Oud-profvoetballer Tom Beugelsdijk (35) zal woensdag worden beëdigd als raadslid van Hart voor Den Haag. Dat bevestigt de partij aan radiostation Den Haag FM.

Het was onduidelijk of Beugelsdijk kon worden benoemd, omdat hij niet in de gemeente Den Haag stond ingeschreven. Hij woonde tot voor kort in Rijswijk. Hart voor Den Haag en Beugelsdijk willen niets kwijt over zijn nieuwe woonsituatie.

"Tom voldoet aan alle vereisten voor beëdiging en wordt woensdag dus beëdigd als raadslid", zegt een woordvoerder van de partij.

De partij van Richard de Mos haalde bij de gemeenteraadsverkiezingen 16 zetels, Beugelsdijk stond op plek 15 op de kieslijst, schrijft Omroep West.

Haagse cultheld

De Haagse verdediger voetbalde bijna 200 wedstrijden voor ADO (waarin hij 55 gele kaarten kreeg en 1 rode kaart) en groeide uit tot cultheld. Geliefd om zijn vechtlust en karakteristieke reacties in interviews na afloop, zoals zijn "rustâââgh!"-uitspraak.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag van 2018 stond Beugelsdijk ook al op de lijst van de partij. Toen stak ADO Den Haag daar een stokje voor.

Als raadslid gaat Beugelsdijk zich bezighouden met sport. "Omdat sport mensen verbindt en gezond houdt", valt te lezen in zijn bio op de website van Hart voor Den Haag.

Fractievergadering gemist

De beginnend politicus miste twee weken geleden wel de eerste fractievergadering van zijn partij vanwege een première van een nieuw voetbalprogramma waaraan hij meedoet. "Ik ben er lekker mee bezig, hè, als je het zo hoort", vertelde hij op NPO Radio 1 bij Langs de Lijn En Omstreken.

De tbs'er die vanochtend ontsnapte in de stad Groningen is opgepakt, meldt de politie. De 41-jarige man werd vanavond aangehouden op de openbare weg in Leeuwarden.

Aan het eind van de middag werd bekend dat de man was ontsnapt. Hij ging ervandoor tijdens "begeleide werkzaamheden" buiten de Mesdagkliniek in Groningen, waar hij wordt behandeld. In 2011 was de man veroordeeld voor een aantal zedenmisdrijven.

De politie deelde in verband met de ontsnapping de naam en foto van de man. Die zijn na de arrestatie van de politiesite verwijderd.

Het Israëlische parlement, de Knesset, is akkoord gegaan met een zeer omstreden wetsvoorstel om de doodstraf in te voeren voor moord met terroristisch motief. Critici noemen de wet racistisch, omdat die feitelijk alleen voor Palestijnen zal gelden.

62 van de 120 leden van de Knesset stemden na meerdere stemrondes voor de wet.

De vraag was of premier Netanyahu zou komen opdagen om voor de wet te stemmen. In Israël is de premier tevens lid van het parlement. Kort voor de stemming kwam Netanyahu de parlementszaal in. Hij stemde voor.

Adolf Eichmann

Israël kent sinds 1948 de doodstraf, maar heeft die al sinds de executie van nazi-topman Adolf Eichmann in 1962 niet meer uitgevoerd. De nieuwe wet verplicht rechters van militaire rechtbanken de doodstraf te geven als iemand wordt veroordeeld voor een terroristische moord. De terechtstelling moet negentig dagen na het vonnis volgen, er is geen mogelijkheid tot hoger beroep.

Omdat dergelijke rechtbanken zaken behandelen van de bezette Westelijke Jordaanoever, is de verwachting dat alleen Palestijnse verdachten de doodstraf opgelegd zullen krijgen. Alleen onder uitzonderlijke omstandigheden is de rechter bevoegd af te wijken van deze strafverplichting.

Reguliere Israëlische rechtbanken hebben nog de mogelijkheid levenslang op te leggen. Daar is de wettekst echter zo geformuleerd, dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat de straf aan Joodse Israëliërs zal worden opgelegd, terwijl hij wel van toepassing zal zijn op de Palestijnse burgers van Israël.

