeft twee verdachten aangehouden.

De explosie vond rond 03.45 uur plaats in de Santpoorterstraat. De geldautomaat ligt in een woonwijk, zegt een woordvoerder van de politie. "En geluk bij een ongeluk lag de geldautomaat naast een kantoorpand, niet naast een woning." Desondanks zijn drie nabijgelegen woningen ontruimd. De bewoners zijn elders opgevangen, schrijft regionale omroep NH. Ze konden vanmorgen weer terug naar huis. Niemand raakte gewond.

Agenten hebben vanochtend twee verdachten aangehouden. Over hun identiteit wil de politie nog niets bekendmaken. "Het onderzoek loopt nog", aldus de woordvoerder. De straat is daarom tot later vandaag afgezet, laat de politie weten.

Het is nog niet bekend of er iets is buitgemaakt bij de plofkraak. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) heeft onderzocht of er nog meer explosieven zijn achtergebleven. Dat is niet het geval.

Niet op zichzelf

De plofkraak bij deze geldautomaat staat niet op zichzelf. De laatste tijd komt dat weer vaker in het nieuws. Waar criminelen de afgelopen jaren vooral naar Duitsland uitweken, richten ze zich nu weer op Nederland.

"De Duitse politie is erg versterkt op dit gebied en er zitten daar ruim honderd Nederlanders vast voor plofkraken", zei Jos van der Stap, leider van de afdeling high impact crime van de politie eerder.

De politie is in samenwerking met Geldmaat, het bedrijf achter geldautomaten in Nederland, bezig met maatregelen. Wat die precies zijn zegt de politie niet, omdat criminelen daar dan op zouden kunnen inspelen.

Bijna 4000 kunstwerken en gebruiksvoorwerpen die sinds de Tweede Wereldoorlog in depots liggen opgeslagen, moeten zichtbaar worden voor publiek en onder beheer komen van de Joodse gemeenschap. Dat adviseert een commissie onder leiding van oud-minister Asscher aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de zogenoemde verweesde Joodse roofkunst.

Het gaat om objecten uit de NK-collectie: duizenden schilderijen, meubels, tapijten en serviezen die tijdens het naziregime vanuit Nederland in Duitsland terecht zijn gekomen, door roof, dwangverkoop of confiscatie.

Na de oorlog werd een groot deel teruggehaald en ondergebracht in de rijkscollectie. Van veel stukken is nooit meer vastgesteld van wie ze waren.

Niemandsland

Die kunst wordt 'verweesd' genoemd. Van veel objecten is de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed vrijwel zeker dat ze van Joodse eigenaren waren die niet meer te achterhalen zijn, vaak omdat in de oorlog hele families zijn vermoord.

Volgens de commissie-Asscher is het tijd om deze kunstvoorwerpen zichtbaar te maken. "Wij vinden het belangrijk dat deze stukken niet langer in een soort niemandsland blijven hangen," zegt hij. "Het zijn objecten die iets kunnen vertellen aan mensen van nu: over het belang van de rechtsstaat en gelijke behandeling."

De presentatie van het rapport was vandaag in het Nationaal Holocaustmuseum. Daar hangen portretten van een onbekende kunstenaar uit de zestiende eeuw, die in de Tweede Wereldoorlog behoorden tot de privécollectie van nazileider Hermann Göring. Kunstwerken uit de NK-collectie liggen voornamelijk opgeslagen in het depot van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in Amersfoort en het Collectiecentrum, het depot van het Rijksmuseum.

De NK-collectie

In de Tweede Wereldoorlog zijn tienduizenden cultuurgoederen vanuit Nederland in Duitsland terechtgekomen. Door verkoop, maar ook door roof of confiscatie. Een deel van de werken is na de oorlog in Nederland teruggekeerd en ondergebracht in de rijkscollectie.

Tot in de jaren 50 is een deel teruggegeven aan de rechtmatige eigenaren, een deel is daarna verkocht. Wat achterbleef in de rijkscollectie kreeg de titel NK-collectie, naar de in 1945 opgerichte Stichting Nederlands Kunstbezit (SNK).

Asscher bezocht zelf de depots. "Dat is een zwaar beveiligde, bijna klinische omgeving. En dan zie je ineens een bestek waar iemand op vrijdagavond mee at, wat waarschijnlijk een huwelijkscadeau was, of een kleed dat ooit boven een bank hing."

Juist dat maakt de collectie volgens hem zo indringend. "Mensen kunnen zich enorm hechten aan objecten, zeker als iemand er niet meer is. En al die spullen zijn nu door de geschiedenis bij elkaar terechtgekomen in een depot. Wij denken: het is zonde als je daar niets mee doet."

Context ontbreekt

Een deel van de bekendere werken hangt al in musea, zoals het Rijksmuseum en het Mauritshuis. Maar daar ontbreekt vaak context. "Je ziet niet dat zo'n object ooit is gestolen van mensen in de oorlog," zegt Asscher. Er staat wel bij dat het tot de NK-collectie hoort. Veel mensen weten niet wat dat betekent. "Daarom zeggen wij: zet dat erbij. Laat mensen er even bij stilstaan dat dit van iemand was die vermoord is."

Dat de kunst naar de Joodse gemeenschap zou gaan, stond al eerder vast. De vraag was vooral wat ermee moest gebeuren. Het Centraal Joods Overleg (CJO) heeft dat voorgelegd aan de commissie. Volgens voorzitter Chanan Hertzberger van het CJO is helder dat de stukken niet mogen worden verkocht. "Misschien meldt zich ooit nog iemand die zegt: dit was van mijn familie. Dan moet je het kunnen teruggeven."

In plaats daarvan moet de collectie een educatieve rol krijgen. "We willen mensen laten zien wat er is gebeurd in de oorlog. Wat er gebeurt als je mensen uitsluit. Uiteindelijk blijven er spullen over, borden, bestek, gewone dingen uit huishoudens, terwijl de mensen er niet meer zijn."

Confronterende vormen

De commissie adviseert om een onafhankelijke stichting op te richten die de collectie beheert en zichtbaar maakt. Het ministerie zou daarvoor jaarlijks 400.000 euro beschikbaar moeten stellen. De stichting moet bijvoorbeeld tentoonstellingen, educatieve projecten of samenwerkingen met kunstenaars organiseren.

Asscher: "Laat elk jaar iemand anders, een kunstenaar of theatermaker, de collectie verbinden met de actualiteit. Dan blijft het levend." Zelf ziet hij ook ruimte voor confronterende vormen. "Je zou mensen een keer kunnen laten eten met dat bestek, terwijl ze het verhaal horen. Dat kan ongemakkelijk zijn, maar juist dat maakt het betekenisvol."

De financiële waarde van de kunst is volgens zowel Asscher als Hertzberger niet waar het om draait. Asscher: "Het gaat niet om eigendom, maar om betekenis. Dit zijn als het ware morele bezittingen. En het gaat er vooral om wat we ermee doen, ook om te voorkomen dat mensen elkaar ontrechten en ongelijk behandelen."

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Het kabinet komt binnen twee weken met nieuwe voorstellen om de instroom van asielzoekers te beperken. Die moeten in de plaats komen van de asielnoodmaatregelenwet die gisteren werd weggestemd in de Eerste Kamer, zegt premier Jetten.

