Salsatrombonist en zanger Willie Colón is op 75-jarige leeftijd overleden. Dat meldt zijn familie op sociale media. Colón overleed in New York, waar hij in 1950 werd geboren.

"Bedroefd laten wij jullie weten dat onze geliefde echtgenoot, vader en befaamde muzikant is overleden", schrijven zij in een verklaring. "We rouwen om zijn afwezigheid, maar zijn blij met de dierbare herinneringen die hij nalaat en die voor altijd zullen voortleven."

De Amerikaan met Puerto Ricaanse roots leerde trompet en trombone spelen in de Bronx, een wijk in de stad New York. Hij maakte in de jaren 70 en 80 meerdere albums, onder andere met de Panamese zanger Rubén Blades. Hun album Siembra uit 1978 werd een van de bestverkochte salsaplaten ooit.

Grammy Award

Tijdens zijn muzikale loopbaan werd hij meermaals genomineerd voor een Grammy. In 2004 sleepte hij er een binnen: de Latin Grammy Lifetime Achievement Award.

Volgens de verklaring is Colón overleden in het bijzijn van zijn familie.

In onderstaande video treedt Colón op met het nummer Oh Qué Será?

De Amerikaanse president Trump wil wereldwijd nieuwe importheffingen van 15 procent opleggen. Dat heeft hij aangekondigd via zijn platform Truth Social. Gisteren sprak hij nog van nieuwe heffingen van 10 procent.

Trump kwam met de nieuwe invoerrechten als reactie op een beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof. Dat haalde gisteren een streep door de heffingen die Trump sinds vorig jaar heeft afgekondigd op basis van een noodwet uit 1977. Volgens een meerderheid van de rechters had hij die wet daarvoor niet mogen gebruiken.

De president reageerde verontwaardigd op dat oordeel en kondigde meteen nieuwe heffingen aan, ditmaal op basis van een handelswet uit 1974 (artikel 122). Die staat de president toe een heffing van 15 procent op te leggen gedurende 150 dagen, om handelstekorten tegen te gaan.

Trump heeft de heffingen nu dus verhoogd tot dat maximum. Voor verlenging na die 150 dagen is overigens toestemming van het Congres nodig.

'Belachelijk besluit'

De president schreef op Truth Social dat hij met de 15 procent aan heffingen was gekomen "op basis van een grondige, gedetailleerde en volledige evaluatie van het belachelijke, slecht geschreven en buitengewoon anti-Amerikaanse besluit over invoerheffingen dat gisteren werd genomen".

Hij had al een presidentieel decreet getekend voor de nieuwe heffingen van 10 procent. Die gaan volgens dat besluit dinsdag in, de dag waarop Trump zijn State of the Union houdt, de jaarlijkse presidentiële toespraak over de staat van het land.

Het Witte Huis kon niet onmiddellijk antwoord geven op de vraag wanneer de president een decreet tekent dat de heffingen verhoogt naar 15 procent. Ook is onduidelijk waarom Trump niet meteen al koos voor importheffingen van 15 procent.

De nieuwe heffing stuit bij Trumps tegenstanders op kritiek, zowel uit Democratische als Republikeinse hoek. Die heffingen zorgen nog steeds voor oplopende kosten voor Amerikanen, zei de Democratische leider in de Senaat Chuck Schumer. "Ze gaan het Amerikaanse volk net zo hard raken als de oude heffingen."

Ook de Republikeinse senator Mitch McConnell verzet zich tegen de nieuwe heffingen. Hij vreest voor hogere huizenprijzen en schade aan de economie.

In Den Haag hebben vanmiddag duizenden mensen een optocht ter ere van het Chinees Nieuwjaar bezocht. In de wijk Chinatown was een optocht met kleurrijke draken- en leeuwenkostuums. Ook was er vuurwerk. Het Chinees Nieuwjaar begon officieel afgelopen dinsdag.

Een woordvoerder zegt tegen persbureau ANP dat er zo'n 10.000 mensen op de optocht waren afgekomen. Niet alleen mensen uit de Chinese gemeenschap kwamen kijken; ook veel andere inwoners en toeristen waren aanwezig.

Naast een optocht waren er in het Amare-theater activiteiten om het nieuwe jaar te vieren, die ook door enkele duizenden mensen werden bezocht.

Jaar van het Paard

2026 is volgens de Chinese astrologie het Jaar van het Paard. Dat staat volgens de astrologie voor een energieke, actieve en soms onstuimige periode met veel kansen en passie.

Na vijf dagen zit een groots opgezette wereldtop over kunstmatige intelligentie in India erop. Tienduizenden mensen, kopstukken van techbedrijven en leiders uit meer dan honderd landen waren erbij, maar veel heeft de top niet opgeleverd. Verder dan een gezamenlijke oproep tot een "veilige, betrouwbare en robuuste" AI kwamen de deelnemers niet.

Terwijl rond de top in de hoofdstad New Delhi werd geklaagd over verkeersproblemen, lange rijen, urenlang wachten en de enorme drukte, bogen wereldleiders en techmiljardairs zich binnen over de grote thema's en risico's rond kunstmatige intelligentie. De inzet: wereldwijde samenwerking, een internationale strategie voor inclusieve, veilige, betrouwbare en verantwoordelijke AI en een belangrijke rol voor India daarin.

India wil graag uitgroeien tot een centrum van AI-ontwikkeling. Het beschikt over een sterke IT-sector en meer dan een miljard internetgebruikers. Het land wil inzetten op de bouw van datacenters, maar daar is veel energie voor nodig, die het land onder meer met nieuwe kerncentrales wil genereren.

Het ambitieuze AI-beleid past in de steeds belangrijkere rol van India op het wereldtoneel:

De nieuwe infrastructuur vergt enorme investeringen, en ook daar ging het over op de top in New Delhi. Meer dan 250 miljard dollar (212 miljard euro) is er toegezegd door externe partijen om te investeren in AI in India, maakte IT-minister Ashwini Vaishnaw bekend. De Indiase Tata Group heeft daarnaast een samenwerkingsovereenkomst getekend met OpenAI (bekend van ChatGPT).

India ziet de top dan ook als een groot succes, ook omdat 86 landen een gezamenlijke verklaring hebben ondertekend. "Het bevorderen van veilige, betrouwbare en robuuste AI is essentieel voor het opbouwen van vertrouwen en het maximaliseren van maatschappelijke en economische voordelen", staat daarin.

De landen hebben echter geen concrete toezeggingen gedaan over internationale regels die dat mogelijk kunnen maken. Er waren wel beloftes over het bundelen van AI-onderzoekscapaciteiten, maar die zijn volledig vrijblijvend.

Vooral de Amerikaanse delegatie ziet niets in regulering. Vorig jaar in Parijs weigerde de VS om die reden zelfs de slotverklaring van die AI-top te tekenen. Volgens de Amerikanen zitten internationale regels de innovatie van kunstmatige intelligentie in de weg. Dat standpunt is niet veranderd. "Wij wijzen mondiale controle over AI volledig van de hand", liet de Amerikaanse delegatie in New Delhi weten.

De EU probeert kunstmatige intelligentie intussen juist wel te reguleren. De Franse president Macron en VN-secretaris-generaal Guterres waarschuwden in New Delhi voor AI-monopolies. "De toekomst van AI kan niet worden bepaald door een paar landen of worden overgelaten aan de grillen van een paar miljardairs", aldus Guterres. "AI moet van iedereen zijn."

Robothond

De top kwam verder vooral in het nieuws met een paar pijnlijke incidenten. Zo werd er een 'made in India'-robothond gepresenteerd die uit China bleek te komen. De Indiase universiteit achter de robothond probeerde de imagoschade te beperken: de universiteit was niet verantwoordelijk voor de robot zelf, maar wel voor zijn programmering.