Racistisch en draconisch

Mensenrechtenorganisaties noemen de wet racistisch, draconisch en een stap achteruit. "Dit gaat tegen de mondiale trend in van afschaffing van de doodstraf", waarschuwt Amnesty International. De organisatie spreekt van een "discriminerend wetsvoorstel binnen het systeem van apartheid tegen Palestijnen".

Ook VN-mensenrechtenchef Volker Turk had Israël opgeroepen de wet niet aan te nemen. Volgens hem overtreedt Israël internationale wetgeving door de doodstraf in bezet gebied in te zetten. Daarnaast noemde hij de tekst discriminerend, vaag en breed geformuleerd, wat misbruik in de hand werkt.

Dit weekend deden vier Europese landen nog een gezamenlijk appèl op Israël om af te zien van de maatregelen. Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland en Italië stelden dat de doodstraf niet alleen "onmenselijk en vernederend is, zonder enig afschrikkingseffect", maar dat de wet ook "de facto discriminerend is" en "afbreuk doet aan Israëls toewijding aan de democratische principes".

Nederland sloot zich eerder vandaag aan bij die oproep. "Nederland is principieel tegen de doodstraf en dringt aan op heroverweging van deze wet", schreef buitenlandminister Tom Berendsen op X.

'Duidelijke boodschap'

De wet is het initiatief van Netanyahu's extreemrechtse coalitiegenoot Otsma Jehudit. Partijleider Ben-Gvir, minister van National Veiligheid, voerde er de afgelopen tijd actief campagne voor.

"Er kan maar één straf gelden voor wie Joden vermoordt omdat ze Joods zijn: de dood", redeneerde hij. "Deze wet geeft onze vijanden een duidelijke boodschap: je betaalt een prijs voor Joods bloed."

Ben-Gvir zette zijn coalitiepartners onder druk om ook voor de wet te stemmen. Hij dreigde zijn steun voor de regering-Netanyahu in te trekken als die tegen zouden stemmen.

Het is nog onduidelijk wat er gebeurt nu de Knesset heeft ingestemd met het plan. De wet moet binnen dertig dagen ingaan, maar verwacht wordt dat tegenstanders het Hooggerechtshof zullen vragen de uitvoering ervan te blokkeren.

Een Europees verbod op de productie, het gebruik en de verkoop van PFAS moet worden doorgezet, met "gepaste uitzonderingen". Daarvoor pleit het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) in een advies. "De wetenschappelijke conclusies markeren een belangrijke stap richting EU-brede maatregelen op PFAS", stelt ECHA in een persverklaring.

Het voorstel voor een verbod op PFAS werd een aantal jaar geleden door Denemarken, Duitsland, Nederland, Noorwegen en Zweden ingediend bij ECHA. Volgens die landen zijn de risico's van PFAS voor mens en omgeving te groot om op dezelfde manier door te gaan. ECHA deelt die mening, en ook de voorgestelde oplossing: een verbod, zij het met een aantal uitzonderingen.

'Groeiende risico's'

Het advies is gebaseerd op het werk van twee onafhankelijke wetenschappelijke commissies. De eerste commissie deed onderzoek naar de risico's voor gezondheid en milieu. Deze commissie concludeert dat PFAS "groeiende risico's met zich meebrengt" en dat de huidige regels die risico's onvoldoende tegen gaan.

Wat is PFAS?

PFAS is een verzamelnaam voor duizenden niet-afbreekbare giftige chemicaliën. De afkorting PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. GenX, PFOA en PFOS zijn de bekendste. Ze stapelen zich op in de voedselketen en tasten het immuunsysteem aan. Bij langdurige blootstelling zijn sommige soorten kankerverwekkend. Uit recent onderzoek van het RIVM blijkt dat bijna iedereen in Nederland te veel PFAS in het bloed heeft.

De stoffen zitten sinds de jaren vijftig in onder meer antiaanbaklagen van pannen, waterdichte regenkleding of verpakkingen, maar ook in bestrijdingsmiddelen uit de landbouw. In deze lijst staan alle Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).

Een andere groep wetenschappers deed onderzoek naar de economische en maatschappelijke gevolgen van een eventueel verbod. Zij concluderen dat PFAS in veel toepassingen wordt gebruikt en dat "EU-brede actie" nodig is om oneerlijke verschillen per land te voorkomen. Nu is het nog zo dat sommige EU-landen al strenge maatregelen nemen, terwijl andere landen nauwelijks regels hebben.