Minister Van den Brink van Asiel en Migratie zal met een plan komen om de mogelijkheden te verruimen voor het ongewenst verklaren van vreemdelingen, zodat ze makkelijker het land kunnen worden uitgezet als ze niet meewerken aan hun vertrek.

Ook komt er een voorstel om de dwangsommen die de IND nu moet betalen bij het uitlopen van een asielprocedure af te schaffen. De IND beoordeelt asielverzoeken.

De nieuwe, nationale regels komen bovenop de strengere regels uit het Europese migratiepact die in juni van kracht worden. Gisteren verwierp de senaat onder meer de plannen om illegaal verblijf strafbaar te stellen. Maar in datzelfde wetsvoorstel zat ook de afschaffing van de dwangsommen voor de IND.

Gemiste kans

Jetten legt de schuld daarvoor bij de PVV, die volgens hem "politieke sabotage" heeft gepleegd op wetten "waar ze lang om hebben gevraagd". "Een gemiste kans, maar het kabinet laat zich niet door één stemming in de Eerste Kamer uit het veld slaan", aldus de premier.

Ook zijn eigen partij, D66, stemde in de senaat tegen, maar volgens Jetten was dat afgesproken in de coalitie. Hij ging niet in op de vraag of hij zijn partijgenoten nog onder druk heeft gezet om alsnog voor de wijziging te stemmen die het strafbaar stellen van hulp aan ongedocumenteerden uit de wet haalt. Dan hadden de wetten het wellicht wel gehaald.

"Ik heb samen met de minister de afgelopen week gekeken of er nog twijfelende senatoren waren die we over de streep konden trekken. Dat is helaas niet gelukt." Het kabinet gaat nu "doorpakken", stelt Jetten, door met nieuwe voorstellen te komen. "Ik heb gemerkt dat veel partijen het helemaal zat zijn dat mensen niet terugkeren die eigenlijk wel terug moeten."

Een jaar nadat de accountant van Holland Casino waarschuwde voor het voortbestaan, heeft Holland Casino toch weer winst gemaakt. Over 2025 bleef er onderaan de streep een winst van ruim 28 miljoen euro over. Een jaar eerder dreigde de casinoketen nog in acute geldnood te komen na een verlies van ruim 10 miljoen euro.

Om dit te voorkomen greep Holland Casino een jaar geleden hard in. Op het hoofdkantoor vond een grote reorganisatie plaats. Mede daardoor werkten er in 2025 195 mensen minder dan het jaar ervoor. Ook werden de panden met bijbehorende grond van de casino's in Zandvoort en Groningen verkocht. Bestuursvoorzitter Petra de Ruiter spreekt daarom in de jaarcijfers van "een bewogen jaar".

Tegelijk waarschuwt zij dat Holland Casino ondanks de winst van vorig jaar nog niet uit de problemen is. "Deze resultaten geven ons lucht, maar we zijn er nog niet", zegt zij. De Ruiter wijst naar de aangekondigde tweede verhoging van de kansspelbelasting: naar 37,8 procent. "2026 zal opnieuw vragen om focus en discipline."

Omzet

Vorig jaar kwamen er iets meer bezoekers een gokje wagen bij Holland Casino. Met 140 euro per bezoek gaven zij 8 euro meer uit dan in 2024. Dat leverde ook een iets hogere omzet op. Wel verhoogde Holland Casino vorig jaar de entreegelden en werd iets minder vaak uitgekeerd omdat voor enkele nieuwe spellen de winstkansen "gering werd verlaagd". Ook investeert het concern veel in online gokken, om de concurrentie op internet bij te benen.

Door het ingrijpen van het bestuur is de accountant nu minder pessimistisch over de toekomst. Waar de accountant vorig jaar in het jaarverslag nog waarschuwde voor dreigende liquiditeitsproblemen, geven de cijfers van 2025 "vertrouwen op duurzame voortzetting" van het bedrijf.

Een groen-gouden vlag. Een volkslied. En een naam: Donnyland. Met die elementen proberen Oekraïense onderhandelaars de Amerikaanse president Donald Trump aan hun zijde te krijgen in de discussie over de toekomst van een deel van de Donbas.

Dat schrijft The New York Times op basis van anonieme bronnen die betrokken zijn bij de gesprekken. Het idee voor de naam Donnyland, een verwijzing naar "Donbas" en "Donald", zou aanvankelijk als grap zijn geopperd, maar keert volgens hen geregeld terug aan de onderhandelingstafel.

Het gaat om een specifieke stuk land van ongeveer 80 kilometer lang en 65 kilometer breed in het oosten van Oekraïne dat nog onder controle van Kyiv staat. Een gebied waar Rusland aanspraak op maakt en waar zwaar wordt gevochten. Rusland wil het volledig in handen krijgen, terwijl Oekraïne dat probeert te voorkomen.

Op onderstaand kaartje zie je het door Rusland bezette gebied en in donkerrood de regio waar het over gaat:

Volgens de krant past het voorstel in een bredere strategie om de Verenigde Staten nadrukkelijker aan Oekraïense zijde te krijgen. Daarbij zou bewust worden ingespeeld op de ijdelheid van Trump, die eerder beloofde de oorlog snel te kunnen beëindigen.

De naam "Donnyland" is voor zover bekend niet opgenomen in officiële documenten, maar blijft volgens bronnen terugkeren in de gesprekken. De toekomst van juist dit deel van de Donbas vormt een van de belangrijkste struikelpunten in de onderhandelingen.

Geen doorbraak

In een 28-puntenplan van Trump voor een einde van de oorlog stond dat Oekraïne de hele Donbasregio moest opgegeven. Dat stuitte op veel verzet bij de Oekraïners. President Zelensky heeft gewaarschuwd dat het afstaan van grondgebied risico's met zich meebrengt voor de veiligheid in Oekraïne op de lange termijn.

Het zou het voor Rusland makkelijker maken in de toekomst een nieuwe invasie te plegen. Als de naam van Trump aan het gebied verbonden wordt, zou dat mogelijk een veiligheidsvoordeel betekenen voor Oekraïne.

Er zijn in februari onderhandelingen geweest tussen Kyiv en Moskou, met de VS als bemiddelaar. Oekraïne heeft verschillende opties geopperd, zoals een gedemilitariseerde zone of een gebied met een aparte bestuurlijke status. Geen van die voorstellen heeft tot nu toe tot een doorbraak geleid.

Ook uitzendbureau Randstad heeft last van de economische zekerheid door geopolitieke spanningen. De omzet daalde in de eerste drie maanden van dit jaar met 3 procent en kwam uit op 5,5 miljard euro. Dit is de dertiende keer op rij dat de kwartaalomzet van Randstad lager uitvalt.

Vooral de opbrengsten in onze buurlanden België, Duitsland en Frankrijk daalden in het eerste kwartaal. In Nederland groeide de omzet wel licht, met 1 procent. Dat komt volgens het bedrijf voornamelijk door de vraag naar personeel in de zorg in Nederland. Randstad levert mede door de overname van Zorgwerk veel uitzendkrachten voor deze sector.

Bestuursvoorzitter Sander van 't Noordende spreekt toch van een "positieve start" van 2026 voor Randstad. Hij wijst naar de groei van een kleine halve procent voor het merendeel van de activiteiten van het uitzendconcern, bijvoorbeeld via de lancering van zogenoemde digitale marktplaatsen voor uitzendkrachten: "Dat geef ons vertrouwen voor het jaar".