Donderdag werd het ook even ongemakkelijk toen premier Modi de CEO's van techbedrijven het podium op riep. Zijn idee was de dertien CEO's gezamenlijk elkaars hand laten vastpakken en in de lucht te steken, als acteurs aan het einde van een toneelstuk. Iedereen deed mee en de beelden gingen de wereld over. Alleen Sam Altman (OpenAI) en Dario Amodei van concurrent Anthropic vermeden elkaars hand vast te pakken. Dat benadrukte volgens experts die de top volgden juist de rivaliteit tussen de AI-bedrijven.

Zo zag dat ongemakkelijke moment eruit:

Altman zei later over het incident dat hij verward was toen premier Modi zijn hand pakte. "Ik wist niet zeker wat er van ons verwacht werd."

Een van de techmiljardairs was er helemaal niet bij: Bill Gates zou donderdag een van de speeches geven tijdens de top, maar enkele uren van tevoren trok hij zich terug. Er werd geen reden gegeven voor zijn afwezigheid, maar vermoed wordt dat die te maken heeft met de commotie rond de contacten van Gates met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein.

De Gates Foundation zei dat de miljardair zijn toespraak niet zou houden "om ervoor te zorgen dat de aandacht gericht blijft op de belangrijkste prioriteiten van de AI Summit".

De wereldwijde AI-top wordt sinds 2021 jaarlijks gehouden. In New Delhi werd bekendgemaakt dat Zwitserland de volgende in 2027 zal organiseren, in Genève.

De Slowaakse premier Fico dreigt de noodstroomvoorziening aan Oekraïne af te sluiten als de olielevering naar zijn land niet wordt hervat. De aanvoer van olie door Oekraïne ligt al bijna een maand stil door een aanval op de Droezjba-pijpleiding. Volgens Oekraïne zat Rusland achter die aanval.

Slowakije is, net als Hongarije, afhankelijk van de toevoer van Russische olie via de Droezjba-pijpleiding, die via het noordwesten van Oekraïne naar de twee landen loopt. Beide landen beschuldigen Oekraïne ervan dat het te weinig doet om de olieleveringen weer op gang te brengen.

Eerder deze week hadden beide landen de export van diesel naar Oekraïne al gestaakt. Gisteren meldde Hongarije dat het een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne zal blokkeren totdat de olielevering wordt hervat. Dat geld is bedoeld om het land financieel te helpen en om de economie draaiende te houden.

Oekraïne heeft de uitspraken veroordeeld. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken wordt Oekraïne door Slowakije en Hongarije gechanteerd. "Ultimatums moeten naar het Kremlin worden gestuurd, zeker niet naar Kyiv", aldus het ministerie.

Alternatieve routes

Oekraïne heeft alternatieve routes voorgesteld zolang noodreparaties aan de pijpleidingen worden uitgevoerd, zoals over zee. Het Oekraïense ministerie zegt ook te hebben voorgesteld om niet-Russische olie naar de landen te leveren.

Bijna een vijfde van de elektriciteitsimport in Oekraïne wordt door Slowakije geleverd. Het mogelijke afsluiten van de noodstroomvoorziening aan Oekraïne heeft dan ook grote gevolgen.

Rusland voert deze winter geregeld aanvallen uit op energievoorzieningen in Oekraïne. Daardoor zitten duizenden mensen zonder stroom of verwarming. Het land heeft te maken met de strengste winter sinds het begin van de oorlog met temperaturen tot -20 graden.

Bij een schietpartij midden in het drukke winkelcentrum Kronenburg in Arnhem is vanmiddag iemand gewond geraakt. De politie heeft een verdachte aangehouden.

"De persoon is niet ernstig gewond geraakt", aldus een politiewoordvoerder bij Omroep Gelderland. Wel werd hij of zij uit voorzorg naar het ziekenhuis gebracht.

De schietpartij in het overdekte winkelcentrum gebeurde even na 15.00 uur. De verdachte sloeg op de vlucht, maar kon direct buiten het winkelcentrum worden opgepakt door de politie. Daarbij loste een agent een waarschuwingsschot.

'Mes gevonden'

Volgens nog onbevestigde berichten zou buiten het winkelcentrum ook een mes zijn gevonden dat in beslag is genomen door de politie.

Er is nog niets bekend over het motief voor de schietpartij. De politie heeft een deel van het winkelcentrum afgezet voor onderzoek.

In Lyon hebben enkele duizenden mensen deelgenomen aan een herdenkingsmars voor een extreemrechtse student. De 23-jarige Quentin Deranque overleed daar vorige week nadat hij zwaar was mishandeld door meerdere vermoedelijk extreemlinkse demonstranten.

De deelnemers, afkomstig uit heel Frankrijk, liepen een route van zo'n 1,5 kilometer door de stad. Ze hielden een minuut stilte voordat de mars iets na 16.00 uur begon. Onder de aanwezigen waren families met kinderen en moeders. Sommigen hadden hun gezicht bedekt.

De mars onder de naam "Lyon eist gerechtigheid voor Quentin, gedood door antifascisten" eindigde op de plek waar Deranque werd geschopt en geslagen door een groep mogelijk antifascistische gemaskerde demonstranten, waarbij hij een gebroken schedel en hersenletsel opliep. Deranque had banden met verschillende nationalistische en extreemrechtse bewegingen, zoals L'Action Française.

Er was veel politie op de been. President Macron had opgeroepen tot kalmte. De burgemeester van Lyon sprak van "een dag van extreme waakzaamheid". Voor zover bekend is de mars niet uit de hand gelopen. Volgens lokale media is één persoon aangehouden omdat hij een mes en een hamer bij zich droeg.

Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin:

"Er zijn veel veiligheidsmaatregelen genomen in Lyon. In eerste instantie wilde de burgemeester van Lyon niet dat de mars doorging, omdat hij bang is voor ongeregeldheden en de komst van extreemrechtse groepen uit het hele land en zelfs van buiten Frankrijk. Maar hij is niet degene die daarover gaat; de prefectuur en politie hebben in overleg met de minister van Binnenlandse Zaken besloten om het wel toe te staan.

De politie komt wel met veel mensen: meer dan 500 agenten en verschillende eenheden, zoals de CRS, de Franse mobiele eenheid. Omwonenden van de plek waar de mars plaatsvindt maken zich zorgen dat het uit de hand kan lopen. Sommige panden zijn dichtgetimmerd. Dat zegt wel iets over de spanning die hier heerst in Lyon.

De organisatoren van de mars zijn nauw verbonden aan verschillende extreemrechtse groepen. Zij herhalen dat de herdenkingsmars vandaag apolitiek is en dat ze nauw contact hebben met de politie, zodat het vandaag rustig zou moeten verlopen. Tegelijkertijd wordt er verwacht dat er verschillende extreemrechtse organisaties op af zullen komen, waarvan we weten dat ze gewelddadig kunnen zijn. We weten ook niet of er een extreemlinkse, antifascistische reactie zal komen. Als dat gebeurt, is de kans dat het misgaat een stuk aanzienlijker.

Jordan Bardella heeft zijn partijleden van het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) opgeroepen om niet naar de optocht te gaan, omdat hij niet wil dat zijn partij er op een of andere manier mee in verband wordt gebracht, zeker als het uit de hand loopt."

Lyon kent een harde kern van extreemrechtse en antifascistische groeperingen. Sinds de dood van Deranque zijn de spanningen tussen links en rechts opgelopen, zowel op lokaal als nationaal niveau.

Vooraanstaande Franse politici houden de radicaal-linkse partij La France insoumise (LFI) verantwoordelijk voor het gewelddadige klimaat waardoor de fatale mishandeling kon plaatsvinden. Die gebeurde in de marge van een toespraak van Europarlementariër Hassan van LFI bij de universiteit in Lyon.

Bij de geweldsuitbarsting waren volgens de Franse autoriteiten leden van La Jeune Garde betrokken, een antifascistische beweging die nauwe banden onderhoudt met LFI. De beweging werd vorig jaar door de Franse regering verboden. Premier Lecornu riep LFI op om schoon schip te maken en hun uitingen en ideeën te herzien.

