Preferences
WIHO'S PORTAL
X
  • Door code rood gedupeerde vso-leerlingen kunnen wel starten met vervolgopleiding

    Leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs (vso) die vanwege code rood hun mondeling examen niet konden doen, kunnen toch starten met hun vervolgopleiding. Staatssecretaris Tielen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) vindt dat "het niet zo kan zijn" dat leerlingen niet aan een vervolgopleiding kunnen beginnen, omdat ze buiten hun schuld misschien hun vereiste diploma nog niet op zak hebben.

    De staatssecretaris heeft alle 300 vso-leerlingen en hun ouders een brief gestuurd wat er geregeld is om de teleurstellende situatie enigszins te verzachten.

    Op vrijdag 26 juni was het zo warm dat code rood werd afgekondigd: iedereen kreeg het advies om alleen maar naar buiten te gaan als het strikt noodzakelijk was en zoveel mogelijk verkoeling te zoeken. Het College van Toetsen en Examens (CvTE) en het ministerie bliezen de geplande examens voor het voortgezet onderwijs ook af, omdat "een veilige examendag niet kon worden gegarandeerd."

    Teleurstelling

    De leerlingen waren teleurgesteld en maakten zich zorgen over hun vervolgopleiding en de datum dat ze wel examens konden doen. Ze wilden niet de hele zomer in de stress zitten over examens die nog ingehaald moeten worden. Tielen schrijft aan de leerlingen: "We begrijpen dat dit voor jou een grote teleurstelling is. Je hebt je voorbereid op je examen en wilt weten waar je aan toe bent."

    Inmiddels zijn alle niet-afgenomen examens ingepland en hebben scholen de leerlingen de exacte data laten weten. Deze data zijn verschillend, in juli maar ook eind augustus, afhankelijk van de scholen. Mondelinge staatsexamens in het voortgezet onderwijs zijn sowieso in de zomer, omdat die worden afgenomen door leraren uit het reguliere onderwijs die dan vakantie hebben en beschikbaar zijn. Wel is volgens Tielen geprobeerd om de inhaalmomenten "zo snel mogelijk" in te plannen vanwege de eventuele vervolgopleiding.

    Daar zit namelijk een knellend punt. Als een leerling toch een herexamen moet doen, bestaat de kans dat het diploma pas rond 31 augustus gehaald is.

    De staatssecretaris heeft nu gezorgd dat mbo- en hbo-scholen en universiteiten hier rekening mee gaan houden. De gedupeerde leerlingen mogen al starten met hun vervolgopleiding en later - maar wel voor eind september - hun diploma laten zien. Maar als iemand het toch niet haalt, kan die leerling niet blijven, zo blijkt ook uit de brief.

  • Zwaargewonden bij wielerongeluk met koord in Zeeland: 'Ging heel snel'

    "Er was veel bloed, paniek en vooral een grote bezorgdheid om de zwaargewonden." Afgelopen zondagochtend waren veertien wielrenners betrokken bij een ernstig wielerongeluk op de Zeelandbrug boven de Oosterschelde. De VRT sprak met twee renners.

    Bij het ongeluk reed de eerste fietser van een groep Belgische wielrenners tegen een koord, en liep daarbij ernstige snijwonden op aan de arm en hals. Vervolgens kwamen meerdere renners achter hem ten val.

    De Vlaamse omroep sprak met Ardo Aerden, hij brak bij de val zijn sleutelbeen. Volgens hem bleef het koord haken aan de fietshelm van de eerste renner. Na de valpartij wilden renners het koord losmaken van de helm. Maar een busje veroorzaakte op dat moment nog meer ellende.

    Busje

    "Toen we het touw wilden losmaken, heeft een aankomend busje op de brug het touw geraakt en schoot dat door de spanning opnieuw weg", zegt Aerden. "Dat heeft nog bij een heel aantal andere fietsvrienden diepe snijwonden veroorzaakt."

    Meerdere fietsers van de groep raakten zwaargewond. De VRT sprak ook met wielrenner Stijn Delcroix. Hij zegt dat er op het moment van het ongeluk toevallig een ambulance langsreed, waardoor eerste hulp kon worden geboden. Daarna kwamen ook andere hulpdiensten ter plaatse.

    In totaal moesten vijf slachtoffers naar het ziekenhuis, anderen moesten worden verzorgd bij een huisartsenpost. Delcroix zegt dat sprake was van "bijzonder heftige taferelen".

    Politie zoekt getuigen

    De politie doet onderzoek naar hoe het ongeluk kon gebeuren. Het is niet duidelijk of het koord, of het touw, los over de weg hing, gespannen was of op de weg lag. Het is ook niet duidelijk of sprake is van opzet. Mogelijk gaat het om een koord van een grote vlieger of kite, blijkt uit de eerste bevindingen van de politie.

    De politie is op zoek naar getuigen die voorafgaand aan het ongeluk een koord hebben gezien in de omgeving van het fietspad. Ook willen zij graag in contact komen met de bestuurder van het busje, dat waarschijnlijk ook in het koord is gereden.

    "We wilden er eigenlijk niet te veel ruchtbaarheid aan geven", zegt wielrenner Aerden. Maar door met media in gesprek te gaan hoopt hij dat de politie de bestuurder van het busje makkelijker kan vinden. "Of dat andere getuigen zich melden die meer informatie hebben, want het ging allemaal heel snel."

    Inmiddels zijn alle wielrenners weer thuis. "Iedereen maakt het intussen goed. We zijn allemaal nog wel heel erg onder de indruk. Voor de mensen met de diepe snijwonden wacht een lange revalidatie", zegt Aerden.

  • Nijmeegse Vierdaagse naar kouder seizoen? 'Dat betekent opnieuw beginnen'

    De Vierdaagse voortaan in januari? Net als veel andere evenementen worstelt ook de organisatie van de Nijmeegse Vierdaagse met de hitte. Marsleider Henny Sackers speelde vandaag in een interview met de Gelderlander met het idee om het populaire wandelevenement dan maar naar een kouder moment in het jaar te verplaatsen, maar voor dat idee gingen de handen bepaald niet op elkaar.

    "Als iedereen proefballonnetjes oplaat geeft dat alleen maar onrust", zegt Hubert Bruls daarover, twaalf dagen voor de start van de Vierdaagseweek, waar dit jaar 47.000 wandelaars aan meedoen. De Nijmeegse burgemeester ziet een verplaatsing van het evenement niet voor zich. Dat betekent volgens hem "einde evenement en helemaal opnieuw beginnen".

    Al was het maar omdat de organisatie afhankelijk is van duizenden vrijwilligers. "Hoe kan je die in januari op de been brengen?", is de vraag van de burgemeester. "Er moet heel wat water door de Waal stromen voor je het evenement kan gaan verplaatsen."

    'Mensen groeien ermee op'

    Ook de voorzitter van de Stichting Vierdaagsefeesten voelt er weinig voor om het evenement te verplaatsen naar een koudere periode. De Vierdaagse start nu altijd aan het begin van de zomervakantie, op de derde dinsdag van juli. "Mensen houden er rekening mee", zegt voorzitter Joris Bouwmeister. "Mensen groeien ermee op. Dat heb je niet zomaar veranderd."

    Marsleider Sackers krabbelde vanmiddag enigszins terug. Verplaatsing naar een koudere periode is volgens hem "nu niet aan de orde". Pas als het evenement meerdere jaren achter elkaar niet door kan gaan vanwege extreem weer, is dat volgens hem mogelijk wel een optie.

    Overlijdens eerdere editie

    Extreme warmte leidde bij eerdere edities tot problemen bij wandelaars, zoals hitteberoertes. Twintig jaar geleden overleden zelfs twee deelnemers. "Een tragische gebeurtenis", blikt Bouwmeister van de Stichting Vierdaagsefeesten terug. Na de overlijdensgevallen in 2006 ging de rest van het evenement niet door.