Het bedrijf is actief in 39 landen en daarmee 's werelds grootste uitzendbureau. Toch heeft ook Randstad, net als andere uitzenders, al jaren last van tegenvallende resultaten. De vraag naar uitzendkrachten loopt al langere tijd terug, merkte Randstand vorig jaar.

De brand die gistermiddag ontstond bij een papierrecyclingbedrijf in Venlo is nog steeds niet uit. Dat laat de brandweer weten. "Het is een heel grote brand en voor de brandweerlieden is het moeilijk om overal bij te komen", zegt een woordvoerder. Het gaat mogelijk nog dagen duren om het vuur te doven.

De brand ontstond gisteren rond 13.00 uur bij het bedrijf op een industrieterrein aan de James Cookweg. Niet alleen het papierverwerkingsbedrijf, maar ook omliggende loodsen vatten vlam. Dat kwam door de harde wind, schrijft L1 Nieuws.

De brand zorgde gisteren voor flinke zwarte rook. Inmiddels is die aan het afnemen, aldus de brandweer. "En daarmee ook de hinder. Als mensen last ondervinden, vragen wij wel om de ramen en deuren te sluiten en de ventilatie af te zetten."

Het bedrijventerrein is nog altijd afgezet, en ook wegen rondom het vuur blijven vandaag gesloten. De brandweer heeft gemeten of bij de brand gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen, dat is tot nu toe niet het geval.

Hoe de brand kon ontstaan, wordt nog onderzocht.

Op sportvelden in Eindhoven wordt niet alleen gevoetbald, gekorfbald of gehockeyd. Steeds vaker zijn er cricketspelers actief. De stad kent inmiddels vier clubs, met samen meer dan zeshonderd leden. De groei hangt samen met de groei van het aantal expats dat naar de regio komt.

Vereniging ASML Cricket Association begon in 2019 met zo'n dertig leden. Inmiddels zijn dat er 150, zegt voorzitter Ankit Kumar tegen Omroep Brabant. De meeste leden komen uit India. "Dat is zo'n 70 procent. Maar we hebben tien nationaliteiten, onze leden komen bijvoorbeeld ook uit Pakistan, Bangladesh, Engeland en Sri Lanka. Er zitten ook Nederlanders op de club."

Sinds de oprichting was de vereniging op zoek naar een eigen plek voor trainingen en wedstrijden. "We konden bij een voetbalclub terecht, waar we ruimte hebben voor een half cricketveld. We zijn dankbaar dat het kon, maar het was 'overleven.'"

'Als religie'

Vanaf nu heeft de vereniging alle ruimte: afgelopen weekend werd een nieuw cricketveld geopend in Eindhoven. Het heeft de grootte van twee voetbalvelden. Ook zijn er twee oefenkooien bij gekomen. De vereniging is dolblij: "We moesten een plek hebben waar we onze sport kunnen beoefenen. In landen waar ze van cricket houden, wordt het als een religie gezien", aldus Kumar. "Bijna iedereen in India kijkt het bijvoorbeeld."

De oude trainingslocatie op de voetbalclub blijft overigens ook in gebruik. Anders is er nog steeds niet genoeg plek voor alle beoefenaars van de sport.

Als het aan de club ligt, wordt dat aantal de komende jaren verder uitgebreid. "We staan nog aan het begin van het verspreiden van deze sport onder jongeren", zegt Kumar. "We gaan naar alle scholen in Eindhoven en andere plaatsen in Brabant waar mogelijkheden zijn om cricket te spelen." Kinderen krijgen dan les, in de hoop dat ze enthousiast worden over de sport.

LA 2028

Cricket is de tweede grootste sport ter wereld, na voetbal. Vooral in landen als India, Pakistan en Engeland is het enorm populair. In 2028 staat cricket op het programma van de Olympische Spelen in Los Angeles. Dat is voor het eerst sinds 1900. Toen deden twee ploegen mee, die dus automatisch een medaille haalden. Groot-Brittannië kreeg goud, Frankrijk zilver.

Volgens de Koninklijke Nederlandse Cricket Bond (KNCB) behoren Nederlandse nationale teams tot de top15 van de wereld.

Een rechter van de rechtbank Noord-Holland heeft duizenden Woo-verzoeken naar gemeenten gestuurd om te laten zien dat de Wet open overheid makkelijk te misbruiken is. Dat schrijven journalisten van Follow The Money (FTM). Hij diende naar schatting zo'n 4000 onzinnige verzoeken in en stuurde brieven aan alle 342 gemeenten, die daar heel veel werk van hadden.

Toen FTM zelf onderzocht in hoeverre er misbruik wordt gemaakt van de wet, ontdekten de journalisten per toeval dat de rechter een grote hoeveelheid Woo-verzoeken had ingediend. Het platform wilde uitzoeken of de Woo leidt tot problemen bij gemeenten, maar dat is tot dusver niet zo. De enige opvallende zaak was die van de rechter.

De rechter behandelt in zijn functie ook Woo-verzoeken. FTM schrijft dat de waarschuwingen van de rechter over de kwetsbaarheid van de Woo-wetgeving passen bij zijn rechterlijke uitspraken. In zijn zaken koos hij vaak de kant van de overheid. Die mocht van hem ruim de tijd nemen om verzoeken te behandelen.

Ook stelt de rechter in zijn uitspraken dat burgers de wet misbruiken. SPOON, een platform voor Woo-verzoekers, schreef in 2024 al dat de rechter zijn besluiten 'vooringenomen' nam.

Wat is een Woo-verzoek?

Op grond van de Wet open overheid (Woo) heeft iedereen het recht om informatie op te vragen bij alle Nederlandse overheden, via een zogenoemd Woo-verzoek.

Met een Woo-verzoek vragen onder anderen journalisten naar documenten die mogelijk inzicht geven in de manier waarop beleid tot stand komt en wordt uitgevoerd. De Woo geldt voor iedereen: ook wetenschappers, ngo's en 'gewone' Nederlanders kunnen een Woo-verzoek indienen.

De wet regelt dat zoveel mogelijk informatie over bestuurlijke aangelegenheden openbaar wordt gemaakt, tenzij er gronden zijn om documenten geheim te houden. Denk aan privacygegevens of informatie die de veiligheid van ons land in gevaar kan brengen.

Volgens de rechter zelf was hij niet echt op zoek naar informatie, maar wilde hij gemeenten bewustmaken van "de kwetsbaarheid" dat de wet misbruikt wordt. Daarmee, zo was zijn idee, zouden gemeenten zich verenigen om in Den Haag te lobbyen voor verandering.

Dankzij de rechter werden gemeentes opgezadeld met grote hoeveelheden "onzinnig" werk. Zo vroeg hij gemeentes om stukken van burgemeesters en wethouders, ambtenaren en de gemeenteraad over verschillende jaren en zonder specifiek onderwerp. De gemeente Utrecht ontving ook brieven, maar was de eerste die deze afwees omdat er sprake was van "misbruik van het recht".

Ook sluiten de vonnissen van de rechter niet aan bij jurisprudentie. Dat zijn alle rechterlijke uitspraken die eerder zijn gedaan in vergelijkbare zaken en door rechters worden gebruikt om tot een oordeel te komen in nieuwe zaken.

'Had beter moeten weten'

Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht, zegt tegen FTM dat de rechter met deze actie "zaagt aan de stoelpoten van de onpartijdigheid van de rechterlijke macht".