Fel politiek debat

Donderdag zijn zeven verdachten aangeklaagd voor doodslag. Een van de verdachten is Jacques-Elie Favrot, die assistent was van parlementslid Raphaël Arnault van de LFI. Favrot gaf toe dat hij geweld heeft gebruikt, maar zei niet de fatale klappen of schoppen te hebben uitgedeeld. Ook een andere assistent van Arnault en een voormalige stagiair worden verdacht van betrokkenheid.

De dood van Deranque heeft de politieke spanningen in Frankrijk aangewakkerd in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van volgende maand. Woensdag moest het hoofdkwartier van LFI in Parijs ontruimd worden vanwege een bommelding. De politie kreeg een e-mail waarin iemand stelde dat LFI "zou boeten voor de moord op Quentin".

Macron zei na de mishandeling dat hij een onderzoek zal starten naar gewelddadige activistische groeperingen en volgende week in gesprek zal gaan met de premier en ministers. Ook in andere Franse steden wordt stilgestaan bij Deranques dood of zijn er tegendemonstraties.

Twee vliegtuigen van KLM zijn vanochtend tegen elkaar gebotst op Schiphol. Daarbij raakte niemand gewond, meldt KLM, die het incident "zeer uitzonderlijk" noemt.

De botsing tussen de twee Boeing 737's gebeurde op de grond. Eén vlucht was net geland vanuit Birmingham, de andere zou vertrekken naar Athene. Een van de toestellen stond stil, het andere was in beweging. Beide toestellen zijn naar een hangar gebracht voor controle. Hoe de botsing op Schiphol kon gebeuren, wordt nog onderzocht.

De passagiers en bemanning van beide vliegtuigen zijn na het incident naar de gate gebracht. KLM zegt dat alle passagiers zijn omgeboekt naar andere vluchten.

In Den Haag hebben enkele tientallen mensen gedemonstreerd tegen een alternatieve vorm van wonen. Bij het project komen onder anderen statushouders, asielzoekers en spoed-woningzoekers samen te wonen in één gebouw, zoals in enkele andere steden ook al gebeurt.

Onder spoedzoekers vallen groepen als jongeren die uit de jeugdzorg komen en daklozen. Daar kunnen mensen tussen zitten die na een scheiding geen huis meer hebben.

Bij de demonstratie in de Haagse Vogelwijk werd een spandoek ontvouwen met daarop de tekst: "Azc, nee! Seniorenwoning, ja!". Sommige demonstranten deden een Hitlergroet en ook liep iemand met een Prinsenvlag. Die oranje-wit-blauwe vlag werd vroeger gebruikt door de NSB.

De politie hield met honden toezicht op de demonstratie. Ook de Mobiele Eenheid (ME) was aanwezig. Op een gegeven moment riepen zij de omstanders op om weg te gaan uit de wijk. Mensen die niet naar die oproep zouden luisteren, zouden worden aangehouden. Uiteindelijk werden acht betogers opgepakt, meldt de politie. Ook raakte een agent gewond.

Volgens de gemeente was de demonstratie vooraf niet aangemeld. Daarom wees de burgemeester het gebied aan als veiligheidsrisicogebied. Dat houdt onder meer in dat de politie er preventief mensen mag fouilleren.

Angst voor geweld

De NOS sprak met andere tegenstanders van het woonproject; bewoners van de Vogelwijk, waar veel grote en luxe woningen staan. Zij geven aan te vrezen voor toenemend geweld in de wijk. "De gemeente had een veiligheidsplan opgesteld, maar dat is door deskundigen als onvoldoende beoordeeld", zegt een omwonende. "Van een nieuw veiligheidsplan hebben wij, de bewoners van de wijk, nog niets gehoord." De gemeente Den Haag zegt tegen de NOS dat het nieuwe veiligheidsplan in januari naar de gemeenteraad is gestuurd.

Behalve zorgen om het veiligheidsplan voor de wijk zijn er zorgen om wat er kan gebeuren als er meerdere "risicogroepen" mensen bij elkaar komen te wonen, zeggen bewoners. Daarin trekken ze een vergelijking met een soortgelijk woonproject in Amsterdam, waarbij 250 statushouders en studenten samen kwamen te wonen.

Daar ging het project op verschillende manieren mis. Bewoners werden bestolen en er was sprake van zedenmisdrijven, vrouwonvriendelijk gedrag en drugshandel.

Het complex in Den Haag wordt het grootste samenleefproject in Nederland. Er komen ongeveer 470 asielzoekers en statushouders te wonen.

'Haags project niet vergelijkbaar met Amsterdam'

Volgens de Haagse wethouder Mariëlle Vavier is het woonproject in de Vogelwijk niet te vergelijken met dat in Amsterdam. Al begrijpt ze de zorgen van mensen.

Volgens Vavier is het project in Den Haag veel ruimer opgezet: "Het pand is tien keer zo groot, met verschillende ingangen." Bewoners hoeven volgens de wethouder geen zorg voor elkaar te dragen, in tegenstelling tot in Amsterdam. "Daar waren studenten een soort community builders, om statushouders te helpen."

"Dit is niet samen wonen, maar meer samen leven, bij elkaar in de buurt", aldus Vavier.

Vavier zegt dat bij het project in Den Haag sociaal beheer wordt ingezet: professionals die er mede voor zorgen dat iedereen kan integreren. "Behalve dat er weerstand is bij mensen, zijn sommigen ook positief. Mensen willen helpen. Er hebben zich 200 vrijwilligers aangemeld om activiteiten te organiseren, zoals samen koken."

'Xenofobe redenen'

Voorafgaand aan de demonstratie had de gemeente zich voorbereid op de komst mensen met kwade bedoelingen. "We verwachten ook mensen met die met xenofobe redenen komen, sommigen die misschien niet eens in Den Haag wonen", zei Vavier vanochtend.

De zeehavenpolitie heeft gisteravond zes verstekelingen aangetroffen in een vrachtwagen. Dat gebeurde tijdens een grenscontrole bij een terminal voor een veerdienst in Vlaardingen.

De zes werden ontdekt door een speciaal getrainde zogeheten migratiehond. De Turkse bestuurder van de vrachtwagen is aangehouden voor mensensmokkel. De zes zogenoemde 'inklimmers' zijn ook aangehouden.

De migratiehond, die getraind is om mensen op te sporen, rook dat er mensen in de trailer zaten. Dat bleken er uiteindelijk zes te zijn, afkomstig uit Afghanistan en Irak. Onder hen was een minderjarige.

Verder onderzoek

Met inklimmers bedoelt de politie verstekelingen die in of onder een vrachtwagen illegaal naar een ander land willen reizen. Vaak krijgen zij hulp van derden, waarbij dan sprake is van mensensmokkel.

De Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM) doet verder onderzoek naar deze zaak.

Migranten in koeltrailer

Eerder deze week werden zeventien migranten aangetroffen in een koeltrailer in Hoek van Holland, onder wie zes minderjarigen. De trailer was onderweg naar het Verenigd Koninkrijk. Voor het incident werden twee verdachten aangehouden op verdenking van mensensmokkel.

Ze zijn er maar wat trots op, Bert en Lisette Huisman uit buurtschap Burghsluis op Schouwen-Duiveland. Vorige week gingen ze viraal met beelden van het drukbezochte vogelhuisje in hun tuin. Alleen al op Instagram hebben meer dan een half miljoen mensen de beelden van in- en uitvliegende mussen bekeken.

Bert Huisman besloot het vogelhuisje afgelopen zondag zelf te filmen vanuit het raam, meldt Omroep Zeeland. Te zien is hoe het ene na het andere musje op het huisje afkomt en vaak binnen een paar seconden weer wegvliegt.

Lisette Huisman zette het filmpje op sociale media. "En toen ging het los", lacht haar man.

Het filmpje waarmee Lisette en Bert Huisman viraal gingen, hier op Facebook:

De beelden en het getsjilp van de tientallen mussen bij elkaar op één plek zijn bijna ongeloofwaardig. Maar volgens Lisette is het er gewoon goed toeven voor de vogels. In de voortuin staan hagen met doornstruiken waar mussen graag verblijven. Speciaal voor de vogels hebben ze een vijver aangelegd met zoetwater. En de buurman is een boer die biologisch verbouwt. "Dat maakt een heel mooie biotoop voor ze", aldus Lisette. "Daar boffen we enorm mee."

