Preferences
WIHO'S PORTAL
X
  • Farmaceuten krijgen oog voor ontwikkelingslanden: dure medicijnen goedkoper aangeboden

    De farmaceutische industrie probeert in toenemende mate nieuwe levensreddende medicijnen betaalbaar aan te bieden in economisch zwakkere regio's van de wereld, zoals in Afrika, Latijns-Amerika en delen van Azië.

    Dit blijkt uit onderzoeken over de afgelopen twintig jaar van de onderzoeks-ngo Access to Medicine Foundation. Vandaag is de tiende index gepubliceerd, een toonaangevend tweejaarlijks onderzoek dat in kaart brengt in hoeverre de grootste farmaceuten ter wereld mensen in arme landen toegang bieden tot innovatieve geneesmiddelen.

    "Het stellen van doelen om ook in deze regio's kostbare medicijnen snel bij patiënten te krijgen, was twintig jaar geleden voor de meeste bestuurders van farmabedrijven geen prioriteit", zegt Marijn Verhoef, directeur bij de Access to Medicine Foundation. "Dat is echt veranderd."

    Als er al nieuwe geneesmiddelen richting armere landen gingen, die vaak duur zijn vanwege een patent, dan was het onderdeel van een filantropisch programma. Het ging dus om uitzonderingen. Verhoef: "Nu ligt de verantwoordelijkheid voor toegang tot geneesmiddelen in lage- en middeninkomenslanden bij de hoogste bestuurslagen van de farmaceuten."

    Betaalbaarheid

    En dat is merkbaar. Al in de ontwikkelingsfase van sommige nieuwe medicijnen wordt nagedacht over betaalbaarheid in landen die hoge kosten van nieuwe medicijnen moeilijk kunnen dragen. Bijvoorbeeld door patenten voor nieuwe medicijnen in bepaalde regio's gedeeltelijk los te laten. Lokale fabrikanten kunnen een licentie krijgen om direct goedkopere generieke versies van het middel te maken.

    De nieuwe hiv-prik lenacapavir van Gilead is een actueel voorbeeld. Twee prikken per jaar beschermen hiv-negatieve mensen tegen het oplopen van een hiv-infectie. Het is een medische doorbraak. Grootschalige campagnes met deze prik zouden de voortdurende hiv-epidemie in Zuid-Afrika op den duur kunnen stoppen, mits het medicijn grootschalig beschikbaar komt.

    Normaliter duurt zoiets zeker tien jaar, omdat pas dan de patenten verlopen en goedkopere generieke versies van de prik voor Zuid-Afrika op de markt komen. Maar Gilead geeft andere fabrikanten nu al de mogelijkheid om voor 120 lage- en middeninkomenslanden een goedkopere versie (40 Amerikaanse dollar per prik) te fabriceren. De Amerikaanse catalogusprijs van het oorspronkelijke middel ligt op ruim 28.000 dollar per persoon per jaar.

    Toegang ontzettend belangrijk

    In Zuid-Afrika, waar ongeveer 8 miljoen mensen met hiv leven en waar maandelijks duizenden nieuwe mensen hiv krijgen, wachten ze met smart op de betaalbare versie van lenacapavir, omdat het dan grootschalig kan worden aangeboden.

    "Voor landen als Zuid-Afrika is de toegang tot deze preventieprik ontzettend belangrijk," vertelt professor Linda-Gail Bekker, een van de meest vooraanstaande hiv-onderzoekers in Zuid-Afrika, in haar kantoor van de Desmond Tutu Health Foundation in Kaapstad. "We hebben niets aan innovaties als ze niet daar ingezet worden waar ze het hardste nodig zijn."

    Dat ervaren ze nu in Zuid-Afrika. Want de dure originele versie van lenacapavir wordt dan wel aangeboden met steun van het Global Fund, een internationaal fonds voor onder andere aidsbestrijding, maar vanwege de hoge prijs blijft het aanbod kleinschalig. "Het druppelt eigenlijk maar mondjesmaat binnen, terwijl we miljoenen prikken moeten zetten om nieuwe besmettingen effectief te bestrijden. Denk aan een schaal zoals een vaccinatiecampagne voor corona."

    Verschil voor jonge vrouwen

    De preventieprik kan vooral voor jonge vrouwen een groot verschil maken. Zij lopen in Zuid-Afrika een bijzonder groot risico om hiv op te lopen. "Het mannencondoom is jarenlang de hoeksteen geweest van de hiv-bestrijding. Maar niet iedereen is in staat om het gebruik van een condoom of veilige seks met een partner te bespreken en af te dwingen. In Zuid-Afrika lopen iedere week ongeveer duizend jonge vrouwen hiv op."

    Toch denkt Bekker niet dat toegang tot de prik betekent dat de hiv-epidemie op korte termijn onder controle zal komen. "Door het terugtrekken van onder meer Amerikaans hulpgeld zijn er minder middelen voor bijvoorbeeld voorlichting. Waar er op het ene terrein winst wordt behaald, worden er ook stappen teruggezet in de aidsbestrijding."

    Verhoef van de Access to Medicine Foundation ziet deze gebeurtenissen ook als een serieuze tegenslag. Al vermindert dat niet zijn hoop dat het ontwikkelingsmodel van deze hiv-prik, waarbij al tijdens de onderzoeksfase wordt nagedacht over manieren om het middel zo snel mogelijk betaalbaar te maken, als nieuwe standaard gaat gelden in de farmaceutische industrie.

    "Ook bij andere ziekten. Kanker of bijvoorbeeld diabetes komen niet alleen voor in het rijke Westen", zegt Verhoef. "Er zijn juist veel van deze patiënten in bijvoorbeeld Afrika. We hopen dat de farmaceutische industrie deze ziekten op dezelfde manier gaat behandelen als hiv."

  • Tweede Kamer: overweeg eerst nieuwe formatie als kabinet valt

    Als het kabinet tussentijds valt, moet de Tweede Kamer eerst debatteren over de vraag of het mogelijk is om de coalitie te lijmen of een nieuwe formatie te beginnen. Nu worden er meestal nieuwe verkiezingen uitgeschreven, maar een meerderheid van de Kamer wil af van wat bijna een automatisme is.

    Een motie daarover van ChristenUnie, SGP en CDA kreeg vandaag ruime steun. Sinds het jaar 2000 heeft slechts één kabinet de volledige vier jaar volgemaakt. Zeven kabinetten sneuvelden tijdens de rit, waarna burgers voortijdig weer naar de stembus moesten. Volgens de indieners van de motie heeft dat geleid tot instabiel beleid, wat slecht is voor het ondernemersklimaat en het vertrouwen van burgers in de politiek.

    In de meeste andere Europese landen worden er minder vaak nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Daarnaast blijven in de provincies en gemeenteraden de volksvertegenwoordigers altijd vier jaar zitten. Dat moet ook weer het uitgangspunt worden voor de Tweede Kamer, staat in de motie.

    Reglement van orde wijzigen

    Om na een kabinetsval nadrukkelijker te kijken naar alternatieven voor nieuwe verkiezingen, wil de Kamer zijn eigen reglement van orde wijzigen. Daarin staat nu dat de Kamer na een tussentijdse val "kán beraadslagen over een nieuwe formatie". Dat moet veranderd worden in "zál beraadslagen".

    In het verleden was het heel gewoon dat er na een tussentijdse val van het kabinet opnieuw geformeerd werd. In de jaren 60 van de vorige eeuw waren er zelfs drie verschillende kabinetten (Marijnen, Cals en Zijlstra) op basis van dezelfde verkiezingsuitslag uit 1963. Sommige critici vonden toen dat daarmee onvoldoende recht werd gedaan aan de wens van de kiezer.

  • Minister blijft erbij: geen financiering voor opvang van ongedocumenteerden

    Tot frustratie van ongedocumenteerden, gemeenten, kerken en hulporganisaties houdt het kabinet vast aan het besluit om te stoppen met de financiering van de Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV). Dat bleek vandaag tijdens een zitting van de hoogste bestuursrechter, de Raad van State.

    Via de LVV krijgen vreemdelingen die geen recht hebben op verblijf in Nederland onderdak. Daarnaast ontvangen zij eten, de mogelijkheid zich te wassen en leefgeld. Daarom wordt dit ook wel de bed-bad-broodregeling genoemd.

    Vaak gaat het om kwetsbare mensen die al lang in Nederland zijn, niet goed voor zichzelf kunnen zorgen en fysieke of psychische problemen hebben. De groep mensen die van bed-bad-brood gebruikmaakt, wordt geschat op zo'n 600.

    Sinds 2019 verzorgen vijf gemeenten zo'n 24-uursopvang: Amsterdam, Rotterdam, Groningen, Eindhoven en Utrecht, maar toenmalig minister Faber (PVV) besloot de financiering stop te zetten per 1 januari 2025. Faber zette in op terugkeer naar het land van herkomst in plaats van "gesubsidieerde opvang". Sinds het wegvallen van de landelijke bijdrage wordt de opvang in de steden vaak door de gemeente betaald, die daarbij gesteund worden door hulporganisaties.