De rechtbank Noord-Holland zegt in een reactie aan FTM dat de rechter "veel gemeenten onnodig heeft belast" en dat hij vanwege zijn positie "beter had moeten weten". De rechtbank gaat met hem in gesprek en onderzoekt of er gevolgen moeten komen voor zijn daden.

"Een bittere pil voor Utrecht", noemt burgemeester Sharon Dijksma het volle stroomnet in haar stad. De voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie vindt het "waardeloos" dat de afsluiting van het stroomnet nodig is.

Gisteren werd bekend dat burgers en bedrijven in een deel van de provincie Utrecht geen nieuwe stroomaansluiting kunnen krijgen. Het is voor het eerst in Nederland dat er een regionale stop is. De Rijksoverheid heeft besloten dat per 1 juli het stroomnet op slot gaat. Nieuwe aanvragen belanden op een wachtlijst.

Burgemeester Dijksma stelt dat Utrecht de grootste woningbouwlocatie van Nederland is, en noemt de woningnood "de grootste echte crisis van deze tijd".

Ook Senna Maatoug, wethouder energie en klimaat in Utrecht, zegt dat ze even stil was van het nieuws. "We hebben er echt buikpijn van", zegt ze tegen de NOS. Door de stroomstop kunnen er niet alleen geen nieuwe aansluitingen bij komen, maar kunnen mensen thuis ook geen zwaardere aansluiting krijgen.

Volgens Maatoug heeft 70 procent van de woningen in de stad Utrecht een zogeheten 1-faseaansluiting, waarbij je niet ook kunt koken op inductie of een elektrische auto kunt opladen met een eigen laadpaal. Deze mensen kunnen geen zwaardere aansluiting krijgen en voor die duurzame alternatieven kiezen, nu het net op slot gaat.

De wethouder zit ermee dat de stad burgers niet kan vertellen wat het volle stroomnet precies voor gevolgen heeft. "We weten dat de stroomstop er komt, maar verder is er totale onduidelijkheid. Tot 2033 staat de bouw van 30.000 woningen op de planning, we willen van het kabinet weten hoe die bouw door kan gaan. En wat als er ad hoc een school bijgebouwd moet worden? We willen dat het rijk naast ons komt staan en gaat helpen met de doorgang van die belangrijke dingen."

Olof van der Gaag, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie, noemt het waardeloos dat de afsluiting van het stroomnet nodig is. "En ook dat het uitbreiden van het stroomnet zo ontzettend lang duurt in Nederland". Van der Gaag ziet een patroon, niet alleen in de regio Utrecht. "Het duurt hier vaak wel tien jaar voordat er aan de bouw van een hoogspanningsstation kan worden begonnen. We zijn vooral bezig met praten en papieren invullen, en niet met bouwen."

In de regio Noord-Utrecht zoekt Tennet al lang naar een nieuwe locatie voor een hoogspanningsstation, zegt Van der Gaag. "Ze kijken nu naar een tiende locatie, de eerste negen opties zijn gesneuveld in de procedures. De ene gaat het niet door vanwege cultureel erfgoed, de andere keer door natuurregels. Nederland is gewoon traag, en daar betalen we nu in Utrecht de prijs voor."

Volgens Van der Gaag ligt de oplossing in het slimmer omgaan met stroom. "Er zijn piekuren op het elektriciteitsnet, we moeten net als in de trein de daluren juist benutten. We moeten bijvoorbeeld elektrische auto's of vrachtwagens opladen als er veel zonnestroom is. We moeten ons niet uit het veld laten slaan."

Ook noemt hij bijvoorbeeld hybride verwarmen: "wanneer het druk is op het net, kan een cv-ketel het overnemen". Er kan volgens hem ook beter stroom worden opgewekt op plekken waar veel stroom wordt gebruikt. "Bijvoorbeeld door meer zonnepanelen en windmolens met batterijen te bouwen op plekken als bedrijventerreinen."

"Mensen hebben kennelijk een schrikreactie nodig om echt in actie te komen. Ik hoop dat we de lastige dingen gaan doen waar we normaal met een boogje omheen lopen."

Burgemeester Dijksma wil het er niet bij laten zitten, zegt ze in een bericht op sociale media. "Ook omdat we de Rijksoverheid al veel eerder hebben gewaarschuwd." Ze vindt dat het kabinet een morele plicht heeft en verantwoordelijkheid draagt, ook vanwege het kabinetsplan voor de bouw van nieuwe wijken of zelfs steden.

Het kabinet onderzoekt of rapper Kanye West, ook bekend als Ye, toch geweigerd kan worden. Minister Van den Brink van Asiel en Migratie laat bekijken of er "aanknopingspunten" zijn om hem niet in Nederland toe te laten.

De Amerikaanse artiest staat geboekt voor twee optredens in juni in het Gelredome in Arnhem, maar er is veel kritiek op zijn komst, ook in de Tweede Kamer. Dat komt doordat Ye zich in 2025 geregeld antisemitisch uitliet en waardering uitsprak voor Adolf Hitler. Dit jaar zei hij dat hij daar spijt van heeft en dat zijn gedrag te wijten is aan zijn bipolaire stoornis.

Hoge drempel

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid zei gisteren in een Kamerdebat over antisemitisme dat zijn collega bekijkt of er redenen zijn om Ye tegen te houden, maar hij gaf daar wel "een winstwaarschuwing" bij.

"Wij hebben een vrij hoge drempel in Nederland voor we iemand de toegang kunnen ontzeggen. Er moet sprake zijn van een dreigende verstoring van de openbare orde of de veiligheid." Volgens Van Weel is het nog maar de vraag of dat zo is bij deze muzikant.

De minister herhaalde een paar keer dat hij de uitspraken van de rapper persoonlijk verwerpelijk vindt. "Hij treedt niet op op mijn 50e verjaardag dit jaar, zullen we maar zeggen."

Andere Europese landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Polen hebben Ye wel ongewenst verklaard, maar volgens Van Weel heeft elk land zijn eigen regels.

De oorlog in het Midden-Oosten raakt inmiddels ook het vertrouwen van Nederlandse consumenten. Vanwege zorgen over stijgende prijzen, bijvoorbeeld aan de pomp, stellen steeds meer mensen grote aankopen uit. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het CBS meet elke maand het vertrouwen van consumenten in hun financiële situatie in het komende jaar. Dit vertrouwen daalde in april hard. De daling was zelfs de grootste sinds het gekelderde consumentenvertrouwen uit 2020. Dat was tijdens de uitbraak van het coronavirus.

Gezakt naar -44

Bij een neutraal consumentenvertrouwen staat de stand van de meting van het CBS op nul. Op dat moment is de ene helft van de bevolking positief, de andere helft negatief. In januari 2000 bereikte de stemming met +36 de hoogste stand ooit. Gemiddeld lag het consumentenvertrouwen de afgelopen twintig jaar op -11.

De laatste jaren is het consumentenvertrouwen chronisch laag en dat heeft volgens Frank Notten, econoom bij het CBS, verschillende oorzaken. "De coronacrisis, daarna de inval in Oekraïne, en de hoge energieprijzen. Hierdoor haalde het consumentenvertrouwen in september 2022 een historisch dieptepunt van -59."

Nu zakte het vertrouwen van -30 in maart naar -44 in april. "Dat is echt uitzonderlijk veel", zegt Notten. Het is de op een na grootste daling sinds het CBS is begonnen met het bijhouden hiervan, in april 1986.