    Tijdens andere hete zomers nam de organisatie maatregelen, zoals inkorting van de route, wandelaars langer de tijd geven of vroeger beginnen, legt Bruls uit. In 2022 liepen deelnemers niet vier maar drie dagen vanwege de warmte.

    Of dat soort maatregelen dit jaar aan de orde zijn, is nog niet te zeggen. Maar toen het vorige maand 40 graden was in Nederland maakte Sackers zich wel even zorgen om de editie van deze zomer.

    'Zwembadjes voor het podium'

    Mocht het tijdens de Vierdaagse opnieuw bloedheet worden, dan zijn er oplossingen voorhanden, zeggen de gemeente en de organisatie. Bij extreme hitte moeten de marsen misschien worden aangepast.

    Ingrijpen bij het wandelevenement betekent niet automatisch dat ook de feesten eromheen worden aangepast, benadrukt burgemeester Bruls. "Een wandelevenement waar een topprestatie wordt geleverd is iets anders dan de feesten", zegt Bruls. De burgemeester grapt dat er misschien wel opblaaszwembadjes voor de podia kunnen worden opgezet om verkoeling te bieden aan feestvierende bezoekers.

    Een team van experts zal zich de komende dagen gaan buigen over de vraag of er maatregelen nodig zijn vanwege het weer. Dat team met onder meer een meteoroloog, inspanningsfysioloog en sportpsycholoog geeft de organisatie ieder jaar advies over het weer.

    Wat de experts voor deze editie, die 21 juli begint, adviseren is nog niet duidelijk, zegt Sackers. "Een glazen bol heb ik niet. Ook niet over het weer in de Vierdaagseweek. We zullen de voorspelling moeten afwachten."

  • Dodental grote mazelenuitbraak Bangladesh fors gestegen: 750 kinderen overleden

    Het dodental als gevolg van de mazelenuitbraak in Bangladesh is fors opgelopen. Sinds halverwege maart zijn bijna 750 kinderen overleden die mazelen hadden of symptomen van de besmettelijke infectieziekte vertoonden, meldt het Bengaalse ministerie van Volksgezondheid.

    Het werkelijke dodental ligt volgens Unicef waarschijnlijk nog hoger. Zo zijn ziekenhuizen overbelast en is het moeilijk om alle gegevens te verzamelen, zegt de VN-kinderrechtenorganisatie tegen de BBC.

    In het Zuid-Aziatische land met ruim 170 miljoen inwoners is het aantal verdachte gevallen in de afgelopen maanden opgelopen tot ruim 100.000. Bij ruim 13.000 patiënten is een mazelenbesmetting vastgesteld. Vooral kinderen onder de 5 jaar worden getroffen, meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

    'Nog nooit zo'n uitbraak gezien'

    De BBC sprak met een kinderarts die zegt nog nooit zo'n grote uitbraak gezien te hebben. De Britse omroep beschrijft dat er in een ziekenhuis tientallen gezinnen door een tekort aan bedden op de gang liggen. In 32 kamers liggen bijna 130 patiënten.

    De regering van Bangladesh begon vanwege de uitbraak in april met de WHO en Unicef een noodvaccinatiecampagne tegen mazelen en rodehond onder jonge kinderen.

    Wat is mazelen?

    Mazelen is een zeer besmettelijke infectieziekte die wordt veroorzaakt door een virus. Een mazeleninfectie verloopt meestal mild, maar er kunnen ernstige complicaties optreden en de patiënt kan eraan overlijden. Uit cijfers van de WHO blijkt dat er in 2024 wereldwijd ongeveer 95.000 mensen overleden aan mazelen, met name kinderen onder de 5 jaar.

    In Nederland kregen vorig jaar ruim vijfhonderd mensen mazelen, vooral kinderen op basisscholen waar weinig leerlingen gevaccineerd waren. In Marokko was dat jaar een mazelenepidemie. De vaccinatiegraad voor bof, mazelen, rodehond (BMR) lag in 2025 net als in 2024 onder de 90 procent. Tot begin juni dit jaar stond het aantal meldingen van mazelen op acht.

    Hoewel Bangladesh een vaccinatiegraad van ruim 90 procent had tegen de mazelen, kampt het nu met een enorme terugval waar meerdere redenen aan ten grondslag liggen. In het land krijgen kinderen van 9 en 15 maanden oud een vaccinatie en daarnaast zijn er ongeveer om de vier jaar landelijke inhaalcampagnes.

    Maar sinds 2020 zijn er vanwege de uitbraak van het coronavirus en daaropvolgend de politieke onrust in het land geen inhaalcampagnes meer geweest.

    Na wekenlange studentenprotesten stapte de Bengaalse premier Sheikh Hasina na jaren aan de macht te zijn geweest in de zomer van 2024 op. Bij de protesten kwamen 1400 demonstranten om het leven. Muhammad Yunus ging daarna de interim-regering van Bangladesh leiden. Zijn regering besloot om niet langer vaccins via Unicef in te kopen, met landelijke tekorten als gevolg.

    Unicef zei eerder dat een uitbraak vaak het gevolg is van een optelsom". "Zelfs kleine onderbrekingen (in vaccinatieprogramma's, red.) kunnen met de tijd leiden tot problemen met de vaccinatiegraad."

  • Verdachte blijft 'kille liquidatie' bij Ritthem ontkennen, maar krijgt 27,5 jaar cel

    Een 34-jarige man uit Vlaardingen is veroordeeld tot 27,5 jaar cel voor moord en poging tot moord. Hij ontkent het, maar volgens de rechtbank staat vast dat hij in september 2024 twee mannen van dichtbij neerschoot op een landweggetje bij Ritthem. Een 28-jarige man uit Goes overleed, het andere slachtoffer raakte zwaargewond.

    Een liquidatie op klaarlichte dag, zo noemde de rechtbank de schietpartij bij de uitspraak vandaag, meldt Omroep Zeeland. "Een kille, professionele liquidatie" die vermoedelijk volgde op een ruzie over drugs.

    Waarschijnlijk draaide het conflict om een grote partij crystal meth die zou zijn onderschept. Maar daarover hielden alle betrokken hun lippen stijf op elkaar.

    Weggelokt

    Niet alleen het motief is nooit duidelijk geworden, ook over wat er precies is gebeurd bestaat al meer dan anderhalf jaar onduidelijkheid. Het staat slechts vast dat de twee slachtoffers op 5 september 2025 in een auto op weg waren naar een afspraak. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) werden zij naar een afgelegen stuk in het buitengebied van Vlissingen, bij het dorpje Ritthem, gelokt.

    Toen het eerste slachtoffer daar uitstapte, loste de nu veroordeelde één dodelijk schot op het slachtoffer. Vervolgens schoot hij of een medeverdachte nog een keer op hem. Daarnaast werd met volautomatische wapens op het tweede slachtoffer geschoten. Hij vluchtte en werd daarbij door meerdere kogels geraakt. Drie kwartier later troffen wandelaars de man zwaargewond aan. Hij overleefde ternauwernood.

    Bewijs

    Twee maanden na de liquidatie werd in Goes de auto aangetroffen waarin de Vlaardinger en mededader zouden zijn gevlucht. Hierin zijn onder andere vuurwapens aangetroffen die gebruikt waren bij de schietpartij. Ook lag er in de auto een regenjas, met daarop het DNA van de verdachte.

    Beide mannen werden opgepakt, maar de medeverdachte werd vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs.

    Bij het natrekken van de reisbewegingen van de 34-jarige man uit Vlaardingen, bleek volgens het OM dat hij anderhalve dag voor het schietincident vanuit Mexico naar Brussel was gevlogen en enkele uren na de liquidatie alweer terug in het vliegtuig naar Mexico zat.