Geen trucje

Onder het filmpje op sociale media vragen veel mensen zich af wat het geheim van Burghsluis is, maar dat is er dus niet. Bert en Lisette Huisman stoppen niets geks in hun vogelvoer, leggen ze uit. Ze hebben geen trucje en weten net zoveel van mussen als een doorsnee liefhebber.

Als ze dan toch een oorzaak moeten geven voor de grote interesse onder mussen: Bert Huisman heeft het huisje zelf gemaakt, van de houten balken van een schapenhek. "Daarmee heb ik openingen gecreëerd waar alleen heel kleine vogels in kunnen", legt hij uit. De musjes worden zo niet bedreigd door grotere vogels die via de Oosterschelde naar Burghsluis vliegen. Huisman: "Ze zitten daar veilig."

Tuinvogeltelling

Tot een paar jaar geleden deed Lisette nog mee met de jaarlijkse Tuinvogeltelling die in heel Nederland wordt georganiseerd. Inmiddels is ze daarmee gestopt, zegt ze. De tuinvogelcommissie kon simpelweg niet geloven dat ze vijftig à zestig mussen in heel korte tijd telde.

Het stel doet komende zomer wel mee aan de Zeeuwse tuin tweedaagse, waarbij veel Zeeuwen hun tuin openstellen. Maar voor een half miljoen bezoekers is dan geen plaats.

Met een enorme takelwagen is gisteren een kleine bunker op z'n definitieve plek gehesen bij de Noordboulevard in Scheveningen. Het gaat om een oude Nederlandse eenspersoonsbunker, die in de Tweede Wereldoorlog onder meer gebruikt is door Erik Hazelhoff Roelfzema, beter bekend als Soldaat van Oranje.

"De bunker werd veel gebruikt door verzetsstrijders die via het strand probeerden om mensen naar Engeland te vervoeren of radio's en andere spullen illegaal binnen te halen vanuit Engeland", zegt Jeroen Trimbos van het Atlantikwall Museum bij Omroep West. De bunker komt ook voor in de musical Soldaat van Oranje.

Het museum is blij dat er vlak bij het Carlton Beach Hotel eindelijk een definitieve plek is gevonden, want de bunker heeft een bewogen geschiedenis.

De minibunker werd in 1939 gebouwd door het Nederlandse leger en stond jarenlang halverwege het Kurhaus en de kop van de Noordboulevard. Totdat ruim zes jaar geleden de boulevard opnieuw werd ingericht en er geen plek meer was voor de bunker.

Sloop

Even was er sprake van sloop. Maar daar staken Trimbos en zijn collega's van het museum een stokje voor.

"We denken altijd dat alle bunkers langs de kust Duitse bunkers zijn. Maar dit is een Nederlandse bunker die net voor de Tweede Wereldoorlog is gebouwd", aldus Trimbos. De kazemat maakte deel uit van de Nederlandse kustverdediging. Het betonnen verdedigingswerk met drie schietgaten moest bescherming bieden bij een vijandelijke aanval vanaf zee. De muren zijn 80 centimeter dik en volledig uitgevoerd in gewapend beton. Om niet op te vallen, was de bunker weggewerkt in de strandmuur.

"Hij is alleen nauwelijks gebruikt door het Nederlandse leger. Want toen hij klaar was, stonden de Duitsers voor de deur", aldus Trimbos.

Ook de Duitse bezetter gebruikte de bunker niet. "Zij hadden namelijk hun eigen systeem gemaakt voor de Atlantikwall hier", zegt Trimbos. "Daar paste deze bunker helemaal niet in."

Contact Holland

Toch kreeg de bunker, officieel een S3-kazemat, een functie. Het betonnen gebouwtje werd belangrijk voor het verzet in de Tweede Wereldoorlog en dan vooral voor de operatie Contact Holland. Verzetsstrijders werden vanuit Engeland overgevaren en in bezet Nederland aan land gezet om bijvoorbeeld radiocontact met Engeland tot stand te brengen. Andersom werden verzetsstrijders van het strand dat bij de bunker lag opgepikt en overgevaren naar Engeland.

Bij Hazelhoff Roelfzema ging dat goed. Maar dat was niet altijd het geval, memoreert Trimbos. "In 1942 hebben hier ook mensen uit het verzet geschuild nadat ze de boot die hen zou vervoeren naar Engeland niet hadden gevonden", zegt hij. "Helaas werden ze toen ontdekt door een Duitse patrouille en dat is slecht afgelopen. Heel tragisch."

Zes jaar lang

Al die historische feiten waren voor het Atlantikwall Museum reden genoeg om de bunker te redden. Al had dat wel wat voeten in de aarde. Voordat er een definitieve plek gevonden was, stond het gebouwtje zes jaar lang opgeslagen op een tijdelijke locatie naast de Pier van Scheveningen.

Maar gisteren werd de bunker dan toch geplaatst. Dat was geen sinecure. "De bunker weegt 123 ton", vertelt aannemer Dirk-Jan van den Boogaard. 'Sinds afgelopen zomer zijn we al bezig met deze verplaatsing. Zo moesten we de juiste kraan vinden die het gewicht van de bunker kan dragen. Ook moesten we de helling hier vlak maken, want een kraan mag nooit op een helling staan."

Het was de moeite waard, zegt Trimbos. "Na al die jaren zijn we heel blij dat de bunker nu eindelijk een definitieve bestemming krijgt en een monument wordt voor de Engelandvaarders."

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

In het noorden van Thailand zijn deze maand 72 tijgers in gevangenschap doodgegaan door vermoedelijk een zeer besmettelijk virus en een bacterie. Autoriteiten proberen de uitbraak in te dammen en de tijgerverblijven te desinfecteren.

De precieze doodsoorzaak wordt nog onderzocht. Volgens het regionale bureau voor veeteelt in de stad Chiang Mai zijn de tijgers besmet met het hondenziektevirus. Dierenartsen troffen daarnaast een secundaire infectie met bacteriën aan. Eerder zeiden lokale autoriteiten nog dat het ging om kattenziekte.

De ziekteverschijnselen doen zich voor sinds 8 februari. Behandelen is lastig, zei de directeur-generaal van de nationale veeteeltautoriteit tegen Thaise media. Hij wijst erop dat het behandelen van zieke tijgers heel anders is dan het behandelen van honden en katten.

"Honden en katten leven dicht bij ons, dus als ze symptomen vertonen kunnen we meteen ingrijpen en behandelen", zegt hij. Bij tijgers is dat anders. "Tijgers leven niet dicht bij mensen. Tegen de tijd dat we merken dat er iets mis is, kan de ziekte al in een vergevorderd stadium zijn."

Dierentuin dicht

Het populaire dierenpark Tiger Kingdom Chiang Mai, waar bezoekers tijgers van dichtbij kunnen zien en aanraken, is tijdelijk gesloten. De directeur van het regionale bureau voor natuurbescherming noemt het aantal sterfgevallen "zeer ongebruikelijk".

Eerder stierven in Vietnam tientallen tijgers en enkele luipaarden aan vogelgriep. In Thailand was er in 2004 een grote uitbraak van vogelgriep in een tijgerdierentuin, waarbij meer dan honderd dieren doodgingen of werden afgemaakt om verdere verspreiding te voorkomen.

De actrice Femke Boersma, weduwe van de politicus Frits Bolkestein, is vorige week overleden, heeft haar familie bekendgemaakt. Ze was 90 jaar.

Haar leven valt uiteen in twee delen. In het eerste deel was ze een bekende actrice, in het tweede deel speelde ze een rol op de achtergrond als echtgenote van Bolkestein.