Patroon

Het consumentenvertrouwen lijkt mee te bewegen met het geopolitieke nieuws. "Sinds Trump aan de macht is, volgt het nieuws elkaar snel op en het consumentenvertrouwen lijkt dit patroon te volgen." Bij het CBS kunnen ze niet exact aangeven waarom mensen nú negatiever zijn geworden.

"De onzekerheid rondom Groenland, de zogenoemde 'Liberation day' van Trump, de oorlog in het Midden- Oosten. Dat zijn allemaal momenten dat je het vertrouwen opeens ziet dalen", aldus Notten.

Hand op de knip

Consumenten maken zich tegenover de onderzoekers van het CBS zorgen over hun portemonnee en vinden het daarom nu geen goed moment om grote aankopen te doen. "Boodschappen heb je altijd nodig en op grotere aankopen kun je makkelijker bezuinigen", zegt Notten.

Doorgaans is een grote daling van het consumentenvertrouwen daarom een opmaat voor een stilvallende economie. Het kan ook weer snel omslaan. In coronatijd verbeterde het vertrouwen na twee maanden, onder meer door de financiële steun tijdens de lockdowns.

Goedemorgen! De gestolen Roemeense gouden helm en twee armbanden zijn weer te zien in een museum in Boekarest en in de Tweede Kamer is een debat over het door het kabinet aangekondigde steunpakket om de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten te verzachten.

Het weer vandaag: vandaag is het zonnig en wordt het bij een zwakke of matige noordoostenwind 14 tot 18 graden. Vanavond is in het noorden kans op lage bewolking vanaf zee.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

De Amerikaanse president zegt dat het bestand met Iran wordt verlengd. Het tijdelijke staakt-het-vuren blijft gelden totdat Iran een tegenvoorstel heeft gedaan "en gesprekken zijn voltooid", aldus Trump op sociale media. Daarmee blijft vaag voor hoelang het bestand blijft gelden.

In de nacht van dinsdag op woensdag waren er geen berichten van aanvallen over en weer. Toch is er nog veel onduidelijk. Zo is niet bekend of Iran instemt met het verlengen van het staakt-het-vuren.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Bekerwinnaar AZ werd gisteren gehuldigd in Alkmaar. Wie de grootste feestvierders zijn? Bekijk het in deze compilatie:

Fijne dag!

Een grap van een Youtubekanaal lijkt de oorzaak van een fatale schietpartij waarbij twee onschuldige Syrische jongens om het leven zijn gekomen. Een derde slachtoffer wist te ontkomen. De schietpartij was op nieuwjaarsdag. 

Een halfuur voordat Efe Y. het vuur zou hebben geopend, werd hij dreigend gebeld door de Youtuber. Y. zou daarop hebben gezegd dat de man naar 'die blauwe brug' moest komen, doelend op een brug in het Piet Wiedijkpark. Als de verdachte daar aankomt, opent hij het vuur op drie nietsvermoedende jongens. "Zij waren op de verkeerde plaats op de verkeerde tijd", zegt het Openbaar Ministerie vandaag tijdens een eerste pro forma zitting. 

Prank call

Het Youtubekanaal, Rouand YT, haalt vaker zogeheten prank calls uit tijdens livestreams. Mensen kunnen geld doneren en een telefoonnummer doorgeven om te bellen. Ruim een halfuur voor de fatale schietpartij doneert een kijker een bedrag en stelt voor Efe Y. te bellen met een gangsterverhaal. "Zeg dat je geld krijgt en uit Rotterdam-Zuid komt." In het gesprek reageert Y. fel: "Kom naar die brug, hoerenkind." Er wordt heftig gescholden en uiteindelijk gaat Y. naar het Piet Wiedijkpark. 

Drie Syrische jongens uit een azc aan de Sloterweg zijn op dat moment onderweg naar de McDonald's en komen door het Piet Wiedijkpark. Op het moment dat zij het park ingaan, worden zij beschoten. Twee van hen overleven het niet. Een derde slachtoffer weet te ontkomen. 

Getuigen en schotresten

Het onderzoek naar de schietpartij is nog in volle gang, maar verschillende getuigen hebben al verklaringen afgelegd. Kort na de schietpartij zou Y. tegen een getuige hebben gezegd dat hij de schutter zou zijn geweest. "De verdachte heeft tegen de getuige verteld geschoten te hebben, omdat er nog mensen laat daar waren. Ook zou verdachte hebben gezegd dat er nog een derde slachtoffer was die had weten te ontkomen, terwijl dit op dat moment nog niet in media gedeeld was", zo vertelde de officier van justitie vandaag. 

Na het contact zouden getuigen en verdachte ook nog contact hebben gehad via Whatsapp waar onder andere wordt gerefereerd aan een vuurwapen en uit het zicht voor de politie blijven. Daarnaast is er bij een doorzoeking van de woning van de familie van Y. een zilverkleurig vuurwapen gevonden. Ook zijn er schotresten gevonden op een broek van de verdachte. 

De verdachte is vermoedelijk de avond van de schietpartij op camerabeelden rondom het park gesignaleerd. Na het telefoontje liep Y. vanaf het huis van zijn oma naar het Piet Wiedijkpark toe, wat op een paar minuten lopen ligt. 

Zorgmachtiging

De verdachte heeft een zorgmachtiging vanwege psychosociale problemen. Zo heeft Y. complexe PTSS in combinatie met schizofrenie. De medicatie die de verdachte hiervoor slikt, heeft hij al zes maanden niet gebruikt, zo verklaarde Y. Een zorgmachtiging hoeft niet te betekenen dat diegene verplicht moet worden opgenomen in een kliniek. Het kan namelijk ook ambulante zorg zijn. 

Het onderzoek gaat nog verder. De verdachte wordt binnenkort onderzocht in het Pieter Baan Centrum. Op 8 juni is een tweede pro forma zitting. 

Een voetganger is rond het middaguur gewond geraakt bij een aanrijding met een lijnbus op het kruispunt van de Elandsgracht en de Marnixstraat. Het gaat om een man.

Het ongeluk gebeurde rond 11.45 uur. Brandweer, ambulance en politie werden opgeroepen om hulp te verlenen. Het slachtoffer is naar het ziekenhuis gebracht. 

Hoe het ongeluk kon gebeuren, is nog onduidelijk. 

Zorgverleners en huisartsen in de stad slaan alarm over het toenemende aantal jongeren dat door het gebruik van vapes verslaafd raakt aan nicotine. In een brandbrief aan de gemeenteraad wordt gevraagd om strengere maatregelen tegen het vapen. 'Om onze jeugd bescherming te bieden'. 

"Waar we de afgelopen jaren zagen dat het aantal rokers langzaam afnam, is er recent onder de jeugd onder 18 jaar juist een toename te zien, terwijl de verkoop juist aan deze jongeren illegaal is", schrijven de artsen.

In een brandbrief vragen de Amsterdamse Huisartsenalliantie en het Amsterdam Rookalarm aan de gemeente Amsterdam om 'de jeugd in bescherming te nemen tegen de machtige tabakslobby'. 

In de brief wordt gewezen op een onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), waaruit blijkt dat jongeren ook bij reguliere verkooppunten nicotine kunnen kopen:  "En juist in Amsterdam staan deze winkels overal. In Amsterdam is er gemiddeld voor iedere middelbare school één nicotineverkooppunt binnen 5 minuten lopen en zelfs gemiddeld zes binnen 5 minuten fietsen". 