    In Mexico leidde de man uit Vlaardingen een soort tweede leven, vertelde hij tijdens de rechtszitting. "Ik verbleef vaak in Mexico bij een goede vriend. Hij schoof me vaak geld toe", aldus de verdachte. "In Nederland gebruikte ik veel coke en alcohol, maar zodra ik in Mexico was, deed ik dat niet. Dan trainde ik veel in de sportschool."

    Verjaardag moeder

    De verjaardag van zijn moeder, op 4 september 2024, was volgens de Vlaardinger reden om naar Nederland te komen. Maar na zijn aankomst was hij zo aan het "hoeren, snoeren, snuiven en drinken" dat hij die verjaardag miste, verklaarde hij zelf. In de avond van 5 september vloog hij weer richting Mexico.

    Vraag was wat hij in de tussentijd deed; dat wil zeggen op 5 september 2024 rond het middaguur, op het moment van de aanslag.

    Bewijs

    Zelf hield verdachte zich op de vlakte over wat hij gedaan had. "Het gaat wel over Mexicanen in deze zaak. Bovendien is het aan u om te bewijzen dat ik schuldig ben", aldus de 34-jarige man tijdens de rechtszitting. "Het is niet aan mij om te bewijzen dat ik onschuldig ben."

    Wel zei hij dat de vondst van zijn DNA op een van de wapens niet per se betekende dat hij iets met de schietpartij te maken had. "Ik heb vaker vuurwapens vast gehad in mijn leven, DNA is overdraagbaar."

    Maar de rechtbank wees vandaag op zijn DNA op de regenjas en verklaringen van getuigen. Zo zag een aantal mensen dat hij de vluchtauto in Goes parkeerde.

    Voorverkenning

    In de uitspraak sprak de rechtbank van een vooropgezet plan tot liquidatie. De man had onder andere een voorverkenning gedaan van het gebied en de slachtoffers werden naar die afgelegen plek gelokt.

    De rechtbank wilde eigenlijk een celstraf van 30 jaar opleggen, maar dat kon niet omdat de man vorig jaar al tot 2,5 jaar cel is veroordeeld voor het opzetten van een cocaïnewasserij en anders boven het maximum van 30 jaar zou uitkomen.

  • Brand in schoenfabriek China kost zeker 28 mensen het leven

    Bij een brand in een schoenfabriek in het zuidoosten van China zijn volgens staatsmedia zeker 28 mensen omgekomen.

    De brand in de stad Jinjiang in de provincie Fujian ontstond rond het middaguur lokale tijd. Volgens persbureau Reuters is op beelden gedeeld door staatsmedia te zien dat vlammen uit de grote fabriek slaan en een dikke zwarte rookwolk in de lucht hangt. Ook zijn mensen op het dak te zien, die daar vast lijken te zitten.

    President Xi Jinping heeft volgens staatsmedia aangedrongen op een grootschalige reddingsoperatie, omdat de brand een "aanzienlijk aantal slachtoffers heeft geëist".

    Schoenenhoofdstad

    Volgens eerste berichten is de brand ontstaan op de begane grond van de fabriek. De brand kon zich snel verspreiden doordat daar veel licht ontvlambaar materiaal lag opgeslagen voor het maken van schoenen.

    In Jinjiang staan veel schoenfabrieken, waardoor de stad ook wel de schoenenhoofdstad van China wordt genoemd.

  • Demonstratie Utrecht tegen vrijspraak van verkrachting tienermeisje

    Honderden mensen hebben vanmiddag gedemonstreerd bij de rechtbank in Utrecht tegen de vrijspraak van twee mannen die werden verdacht van verkrachting van een meisje van 17.

    De betogers droegen spandoeken mee met uitspraken als: "Vrijspraak, waarom?", "Geen ja is nee" en "Geloof slachtoffers", meldt RTV Utrecht.

    De regionale omroep schatte dat er zo'n 700 demonstranten waren:

    Vorige week dinsdag werden een ex-politiemedewerker en een andere man vrijgesproken van verkrachting van een 17-jarig meisje in Nieuwegein.

    De rechtbank vond de verklaring van het meisje weliswaar "betrouwbaar" en ging ervan uit dat seksuele handelingen hadden plaatsgevonden maar achtte verkrachting niet bewezen. Het OM kondigde direct na de uitspraak hoger beroep aan.

    Op de parkeerplaats

    Het meisje ontmoette de twee mannen (48 en 45) vorig jaar oktober in een café in IJsselstein. Ze boden aan haar thuis te brengen. Onderweg wilden ze nog een stop maken bij een fastfoodrestaurant. Op de parkeerplaats vonden seksuele handelingen plaats.

    Toen het meisje aangaf dat ze naar huis wilde, stopten de mannen, concludeert de rechtbank. De voormalig agent besloot lopend naar huis te gaan. De andere man bracht haar thuis.

    Het OM vond bij de rechtszitting dat de mannen misbruik hadden gemaakt van de kwetsbare positie van het tienermeisje en eiste gevangenisstraffen van vier jaar.

    De rechtbank benadrukte dat seks met iemand van 16 of 17 jaar in Nederland niet automatisch strafbaar is. Dat wordt het pas als duidelijk is dat iemand geen instemming gaf of als de ander had moeten begrijpen dat daarvan geen sprake was. Dit specifieke wetsartikel ('schuldverkrachting') heeft het OM in deze zaak niet ten laste gelegd, waardoor de rechtbank daarover ook niet kon oordelen.

    Stapt iemand naar voren

    "Ik maak me er heel erg kwaad om", reageerde Josephine Wolbert (29), een van de betogers bij de rechtbank vanmiddag. "Nu stapt iemand een keer naar voren, en dan is dit het eindresultaat. Daar wilde ik me over laten horen."

    Ook Nomi Sipkens (37) stond vandaag bij de rechtbank. "Het raakt me persoonlijk. Het niet geloofd worden als slachtoffer doet iets met mij", zei ze.

    Het slachtoffer liet via haar advocaat weten dat ze zich gesteund voelde door de betoging. "De vrijspraak was en is logischerwijs nog steeds een grote klap voor haar. Ze maakt zich op en is strijdbaar voor het hoger beroep dat komen gaat", aldus advocaat Maaike Rotgans.

    Hoe is dit mogelijk?

    Slachtofferadvocaat Richard Korver noemde het protest begrijpelijk. "Ik denk dat het hoog tijd wordt dat slachtoffers serieus genomen worden en dat er ook daadwerkelijk recht wordt gedaan." Toen hij het vonnis las dacht hij: "Hoe is dit in godsnaam mogelijk?"

    Korver zei vaak te horen van vrouwen die zich afvragen waarom ze aangifte zouden doen, als "dit soort dingen in het nieuws komen".

    Geen agent meer

    De voormalige politiemedewerker was op het moment van de seksuele handelingen geen agent meer, maar had een burgerfunctie; hij was nog wel in dienst bij de politie. Na de aangifte van het meisje volgde een intern onderzoek en is de man ontslagen.

  • Begrafenis Khamenei straalt eenheid uit, maar Iran is diep verdeeld

    Met de begrafenis van de Iraanse leider Ali Khamenei komt een einde aan een zesdaagse uitvaart bijgewoond door miljoenen volgelingen in Iran en naburig Irak.

    "De begrafenis van de eeuw", zoals het regime de reizende rouwceremonie beschrijft, moet volgens deskundigen eenheid en macht uitstralen. Al helemaal nu er weer gevechten zijn opgelaaid tussen Iran en de VS.