    'Onmenselijke en vernederende behandeling'

    Het huidige kabinet houdt vast aan Fabers besluit, ook al hebben rechters geoordeeld dat zij ten onrechte is gestopt met de financiering. De rechtbank in Amsterdam oordeelde in mei 2025 dat 28 ongedocumenteerden aannemelijk hebben gemaakt dat ze niet zelf in bed, bad en brood kunnen voorzien. Met het beëindigen van de opvang lopen zij volgens de rechtbank een groot risico op een "onmenselijke of vernederende behandeling". Ook de rechtbank in Rotterdam kwam daarna tot een vergelijkbaar oordeel, in een zaak die zestien ongedocumenteerden hadden aangespannen.

    Advocaten van ongedocumenteerden, gemeenten en hulporganisaties betoogden vandaag in Den Haag bij de Raad van State dat de minister het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) schendt door geen onderdak te bieden aan deze groep mensen. De landsadvocaat, die de verdediging doet namens asielminister Van den Brink (CDA), bestrijdt dat: volgens hem biedt de landelijke overheid wel degelijk onderdak, in de zogenoemde vrijheidsbeperkende locatie (VBL) in Ter Apel. Daar kunnen ongedocumenteerden terecht, mits ze bereid zijn om mee te werken aan een terugkeerprocedure.

    Opvang in Ter Apel

    In de zeer sobere VBL zijn 232 opvangplekken. Op korte termijn is er geen mogelijkheid tot uitbreiding. Volgens meerdere betrokkenen is er niet alleen te weinig plek in de VBL, ook zou de opvang niet geschikt zijn voor deze groep ongedocumenteerden. De VBL is bedoeld om mensen zo snel mogelijk te laten vertrekken naar het land van herkomst, maar ongedocumenteerden hebben formeel geen land om naar terug te keren. Ook hebben de twee soorten opvang jarenlang naast elkaar bestaan, wat zou aantonen dat er aan beide behoefte is.

    De landsadvocaat stelt dat alle betrokken partijen wisten dat de LVV op "enig moment zou eindigen" en dat het stopzetten dus niet als verrassing zou kunnen komen. Volgens de landsadvocaat is de aanmelding voor de opvang in Ter Apel de verantwoordelijkheid van de ongedocumenteerden. Gemeenten en hulporganisaties waarschuwen al jaren dat kwetsbare mensen door het stoppen met de LVV op straat belanden.

    Stateloos

    Advocaat Jelle Klaas stelt dat het om mensen gaat die je niet zomaar op een vliegtuig kan zetten. "Het is een groep van een paar honderd man, vaak met forse problemen." De groep wordt nu opgevangen door gemeenten of hulpverleningsinstanties. Er zitten volgens de advocaat ook stateloze mensen tussen, bijvoorbeeld uit de voormalige Sovjetunie, Myanmar of uit een oorlogsgebied.

    Klaas: "Stel dat je vlucht uit Zuid-Sudan, dan kan je niet even naar het consulaat om een nieuw reisdocument te halen. Het kan zijn dat de IND zegt: 'Jij hebt te weinig gedaan om aan te tonen dat je uit een oorlogsgebied komt'. Dan moet je via het thuisfront proberen meer bewijs te verzamelen en in de tussentijd ben je hier een ongedocumenteerde. Er zullen altijd mensen zijn die tussen wal en schip vallen. Die moet je niet op straat laten zwerven."

    Met bussen naar Den Haag

    Vanuit Amsterdam en Rotterdam vertrokken vanochtend vroeg bussen met ongedocumenteerden en andere belanghebbenden naar Den Haag. Mensen die niet meer op de publieke tribune van de bestuursrechter aan de Kneuterdijk pasten, volgden de zitting via een livestream in een nabijgelegen kerk. De protestantse kerk en Kerk in Actie noemden het onlangs "beschamend dat de staat blijft ageren tegen de bed-bad-broodregeling".

    De Raad van State doet naar verwachting op zijn vroegst over zes weken uitspraak, maar de bestuursrechter waarschuwde aan het einde van de zitting al dat het waarschijnlijk een stuk langer gaat duren.

    Hoeveel ongedocumenteerden zijn er in Nederland?

    Volgens de officiële cijfers zijn er zo'n 20.000 ongedocumenteerden in Nederland. Volgens het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) ligt het aantal "met 95 procent statistische betrouwbaarheid tussen 16.955 en 23.175 personen". Volgens dagblad Trouw is dat een onderschatting; de krant komt na een rondgang langs diverse betrokken gemeenten en organisaties op een "veel hoger aantal" uit. Het gros van deze groep voorziet in het eigen levensonderhoud. Overigens is de groep ongedocumenteerden die gebruikmaakt van bed-bad-brood veel kleiner: naar schatting gaat het om zo'n zeshonderd mensen.

  • Beursgang Anthropic zal record van SpaceX niet gaan breken

    De beursgang van AI-bedrijf Anthropic zal geen records gaan breken. Het bedrijf achter taalmodel Claude wil op korte termijn naar de beurs. Vandaag werd bekend dat Anthropic in totaal 825 miljoen aandelen gaat verkopen, voor een veel lagere prijs dan verwacht.

    De introductieprijs van de aandelen is vastgesteld op 70 tot 78 dollar per stuk. Daarmee zal Anthropic minimaal 57,75 miljard tot maximaal 64,35 miljard dollar ophalen. Vooraf werd nog verwacht dat de beursgang 80 tot 100 miljard dollar zou gaan opleveren.

    Door die lagere prijs zal de eerste grote beursgang van een AI-bedrijf niet de grootste ooit worden. Dat record blijft voorlopig in handen van SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Tesla-baas Elon Musk. Dat haalde in juni 75 miljard dollar op met een beursgang.

    De introductieprijs van een aandeel wordt vastgesteld op basis van de interesse van beleggers. Dat gebeurt na de publicatie van een document over het bedrijf, het zogenoemde prospectus waarin onder meer de toekomstverwachtingen en ook de risico's duidelijk moeten worden beschreven.

    Zware verliezen

    Anthropic bracht dit wettelijk verplichte document twee weken geleden naar buiten. Daarin waarschuwde het voor de risico's van AI, maar ook voor de zware verliezen die het bedrijf tot nu toe lijdt. Ook komt de beursgang van Anthropic op het moment waarop beleggers minder enthousiast zijn over investeringen in AI.

    Dat is het gevolg van het verlies van de Republikeinse partij bij de Congresverkiezingen van vorige week. Beleggers verwachten dat de Democraten strengere regels voor AI gaan invoeren en minder datacenters willen, waar de Republikeinen onder president Trump de teugels juist lieten vieren.

    Anthropic heeft nog geen datum voor de beursgang bekendgemaakt. Verwacht wordt dat die nog deze week of anders volgende week zal plaatsvinden. Uiteindelijk zal de totale waarde van Anthropic in combinatie met de beursgenoteerde aandelen uitkomen op 1,4 biljoen dollar, verwachten analisten. Die gingen eerder nog uit van 1,75 biljoen dollar.

  • Eerste Kamer maakt weg vrij voor kweek van embryo's voor onderzoek

    Onderzoek naar erfelijke ziekten en ongewilde kinderloosheid mag binnenkort ook gedaan worden met menselijke embryo's die daar speciaal voor zijn gekweekt. De Eerste Kamer heeft ingestemd met een voorstel daarover van D66 en VVD.

    Het ging om een kleine meerderheid van 38 stemmen voor en 35 tegen. In de Tweede Kamer stemden ongeveer een jaar geleden 90 Kamerleden voor en 59 tegen.

    Het plan is niet onomstreden. Wetenschappers willen het graag, maar critici zien er een opmaat in naar designerbaby's of vinden het onverdedigbaar om eerst leven te creëren en het daarna weer weg te gooien.

    Fundamenteel onderzoek

    Wetenschappers mochten tot nu toe voor onderzoek alleen gebruikmaken van embryo's die waren overgebleven na een ivf-behandeling. D66 en VVD hebben een verruiming van de wet voorgesteld, omdat onderzoekers graag willen kijken naar de ontwikkeling van embryo's direct na de bevruchting.

    Ze verwachten dat ze daarmee stellen kunnen helpen die het niet lukt om een kind te krijgen. De embryo's die na een ivf-traject overblijven, zijn eigenlijk al te ver ontwikkeld voor dat soort fundamenteel onderzoek.

    Embryo's die er speciaal voor zijn gekweekt, kunnen ook in het vroegste stadium worden onderzocht. Het gaat dan om de eerste uren en dagen na bevruchting.

    In andere Europese landen

    Nederland is niet het enige land waar deze discussie speelt. Binnen Europa is embryokweek onder voorwaarden toegestaan in het Verenigd Koninkrijk, België, Zweden en Finland. Er zijn ook landen waar onderzoek op embryo's helemaal niet is toegestaan, ook niet op restembryo's.

