Ouders zouden hun kinderen zo laat mogelijk een smartphone moeten geven. En ze moeten de toegang tot sociale media verbieden totdat hun kind 16 jaar oud is. Dat stellen alle Arnhemse schoolbesturen, verschillende kinderopvangen, maatschappelijke organisaties en de gemeente Arnhem in wat ze een "ongevraagd maar dringend advies" noemen.

"We willen ouders duidelijk maken dat het echt anders moet", zegt initiatiefnemer en onderwijsbestuurder Klaas van Veen bij Omroep Gelderland. "Kinderen kunnen dit niet aan, het is verslavend en geestdodend."

In de klas

Sinds begin 2024 zijn mobiele telefoons niet meer toegestaan in middelbareschoolklassen en inmiddels geldt dat ook voor basisscholen en het speciaal onderwijs. Maar Arnhem wil een stap verder zetten en roept ouders om ook buiten school kinderen zo lang mogelijk geen smartphone te geven.

"Waar we tien jaar geleden nog razend enthousiast waren over de technologische ontwikkelingen moeten we nu toegeven dat het ons heeft ingehaald", aldus Van Veen. "Binnen het onderwijs hebben we er buitengewoon veel last van, maar ook ouders worstelen ermee."

Volgens Van Veen is er haast geen grip te krijgen op cyberpesten. "We zien dat kinderen soms zwaar vermoeid op school aankomen omdat ze tot diep in de nacht op een telefoon of tablet hebben gezeten en ze krijgen zo veel desinformatie binnen dat er niet tegenop te werken is."

Kinderopvang

Alle Arnhemse onderwijsbesturen dragen het statement uit. Van Flores Onderwijs, met ruim dertig basisscholen, tot Quadraam, met veertien middelbare scholen. Ook onder meer kinderopvang SKAR en de gemeente Arnhem sluiten zich aan.

Ze wijzen er daarbij op dat het gebruik van sociale media tot steeds meer zorgen leidt. Van de 14,6 miljoen Nederlanders die actief zijn op deze platforms, zeiden vorig jaar 2,6 miljoen mensen zich "minder gelukkig" te voelen door media als WhatsApp, Facebook en TikTok, meldt onderzoeksbureau Newcom.

Een nog veel groter aantal, 7,2 miljoen mensen, vindt volgens Newcom dat het scrollen, liken en delen van berichten op sociale media een gevaar vormen voor de geestelijke gezondheid.

Smartphonevrij opgroeien

Het ouderinitiatief Smartphonevrij Opgroeien reageert enthousiast op het advies in Arnhem. "Fantastisch. Arnhem loopt absoluut voorop. Het is de eerste stad in ons land waar zo veel partijen tegelijk zeggen: wacht niet op landelijk beleid, maar er moet nú iets veranderen", zegt Danielle Batist van Smartphonevrij Opgroeien tegen Omroep Gelderland.

Met het advies kunnen ouders gemakkelijker ingrijpen, stelt Batist. "Want dat is het probleem: er is een groepsdruk ontstaan. Ouders geven hun kind een smartphone uit angst dat ze er anders niet bij horen, omdat het de norm is geworden om er wel een te hebben. De enige oplossing om die groepsdruk weg te nemen is dan collectief het roer omgooien", zegt ze.

Het advies in Arnhem is gericht op ouders van kinderen tot 16 jaar oud. Maar initiatiefnemer Van Veen vindt dat het advies eigenlijk voor iedereen in een schoolomgeving moet gelden. "Want het is pas echt effectief als docenten en ouders op school ook geen telefoon gebruiken", zegt hij. "Je kunt niet zeggen: jullie mogen het niet, maar wij wel."

Het Zuid-Hollandse bedrijf Andries B.V. overspoelt grote webwinkels met duizenden door kunstmatige intelligentie gemaakte boeken, die vaak zonder duidelijke AI-waarschuwing te koop zijn. Na berichtgeving van Trouw heeft een aantal webshops omschrijvingen aangepast.

Andries B.V. houdt zich volgens de KVK-omschrijving onder meer bezig met schrijf- en vertaalwerk. Het bedrijf is gevestigd op een bedrijventerrein in Hendrik-Ido-Ambacht en biedt sinds 2025 non-fictieboeken aan. Er verschenen al duizenden boeken.

Veel titels beginnen met "Alles over..." en hebben een korte, generieke, maar vooral overduidelijk door AI geschreven beschrijving die doorspekt is met anglicismen en taalfouten. Het oeuvre van Andries B.V. beslaat de meest uiteenlopende onderwerpen.

Zo zijn er boeken over steden en aquariumvissen, maar ook over specifieke diersoorten zoals het leeuwenkopkonijn en het Knabstrupper-paard. Ironisch genoeg biedt het bedrijf ook boeken aan over kunstmatige intelligentie en hoe auteurs schrijfblokkades kunnen overwinnen.

De titels verschijnen via printing on demand, ofwel: drukken op aanvraag. Een boek wordt pas gedrukt wanneer iemand het bestelt. Op die manier kunnen op grote schaal boeken worden aangeboden zonder dat er vooraf grote aantallen gepubliceerd hoeven te worden. Veel van de boeken kosten 16,95 euro.

Aangepaste beschrijving

Online worden in veel webwinkels de werken van Andries B.V. aangeboden als gewone boeken, zonder zichtbare waarschuwing dat ze geheel of gedeeltelijk met kunstmatige intelligentie waren gemaakt. Alleen Bol vermeldde dat de boeken AI-gegenereerd zijn. Na de publicatie van Trouw hebben enkele webshops, zoals Bruna en De Slegte, hun beschrijving aangepast.

Zo staat inmiddels bij Bruna, dat meer dan 1500 titels van Andries B.V. aanbiedt, dat de boeken "mede tot stand zijn gekomen met AI".

Noor van der Heijden van de Auteursbond noemt de werkwijze van Andries B.V. in Trouw "ongekend" en "alarmerend". Volgens haar is het problematisch voor zowel consumenten als schrijvers, omdat AI-modellen getraind zijn met illegaal auteursrechtelijk beschermd materiaal.

Andries Herremans, de man achter Andries B.V., erkent in de krant dat zijn boeken door AI worden gemaakt. Volgens hem kijkt een team, bestaande uit onder meer een onderwerpbedenker, schrijver en redacteur, "scherp mee" en sturen zij het proces.

Bibliotheken worstelen al langer met het probleem. In Vlaanderen trokken bibliothecarissen in maart aan de bel nadat honderden AI-boeken in openbare bibliotheken waren opgedoken. Daar zaten ook titels van Andries B.V. bij. Tegenover Het Nieuwsblad zei Herremans toen dat zijn werken "in principe niet in bibliotheken moesten liggen".

Minstens een boek in bibliotheek

In Nederland is in elk geval een titel van Andries B.V. in een openbare bibliotheek te vinden. Het 85 ongenummerde pagina's tellende werk Verticale tuinen voor beginners: start vandaag met jouw eigen groene wand, stap voor stap uitgelegd is beschikbaar in de Bibliotheek Rotterdam. Wel is de disclaimer "Geschreven met behulp van AI, zoals alle boeken van deze uitgeverij" als noot toegevoegd.

NBD Biblion, dat bibliotheken helpt bij de selectie van boeken, erkent dat het aanbod van AI-gegenereerde boeken ook in Nederland toeneemt en dat deze boeken vaak niet voldoen aan de kwaliteitseisen.

Jaarlijks verschijnen ongeveer 25.000 boeken in het Nederlands, waarvan bibliotheken er 15.000 in het assortiment opnemen. Een team van NBD Biblion controleert de boeken kritisch op inhoud, opmaak en illustraties. Gebruik van AI is uit den boze. Als een boek met kunstmatige intelligentie gemaakt blijkt te zijn, wordt het van de bibliotheekplank geweerd.