    Toch laten mensen binnen Iran een ander geluid horen. In gesprek met de NOS zeggen ze dat veel mensen in het land nog fel gekant zijn tegen het regime. "Wij gingen niet naar de rouwplechtigheid", zegt een vrouw in Teheran, "want wij rouwen er totaal niet om."

    "Het nieuws uit Iran bevat alleen maar leugens. Ik wil dat de buitenwereld dat weet", zegt een verkoper van computerbenodigdheden in de hoofdstad. Hij is een van de Iranïers die, op afstand, met de NOS hebben gesproken tijdens de rouwperiode. De bronnen blijven anoniem uit vrees voor mogelijke vergeldingen door de autoriteiten.

    "De regering heeft geen grip meer op veel wat er binnen Iran gebeurt", zegt de man. Net als veel andere opponenten van het regime wil hij een tegengeluid laten horen na de massale media-aandacht voor de begrafenis van Khamenei. "Ze blijven uitzenden dat er ontzettend veel mensen op afkomen. Maar dat beeld klopt niet. Het regime is een groot deel van zijn achterban kwijt."

    'Minderheid steunt regime'

    Die uitspraak valt lastig te rijmen met de beelden die de wereld rondgaan van rouwende menigtes. Maar volgens Iran-deskundige Peyman Jafari is het land inderdaad diep verdeeld. "Mijn inschatting is dat een significante minderheid het regime steunt."

    "Je ziet op straat dat de aanhang in de miljoenen loopt", zegt Jafari. "Maar het land heeft een bevolking van 90 miljoen. Velen van hen hebben kritiek op de leiders en gaan niet naar de begrafenis toe."

    Dat Iran er een grote show van maakt staat vast. Het Iraanse regime nodigde honderden buitenlandse journalisten en influencers uit om verslag te doen. Velen gingen daarop in. De kist van de in februari gedode ayatollah is na een eerste ceremonie van drie dagen in Teheran naar de sjiitische bedevaartplaats Qom gebracht.

    Vervolgens ging de rouwstoet naar de heilige plaatsen Najaf en Karbala in Irak, waar alweer menigtes hun laatste eer aan Khamenei betuigden. Het sluitstuk vindt vandaag plaats in de heilige stad Mashad, waar het lichaam van de ayatollah ter aarde wordt besteld.

    Grote afwezige tijdens de plechtigheden is zijn zoon, de nieuwe opperste leider Mojtaba Khamenei. Volgens Jafari is hij sinds zijn benoeming nog steeds niet in het openbaar verschenen uit vrees voor een Israëlische aanslag, zoals de eerdere aanslag waardoor zijn vader is omgekomen. Mogelijk is hij fysiek niet in staat om naar de begrafenis te gaan wegens ernstige verwondingen die hij tijdens de oorlog opliep.

    Sommige Iraniërs die de NOS spreekt denken dat de machthebbers in Teheran, net als de bevolking, verdeeld zijn. "Ze keren zich tegen elkaar en de interne machtsstrijd gaat alleen maar erger worden", zegt een bankmedewerker in de hoofdstad. "Niemand weet waar de leiders zich bevinden, of Mojtaba er daadwerkelijk is, en wat waar is of niet. Dat heeft allemaal impact."

    "Er is geen duidelijke leider meer, in de praktijk heeft niemand de leiding", zegt hij. "Steeds meer mensen gaan de macht naar zich toe proberen te trekken."

    'Nog geen verzoening'

    Ook deskundige Peyman Jafari denkt dat er grote uitdagingen in het verschiet liggen voor de Iraanse leiders. Het regime moet volgens hem verzoening bereiken met Iranïers die tegen het regime zijn. "Maar daar zie ik nog geen teken van."

    "Binnen het regime moet er ook iets gebeuren," zegt Jafari. "Er zijn hardliners die tegen alle onderhandelingen zijn met de VS, en er zijn hervormingsgezinden die niet eens zijn uitgenodigd naar de begrafenis. Veel verdeeldheid dus."

    De anonieme bronnen spreken ook van economische chaos in het land, met golven faillissementen in veel sectoren. "Alles wordt duurder en bijna niemand heeft zicht op werk", zegt een touroperator in Teheran. "Mensen kunnen niet verder vooruitkijken dan de komende week of hooguit een maand. Iedereen zegt, "we zien dan wel hoe de situatie is", want die kan per dag veranderen."

    Correspondent Midden-Oosten Daisy Mohr:

    "Volgens de islamitische traditie is het de wens om de overledene zo snel mogelijk te begraven, het liefst binnen 24 uur. Maar deze begrafenis werd ruim vier maanden uitgesteld totdat er een staakt-het-vuren was zodat het op deze manier, groots kon worden aangepakt.

    Dagenlange rouwceremonies, internationale gasten, miljoenen mensen op de been én vandaag het hoogtepunt in Mashhad. Het viel uiteindelijk toch samen met hernieuwde aanvallen over en weer. Volgens Iraanse media zijn naast de militaire doelen ook twee belangrijke spoorbruggen richting Mashhad gebombardeerd, een paar uur voordat de begrafenis daar van start ging - iets wat de menigte in Mashhad wellicht extra motiveerde om de leus 'dood aan Amerika' te scanderen.

    En nu is het afwachten hoe dit de komende uren en dagen zal gaan lopen. Beide kanten willen hun punt maken, maar lijken niet te willen terugkeren naar een volledige escalatie. Achter de schermen wordt ongetwijfeld druk gepraat om te kijken hoe ze hier nu weer uit moeten komen."

  • Digitale euro weer een stap dichterbij, Europees Parlement akkoord

    Betalen met de digitale euro is opnieuw een stap dichterbij gekomen. Een flinke meerderheid van het Europees Parlement stemde vandaag voor het starten van de volgende fase in het wetgevingsproces. De digitale versie van de euro wordt ontwikkeld door de Europese Centrale Bank (ECB).

    De digitale variant van de euro moet een alternatief bieden voor cryptomunten, zoals bijvoorbeeld de bitcoin. Ook moet die dienen als alternatief voor betaalsystemen van Amerikaanse bedrijven, zoals Mastercard, Visa, Apple en Google.

    Met de digitale euro kunnen mensen rechtstreeks aan elkaar betalen zonder tussenkomst van een bank of betaalverwerker. Je kunt ze bewaren bij de centrale bank via een app op je telefoon. De digitale euro zou altijd moeten blijven werken, ook als er een grote storing is met de elektriciteit, het internet of elektronisch betaalverkeer.

    De Europese Commissie en de ECB willen een digitale variant van de contante euro maken. Het gebruik van cash loopt al lange tijd terug in Europa. Daarmee wordt het betaalverkeer steeds afhankelijker van commerciële banken, maar vooral van buitenlandse techgiganten die pinbetalingen en online aankopen faciliteren. Met de digitale euro zouden consumenten zowel online als in elke gewone winkel moeten kunnen afrekenen.

    Amerikaanse afhankelijkheid

    Deze manier om de afhankelijkheid van Amerikaanse bedrijven in het betaalverkeer af te bouwen is voor veel partijen een belangrijk argument voor de digitale euro. Vorig jaar liet ook De Nederlandsche Bank (DNB) doorschemeren dat het niet ondenkbaar is dat de Amerikaanse president deze bedrijven kan inzetten om druk op Europa uit te oefenen.

    Tegenstanders maken zich vooral zorgen over privacy en bescherming van persoonsgegevens. Betalen met contant geld is anoniem, maar een transactie met de digitale euro zou geregistreerd kunnen worden. De ECB benadrukt dat er voldoende privacywaarborgen in de munt worden ingebouwd, en dat er wordt gezorgd dat betalen met de digitale euro net zo anoniem is als contant geld.