Wel benadrukt deze commissie dat er nog meer informatie nodig is over PFAS-alternatieven en de kosten van een verbod om tot een definitief advies te komen. Dit zou vooral nodig zijn om een eerlijke overgangstermijn in te stellen waarin bedrijven op zoek kunnen naar alternatieven voor PFAS.

'Zo snel mogelijk'

Samen zijn de commissies het erover eens dat een Europees verbod nodig is. Onder de uitzonderingen worden onder andere bepaalde medische apparatuur en chiptechnologie genoemd. Hiervoor geldt dat producenten een stuk langer de tijd krijgen om op zoek te gaan naar een alternatief voor PFAS.

Bedrijven, wetenschappers en maatschappelijke organisaties krijgen nog tot eind mei om een reactie te geven op het advies. Hierna zal het definitief worden afgerond en naar de Europese Commissie worden gestuurd. Die moet vervolgens tot een voorstel komen waar de EU-lidstaten dan weer over zullen stemmen.

Vorige week zei verantwoordelijk Eurocommissaris Roswall bij een bezoek aan Nederland dat het voorstel er "zo snel als we kunnen" komt. Maar een datum wilde ze nog niet noemen.

De Surinaamse oud-president Chan Santokhi is op 67-jarige leeftijd overleden, melden Surinaamse media. Hij was president vanaf de zomer van 2020 tot medio vorig jaar, toen hij werd opgevolgd door Jennifer Simons.

Volgens Surinaamse media werd Santokhi vanmiddag onwel in zijn woning in Lelydorp, ten zuiden van de hoofdstad Paramaribo. Hij zou daarna met spoed naar het ziekenhuis zijn gebracht. De precieze doodsoorzaak is nog niet bekend.

Santokhi werd president na Desi Bouterse, die president was van 2010 tot 2020. In juli van 2025 werd Santokhi opgevolgd door Jennifer Simons.

Vooruitstrevende Hervormings Partij

Santokhi was tot zijn dood voorzitter van de VHP, de Vooruitstrevende Hervormings Partij. Met de VHP won hij in 2020 de landelijke verkiezingen van de partij van Bouterse, de NDP.

Voor zijn politieke carrière, werkte Santokhi bij de politie. Als politiecommissaris leidde hij het onderzoek naar de Decembermoorden, in Bouterse hoofdverdachte was. Zijn rol in het proces leidde ertoe dat Santokhi een veelbesproken onderwerp werd van Bouterse.

In september 2005 werd Santokhi namens zijn partij minister van Justitie en Politie, waarbij hij de bijnaam Sherrif kreeg van Bouterse.

Nog voordat het proces van start ging, zei Bouterse dat Santokhi hem wilde opsluiten en vermoorden. Hij noemde echter de naam Santokhi niet, maar gebruikte de bijnaam Sherrif. Onder luid gejuich van zijn aanhangers werd na de woorden van Bouterse provocerend het nummer I Shot the Sheriff van Bob Marley gedraaid.

De extreme hitte in het zuidwesten van de Verenigde Staten was rond deze tijd van het jaar zonder klimaatverandering vrijwel onmogelijk geweest. "Je weet dat het klimaat verandert en dat we dus vaker extreem weer kunnen verwachten. Maar de snelheid waarmee het gaat, verbaast me echt", zegt klimatoloog Rob Sluijter van het KNMI.

In onder meer Californië, Arizona, Nevada en New Mexico zijn hitterecords gebroken voor deze tijd van het jaar. In grote delen van die staten liep de temperatuur op tot rond 38 graden en in het zuiden van Arizona werd zelfs 43,3 graden gemeten, melden Amerikaanse media. Dat is de hoogste temperatuur ooit in de VS in maart.

Klimaatonderzoekers bevestigen in een recent onderzoek dat hittegolven in de regio door klimaatverandering naar schatting zo'n 4 graden warmer zijn geworden.

Op satellietbeelden van de VS is te zien dat de warme, droge lucht blijft hangen boven hetzelfde gebied in het zuidwesten. "In dat gebied daalt de lucht ook heel langzaam", legt Sluijter uit. "Wolken lossen op en de zon staat er fel op. Het is ook enorm droog." Onderzoekers omschrijven dat er een 'hittekoepel' is ontstaan. "Door dit hogedrukgebied waar heel veel warme lucht in zit, ligt er een soort warme koepel over het gebied."