Amsterdamse huisartsen en zorgverleners maken zich grote zorgen over de jonge leeftijd waarop kinderen verslaafd raken en wijzen nog maar eens op de gevaren: verstoring van de ontwikkeling van de hersenen, concentratieproblemen, stress en longaandoeningen. 

Uitbreiding rookvrije zones en meer toezicht 

In de brandbrief roepen ze de gemeenteraad op om in de coalitiebesprekingen beschermende maatregelen op te nemen. Want 'alleen met hulp van de politiek kunnen we deze problemen oplossen'. 

Burgemeester Halsema heeft met spoed twee maanden cameratoezicht ingesteld in en rondom de De Leeuw van Vlaanderenstraat in de Kolenkitbuurt. Daar ging in de nacht van zondag op maandag een explosief bij een voordeur af. Om 2.00 uur was er een knal te horen en een zwartgeblakerde gevel boven de deur te zien. Die nacht waren er maar liefst drie explosies in de stad. 

Een woning op de De Leeuw van Vlaanderenstraat werd in mei 2025 al gesloten. Daar gingen in januari dat jaar vier explosies af. Ook bij een ander pand in de straat ging er, ondanks cameratoezicht, in het voorjaar van 2025 een explosief af. Eerder deze maand brandden er al meerdere auto's uit in de straat. 

Volgens buren is de onlangs getroffen voordeur dezelfde als die eerder doelwit was, maar dat is nog niet officieel bekendgemaakt. Bij de explosie deze week waren de bewoners thuis, maar raakte niemand gewond. De drie explosies in de nacht begin deze week onderzoekt de politie nog.

Volgens de burgemeester hebben de incidenten een grote impact op de buurt gehad. "Het is net oorlog'', zei een buurtbewoner tegen AT5. Er is vrees voor verdere openbare ordeverstoringen, erkent een woordvoerder van Halsema. Het cameratoezicht geldt tot en met 21 juni. 

In De Straten van Amsterdam trekt AT5 de stad in op zoek naar bijzondere verhalen van Amsterdammers uit alle hoeken van de stad. Deze week gaan we naar Braak en Bosch in Osdorp.  

Als je het woord 'verbinder' opzoekt in het woordenboek zie je een foto van Sheila. Sinds haar verhuizing uit Kraaiennest 25 jaar geleden organiseerde ze de eerste Keti Koti in Osdorp en menig kinder- moeder- of kookgroep in het stadsdeel. Alsof ze het niet druk genoeg heeft ze ook een rol als basja (gezagsdrager) van haar Marronstam. Zo heeft ze bijvoorbeeld onder andere Jeangu Macrooy begeleid toen hij naar Nederland kwam. “Ik ben een verbinder, zo mag ik mezelf wel noemen.” zegt ze. 

Haar zoon Rowsu vormt samen met zijn broer Jimmy het muziekduo Tres Navy. Samen zijn ze een hecht team en hebben ze zelfs al in Paradiso gestaan. “Heel veel mensen zeggen om privé en zakelijk gescheiden te houden, maar dat doen wij precies niet, wij luisteren niet naar mensen.” Ze maken onder andere muziek over waar ze vandaan komen en wat ze hebben meegemaakt in de buurt. Sheila is bij elk concert aaanwezig.  

Als we de hoek omgaan komen we bij de vriendinnen van Sheila: Jacqueline en Moene. Samen vormen ze een Surinaamse kookgroep met nog een paar vrouwen. De drie vrouwen hebben samen een voorproefje gegeven van wat ze zo allemaal maken tijdens zo een kookgroep. Tegenwoordig koken ze elke twee weken op de maandag in de HvA. “We konden nergens vinden om te koken en toen kwamen bij de HvA en we vroegen gelijk of we daar met een groepje konden koken.” vertelt Moen.

Jacqueline, die nu hier nu al 19 jaar woont, laat haar uitzicht op de Osdorperban zien. Alles is eigenlijk perfect aan de buurt, maar er is één ding dat Jacqueline zeker mist in de buurt en dat is een specifieke supermarkt.  

Bekijk de aflevering ook op Youtube.

Het kabinet trekt dit jaar 700.000 euro extra uit voor de beveiliging van Joodse gebouwen en instellingen, waarmee het totaal komt op 2 miljoen euro. Dat heeft minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) bekendgemaakt. 

Aanleiding zijn volgens Van Weel de recente aanslagen op Joodse instellingen, waaronder die op de Joodse school Cheider in Buitenveldert en op een synagoge in Rotterdam. Het geld is bedoeld voor de beveiliging van onder meer scholen, religieuze gebouwen, culturele instellingen en evenementen.

Vorig jaar was 1,3 miljoen euro beschikbaar, maar de vraag naar beveiliging bleek groter dan dat bedrag toeliet. Daardoor konden niet alle aanvragen worden gehonoreerd. Daarom komt er nu 700.000 euro bovenop.

De Joodse school Cheider in Buitenveldert werd in de nacht van 13 op 14 maart opgeschrikt door een explosie bij de buitenmuur van het terrein. Twee daders kwamen aan op een motorscooter, waarna een van hen een voorwerp tegen de muur plaatste. Daarna sloegen ze op de vlucht. Hoewel de verdachten op camerabeelden zijn vastgelegd, is er nog niemand aangehouden.

Extra maatregelen

De driehoek (politie, justitie, burgemeester) beschouwt de explosie als een gerichte aanslag tegen de Joodse gemeenschap en kondigde aan extra maatregelen te nemen, bovenop de al permanente beveiliging van Joodse scholen en instellingen in de stad. Burgemeester Halsema zei daarover te overleggen met het kabinet en burgemeesters in andere steden. 

De nacht voor de explosie bij de school in Buitenveldert werd brand gesticht bij een synagoge in Rotterdam. In die zaak zijn wel verdachten aangehouden: vier tieners. 

De politie is extra zichtbaar bij Joodse instellingen in Amsterdam

De opvang van dak- en thuislozen die oorspronkelijk in Boerderij Langerlust in Zuidoost zou komen, komt niet op de alternatieve locatie op de Abcouderstraatweg. Het is wethouder Rutger Groot Wassink (Opvang) niet gelukt om dat gebouw te kopen. Buurtbewoners waren in 2024 fel tegen een grote zorginstelling op Langerlust bij Gaasperplas, de originele locatie. Daarom werd er gezocht naar een alternatieve plek, maar die valt dus nu af.

De beoogde locatie op de Abcouderstraatweg ligt in het Groen Gebied Amstelland, het landelijke stuk dat gezamenlijk beheerd wordt door aangrenzende gemeentes Amsterdam, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en de provincie Noord-Holland. De grond rondom de werkplaats is van Staatsbosbeheer. Nu de instelling daar niet komt, zoekt de gemeente weer een andere locatie in Zuidoost.

Ruilen

In eerste instantie wilde Groot Wassink de werkplaats graag ruilen tegen Boerderij Langerlust. Die voormalige boerderij is in handen van de gemeente. De ruil lukte echter niet. Een koop bleek na anderhalf jaar onderhandelen te duur en te risicovol, schrijft Groot Wassink in een brief aan de gemeenteraad.