Oorlogservaring

Femke Boersma groeide op in Amsterdam als dochter van uiterst linkse ouders. Haar vader was een revolutionair socialist en bracht in de Tweede Wereldoorlog linkse Joden onder op onderduikadressen. In 1943 werd hij verraden. Toen de politie aan de deur kwam, werden Femke en haar moeder gedwongen haar vader te halen; twee Joodse vrouwen die bij hen in huis waren, werden opgepakt en naar vernietigingskampen gestuurd. Ook Femkes vader werd gearresteerd, maar overleefde de oorlog wel.

Het was voor haar een ingrijpende ervaring. Later werd gezegd dat elk gesprek van haar en Bolkestein, wiens vader in de oorlog vier jaar gedetineerd was geweest, uitliep op de oorlog.

Acteurstalent

Boersma bleek als middelbare scholier meer talent te hebben voor acteren dan voor 'blokken'. Toen ze 18 was, werd ze wegens haar blonde haren en lichtelijk verbaasde blik gespot voor de filmkomedie Het wonderlijke leven van Willem Parel. Deze Willem Parel, een plat sprekende Amsterdammer, was destijds een bekend typetje van Wim Sonneveld. In de film speelde Femke zijn vriendin.

Ze kreeg een relatie met de kunstenaar Aat Veldhoen, met wie ze ging samenwonen. Toen ze naar de toneelschool wilde, ging het uit. Voor haar opleiding moest ze vroeg de deur uit. "Dat trok Aatje niet", zei ze daar later over.

Ze had haar middelbare school niet afgemaakt, maar de toneelschool doorliep ze met gemak. Bij de diploma-uitreiking kreeg ze te horen dat in haar een "jeune amoureuse" zat, geschikt voor rollen met "psychologische diepgang".

Ze kreeg direct een contract bij de Nederlandse Comedie, die de Amsterdamse Stadsschouwburg als thuisbasis had. Ze bleef daar tien jaar aan verbonden.

De succesvolste productie waarin ze speelde, was Wie is er bang voor Virginia Woolf, van de Amerikaanse toneelschrijver Edward Albee. Het stuk trok in de vertaling van Gerard Reve in het hele land volle zalen en werd 250 keer opgevoerd. Boersma speelde Honey, de jonge echtgenoot van een hoogleraar biologie.

Bekendheid

Na de Nederlandse Comedie speelde ze negen jaar lang bij het Zuidelijk Toneel/Globe, en in de jaren 80 speelde en regisseerde ze bij Theater '80, een vrouwentheatergroep waarvan ze een van de oprichters was.

Ze kreeg ook bredere bekendheid doordat ze optrad in films, waaronder Wat zien ik!? en Een vlucht regenwulpen, en televisieseries, zoals Medisch Centrum West.

Haar acteercarrière was al enigszins in het slop aan het raken toen ze Frits Bolkestein ontmoette. Op het Barlaeus Gymnasium had ze al een platonische relatie gehad met de drie jaar oudere Bolkestein. Hij had haar op schoolfeesten dansen geleerd, iets wat haar vader veel te burgerlijk voor haar vond. Ze mocht niet op dansles, "ik gooi mijn geld nog liever in de gracht", had haar vader daarover gezegd.

De eerste relatie met Bolkestein was in 1951 uitgeraakt toen hij zonder dat bij haar aan te kondigen naar Amerika vertrok om daar te gaan studeren. In de jaren 80 zocht hij haar weer op. Bij de hernieuwde kennismaking nam hij het door hem geschreven Engelstalige toneelstuk Floris, Count of Holland mee. Het leek Boersma onspeelbaar, en het is ook nooit opgevoerd, maar hem vond ze opnieuw leuk.

Trouwen voor de koningin

Ze gingen ongehuwd samenwonen in Amsterdam. In 1988 trouwden ze alsnog, toen Bolkestein namens de VVD minister van Defensie werd. Ze deden dat omdat koningin Beatrix wilde dat ministers getrouwd waren.

Boersma hield wel haar eigen naam. In het feministische blad Opzij noemde Bolkestein dat vanzelfsprekend: "Ik ben er een voorstander van dat vrouwen hun eigen naam houden na hun huwelijk. Dat is zozeer een stuk van je eigen persoonlijkheid." Hij noemde zichzelf een feminist, hoewel hij nog geen ei kon bakken en het huishouden volledig aan zijn vrouw overliet.

Het was Bolkesteins tweede huwelijk (zijn eerste vrouw was in 1984 overleden) en Boersma's derde huwelijk, na twee scheidingen.

Tegenpolen

In veel opzichten waren ze elkaars tegenpolen. Waar Bolkestein bekendstond als een rechtse VVD'er, was Boersma links gebleven. Collega's en vrienden namen haar haar relatie met Bolkestein kwalijk, en met sommigen werd de vriendschap verbroken. In elk geval stopte ze abrupt met haar carrière als actrice.

Boersma bleef de VVD een verwerpelijke partij vinden, omdat die uitging van het eigenbelang. In haar ogen was Bolkestein evenwel geen echte VVD'er maar "een wereldburger, die veel meer over de dingen nadenkt dan in zijn partij gebruikelijk is". Ze vertelde ooit dat ze weleens op haar man had gestemd.

Tegenpolen waren ze ook op karakterologisch gebied, maar het lijdt geen twijfel dat ze de rest van hun leven zeer gelukkig met elkaar waren. Ze pasten bij elkaar, juist omdat ze verschilden. Hij was zakelijk en functioneel, zij vriendelijk en vrolijk. Hij kon intimiderend zijn, zij stelde mensen op hun gemak. Hij was gesloten en afstandelijk, zij extravert en makkelijk in de omgang.

Evengoed deelden ze genoeg, zoals hun belangstelling voor kunst en cultuur. Mogelijk was het mede onder haar invloed dat Bolkestein zich steeds tegen bezuinigingen op de cultuur keerde en vond dat daar nooit genoeg subdidie naartoe kon gaan.

Ongenaakbaar

Boersma hielp Bolkestein bij zijn politieke carrière doordat zij met hem gasten ontving voor diners bij hen thuis, en die diners ook organiseerde. Ze raakte bevriend met Rita Kok, de echtgenote van premier en PvdA-leider Wim Kok. Dat hielp Kok en Bolkestein, beide ongemakkelijke mannen, onderling ook een redelijke relatie op te bouwen. In het algemeen werd Bolkestein onder haar invloed minder ongenaakbaar.

Bolkestein en Boersma keken vaak samen naar video-opnames van zijn publieke optreden, waarbij zij hem adviezen gaf. Zij hielp hem zo in de loop der jaren te schaven aan zijn presentatie.

Iets daarvan werd zichtbaar toen zij in 1998 samen met hem optrad in het populaire tv-programma Karel. Bolkesteins campagneteam had hem geadviseerd eens met zijn vrouw op televisie te komen, om te laten zien dat hij ook een normaal mens was. Het werd geen onverdeeld succes. Vergeleken bij zijn vlotte en spontane echtgenote kwam Bolkestein uitgesproken stijf en geremd over.

Toen presentator Karel van der Graaf zei dat hij een houten klaas was, sprak zij dat niet tegen. "Frits kan niet acteren", zei ze. "Hij moet niet doen alsof." Haar man was volgens haar leuk "als hij niet in zijn hoofd, maar in zijn lijf zit".

Ras-Amsterdammer

Bolkestein werd in 1999 Eurocommissaris in Brussel en kocht daar een appartement. Boersma, een ras-Amsterdammer, voelde zich daar niet thuis en kwam er na enige tijd nog zelden. Mede daarom nam Bolkestein bij de Europese Commissie geen tweede termijn, hoewel het kabinet graag wilde dat hij bleef.

De laatste jaren bracht Boersma toch buiten Amsterdam door. Sinds 2022 woonde ze samen met haar man in het Rosa Spier Huis in Laren, tot die daar overleed. Vorige week overleed ze er zelf, 51 weken na Bolkestein.

Het gaat hard met de Amsterdamse band Honey I'm Home. Drie maanden geleden kwam hun debuutsingle uit, begin dit jaar werden ze tot beste act van muziekfestival Noorderslag uitgeroepen en volgende maand vliegen ze al naar Amerika om daar naam te maken. Maar voordat het zover is spelen ze vanavond in eigen stad, een thuiswedstrijd in een uitverkocht Paradiso.