De hittegolf heeft ook gevolgen voor de rest van het jaar. Zo is dit jaar weinig sneeuw gevallen in de bergen in de regio. "En door de hitte smelt alle sneeuw weg die er tot nu toe was", zegt Sluijter. "Dat is heel jammer, want hierdoor kunnen later in het seizoen problemen ontstaan met de watervoorziening."

Daar maakt ook de Nederlander Joost van Haren zich zorgen om. Hij woont al meer dan dertig jaar in de VS en de hittegolven in Arizona zijn voor hem heel normaal. "Maar nu zijn ze er zo vroeg, dat alle sneeuw al bijna weg is. Dat kan ertoe leiden dat we in juni of juli al een watertekort hebben."

Verder is door de droogte het risico op natuurbranden groter en bereikt de temperatuur van de zee langs de kust van Californië momenteel recordhoogtes. Dat signaleert het Shore Stations Program, dat al jarenlang dagelijks metingen doet langs deze kust.

Dorre bladeren

Van Haren zegt dat hij gewend is aan de hitte in Arizona, waardoor die minder invloed heeft op hem. "Maar voor mensen die op straat leven is het een veel groter probleem." Hij is aardonderzoeker en houdt zich veel bezig met de gevolgen van klimaatverandering.

In de bergen in zijn omgeving ziet hij dat de natuur nu al bruin wordt, terwijl het normaal gesproken rond deze tijd nog groen is. "En ik heb een paar citrusbomen in de tuin die ik niet genoeg water heb gegeven, waardoor de bladeren nu dor zijn."

Jaarlijks sterven wereldwijd honderdduizenden mensen door hitte en daarmee zijn hittegolven de "dodelijkste vorm van extreem weer", schrijven onderzoekers betrokken bij World Weather Attribution. Die proberen na extreme weersomstandigheden zo snel mogelijk vast te stellen of die zijn veroorzaakt of versterkt door klimaatverandering.

Een hittegolf aan het begin van het jaar is bovendien dodelijker vergeleken met de zomer of herfst. Dat bevestigt Sluijter. "Als je van de winter plotseling in een hittegolf terechtkomt, dan is de impact op je lijf heel groot", zegt de klimatoloog. In de zomer heeft het lichaam meer tijd gehad om gewend te raken aan de warmte. Al kunnen hittegolven ook dan gevaarlijk zijn.

Ouderen, baby's en mensen met een chronische ziekte zijn het kwetsbaarst voor extreme hitte. Daarnaast worden bewoners van slecht geïsoleerde huizen en dakloze mensen hard geraakt.

Het weekend was nog behoorlijk heet in het zuidwesten van de VS, deze week gaan de temperaturen waarschijnlijk wat zakken.

In Camperduin (Noord-Holland) zijn op het strand meerdere rugtassen aangespoeld. Vermoedelijk zijn de tassen afkomstig van migranten, die de spullen hebben verloren tijdens de oversteek van Frankrijk naar Engeland.

In de rugzakken zaten onder meer een portemonnee met visitekaartjes van asieladvocaten in Frankrijk, handschoenen, magnesiumpillen en een tandenborstel.

De spullen zijn gevonden door een grondverzetbedrijf dat op het strand werkzaamheden uitvoert, schrijft de regionale omroep NH. De politie komt de persoonlijke spullen later deze week ophalen.

Gevaarlijke oversteek

Na een jarenlange daling neemt het aantal mensen dat op illegale wijze de oversteek vanuit Nederlandse havens naar het Verenigd Koninkrijk maakt weer toe.

Bij twee recente uitreiscontroles in Hoek van Holland werden 22 verstekelingen aangetroffen door de marechaussee. Half februari werden zeventien mensen gevonden die zich in een koeltrailer van een vrachtwagen hadden verscholen.

Een week later stuitte de marechaussee op vijf personen die zich verstopt hadden in een caravan. In beide gevallen werden twee verdachten van mensensmokkel aangehouden.