De wethouder van GroenLinks laat het aan het nieuwe college om te beslissen waar de zorginstelling in Zuidoost dan wél moet komen. 'De urgentie en noodzaak van de woonzorgvoorziening zijn onverminderd groot', aldus Groot Wassink. Op dit moment worden de plannen voor Langerlust 'on hold' gezet, maar het is niet helemaal uitgesloten dat de opvang daar alsnog komt. 

AT5 maakte eerder een reportage over het verzet van buurtbewoners tegen een grote zorginstelling op Boerderij Langerlust:

Vrijdag opent het nieuwe onderkomen van The Black Archives in het pand van het Suriname Museum aan de Zeeburgerdijk in Oost. Duizenden boeken, documenten en objecten over de zwarte geschiedenis en erfgoed, verhuizen daarmee van het tijdelijke onderkomen op het Bijlmerplein in Zuidoost, naar een definitieve plek in de stad.

"Dit is The Bklack Archives 2.0", zegt directeur Mitchell Esjas trots. "Er is hier van alles te zien, zoals boeken van vrijheidsstrijder Anton de Kom tot protestborden van de anti-Zwarte Piet demonstratie in Volendam. Kijk, het geel van het ei waarmee de borden bekogeld werden, zit er nog op. Het laat zien dat er hard gestreden is voor gelijkheid."

"In The Black Archives, zijn boeken, documenten en objecten te zien, die de zwarte geschiedenis vertellen, van binnenuit, en niet vanuit koloniaal perspectief, zoals lang het geval was in de geschiedenisboeken in Nederland", vertelt Esajas.

Van Zuidoost naar Oost

The Black Archives begon in 2015 met een kleine bibliotheek in Noord. Na een jaar verhuisde de collectie naar het pand van vereniging Ons Suriname, waar nu het Suriname Museum huist. Na een tijdelijke huisvesting op het Bijlmerplein in Zuidoost vanwege de verbouwing, zijn The Black Archives weer terug op het oude nest. De ruimtes met metershoge boekenkasten, protestborden en beelden zijn klimaatneutraal zodat alles goed bewaard kan blijven.

Esajas: "We hopen dat iedereen meer leert over dit stukje gedeelde geschiedenis. Want we geloven dat als je meer weet over de zwarte geschiedenis je ook beter met elkaar kan omgaan, en er minder racisme en discriminatie zal zijn, dat is onze missie. Het zou mooi zijn als er veel schoolklassen langskomen, en hier van leert, want verandering begint bij de jongste generatie."

Vrijdag gaat The Black Archives open voor publiek met de tentoonstelling Echo's of independence over de strijd om onafhankelijkheid van gekoloniseerde landen.

De Nieuwmarkt is vanaf vandaag weer het decor voor de jaarlijkse Aprilfeesten. Al sinds 1988 is het gratis toegankelijke buurtfestival een plek waar jong en oud samenkomt en geniet van eten, drinken en muziek.

De start van het festival begint in ieder geval zonnig. Bram Vollaers, die al vanaf de eerste editie betrokken is bij de Aprilfeesten, is er klaar voor. Ook dit jaar is de strekking hetzelfde. "De opzet an sich gaan we nooit veranderen, want dat is niet de bedoeling", aldus de organisator.

De Nieuwmarkt ziet inderdaad de 'zekerheidjes' van de Aprilfeesten ook dit jaar weer terugkeren. Zo staan de zweefmolen, het reuzenrad en de grote muziektent weer op het plein. Juist de herkenbaarheid van het festival zijn de kracht, vindt de organisatie. "Ik denk dat het daarom een succes is en dat je vasthoudt aan wat je vroeger hebt gedaan", aldus organisator Tomas Aarden. "En niet dat ze denken: wat gebeurt hier nou?"

Juist door de herkenbaarheid zijn ook veel bezoekers juist vandaag al vroeg op de dag aanwezig. "Ik heb letterlijk mijn vakantie omgeboekt omdat mijn seizoensbeleving niet compleet is als ik niet op dit plein zit", vertelt een vrolijke bezoeker in de zon. Een ander: "Het is een beetje dorps en dat is Amsterdam vaak niet."

Buurt bepaalt

In de bijna veertig jaar dat de feesten georganiseerd worden is de insteek altijd hetzelfde. Van de buurt, voor de buurt.  In 1988 ontstond het feest nadat de buurt de Nieuwmarkt wilden opfleuren. In die tijd was het namelijk allesbehalve gezellig rondom het Waaggebouw, dat vervallen en dichtgetimmerd was.

Het plein voor het Waaggebouw diende als parkeerplaats. Buurtbewoners stapten daarom naar de gemeente met een voorstel om de auto's te verbannen en een jaarlijks feest in april te organiseren. Ook de omliggende straten waren nogal anders. "Als je over de Zeedijk liep met een camera was je hem halverwege al kwijt en overal waren junkies, die waren de baas", beschrijft Vollaers. "Ik weet nog dat we dat gehad hadden."

Een vast onderdeel van de Aprilfeesten is het buurtontbijt. Dat zal dit jaar op zondagochtend zijn. De feesten duren tot en met Koningsdag. 

Op de Bos en Lommerweg in West is eind van de middag een ongeluk gebeurd waarbij een auto op zijn kop terecht is gekomen. De auto liep daarbij flinke schade op. Niemand raakte gewond. Een van de betrokken bestuurders is aangehouden door de politie. 

Bij het ongeval waren meerdere auto's betrokken. Twee ambulances kwamen op het ongeluk af. Ook moesten twee auto's worden weggesleept. De bestuurder is in de buurt van het ongeval aangehouden. 

Op het eerste oog lijkt het een typfout maar het staat er toch echt: de kaartjes gaan online voor Karol G die optreedt op 10 juli 2027. Over bijna anderhalf jaar dus. Wie nog nooit van de Colombiaanse zangeres heeft gehoord, zal daar misschien versteld van staan. Voor haar 73 miljoen volgers op Instagram heeft de Johan Cruijff Arena de aftelklok aangezet: je kan haar al zien over 445 dagen.

Het concert wordt op de site van de Johan Cruijff Arena groots aangekondigd als onderdeel van haar Viajando Por El Mundo Tropitour. Deze zomer doet de reggaetonartiest met die tour de Verenigde Staten aan, volgende zomer komt ze onder andere naar Londen, Düsseldorf en Amsterdam. In 2024 was ze al in ons land: Karol G stond toen in de Ziggo Dome nadat ze een Grammy had gewonnen. Ook nam ze een nummer op met DJ Tiësto en zet ze een oranje hartje achter de Facebook-aankondiging.

Dat ze al wat van de wereld gezien heeft, blijkt ook uit haar videoclips. Zo gaat Karol in 'Latina Foreva' op wintersport - al lijkt haar winterkleding niet helemaal geschikt voor de Europese Alpen - en danst ze met rapper Nicki Minaj in 'Tusa' (Hartpijn) in een paleis gebouwd in de Italiaans classicistische stijl. Beide nummers hebben honderden miljoenen streams op Spotify. Haar hit 'Provenza' is meer dan 1,7 miljard keer beluisterd.

Harry Styles

De tickets voor het concert gaan volgende week in de verkoop. De prijs van een kaartje is nog niet bekend. Prijzen voor tickets van shows in het stadion kunnen al gauw oplopen tot honderden euro's. Karol G is ook beoefend headliner: vorige week speelde ze als eerste latina-artiest op het hoofdpodium van het Amerikaanse muziekfestival Coachella.