"I cant wait", zegt zanger en gitarist Thom Schotanus tijdens de soundcheck over het optreden vanavond van zijn band Honey I'm home. "Maar ook een beetje spannend", vult zangeres en gitarist Sofie Ooteman aan. 

Thom en Sofie leerden elkaar kennen via Tinder. Het werd geen match in de liefde, maar het was absoluut raak op muzikaal gebied. "Thom is een hitmachine", vertelt Sofie glunderend. "Dan stuurt hij weer iets op, maar dan heb ik het vorige vaak nog niet eens beluisterd." Thom: "Sofie is kritisch, weet meteen of iets echt cool is of niet en heeft een hele goeie smaak."

Shoegaze

Shoegaze, heet de muziek die Honey I'm Home maakt. Een muziekstijl die in de jaren 90 opkwam met bands als The Smashing Pumpkins, Nirvana en The Pixies. Vanavond trappen ze hun tour af op de plek waar ze zelf hun grote idolen hebben gezien.

"Hoe we ons succes verklaren? Hard werken", zegt Sofie. Thom: "Ik snap er niks van en aan de andere kant, we zijn er wel echt obsessief mee bezig."

Hoewel ze dit jaar op bijna alle grote muziekfestivals in Nederland staan en binnenkort vertrekken naar de Verenigde Staten, kunnen ze nog niet leven van de muziek. Thom is naast muzikant ook socialmedia-redacteur bij AT5. Maar met platforms als Insta, Tiktok en X heeft hij een haat liefde verhouding en daar zingt hij dan ook over.

Haat liefde verhouding

Thom: "We hebben net een nieuwe single uitgebracht, en die gaat over de influencercultuur op social media. Dat steeds meer in de maatschappij gericht is op uiterlijk en de oppervlakkigheid daarvan. Maar als je er niet op zit mis je ook weer dingen en als je er als band niet op zit word je ook minder snel gevonden en opgepikt."

De Amsterdamse band speelt vanavond dus in een uitverkocht Paradiso. Volgende maand speelt Honey I'm Home op het festival South by Southwest in Austin, Texas.

In de Rai is de jaarlijkse consumentenbeurs, de Huishoudbeurs, weer begonnen. Duizenden bezoekers komen van over het hele land om rond te neuzen, producten te kopen, workshops te volgen of zelfs tattoos te zetten.

Met ruim 300 stands is er voor ieder wat wils en het aanbod loopt flink uiteen. Bezoekers struinen langs kraampjes met praktische huishoudspullen zoals wc-borstels of wasmiddel, maar ook langs stands met ontbijtgranen, zoete likeurtjes en zelfs speeltjes voor volwassenen. "Febo is eigenlijk onze stand en dan gaan we daaromheen even loeren wat ze allemaal hebben."

En wie denkt dat het evenement alleen vrouwen trekt, zit ernaast. Ook mannen zijn goed vertegenwoordigd. De één nieuwsgierig en enthousiast winkelend, de ander geduldig wachtend met een stapel tassen in de hand. "Ik vind gewoon dat er meer mannen naar de Huishoudbeurs moeten."

 De beurs is nog te bezoeken tot en met 28 februari.

Voorlichting aan prostituees om mensenhandel te bestrijden, Schiphol als eerste klimaatneutrale luchthaven ter wereld en een verbod op blowen in de openbare ruimte. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gaat AT5 op de koffie met lijsttrekkers, met vandaag: Tim Kuijsten van de ChristenUnie in zijn kerk in Zuidoost.

Volgens Kuijsten vragen veel mensen zich af of er in de politiek nog wel iemand is die zich écht inzet voor het geloof. "Ik heb geprobeerd om mensen ervan te overtuigen dat ik daarvoor ben en dat mijn partij daarvoor is." En die overtuiging is nodig, want bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 verloor de ChristenUnie haar enige zetel.

Kuijsten maakt zich vooral zorgen dat Amsterdam een stad is waar gemakkelijk langs elkaar heen geleefd kan worden. "De ChristenUnie wil juist gemeenschappen terugbrengen. Zoals kerken, buurthuizen en studentenverenigingen. Dat moet op de kaart komen."

Volgens Kuijsten krijgt het christelijke geloof zeker nog niet voldoende aandacht in de gemeenteraad. "Ik denk eerlijk gezegd het tegendeel. De laatste jaren is ook veel in het nieuws geweest dat er veel gebeurt rondom geloof. Je ziet dat veel jongeren of teruggaan naar het geloof, of zich juist bekeren." De plek die het geloof in de samenleving en in de politiek heeft, is volgens hem daardoor juist alleen maar relevanter.

Toch blijft het voor de ChristenUnie altijd weer knokken voor die ene zetel. "Het zou supermooi zijn als we die halen, ik geloof erin dat dat kan."

Ze zijn afschrikwekkend als het moet, maar hebben ook een grote aantrekkingskracht op voorbijgangers. AT5 loopt een hele dag mee met de politiepaarden tijdens de risicowedstrijd Ajax - Olympiakos. Voorafgaand aan die wedstrijd vindt er een grote sfeeractie van Ajax-fans plaats met veel vuurwerk.

Deze werkdag begint voor een deel van de ruiters om half twaalf in de ochtend, als de eerste paarden klaargemaakt worden. Dat gebeurt in een stal van de politie die in de buurt van de A10 Zuid staat. Het is het bureau van de bereden politie, waar tussen de 20 en 25 Amsterdamse politiepaarden verblijven.

"We hebben eigen dierenverzorgers in dienst", legt Wim, commandant van de bereden politie uit. "Zij zorgen overdag en 's avonds dat onze paarden alles krijgen wat ze nodig hebben. Dat gaat van voeding tot medicatie en andere verzorging. Je zou misschien denken, zielig, de paarden staan de hele dag hier. Maar dat is absoluut niet het geval. Onze paarden gaan elke dag naar buiten. We hebben een stapmolen waar ze beweging krijgen en daarnaast hebben we veel weidegrond en zandgrond buiten."

In totaal zijn er vandaag 24 paarden actief, waarvan een deel uit andere regio's is gekomen. Het gaat om drie groepen van elk acht paarden. In politietaal: de Papa10, Papa20 en Papa30. De eerste groep blijft in het centrum en de andere twee groepen staan later vandaag bij de Arena.

"Ik vind dit zelf de leukste diensten", zegt een van de ruiters die in de binnenstad surveilleert. "Er is een hoop te zien en een hoop te doen." De paarden trekken veel bekijks. "Dat is altijd zo", vertelt de ruiter. "Zodra we ergens stil gaan staan, dan komen mensen bij ons en foto's maken. We zeggen altijd, als we voor elke foto een euro krijgen zouden we niet meer hoeven te werken."

Omdat de driehoek van burgemeester, politie en justitie rekening houdt met een verstoring van de openbare orde is er een veiligheidsrisicogebied ingesteld rond de Johan Cruijff Arena. De paarden staan mede vanwege het verwachte (knal)vuurwerk rond 18.00 uur ook op een flinke afstand, maar dat geldt niet voor het ME-busje waar de paardencommandanten in zitten. Dat staat bijna tussen de Ajax-supporters in bij station Bijlmer Arena, om zo goed overzicht te hebben.

"Het was best wel even kortstondig hectisch", zegt commandant Wim even later. "Dan weet je niet hoe het zich gaat ontwikkelen. Het kan bij een vreugdevuur blijven zoals het er nu uitziet, of het kan gigantisch escaleren. Dan zie je ook dat wij ons wat meer gaan prepareren. Dat we ook onze paarden goed gaan positioneren, voor het geval dat deze groep zich toch gaat bewegen naar een locatie waarvan we hebben gezegd, daar willen we ze absoluut niet hebben."

Dat is met name het viaduct van de hoofdingang van de Johan Cruijff Arena, waar naast de paarden ook een linie ME en een waterwerper staan. Zij hoeven niet in actie te komen, want de Ajax-fans lopen naar ingang Zuid. Daar gaat, ondanks dat het verboden is, een grote hoeveelheid vuurwerk de lucht in. 