Smokkelnetwerken

Criminele netwerken verdienen veel geld met mensensmokkel: een migrant betaalt tussen de 1000 en 2000 euro voor de reis, meldt Europol. Vorige week zijn bij een grote Europese operatie tegen een crimineel smokkelnetwerk 21 mensen aangehouden, onder wie vier kopstukken in Duitsland.

In de afgelopen jaren kwamen migranten geregeld om bij smokkelpogingen per vrachtwagen. Zo stierven in 2019 39 Vietnamese migranten in een koeltruck in Engeland.

Meerdere tassen

In 2023 spoelden ook op het strand in Texel meerdere rugzakken aan van migranten. In de tassen zaten kledingstukken, schoenen, babyspullen en ook formulieren die bootvluchtelingen krijgen van hulporganisaties in Frankrijk.

De man die gisteravond ernstig gewond raakte bij een schietpartij bij een tankstation langs de A1 bij Muiden, is overleden. Dat meldt de politie.

De politie kreeg rond 21.30 uur een melding over een schietincident bij tankstation Honswijck in de richting van Amersfoort, schrijft regionale omroep NH.

Het slachtoffer werd niet veel later gevonden op de parkeerplaats bij de pomp en met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Daar is het slachtoffer overleden. De politie doet geen uitspraken over de identiteit van de overledene.

Volgens de politie is de toedracht van het schietincident nog onduidelijk. Voor het onderzoek worden getuigen of mensen met dashcambeelden opgeroepen zich te melden. De politie is specifiek op zoek naar mensen die een donkerkleurige Audi S5 hebben gezien.

Op de laatste zittingsdag van het hoger beroep van de zedenzaak tegen Ali B heeft de rapper opnieuw gevraagd om vrijspraak. Twee jaar geleden werd hij veroordeeld tot twee jaar cel voor het verkrachten van een vrouw genaamd Naomi en voor poging tot verkrachting van zangeres Ellen ten Damme.

In zijn slotverklaring zei de rapper dat hij zichzelf constant de vraag heeft gesteld hoe het kan dat zijn herinnering zo anders is dan die van de vrouwen. In de verklaring zei hij dat hij sinds de uitzending van het BNNVARA-programma Boos! is neergezet als seksueel roofdier. Dat heeft er volgens hem toe geleid dat hij zo wordt gezien. "Maar", zo stelde de rapper, "in de rechtszaal hoort dat anders te gaan".

De rapper heeft altijd verklaard onschuldig te zijn. Ook nu zei hij dat hij nooit iemand heeft gedwongen tot seks of iets zonder toestemming heeft gedaan.

Volgens hem kan hij niet worden veroordeeld voor strafbare feiten, "omdat die niet hebben plaatsgevonden". Hij sloot zijn betoog af door de rechter "niet om medelijden, maar om recht" te vragen. "Ik vraag u om mij vrij te spreken", aldus Ali B.

Verkrachting en aanranding

De rapper werd ook beschuldigd van een aanranding van zangeres Jill Helena, maar daarvan werd hij door de rechtbank vrijgesproken. Het Openbaar Ministerie gelooft haar, maar ziet nu onvoldoende steunbewijs voor de aanranding van Jill Helena en vindt dat de rapper ook in hoger beroep van deze aanklacht moet worden vrijgesproken.

De rapper werd door de rechtbank ook vrijgesproken van de aanranding van Naomi en vrijgesproken van de verkrachting van Ten Damme. Het OM wil dat hij daar alsnog voor wordt veroordeeld.

Vorige week kwam justitie met een eis van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 30 maanden, oftewel 2,5 jaar. Die eis is hoger dan de straf die hij kreeg in de zomer van 2024.

Vandaag zijn op verzoek van de verdediging van de rapper nog twee extra getuigen gehoord. Dat gebeurde achter gesloten deuren. Het zijn de voormalige partner van zangeres Ellen ten Damme en de productieleider van het televisieprogramma Ali B en de Muziekkaravaan. Tijdens de opnames van dit programma in 2014 zou Ali B geprobeerd hebben de zangeres te verkrachten.

Haar toenmalige vriend zou volgens de slachtofferadvocaat hebben verklaard dat Ten Damme na de opnames en de verkrachtingspoging in zichzelf gekeerd en afwezig was. Ook zou haar ex-partner tegen de productieleider hebben gezegd dat "er iets ergs was gebeurd" tussen Ali B en de zangeres.