  • Paul McCartney muziekmiljardair, en niet eens echt dankzij The Beatles

    Paul McCartney is volgens het Amerikaanse magazine Forbes 1,4 miljard dollar waard, zo'n 1,25 miljard euro. Hij is daarmee de op twee na rijkste artiest, na Jay-Z (2,8 mrd) en Taylor Swift (2 mrd), volgens de berekening van het zakenblad.

    Volgens Forbes heeft de 84-jarige McCartney zijn fortuin "bijeen gezongen, geprocedeerd, getourd en geploeterd". Opvallend is dat het niet eens echt zijn tien jaar bij The Beatles waren die de kern vormen van zijn vermogen, maar rechtenbedrijf MPL Communications. Dat is volgens Forbes jaarlijks goed voor tientallen miljoenen aan royalty's.

    In zijn Beatles-tijd zat McCartney nog vast aan een weinig lucratief contract, dat hem volgens Forbes slechts één cent van elke plaat opleverde. "Hoe succesvol we ook waren, we kregen geen loonsverhoging", vertelde hij het blad al in 2017. "Eigenlijk was het een slavencontract."

    Grease en kerst

    Altijd al de meest zakelijk aangelegde Beatle trok McCartney daar lessen uit toen de Britse band in 1970 uiteenging. Hij richtte MPL op om de rechten van anderen te kunnen opkopen. Hij bezit nu de muziekrechten van Buddy Holly, meerdere populaire musicals en een zwik populaire kerstliedjes.

    "Elke keer als Blue suede shoes wordt gestreamd of een basisschool Grease opvoert, wordt McCartney betaald", vat Forbes het verdienmodel samen. Ook als Baby, it's cold outside, It's beginning to look a lot like Christmas of Wonderful Christmastime elk jaar niet van de radio zijn te branden, loopt McCartney binnen.

    McCartney was daarmee een pionier voor een bedrijfstak die de afgelopen jaren een grote vlucht nam: rechten van het werk van Bob Dylan, Justin Bieber en Bruce Springsteen werden voor megabedragen opgekocht, weduwe Rachel verkocht gisteren nog de catalogus van André Hazes voor een onbekend bedrag.

    Touren

    Daarnaast slaagde McCartney er in de loop der jaren met rechtszaken en onderhandelingen in een groter aandeel te krijgen van alle Beatles-inkomsten. De rechten zijn voor McCartney, Ringo Starr en de erven Lennon en Harrison elk zo'n 150 miljoen waard. Streams, albumverkoop en merchandise zullen volgens de schatting van Forbes jaarlijks in totaal 50 miljoen dollar opbrengen.

    Los daarvan heeft McCartney nog eens de inkomsten uit zijn werk als liedjesschrijver bij de band: die zijn 200 miljoen waard en leveren jaarlijks 10 miljoen op.

    Ook touren brengt voor Sir Paul nog altijd geld in het laatje: optredens, zoals bij de Got Back-tour waarvoor hij tussen 2022 en 2025 79 optredens deed in veertien landen, leverden honderden miljoenen op. Wat helpt is dat McCartney daarbij nog steeds nieuwe muziek uitbrengt: eerder dit jaar verscheen zijn nieuwste soloalbum, The Boys of Dungeon Lane.

    'Macca', 'Tay Tay' en Jay-Z zijn niet de enige artiesten die een miljard binnenhaalden: eerder berekende Forbes dat ook Bruce Springsteen, Rihanna en Beyoncé al zeker $1.000.000.000 waard zijn.

  • Zeldzame vondst in Fries restaurant: kok vindt twee parels in één oester

    Het was een grote verrassing in de keuken van restaurant in het Friese Wolvega afgelopen weekend. Bij het klaarmaken van de oesters werden in één oester twee parels aangetroffen.

    Eigenaar en chef-kok Jan Smink wist aanvankelijk niet wat hij zag toen hij bij het aanrecht stond. Een van de koks werkte in de keuken met oesters en vond ze toen, een grotere en een kleiner exemplaar.

    "Ik geloofde het eerst niet", vertelt Smink aan Omrop Fryslân. "We stonden er echt met z'n allen omheen te kijken: hoe kan dit nou gebeuren?"

    1 op de 15.000

    Een parel in een oester ontstaat als de oester per ongeluk een parasiet of een diertje binnenkrijgt. De oester probeert zich daarvan te ontdoen. Als dat niet lukt, probeert de oester zichzelf te beschermen door laagjes parelmoer om het vreemde deeltje heen te bouwen. Dit proces kan jaren duren.

    De meeste parels die in de winkels liggen, zijn gekweekt. De parels uit het restaurant zijn op een natuurlijke manier gevormd, en dat komt maar zelden voor. Naar schatting produceert slechts 1 op de 15.000 oesters een natuurlijke parel.

    Volgens Smink is het zeldzaam dat een parel wordt aangetroffen in oesters die gebruikt worden voor consumptie. Maar twee parels, dat is volgens de chef-kok helemaal uniek. "De kans zou voor één parel ongeveer 1 op de 15.000 zijn."

    Waarde niet bekend

    Bij het restaurant, dat afgelopen maand voor een vierde jaar op rij een Michelinster kreeg, staan oesters niet altijd op de kaart. "We gebruiken ze in dit geval voor een warm tussengerecht. De oesters worden eerst kort gestoomd, daardoor klikt de schelp uit elkaar. En dan kun je al snel zien wat erin zit", vertelt de chef-kok.

    Smink heeft zoiets in zijn eigen keuken nog niet eerder meegemaakt. "Ik heb er zo'n veertien jaar terug wel eens eentje gevonden toen ik zelf een verse oester proefde."

    Wat deze parels precies waard zijn, is niet bekend. Smink zal ze in ieder geval niet snel wegdoen. "Ze liggen nu veilig in een doosje op mijn werkkamer."

    Parels

    In het verleden zijn vaker natuurlijke parels aangetroffen in oesters die worden gebruikt voor consumptie. Zo deed een chef-kok van een restaurant in 2023 een vergelijkbare vondst.

    In 2015 werd in een viswinkel in het Zeeuwse Yrseke een oester met maar liefst 21 natuurlijke parels gevonden. Aanvankelijk werd gedacht dat het om tien parels ging, maar het bleken er ruim twee keer zo veel te zijn.

  • Nabestaanden Grieks slachtoffer Tarwekamp vragen levenslang: 'Toekomst ontnomen'

    "Toen ik hem die dag drie keer probeerde te bellen en hem niet te pakken kreeg, wist ik dat er iets heel ergs was gebeurd". Dat vertelde de weduwe van de 44-jarige Griekse man in de rechtbank over de dag dat ze te weten kwam dat haar partner was omgekomen bij de verwoestende explosie op de Tarwekamp in Den Haag eind 2024.

    Het is de derde van de in totaal negen zittingsdagen. Vanochtend hebben de weduwe, broer en een zoon van de Griek verteld over het leed dat de ontploffing bij ze heeft veroorzaakt. Daarbij kwamen zes mensen om het leven. De 44-jarige Griek lag te slapen toen de explosie gebeurde.

    Zijn vrouw kwam vanochtend als eerste aan het woord, bijgestaan door een tolk. Vooraf en tijdens haar toespraak werd ze meermaals overmand door emoties en probeerde ze haar tranen te bedwingen.

    Toekomst ontnomen

    "Soms denk ik dat ik in een heel slechte droom ben beland", beschrijft ze. "Voor u zijn dit dossiers, voor mij zit de dood van mijn man in mijn ziel. Ik weet dat dit door mijn hoofd zal blijven spoken tot mijn laatste adem."

    Haar man was naar Nederland gekomen om te werken en was in Den Haag een toekomst voor het gezin aan het bouwen, vertelde ze. Hij laat drie kinderen na. "Die toekomst is ons ontnomen, op een heel harde, gewelddadige manier. In zijn bed, in ons nieuwe huis."

    Ook de vier verdachten zijn bij de zitting aanwezig. Zij werden vorige week op de eerste zittingsdag ondervraagd door de rechter. Daarin hebben ze toegelicht wat er voorafging aan de aanslag op de bruidsmodezaak.

    De weduwe vertelde hoe haar jongste zoon, die zeven maanden was toen de aanslag werd gepleegd, zijn vader zich niet eens zal herinneren. "'Papa' is een woord dat hij probeert te verbinden aan een persoon, maar diegene zal voor altijd weg zijn."

    Haar oudste zoon, die nu 12 jaar is, begrijpt beter wat er gebeurd is met zijn vader. Hij is sinds die fatale dag angstig. "Hij ziet families en weet dat die van hem niet meer compleet is."

    Zelf is ze ook angstig na de dood van haar man. Dat uit zich vooral in de nacht, als ze nadenkt over feit dat haar man misschien nog leefde na de ramp. "Ik kan alleen maar hopen en bidden dat hij niet geleden heeft."