    De stemming van vandaag betekent dat nu de onderhandelingen met de lidstaten over de digitale euro beginnen. Bijvoorbeeld over privacy, maar ook over de distributie en waar de munt geaccepteerd moet worden. Dat duurt zeker tot het eind van dit jaar. De ECB verwacht dat de digitale euro in 2029 kan worden ingevoerd.

  • Podcast De Dag: waarom het WK-succes van Marokko zoveel losmaakt

    Het Marokkaanse voetbalelftal beleeft gouden tijden. Na de overwinning op Nederland werd ook Canada overtuigend verslagen. Vanavond wacht titelfavoriet Frankrijk in de kwartfinale van het WK. Een wedstrijd waar veel voetbalfans en Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond naar uitkijken. Waarom raakt het succes van dit elftal zoveel mensen?

    In deze podcast bespreken we waarom de Marokkaanse zegetocht verder gaat dan een bijzonder sportprestatie. Mostapha Souafi, beter bekend als Mouss Praat Voetbal, vertelt hoe het Marokkaanse voetbal zich in de afgelopen jaren ontwikkelde van land in voetbalcrisis tot een van de sterkste voetbalploegen ter wereld. "De hele voetbalinfrastructuur is veranderd, waardoor Marokko nu met de wereldtop kan strijden", aldus Souafi.

    Luisteren?

    Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

    Ook spreken we met docent en columnist Karim Amghar, die in deze periode vaak de vraag 'Voor wie ben je eigenlijk?' krijgt. "Wat bizar dat we negentig minuten voetbal, tweeëntwintig man met een bal, koppelen aan het Nederlanderschap." Ook moet hij vaak uitleggen dat het maar een kleine groep is die verantwoordelijk is voor de ongeregeldheden. Zijn hoop voor vanavond, naast winst voor Marokko natuurlijk, is dat het ook na de wedstrijd een feest blijft zonder ongeregeldheden. "Dat we morgen gewoon een leuk gesprek hebben bij de koffieautomaat met elkaar".

    Presentator en theatermaker Nora Akachar vertelt hoe het WK leeft onder Marokkaanse Nederlanders. Volgens haar werkt het WK heel verbindend. "Dan lijken alle problemen die er binnen en buiten de gemeenschap spelen naar de achtergrond verdwenen. We zijn dan weer een". De stress voor vanavond is al voelbaar: "Het is zo spannend. Mijn bloeddruk, stresslevel, alles schiet omhoog".

    Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

    Presentatie en montage: Bart Tuinman
    Redactie: Lisa Konings
    Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

  • Italië zet twee Russen uit vanwege spionage

    De Italiaanse regering heeft besloten twee militaire attachés van de Russische ambassade uit te zetten. Dat schrijft de Italiaanse Buitenlandminister Antonio Tajani op X.

    Volgens Tajani waren de twee betrokken bij spionageactiviteiten. Die kwamen aan het licht in een onderzoek van het Openbaar Ministerie in Rome.

    Het zou gaan om Ivan Petrovich Gorbatsjov en Michail Vasiljevitsj Astakhov. Zij moeten Rome binnen drie dagen verlaten.

    "Moskou blijft zijn hybride wapens inzetten om het Westen en Italië aan te vallen", schrijft Tajani. "Dit is een ernstige en onaanvaardbare inmenging in nationale veiligheid en overheidsinstellingen."

    Arrestaties Italiaanse geheime dienst

    Deze week werden twee voormalige agenten van de Italiaanse geheime dienst gearresteerd. Zij worden verdacht van het doorspelen van geheime informatie naar een inlichtingenofficier van de Russische ambassade in Rome.

    Vier andere personen worden ook onderzocht. Zij worden verdacht van 'het verzamelen van informatie die de staatsveiligheid in gevaar brengt', 'politieke en militaire spionage', 'het onthullen van staatsgeheimen' en 'het onthullen van informatie waarvan de verspreiding verboden is'.

    Op beelden die verspreid zijn onder Italiaanse media is te zien dat twee verdachten op bankjes, terrassen en op straat in Rome tasjes overhandigen aan een ander persoon. Ook werd er 20.000 euro cash gevonden bij een van de verdachten.

  • Duitsland koopt Tomahawk-raketten van VS

    Duitsland heeft met de Verenigde Staten een overeenkomst gesloten over de aankoop van Tomahawk-raketten. De Amerikaanse kruisraketten zullen worden gestationeerd in Duitsland, maakte bondskanselier Merz bekend in het Duitse parlement.

    De raketten hebben een bereik van 2500 kilometer en moeten dienen als afschrikking voor met name Rusland. "Hiermee dichten we een belangrijk strategisch gat in onze defensie", zei Merz.

    De kwestie speelt al langer: in 2024 zegde de toenmalige Amerikaanse president Biden toe dat de VS niet alleen Tomahawk-raketten, maar ook SM-6-raketten en nieuw te ontwikkelen hypersonische wapens in Duitsland zou stationeren. President Trump zette onlangs echter een streep door die afspraak.

    NAVO-top in Ankara

    Nu is het dus toch tot een overeenkomst gekomen over de Tomahawks. Het akkoord werd gesloten in de marge van de NAVO-top in Ankara. Er is niet bekendgemaakt om hoeveel raketten het gaat, en hoeveel geld met de deal is gemoeid.

    De Europese NAVO-lidstaten beschikken niet over eigen middellangeafstandsraketten. Op termijn willen ze wel eigen wapensystemen gaan ontwikkelen. Merz zei vanochtend in het parlement dat ze daar nog hard mee bezig zijn.

    Duitsland-correspondent Charlotte Waaijers:

    "Voor de Duitse regering is dit enorm belangrijk. In 2019 zegden de VS en Rusland een verdrag op dat in de Koude Oorlog was getekend om afstand te doen van grondgelanceerde, nucleaire middellangeafstandsraketten.

    Sindsdien heeft Rusland Iskander-raketten en gevechtsvliegtuigen die hypersonische raketten kunnen afschieten gestationeerd in Kaliningrad, in het uiterste westen van het land. Die raketten hebben een reikwijdte tot 2000 kilometer en bedreigen daarmee ook West-Europa.

    Vandaar dus dat er grote zorgen waren over de kwetsbaarheid van Europa voor die Russische dreiging zonder 'eigen' raketten. In Duitsland is er nu opluchting dat er een alternatieve oplossing lijkt te zijn gevonden, na het afblazen van de oorspronkelijke afspraken door president Trump."

  • Samen voetbal kijken in Gaza 'herinnert mensen eraan dat vreugde mogelijk is'

    De beelden van Palestijnen in Gaza die naar het WK voetbal kijken, gaan al wekenlang de wereld over. De wedstrijden zorgen ervoor dat inwoners even niet aan de oorlog hoeven te denken.

    "Het is natuurlijk onmogelijk om de oorlog helemaal te vergeten", zegt de 23-jarige Ahmed Halawa. "Maar het samen naar voetbal kijken zorgt er wel voor dat we beter met de pijn kunnen omgaan en kunnen ontspannen, al is het maar voor even."

    Ook de 18-jarige Baraa al-Qaisi vertelt dat hij door het WK voetbal even kan ontsnappen aan de realiteit. "Ik geniet van de spanning van de wedstrijden, het aanmoedigen van de teams en ik kan al mijn emoties even laten gaan."

    Op meerdere plekken in Gaza worden publieke screenings van WK-wedstrijden georganiseerd. Op de beelden zijn vooral mannen en jongens te zien. Vrouwen volgen het WK ook, maar kijken vaker thuis of in hun eigen sociale kring, bijvoorbeeld met familie of andere vrouwen.

    'Niet zomaar een spelletje'

    Sportjournalist Mostafa Gabr uit Gaza zegt dat voetbal voor veel Palestijnen altijd al een van de populairste sporten was. "Het is niet zomaar een spelletje, het is een wezenlijk onderdeel van het dagelijks leven hier. Samen naar wedstrijden kijken is een onmisbaar ritueel."

    Maar het WK voetbal is dit keer extra belangrijk, vertelt hij. "Het herinnert mensen eraan dat vreugde nog steeds mogelijk is, ondanks alles wat er is gebeurd. Al is het maar voor een paar uur."

    Historische en culturele banden

    Gabr legt uit dat veel inwoners van Gaza Arabische nationale elftallen steunen. Vooral Egypte was erg geliefd dit WK. "Hun elftal heeft een speciale plek in de harten van de Palestijnen. Niet alleen vanwege hun prestaties, maar ook vanwege de diepgewortelde historische en culturele banden die van generatie op generatie worden overgedragen."

    De opkomst bij de wedstrijd tussen Egypte en Argentinië deed zelfs Gabr verbazen. "Ondanks de oorlogsomstandigheden, de ontheemding en het leven tussen het puin, heb ik nog nooit zo veel mensen bij elkaar gezien om naar een voetbalwedstrijd te kijken. Zelfs niet als het Palestijnse nationale elftal speelt. Dit illustreert de diepe emotionele verbondenheid met het Egyptische team."

    De wedstrijd tussen Egypte en Argentinië afgelopen dinsdag werd massaal bekeken door Palestijnen in de Gazastrook:

    Niet alleen voetbalprestaties en historische en culturele banden spelen een rol bij het steunen van een team, ook de solidariteit met de Palestijnse zaak is van belang. Gabr: "Palestijnen zijn van nature geneigd om steun te betuigen aan degenen die hen in moeilijke tijden bijstaan."

    De Egyptische bondscoach Hossam Hassan liep na de overwinning op Australië met een Palestijnse vlag over het veld. En in interviews droeg hij de overwinning op aan zowel de Egyptische als de Palestijnse bevolking.

    "Dit soort gebaren laat zien dat er stemmen zijn die zich verzetten tegen het aanhoudende lijden en die oproepen tot een einde aan het geweld in Gaza. Het geeft mensen hoop. Palestijnen zien deze gebaren als onvergetelijke blijk van solidariteit en de bevolking van Gaza is gewend om loyaliteit met loyaliteit te beantwoorden."

    Juichen voor Spanje

    Die steun beperkt zich niet alleen tot Arabische teams, ziet sportjournalist Lina al-Masri. Ook het Spaanse elftal is volgens haar erg geliefd bij de inwoners van Gaza. "Spanje toont veel solidariteit met de Palestijnen en daarom zijn mensen geneigd om sneller te juichen voor het Spaanse elftal."

    Spanje is binnen de EU misschien wel het felste in zijn kritiek op Israël. Het heeft de aanhoudende Israëlische aanvallen in Gaza veroordeeld en roept op meer humanitaire hulp toe te laten. In 2024 erkende Spanje officieel de staat Palestina, en dit jaar maakte Madrid zich er binnen de EU sterk voor om het associatieverdrag met Israël op te zeggen.

    'Oorlog is niet voorbij'

    Ondanks het staakt-het-vuren in Gaza voert het Israëlische leger nog steeds aanvallen uit. Vlak voor de wedstrijd tussen Egypte en Argentinië afgelopen dinsdag werd de Palestijnse hulpverlener Mohamed al-Wahidi gedood bij een aanval op Gaza-Stad. Hij zorgde ervoor dat inwoners de voetbalwedstrijden op grote schermen kunnen kijken. Ook de 10-jarige Hamza en zijn 8-jarige broertje Fari overleefden de aanval niet.

    "Veel mensen denken dat de oorlog in Gaza voorbij is", vertelt Gabr. "Maar de realiteit is anders. In meerdere gebieden zijn nog steeds luchtaanvallen."

  • Heel woonblok in Huizen wordt gesloopt na explosie met dodelijke afloop

    Acht woningen in Huizen moeten worden gesloopt vanwege de schade na een fatale explosie vorige week. Dat bevestigt de woningcorporatie aan de regionale omroep NH.

    Het complete huizenblok is niet meer veilig, blijkt uit onderzoek door de gemeente en een aannemer. Wanneer het blok gesloopt wordt, is nog onduidelijk.

    De zeven getroffen bewoners verblijven momenteel nog bij familie en vrienden of in hotels. "Wij zijn nu druk bezig om vrijgekomen woningen voor hen beschikbaar te maken", zegt de woordvoerder van De Alliantie. Volgens NH wonen in het blok vooral alleenstaande jongeren.

    Explosie en brand

    De explosie vond vorige week donderdag plaats in een van de woningen. Door de explosie werden delen van de gevel weggeslagen. Daarna ontstond er brand. Een persoon overleed en een ander raakte gewond.

    De oorzaak van de explosie is nog niet bekendgemaakt. Van een misdrijf is volgens de politie geen sprake.

X
X
X
X
X
X
  • OpenAI Releases New Voice Models For More Natural Live Conversations
    OpenAI has released GPT-Live-1 and GPT-Live-1 mini, "claiming that they sound more natural and can handle turn-taking better," reports TechCrunch. "These are full-duplex models, meaning they can speak and listen at the same time, allowing users to interrupt naturally and enabling features like live translation." TechCrunch reports: The company is also replacing its current Advanced Voice Mode in ChatGPT with GPT-Live-1 mini by default. Users of paid tiers will be able to access the larger GPT-Live-1 model. The previous model combined a speech-to-text model to transcribe speech, a large language model to generate responses, and a text-to-speech model to deliver the final answer. The company said in a press briefing that the new models solve issues like interrupting users while they're talking and not having enough intelligence to answer questions. OpenAI's new models will send the query to its latest text models like GPT-5.5 for search, reasoning, or agentic capabilities while continuing the conversation. OpenAI also showed that the model can stay silent for a long time and absorb the context of the conversation until it's called upon. Plus, as the new voice mode has access to newer GPT models, it can also present some information in a visual format. Other startups like Monogram, which raised $40 million in seed funding from DST and Lux Capital, are also leaning into visual responses to make assistants more interactive. The company said the new voice mode in ChatGPT is designed to have longer conversations. During the briefing, ChatGPT Voice's product lead, Atty Eleti, said he has had 30- to 40-minute-long conversations with the voice feature during walks.

  • Parents' Phone Addiction Affects Bond With Kids, New Study Finds
    An anonymous reader quotes a report from Bloomberg: Parents' attachment to screens and smartphones can have negative, long-lasting developmental and psychological effects on their children, according to new research. Caregivers who mismanage their devices can both exacerbate "insecure attachment" and make healthy relationships more anxious and avoidant for children, according to the findings, which were published last month in Frontiers in Psychology, a peer-reviewed journal. The study, which surveyed 600 minors in the US from 12 to 17 years old, found that kids reported feeling marginalized or neglected by parents glued to their screens. "A child with insecure attachment may lack confidence or display a lower sense of self; demonstrate difficulty with interpersonal relationships and intimacy; and possess an unwillingness to take risks necessary to achieve success," reports Bloomberg, citing one of the study's researchers. This type of behavior has become normalized: 2024 Pew data found that nearly half of U.S. teens say their parents are at least sometimes distracted by phones during interactions. "When parents were asked about their own behavior, far fewer said this was an issue," the report adds. "Still, earlier Pew data from 2020 found most parents feel their phones can interfere with quality family time, with 68% reporting being 'at least sometimes' distracted by them.

  • Meta To Build $9 Billion Alberta Data Center, Its First In Canada
    Meta will build its first Canadian data center in Alberta, investing $9 billion in a 1-gigawatt facility that can scale to 1.8 gigawatts to support its AI infrastructure needs. The project will rely on new generation and grid infrastructure funded by Meta, including a long-term agreement tied to a new natural gas power facility. The company says it will offset electricity use with clean and renewable energy investments. Reuters reports: Meta has doubled down on AI, pledging hundreds of billions of dollars to build large AI data centers in the U.S. The Alberta announcement represents the company's 33rd data center globally. Executives made the announcement in Calgary alongside Premier Danielle Smith and other Alberta government officials, who have spent several years courting Silicon Valley tech giants with the aim of spurring a large-scale investment in the oil-and-gas province. Alberta's technology minister, Nate Glubish, told reporters there are currently several other gigawatt-scale data center proposals in various stages of development in the province. "This is the first of its kind, the first of its size, the first of its scale, but it won't be the last," Glubish said. Meta, like other tech giants, is facing rapidly expanding power needs due to the growth of AI, and Alberta is rich in natural gas which sells at a significant discount to the U.S. benchmark. The province's cold climate also makes cooling the massive super-computers and related data center infrastructure more cost-efficient. The 20 existing small- to mid-scale data centers in Alberta already pull from the province's energy grid, which is 60% powered by natural gas. The provincial government is giving new proponents the option to build their own power sources to avoid limits on power capacity. Meta said Wednesday it will fully fund new generation and grid infrastructure for its Alberta data center, which will consume about as much electricity as 800,000 homes. Gary Demasi, Meta's vice president for data center development, said the company will offset that electricity use by investing in clean and renewable energy. He also said the data center will use a closed-loop liquid cooling system, meaning its total water use will be less than that of a typical golf course. [...] The company has partnered with Alberta-based Pembina Pipeline , which announced last week it will go ahead with its Greenlight Electricity Centre, a new natural gas-fired power-generation facility in Sturgeon County which will be in service in late 2030 and with which Meta has a long-term tolling agreement. Until that project is operational and for the next decade, Alberta-based power producer Capital Power will provide 250 megawatts of electricity for the site using its existing natural gas-fired fleet. The project will require approximately 150 million cubic feet per day of natural gas, according to Pembina, helping to create demand for Western Canadian natural gas producers.

  • Shoebox-Sized 'Detector Satellites' Could Sniff Out a Nuclear Bomb In Space
    A new study proposes using shoebox-sized detector satellites to sniff out nuclear weapons launched by adversary nations. The idea is aimed at addressing fears that a space-based nuclear detonation could destroy satellites across low Earth orbit and make some orbits unusable for years. Space.com shares the findings from a new paper authored by Areg Danagoulian, an associate professor of nuclear science and engineering at the Massachusetts Institute of Technology: No reliable way currently exists to detect and defuse a nuclear bomb in space. Danagoulian proposes a constellation of small "9U" cubesats, each one about the size of a large shoebox and each carrying a special detector capable of sensing radiation emitted by unexploded nuclear bombs. He explores a scenario in which Russia launches a suspected space nuke into an orbit with an altitude of 1,200 miles (2,000 km). That number is not random. In 2022, Russia's Kosmos 2553 satellite, orbiting at that exact altitude, triggered suspicions it might be testing components for a future orbital nuclear weapon. Russia claims the satellite just observes Earth. At that altitude, the satellite passes through the Van Allen belt, a region of intense cosmic radiation trapped by Earth's magnetic field. Most of the belt stretches between altitudes of around 600 miles (1,000 km) to tens of thousands of miles, but in some areas the radiation can reach much closer to Earth's surface. The interaction between the fissile material inside the nuke and the energetic particles from the radiation belt would create distinct signatures, Danagoulian said, which could help confirm whether a suspicious satellite carries a nuke or not. "The thermonuclear weapon would contain a significant amount of uranium," Danagoulian said. "The high-energy protons [in the uranium] would break up when another proton is coming in and shred the nuclei. That would knock out a large number of neutrons. This interaction turns that device into a very intense neutron source that otherwise would not be there." he process is known as proton-induced neutron spallation, which essentially means the ejection of fragments from material triggered by impacts of protons. The detector satellite Danagoulian proposes would have to be able to get quite close to the suspect spacecraft -- a few kilometers. The inspector spacecraft would carry a sensor combining two types of detectors. At the heart of the device is a neutron scintillator, which detects all incoming neutrons and protons. Around it is a "cage of diamond" detector that detects only neutrons -- not protons. Such a set-up helps filter out the particles present in the environment naturally, said Danagoulian. In addition, by using two "planes of neutron detectors," the sensor can determine the direction from which the neutrons arrived. "If the external diamond detector triggers and gives a signal, you can ignore the particle, because it's most likely a proton and not a neutron," said Danagoulian. "Once you identify those neutrons, by having those two detections, you can back project and find out where the neutron came from." Danagoulian says such a nuke sniffer would have to be launched into an orbit aligned with that of the suspicious satellite and creep up as close as 2.5 miles (4 km) from it. It would then take about a week to gather enough measurements to confirm whether the object is hiding a nuke or not. A constellation of 10 such satellites could reduce the process to mere hours, Danagoulian said. If a nuke were detected, the military could then try to jam the satellite's communications link from the ground, making it impossible for the adversary to remotely detonate the bomb. There is currently no technology available to safely defuse a nuclear weapon in space. [...] Danagoulian also suggests that high-grade radiation hardening could improve satellites' chances of surviving a nuclear winter in space. The paper has been published in the journal Nature.

  • US Food and Drug Administration Rejects Petition To Set PFAS Limits In Food
    An anonymous reader quotes a report from The Guardian: The US Food and Drug Administration has rejected a legal petition demanding it set limits on toxic Pfas "forever chemicals" in food, marking another setback for public health advocates' push to limit exposures to the dangerous compounds. The agency is refusing to set limits despite a growing body of science and the Environmental Protection Agency (EPA) finding food is the biggest source of Pfas exposure. Testing has found the levels of Pfas in single servings of some contaminated foods to be equivalent to drinking many glasses of contaminated water. While regulators have focused on reining in Pfas in water, the chemicals are widely used throughout the food system, and there was hope that the agency under Robert F Kennedy Jr would take the threat more seriously. Kennedy leads the "make America healthy again" (Maha) movement, of which eliminating toxic chemicals from food is a cornerstone. [...] The November 2023 petition called on the FDA to check for up to 30 Pfas compounds in a range of produce, fish, eggs, milk and bread. The agency did not respond within the six-month timeframe required by law, but TEJTF scaled back its petition in 2025 to ask the agency to set advisory thresholds for PFOA and Pfos, two of the most common and dangerous Pfas compounds, in seafood and milk. Recent FDA testing found 70% of seafood samples contain the chemicals, while independent milk testing found it in 12% of 50 samples, including extremely high levels in Whole Foods and Kirkland Signature brands. The FDA rejected the revised petition, stating it plans to take action on setting standards for Pfas, and there is "insufficient evidence to support [TEJTF's] request." The agency said it plans to set less non-binding "action levels" that do not require contaminated food to be removed from shelves. "Tolerance levels," or limits, make it illegal to sell food contaminated beyond a set threshold.

  • A Silent Workspace In Claude Mirrors Key Features of Human Consciousness
    oumuamua writes: Anthropic researchers have identified an internal activation subspace, J-space, that acts as a functional digital equivalent to the human brain's global workspace. The significance of this discovery lies in demonstrating that Claude's internal architecture satisfies five key cognitive properties of human conscious access -- verbal report, directed modulation, internal reasoning, flexible generalization, and selectivity -- meaning it processes complex, deliberate reasoning within this workspace while routing automatic tasks outside of it. Suppressing this J-space severely degrades Claude's capacity for inference, creative composition, and multi-step logic, while also altering its stream-of-consciousness self-narration. The tool to inspect J-space, Jacobian lens or J-lens, has profound implications for AI safety and alignment auditing, as it allows researchers to read the model's silent, strategic reasoning, detect situational awareness in "blackmail" scenarios, identify hidden malicious dispositions in reward-hacking models, and observe how post-training installs a self-monitoring "point of view." Another way to think of it is as an ocean, reports VentureBeat. "If the mind is an ocean, as the paper's authors write in their opening line, they have spent the last year charting its currents in a system that has no biology, no evolution, and no body -- and found, beneath the surface, a structure that looks unsettlingly like the one we use to think."

  • John Deere Agrees To 10-Year Right-To-Repair Deal In FTC Antitrust Lawsuit
    John Deere has agreed to a 10-year FTC-supervised right-to-repair settlement requiring it to provide farmers and independent repair shops with the same repair resources available to authorized dealers. The deal resolves antitrust claims from the FTC and five states alleging Deere monopolized equipment repair services, contributing to higher costs and delays for farmers. Wired reports: The full statement (PDF) lays out obligations for John Deere's repair services, requiring the company to give farmers and third-party repair shops access to the same equipment and repair resources it provides to official John Deere dealers. This includes software capabilities, such as reading and resetting codes and pairing with other software, which customers have long had limited access to, creating delays when diagnosing equipment problems. Delayed fixes can mean delayed harvests, which many farmers saw as a fundamental threat to their livelihoods. Under the agreement, John Deere will be required to provide this level of access, equipment, and services for the next 10 years, monitored by the FTC. [...] John Deere has maintained that it already has robust repair resources for its customers, including service manuals and diagnostic equipment. In John Deere's press release, the company says the settlement is in line with what it has been doing all along, saying that "the agreement reinforces Deere's continued innovation toward more flexible repair options, emphasizing increased access and transparency for customers. It formalizes Deere's ongoing commitment to expanding access to diagnostic and repair tools."

  • Meta's Glasses Will Turn Off the Camera If You Tamper With the Privacy Light
    Meta is rolling out an update that will disable the camera on its smart glasses if the device detects that someone has tampered with or destroyed the privacy LED. "The update is meant to address modders who have taken actions such as physically drilling into the LED light," reports The Verge. "Meta has previously tried to discourage tampering with the LED light. For example, starting with its second generation glasses, blocking the light with tape or other objects will trigger a prompt asking users to uncover the recording light. However, many modders have found various workarounds for that particular measure."

  • Apple Says It Will Spend $30 Billion To Design US-Made Broadcom Chips
    Apple says it will spend $30 billion to design US-made Broadcom wireless connectivity chips, part of its broader push to diversify its supply chain and support domestic chip production. CNN reports: The agreement with Broadcom will lead to the production of 15 million chips in United States and allow Broadcom to invest $1.5 billion to expand and modernize its manufacturing facilities in Fort Collins, Colorado. It is part of Apple's commitment in August to invest $600 billion as part of its "American Manufacturing Program" which it said is dedicated to bringing even more of the company's supply chain and advanced manufacturing back to the US.

  • Windows Drops Under 60% in Global Desktop OS Share
    StatCounter's June 2026 data shows Windows made up 56.55% of global desktop OS usage, dropping Microsoft's share below 60% for the first time in years. Linux, meanwhile, reached 4.39%, "one of its strongest recent showings in the company's desktop OS statistics," reports Linuxiac. From the report: Apple's desktop platforms also remain a major part of the picture. StatCounter lists OS X at 11.89% and macOS at 4.48% for June 2026, meaning Apple's combined desktop presence remains comfortably ahead of Linux in the global chart. Chrome OS follows with 1.21%. Of course, StatCounter's numbers should be read for what they are: web usage statistics, not a direct count of installed operating systems. The company calculates its Global Stats from page views across websites using its tracking code, analyzing details such as browser, operating system, and screen resolution. In other words, the figures reflect measured web activity rather than the number of machines actually installed worldwide.

  • 'Knockoff' Browser Extension Hides Sketchy Brands On Amazon
    alternative_right shares a report from 404 Media: A software developer made a Chrome and Firefox extension called Knockoff that automatically hides, grays out, or filters products from sketchy brands on Amazon, which highlights just how many shady brands are on the platform and how commonly they show up on searches for basic items. In just a few minutes of using the extension, Knockoff dimmed product listings for screwdrivers made by "SUNHZMCKP," spoons made by "SACATR," and a lamp made by "ROTTOGOON." In a tweet announcing the extension, developer Josh Pigford wrote "Sorry to brands like WNPETHOME, EHEYCIGA, YXYL, LU&MN, JOYIN, TOMY, GODONLIF, YOOJEE, LINGTENG, LANEIGE, VISCOO, BIODANCE, COOFANDY, BALENNZ, TOSY, and LUENX." The extension can also hide all sponsored product listings. The extension quickly went viral as a much-needed filter for people who still use Amazon and, for those who don't use Amazon because of its horrendous labor practices and other concerns, it is evidence of what an incredible wasteland the platform has become.

  • Apple Loses EU Fight Over App Store Gatekeeper Label
    Europe's General Court dismissed Apple's challenge to the EU's designation of its App Stores and iOS as "gatekeepers" under the Digital Markets Act. The ruling means Apple remains subject to DMA obligations requiring it to allow alternative app stores, support interoperability with rival services, and avoid favoring its own services over competitors. MacRumors reports: Apple took its case to Luxembourg's General Court in 2024 after the European Commission designated its five App Stores -- on the iPhone, iPad, Mac, Apple TV, and Apple Watch -- as a single core platform service under the Digital Markets Act (DMA), a label that brings with it a set of strict obligations. Designated "gatekeepers" are prohibited from favoring their own services over those of rivals, and are prevented from combining personal data across different services. They also have to give users the option to use alternative app stores. Apple also challenged the EU's designation of iOS as a gateway platform, a status that requires the operating system allows rival services to interoperate with it. The company also disputed the classification of iMessage as a number-independent interpersonal communications service, or NIICS, which would subject the app to EU telecoms rules. But the General Court said Apple's actions regarding the iMessage service are inadmissible.

  • Valve Releases Proton 11 With Huge Linux Gaming Improvements
    BrianFagioli writes: Valve has released Proton 11.0-1, a major update to its Windows compatibility layer for Linux that makes more games playable while fixing a long list of bugs affecting existing titles. The release restores compatibility for many EA games after a recent EA App update, moves classics like Resident Evil (1996), Resident Evil 2 (1998), Dino Crisis, and SHOGUN: Total War from Proton Experimental into the stable release, and adds support for games including Gothic 1 Classic, X-Plane 12, Breath of Fire IV, and Deadly Premonition. Valve also fixed crashes in HELLDIVERS 2, restored No Man's Sky VR support, improved Steam Overlay compatibility with EA games, addressed KDE and GNOME desktop issues, and rebased Proton on Wine 11.0 with updated graphics components. The full list of changes can be found here.

  • Mysterious Spheres Found In Australia Are Likely Space Debris
    An anonymous reader quotes a report from the New York Times: An Australian beach community was confused -- and later delighted -- by the discovery of six metallic-looking spheres that washed ashore last week. The mystery, and the ensuing attention, prompted a bunch of alien jokes from local residents and businesses. But Australia's space agency put the speculation to rest on Monday, saying that the spheres appeared to be rocket debris that had recently re-entered the atmosphere from orbit. The objects were found on Forrest Beach in the northeastern state of Queensland over the weekend, the state's fire department said. Residents described them as being about twice the size of a basketball. "The recovered objects appear to be pressure vessels from a space launch vehicle," the Australian Space Agency said in a statement, adding that they were "consistent with debris from a foreign rocket body." The agency said that it had identified the likely source of the objects, without providing further details, and was working with international authorities to confirm the vehicle from which the debris originated.

Loading preferences...