Het laboratorium dat tests uitvoert voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voldeed ten tijde van de hack vorig jaar niet aan de wettelijke norm voor informatiebeveiliging. Dat concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd na onderzoek.

Laboratorium Clinical Diagnostics werd vorig jaar juli gehackt. Hierbij werden op grote schaal gevoelige gegevens gestolen, vooral van vrouwen die hadden meegedaan aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. In totaal ging het om de gegevens van 850.000 mensen.

De inspectie onderzocht of het laboratorium zich hield aan de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg (Wabvpz). Uit het onderzoek blijkt dat het laboratorium zich ten tijde van de hack, maar ook bij een inspectiebezoek afgelopen december, niet hield aan de afspraken over informatiebeveiliging.

Geen extern onderzoek

Zo was er geen onafhankelijk onderzoek uitgevoerd naar de informatiebeveiliging. Ook bracht het bedrijf niet regelmatig in kaart welke risico's verbonden waren aan het verwerken van gegevens, wat wettelijk verplicht is. Als het bedrijf zich wel aan de wet had gehouden, was de kans op een hack kleiner geweest, stelt de inspectie.

Clinical Diagnostics heeft de opdracht gekregen om op korte termijn wel de afspraken na te komen, en dat aan te tonen. De inspectie kan naar eigen zeggen geen sancties opleggen, als dat niet gebeurt.

Inmiddels is er een extern onderzoek uitgevoerd, heeft het laboratorium aan de inspectie laten weten. De uitkomst hiervan zou positief zijn.

Meer onderzoeken

Ondertussen doet ook de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoek bij Clinical Diagnostics. De autoriteit kijkt of het bedrijf zich hield aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Als dat niet zo is, zijn er wel sancties mogelijk.

De politie en het Openbaar Ministerie zijn ook een onderzoek begonnen. Begin dit jaar werd duidelijk dat 118 mensen aangifte hadden gedaan. Het is volgens het OM ingewikkeld om een verdachte aan te wijzen. "Sporen zijn complex en kunnen daadwerkelijk van over de hele wereld komen." Bekend is wel dat de actie kwam van hackersgroep Nova.

De plannen voor de bouw van een Trump Tower in Australië zijn geschrapt. De projectontwikkelaar legt de schuld voor het mislukken van het project bij de groeiende impopulariteit van het 'merk Trump', onder meer door de oorlog in Iran.

De Trump Organization geeft een andere reden voor het schrappen van het project: ontwikkelaar Altus Property Group zou zijn verplichtingen niet zijn nagekomen.

"Na maandenlange onderhandelingen en loze beloftes is Altus Property Group niet in staat gebleken om aan de meest elementaire financiële verplichting te voldoen", aldus een woordvoerder. De projectontwikkelaar ontkent dit.

Hoogste gebouw in Australië

Het nieuws komt slechts drie maanden nadat de deal was aangekondigd. De toren zou 1,5 miljard dollar gaan kosten en gebouwd worden aan de Gold Coast. Dat is een kustplaats in de Australische staat Queensland.

Het 91 verdiepingen tellende luxe hotel zou met 335 meter het hoogste gebouw in Australië worden. Er zouden 285 kamers, winkels, restaurants, een strandclub en luxeappartementen in komen.

Volgens burgemeester Tate van Gold Coast is er nooit een bouwvergunning bij de gemeenteraad ingediend. "Dit project was een overeenkomst tussen twee particuliere partijen", zei Tate in een verklaring tegen CNN.

Weerstand

Het project riep weerstand op onder veel Australiërs. Een petitie tegen de bouw van de toren werd meer dan 140.000 keer ondertekend.

Afgelopen december sneuvelde ook al het plan voor een Trump Tower in de Servische hoofdstad Belgrado. Het plan werd ingetrokken nadat duizenden Serviërs de straat waren opgegaan om te protesteren.

Drie mensen zijn door de politie opgepakt vanwege de rellen gisterenavond bij een noodopvang in Loosdrecht. Twee van hen zijn minderjarig. Geen van de verdachten komt uit Loosdrecht.

Een van de mensen die zijn opgepakt, een 28-jarige man uit Huizen, wordt verdacht van brandstichting. Een minderjarige uit Kortenhoef zou geweld hebben gebruikt tegen een journalist en tegen de politie. En een andere minderjarige uit Amersfoort wordt verdacht van openlijke geweldpleging en het gooien van stenen en fakkels.

Gisteravond kwamen volgens de gemeente 300 tot 400 mensen af op een betoging bij de tijdelijke noodopvang in een vleugel van het gemeentehuis. Eerder op de dag waren daar de eerste vijftien asielzoekers aangekomen. Tot 1 november is het de bedoeling dat er zeventig mensen in het pand worden opgevangen.

Halverwege de avond gooiden relschoppers vuurwerk en fakkels naar het gebouw, waarna brand ontstond in de bosschage tegen het gebouw. Relschoppers hielden aanvankelijk ook de brandweer tegen, zei de gemeente Wijdemeren. Toen de brandweer eenmaal bij de brand kon komen, was die snel geblust.

Geen gewonden

Tijdens de rellen waren de asielzoekers net als medewerkers in het pand. Niemand raakte gewond. Waarnemend burgemeester Verheijen vaardigde gisteravond een noodbevel uit om de orde te herstellen, waarna het gebied rondom de opvang werd ontruimd en de demonstratie werd beëindigd.

Politici veroordeelden het geweld in het Noord-Hollandse dorp. "Ronduit schandalig. Je zorgen uitspreken mag altijd. Maar geweld gebruiken mag nooit", schreef premier Jetten op X. "Wat we vanavond hebben gezien, heeft niks te maken met demonstreren", zei asielminister Van den Brink. "Dit is vernieling en geweld en totaal onacceptabel."

Onrust in Loosdrecht

In Loosdrecht wordt al langer gedemonstreerd tegen de komst van de noodopvanglocatie en geregeld loopt dat uit op geweld. Bij herhaling is de politie bekogeld met stenen en vuurwerk. Op Koningsdag werden ruiten en toegangsdeuren van het gemeentehuis ingegooid met stoeptegels en betonblokken. Een man werd hiervoor tot zes weken celstraf veroordeeld.

Ook in Apeldoorn en Den Haag was het gisteravond onrustig bij demonstraties tegen de komst van noodopvanglocaties. De veiligheidsdienst AIVD doet onderzoek naar de anti-azc-protesten van de afgelopen tijd.

Het marineschip Zr. Ms. Evertsen is terug in Nederland. Het schip was de afgelopen twee maanden op missie in de Middellandse Zee vanwege de oorlog in Iran. Vanochtend is het teruggekeerd naar de marinebasis in Den Helder.

Op de kade stonden veel mensen om het schip en de bemanning te verwelkomen:

De Evertsen was naar het oosten van de Middellandse Zee gestuurd om landen in die regio te beschermen tegen Iraanse aanvallen. Frankrijk had gevraagd om daarbij te helpen.

Het schip vertrok in maart en ging aanvankelijk voor een maand, maar de inzet werd verlengd. Begin deze maand schreven defensieminister Yesilgöz en minister Berendsen van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer dat de Evertsen niet nog langer in het gebied zou blijven. Waarom de missie niet werd verlengd, stond niet in de Kamerbrief.

Ondertussen denkt Nederland nog wel na of het gaat bijdragen aan de beveiliging van de Straat van Hormuz, schreven de ministers in de Kamerbrief. Meer dan veertig landen zijn betrokken bij deze plannen.

In de smalle zeestraat is het al een tijd onrustig. Verschillende schepen zijn hier beschoten.

De Nederlandse staat loopt tientallen miljoenen euro's mis door oud-studenten die hun studieschuld niet terugbetalen. Ze zitten in het buitenland en studiefinancier DUO weet niet waar. En dus kan de schuld niet worden geïnd.