    Ze is boos op de verdachten, en schrikt van haar eigen gedachten dat ze hen iets wil aandoen. De weduwe wil dat zij verantwoordelijkheid nemen voor hun daden. Daarom vraagt ze de rechtbank om aan de verdachten levenslange celstraffen op te leggen.

    Ook de broer van de omgekomen Griek maakte gebruik van zijn spreekrecht. Hij vertelde over de impact die het op hem en zijn ouders heeft. Zijn broer was zijn gids in het leven en was vol dromen, vertelt hij. Diens dood heeft zijn ouders "kapot gemaakt" en zijn neefjes en nichtje moeten door de aanslag opgroeien zonder vader.

    De broer spreekt van "een doodenge nachtmerrie in de stad van vrede en gerechtigheid." Pas als justitie een levenslange celstraf oplegt, is die vrede en gerechtigheid terug in de stad, vindt hij.

    Daarom vraagt hij de rechtbank om ervoor te zorgen dat de verdachten nooit meer vrijkomen, "zodat ze niemand ooit nog schade kunnen berokkenen."

    Altijd bang

    De advocaat van de familie las namens de oudste zoon een verklaring voor. Daarin vertelt die hoe hij de ochtend van de ramp heeft beleefd. Hij zag zijn moeder huilend aan de telefoon hangen. De familie moest lang in het duister tasten of zijn vader de explosie had overleefd.

    De jongen bevestigt de uitspraak van zijn moeder over zijn angsten. "Ik was overal bang voor, in het donker, de metro, in de auto en bij het spelen op het schoolplein." Inmiddels gaat het iets beter met hem.

    Zijn gedachten dwalen nog altijd vaak af naar dingen zoals ziekte, ongelukken en de dood. Hij mist zijn vader. "Ik kan met mijn moeder niet hetzelfde doen als ik met papa deed. Nu ik ouder word heb ik niemand om van man tot man mee te praten."

    "U zei aan het begin dat het overlijden van uw man voor ons een dossier is", richtte de rechter zich na de verklaringen tot de weduwe. "Dankzij uw getuigenissen hebben wij een goed beeld gekregen van wie hij was."

    Daarop barstte ze in een minutenlang snikken uit.

  • Toezichthouder maakt zich zorgen over cyberincidenten: ook bank straks doelwit

    Lege schappen bij Albert Heijn, gerommel met de temperatuur van koelingen en vriezers in verschillende Europese supermarkten, een inbraak in het bevolkingsregister van Denemarken tot een grote cryptoroof bij Binance. Het is slechts een greep uit de vele hacks van de afgelopen weken.

    En daar zal het niet bij blijven, waarschuwt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in het jaarlijkse Trendzichtrapport over de financiële markten. Bij de toezichthouder voor de financiële markten zijn de zorgen groot dat binnenkort een handelsbeurs of misschien wel een bank gehackt wordt. "Het is niet de vraag óf de financiële markten zullen worden getroffen door een cyberaanval, maar wanneer en hoe", zegt AFM-bestuursvoorzitter Laura van Geest.

    Slimmer en beter met AI

    "Ik denk dat de toename van de incidenten die we nu zien, ook bij grotere partijen, een gevolg is van het slimmer of beter worden van AI", zegt Van Geest. "En dat is ook de reden waarom wij aan de bel trekken."

    Inmiddels noemt de AFM cyberincidenten "een van de meest acute systeemrisico's" voor de financiële sector. De toezichthouder ziet dat het niet meer alleen gaat om hackers die losgeld vragen voor gevoelige informatie die ze van computersystemen stelen. Inmiddels zetten landen cyberaanvallen in als hybride oorlogsvoering.

    "Er komt veel onheil uit het buitenland", zegt Van Geest. Het kan gaan van heel onschuldig; mensen die niet meer makkelijk kunnen bellen, tot het niet meer bij je rekening kunnen.

    Financiële instellingen als doelwit

    Vooralsnog zijn cyberaanvallen op een supermarkt of koelsystemen vooral voor de getroffen bedrijven pijnlijk. Grotere maatschappelijke paniek kan uitbreken als mensen dus niet bij hun rekening kunnen omdat een bank wordt platgelegd door een cyberaanval. "Financiële instellingen zijn een primair doelwit vanwege hun centrale rol in het financiële systeem en hun hoge digitaliseringsgraad", stelt de AFM in het rapport.

    De opkomst van kunstmatige intelligentie, AI, maakt het ook voor hackers makkelijker om aanvallen uit te voeren. "De nieuwste generatie AI-modellen biedt steeds krachtigere wapens voor het detecteren en benutten van kwetsbaarheden in beveiliging. Anderzijds kan AI ondernemingen ook ondersteunen bij verbeterde detectie van en response op cyberdreigingen."

    Contant geld

    "Ik denk dat het begint met de verantwoordelijkheid van bedrijven om zichzelf goed voor te bereiden op cyberincidenten", zegt Van Geest. "Wij als toezichthouders werken mee, de overheid ook en het ministerie van Financiën."

    De toezichthouder adviseert om niet alle eieren in één mandje te leggen, maar om de risico's te spreiden. "Daarnaast is er niks mis met een beetje geld in je la en misschien een tweede bankrekening", besluit Van Geest.

  • Dode pasgeboren baby gevonden in vuilniszak in Belgisch weiland

    Aan de rand van een weiland in het Belgische Weerst, net over de grens bij Maastricht, is een dode baby gevonden. Het lichaam van het pasgeboren meisje zat in een vuilniszak, en haar navelstreng zat er nog aan, schrijft het Franstalige medium Sudinfo.

    Het levenloze meisje werd zondagmiddag in de bosjes gevonden in een deelgemeente van Dalhem in de provincie Luik. Volgens de burgemeester van Dalhem werd het lichaam ontdekt door de zoon van een boer.

    "Het was ongewoon", vertelt burgemeester Benoit Defauwes aan de Belgische publieke omroep VRT. "Hij ging kijken en onderzocht de zak met een stuk hout. Daarbij ontdekte hij het hoofd van de pasgeborene. Hij heeft dan onmiddellijk de politie ingeschakeld." Daarna kwam ook de burgemeester ter plaatse.

    Defauwes noemt het "verbijsterend" dat zoiets gebeurt in een rustige, landelijke omgeving. "Dit maakt veel emoties los in het dorp."

    Het Openbaar Ministerie in Luik is een onderzoek gestart naar de omstandigheden rond het overlijden van de baby. Volgens Belgische media blijkt uit de eerste bevindingen dat de baby pas enkele dagen oud was. Het gebied is onder meer met drones onderzocht.

    Jong stel aangehouden

    Volgens Sudinfo en de VRT zijn twee personen aangehouden. Sudinfo zegt dat het gaat om een stel dat "slechts enkele tientallen meters" van de vindplaats van de dode baby woonde. Of de opgepakte mensen de ouders van de baby zijn, is niet duidelijk.

  • Singapore legt beslag op Amerikaans cruiseschip dat 'eeuwig' zou varen

    Het Amerikaans cruiseschip dat bezig was met een "jarenlange wereldreis" is in beslag genomen door de Singaporese havenautoriteiten. Door de opgelopen brandstofkosten kon de rederij de cruise niet vervolgen. Vorige maand moesten gasten in Cambodja van boord gaan.

    Het schip is op rechterlijk bevel aan de ketting gelegd, liet de havenautoriteit (MPA) weten in een verklaring aan de Singaporese media. Er werden geen verdere details gegeven over de reden hiervoor.

    Het vaartuig ligt nu bij het Changi Algemeen Ankerpunt, een aangewezen gebied voor in beslag genomen schepen dat onder toezicht staat van MPA .

    "De crew aan boord maakt het naar verluidt goed en de schuldeisers treffen maatregelen om hun welzijn te waarborgen", aldus MPA. Er waren geen gasten meer aan boord.

    Het bedrijf achter het cruiseschip, Villa Vie Residences, heeft nog niet gereageerd.

    Wereldreis

    Het luxe cruiseschip Villa Vie Odyssey vertrok in oktober 2024 vanuit Belfast en zou gasten jarenlang meenemen op een reis rond de wereld. Tot het vorige week voor de kust van Cambodja strandde omdat het de brandstof niet meer kon betalen.

    De brandstofkosten in Azië waren volgens de Amerikaanse rederij door de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran te hoog opgelopen. Om de kosten te beperken lag het schip daarom al langer stil in havenplaatsen en voer het met een lagere snelheid.

    Uiteindelijk bleek het alsnog onbetaalbaar. Per hut zouden de kosten zijn opgelopen van 1600 euro naar 7000 euro per maand. Het zou geen "realistische oplossing" zijn om de kosten door te berekenen aan de gasten, schreef het bedrijf in een verklaring.

    Er waren ruim 200 gasten en 150 crewleden op het schip. De gasten moesten in de Cambodjaanse havenplaats Sihanoukville van boord, waarna het schip de havenplaats verliet.

  • 12 doden, tientallen gewonden bij enorme kettingbotsing in mist Bulgarije

    In Bulgarije zijn zeker twaalf mensen omgekomen bij een grote kettingbotsing op een snelweg. In dichte mist botsten bij de plaats Zimnitsa tientallen auto's op elkaar.

    "Er waren meer dan zeventig voertuigen betrokken bij deze tragedie", zei een regionale gouverneur ter plekke. "De ravage is niet te beschrijven, ik heb nog nooit zoiets gezien."

    Zeker vijftig mensen zijn opgenomen in het ziekenhuis. Enkelen van hen zijn er slecht aan toe.

    Het verkeersdrama ontstond toen een vrachtwagen op een bus botste op de snelweg A1 tussen de hoofdstad Sofia en badplaats Boergas. Het leidde in beide richtingen op de zesbaansweg tot een enorme ravage.

    "We reden rond de 100 kilometer per uur toen plotseling allemaal stilstaande auto's opdoemden. Heel veel", zegt een betrokken bestuurder. "Ik remde hard, maar kon niet op tijd stoppen."

    "Ik kon nog een man uit een brandende auto trekken", zegt een andere chauffeur. "Toen ik zijn raam insloeg hoorde ik op de andere rijbaan allemaal botsingen. De brokstukken vlogen in het rond."

    Een andere bestuurder vertelt wat hij zag gebeuren:

    Op het moment van de botsing was het zicht bijzonder slecht door de dichte mist, minder dan 50 meter. De brandweer is momenteel nog bezig met het controleren van autowrakken, om te zien of er nog mensen bekneld zitten.

    EU-voorzitter Ursula von der Leyen was op bezoek in Bulgarije toen het nieuws over de botsing naar buiten kwam. Ze besloot haar ontmoeting met premier Radev in te korten. Ze sprak in een boodschap haar medeleven uit en bewondering voor de hulpdiensten.

  • Rapport: vleessector en ministerie falen in bescherming dierenwelzijn

    Dat het met het dierenwelzijn in de vleessector nog steeds slecht gesteld is, komt doordat iedereen die erbij betrokken is te weinig verantwoordelijkheid neemt. Dat geldt voor zowel de boeren, de slachterijen, toezichthouder NVWA als het ministerie van Landbouw. Dat staat in een rapport van een speciale commissie die is ingesteld door het ministerie.

    Het stelsel faalt, is de harde conclusie van het rapport. Verantwoordelijk staatssecretaris Erkens van Landbouw erkent dat het beter kan en beter moet. "De afgelopen tijd hebben we al veel stappen gezet met nieuwe regels voor een dierwaardige veehouderij, regels voor transport bij warm weer en cameratoezicht in slachthuizen. Maar er moet meer gebeuren."

    De adviescommissie stelt in het rapport, met de titel 'Dierenwelzijn verdient beter' dat bedrijven in de sector dierenwelzijn vaak "ondergeschikt maken aan bedrijfseconomische en financiële overwegingen". Dat leidt ertoe dat er kreupele dieren toch worden aangevoerd bij het slachthuis en dat varkens en kippen te weinig voedsel en water krijgen.

    Vooral efficiënt produceren

    Het gaat om structurele problemen. Volgens het rapport zijn de normen onduidelijk of ontoereikend. Bedrijven focussen zich vooral op efficiënt produceren. De financiële druk heeft ook invloed op boeren, "die goed voor hun dieren willen zorgen".

    Bedrijven zijn wel bereid om rekening te houden met het welzijn van de dieren, "zolang de gevolgen voor kosten, productiviteit en uitvoerbaarheid" aanvaardbaar zijn. Bovendien treedt het ministerie "onvoldoende daadkrachtig" op, aldus het rapport.

    Staatssecretaris Erkens komt met een verbeterprogramma voor het dierenwelzijn in de hele keten, "van boerderij tot slachthuis". Het legt daarbij ook weer nadrukkelijk verantwoordelijkheid bij de sector zelf.

    Binnenkort spreekt de Tweede Kamer over maatregelen om het dierenwelzijn te verbeteren. De Partij voor de Dieren vindt die plannen niet ver genoeg gaan en heeft initiatiefwetten ingediend om een einde te maken aan onnodig dierenleed in de veehouderij en de vleessector. De bedoeling is dat daar begin volgende maand over wordt gedebatteerd.

  • Ook zonder kabinet kan de Israëlische oppositie al haar stempel drukken

    Het nieuwe Israëlische parlement, de Knesset, wordt vanmiddag geïnstalleerd. Terwijl de coalitieonderhandelingen onder leiding van oppositieleider Gadi Eisenkot nog maar net zijn begonnen, kan hij de nieuwe machtsverhoudingen in het parlement al benutten voordat een nieuwe regering is gevormd.

    De partijen die tegenover Netanyahu staan, hebben namelijk met 67 van de 120 zetels in het nieuwe parlement een meerderheid. Daarvan zijn 19 zetels in handen van de Arabische partijen. Hoewel sommige oppositieleiders in het kamp van Eisenkot geen regering willen vormen met de Arabische partijen, kunnen ze wel samen optrekken in het parlement. De Knesset is namelijk een zelfstandig staatsorgaan dat los van de regering kan functioneren.

    Parlementsvoorzitter vervangen

    Bovenaan de agenda van het oppositieblok staat het vervangen van de huidige parlementsvoorzitter Amir Ohana, van de Likud-partij van Netanyahu, door iemand uit de partij van Eisenkot. Hiermee krijgt de oppositie meer controle over de parlementaire agenda en de behandeling van wetsvoorstellen.

    Het is gebruikelijk dat de nieuwe voorzitter pas gekozen wordt wanneer een nieuwe regering wordt gevormd. Maar de stemming kan naar voren worden gehaald wanneer minstens 61 parlementariërs daar schriftelijk om verzoeken. Alle partijen uit de oppositie hebben inmiddels aangegeven de huidige Knesset-voorzitter te willen vervangen.

    Onderzoek naar 7 oktober 2023

    De volgende stap is het instellen van een zogeheten 'Organisatiecommissie'. Dit tijdelijke orgaan speelt een belangrijke rol bij de inrichting van het nieuwe parlement. Het kan onder andere speciale commissies instellen die wetsvoorstellen kunnen behandelen, nog voordat er vaste commissies zijn gevormd.

    Eisenkot liet eerder al weten dat hij wetgeving wil voorbereiden om een staatscommissie van onderzoek in te stellen naar de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023. Dit is een belangrijke verkiezingsbelofte van het oppositieblok. Netanyahu werkt zo'n onderzoek al jaren tegen.

    Daarnaast wil Eisenkot een aantal omstreden juridische hervormingen die onder Netanyahu zijn aangenomen intrekken. Zo werd er onder zijn regering in maart 2025 een wet aangenomen die politici meer invloed geeft op de benoeming van rechters. Eisenkot wil deze wet zo snel mogelijk terugdraaien.

    Ook wil hij de ambtstermijn voor het premierschap beperken tot maximaal 8 jaar en een wet doorvoeren die voorkomt dat personen tegen wie een strafrechtelijke aanklacht loopt premier kunnen worden.

    Dit kan gevolgen hebben voor Netanyahu omdat er meerdere strafzaken tegen hem lopen, al kan het Hooggerechtshof een dergelijke wet tegenhouden. Critici kunnen aanvoeren dat de wetgeving specifiek op Netanyahu is gericht en dat die bedoeld is om een politiek tegenstander uit te sluiten.

    Het is overigens nog maar de vraag of alle wetten worden aangenomen. Hoewel de oppositie op papier een meerderheid van 67 zetels heeft, betekent dat niet dat alle partijen ook mee zullen stemmen met ieder wetsvoorstel. De partijen hebben ieder hun eigen belangen en politieke prioriteiten. De komende periode zal dan ook een test zijn hoe eensgezind het oppositieblok kan optreden.

    Netanyahu niet machteloos

    Netanyahu blijft ondertussen aan het hoofd staan van de demissionaire regering en behoudt daarmee enkele bevoegdheden. Vooral op het gebied van defensie, nationale veiligheid en buitenlandbeleid houdt de regering van Netanyahu veel zeggenschap.

    In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat Netanyahu nog steeds bevoegd is om een nieuwe aanval op Iran door zijn regering te laten goedkeuren. Daarvoor is geen meerderheid in het parlement nodig. De dreiging van een nieuwe oorlog hangt al weken in de lucht, maar de bal lijkt vooralsnog bij de Amerikaanse president Trump te liggen.

    Eisenkot zal ondertussen proberen zo snel mogelijk een regering te vormen. De coalitieonderhandelingen zijn gisteren officieel gestart. Terwijl meerdere wegen naar een regering kunnen leiden, zitten veel verkiezingsbeloftes in de weg. Het is dus de vraag of hij eruit komt en hoe stabiel een eventuele regering onder zijn leiding zal zijn.

X
X
X
X
  • VanMoof voegt navigatie zonder tracking en advertenties toe aan app
    Fietsenmerk VanMoof heeft Rider Nav toegevoegd, een navigatiefunctie in de app die werkt op basis van opensourcetool Magic Lane. De navigatiefunctie kan onder meer de accustatus van de fiets uitlezen en meewegen.
  • Orange België verhoogt prijzen van veel abonnementen
    Orange België verhoogt de prijzen van veel abonnementen vanaf 10 januari volgend jaar. Het Child-abonnement wordt relatief veel duurder, maar krijgt ook een grotere databundel. Andere abonnementen stijgen met ongeveer 4 procent.
  • .Geek - Tweakers Huiskamer tikt na kwart eeuw 8 miljoen forumberichten aan
    Eind oktober zag de Tweakers Huiskamer de 8 miljoenste post voorbijkomen. De betreffende post is een iets schunnige meme, maar laat dat nu net iets zijn wat je alleen in de Huiskamer kunt vinden.
  • Achtergrond - Vijf vragen over de affaire en spionagekwestie rond Nvidia-ceo Jensen Huang
    Nvidia-ceo Jensen Huang ligt onder vuur. Hij had een buitenechtelijke relatie met een vermeende Chinese spion. Wat weten we inmiddels over deze affaire?
  • Software-update - PDF-XChange 11.1.2.0
    Tracker Software heeft versie 11.1.2.0 van PDF-XChange Editor uitgebracht, een alternatief voor Adobe Pro. Met dit programma kunnen PDF-documenten gelezen, bewerkt en ondertekend worden. Daarnaast is er een iets duurdere Plus-versie, waarmee onder andere invulbare formulieren kunnen worden gemaakt en er is betere ocr-functionaliteit. Via een extra download is het programma ook in het Nederlands te gebruiken. De changelog voor deze uitgave kan hieronder worden gevonden. Bug fixes and other updates/enhancements:
  • Steam Store toont gemiddelde framerates van games, eerst voor Steam Deck
    Valve gaat in de Steam Store de gemiddelde framerates van games weergeven. Daardoor krijgen gamers een beeld uit de praktijk van hoe een game presteert. Deze telemetriedata verschijnt eerst voor gebruikers met een Steam Deck. Later wil Valve die gegevens aan alle gebruikers van zijn gamewinkel tonen.
  • DPG Media test Nederlands AI-model GPT-NL voor nieuwskoppen en tekstcontrole
    Het Belgische mediabedrijf DPG Media test het Nederlandse AI-model GPT-NL. Het model moet inspiratie bieden voor koppen en teksten nakijken op onder meer zinsbouw, zo laat het bedrijf weten.
  • Samsung zet nieuwe AI-functies vermoedelijk achter betaalmuur
    Samsung werkt aan abonnementen voor komende AI-diensten op zijn Galaxy-smartphones. Dat melden meerdere bronnen. De Galaxy S27-telefoons krijgen mogelijk een betaalmuur voor onder meer video genereren en het gebruik van een agent.
  • .Plan - 'Net binnen' en zoeken op frontpage - Development-iteratie #350
    Onze developers hebben een nieuw 'net binnen'-overzicht gemaakt waarin je de laatste redactionele artikelen in een compacte lijst kunt terugvinden.
  • Software-update - BurnAware 19.5
    Versie 19.5 van het cd-, dvd- en blu-raybrandprogramma BurnAware is uitgekomen. Dit programma is beschikbaar in een Free-versie en in betaalde Premium- en Professional-edities, met prijzen van respectievelijk dertig en veertig dollar. De betaalde uitvoeringen hebben extra functionaliteit, zoals voor het kopiëren van schijfjes en het rippen van audio-cd's. Op deze pagina worden de verschillende edities tegen elkaar afgezet. De gratis versie wordt gebundeld met optionele extra's; hier staat een versie waar die niet in zitten. In deze uitgave zijn de volgende veranderingen en verbeteringen doorgevoerd: New features
  • Roblox krijgt Nederlandse realtimevertalingen en scheldwoordfilters in chat
    Roblox krijgt vanaf dinsdag voor de Nederlandse taal realtimevertalingen en filters voor scheldwoorden. Ook ouderlijk toezicht en voorwaarden zoals het privacybeleid zijn nu in het Nederlands. Hetzelfde geldt voor ontwikkeltool Roblox Studio.
  • Beveiligingsbedrijf N-able haalt cloud offline om zerodays en waarschuwt klanten
    N-able heeft zijn cloudplatform offline gehaald en waarschuwt klanten die zijn software zelf draaien dat ze hun servers moeten uitschakelen. Dit nadat er 33 beveiligingsgaten bekend werden, inclusief zerodays waarmee aanvallers installaties van N-able kunnen overnemen.
  • Software-update - XnView MP 1.12.3
    Versie 1.12.3 van XnView MP is uitgekomen. Met dit programma kunnen afbeeldingen worden bekeken en bewerkt. Het is gratis voor persoonlijk gebruik; voor gebruik in een commerciële omgeving wordt wel een vergoeding gevraagd. MP staat voor Multi Platform, wat betekent dat er versies zijn voor Windows, Linux en macOS, met elk aparte downloads voor 32bit- en 64bit-omgevingen. XnView MP gebruikt dezelfde broncode voor Windows, Linux en macOS; functionaliteit en uiterlijk van de afzonderlijke versies zijn dan ook nagenoeg gelijk. Zo is er onder andere ondersteuning voor unicode, afbeeldingen met full bit depth, een eenvoudigere manier voor vertalingen en een betere database. In deze uitgave zijn de volgende veranderingen en verbeteringen aangebracht: Changes in XnView MP 1.12.3
  • Growatt: gebruik AURA 5000-thuisbatterij niet omdat aansluitingen kunnen smelten
    Growatt zegt dat klanten met een AURA 5000 de plug-inthuisbatterij voorlopig niet moeten gebruiken. Volgens het bedrijf kunnen de wisselstroomaansluitingen oververhit raken en gedeeltelijk smelten. Het bedrijf spreekt van een 'beperkt aantal gevallen'. Growatt verwacht uiterlijk 13 november meer te weten over de oorzaak en de vervolgstappen.
X
X
  • Uber Is Launching Its Own Parking Reservation Service
    Uber is launching Uber Parking, integrating technology from its SpotHero acquisition to let users find and reserve parking garages and lots directly through the Uber app. "You can also filter your results based on criteria like whether you want to self-park or use a valet, or other specific amenities," adds Engadget. From the report: To book a spot, you'll need to provide the make and model of your car and a license plate number. Depending on your lot, Uber will then provide a QR code or you'll be able to enter the garage through license plate recognition. If you need to cancel, the company says the majority of parking options can be canceled for free up to the start time. Parking reservations can also be extended through the app. Uber One subscribers get 10 percent back in Uber credits on eligible reservations. When it announced its acquisition, Uber said SpotHero offered garages and lots across more than 400 cities in the US and Canada, but the company isn't offering all of them at launch. For now, Uber says Uber Parking will be available in Chicago, Nashville, San Francisco, Atlanta, Austin, Boston, Dallas, Denver, Los Angeles, Miami, New York City, Philadelphia, San Diego, Seattle and Washington DC. The company also plans to experiment with using lots as a staging area for the autonomous vehicle fleets offered byÂUber's self-driving partners.

  • Boston Dynamics Adds Wheels to Atlas Humanoid
    Boston Dynamics has equipped its Atlas humanoid with wheels, allowing the robot to rapidly roll across flat terrain while still using its articulated legs to navigate obstacles and uneven surfaces. "The 'experiment' combined classical model-based motor control with whole-body reinforcement learning to maintain dynamic stability across unstructured, real-world terrain," reports The Robot Report. From the report: In addition to learning how to move with wheels for feet, Atlas also performs pirouettes and various aggressive actuation maneuvers. This demonstrates that Atlas can smoothly switch between fast rolling on flat terrain and articulated legged motion over obstacles or irregular surfaces. [Andy Wu, controls engineer for Atlas at Boston Dynamics] trained the system in sim. The system learned all of the behaviors in sim and executed them in real life, with surprising accuracy, according to Wu. Wu said converting Atlas' locomotion style was "wonderfully simple." A single custom adapter mounts an off-the-shelf scooter rim onto Atlas' existing ankle actuator, and that's the only new part in the whole build. Because Atlas was designed from the start to be produced at high volume and to be easy to service, Wu said the retrofit was about as involved as swapping a wheel on a bicycle. The software side was just as straightforward, he said. Each wheel is modeled as an "ankle" that can spin continuously, so all Wu had to do was take the baseline robot model and swap the feet out for wheels. The next question that Wu intends to answer is the policy response to failed actuators. This is key to safety and to understanding how the system will respond to a system failure. The primary takeaway for Wu and the controls engineering team at Boston Dynamics is to understand control synergy. The video demonstrates that merging classical motor controls (for baseline stability) with whole-body RL (for reactive adaptation) yields superior real-world agility compared to using either method alone.

  • FDA Warns GLP-1s May Increase Risk of Sudden Blindness
    An anonymous reader quotes a report from NBC News: The Food and Drug Administration said Monday that GLP-1 drugmakers must add a warning label about a rare eye condition that can cause sudden blindness. The condition, called nonarteritic anterior ischemic optic neuropathy, or NAION, affects the optic nerve, which carries signals from the eye to the brain. When blood flow to the nerve is reduced or blocked, it can cause sudden vision loss. The condition is permanent with no known treatment. The FDA said "there is a potential increased risk of rare NAION" in people taking GLP-1 drugs. The agency's requirement applies to all GLP-1s, including Novo Nordisk's Ozempic and Wegovy and Eli Lilly's Mounjaro and Zepbound, as well as several older GLP-1 diabetes medications. [...] Previous research has found that GLP-1 use may increase the risk of NAION, and Lilly has said it was aware of studies on the potential link. The FDA said it began looking into a possible link after a 2024 study published in JAMA Ophthalmology that found diabetes patients prescribed semaglutide were four times as likely to develop NAION as those not prescribed the drug. The agency said it reviewed reports of side effects submitted to its adverse event monitoring system and analyzed data from multiple clinical trials. Cases of NAION have been reported for all currently marketed GLP-1 drugs, the FDA found. However, FDA scientists were not able to identify a mechanism for how the drugs could increase the risk of the eye condition. Risk factors for NAION can overlap with conditions seen in people taking GLP-1 drugs, including Type 2 diabetes, obesity, sleep apnea and hypertension. "Patients and caregivers should be aware of a potential increased risk of NAION, a rare condition that can result in acute, painless, decreased vision in one eye, including permanent vision loss," with GLP-1 use, the FDA said in the release.

  • Microsoft Took 31 Years to Let You Kill Windows 11's Sticky Keys Popup
    Microsoft is testing a Windows 11 option that lets users permanently disable the Sticky Keys and Filter Keys activation prompts directly from the pop-ups themselves, ending a 31-year-old annoyance without requiring a trip into Settings. Windows Latest reports: Sadly, the dialog is still the same aging Win32 window, but we spotted Microsoft's design boss replying under an X post reply about this, saying he is working on modernizing legacy dialogs. The popup might be annoying, but did you know that it exists because of a pinball game from 1995? [...] The change is in Build 26340.9882 (Experimental) and Build 26320.9876 (Beta), both released on November 6 and based on Windows 11 version 26H2. Microsoft says you can "choose not to be asked again" from the Sticky Keys and Filter Keys dialogs, but it's a Controlled Feature Rollout in Experimental, so you may not see it yet.

  • Trump Backs Nvidia CEO Jensen Huang Amid Chinese Spy Affair Investigation
    President Donald Trump says the FBI is investigating Nvidia CEO Jensen Huang's affair with a woman alleged by U.S. intelligence to have gathered information for Beijing. "I know the FBI is looking into it in terms of something else, and I think that he'll be in good shape," Trump said at a White House briefing. The Associated Press reports: Trump suggested the extraordinary step of directly involving himself in a counterintelligence investigation, a sign of his friendly relationship with Huang and the possible geopolitical stakes. "I did speak to him today just to see if he's feeling all right, how you're doing," Trump said. "He said he had absolutely no idea that the person in question was a spy." Trump is slated to meet next week with Chinese leader Xi Jinping in Shenzhen, China, at the Asia-Pacific Economic Cooperation summit, but he was noncommittal about bringing up the situation with Xi. "No, I don't think so," Trump said. "I mean, maybe. I'm sure President XI will ask me about it. I just know Jensen very well. I just think he's a very honorable man." Nvidia has launched its own independent investigation into whether Huang was targeted by a foreign intelligence operation. Meanwhile, China has denied the allegations. "The so-called Chinese spy allegation is unsubstantiated. It is nothing but smears against China," Chinese Foreign Ministry spokesperson Guo Jiakun said during a regular news briefing Monday. Further reading: Commerce Dept. Chip Inquiry Was Halted After Nvidia Intervention

  • Epic Games Comments On Planned Linux Distribution Support
    Epic Games says it plans to support its new Linux launcher on as many distributions as possible, specifically naming Fedora, SteamOS, CachyOS and Omarchy. GamingOnLinux's Liam Squires-Hand reports: Speaking to Jake Jones, Communications Director at Epic Games, they said: "Hey Liam! The new Epic Games Launcher is still in Preview and we plan to support as many Linux distributions as possible, including Fedora, SteamOS, Cachy, Omarchy, and more. We're testing and evaluating packaging formats for distribution, and we'll restore AppImage this month." With that in mind, until things settle down, you might see different packaging types appear or disappear until they decide firmly how they plan to support different distributions each with their own different packaging formats. Or, perhaps they might see the Flatpak light and just put it up officially on Flathub. Would make it even easier for SteamOS then too with Flathub, since it would just be a quick pop to Desktop Mode to install it directly in the Discover app.

  • France Accuses Iran of Supermarket Fridge Hacking
    France has accused Iran's Islamic Revolutionary Guard Corps of being behind last month's cyberattacks on fridges and freezers across the country. French Foreign Minister Jean-Noel Barrot said the attack was "unprecedented in both its scale and its level of aggression," adding those who were responsible would be hit with sanctions "at the European level." The BBC reports: The cyber-attack last month saw fridges and freezers in hundreds of supermarkets across France heated up, which spoilt fresh and frozen food estimated to be worth millions of euros. Then last week, dozens of supermarkets across several other European countries were also impacted by a cyber-attack that targeted fridges and freezers. It is not known if the instances are linked. Barrot said the attack on France's supermarkets "marks the first large-scale cyber-attack aimed at sabotage on our national territory, and it constitutes a major attack on the nation's interests and the security of the French people." He said the government had summoned the Iranian ambassador to Paris to "lodge a very strong protest against this extremely grave act." France will take "any other necessary and proportionate measures" to respond to the incident and "deter anyone who might seek to repeat it," Barrot added. Separately on Monday, the Paris prosecutor said an investigation had been opened into the head of an offensive cyber unit associated with Iran's Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) as well as his two deputies. Laure Beccuau named the unit as Shahid Kaveh, which she said had an affiliation with the electronic and cyber centre of the IRGC. Shahid Kaveh is the name given to a cluster of hackers thought to be directly employed by the Iranian regime. [...] The French government has not said how it reached the conclusion that Iran was responsible, and attribution of cyber attacks is extremely hard as hackers are able to hide their locations.

  • Anthropic Launches New Claude Fable and Mythos 5.2 Models
    Anthropic has released Claude Mythos 5.2 and Fable 5.2 with "improvements in areas like coding, reasoning, and vision," while cutting Fable's input price and claiming 30% faster responses. TechCrunch reports: It's Anthropic's first model release since the arrival of a third-party report from the assessment group METR, which suggested the lab might be approaching recursive self-improvement (RSI) -- or the ability for AI models to carry on model training independently. The METR report found internal models were speeding up Anthropic's AI progress by roughly 2x, although many uncertainties remain. Still, Anthropic's release notes significant ongoing challenges in accurately testing model capabilities. "Claude Mythos 5.2 and Fable 5.2 each voice suspicion that they are being evaluated more often than any of our recent models, which challenges our ability to assess how they will act in real-world settings. As these settings expand and capabilities increase with future models, we expect this challenge to grow." Anthropic maintains that the new version of Mythos does not have the ability to act covertly against its user, a verdict that's detailed further in Mythos 5.2's system card. "Claude Mythos 5.2 shows stronger covert capabilities than prior Claude models on several of our evaluations, particularly when its reasoning is hidden from the monitor," the system card reads. "That said, we believe that low levels of absolute performance on our new covert evaluations support claims that rely on detection of harmful actions in high-stakes situations." Fable 5.2 has been available to select parties in pre-release for some time, and Anthropic says the model has already "solved two open problems in theoretical physics, formalized Fermat's Last Theorem, and supported numerous other research projects."

  • Commerce Dept. Chip Inquiry Was Halted After Nvidia Intervention
    An anonymous reader quotes a report from The New York Times: Investigators at the Commerce Department were deep into a monthslong investigation of a Singaporean company that they suspected of smuggling Nvidia's artificial intelligence chips into China when their work came to a sudden halt late last year. The investigation centered on Megaspeed, a data center company led by an executive who U.S. officials now believe to be a Chinese spy who had a relationship with Nvidia's chief executive, Jensen Huang. But the case was abruptly transferred to the Justice Department last year. The shift came after Commerce Department investigators working on the case received an email from Nvidia's general counsel seeking information about the inquiry into Megaspeed. It is not necessarily unusual for Commerce Department agents working on a case to speak with a company's representatives about issues involving their firm. But what was unusual was the content of the message. Tim Teter, Nvidia's general counsel, said that Jeff Kessler, a top official at the department, had given Nvidia permission to reach out about the case. The agents were alarmed that Nvidia had invoked the name of Mr. Kessler, their superior, who was nominated to his role by President Trump. Some viewed Mr. Kessler's interaction with Nvidia as violating government procedure and potentially tainting the case, according to current and former government officials and others familiar with the incident. It is not clear what led to Mr. Teter's outreach to the department, but the recent revelations about Mr. Huang's acknowledged affair with a Megaspeed executive have only intensified scrutiny of Nvidia's role in influencing policy on chip sales to China. [...] The incident raised questions about what Mr. Kessler, who reports directly to Commerce Secretary Howard Lutnick, had discussed with Nvidia. It also raised the possibility that those discussions could become their own subject of inquiry. Perhaps inadvertently, some officials said, Mr. Kessler had opened himself to accusations of undue influence and potentially jeopardized his department's work on Megaspeed. The case was quickly transferred to the Justice Department in an effort to avoid any potential compromise of the government's investigation of Megaspeed, these people said. The Justice Department is conducting a criminal inquiry into Megaspeed, according to people familiar with the matter.

  • Google Unveils Two New Specialized AI Chips to Widen Its Challenge to Nvidia
    Google is expanding its AI chip lineup with two specialized TPUs arriving next year: the TPU 8tx, which encrypts sensitive data at the chip level for confidential computing, and the TPU 8i Max, which combines two TPU chips to provide more processing power and memory for long-context workloads. The move broadens Google's challenge to Nvidia as demand outstrips supply, with Google saying every TPU it currently has is already committed to customers. Quartz reports: The 8tx is designed for sensitive, privacy-focused jobs run by clients including public-sector bodies and businesses in heavily regulated sectors, according to Bloomberg. It pairs with a central processing unit from Advanced Micro Devices and encrypts data at the chip level. Normally, data must be decrypted in memory as the machine works on it, [said Amin Vahdat, Chief Technologist for AI & Infrastructure at Google]. The 8i Max is meant for AI applications that need long context windows, meaning the volume of information a model can take into account within one request. Vahdat said that matters for drug discovery, math and coding. The chip packs two TPU chips together, giving it extra processing muscle and memory. Both variations are reconfigured versions of existing silicon rather than new designs, Vahdat said. Google changed them to handle tasks customers have requested. They follow two TPU models Google released this year, according to Bloomberg, which said the chip unit used to release one new processor every two years. "We could build a single chip that tries to address the whole market, or by building specialized versions of the chips, we actually can deliver much more value," Vahdat said, according to Bloomberg.

  • Huawei Says It's Made a 100% Chinese PC
    Huawei has unveiled the Qingyun HM650, a desktop PC it claims is made entirely from Chinese-manufactured components, including its own 10-core Kirin X90 processor and an enterprise version of HarmonyOS. "While Huawei has reportedly claimed local companies manufactured 100 percent of the components in the machine, it is unclear if all those components use Chinese designs," notes The Register. From the report: A single Chinese government agency has reportedly signed up for 600 of the machines. That's not an indication this machine is a curiosity, because Beijing has ordered all government entities to shift from Wintel boxes to local alternatives. [...] Even if Huawei is using some parts that aren't entirely Chinese, the debut of the Qingyun HM650 is bad news for Intel, AMD, and Qualcomm, as all are suffering as the PC market shrinks due to the rising cost of memory. China's government is an enormous buyer, and losing the chance to bid for its business is unlikely to be helpful.

  • Reddit Founder Says Building Social Media Apps Is 'Not Cool Anymore'
    An anonymous reader quotes a report from Wired: Alexis Ohanian wants to figure out the future of user-generated content. According to the Reddit cofounder, building social media apps is "not cool anymore" and so much of the internet has been compromised. "I'm expecting some better version of the group chat to be that new version of UGC," Ohanian told WIRED senior correspondent Lauren Goode at the inaugural WIRED World Fair. [...] Ohanian is a proponent of the "Dead Internet Theory"—the idea that a lot of online activity and content is being generated by bots. Large language models have turbocharged this, with AI agents outrunning human users. "The internet that I grew up on that was really built for humans first; user interfaces and experiences are going to go away," said Ohanian, "because more of the internet is going to get created for these agents to use, [rather] than for people." In some ways, the advance in generative AI has been lucrative for sites like Reddit, which has licensed its vast archive of human conversations to companies including Google and OpenAI to train AI models. "Platforms like ours became very, very valuable to LLMs," Ohanian said. But the technology has also undermined the business. Reddit shares plunged 29 percent last week after the platform warned that Google's AI-powered search was hurting referral traffic. Ohanian also worries the commercialization of these conversations means they are full of "bullshit." "The internet has gotten so manipulated because it is so incredibly valuable to do so," he said. Reddit recently said it would require users to sign in to fight third-party scraping and keep up user engagement. While Ohanian declined to say whether he agrees with the move, "there has to be provable humanity on the internet without being creepy." An early Anthropic investor, Ohanian is nonetheless optimistic about the potential benefits of AI. He is especially excited to see medical breakthroughs from the technology. "There is still a very real chance that this technology can cause a lot of harm for sure," he said. "I think we have to be sober about how we're building and what we're doing, but I still can't help but see all of the things that can get so demonstrably better."

  • Orbiter Detects Signs of Possible Volcanic Activity on Mars
    Futurism reports: While many scientists have long held that Mars is "geologically dead" inside, new research is adding to the growing body of evidence to the contrary. As detailed in a new paper published in the journal Science Advances, an international team of researchers examined data collected by the European and Russian ExoMars Trace Gas Orbiter in 2021, which found that Mars is slowly belching hydrogen chloride gas. The researchers suggest this gas is being released from hot magma deep beneath its surface after discovering intriguing new fissures along a massive volcano, indicating the planet may be geologically active after all — or at least it was until relatively recently. The research could have significant implications for the possibility of ancient life on the Red Planet, hinting at a far warmer and thicker atmosphere — and an abundance of liquid water on its surface — in its not-too-distant past.... The team discovered new fissures measuring thousands of feet in length... suggesting ongoing activity underneath the surface. The researchers discovered discolorations along these fissures, concluding that they may be the result of seeping gases leaving mineral deposits similar to volcanic gas vents on Earth... The fissures could also be a perfect place to find evidence of past life on the Red Planet [argued Daniel Mège, the study's colead author and a Polish Academy of Sciences professor]... "If hydrothermal systems are active, they could contain the ingredients and energy needed for microorganisms to develop, and shield microorganisms from the hostile and changing environment above the surface."

  • Surprise for Cast of 'Return of the Living Dead' Sequel. They Were Replaced by AI
    A crowdfunded sequel to the movie Return of the Living Dead was uploaded last weekend — but producer Richard Driscoll is drawing criticism for what he did to the 1985 punk/zombie classic. Kotaku reports: [The release of the movie came as a] surprise to the original cast, who were attached to star in the follow-up. Instead it seems Driscoll opted to use AI to generate the film... In 2024, Driscoll, who operates his own no-budget streaming service "DragonFLIX," launched an Indiegogo page for "TRASH's REVENGE Return of the Living Dead Universe." Unlike other fan projects, this one had a large portion of the original cast involved, with stars Randolph and Linnea Quigley acting as producers. It also threw in Quigley's fellow Sorority Babe in the Slimeball Bowl-O-Rama Michelle Bauer and the Oscar nominated Eric Roberts, who has seemingly been in everything except The Living Dead.... But after some confusion and radio silence between the cast and director, this incredible movie did not come to be. Last Halloween night, Driscoll pushed out [the almost entirely AI-generated] The Return of the Living Dead: Aftermath... The results won't surprise you. Robotic line delivery. Nonsensical sequence of events. Object impermanence. Everything's wet. Everyone looks shocked. At one point the video just flips around like you're watching on a phone someone dropped. And while the Return cast didn't film any of this footage, their likenesses are peppered throughout. "It turned out to be a fiasco," says Quigley. "I warned him, "Whatever you do, don't do any AI, because people don't like it, the fans don't like it." Living Dead alumni, even those who weren't attached to this film, have spoken out against Aftermath. They seem most concerned about the existing and continued use of their likeness, given that Driscoll has seemingly pivoted 'Trash's Revenge' into an additional project. Randolph encourages those who provided any funding to ask for a refund through their credit card company. While Romero's original film was public domain, Return of the Living Dead was not. Randolph also encourages Amazon, who bought MGM in 2022, to take legal action. A review on Reddit calls it "the worst 'film' I've ever seen," a production that "manages to not only be the worst zombie film ever made but is also the nadir of exploitation filmmaking. [T]hings quickly descend into madness and we get lots of bits of A.I. reporters out on the streets being attacked by A.I. zombies... [T]here are some A.I. cops battling it out too...

Loading preferences...