Rond 18.00 uur zijn de Griekse supporters van Olympiakos ook vertrokken van de Dam naar het Centraal Station. De fanwalk verloopt zonder grote problemen en de fans komen met de metro rond 19.00 uur aan bij de Johan Cruijff Arena. Omdat sommige Grieken geen (echte) kaartjes hebben, wordt het korte tijd grimmig, waarna de paarden op hen afrijden. De Olympiakos druipen daarna af. Het is een van de weinige momenten dat ze in actie moeten komen. 

Na afloop van de wedstrijd blijft het rustig. Deze dag zijn er zo'n vijf aanhoudingen verricht, onder meer voor illegaal vuurwerkbezit.

28-jarige Amsterdammer gewond bij schietpartij in De Baarsjes, drukte op de jaarlijkse huishoudbeurs en de Amsterdamse band Honey i'm home staat vanavond in Paradiso. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zaterdag 21 februari.  

Wie vanochtend de deur uit is gegaan, kan het weten: het was even stralend weer buiten. Komende woensdag is dat waarschijnlijk opnieuw het geval. Het wordt dan bovendien een stuk warmer.

Vandaag wordt er een maximumtemperatuur van 11 graden verwacht en daarmee komt het kwik voor het eerst sinds begin december boven de 10 graden uit.

Wie nog van die zon wilde genieten, moest wel voor de middag de deur uit zijn geweest. Na 12.00 uur werd het namelijk bewolkt buiten. De komende dagen blijft dat zo. Ook is er zondag en maandag kans op regen.

Maar vanaf woensdag wordt het naar verwachting pas echt lenteweer. Tegen het einde van de middag wordt het heerlijk terrasweer met 15 á 16 graden. Landinwaarts kan het nog warmer worden. De dagen erna blijft het zacht voor de tijd van het jaar.

Een 28-jarige man is vrijdagavond gewond geraakt bij een schietpartij op de kruising van de Marco Polostraat met de Davisstraat in De Baarsjes. Het slachtoffer is per ambulance naar het ziekenhuis overgebracht. 

De schietpartij vond rond 22.20 uur plaats. "Een buurvrouw en ik hoorden één schot, daarna gegil", laat een bewoner van de straat aan AT5 weten. 

Meerdere ambulances en een mobiel medisch traumateam werden gealarmeerd. Een deel van de straat is afgezet.

Het slachtoffer is volgens de politie zwaargewond, maar zoals het er nu naar uitziet, gaat het niet om levensbedreigende verwondingen. De neergeschoten man heeft een of twee schotwonden.

De politie onderzoekt wat er aan de schietpartij vooraf is gegaan. Er is nog niemand aangehouden.

De toename van crackgebruik zorgt voor veel overlast in de stad. Volgens burgemeester Halsema is het tijd stappen te ondernemen om het probleem aan te pakken, en moet er ook gekeken worden naar het repatriëren van dakloze buitenlandse crackverslaafden. Dat zegt Halsema vandaag in Het Gesprek met de Burgemeester: "We doen het al, maar het moet misschien op grotere schaal." Ze moeten dan wel zelf aan de repatriëring meewerken. 

"Wat we allemaal zien, en dat is niet alleen een Amsterdams probleem, is dat verslaafde gebruikers de overstap maken van heroïne naar crack. En daarbij is er ook een nieuwe groep die gebruikt", aldus Halsema. De grootte van die groep gebruikers is volgens haar nog niet duidelijk. "Tot op zekere hoogte gaat dat ook om buitenlandse gebruikers, met name Oost-Europese migranten."

Volgens de burgemeester is crack een nog gemener middel dan heroïne. "Omdat de gebruikers een eindeloze behoefte hebben om te blijven gebruiken. Anders dan bij heroïne en methadon hebben we ook geen middelen om de problematische groep gebruikers beter te beschermen." 

Volgens burgemeester Halsema worden er wel stappen ondernomen om het probleem aan te pakken, bijvoorbeeld door de gebruikers beter in beeld te krijgen en ze van de straat te halen. "En ze te helpen als ze willen afkicken, maar het is natuurlijk nog maar de vraag of dat lukt. Ze moeten dat zelf willen. Gedwongen afkicken is nog nooit succesvol geweest."

Repatriëren

Daarom moet er volgens Halsema ook gekeken worden of buitenlandse gebruikers die hier aan lager wal geraakt en vaak dakloos zijn, vaker gerepatrieerd kunnen worden dan nu het geval is. "Dat kan, en we doen het ook al. Maar we moeten het misschien op een grotere schaal gaan doen." Volgens Halsema moet er vooral gezorgd worden dat de gebruikers van de straat gehaald worden zodat ze anderen niet lastigvallen. "En dat het met hun welzijn en gezondheid zo goed mogelijk gaat, zodat ze niet drukken op allerlei voorzieningen."

Wel vrijwillig

Dat repatriëren kan niet gedwongen. "Ze moeten er wel aan meewerken, want het zijn Europeanen, soms met lichte druk, maar mensen moeten wel meewerken." 

In een Parool-artikel eerder dit jaar werd het probleem ook vergeleken met de jaren zeventig, maar zover wil de burgemeester niet gaan. "Daarmee wil ik niet zeggen dat ik het probleem niet serieus neem, want ik neem het heel serieus. Ik vind ook echt dat we er veel aandacht aan moeten besteden." Toch was de heroïnecrisis in de jaren zeventig en tachtig volgens de burgemeester van een andere schaal. "Ik vind dat je niet te snel van een crisis moet spreken, omdat het ook tot angst en verlamming leidt."

Kijk hieronder het hele Gesprek met de Burgemeester:

Het eerder aangekondigde werk aan de Linnaeusstraat in Oost gaat vanaf maandag van start. Delen van de straat, en later een deel van de Middenweg, gaan daardoor op slot voor zowel automobilisten als fietsers. 

De gemeente werkt naar eigen zeggen aan een 'verkeersveilige, toegankelijke en groene straat'. Delen van de trambaan worden vervangen en ondergrondse kabels, leidingen en riolering worden vernieuwd. Ook worden tramhaltes breder en langer.

Verder komen er ruim vijftig nieuwe bomen en worden kruispunten anders ingericht, 'met meer ruimte voor voetgangers en fietsers'.

"We vragen om begrip, omdat we bouwen aan een noodzakelijke verbetering", zegt stadsdeelbestuurder Zeeger Ernsting. "We doen er alles aan om te zorgen dat iedereen tijdens deze intensieve periode kan blijven wonen, werken en ondernemen."

Automobilisten en fietsers hebben sinds ongeveer een halfjaar geleden ook al last van ander werk in Oost: de afsluiting van het Alexanderplein, dat niet zo ver van de Linnaeusstraat ligt. Dat werk duurt nog tot en met juni van dit jaar. Ook wordt er tot juli 2026 gewerkt aan de Ruyschstraat.

Het werk aan de Linnaeusstraat en een deel van de Middenweg verloopt in verschillende fases. De laatste fase is pas eind 2027 afgerond.

De openbare kunst en monumenten in de stad zijn niet representatief genoeg voor alle inwoners en dat moet veranderen, vindt de gemeente. Er wordt gewerkt aan een nieuw beleidskader. 

"Ik hoor veel mensen die zeggen: 'Kan het ook wat inclusiever, kan het meer representatief zijn?'", zegt cultuurwethouder Touria Meliani over de huidige kunstwerken en monumenten in de stad. Dat moet veranderen, vindt zij: "Zodat heel veel mensen in deze stad zich ook herkennen in allerlei kunstwerken en monumenten."

De gemeente wil nu dan ook dat kunstwerken en (herdenkings-)monumenten een representatiever beeld geven van alle inwoners in de stad. De stad telt op dit moment 1750 kunstwerken en monumenten, maar uit onderzoek blijkt dat veelal vrouwen, mensen met een migratieachtergrond en de regenbooggemeenschap ondervertegenwoordigd zijn. 