In dit soort zaken geldt een verjaringstermijn. Als DUO vijf jaar geen contact heeft gehad met een oud-student die in het buitenland zit en die zijn studieschuld niet betaalt, dan verjaart dat deel van de studieschuld dat in die periode afgelost had moeten worden, plus de eventuele boetes voor achterstallige betaling.

Dit kost de staat veel geld. Vorig jaar konden ongeveer 21.000 oud-studenten niet worden gevonden, staat in een wetsvoorstel waarover het AD schrijft. Dat betekende dat een totale schuld van 170 miljoen euro niet kon worden geïncasseerd. Eind 2018 ging het nog om 20.000 oud-studenten met een achterstallige schuld van 76 miljoen euro.

Verwacht wordt dat het aantal schuldenaars in het buitenland de komende jaren zal blijven toenemen, met ook een verdere stijging van de betalingsachterstanden. Een woordvoerder van het ministerie van OCW noemt het een groot probleem dat er een groep studenten bestaat die onvindbaar is en daardoor geen studieschuld kan terugbetalen. "DUO is daar de afgelopen jaren veel mee bezig. We zien dat zij tegen een aantal grenzen aanlopen, vooral op juridisch gebied."

Bereikbaarheidsplicht

Om dit probleem aan te pakken, wil het kabinet een bereikbaarheidsplicht invoeren. Oud-studenten, scholieren en studenten moeten dan aan DUO actuele contactgegevens doorgeven van zichzelf of van bijvoorbeeld een familielid of vriend.

DUO kan dan contact leggen en informatie geven over terugbetalingsregels en het innen van achterstallige schulden. Als iemand verhuist of langere tijd in het buitenland verblijft, blijft die persoon zelf verantwoordelijk voor het doorgeven van de juiste gegevens. DUO zal in ieder geval twee pogingen doen om contact te leggen.

Contactgegevens uitwisselen met buitenland

Daarnaast wil het kabinet de verjaringstermijn van studieschulden verlengen naar tien jaar voor oud-studenten die niet bereikbaar zijn. Zo wordt voorkomen dat studenten na enkele jaren verblijf in het buitenland slechts een klein deel van hun schuld terugbetalen.

DUO krijgt bovendien meer mogelijkheden om contactgegevens uit te wisselen met andere landen, zodat oud-studenten daar makkelijker kunnen worden opgespoord.

Het ministerie van OCW erkent dat sommige studenten zich waarschijnlijk van geen kwaad bewust zijn over het feit dat ze geen adreswijziging hebben doorgegeven. Anderen doen het mogelijk wel bewust, in de hoop van hun studieschuld af te komen.

Het wetsvoorstel ligt nog niet bij de Tweede Kamer. Het is nu in een zogenoemde internetconsultatie gepubliceerd, waarbij iedereen een mening erover kan geven.

Je geboortedatum, telefoonnummer, adres of zelfs een kopie van een identiteitsbewijs: bedrijven vragen consumenten om allerlei informatie, terwijl die vaak niet nodig is. Dat kan verkeerd uitpakken als hackers je identiteitsgegevens in handen krijgen en online zetten. Wat kun je zelf doen om dit te voorkomen, of in elk geval om ervoor te zorgen dat je gegevens zo privé mogelijk blijven?

Wat kunnen hackers met je persoonsgegevens?

De risico's nemen toe als hackers je persoonlijke data online zetten, zoals de criminele groep ShinyHunters dit jaar deed met buitgemaakte gegevens van miljoenen Odido-klanten. Odido weigerde losgeld te betalen, waarop de hackers de klantgegevens publiceerden.

Met die informatie kunnen criminelen een bankrekening op je naam zetten of een abonnement afsluiten. Die vorm van identiteitsfraude neemt flink toe. In 2025 ging het om bijna 9000 meldingen. Dit jaar lijkt het aantal veel hoger te worden. Het aantal meldingen tot en met maart staat op ruim 3600.

Overigens wist telecomprovider Odido dagenlang niet van de diefstal van persoonsgegevens, zei topvrouw Tisha van Lammeren tegen de NOS. Het bedrijf zegt nog steeds achter het besluit te staan geen geld te betalen aan ShinyHunters.

Het moederbedrijf van het ook door ShinyHunters aangevallen onderwijsplatform Canvas koos juist voor een akkoord met de hackers, zo werd gisteren bekend. In ruil daarvoor verwijderden de hackers de gestolen gegevens van gebruikers wereldwijd.

Wat voor informatie mogen bedrijven van je vragen?

"Het officiële antwoord is: niet meer dan strikt noodzakelijk", legt Aleid Wolfsen uit. Hij is de voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de privacywaakhond van Nederland.

Bedrijven mogen een klant ook niet weigeren als iemand geen onnodige informatie wil afgeven. "Het moet strikt noodzakelijk zijn om data ergens voor te gebruiken, om iets te verkopen of om iets te reserveren, et cetera."

Ook volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) mag een bedrijf alleen gegevens vragen en bewaren als die ergens voor nodig zijn.

"Bij een simpele reservering heb je bijvoorbeeld naam, tijdstip en aantal personen nodig", zegt privacy-adviseur Floor Terra. "Bij abonnementen heb je bankrekening- of adresgegevens nodig. Maar vaak vragen bedrijven meer gegevens dan nodig is of bewaren ze deze te lang."

In de praktijk ziet Terra dat de vrijheid om 'nee' te zeggen er niet echt is. Wolfsen noemt een voorbeeld dat hij laatst tegenkwam: een parkeergarage. "Je wilt eruit en je moet je e-mailadres achterlaten. Dat is nergens voor nodig."

Wat kun je doen als een bedrijf meer informatie vraagt dan mag?

Er is te weinig toezicht op de wetten hierover, merkt Terra. "Er is wetgeving over wat moet: identificatieverplichtingen, maar ook de AVG die grenzen stelt. Daar kan de overheid op handhaven, maar dat gebeurt niet heel veel. Als handhaving pas plaatsvindt als het is misgegaan, is het te laat."

AP-voorzitter Wolfsen zegt dat zijn organisatie veel voorlichting geeft aan bedrijven. Dan luidt de uitleg: je hebt bepaalde informatie vaak echt niet nodig om dit product te kunnen verkopen. "Vaak past men dat dan ook aan. En als het echt uit de hand loopt, kunnen we ook handhavend optreden en desnoods serieus beboeten."

Volgens Terra is het daarvoor wel nodig dat mensen daarover een klacht indienen bij de AP. "Veel van dit soort problemen zijn niet goed zichtbaar voor de AP, die door een te laag budget minder proactief onderzoek kan doen."

Wat Terra betreft kan de overheid ervoor zorgen dat er moderne identificatiemethoden komen. "Bijvoorbeeld dat je bij de slijterij of via sociale media kunt bewijzen dat je 18 jaar bent zonder dat je je hele paspoort hoeft te laten zien." Nederland werkt momenteel aan zo'n methode: een nationale app, de NL ID-wallet, maar die is nog niet beschikbaar.

Wat kun je zelf nog meer doen?

Zowel Wolfsen als Terra adviseert: bel een bedrijf op en vraag waarvoor de informatie nodig is. Een andere tip: wees niet naïef en geef niet te makkelijk persoonlijke informatie af. "Wat een bedrijf niet heeft, kan ook niet op straat komen", benadrukt de voorzitter van de AP.

"Vaak zeggen bedrijven: bij ons is de klant koning", vervolgt Wolfsen. "Dan zeggen wij: prima, maar behandel de persoonsgegevens dan ook alsof die van de koning zelf zijn. Dus beveilig en bescherm die informatie heel goed."

Coevorden heeft de opvang van minderjarige statushouders in een woonwijk vorig jaar mede geschrapt omdat de gemeente vreesde niet genoeg politie op de been te kunnen brengen. Dat blijkt uit documenten in het bezit van RTV Drenthe. Er zou te weinig politie zijn geweest om de felle protesten van omwonenden de kop in te drukken.