Dit jaar kunnen de concerten van een andere topartiest, Harry Styles, voor problemen zorgen: Ajax moet mogelijk play-offs voor Europees voetbal spelen tijdens zijn optredens. Als Ajax als vijfde of lager eindigt, moet het voor die wedstrijden uitwijken naar een ander stadion. 

De politie heeft vandaag een 17-jarige jongen uit Lelystad aangehouden die wordt verdacht van belediging en mishandeling. Begin vorige maand werd iemand die wandelde over de Oosterdokskade geslagen en in het water getrapt. De politie is nog op zoek naar twee andere verdachten. 

Drie jongens lopen 2 maart op de Oosterdokskade als ze de voetganger tegenkomen. Daar zouden ze de voorbijganger hebben uitgescholden, waarna er ruzie ontstaat. De voetganger krijgt een klap. Als het slachtoffer een brilglas - dat door de klap op de grond gevallen is - wil oppakken, trapt een van de jongens de voetganger, die daardoor vijf meter lager in het water invalt. 

Het slachtoffer weet zelfstandig uit het water te klimmen en wordt ter plekke onderzocht door een ambulance. De drie verdachten zijn er dan al vandoor. Door een tip van een getuige en hulp van de Nederlandse Spoorwegen en het GVB kwam de recherche de verdachte op het spoor.

D66-minister Elanor Boekholt-O’Sullivan wil de wet betaalbare huur flink aanpassen. Die wet moet ervoor zorgen dat er een grens zit aan de huurprijs die verhuurders mogen vragen, maar pakt in de praktijk anders uit. Na de wetswijziging wordt het aanbieden van tijdelijke contracten aan studenten weer mogelijk, maar ook de huurprijzen kunnen in veel gevallen hoger worden. En de verwachting is dat vooral huurders in grote steden dat gaan voelen.

De huurwet, die in 2024 ingevoerd werd door voormalig minister Hugo de Jonge, staat inmiddels bekend als omstreden. Volgens de wet wordt er door middel van een puntensysteem besloten hoeveel huur een verhuurder maximaal mag vragen.

Het idee daarachter is dat het meer betaalbare huurwoningen op zou moeten leveren, maar in de praktijk gebeurde dat nauwelijks. En omdat de verhuur voor veel huisbazen met meerdere panden minder opleverde, kwamen er veel huizen in de verkoop, met als resultaat dat er uiteindelijk juist minder huurwoningen beschikbaar werden. 

Perspectief verhuurders

In een brief aan de Tweede Kamer laat minister Boekholt-O'Sullivan weten wat de wetswijziging precies in moet houden. Zo wil ze dat het huidige puntensysteem wordt aangepast, waarmee nu de huurprijs bepaald wordt. Door de wijziging zou bijvoorbeeld het missen van een buitenruimte zoals een tuin of balkon niet meteen betekenen dat de huur een stuk lager wordt.

Ook moet het weer mogelijk worden om tijdelijke huurcontracten aan te bieden aan studenten, iets wat nu alleen mogelijk is voor studenten van buiten de gemeente. Op deze manier hoopt de minister het verhuren van een woning weer aantrekkelijker te maken. 

Evert Bartlema, directeur van stichting !Woon, is op zijn zachtst gezegd geen voorstander van de wetswijziging. "Wij kijken met de stichting vanuit de belangen van de huurder, maar het is overduidelijk dat de minister dit alleen bedacht heeft met het perspectief van de verhuurder in gedachten."

Volgens hem was de daling van de woningverkoop na invoering van de wet niet zodanig alarmerend dat het nu al tijd is voor een wetswijziging. Als het aan Bartlema had gelegen, was er gewacht op de resultaten van de wetsevaluatie, die gepland staat in 2027. 

Vooral grote steden 

Omdat de WOZ-waarde in Amsterdam vaak hoger is dan in de rest van Nederland, is de kans groot dat de wet hier nog meer effect (lees: hogere huren) zal hebben. Met de zogenoemde WOZ-waarde bepaalt de gemeente hoeveel een woning waard is. 

Volgens de oorspronkelijke regels mag die WOZ-waarde maar voor maximaal 33 procent van het puntensysteem meetellen, waardoor veel woningen - ook op dure en centrale locaties - binnen de middenhuursector blijven. Die 33 procentregel blijft binnen de wetswijziging weliswaar ook bestaan, maar verhuurders mogen nu wel een opslag op de huur vragen. Daardoor kunnen huren in Amsterdam alsnog hoger uitvallen, ook al is de woning op papier middenhuur.

Hetzelfde geldt voor kleine rijksmonumenten. Momenteel zitten ook daar grenzen op de huurprijs, omdat het vaak om kleine woningen gaat. Na de wijziging mag de WOZ-waarde op kleine rijksmonumenten (onder de 40 vierkante meter) zwaarder meewegen. 

Volgens stichting !Woon gaat de wet voor huurders alleen maar negatief uitvallen. "Vooral in de grote steden ga je alleen maar meer betalen, daar is straks geen rondkomen meer aan." Volgens Bartlema heeft de minister zich laten leiden door het frame vanuit de vastgoedwereld. "De wet heeft precies gedaan waar hij voor bedoeld was, namelijk de scherpe randjes van de scheve prijs-kwaliteitverhouding weghalen. Maar nu kan er weer geld verdiend worden ten koste van de huurders."

Ook Volt-raadslid Juliet Broersen maakt zich zorgen. "Aan de ene kant zien we het negatieve effect van deze wet op de markt, dus we zien dat er veel particuliere woningen verdwijnen", zegt ze. "Aan de andere kant is het hele idee natuurlijk dat de wet huurders moet beschermen door extreme huren aan te pakken."

Volgens Broersen is het eigenlijk nog te vroeg om aanpassingen in de wet te gaan doen. "We willen eerst de aankomende evaluatie afwachten, voordat er aan die wet gesleuteld wordt."

Het Volt-raadslid zegt zich ook vooral zorgen te maken over de invoering van tijdelijke huurcontracten voor studenten. "Ik heb zoveel vrienden die in een onzekere situatie zitten, omdat de huurbaas misschien hun contract niet verlengd, zodat er daarna voor een hogere prijs iemand anders gaat wonen. Dat dat straks misschien weer kan, vind ik wel spannend." 

Toch zijn er ook voorstanders van de plannen van de minister. "Het wensdenken van Hugo de Jonge was dat dit een hoop betaalbare woningen zou opleveren, maar zo werkt de wereld niet. Dat hebben we nu wel gezien", zegt Ja21-raadslid Sytze Rijpkema. "Ik denk dus dat het goed is dat dit nu gebeurd. Doordat de huren in de vrije sector aan banden zijn gelegd, is er een enorme druk op de verhuurders komen te liggen. Het is hard nodig dat er wat rust op de markt ontstaat."

Of deze wetswijziging dé oplossing gaat bieden, durft Rijpkema niet te zeggen. "Het is een stap in de goede richting. Uiteindelijk hebben huurders altijd liever wel een woning dan geen woning."

The Black Archives zijn terug op de oude plek, en krijgen een permanent onderkomen in het Suriname Museum. En op de Nieuwmarkt is het de komende dagen weer een groot feest vanwege de Aprilfeesten. Dat en meer in het AT5 Nieuws van dinsdag 21 april, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk.