De provincie Limburg zegt dat een stevigere aanpak nodig is om de opmars van wasberen te stoppen. Als er niets gebeurt, kan het dier zich over de rest van het land verspreiden, met een serieuze plaag als gevolg.

De invasieve exoot is al langer een hoofdpijndossier in Limburg. In het zuiden van de provincie leven naar schatting 100 tot 200 wasberen. De groei van de populatie lijkt iets te stagneren, maar kan volgens de provincie snel stijgen als de bestrijding niet wordt opgevoerd. Sinds 2019 zijn meer dan 400 wasberen gedood.

Wasberenmeldpunt

De provincie Limburg trekt tot 2030 750.000 euro uit voor de wasbeerbestrijding. Dat is meer dan de 800.000 euro die de provincie de afgelopen zeven jaar heeft uitgegeven om de wasbeer uit te roeien. Het geld gaat onder meer naar een wasberenmeldpunt en een professioneel vangteam.

Limburg wijst erop dat de Rijksoverheid en andere provincies hun afspraken moeten nakomen uit het landelijke aanvalsplan invasieve exoten. Daarin wordt ingezet op het volledig elimineren van de wasbeer in 2027 en het beëindigen van de instroom uit België en Duitsland.

Niet actief geweerd

Uitroeiing is volgens de provincie haalbaar, mits er meer wordt ingezet op actieve bestrijding, jacht en samenwerking met buurlanden België en Duitsland. Dat laatste is echter "beperkt van de grond gekomen", stelt Limburg, mede doordat de wasbeer over de grens als wijdverspreide soort is aangemerkt en dus niet actief wordt geweerd.

"Weinig mensen weten dat in Duitsland al ruim anderhalf miljoen wasberen leven en daar krijgen ze hem niet meer weg", zegt gedeputeerde Léon Faassen. "In Wallonië zijn er ook al tienduizenden. Zover is het bij ons in Limburg nu nog niet. Maar het lijkt een kwestie van tijd."

De instroom van wasberen van over de grens maakt bestrijding moeilijk, zegt Faassen. "Dus dit is absoluut iets om ons zorgen over te maken en ons intensiever op te organiseren."

Schadelijk

De wasbeer komt van origine niet in Europa voor. Het nachtdier werd vijftig jaar geleden van Noord-Amerika naar Europa gehaald voor de pelsdierhouderij en werd als huisdier gehouden. De dieren in Limburg komen waarschijnlijk uit Duitsland, waar ze al jaren leven.

In 2017 werden twee populaties in Limburg in kaart gebracht, een in de buurt van Sittard en een bij Maastricht. Het dier is schadelijk omdat het jaagt op zeldzame diersoorten, zoals de eikelmuis, de geelbuikvuurpad en broedvogels.

Ook brengt de wasbeer schade toe aan landbouwgewassen en huizen, bijvoorbeeld door via kattenluikjes naar binnen te dringen op zoek naar eten of een schuilplaats. Ook kan de wasbeer ziektes overbrengen op mensen, zoals de wasbeerspoelworm.

Met duizenden aangiften van ernstige misdrijven is in 2024 niets gebeurd. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer na een onderzoek bij de politie.

Ongeveer 7000 aangiften van ernstige misdrijven werden direct afgewezen. In zo'n 3000 gevallen werd de aangifte wel in behandeling genomen, maar werd het onderzoek na verloop van tijd stopgezet vanwege gebrek aan capaciteit bij de politie of het Openbaar Ministerie.

Het ging onder meer om aangiften van geweldsmisdrijven, het vervaardigen van harddrugs of identiteitsfraude. Het totaal van ruim 10.000 is ongeveer een kwart van het totale aantal aangiften van ernstige misdrijven dat in 2024 werd gedaan.

Waarom de aangiften geen vervolg hebben gekregen is niet eenvoudig te beantwoorden. De Rekenkamer stelt dat de politie veel op het bord krijgt en niet alles kan doen, maar bij driekwart van het opsporingswerk ook geen zicht heeft op wat wel en niet gedaan wordt en waarom.

"De politie kan niet alles doen, maar je zou wel willen dat de meest ernstige zaken worden opgepakt", aldus Ewout Irrgang van de Rekenkamer.

Door overbelasting van de regionale en landelijke rechercheteams komen steeds meer ernstige misdrijven bij de zogeheten basisteams terecht, ziet de Rekenkamer. Het gaat dan onder meer om woninginbraken, overvallen, zedendelicten en geweldsmisdrijven.

Verschillen

Regionaal zijn er grote verschillen. Zo werden in Rotterdam meer aangiften van ernstige misdrijven direct afgewezen (19 procent) dan bijvoorbeeld in Oost-Nederland (12 procent) of Limburg (11 procent).

Dat zaken in behandeling werden genomen en later werden afgebroken kwam weer vaker voor in Limburg (13 procent) dan in Oost-Nederland (8 procent) en Rotterdam (7 procent).

'Geen zicht op begroting'

De Rekenkamer constateert dat de minister van Justitie en Veiligheid en de korpschefs geen zicht (kunnen) hebben op welk deel van hun totale begroting (ruim 8 miljard euro) aan opsporing wordt besteed, en zo ook geen keuzes kunnen maken of kunnen bijsturen. Oorzaak is volgens het instituut dat het in de administratie van de politie niet mogelijk is om uitgaven op die wijze te splitsen.

Dat het ministerie en korpschef niet kunnen bijsturen tast ook de zeggenschap en het budgetrecht van de Tweede Kamer aan, aldus de Rekenkamer.

Van Weel: 'vertekend beeld', maar verbeteringen nodig

Minister Van Weel zegt in een reactie - ook namens de korpschef - te onderschrijven dat er verbeteringen nodig zijn. Tegelijkertijd zijn de 10.000 aangiften waarover de Rekenkamer bericht volgens hem "een vertekend beeld". Van Weel zegt dat het niet alleen gaat om aangiften, maar ook om meldingen.

Dat er verbeteringen nodig zijn, ontkent de minister echter niet, die zijn volgens hem al deels in gang gezet. Verder wordt "verkend" welke stappen er nog meer moeten worden gezet. Daarbij benadrukt Van Weel dat de opsporingstaak van de politie "complex" is en het werkterrein "omvangrijk" is met "schaarse capaciteit".

Irrgang van de Rekenkamer vindt de "defensieve reactie" van de minister "jammer" en roept op zo snel mogelijk met partijen om tafel te zitten.

Ruim 10.000 mensen doen dit weekend mee aan de Nacht van de Vluchteling, een record. Dat zegt de organisatie van de sponsorloop. Deelnemers halen geld op door 's nachts afstanden te lopen van 10, 20, 40 of 50 kilometer. Daarbij kunnen ze gesponsord worden. Verspreid over het land zijn er meerdere routes.

De opbrengst gaat naar Stichting Vluchteling. Die organisatie gebruikt het geld vrijwel helemaal voor noodhulp in conflictgebieden in onder meer Libanon, Somalië, Afghanistan.

De directeur van die organisatie, Benoit De Gryse, zegt dat van het hoge aantal inschrijvingen een duidelijk signaal uitgaat: "Samen geven we een duidelijk teken van solidariteit, in een tijd waarin de steun voor vluchtelingen onder druk staat."

Het sponsorevenement bestaat sinds 2010. Elk jaar neemt het aantal deelnemers toe. Vorig jaar liepen zo'n 8000 mensen mee. Die haalden samen anderhalf miljoen euro op. Volgens een teller op de website is de tussenstand nu 1,7 miljoen.

De rechtbank heeft twee ouders veroordeeld tot twee jaar cel, waarvan zeventien maanden voorwaardelijk, voor het ontvoeren van hun twee biologische kinderen in Dalfsen.

De rechtbank acht bewezen dat Samantha F. (46) en Michaël van K. (55) vorig jaar hun toen 11-jarige dochter en 6-jarige zoon ontvoerden, die uit huis waren geplaatst. Omdat de daders het onvoorwaardelijke deel van hun straf al hebben uitgezeten in voorarrest, hoeven ze niet meer terug de cel in.

Amber alert

Vorig jaar maart verstuurde de politie een amber alert nadat de kinderen in Dalfsen waren ontvoerd door hun ouders, bij wie ze toen al bijna vier jaar niet meer woonden. Het meisje werd meegenomen toen ze naar school fietste, de jongen bij het gezinshuis waar hij verbleef. Dat gebeurde onder dreiging van geweld met een stroomstootwapen, verklaarde het meisje.

Een dag later vond de politie de kinderen in een appartement van de ouders in het Belgische Oudenaarde. De kinderen bleken in goede gezondheid. De ouders werden opgepakt.

De daders hielden tijdens de behandeling van de zaak vol dat de kinderen "onterecht waren afgepakt", toen ze in april 2021 uit huis werden geplaatst. Ze vonden dat ze in hun recht stonden om de kinderen mee te nemen, en zouden bang zijn geweest het gezag over hun kinderen kwijt te raken.

'Eigen rechter gespeeld'

De rechtbank keurt het handelen van beide ouders streng af. "Zij hebben voor eigen rechter gespeeld, de kinderen zonder overleg of toestemming weggehaald uit hun vertrouwde omgeving en daarbij geweld gebruikt."

Volgens de rechtbank was het "volstrekt duidelijk" dat de ouders hun kinderen niet mochten meenemen, en dat zij dat ook wisten. Ze hadden de ontvoering goed voorbereid, aldus de rechtbank. Zo stond een auto klaar, hadden ze vermommingen bij zich en vluchtten ze via Duitsland naar België.

De kinderen hebben nog altijd last van de gevolgen van de ontvoering, zeiden de rechters. "Beide kinderen zijn bang dat ze nogmaals onverwacht mee zullen worden genomen."

Geen tbs

Het Openbaar Ministerie eiste drie weken geleden tegen Van K. een gevangenisstraf van drie jaar en vier maanden, waarvan tien maanden voorwaardelijk. Tegen zijn partner F. eiste justitie anderhalf jaar cel en tbs met dwangverpleging.

Volgens het OM had F. het syndroom van Münchhausen by proxy, dat tegenwoordig ook wel Kindermishandeling door falsificatie wordt genoemd. Dat is een psychiatrische aandoening waarbij de ouder het eigen kind ziek maakt, meestal om zo zelf aandacht te krijgen. Justitie was van mening dat F. niet onbehandeld kan terugkeren in de samenleving, vanwege "ernstig gevaar voor herhaling".

Omdat er geen stoornis bij de moeder vastgesteld kon worden, legde de rechtbank geen tbs op. Wel krijgen de ouders behalve de celstraf een contactverbod met hun kinderen voor drie jaar. In die tijd mogen ze ook niet in Dalfsen, Kampen en Zwolle komen, meldt RTV Oost.

De adviesprijs voor diesel staat op het laagste punt in maanden. Waar de prijs begin maart nog op 2,82 euro stond, is dat deze week gezakt naar 2,26 euro. Nu er een voorlopig akkoord is getekend door de Verenigde Staten en Iran is er voorzichtige positiviteit ontstaan op de wereldwijde energiemarkt.

Begin maart gingen de prijzen voor brandstoffen door het dak. Toen kwamen olietankers stil te liggen in de Straat van Hormuz, een belangrijke doorvoerroute. Nu het conflict in de Perzische Golf in ieder geval voorlopig voorbij lijkt, dalen de inkoopprijzen weer. En daardoor, zij het iets langzamer, gaan ook de prijzen voor diesel en benzine voor ons aan de pomp omlaag.

De prijs voor benzine schommelt minder sterk dan die van diesel. Begin maart was de adviesprijs voor een liter benzine 2,64 euro. Nu staat die op 2,45.

Transport

De relatief sterkere daling van diesel is goed nieuws voor de transportbedrijven in ons land, want verreweg de meeste vrachtwagens rijden op diesel. Bedrijven in de transportsector hebben de afgelopen tijd dieseltoeslagen aan hun klanten in rekening gebracht om de prijsverhoging op te vangen.

Zo ook Cees Heebink van J. Heebink Logistic Services. "We kijken eens in de maand naar de dieselprijs. Toen de marktprijs in maart heel hard steeg hebben we halverwege de maand toch onze brandstoftoeslag moeten bijstellen." Ondanks de verhoogde toeslag was het voor zijn bedrijf de afgelopen tijd nog wel druk.

"Het moet ergens vandaan komen", zegt Maarten Obdijn van Helder Transport. "De ontwikkelingen zien er gunstig uit. We doen een wekelijkse indexatie van de brandstofprijzen en passen die per week aan. We zitten nu op een brandstoftoeslag van 26 procent en we zakken mee als de prijs omlaaggaat." Obdijn zegt dat het geen verdienmodel is. "Wij redden het wel, maar het moet wel behapbaar blijven voor de ondernemers en uiteindelijk de consument."

Dat bevestigt ook branchevereniging Transport en Logistiek Nederland. Volgens de organisatie is het akkoord "een voorzichtige reden voor optimisme". Toch blijft de markt onzeker, en wordt leden geadviseerd om rekening te blijven houden met wisselingen.

Lage marges

De marges in de transportsector zijn dun, zeggen meerdere ondernemers tegen de NOS. "Fluctuaties kun je niet opvangen. Die moet je doorbelasten, als je dat niet doet ga je heel snel de rode cijfers in", zegt Edwin Asveld van TransHeroes.

Brandstof is een belangrijk onderdeel van de kostprijs voor een ondernemer, zegt ook Susanne Dirksen van Schavemaker Logistics. "Ik verwacht niet dat de prijs nog teruggaat naar het niveau van voor de oorlog, maar alle beetjes helpen. De situatie is erg fragiel op het moment." Dirksen houdt er dan ook rekening mee dat de lagere prijzen niet aanhouden.

Transporteurs blijven onzeker over hoe stevig de aangekondigde deal is. Ondanks het bestand is er nog geen grote beweging op gang gekomen in de Straat van Hormuz. Er gaan wel weer enkele schepen per dag door de zeestraat, waaronder voor het eerst weer een tanker met olie uit Saudi-Arabië.

Het duurt volgens datawebsite MarineTraffic nog wel even tot er weer meer beweging komt in de scheepvaart, zo'n twee weken. Voordat er echt weer grootschalige verplaatsingen komen moet er nog meer gebeuren. Zo moeten er mogelijk nog zeemijnen worden verwijderd.

Economen van Rabobank schatten in dat de olieprijs deze zomer weer omhooggaat en de inflatie hoog blijft, ondanks het huidige optimisme in de markt.

President Trump kondigde het al maanden aan. Nu hebben de Verenigde Staten en Iran een eerste voorlopige overeenkomst ondertekend. In een intentieverklaring met veertien punten staan afspraken over een staakt-het-vuren, de heropening van de Straat van Hormuz en nieuwe onderhandelingen over het Iraanse atoomprogramma. Hoe wordt er in Iran zelf naar deze deal gekeken?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In deze podcast hoor je de reacties van Iraniërs via Radio Zamaneh, een onafhankelijk Iraans mediaplatform dat vanuit Amsterdam nieuws maakt voor mensen in Iran. Hoofdredacteur Nasim Roshanaei vertelt hoe zij contact houdt met luisteraars in Iran en welke gevoelens daar leven over de overeenkomst. "Mensen zijn realistisch. Ze gaan niet snel juichen. Want ze hebben veel meegemaakt", aldus Roshanaei.

Midden-Oostendeskundige Leo Kwarten vertelt wat er precies in het veertienpuntenplan staat. En wat betekenen de afspraken voor Iran, de Verenigde Staten en de regio?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman

Redactie: Max Smedes

Eindredactie: Lars Hulshof

Steeds vaker moeten reddingsteams in de bergen in actie komen om gewonde of gestrande wandelaars in veiligheid te brengen. Met een goede voorbereiding kan veel leed worden voorkomen, weet de Nederlandse Klim-en Bergsportvereniging (NKBV). "Wat je nog steeds veel ziet is onderschatting", zegt Sebastiaan Admiraal, directeur van de NKBV. "Er zijn nog steeds mensen die denken: dat lukt me wel op mijn sneakertjes."

Deze week ging het weer mis. In de Sloveense bergen verongelukte een 57-jarige Nederlander nadat hij was uitgegleden. Hoewel de politie de omstandigheden nog onderzoekt en er nog niets bekend is over de mate van voorbereiding van het slachtoffer, is duidelijk dat het ongeluk niet op zichzelf staat. Exacte cijfers voor heel Europa zijn er niet, maar bij de klim- en bergsportvereniging zien ze de laatste jaren jaren wel een trend: hoewel er niet meer mensen omkomen bij het bergwandelen, komen ze wel vaker in de problemen.

Rotslawines

Een goede voorbereiding begint al voor de reis naar de bergen. "Lees je goed in", adviseert Admiraal. "Zoek op wat voor route het is, hoe zwaar die is en vraag je af: past dit bij jou? Begin niet zomaar aan een tocht van zes uur." Wie dat toch wil, moet daar goed voor trainen om blessures te voorkomen.

Eenmaal in de bergen is het belangrijk even bij de plaatselijke VVV langs te gaan. Die kan informatie geven over de actuele situatie. Er loeren allerlei gevaren, van extreem weer tot het risico op rotslawines. "Ter plaatse weten ze de laatste stand van zaken. Vooral het weer wordt vaak onderschat. Dat wordt steeds extremer en in de bergen kan het heel snel omslaan."

Behalve goede schoenen moet daarom kleding in laagjes mee, en bovendien een regenjas en een warmtedeken voor het geval je in de problemen komt. "En een opgeladen telefoon en voldoende water", vult Admiraal aan.

Wat er kan gebeuren zonder die uitrusting, ondervond Erik Meesters op vakantie in Noorwegen. Vorig jaar deed hij tegen de NOS zijn verhaal:

Volgens de ervaren bergsporter zijn het niet alleen ouderen die in de problemen komen "We zien ook vaak groepen jongeren die onvoorbereid op pad gaan. Soms hebben ze mooie plaatjes van zo'n bergtop gezien op sociale media en willen ze dat ook ervaren. Maar dan moet je wel je gezonde verstand gebruiken, en bijvoorbeeld niet 's middags om 14.00 uur in de volle zon boven de boomgrens gaan lopen."

Voor oudere mensen is het raadzaam om extra op hun gezondheid te letten. Ze kunnen in de problemen komen door een slechte conditie, overgewicht, en te weinig drinken in de hitte.

Tegelijkertijd moet je zelfs in die hitte altijd voorbereid zijn op een weersomslag. Zelfs bij 30 graden is het volgens de NKBV raadzaam om toch handschoenen, een muts en regenkleding mee te nemen. In de praktijk komt het soms voor dat wandelaars in korte broek en met teenslippers op pad gaan. Vooral op steile smalle bergpaadjes zijn goede schoenen belangrijk.

Maar zelfs al ben je volledig voorbereid en heb je de beste gear, risico blijft er altijd, waarschuwt Admiraal. "Helemaal uitsluiten kun je het niet. Maar je kunt wel heel veel doen om het te beperken."

De NKBV heeft de tien belangrijkste tips voor bergwandelaars hier op een rij gezet.

Met het oog op de verwachte tropische temperaturen van de komende dagen nemen organisaties van sportwedstrijden het zekere voor het onzekere. Meerdere evenementen zijn afgelast en ook andere evenementen nemen maatregelen. Het KNMI heeft code geel afgekondigd vanwege de drukkende hitte.

Het gaat voornamelijk om hardloopwedstrijden die zijn afgelast. Zo gaat de Wiezoloop in het Twentse Wierden niet door. De organisatie kreeg een negatief advies van de gezondheidsinstanties en besloot dat het niet veilig was om de wedstrijd te laten doorgaan. "Het besluit komt voor ons als een grote teleurstelling", staat in een verklaring op de website.

Ook de Vuurtorenloop, een halve marathon in Hoek van Holland, wordt geschrapt. "Deze beslissing is zorgvuldig genomen. De combinatie van warmte, een hoge luchtvochtigheid en kans op onweer brengen de veiligheid in gevaar", citeert de regionale omroep Rijnmond de organisatie van de hardloopwedstrijd.

En de TT-run op het circuit in Assen gaat ook niet door. Eerder werd al bekend dat diverse afstanden waren afgelast, maar nu heeft de organisatie besloten ook de laatste afstand, de 5,4 kilometer, niet te laten doorgaan, meldt RTV Drenthe. Vorig jaar kon die wedstrijd ook al niet doorgaan vanwege de hitte.

Deze maand maakten we een artikel over de vraag of hardloopevenementen hun wedstrijden vanwege de hitte in de toekomst standaard moeten verplaatsen naar koelere maanden. Lees het hier:

Verder zijn er op meerdere plekken gevolgen voor de avondvierdaagse, meldt het Algemeen Dagblad. Daar wordt de route aangepast of gaat de etappe niet door.

Bij het wielerevenement Climate Classic morgen wordt een aantal routes geschrapt of ingekort. "Dit is de beste reclame die we niet willen hebben", zegt organisator Joost Brinkman gekscherend. Terwijl hij juist aandacht wil vragen voor klimaatverandering, had hij dit toch liever anders gezien.

Incidenten

Vorige maand werden bij meerdere hardloopwedstrijden deelnemers onwel, mogelijk vanwege het warme weer. Onder meer in Groningen en Amersfoort waren extra waterpunten en sproeipunten aanwezig. Ook was de EHBO-capaciteit opgeschaald bij de evenementen.

Bij de marathon van Utrecht overleed een 22-jarige student en bij de halve marathon van Leiden een deelneemster van 15. Het is onduidelijk in hoeverre de hitte hierbij een rol speelde.

Ook bij muziekevenementen speelt het weer dit weekend een grote rol. Zo vertelt een woordvoerder van festival Pinkpop dat dit weekend plaatsvindt, dat er onder andere extra schaduwplekken en gratis waterplekken komen. Bezoekers mogen een lege waterfles meenemen het terrein op. Ook voor onweer wordt gevreesd.

De organisatie van het Toppers-concert morgen en overmorgen in de Johan Cruijff Arena waarschuwt bezoekers eveneens voor de warmte. Bezoekers krijgen het advies om luchtige kleding te dragen en zich goed in te smeren voor de rij buiten. Ook bij dit evenement mogen bezoekers een waterfles mee naar binnen.

De komende dagen is het heet. Sinds vandaag is het Nationaal Hitteplan van kracht. Dit gebeurt wanneer het vier dagen achter elkaar warmer wordt dan 27 graden. Het is volgens het RIVM belangrijk om dan extra te letten op kwetsbare personen zoals ouderen, kinderen en mensen met een chronische ziekte. Zij zijn extra gevoelig voor de hitte en riskeren daardoor gezondheidsproblemen.

Zonder dat nabestaanden werden ingelicht, zijn in Dordrecht 21 lichamen van de ene begraafplaats overgebracht naar een andere. Ook het gemeentebestuur werd niet op de hoogte gesteld.

"We zijn er duidelijk over: de verplaatsing had niet mogen gebeuren", reageert de Dordtse wethouder Marc Merx (VVD) bij de lokale omroep RTV Dordrecht. "Hier mag je niet aan voorbijgaan, niet zonder toestemming van nabestaanden."

De lichamen worden weer teruggebracht.

Herbegraven

In 2020 verliepen de grafrechten van een aantal overledenen op begraafplaats Dubbeldam in Dordrecht. Bij de ruiming werden toen 21 lichamen aangetroffen die niet goed waren vergaan - en dus niet in het algemene verzamelgraf op de begraafplaats herbegraven konden worden.

Een medewerker van de begraafplaats besloot toen om de lichamen te verplaatsen naar begraafplaats Essenhof, zo'n drie kilometer verderop. Daar werden zij herbegraven in al aangepaste keldergraven, in de hoop dat de resten verder zouden ontbinden. De nabestaanden van de overledenen werden, net als het gemeentebestuur, niet op de hoogte gebracht. Ook ontbrak een benodigde vergunning.

Wethouder Merx is duidelijk in zijn conclusie. "Deze overledenen hadden in Dubbeldam moeten blijven. Inwoners kiezen bewust voor Dubbeldam als laatste rustplaats en dat moet te allen tijde gerespecteerd worden."

Alle nabestaanden een brief

Volgens de gemeente is niet exact te achterhalen welke lichamen precies zijn verplaatst. In weekrapporten van de begraafplaats wordt gerapporteerd over "slecht verteerde overschotten", maar daarbij worden geen specifieke graven genoemd. Daarom hebben alle nabestaanden van overledenen die tussen 1997 en 2003 op het veld met zandgraven op Dubbeldam lagen, een brief gekregen dat hun familielid mogelijk tot de groep behoort.

Het huidige gemeentebestuur wil de lichamen terugbrengen naar begraafplaats Dubbeldam voor een herbegrafenis. "Die terugplaatsing moet uiteraard zorgvuldig gebeuren", aldus de gemeente. "Er wordt nu uitgezocht hoe dit zo snel en veilig mogelijk geregeld kan worden."

Volgens de gemeente zijn de nodige stappen gezet om herhaling te voorkomen. Als voorbeelden noemt de gemeente extra aandacht voor een veilige werkcultuur, het aanscherpen van werkprocessen en "duidelijke informatie en transparante besluitvorming" richting management en bestuur.

Door het stof

Voor wethouder Merx is het de tweede keer in ruim een half jaar tijd dat hij door het stof moet vanwege misstanden op begraafplaatsen in Dordrecht.

Vorig jaar december bleek uit onafhankelijk onderzoek dat op begraafplaats Essenhof ten minste dertig doodskisten in grafkelders waren geopend terwijl de nabestaanden daar niet van op de hoogte waren. Medewerkers openden de kisten om een stofje toe te voegen dat de ontbinding van de lijken moest bevorderen. In de grafkelders is minder zuurstof aanwezig; daardoor duurt het ontbindingsproces langer.

Uit het onderzoek bleek toen dat beheerders van de begraafplaats de kisten tot vier keer toe openden om te beoordelen of de toegevoegde chemicaliën effect hadden. Daarbij werden ook foto's gemaakt van de stoffelijke overschotten, die in bezit zijn van de gemeente Dordrecht. De foto's worden bewaard om eventueel als bewijs te dienen in een mogelijke strafzaak, schreef regionale omroep Rijnmond.

Excuses van college

"Dit is ernstig en had nooit zo mogen gebeuren", zei wethouder Marc Merx toen. "Er is onvoldoende stilgestaan bij de mensen die hier hun dierbaren hebben begraven. Dit soort vergaande maatregelen had nooit zonder hun toestemming mogen plaatsvinden. Daarvoor bied ik namens het college mijn excuses aan."

De gemeente liet toen weten dat het Openbaar Ministerie (OM) en de arbeidsinspectie op de hoogte waren gesteld "gezien de ernst van de feiten", maar dat die geen aanleiding zagen voor strafrechtelijk onderzoek. Ook nu zien het OM en de arbeidsinspectie daar geen aanleiding voor.

Vandaag stemmen de kiezers in de Noord-Engelse regio Makerfield niet alleen over hun lokale kandidaat voor het Lagerhuis, maar ook over de toekomst van het land.

Normaal is zo'n tussentijdse lokale verkiezing geen groot nieuws - en tot een maand geleden hadden veel Britten nog nooit van Makerfield gehoord. Maar deze verkiezing kan grote gevolgen hebben.

De Labour-kandidaat in Makerfield is namelijk Andy Burnham, de populaire burgemeester van Manchester. Vanwege zijn politieke succes in het noorden wordt hij ook wel 'King of the North' genoemd. En Burnhams plan is, als hij de zetel wint, om de premier van diens troon te stoten. Een Lagerhuis-zetel is een vereiste voor het premierschap.

Burnhams timing is perfect. Labour-premier Keir Starmer peilt historisch laag bij het publiek en staat onder druk om af te treden na een zware nederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen vorige maand. Labour moet het vertrouwen van de kiezer terugwinnen om aan de macht te blijven, en vestigt nieuwe hoop op Burnham.

Verkiezingscircus

Peilingen laten zien dat hij de populairste Labour-politicus is. Bovendien zou hij binnen de partij voldoende steun hebben om een coup tegen Starmer te plegen.

De inwoners van Makerfield zijn zich er bewust van hoe belangrijk hun stem opeens is geworden, al vertegenwoordigt het district, dat bestaat uit voormalige mijnwerkersdorpen, eigenlijk maar zo'n 0,1 procent van de nationale stem.

De afgelopen weken zijn de inwoners overspoeld door campagneteams en journalisten, en zijn ze plots het middelpunt geworden van een verkiezingscircus dat mogelijk de nieuwe premier van het land bepaalt. "Het is overdonderend en bizar", vertelt een vrouw bij het station.

Andy Burnhams reputatie als man van het noorden resoneert in Makerfield. Kiezers die zeggen op hem te zullen stemmen, noemen zijn nuchtere, down-to-earth-houding en zijn begrip voor gewone arbeiders. Burnham belooft als premier het gat tussen het armere noorden en het rijkere zuiden van Engeland te verkleinen.

Maar toch is het geen gelopen race in Makerfield. De andere partij die hoog peilt is Reform UK, de anti-immigratiepartij van Nigel Farage. "De problemen hier worden toch niet opgelost", zegt een vrouw bij de supermarkt. "Mensen voelen zich vergeten, en de mooie beloftes van eerdere politici zijn niet nagekomen."

Aantrekkingskracht binnen Labour

Het is die desillusie en teleurstelling in de grote politieke partijen die ervoor zorgen dat Farages radicaal-rechtse anti-immigratiepartij terrein wint. "Ik heb gezien hoe het hier is verloederd", zegt een Reform-stemmer in Wigan, dat binnen het kiesdistrict Makerfield valt. "We moeten ons richten op onze eigen mensen, stoppen met hulp aan vluchtelingen en alle immigranten moeten het land uit", zegt hij.

Mocht Burnham in Makerfield winnen en daarmee een antwoord bieden op de opmars van Farages partij, dan zou dat zijn aantrekkingskracht binnen de Labour-partij verder vergroten. Premier Starmer heeft herhaaldelijk gezegd dat hij zal aanblijven - ook als het tot een leiderschapsstrijd met Andy Burnham komt.

De Poolse politie heeft een verdachte gearresteerd voor de moord op een Russische performancekunstenaar. De Poetin-kritische Semjon Skrepetski werd maandagochtend doodgeschoten in het oosten van Polen.

De Poolse premier Tusk schrijft op X dat de verdachte een Georgisch paspoort gebruikte. De autoriteiten proberen nu achter de identiteit van de opdrachtgever te komen.

Het is niet de eerste arrestatie in de zaak: dinsdag werden twee mannen uit Belarus al aangehouden. Zij werden later vrijgelaten vanwege gebrek aan bewijs.

Kritiek en bespotten van Poetin

De 44-jarige Skrepetski (wiens echte naam Robert Kouzovkov was) woonde in het Poolse stadje Biala Podlaska, dicht bij de grens met Belarus. Hij emigreerde in 2012 vanuit Rusland naar Polen en reisde door Europa als performancekunstenaar.

Skrepetski stond bekend om hoe hij de spot dreef met de Russische president Poetin en de Belarussische president Loekasjenko. Ook uitte hij kritiek op de oorlog tegen Oekraïne.

Vorige week vrijdag, op de Russische feestdag Dag van Rusland, protesteerde Skrepetski voor de Russische ambassade in Berlijn. Daarbij trok hij de Russische vlag uit zijn broek om deze vervolgens in een vuilnisbak te gooien.

Hij liep ook rond met een schilderij met Sovjetdictator Stalin en Poetin als baby, dat is hieronder te zien.

Skrepetski werd bedreigd vanwege de actie. Dat schreef hij maandagochtend op zijn Telegram-kanaal. Hij deelde een greep uit de reacties die hij had ontvangen op sociale media. "Je vinden is een kwestie van zes seconden", was een van die reacties.

Twee belangrijke meetstations op de Atlantische Oceaan, die ontmanteld dreigden te worden door de regering-Trump, zijn tijdelijk gered. Dat bevestigt het Koninklijk Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) na berichtgeving door NRC. Wetenschappers uit vijf landen, waaronder Nederland, krijgen de stations voor de kust van Groenland in bruikleen. Daardoor blijven ze tot ten minste 2028 operationeel.

"Er is een soort noodoplossing bedacht waarmee het ene project ze mag lenen van het andere project, met de belofte dat ze dan in 2028 weer netjes worden teruggegeven", vertelt oceanograaf Femke de Jong van het NIOZ. "We zijn blij dat dit zo kan, maar het is geen langetermijnoplossing."

Begin deze maand kwam naar buiten dat de VS voornemens was om de vier meetstations in de buurt van Groenland weg te halen. Zeker voor Europa zou dat een probleem creëren: die meetinstrumenten worden onder meer gebruikt om de oceaanstroom te bestuderen die warmte naar Europa brengt en ons hier een relatief mild klimaat bezorgt.

Waar liggen de meetinstrumenten?

Klimaatwetenschappers volgen deze oceaanstroom nauwlettend, omdat die mogelijk afgezwakt worden door de opwarming van de aarde. Als dat gebeurt zou dat paradoxaal genoeg ertoe leiden dat de aarde weliswaar opwarmt, maar dat Europa daardoor mogelijk razendsnel veel kouder wordt; de aanvoer van warmte zou immers afnemen.

Dat zou zeer ingrijpende gevolgen hebben. Het zou landbouw bijvoorbeeld hier een stuk moeilijker maken.

Hoe werkt dat met die golfstroom?

Voor de wetenschap zou er een groot gat vallen in de kennis over deze oceaanstroom als de meetinstrumenten worden weggehaald. Om het complexe systeem van stromingen in de oceaan te begrijpen, is het noodzakelijk om langdurig op één plek te meten. Zonder die langjarige gegevens, wordt het veel lastiger om de effecten van klimaatverandering op de oceaan, en dus op het klimaat in Europa, goed te begrijpen.

Dat de Amerikaanse regering meetnetwerken als deze zou ontmantelen werd al langer verwacht. De regering-Trump heeft niets op met klimaatonderzoek en doet poging na poging om de stekker uit dit soort onderzoek te trekken. "De dag waarvan je wist dat die zou komen", noemde NIOZ-directeur Han Dolman het nieuws over de ontmanteling van de meetstations daarom begin deze maand. Dramatisch, vond hij het.

Dat twee van de vier stations voorlopig zijn gered, is voor de wetenschap dus een welkome meevaller, vertelt De Jong van het NIOZ nu. "Maar het volgende probleem dient zich alweer aan", verzucht ze.

Omdat een officieel besluit over de Amerikaanse financiering van het grotere meetnetwerk uitblijft, is ook het geld dat hiermee naar Canada zou gaan nog niet geregeld. Officieus is er wel al toestemming, maar de Canadezen zeggen nu: zonder officiële beslissing heeft het voor ons geen prioriteit. Daarmee komen de metingen dus opnieuw in gevaar.

"De VS en Canada zijn acute problemen, maar het algemene probleem is breder", licht De Jong nog toe. "Ook in het Verenigd Koninkrijk wordt zwaar bezuinigd op oceaanonderzoek en hier in Nederland verscherpen de regels voor financiering zodanig dat we ons deel van de tijdserie niet meer kunnen onderhouden."

Vanuit de politiek, in de VS maar dus ook dichter bij huis, worden steeds dit soort ingrijpende besluiten genomen. En de onderzoekers moeten daar steeds maar weer wat op vinden, verzucht ze. Die inventiviteit is eindig, waarschuwt ze ook Nederlandse politici. "Onze mogelijkheden zijn bijna uitgeput. Het is tijd dat de politiek beseft dat het huidige systeem niet werkt."

Oekraïne heeft weer een grootschalige droneaanval op Rusland uitgevoerd. Daarbij zijn een olieraffinaderij en meerdere woningen in Moskou geraakt. Het vliegverkeer op vier luchthavens in de Russische hoofdstad werd uit voorzorg stilgelegd.

Bij de olieraffinaderij in het zuidoosten van Moskou brak er brand uit:

Er zijn geen slachtoffers gevallen, schrijft het Russische persbureau Astra. Op beelden zijn dikke rookwolken te zien. De brand is inmiddels geblust. De raffinaderij is een van de grootste installaties van Rusland en voorziet Moskou voor een groot deel van brandstof.

Grote aanval

Volgens de Russische autoriteiten gaat het om een van de grootste droneaanvallen sinds het begin van de oorlog in Oekraïne. Het ministerie van Defensie zegt dat er 555 drones zijn neergehaald door de Russische luchtverdediging. Alleen al rond Moskou zijn volgens de burgemeester 180 drones onderschept.

In de westelijke stad Belgorod is volgens de Russische autoriteiten een man in zijn auto gedood. Ook in de regio Rostov, niet ver van de Oekraïense grens, is een persoon om het leven gekomen door een droneaanval. In twee gebouwen brak brand uit.

Klooster

De Oekraïense president Zelensky heeft de aanval op de olieraffinaderij en in Rostov bevestigd. "Dit is een volledig gerechtvaardigd antwoord op de Russische aanvallen op onze steden en gemeenschappen", schrijft hij op X.

Ook zei hij in een spraakbericht in een WhatsAppgroep met journalisten dat de aanvallen een reactie zijn op een Russische aanval op een middeleeuws klooster in Kyiv maandag. Het bijna duizend jaar oude Petsjersk Lavra, sinds 1990 Unesco-werelderfgoed, raakte beschadigd nadat er brand was uitgebroken bij een luchtaanval. Rusland ontkent achter de aanval te zitten.

Ook aanvallen in Oekraïne

Ondertussen zijn er ook weer aanvallen gemeld in Oekraïne. In het hele land ging het luchtalarm af. In de hoofdstad Kyiv werden explosies gehoord.

Volgens de Oekraïense autoriteiten werden ballistische raketten afgevuurd. In Soemy, op de grens met Rusland, werd een persoon gedood bij een Russische droneaanval.

De komende zes maanden gaan de Verenigde Staten heroverwegen welke troepen en militaire bases ze in Europa willen houden. Dat zei de Amerikaanse defensieminister Hegseth op een vergadering met NAVO-ministers in Brussel.

Hegseth zei dat Europa voor zijn eigen verdediging moet zorgen. Tegelijkertijd wil de VS wel vanuit Europa kunnen blijven opereren.

"Het was niet de bedoeling dat Europa afhankelijk werd van de VS", zei Hegseth. Hij vindt niet dat de VS meer moet betalen voor de defensie-uitgaven van de NAVO dan andere NAVO-landen. Hegseth dreigde opnieuw dat de VS minder aan de Europese veiligheid zal bijdragen als andere landen niet genoeg investeren.

Meerdere NAVO-lidstaten hebben de afgelopen maanden toegezegd dat ze meer gaan investeren in defensie, maar volgens Hegseth zijn er bondgenoten die "te veel praten en te weinig progressie maken".

Terugtrekken troepen

De Verenigde Staten zijn ook ontevreden over de Europese rol in de oorlog met Iran. NAVO-landen gaven bijvoorbeeld geen toestemming om Amerika aanvallen te laten uitvoeren vanaf hun grondgebied.

Er zijn al langer zorgen om het terugtrekken van Amerikaanse troepen uit Europa. Vorige week berichtte The New York Times dat president Trump een deel van de Amerikaanse NAVO-vliegtuigen wil weghalen. Begin vorige maand maakte het Pentagon bekend 5000 militairen terug te trekken uit Duitsland.

In Europa zijn ongeveer 80.000 Amerikaanse militairen gestationeerd. Zij helpen onder meer bij de verdediging tegen Rusland.

Een minderjarige jongen is schuldig aan het doden van de 17-jarige Rivaldo uit Zuidoost. Zo oordeelt de rechter vandaag. Hij krijgt twee jaar jeugddetentie en jeugd-tbs opgelegd. Dat is de hoogst mogelijke straf in het jeugdstrafrecht. 

De 17-jarige Rivaldo uit Zuidoost werd augustus vorig jaar neergeschoten op een voetbalveldje aan de Meernhof in Holendrecht. Volgens de rechter was een kettingroof de aanleiding van het dodelijke schietincident. Uit het dossier blijkt dat er één schot werd gelost. Rivaldo overlijdt een aantal uur later op de operatietafel.

Vanwege de leeftijd van de verdachte - destijds was hij zestien jaar - waren de rechtszaken achter gesloten deuren. Zelf heeft hij de daad altijd ontkend. Maar volgens de rechter is bewezen dat hij Rivaldo heeft doodgeschoten. 

Vrolijke jongen

Een volle publieke tribune luisterde vandaag naar de uitspraken van de rechter. "Uit hetgeen de rechtbank heeft meegekregen was Rivaldo een vrolijke sportieve jongen die iets moois wilde maken van zijn leven. Mensen kwamen naar hem voor advies. Dat bleek ook op deze avond: hij kwam op voor een vriend. Je hebt zijn leven afgenomen. En waarom? Zijn vader en zijn moeder zullen hem nooit meer zien en knuffelen. Zijn zussen en broers zullen nooit meer grapjes met hem kunnen maken. Ze zullen hem nooit meer kunnen zien en dat is het ergste dat je hen hebt kunnen aandoen. De rechtbank neemt het je zeer kwalijk", aldus de rechter.

Holendrecht

Ook benadrukt de rechter dat het voor de buurt een ingrijpende gebeurtenis is geweest. "Voor de wijk is het verschrikkelijk geweest. Dat een jongen wordt doodgeschoten bij een voetbalveldje waar kinderen spelen. Dat zorgt voor een gevoel van onveiligheid in de wijk", aldus de rechter.

Ook neemt de rechtbank het de jongen kwalijk dat hij op geen enkele wijze openheid van zaken heeft willen geven. "Hierdoor en door de heersende zwijgcultuur in de wijk blijven de nabestaanden met onbeantwoorde vragen achter. De rechtbank vindt het een verdrietige constatering dat er mensen bij het schietincident aanwezig waren die méér weten, maar niet hebben willen verklaren bij de politie."

Onrustig

De dood van Rivaldo maakte destijds veel los in de buurt. Er werden veel bloemen neergelegd op de plek van het overlijden. Tijdens een buurtbijeenkomst in Holendrecht kwamen mensen samen om te rouwen en hun steun te betuigen aan de familie. Na het schietincident bleef het onrustig onder verschillende groepen jongeren in Zuidoost. Burgemeester Halsema besloot daarop om een aantal buurten tot veiligheidsrisicogebied te bestempelen. Bij fouilleeracties werden behoorlijk wat wapens in beslag genomen.

Bekijk hieronder hoe de vrienden van Rivaldo vertellen over het geweld in Zuidoost.

De kunstmestfabriek ICL legt de fabriek in het Westelijk Havengebied drie weken stil. In die drie weken worden aanpassingen gedaan om aanhoudende stankoverlast tegen te gaan. Vooral Amsterdammers uit Noord hebben last van de fabriek. Er wordt al jaren geklaagd over de hoge uitstoot en stank die ICL veroorzaakt.

In juli vorig jaar bleek na onderzoek van de provincie Noord-Holland dat de zoutzuuruitstoot van ICL meer dan twintig keer zo hoog was als toegestaan. Daarvoor kreeg het bedrijf een dwangsom opgelegd door de Omgevingsdienst. Verantwoordelijk wethouder Steven van Weyenberg (D66) adviseerde datzelfde jaar nog aan de gemeenteraad om de omgevingsvergunning van de fabriek in te trekken als ICL te veel bleef uitstoten.

Begin dit jaar bleek nog uit een brief van de Provinciale Staten dat ICL waarschijnlijk af zou zien van de aanpassingen om geuroverlast tegen te gaan. Uiteindelijk kondigde de fabriek in april toch aan deze zomer maatregelen te nemen. Om die aanpassingen te doen moet ICL dus drie weken dicht, in augustus. 

Bewoners sceptisch

Volgens actiegroep Adem Vrij aan het IJ, zijn de maatregelen die worden genomen nog niet voldoende. Zo vinden zij dat de toegestane uitstoot van de fabriek nog verder omlaag moet. Erik Wegman van ICL vroeg in april bewoners uit Noord om nog één keer geduld te hebben. 

"De maatregelen moeten concreet gaan bijdragen aan het terugdringen van geur- en zoutzuuroverlast", schrijft Wegman vandaag. Het verbetertraject is volgens ICL nog niet volledig afgerond. Eind dit jaar, of begin 2027, zal de fabriek nog meer maatregelen treffen.

Vorig jaar maakten we een uitgebreide reportage over de stankoverlast door ICL:

Ziggo heeft besloten het aflopende hoofdsponsorcontract met Ajax niet te verlengen. Vanaf het seizoen 2027/2028 speelt Ajax dus met een nieuwe sponsor op het shirt. Ajax komt nu met de aankondiging, zodat er genoeg tijd is om een nieuwe sponsor te vinden. Uiteindelijk speelt Ajax dan 12,5 jaar met de naam van de internet- en tv-aanbieder op het shirt.

De deal tussen Ajax en Ziggo begon op 1 januari 2015. Tot 2015 was verzekeringsmaatschappij Aegon de shirtsponsor en daarvoor prijkte ABN-Amro op het shirt. 

Sinds Ziggo op het shirt staat, haalde de club meerdere successen zoals de finale van de Europa League in 2017 en de halve finale van de Champions League in 2019.

"De vele sportieve hoogtepunten en memorabele momenten met Ziggo op het shirt zorgen ervoor dat zij een blijvende plek hebben in de geschiedenis van Ajax", schrijft Cas Biesta, de commercieel directeur van Ajax. 

Robin Kroes van VodafoneZiggo laat weten dat het bedrijf nu meer gaat richten op 'merk- en partnershipinitiatieven die breder gaan dan voetbal'. Kroes kijkt terug op een succesvolle samenwerking met Ajax. "We zijn dankbaar voor wat er is bereikt en kijken ernaar uit om het laatste seizoen op een mooie en passende manier af te sluiten."

Wie denk jij dat de nieuwe hoofdsponsor wordt van Ajax? Laat het ons weten via info@at5.nl.

Omwonenden van flat in Osdorp voelen zich nog altijd onveilig en het Leerorkest zorgt er al twintig jaar voor dat kinderen muziek kunnen maken. Dat en meer in het AT5 Nieuws van donderdag 18 juni, gepresenteerd door Quirien Euwe. 

De explosie in Osdorp is inmiddels bijna een week geleden, maar de impact op de buurt is nog altijd groot. De 400 bewoners van de flat die geëvacueerd moest worden, waren uitgenodigd voor een informatieavond in theater De Meervaart. Daar waren burgemeester Halsema, politie, brandweer, veiligheidsregio en woningcorporaties aanwezig om met ze in gesprek te gaan. Na afloop spraken we met een aantal gedupeerden die bij de bewonersavond waren.

Ze laten weten dat vooral de veiligheid in de buurt centraal stond. Ook werd gesproken over de inzet van politie en de gevoelens van onveiligheid die bij veel bewoners leven sinds de explosie. "We hebben het heel veel over de politie gehad en over de veiligheid in Amsterdam. Burgemeester Halsema heeft ook gezegd dat ze te weinig politiemacht en te weinig mensen hebben. Ze kunnen er eigenlijk niet veel aan doen", vertelt een bewoner na afloop.

Onzekerheid onder bewoners

Het drama, dat waarschijnlijk verband houdt met mannen die in de kelderbox plofkraken aan het voorbereiden waren met zeer explosief materiaal, heeft diepe indruk gemaakt op de buurt. Door de knal werd de sportschool boven de boxen verwoest. Bij de 180 flatwoningen ernaast was ook behoorlijke schade, zoals kapotte ruiten en ontzette deuren. Verschillende bewoners geven aan dat ze zich nog altijd afvragen of het veilig is om terug te keren naar hun woning. "Je wilt garanties. Is het echt veilig nu?", zegt een bewoner. "Ik weet het niet precies. Ik durf het niet te zeggen."

De bijeenkomst moest bewoners de gelegenheid bieden om hun zorgen rechtstreeks te delen met de gemeente en hulpdiensten. Burgemeester Halsema laat weten dat bewoners, slachtoffers en andere betrokkenen tijdens de bijeenkomst hun zorgen, boosheid en ervaringen hebben gedeeld. Volgens de burgemeester is er veel angst in de buurt na de explosie, maar sprak men ook waardering uit voor de inzet van de hulpdiensten. De gemeente zegt de komende periode nauw betrokken te blijven bij de nazorg voor slachtoffers en de buurt.

Meer weten over de explosie: AT5-verslaggever Jimmy Miltenburg zette alle tot nu toe bekende feiten op een rij in de onderstaande video:

Burgemeester Halsema heeft een nieuw extern onderzoek laten instellen na klachten over de samenwerking rond het buurtplatform Hart voor de K-buurt. Dat vertelde ze gistermiddag tijdens een commissievergadering in de Stopera. Het onderzoek zou al een tijd lopen, maar Hart voor de K-buurt wist van niks. 

Hart voor de K-buurt is een bewonersplatform in Zuidoost, onder meer verantwoordelijk voor de komst van de OBA Next naar Kraaiennest. De organisatie krijgt al jaren subsidies van de gemeente.

Ongeveer een jaar geleden liet de gemeente ook al onderzoek doen naar Hart voor de K-buurt. Aanleiding waren vermoedens dat het bewonersinitiatief hun ontvangen subsidies niet rechtmatig zou besteden. Maar uit dat onderzoek, uitgevoerd door het externe bureau BMC, bleek toen dat de stichting 'volledig doelmatig had gehandeld'. 

'Wederzijds wantrouwen'

Dat de gemeente opnieuw een onderzoek instelt naar Hart voor de K-buurt is opvallend. In het rapport van BMC stond juist dat het herstellen van de samenwerkingsrelatie tussen Hart voor de K-buurt en de gemeente een 'absolute prioriteit' moest krijgen. Volgens het onderzoeksbureau zou er sprake zijn van wederzijds wantrouwen. 

Hart voor de K-buurt had destijds veel last van de aantijgingen en riep de gemeente op om hun werkwijze zonder voorbehoud te omarmen. "Er is het afgelopen jaar enorme schade toegebracht aan deze buurtorganisatie en de mensen", zei de organisatie toen.

Interne meldingen

Nu blijkt dat de gemeente opnieuw 'verontrustende signalen' heeft ontvangen over het bewonersinitiatief en over het afgeronde onderzoek. Halsema heeft daarom besloten opnieuw een extern onderzoek naar Hart voor de K-buurt te laten uitvoeren. Het onderzoek loopt momenteel nog en wanneer het wordt afgerond is niet bekend.

"Na het verschijnen van het BMC-onderzoek is er door een aantal ambtenaren een groot aantal interne meldingen gedaan over de samenwerking rond de Hart voor de K. Daar waren verontrustende signalen bij. Dat ging zowel over Hart voor de K. als over het gedane onderzoek door BMC," aldus Halsema. 

Voor Mike Brantjes van Hart voor de K-buurt kwam de aankondiging van het nieuwe onderzoek gisteren als een complete verrassing. "Wij wisten het niet, omdat ze het niet met ons gedeeld hebben", zegt Brantjes.

Een woordvoerder van Halsema laat weten dat zij niet op de hoogte waren dat Hart voor de K-buurt niet geïnformeerd was. "Wij kunnen verder niks zeggen over het onderzoek, maar het is vervelend dat zij niks wisten van het onderzoek."

Volgens Brantjes zat de stichting afgelopen acht maanden te wachten op initiatief van de gemeente naar aanleiding van de onderzoeksresultaten. "Ik ben blij dat het niet aan ons ligt en het verklaart de radiostilte. De gemeente is met zichzelf in gevecht, maar wij zijn de dupe."

Halsema hoopt dat ze daar snel duidelijkheid over hoopt te krijgen. "Het doel van democratisering, dat delen wij allemaal. Dat Hart voor de K-buurt daarin een belangrijke rol speelt, daar ben ik het ook met u eens. Tegelijkertijd is het een van de vele organisaties die overheidssubsidie krijgt waarbij wij ook een belangrijke verantwoordelijkheid hebben om daar zorgvuldig mee om te gaan."

Het leerorkest bestaat vandaag 20 jaar. Het initiatief kwam van Marco de Souza, destijds directeur van de muziekschool in Zuidoost, die dagelijks kinderen geboeid door de ramen zag kijken tijdens de muzieklessen, maar merkte dat zij nooit naar binnen kwamen, vanwege de ontbrekende financiële middelen. Hij besloot instrumenten te verzamelen en startte muzieklessen op scholen in achterstandswijken, zodat daar elk kind de kans kreeg om drie jaar lang een instrument te leren bespelen. Inmiddels maken tienduizenden kinderen door het hele land muziek. "Voor de kinderen gaat er een wereld open." 

In het ene klaslokaal klinken violen, verderop wordt trompet gespeeld en in een ruimte verderop krijgen kinderen les in slagwerk. Openbare basisschool Wereldwijs is de eerste school waar het Leerorkest begon met muzieklessen.

"In het begin vond ik het heel moeilijk", vertelt de 10-jarige Xoë, "maar ik oefen veel en nu gaat het heel goed." Bij de blazers doet de 9-jarige Lord enorm zijn best om een mooie toon uit zijn trompet te krijgen. Hij vindt het vooral leuk om te blazen en is trots dat hij zijn eigen instrument heeft. "Vooral samenspelen is leuk", zegt de 9-jarige Ursula. "Het klinkt dan meteen mooier. Ik word er blij van."

Zelfvertrouwen

Het is precies wat Marco de Souza voor ogen had toen hij Het Leerorkest in 2006 oprichtte. "Net als bij mij als kind, gaat er een wereld voor ze open. Je leert iets nieuws en je krijgt een instrument om voor te zorgen. Dat geeft je verantwoordelijkheid en waardering. Ook aan de ouders. Die zien: zij geloven in mijn kind." 

De 21-jarige Giovanni Emanuel studeert altviool en klarinet aan de vooropleiding van het Conservatorium Amsterdam. Volgend jaar mag hij daar beginnen aan zijn bachelor. "Ik was 9 jaar toen ik op school les kreeg via Het Leerorkest", vertelt Giovanni. "Ik koos meteen voor viool. Ik wilde het al veel langer, maar vanwege de hoge kosten was de muziekschool geen optie voor mij. Het heeft mij veel gebracht, je moet veel oefenen dus het leert je discipline en ik heb al veel mooie ervaringen gehad door te kunnen spelen in orkesten. Zonder het Leerorkest had ik nu niet op het conservatorium gezeten".

Talent is geen vereiste

Het doel is niet per se talent ontdekken, vertelt Da Souza. Of je nu later in de bouw gaat werken of doorgaat met muziek; het brengt alle kinderen een kans om ergens beter in te worden, het geeft zelfvertrouwen en het leert je ook samenwerken. "Je kunt niet altijd hard spelen. De ene keer moet je wat terughoudender zijn en de andere keer moet je juist wel op de voorgrond treden. Het is net een minimaatschappij. En het zorgt voor verbinding."

In de Batjanstraat in Oost staat het Instrumentendepot waar duizenden instrumenten klaarliggen om uitgeleend te worden. Van saxofoon tot cello, en van harp tot klarinet, alle mogelijke instrumenten die via donaties zijn binnengebracht, worden door vrijwilligers nagekeken en zo nodig gerepareerd. Het zijn veelal gepensioneerde muzikanten, die hier een of meerdere dagen per week muziekinstrumenten repareren. "Ik vind het mooi als kinderen de kans krijgen om saxofoon te leren spelen en het is leuk om te doen", vertelt Ton Schunselaar die een saxofoon onder handen neemt.

Tientallen Leerorkesten

Het Leerorkest geeft niet alleen les op tientallen scholen in Amsterdam, maar ook in enkele andere steden en op de eilanden van het Nederlands Koninkrijk in het Caribisch gebied. Da Souza: "We hopen nog veel meer kinderen in achterstandswijken te bereiken. Elk kind zou de kans moeten krijgen een muziekinstrument te leren bespelen."

Komende dagen wordt het zo heet in de stad dat de gemeente een hitteplan heeft aangekondigd. Vooral op plekken met weinig groen en veel bebouwing blijft de warmte hangen. 

Vandaag wordt het 28 graden en morgen stijgt de temperatuur naar 32 graden. Deze hoge temperaturen kunnen gevaarlijk zijn, met name voor ouderen, jonge kinderen, mensen met een chronische aandoening, zwangere vrouwen en dakloze mensen. Om het hoofd koel te houden heeft de gemeente daarom een hitteplan ingesteld.

De gemeente roept Amsterdammers dan ook op om voor elkaar uit te kijken. Help bijvoorbeeld iemand met boodschappen doen als dit door hitte lastig is, of neem de hond van een buur mee uit als die daar zelf niet toe in staat is.

Dak- en thuislozen 

Voor Amsterdammers zonder vaste verblijfplaats kan het lastig zijn om een koele plek op te zoeken. De inloophuizen blijven daarom langer open. Daar worden onder andere drinkwater en zonnebrandcrème uitgedeeld. Daarnaast gaan veldwerkteams de straat op om mensen te wijzen op de risico’s van middelengebruik in combinatie met de hoge temperaturen.

Zwemmen is een goede manier om te verkoelen. Dat kan natuurlijk in een van de vele zwemwateren in de stad, maar ook in de buitenzwembaden. Die gaan daarom wat langer open. Zo is het Flevoparkbad al vanaf 10.00 uur geopend en is het buitenbad van het Noorderparkbad ook op donderdag open.

Waarom eigenlijk een hitteplan? 

Het hitteplan gaat in als er meerdere dagen extreme hitte worden verwacht. Daarbij telt niet alleen de dagtemperatuur. Ook warme nachten, hoge gevoelstemperaturen en luchtvochtigheid spelen mee.

Het hitteplan blijft van kracht totdat de hitteperiode voorbij is. Kijk tot die tijd ook goed naar je huisdier. Zij raken hun warmte kwijt door hun voetzolen en door te hijgen. Vermijd dus heet asfalt, zorg voor schaduw en voldoende water.  

Door de explosie in Osdorp is de sportschool van Selcuk volledig verwoest. En vandaag, vijf dagen later, kan hij het eindelijk nog steeds niet geloven. "Het is alsof ik naar een ander gebouw kijk." 

Selcuk was net thuis van een wedstrijdje padel, toen hij gebeld werd door een lid van zijn sportschool die tegenover het gebouw woont. Waarom belt hij mij zo laat, dacht hij. Wat bleek? Door een enorme explosie stond zijn opgeblazen sportschool in Osdorp in brand. 

Na vier dagen heeft Selcuk nog moeite om zich te realiseren wat er precies gebeurd is. "Ik kan het nog niet beseffen", zegt hij. 

Drie mensen binnen

Rond 00.15 uur ging het helemaal mis op de Remijden in Osdorp. Onder de sportschool, waar opslagboxen zijn, maakte een groep jongens naar alle waarschijnlijkheid explosieven voor plofkraken. Vandaag werd duidelijk dat het OM twee Amsterdammers van 23 en 24 jaar verdenkt van betrokkenheid.

Meerdere explosieven gingen tijdens dat proces af, en dat had enorme gevolgen. Het gebouw erboven stortte in, zeven mensen raakten gewond en 400 omwonenden werden geëvacueerd. Twee zwaargewonden zijn in het ziekenhuis aangehouden, zij waren bezig in de box.

Onderweg naar de sportschool bekeek Selcuk snel de beveiligingsbeelden op zijn telefoon. In de ruimte zag hij drie jongens: één bij de dumbbells, iemand op een machine en een ander dronk net wat water."Eerlijk gezegd had ik niet gedacht dat ze het hadden overleefd," zegt Selcuk. 

Het blijkt mee te vallen. Een van de jongens krijgt een machine op zijn voet, de andere twee halen hem in het donker uit de sportschool. "Ik voel me schuldig", zegt Selcuk. "Ook al kan ik er niks aan doen."

Een vermoeden dat er zoiets gevaarlijks speelde onder zijn sportschool, heeft hij nooit gehad. "Wij hebben op een tikkende tijdbom gesport."

Of Selcuk ooit nog kan terugkeren naar zijn sportschool, is zeer onzeker. Het huurcontract van het pand is inmiddels opgezegd en de kans lijkt klein dat de sportschool op deze locatie kan worden heropend. "Het is een hele verdrietige situatie."

Op de vraag wat de toekomst brengt, heeft de eigenaar voorlopig geen antwoord."Wat nu? Ik weet het eigenlijk even niet."

Tijdens een commissievergadering in de Stopera vroeg Denk-raadslid Sheher Khan om hulp voor de sportschooleigenaar. Volgens Het Parool heeft wethouder Zita Pels, die burgemeester Halsema verving, gezegd dat de gemeente de sportschool helpt met het zoeken naar een tijdelijke locatie.

Opnieuw was de Dam vandaag afgezet voor de aftrap van een staatsbezoek: nadat vorige week de Duitse bondspresident op bezoek was, komt dit keer de keizer van Japan langs. Veel enthousiaste Japanners langs de kant keken reikhalzend naar het bezoek uit. 

De ontvangst op de Dam is altijd de aftrap van staatsbezoeken aan Nederland. Vanochtend begon de ceremonie met een inspectie van de erewacht. Uiteraard waren koning Willem-Alexander en koningin Maxima daar ook bij. De keizer was afgelopen zondag al op privébezoek bij de koning. In jachtslot Het Oude Loo keken ze samen naar het WK-duel tussen Nederland en Japan (2-2).

Uit voorzorg stonden er in de omgeving een groot aantal ME-busjes, maar er vonden geen grootschalige demonstraties of andere incidenten plaats.

De ontvangst bestond uit een inspectie van de erewacht en een kranslegging bij het monument. Ook stond er vanmiddag een lunch gepland in het paleis. 

Maar daar mochten de meeste mensen die een glimp van de keizer wilden zien niet bij zijn. Achter de dranghekken, die op alle straten naar de dam waren geplaatst, stonden honderden Japanners te wachten.

Zeldzaam

Sommigen waren speciaal naar Amsterdam gekomen om de keizer te kunnen zien. Waarom? "Gewoon omdat het een eer is", zegt een man die van het Japanse eiland Hokkaido komt. 

"Het gebeurt niet vaak dat je de keizer in Japan kunt zien", zegt een Japanse vrouw die al een tijdje in Nederland woont. "Al helemaal niet in Japan zelf, daar wordt hij heel erg afgeschermd. Bij de Nederlandse monarchie werkt dat toch anders."

Vanmiddag bezochten de delegaties Delft. Vanavond is er een staatsbanket georganiseerd in het Paleis op de Dam. Na een bezoek aan Den Haag en Leiden, gaat de keizer morgenavond naar het Rijksmuseum. Vrijdagmiddag plant hij een kersenboom in het Bloesempark in het Amsterdamse Bos.

De hoofdingang van de Johan Cruijff Arena lag de afgelopen jaren een beetje verborgen in de schaduw van het viaduct, maar daar komt langzaam steeds meer verandering in. Er wordt flink geschilderd en er is extra verlichting aangebracht. 

De onderkant van het viaduct is nu rood en wit en er hangen verlichte Andreaskruizen. Er zijn meerdere muurschilderingen gemaakt. Het gaat onder meer om een portret van Johan Cruijff en een portret van oud-burgemeester Eberhard van der Laan. 

Op de zijkanten van het viaduct staat het woord heldhaftig en komt het woord vastberaden, en hoogstwaarschijnlijk daarna het woord barmhartig. Dat zijn de drie woorden uit de wapenspreuk van Amsterdam.

Er wordt al maanden aan de Johan Cruijff Arena gewerkt. Zo krijgen onder meer de torens een schilderbeurt. Daarvoor moeten schilders soms abseilend aan het werk. 

"Voor het schilderwerk gebruiken we rope access: een techniek waarbij vakmensen hangend aan touwen langs de torens werken", liet de Johan Cruijff Arena eerder weten. "Zo kunnen ze veilig en soepel plekken bereiken die je anders bijna niet kunt bereiken. Ze reinigen, schuren en brengen daarna met veel zorg een nieuwe verflaag aan, zodat de torens er straks weer strak en fris bij staan."

In mei werd op een van de pilaren al een kunstwerk van Harry Styles onthuld. Na de concertreeks van de Britse artiest is dat kunstwerk weer weggehaald of (al dan niet tijdelijk) weggestopt achter een zwart vel. 

Johan Cruijff Arena-directeur Tanja Dik beloofde tijdens de onthulling van dat kunstwerk dat er later 'ook heel veel Ajax-legendes op de pilaren' zullen komen. Vermoedelijk wordt er nog aan andere pilaren gewerkt, want die zijn nu ook nog ingepakt.

Er is meer graffitikunst te zien op de Johan Cruijff Boulevard. De hekken rond de nog te bouwen woon- en kantoortorens van het project Eleven Square zijn beschilderd. Ook hier is een portret van Johan Cruijff gemaakt.

Hier komt onder meer de hoogste woontoren van de stad. Die moet maar liefst 44 verdiepingen tellen. Het bouwterrein is inmiddels deels geasfalteerd en er staat wat bebouwing, al is dat vermoedelijk tijdelijk voor de bouwvakkers. De bouw zal nog jaren duren en het eerste gebouw gaat pas in 2029 open. 

Vanwege de concerten van Harry Styles had de Johan Cruijff Arena ook het logo van Ajax vervangen, maar het logo is inmiddels weer terug. Het enige wat nu nog aan de concertreeks doet denken zijn de voormalige kledingkraampjes. Die zullen later waarschijnlijk vervangen worden door kraampjes van andere artiesten die deze zomer optreden.

De Duitse zangeres Helene Fischer is daar niet meer bij. Vandaag werd bekend dat zij uitwijkt naar het Gelredome in Arnhem.

De Explosieven Opruimingsdienst van defensie (EOD) is vanavond ingezet voor een melding over mogelijke explosieven op de Archangelkade in Westpoort. Uit voorzorg droeg een van de EOD'ers een bompak. 

De mogelijke explosieven werden aangetroffen in een bedrijfspand, zo laat een woordvoerder van de politie weten. "De mensen die binnen zaten zijn uit voorzorg ontruimd."

Naast de EOD is ook het Quick Response Team (QRT) van de brandweer aanwezig. Dat team is gespecialiseerd in het werken in gevaarlijke situaties. 

Mocht het inderdaad om echte explosieven gaan, dan zal de EOD die laten ontploffen op een afgelegen plek in het Westelijk Havengebied. 

Een automobilist is vanavond gewond geraakt bij een eenzijdig ongeval op de IJdoornlaan in Noord. De auto belandde daarbij op zijn kant. 

Het lijkt erop dat de bestuurder van de auto een boom heeft geraakt, waarna de auto op zijn kant belandde. De bestuurder is per ambulance overgebracht naar het ziekenhuis.

Vanwege het ongeluk is de IJdoornlaan in een richting afgesloten. 

Bij een aanrijding op de Eerste Constantijn Huygensstraat in West is vanmiddag een fietser gewond geraakt. Meerdere ambulances, een mobiel medisch traumateam en de brandweer en politie werden opgeroepen. 

Het ongeval vond rond 14.30 uur plaats. Op foto's was te zien dat het slachtoffer door zowel het ambulancepersoneel als het personeel van het mobiel medisch traumateam behandeld werd. 

Een woordvoerder van de politie zegt dat het slachtoffer inmiddels naar het ziekenhuis is gebracht. De politie onderzoekt hoe het ongeval heeft kunnen gebeuren. 

De omgeving is afgezet.