De Drentse stad wilde vorig jaar juli veertien vluchtelingen van 15 tot 18 jaar huisvesten in vijf rijtjeswoningen in de wijk Tuindorp. De gemeente benadrukte dat het om meisjes ging, maar omwonenden vreesden dat er ook 'getraumatiseerde jongens' zouden komen.

Er ontstonden protesten waarbij demonstranten dagenlang kruispunten bezetten, auto's en aanhangers in brand staken, politieagenten bekogelden met eieren en dreigementen uitten aan het adres van de toekomstige opvang.

Niet waarborgen

Burgemeester Bergsma kondigde een noodverordening af, maar kon daarmee niet voorkomen dat er opnieuw rellen ontstonden. Na vijf dagen van fel protest blies Coevorden de plannen voor de opvang af. "We kunnen de veiligheid van de meisjes niet waarborgen", aldus Bergsma toen,

Dat had mede te maken met de beschikbare politiecapaciteit, blijkt nu. De rellen vonden plaats niet lang na de NAVO-top in Den Haag die veel inzet van de politie eiste. En dat terwijl er in Coevorden snel veel politie nodig was.

"Zo moest de politiecapaciteit voor het weekend nog worden geregeld en uit andere eenheden worden gehaald", schreef een ambtenaar van de gemeente Coevorden in een mail waaruit RTV Drenthe citeert. "Ook waren er signalen dat de situatie verder zou escaleren (mogelijk met gebruik van zwaar vuurwerk en brandstichting van het betreffende pand). In het achterhoofd houdend dat het doel was het veilig plaatsen van veertien minderjarige meisjes, was dit niet haalbaar", aldus de ambtenaar in de mail.

Stevig optreden

Zo was er weliswaar een noodverordening, maar werd die niet of nauwelijks gehandhaafd. "We gaan stevig optreden met politie en eventueel ME als daar aanleiding voor is", zei de burgemeester bij de afkondiging van de noodverordening. Maar toen relschoppers daarna brandstichtten in de wijk, bleef de mobiele eenheid een paar straten verderop staan. De ME ging pas later de wijk in om de brandweer te begeleiden bij het blussen. Er werden geen aanhoudingen verricht.

De politie wil niet ingaan op de situatie in Coevorden. Wel laat een woordvoerder weten dat voor het handhaven van een noodverordening roosters van agenten moeten worden omgegooid. Dat legt druk op andere politietaken, maar als de situatie daarom vraagt, krijgt de politie dat volgens de woordvoerder altijd voor elkaar. "De capaciteit an sich is daarbij niet het dilemma. Wel dat die niet per direct beschikbaar is."

Gewelddadige minderheid

De gemeente Coevorden wil de keuzes die vorig jaar zijn gemaakt nu niet toelichten. Maar hoogleraar Marcel Boogers, van Universiteit Utrecht reageert kritisch. "Een besluit van een democratische meerderheid delft het onderspit ten opzichte van een gewelddadige minderheid. Anderen overwegen nu misschien ook wel om geweld te gebruiken wanneer ze hun zin niet krijgen", zegt hij. "Dat is niet wat je wil in een democratie."

Tegelijkertijd toont Boogers begrip voor het besluit van de burgemeester om de opvang van de meisjes te schrappen. "Hij is wel verantwoordelijk voor de openbare orde, maar je hebt de politie niet aan een touwtje. Als kleine gemeente sta je er dan alleen voor", zegt hij. Hij vindt dat de Rijksoverheid meer had moeten doen. "De overheid heeft de mond vol van weerbaar bestuur, maar dan moet je ook met politiecapaciteit over de brug komen en lokale bestuurders fanatiek ondersteunen."

In Nederland overleden vorig jaar honderd inwoners door verdrinking. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het CBS over doodsoorzaken.

Het aantal verdrinkingsdoden was 13 minder dan vorig jaar. In de afgelopen vijf jaar verdronken jaarlijks gemiddeld 93 inwoners. De cijfers gaan over mensen die in Nederland woonden en op het moment van overlijden stonden ingeschreven in Nederland.

41 slachtoffers waren boven de 60 jaar oud. Daarmee blijven 60-plussers de leeftijdsgroep met de meeste verdrinkingsdoden.

Van alle verdrinkingen in de afgelopen vijf jaar gebeurde dat bij ruim de helft in een sloot, rivier, kanaal of gracht. In 16 procent van de gevallen speelde het ongeluk zich af in huis of in de tuin, in 16 procent in een vijver of plas, en in 4 procent in de zee.

Vroeger vooral kinderen

Vroeger overleden vooral jonge kinderen door verdrinking, maar dat aantal daalde sterk tussen 1950 en 1980, en daarna nog verder. Tegenwoordig is het aantal verdrinkingen juist het laagst onder kinderen tot 10 jaar.

De cijfers gaan alleen over zogenoemde 'accidentele verdrinking'. In 2025 overleden nog eens honderd mensen door verdrinking bij zelfdoding en 42 door verdrinking bij een verkeersongeluk.

Iran heeft nog steeds toegang tot het merendeel van zijn raketbases langs de Straat van Hormuz. Dat meldt The New York Times op basis van geheime Amerikaanse militaire inlichtingen. Van de 33 raketbases zijn er op dit moment 30 bruikbaar. Dat kan een directe bedreiging vormen voor Amerikaanse oorlogsschepen en olietankers die door de smalle zeestraat varen.

Volgens ingewijden heeft Iran verder ongeveer 70 procent van zijn mobiele lanceerinstallaties en raketarsenaal van vóór de oorlog nog in bezit. Ook zou het land toegang hebben tot ongeveer 90 procent van zijn operationele ondergrondse opslag- en lanceerfaciliteiten.

Dit staat in scherp contrast met publieke verklaringen van president Trump en minister Hegseth van Defensie. Die beweerden eerder dat het Iraanse leger "verpletterd" is en "niet langer een bedreiging" vormt.

Amerikaanse militaire functionarissen zeggen tegen de krant dat de VS niet alle raketbases volledig heeft kunnen vernietigen, onder meer doordat er te weinig speciale munitie is. Hierdoor kon Iran veel van zijn strategische locaties en mobiele lanceerinstallaties behouden of herstellen, inclusief installaties langs de strategisch belangrijke Straat van Hormuz.

Druk op raketvoorraad

De Amerikaanse militaire voorraad van cruciale wapens staat onder aanzienlijke druk, meldt The New York Times. Tijdens de oorlog zijn grote aantallen Tomahawk-kruisraketten, Patriot- en precisieraketten gebruikt, in sommige gevallen meer dan de jaarlijkse productiecapaciteit.

Het aanvullen van deze voorraden zal jaren duren, terwijl de VS tegelijkertijd klaar moet staan voor andere operaties wereldwijd. Een eventuele nieuwe escalatie in de Straat van Hormuz kan de druk op de Amerikaanse wapensystemen verder opvoeren, met mogelijk gevolgen voor de paraatheid in andere regio's.

De bevindingen roepen zorgen op bij de Verenigde Staten en hun bondgenoten over de veerkracht van het Iraanse leger, schrijft de krant. Daarbij speelt het besef mee dat het huidige, zeer fragiele staakt-het-vuren het enige is dat grootschalige gevechten voorlopig voorkomt.

Ook de pensioenfondsen die al zijn overgestapt naar het nieuwe pensioenstelsel hebben last van de oorlog in het Midden-Oosten. Dat blijkt uit hun cijfers over het eerste kwartaal. Het is nog onduidelijk wat dit precies betekent voor de pensioenen van gepensioneerden in 2027.

Dat de onrust rond de Perzische Golf invloed heeft op de cijfers van pensioenfondsen, bleek drie weken geleden al. Toen meldden onder meer ambtenarenfonds ABP en metaalfonds PME dat hun dekkingsgraad was gedaald. Die fondsen vallen nog onder het oude stelsel.

Drie fondsen die met de jaarwisseling zijn overgestapt op het nieuwe stelsel komen pas nu met hun cijfers. Pensioenfonds Metaal en Techniek, Bpf Bouw en Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) hinten op basis van het beleggingsresultaat uit de eerste drie maanden van 2026 erop dat de pensioenen volgend jaar niet kunnen worden verhoogd.

Wat is de dekkingsgraad?

De dekkingsgraad van een pensioenfonds geeft aan of pensioenen van nu en in de toekomst uitbetaald kunnen worden. 100 procent betekent dat voor elke euro aan pensioenverplichtingen ook een euro in kas is. Onder de 100 betekent een tekort en meer dan 100 wil zeggen dat er genoeg geld is.

Bij een te lage dekkingsgraad moet het pensioenfonds de uitkering verlagen. Als de dekkingsgraad hoog genoeg is, kunnen de pensioenuitkeringen verhoogd worden. Omdat het nieuwe pensioenstelsel meer individuele opbouw kent, is voor fondsen die zijn 'ingevaren' de algemene dekkingsgraad een minder relevant cijfer.

In het nieuwe pensioenstelsel hebben deelnemers individuele pensioenpotjes. Voor jongere deelnemers wordt met meer risico belegd. Dat kan verlies opleveren, maar ook hoge winsten. Hoe dichter een deelnemer bij de pensioensleeftijd komt, des te minder risicovol er wordt belegd.

Bpf Bouw, Zorg en Welzijn en Metaal en Techniek stellen dat hun buffers hoog genoeg zijn om mogelijke nieuwe klappen op de beurs op te vangen, zodat de pensioenen volgend jaar niet hoeven te worden verlaagd.

Goedemorgen! Centraal- en Oost-Europese landen houden topoverleg in Boekarest en marineschip Evertsen komt weer aan in Nederland.

Eerst het weer: vanuit het westen trekken stevige buien over het land met kans op onweer, hagel en windstoten. Tussen de buien door is er ruimte voor de zon. Bij een matige tot vrij krachtige zuidwestenwind en 10 tot hooguit 14 graden is het fris.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

Bestuurders en politici reageren boos op het nieuwe geweld bij een noodopvanglocatie in Loosdrecht. Gisteravond werd daar brandgesticht door relschoppers die vuurwerk richting de noodopvang gooiden. Een bosschage bij de gevel vatte daarbij vlam. Hulpdiensten werden vervolgens belemmerd en aangevallen.

Premier Jetten en de ministers Van den Brink (Asiel) en Van Weel (Justitie) noemen het geweld onacceptabel. De burgemeester van Loosdrecht zegt dat een grens is overschreden.

Ook in Apeldoorn en Den Haag was het gisteravond onrustig bij demonstraties tegen geplande opvanglocaties. In Apeldoorn zijn zeker vijf mensen aangehouden.

Zo ging het mis in Loosdrecht:

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

De kans is groot dat het langebaanschaatsen tijdens de Winterspelen over vier jaar in Thialf in Heerenveen is.

Volgende maand horen ze het officieel, maar de blijdschap is er nu al:

Fijne dag!

Nederland importeerde in de eerste drie maanden van dit jaar nog altijd 12
procent van het vloeibare gas (lng) uit Rusland. Dat blijkt uit cijfers van onderzoeksinstituut Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA). Het cijfer is opmerkelijk omdat Nederland en de Europese Unie juist proberen de afhankelijkheid van Russisch gas zo snel mogelijk af te bouwen sinds de inval in Oekraïne.

"Dat is echt veel meer dan ik had verwacht", zegt energiedeskundige Jilles van den Beukel van het Haags Centrum voor Strategische Studies.

Hoeveel van het Russische lng daadwerkelijk in Nederland wordt gebruikt is lastig vast te stellen, omdat via de haven van Rotterdam ook veel vloeibaar gas wordt doorgevoerd. In de eerste drie maanden van dit jaar kwamen daar volgens een woordvoerder 44 lng-tankers uit de Verenigde Staten aan en zes uit Rusland. Mogelijk wordt een deel van dat Russische lng vervolgens verder vervoerd binnen Europa.

Nederland behoort tot de vijf EU-landen die afgelopen kwartaal nog Russisch lng importeerden. De andere zijn Spanje (26 procent), Frankrijk (35 procent) België (40 procent) en Portugal (11 procent).

De Europese Unie heeft besloten dat het vanaf begin 2027 helemaal verboden wordt om vloeibaar gas vanuit Rusland te importeren. In het najaar van volgend jaar gaat dat ook gelden voor de invoer van gas via pijpleidingen. Het is nu al niet meer toegestaan om nieuwe contracten af te sluiten voor de import van gas uit Rusland. Door langetermijncontracten kan er nu dus nog wel gas binnenkomen.

In 2025 is de import van vloeibaar gas uit Rusland weer toegenomen. Toenmalig klimaatminister Hermans (VVD) wees toen al op een handvol langlopende contracten die nog liepen en niet zomaar opgebroken kunnen worden.

Inval Oekraïne

Toen Rusland in 2022 Oekraïne binnenviel, moest Europa in hoog tempo op zoek naar alternatieven voor Russisch aardgas. Nederland bouwde binnen 200 dagen een drijvende lng-terminal in de Eemshaven. Sindsdien is de Europese gasmarkt veranderd en nam de aanvoer van Russisch gas via pijpleidingen fors af, terwijl de import van vloeibaar aardgas per schip juist sterk toenam. Dat komt vooral uit de Verenigde Staten.

Amerika heeft veel lng-fabrieken gebouwd toen het zag dat Europa zo afhankelijk was van gas. Het land heeft daar ook veel geld aan verdiend. Deze afhankelijkheid leidt in toenemende mate tot ongemak binnen Europa. "Vloeibaar gas is de achilleshiel van Europa's energiestrategie geworden", staat in het IEEFA-rapport.

De EU koos 2027 als deadline voor een volledig verbod op Russisch lng omdat Europa in de tussentijd voldoende capaciteit moest opbouwen om gas uit andere delen van de wereld te importeren.

"Europa had dus verwacht dat de wereldwijde gasmarkt iets ruimer zou zijn, maar door de afsluiting van de Straat van Hormuz zijn gasprijzen weer iets gestegen", zegt deskundige Van den Beukel. De zeestraat was goed voor 20 procent van de wereldwijde lng-levering, blijkt uit data van het IEEFA. "Ik zou niet raar opkijken als Brussel de datum van het verbod daardoor verder zou opschuiven."

Dilemma

Het blijft een lastig dilemma voor de Europese Unie op de korte termijn, zegt Van den Beukel. "Aan de ene kant wil je de lng-markt niet nog krapper maken -en dus duurder- maar aan de andere kant wil je ook de oorlogskas van Poetin niet spekken."

Ondertussen proberen Europese landen hun gasvoorraden weer aan te vullen voor de winter. Omdat commerciële partijen terughoudend zijn met het inkopen van gas, heeft staatsenergiebedrijf Energie Beheer Nederland van het kabinet een bufferlening van 20 miljard euro gekregen om te kunnen handelen op de gasmarkt en zo de gasopslagen te kunnen vullen.

Overcapaciteit

Volgens het IEEFA schuilt daarin ook een risico. Overal in Europa worden nieuwe lng-terminals gebouwd, terwijl de vraag naar gas op de langere termijn juist daalt.

Van den Beukel begrijpt de kritiek, maar noemt extra capaciteit wel noodzakelijk. "Uiteindelijk blijft de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen het structurele probleem", zegt hij. "Als Europa structureel minder kwetsbaar wil worden, zal het sneller moeten overstappen op duurzame energie."

De politie met spoed op zoek naar de 81-jarige Cheong Kau Chan, die sinds gistermiddag niet meer is gezien. Omdat de man dementie en diabetes heeft, spreekt de politie van een urgente vermissing.

Chan stapte gistermiddag om 14.30 uur op de Molukkenstraat uit de bus. Vanaf daar liep hij naar de omgeving van het Muiderpoortstation, om vanaf daar naar de Dappermarkt te lopen. Sindsdien ontbreekt ieder spoor.

Politie zoekt getuigen

De politie hoopt nu op tips van mensen die hem daarna nog hebben gezien en heeft daarom foto's van hem gedeeld. Chong Kau Chan draagt een geruit overhemd, een beige broek. Over zijn overhemd heeft hij een donkergrijze hoodie, grijze gympen met een groene rand, 1,60 meter lang, licht getinte huidskleur.

De politie laat weten dat de man geen telefoon en pinpas bij zich heeft, maar wel cash-geld en een OV-kaart.

Als alles goed en vlot verloopt, heeft Amsterdam voor de zomervakantie een nieuw stadsbestuur. Weliswaar zo goed als zeker met dezelfde partijen als de afgelopen acht jaar, maar er wordt nog druk onderhandeld over de nieuwe plannen. Voordat alles al in beton is gegoten, hebben Amsterdammers nog wel wat tips. Vandaag wordt het nieuwe college op het hart gedrukt de menselijke maat te behouden en niet te veel vast te houden aan de bureaucratie. 

Voor het gezin van Mujtaba Ariaie is de relatie met de gemeente een moeizame. Zijn 4-jarige dochter Zora heeft een zeldzame spierziekte en daarom is er vaak hulp nodig van verschillende instanties.

De gemeente speelt daarin ook een belangrijke rol, maar die is niet altijd positief. "Ik heb gemerkt dat als je niet in een standaardverhaal past, dat je gewoon een normaal leven hebt en geen kinderen met ernstige ziekte, dat heel veel dingen stroef gaan. Je moet opeens heel hard knokken om, zelfs wanneer je gelijk hebt, gelijk te krijgen."

Verstrikt

Het is een herkenbaar verhaal voor Cecilia Petit van Kracht van Mokum. Deze bewonersorganisatie zet zich in voor Amsterdammers. "En wij zien nu dat de systemen zo ingewikkeld zijn gemaakt", legt zij uit. "Ze zijn zo niet passend en sluiten niet aan op mensen, maar heel erg gekaderd en geprotocolleerd. Daarom raken mensen erin verstrikt en dat betekent dat mensen eigenlijk niet krijgen waar ze recht op hebben."

Dat ziet ze bijvoorbeeld bij gezinnen die wonen in een huis met schimmel. Zij moeten vaak zelfstandig op zoek naar hulp, maar dat is volgens Petit een enorme uitdaging. "Die gezinnen zijn vaak al jaren bezig om van woningcorporatie, naar buurtteam, naar advocaat en naar de gemeente te stappen zonder dat het probleem wordt opgelost. Terwijl schimmelwoningen echt soms voor grote gezondheidsproblemen voor de kinderen, of voor de volwassenen zelf zorgen."

Onterechte parkeerboetes

Ook Mujtaba Ariaie heeft negatieve ervaringen met de gemeente. Al eerder was AT5 bij hem op bezoek, toen hij ten onrechte parkeerboetes ontving, maar met zeer veel moeite en na vragen van AT5 pas gelijk kreeg. "Dat gaf wel heel veel negatieve energie in een korte tijd", blikt hij terug. "Na afloop hebben we ook met de gemeente gesproken. Het was ook wel fijn dat het wel gewoon is opgelost, maar het was wel een hele stressvolle periode."

De zorg voor zijn dochter en de kostbare tijd die het gezin met elkaar heeft, maakt dat de strijd met de gemeente een extra zware last is. "Het is vervelend dat, wanneer je erover nadenkt, we soms de helft van ons leven in de clinch liggen met de gemeente in plaats van gewoon te genieten van de beperkte tijd die we hebben."

Boodschap aan college

Voor het nieuwe stadsbestuur hebben Petit en Ariaie daarom een boodschap. "Er zijn in de wijk heel veel ervaringsdeskundigen en er zijn heel veel mensen, actieve bewoners, die heel goed weten wat er speelt in de wijk en wat er nodig is", aldus Petit."Gebruik die wijsheid en de kracht van de wijk om met elkaar de grote problemen in de stad op te lossen."

Voor Ariaie is de wens dat de gemeente zich niet blindstaart op de regels. "Ik snap dat het nodig is, maar hou alsjeblieft de menselijke maat erin, laat mensen niet vastlopen in de bureaucratie, want mensen gaan er letterlijk aan kapot."

Burgemeester Femke Halsema wordt de eerste voorzitter van Pact of Free Cities. Dat is een internationaal samenwerkingsverband tussen vijftig steden om op te komen voor progressieve waarden en een tegengeluid wil bieden tegen nationaal populisme. 

Pact of Free Cities werd in 2019 opgericht door de burgemeesters van Bratislava, Boedapest, Praag en Warschau. De deelnemende steden komen elk jaar samen. Deze week is die bijeenkomst in Bratislava, de hoofdstad van Slowakije. 

Bij die bijeenkomst stemden alle leden van het stedennetwerk voor Femke Halsema als eerste voorzitter van het pact. "Ik ben vereerd en voel me heel verantwoordelijk om de positie en bekendheid van het pact verder te versterken", vertelt de burgemeester. "In de Verenigde Staten en in Europa, staat de lokale democratie in toenemende mate onder druk."

Met de ondertekening van tien Amerikaanse steden staat de teller nu op 50 steden. De deelnemende steden wisselen ideeën uit en geven elkaar ondersteuning. Zo liep Halsema vorig jaar nog mee in de verboden Pride-mars in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. AT5 was er toen ook bij. 

Volgend jaar vindt de bijeenkomst van Pact of Free Cities plaats in Amsterdam.

Zowel de UvA als de VU gaan weer gebruikmaken van onderwijssoftware Canvas nadat het bedrijf een deal heeft gesloten met Shinyhunters. Canvas werd gehackt door het hackerscollectief, waardoor ze toegang hadden tot gegevens van studenten en medewerkers. Volgens Canvas is alle data die de hackers hadden verzameld, vernietigd. 

Alle systemen die in verbinding stonden met Canvas werden vorige week woensdag, zowel op de UvA als de VU, losgekoppeld. Vandaag maakte het moederbedrijf achter Canvas bekend dat er een akkoord is bereikt met de hackers. Het bedrijf meldt niet of er losgeld is betaald.

'Blijf alert'

De VU liet vandaag om 17.45 uur weten Canvas weer beschikbaar te stellen voor medewerkers en studenten. Wel roept de universiteit op nog wel op te blijven letten: "De VU vraagt studenten en medewerkers wel om alert te blijven op phishingmails en verdachte berichten", valt te lezen op de website.

De UvA laat weten vanaf morgen 9.00 uur weer gebruik te maken van Canvas. Ook zij roepen studenten en medewerkers op om nog wel op te blijven letten: "Wees alert op welke gegevens je waar en via welke systemen deelt."

Beide universiteiten raden medewerkers en studenten aan hun wachtwoord te veranderen. 

In De Straten van Amsterdam trekt AT5 de stad in op zoek naar bijzondere verhalen. Deze week duiken we in de liefdesverhalen van de Zaandijkstraat, een korte straat in de Spaarndammerbuurt.  

Tijmen woont er nog maar kort en kent zijn buren nog nauwelijks. Overdag werkt hij op de IC Neonatologie in het AMC, waar te vroeg geboren en ernstig zieke baby's worden verzorgd. "We zijn eigenlijk drukker met de ouders dan met het kind zelf", vertelt hij. In de romantische liefde heeft hij het nog niet gevonden,  daarom gaat hij samen met ons op zoek naar liefdeslessen van zijn buren.  

Eén van hen is Leen, die al 42 jaar in de straat woont. Al bijna vijftig jaar reist hij heen en weer tussen Amsterdam en Italië, waar hij samen met zijn Italiaanse vrouw woont. Ze leerden elkaar kennen lang vóór het tijdperk van datingapps,  via stapels liefdesbrieven tussen Napels en Amsterdam. Die bewaart hij nog altijd zorgvuldig, en voor ons leest hij de allereerste brief voor die hij ooit van haar ontving.  

Dan stappen we binnen bij Paula en Tjerk, het meest opvallende stel van de straat. Hun huis herken je meteen aan het uitbundig versierde balkon. Binnen is het nog gezelliger: vol tierelantijnen, kringloopvondsten en zelfgemaakte bouwsels. Voor beiden was het vanaf het begin duidelijk: liefde op het eerste gezicht. Ze leerden elkaar kennen in de keuken van Café Saté en zijn sindsdien onafscheidelijk, in de liefde én op de werkvloer. Samen maakten ze van het café een hit, waar saté, bier en Jordanese muziek samenkomen en elk weekend lange rijen voor staan. Lachend zegt Paula: "Hij komt niet meer van me af!" 

De aflevering is ook op Youtube te bekijken. 

Het Openbaar Ministerie (OM) gaat ervan uit dat er meer kinderen het slachtoffer zijn geworden van Joannes B.. Dat blijkt vandaag op een zogeheten pro forma zitting in de zaak. De man wordt op dit moment vervolgd voor zes feiten, waaronder een poging tot verkrachting van een 2-jarig meisje op een locatie van kinderopvang Partou in Amsterdam. Een woordvoerder van het OM wil niet inhoudelijk reageren op de nieuwe verdenkingen, het is nog onduidelijk of B. voor deze nieuwe verdenkingen vervolgd gaat worden.

Het onderzoek naar B. is nog in volle gang, de politie gaat ervan uit eind juni het einddossier af te hebben. " Het geeft het Openbaar Ministerie de gelegenheid te kijken waar we nu staan te beslissen welke verdenkingen er nog meer op de tenlastelegging moeten. Er staan nu zes verdenkingen op, maar er komen er nog een aantal bij. Het is nog onder voorbehoud, je weet niet wat er verder bijkomt qua meldingen." 

Pieter Baan Centrum

De man gaat zodra het politieonderzoek is afgerond naar het Pieter Baan Centrum. De verdachte heeft gesproken met een psycholoog en een psychiater, die adviseren hem daar te laten onderzoeken. Volgens het OM zijn er indicaties dat B. een vorm van dementie heeft. De officier van justitie zei vandaag dat B. heel meewerkend is: "Hij wil zelf ook weten wat er met hem aan de hand is, heeft hij gezegd." 

De rechtbank heeft het Openbaar Ministerie verzocht een Engels strafblad van B. toe te voegen aan het dossier. Wat er op dat strafblad staat is nog onbekend. Op 5 augustus is er weer een inleidende zitting waar mogelijk meer bekend gaat worden over eventuele nieuwe verdenkingen. 

Bijna is het zover: de tienvoudige concertreeks van Britse popster Harry Styles in de Johan Cruijff Arena. Zaterdag treedt hij voor het eerst op voor zo'n vijftigduizend fans, daarna zal hij in twee weken nog negen keer optreden. Ondanks dat er de laatste weken veel kaarten op Ticketswap te koop zijn, bezoeken bijna een half miljoen mensen de shows. Bij de Johan Cruijff Arena zijn de voorbereidingen dan al in volle gang. De hele fanatieke fans worden gewaarschuwd, want op borden staat dat kamperen bij het stadion verboden is. 

Misschien zul je het de komende weken wel merken aan de drukte in de stad. In februari meldde Booking.com al dat er rond deze periode acht keer zoveel kamers via hun platform werden geboekt dan normaal rond deze tijd. Het concert in de Johan Cruijff Arena is de enige op het Europese vasteland. Nog nooit stond één artiest zo vaak achterelkaar in het stadion.

Kamperen verboden

Toch lijkt de vraag naar kaartjes voor zijn concert minder groot dan verwacht: op doorverkoopsite Ticketswap staan nog honderden kaartjes te koop. Sommige tickets worden zelfs voor de helft van de oorspronkelijke prijs weggedaan. 

Voorafgaand aan concerten van Harry Styles is het niet ongebruikelijk dat fans al ver voor het begin van de show voor de deur aan het wachten zijn. Toen Harry in 2017 in de Afas Live stond, overnachtten honderden fans voor de deur.

Om te voorkomen dat fans rondom de Johan Cruijff Arena kamperen, zijn er LED-schermen opgehangen: "Kamperen rondom het stadion is niet toegestaan" en "Je bent op concertdagen vanaf 9.00 uur welkom", valt er te lezen op de borden. 

Op sociale media maken fans zich ook al op voor zijn komst:

Wie mogelijk minder blij zijn met de concertenreeks van Harry Styles, zijn de fans van Ajax. Doordat Ajax zondag verloor van FC Utrecht, staan ze weer op de vijfde plek. Als ze die plek behouden, betekent het dat ze play-off wedstrijden moeten spelen voor een plekje in het Europese voetbal. 

Omdat de Johan Cruijff Arena op die wedstrijddagen niet beschikbaar is, moet Ajax uitwijken naar het Kras Stadion in Volendam. Waar Ajax normaal zo'n 55.000 fans kwijt kan, passen in het Kras stadion slechts 6800 supporters. 

De concerten van Harry Styles vinden plaats op 16, 17, 20, 22, 23, 26, 29 en 30 mei, en op 4 en 5 juni. 

Amsterdam heeft in vorig jaar wat vooruitgang geboekt op gebied van het aanbod in sociale huurwoningen. In twee jaar tijd zijn er 1100 meer van dit soort huurwoningen in de stad. Dat is te lezen in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting, vandaag gepubliceerd door de gemeente. Toch zijn ook nog 'uitdagingen' op de woningmarkt, bijvoorbeeld de vocht- en schimmelproblematiek en betaalbare woningen.

Afgelopen jaar werden er meer woningen bijgebouwd dan het jaar daarvoor. Zo werd er in 2025 gestart met de bouw van 6053 permanente woningen, en 660 tijdelijke woningen. In 2024 ging het nog om 4541 permanente woningen en 799 tijdelijke woningen. 

Het aantal sociale huurwoningen is tussen 2023 en 2025 maar licht gestegen. In 2023 waren dat er 221.900 en twee jaar later stond de teller op 223.000. Dat heeft er toe geleid dat de gemiddelde wachttijd iets is gedaald, tot net iets minder dan tien jaar.

Tekort aan betaalbare woningen 

Hoewel er dus over het algemeen een groei in het aantal beschikbare woningen te zien is, blijft de vraag naar betaalbare woningen groter dan het aanbod. "Vooral mensen met een middeninkomen en mensen in een kwetsbare positie hebben grote moeite een passende woning te vinden", schrijft de gemeente daarover. De gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning is wel iets gedaald, maar staat nog steeds op bijna tien jaar. 

De gemeente benadrukt ook dat er een vooruitgang te zien is in de verduurzaming van woningen, en dat slechts 11 procent van de woningen in de stad nog een slecht energielabel heeft. Aan de andere kant kampen veel huizen met vocht- en schimmelproblemen. Het huidige college heeft lang gesproken over het streven om in 2030 alle woningen schimmelvrij te maken, maar benadrukt nu ook dat daarvoor hulp nodig is vanuit het Rijk. 

In een woning aan de Lijnbaansstraat in de Jordaan is afgelopen nacht een overleden man aangetroffen. De politie is een groot onderzoek gestart en laat weten dat er vermoedelijk sprake is van een misdrijf. 

De politie kreeg vannacht een melding, waarna direct ter plaatse een onderzoek werd gestart. Er staat onder meer een calamiteitencontainer op de Elandsgracht. Over de identiteit van het slachtoffer is nog niets bekend. 

De steeg vanaf de Elandsgracht naar de Lijnsbaansstraat, de Hartshoorngang, is afgezet met rood-wit lint. De woning waar de man is gevonden is in de straat achter dit afgezette gebied. 

De Telegraaf meldde vandaag dat de man mogelijk al langere tijd in de woning lag. "Onder meer omdat ik mijn camerabeelden vanaf Koningsdag moest afstaan, vermoed ik dat het misschien toen al is gebeurd", vertelt een buurtbewoner tegen de krant. 

 De politie kan dit nog niet bevestigen.

Waarschijnlijk zijn meer kinderen slachtoffer geworden van misbruikverdachte Joannes B. En in een woning in de Lijnbaansstraat is een dode man aangetroffen, de politie vermoedt dat het om een misdaad gaat. Dat en meer in het AT5 Nieuws van dinsdag 12 mei, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk. 

Dit is het AT5 weer van woensdag 13 mei gepresenteerd vanaf de Lindengracht.

We zijn er allemaal weleens voorbij gefietst: het blauwe mini-huisje van kunstenaar Leonard van Munster, dat op het braakliggende terrein naast Paradiso staat. Maar na vijf jaar komt er een einde aan dat uitzicht: het huisje verkeert in slechte staat en voor renovatie is geen geld, dus zet Van Munster – met een beetje pijn in het hart – vandaag het tekoopbord in de grond: "Ik wil niet sentimenteel doen, maar ik ben er wel aan gehecht geraakt."

"Ja, hij hangt recht." Kunstenaar Leonard van Munster klikt een rood-wit tekoopbordje aan het huisje dat de gemiddelde makelaar als 'compact wonen in een intieme setting' zou omschrijven. Vijf jaar geleden plaatste Van Munster het op het graslandje naast Paradiso, uit protest tegen de zich almaar uitbreidende stad. Het stukje terrein is inmiddels al 180 jaar onbebouwd.

"Het huisje ziet eruit alsof de stad eromheen zich is blijven ontwikkelen, maar de bewoner heeft geweigerd te vertrekken", vertelt Van Munster, met een ladder ("Die verstop ik in de bosjes als ik er niet ben") onder zijn arm. "'s Avonds brandt er een lichtje door de ramen, er wappert een witte vlag en in de winter staat er een kerstboompje."

Van Munster liet zich inspireren door het Chinese fenomeen 'nail houses': woningen waarvan bewoners weigeren te wijken voor de plannen van een projectontwikkelaar of de autoriteiten, waardoor infrastructuur er noodgedwongen omheen wordt gebouwd: "Dat zie je in Amsterdam natuurlijk ook steeds meer."

'It's blue'

Maar vandaag gaat het bord dus toch in de tuin. "Ik heb het huisje te koop aangeboden, niet omdat ik het kwijt wil, maar omdat ik de vraag wil stellen: wat is kunst in de publieke ruimte waard en wie neemt daar verantwoordelijkheid voor", vertelt Van Munster.

Ook in deze laatste week trekt het huisje veel bekijks. Toeristen stoppen om foto's te maken, een man loopt bellend langs: 'A very tiny house. It's blue.' Van Munster: "Het huisje heeft veel fans. Die hebben nog maar een weekje om afscheid te nemen, want daarna gaat de sloophamer erin, mocht ik er geen andere plek of bestemming voor vinden." 

Wie het 06-nummer op het verkoopbord belt, krijgt een 'makelaar' aan de lijn. Van Munster: "Ik heb al even gebeld en dan krijg je zijn antwoordapparaat, waar je iets op kunt inspreken.

Nieuwe plannen

Het stukje grond is inmiddels in bezit van Paradiso, dat grootste verbouwplannen à 93 miljoen euro heeft voor het terrein. Als dat plan doorgaat, wil het poppodium over vier jaar beginnen met bouwen. Nog genoeg tijd voor een nieuw kunstwerk dus?

Van Munster: "Dat ga ik niet verklappen, dat blijft nog even spannend, maar er kan zomaar ineens... een nieuw idee neerdalen."

Verdwenen

Van Munster is bekend van zijn kunstwerken in de openbare ruimte, zoals de Fata Morgana. Van dat kunstwerk is inmiddels niets meer over, nadat het eerst door vandalen werd vernield en daarna per ongeluk door de gemeente werd gesloopt. Ook andere werken verdwenen de afgelopen jaren, waaronder het lichtkunstwerk 'Ik hou van je' van het GAK-gebouw.

Het Verkeer is terug bij de werkzaamheden op de Ruyschstraat. In verschillende fases wordt hier groot onderhoud uitgevoerd. De oneven zijde van de straat is inmiddels weer toegankelijk en nu is de even zijde aan de beurt. Omgevingsmanager Tim Eggen geeft een update.

''De laatste tijd hebben we gewerkt aan de oneven zijde, dat betekent dat de oneven zijde helemaal gereed is'', vertelt omgevingsmanager Tim Eggen. ''Het verkeer kan weer vanaf de Wibautstraat richting de Amstel rijden en de wijk daarachter is weer volledig bereikbaar zoals het voorheen ook was.'' Momenteel wordt de even zijde aangepakt.

Zandbak voor de deur 

Er rijdt veel bouwverkeer door de straat en bewoners kunnen hun auto of fiets niet voor de deur parkeren. ''Ik vond het erg belastend omdat er veel modder was'', vertelt een buurtbewoner. Een buurtgenoot zegt: ''Het is niet persé makkelijk om nu langs te lopen, je moet elke keer oversteken en zo.'' Maar er zijn ook enthousiastelingen in de buurt. ''Ik vond het eerlijk gezegd wel leuk'', zegt een bewoner. ''Ik heb vier kinderen en ze houden erg van het zand, gaan met een schepje en emmertje naar buiten.''

Gevolgen verkeer

De komende tijd kunnen automobilisten nog steeds niet vanaf de Wibautstraat richting het OLVG rijden en zijn er omleidingen door nabijgelegen straten. Naar verwachting kan er vanaf half juni weer door de Ruyschstraat worden gereden. Tramreizigers ondervinden geen hinder van de werkzaamheden. Vanaf de bouwvak (20 juli) moet het werk klaar zijn.

De gemeente wil een groot, nieuw kantoor voor haar ambtenaren, dit schrijft Het Parool op basis van anonieme bronnen uit de Stopera. Zo'n 20.000 ambtenaren moeten verhuizen naar een nieuwe locatie, waarvoor de gemeente het Amstelgebouw op het oog zou hebben. De gemeenteraad stemde afgelopen donderdag tijdens een besloten vergadering in met de benodigde kosten. 

De verhuizing is niet alleen om geld te besparen, maar ook zodat medewerkers fijner kunnen samenwerken en werken in een modern gebouw. Hoewel de verkoop van de huidige kantoren geld zal opleveren, kunnen de kosten voor de verhuizing ook flink oplopen. Volgens Het Parool maar liefst tot 300 miljoen euro. 

Voldoet aan de eisen 

Het plan voor het megakantoor sluit aan bij de vastgoedstrategie van de gemeente. Volgens die plannen mag er niet meer ruimte in beslag worden genomen dan noodzakelijk, moet het gebouw multifunctioneel zijn en daarnaast ook duurzaam en toekomstbestendig. 

De locatie bij het Amstelstation zou daarnaast ook ideaal zijn. Zo is het vanwege de centrale ligging goed bereikbaar voor de ambtenaren en maar een paar metrohaltes verwijderd van de Stopera. Daardoor zou het volgens de gemeente ook de meest CO2-vriendelijke optie zijn. 

Hoewel een groot deel van de ambtenaren moet verhuizen, zal niet iedereen naar het Amstelgebouw verplaatsen. De medewerkers van de stadsdeelkantoren, het stadhuis, de GGD-locaties en het stadsarchief blijven op hun vertrouwde plek. 

Vooralsnog wil de gemeente geen verdere uitspraak doen of toelichting geven op de plannen voor het megakantoor.