Weinig vrouwen

Het stadscuratorium, dat het college van burgemeester en wethouders advies geeft over kunst in de stad, vindt het een goed idee dat de gemeente anders wil gaan kijken naar de invulling van kunstwerken en monumenten in de stad. "Amsterdam is een mannenbolwerk als je kijkt naar beeld in de openbare ruimte", legt Annemarie de Wildt uit. 

"Ik denk dat het belangrijk is voor mensen om zichzelf te kunnen herkennen." Sinds een aantal jaar worden volgens De Wildt vrouwen al meer een meer afgebeeld in kunstwerken en monumenten. Aan de Weesperzijde wijst ze op een monument op een bankje langs de Amstel. "Een geweldig voorbeeld is dit", zegt het lid van het stadscuratorium. "Een klein monumentje voor een vrouw, gemaakt door een vrouw."

Beeld Anton de Kom 

Mitchell Esajas van The Black Archives is ook te spreken over het besluit van de gemeente om in kunstwerken representatiever te maken. Hij pleit als oprichter van de Black Archives al langer voor een representatief beeld van de Surinaamse schrijver en verzetsheld Anton de Kom in Zuidoost. 

"Anton de Kom is een van de grote helden van de Surinaamse en Nederlandse geschiedenis en dan denk ik dat dit beeld onvoldoende eer aan doet", legt hij uit naast het beeld op het Anton de Komplein. Zijn advies aan de gemeente voor het nieuwe beleidskader: "Ga goed in gesprek met vooral met de gemeenschappen waar het beeld over zou moeten gaan, om pijn te voorkomen".

De politie heeft de afgelopen weken vijf hennepkwekerijen aangetroffen in Zuidoost. Bij een van die kwekerijen kwam er na een lekkage stoom uit de brievenbus. 

Agenten stonden bij de woning omdat buurtbewoners hadden aangegeven dat er een grote hoeveelheid water door het trappenhuis naar beneden stroomde. "Bij één woning komt er via de brievenbus en kieren langs de voordeur veel stoom naar buiten", schrijft de politie op Instagram. 

Daarna doorzochten de agenten de woning, omdat er mogelijk sprake was van een gevaarlijke situatie. Ze vonden 586 hennepplanten in meerdere ruimtes van de woning. 

Daarnaast werden er dus nog vier hennepkwekerijen aangetroffen. Volgens de politie gebeurde dat mede vanwege oplettende buurtbewoners en rechercheonderzoek. 

De politie benadrukt dat de gevaren van een hennepkwekerij aanzienlijk zijn. Zo kan er kortsluiting en brand ontstaan, kunnen de vaak aanwezige kachels leiden tot koolmonoxidevergiftiging en de hoge luchtvochtigheid kan naast lekkages ook zorgen voor schimmel en schade.

Op de Johan Huizingalaan wordt een nieuw riool aangelegd. Dit riool zal worden aangesloten op de woningen van het deelgebied Nieuwe Meer Oost. Deze nieuwe buurt is onderdeel van het Schinkelkwartier, een ontwikkelingsgebied dat volop in aanbouw is. Het Verkeer ging langs bij de werkzaamheden. 

In Nieuwe Meer Oost zijn ruim 2800 nieuwe woningen in aanbouw. Hiervoor wordt er 962 meter aan riool aangelegd, waar de woningen op worden aangesloten. De weg is nu opengebroken om damwanden te plaatsen. Deze gaan diep in de grond, waar het riool uiteindelijk komt te liggen, zo legt Emmi Fens van de aannemingsmaatschappij uit. Als de werkzaamheden klaar zijn zal de weg opnieuw worden geasfalteerd. 

Strakke planning

Omgevingsmanager Sara Bleeker vertelt dat de grootste uitdaging de strakke planning is. Daarnaast moeten de omliggende bedrijven bereikbaar blijven. Ook heeft het project te maken met bewoners die weleens hinder ervaren door het lawaai. Een voorbijganger vertelt: "Ik vind als je werkzaamheden in een woonwijk gaat doen, dat je dan daar veel mensen op moet inzetten om te zorgen dat het zo snel mogelijk afgelopen is."

Op de werkplaats worden heipalen op hoogte gezaagd, zodat de rioolbuizen op de juiste hoogte in de grond komen te liggen. Op zo'n zonnige dag als vandaag is dat geen straf, vertelt één van de werkmannen: "Sowieso is het heerlijk om buiten te werken. Je hebt hier vrije ruimte en het is een leuke ploeg."

Gevolgen voor het verkeer

De auto's zullen de komende tijd gebruik moeten maken van twee rijbanen in plaats van vier. Fietsers en voetgangers kunnen grotendeels langs de werkzaamheden, maar moeten bij de oversteken toch een stukje omlopen en omfietsen. De omleidingen staan met borden aangegeven.

De werkzaamheden op de Johan Huizingalaan duren tot 1 oktober. Daarna gaan de werkzaamheden verder op de Henk Sneevlietweg. 

Zo'n 200 bewoners rond de Kastelenstraat in Buitenveldert hebben het advies gekregen om hun kraanwater te koken. Vandaag is daar de bacterie enterokokken aangetroffen.

Bewoners van het gebied rondom de straat hebben een brief gekregen waarin staat dat ze het water drie minuten koken voordat ze het gebruiken voor eten of drinken. "Zo worden gezondheidsrisico’s voorkomen", meldt Waternet. 

Andere straten

Eerder deze week kregen bewoners van de Nicolaas Maesstraat in Zuid en de Anton Waldorpstraat in Nieuw-West ook al het advies om hun water te koken vanwege bacteriën. Waternet geeft aan dat het uitzonderlijk is dat het kookadvies op drie verschillende plekken tegelijk geldt. In het geval van de Kastelenstraat was er zand in de leiding terechtgekomen. Er wordt nog verder onderzoek gedaan naar de oorzaken.

"We nemen op alle plekken maatregelen zoals het doorspoelen van de leidingen", schrijft Waternet verder. "Ook blijven we het drinkwater zorgvuldig testen en voeren we nieuwe metingen uit. Zodra uit de resultaten blijkt dat de bacterie volledig is verdwenen, informeren we direct de betreffende klanten dat het kookadvies niet meer geldt."

Lees hier vier vragen en antwoorden over de bacteriën in het kraanwater.

Maximaal 1300 euro betalen voor middenhuur, solidariteit met Congo, Palestina en Soedan en meer investeren in het mbo. Dat is wat je terugziet in de plannen van de Partij voor Morgen. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gaat AT5 op de koffie met lijsttrekkers, met vandaag: Carla Kabamba in Zuidoost.

Dat er naar Amsterdam wordt gekeken als links bolwerk, is volgens Kabamba geen belediging. Sterker nog: er mag wel een schepje bovenop. Daarnaast wil ze koste wat het kost voorkomen dat de stad homogeen wordt. "Iedereen moet hier zichzelf echt lekker kunnen voelen, op zijn gemak moeten voelen, ongeacht wat ze geloven, hoe ze eruit zien, wie hun vader of moeder ook is."  

Volgens de Partij voor Morgen-lijsttrekker dragen de stijgende woningprijzen niet bij aan de diversiteit van de stad. "Het duur worden van alles, dat maakt het homogener. Alleen maar zoveel verdienen en meer om in Amsterdam te kunnen wonen, is niet oké."

Kabamba kwam in 2022 in de raad namens BIJ1. Na een intern conflict vertrok ze, maar bleef actief als raadslid namens Lijst Kabamba. Precies die ervaring is waarom er straks op haar gestemd moet worden, in plaats van op andere partijen. "Vier jaar is een lange tijd om op te dagen, consistent te zijn en te leveren. Je kunt je kansen nemen met personen die zichzelf nog moeten bewijzen."

Volgens Kabamba moet er vooral gekeken worden naar wat zij de afgelopen jaren heeft gedaan. "Als je wil dat er miljoenen gaan naar educatie en innovatie in de buitenwijken, zoals in Zuidoost en Nieuw-West, en je wil een persoon die daarvoor gaat staan, dan stem je op mij."