Het gerechtshof doet op 7 mei uitspraak in de zaak.

In een buitenwijk van de Zuid-Sudanese hoofdstad Juba zijn bij een goudmijn minstens zeventig mensen doodgeschoten door een groep gewapende mannen. Volgens een lokale politiewoordvoerder zijn de mensen omgebracht vanwege een conflict over de goudwinning.

Wie er achter de aanval zitten, is niet bekend. "Alles wat ik weet, is dat onbekende groep gewapende mannen de goudmijn heeft aangevallen. Er zijn meer dan zeventig doden en nog veel meer gewonden", zei de politiewoordvoerder.

Online gaan beelden rond waarop lichamen van slachtoffers te zien zijn. Volgens lokale journalisten zijn veel andere mensen de bossen in gevlucht, schrijft persbureau AP.

Het gebied waar goud wordt gewonnen, ligt ten zuidwesten van de hoofdstad. Het winnen van goud in Zuid-Sudan is niet landelijk gereguleerd en heeft in het verleden vaker geleid tot geweld. Verschillende deelstaten reguleren de goudwinning op hun eigen manier.

Rebellengroep SPLM/A-IO geeft het regeringsleger de schuld van de aanval. "De goudmijn ligt in een zone die volledig onder de controle staat van de SSPDF. Zij zijn volledig verantwoordelijk voor het bloedbad", zegt een woordvoerder.

De South Sudan People's Defence Forces (SSPDF) worden gezien als de nationale, militaire macht van Zuid-Sudan.

De Duitse bondskanselier Merz verwacht dat het overgrote deel van de Syrische vluchtelingen in Duitsland de komende jaren zal terugkeren naar Syrië. Om daaraan bij te dragen investeert Duitsland dit jaar 200 miljoen in de wederopbouw van het land. Dat zei Merz na afloop van het bezoek van de Syrische president Sharaa aan Berlijn.

Er wonen zo'n miljoen Syriërs in Duitsland, van wie de meesten aankwamen tijdens de vluchtelingencrisis van 2015. Het merendeel van deze 'Wir schaffen das-generatie' heeft inmiddels een Duits paspoort of verblijfsrecht. 94 procent van hen wil in Duitsland blijven. Sinds de val van president Assad en tot november 2025 keerden 6500 mensen vrijwillig terug.

Merz verwacht echter dat in de komende drie jaar 80 procent zal terugkeren. "Zij zullen bijdragen aan de wederopbouw, met de kennis en ervaringen die in Duitsland zijn opgedaan." Omdat zij Duitsland en het Duits kennen, zouden zij voor Duitse bedrijven in Syrië kunnen werken. Op die manier profiteren beide landen, aldus Merz. "Enkelen zullen hier blijven en contacten met Syrië onderhouden."

Syriërs die goed zijn geïntegreerd kunnen blijven, zegt Merz. "Zoals artsen, dat is ook in ons belang. Maar velen zijn juist in hun thuisland nodig, daarom is dit het juiste moment om erover te spreken."

'Probleem in straatbeeld'

Merz wil vooral haast maken met het terugsturen van Syriërs die geen recht op verblijf hebben. Dat zijn er zo'n 10.000, zo'n 1 procent van alle Syriërs. De Duitse regering kondigde in januari aan wekelijks mensen uit te zetten, maar in totaal zijn tot nu toe slechts vier veroordeelde criminelen gedeporteerd.

Met het opvallende streefpercentage van 80 procent wil Merz veel meer Syriërs zien vertrekken dan tot dusver de verwachting was. Dit zal ongetwijfeld kritiek opleveren van coalitiepartner SPD, die juist de waarde van de nieuwkomers voor de Duitse economie benadrukt.

Onlangs kreeg Merz al felle kritiek nadat hij zich had uitgesproken voor "uitzettingen op zeer grote schaal", omdat Duitsland "natuurlijk in het straatbeeld een probleem heeft".

Door in te zetten op grootschalig terugkeerbeleid van Syriërs en ook Afghanen, hoopt Merz de wind uit de zeilen te nemen van de AfD. De rechts-radicale en deels extreemrechtse partij wil "miljoenen" mensen het land uit zetten.

Ook in zijn eigen partij zijn er twijfels over hoe realistisch Merz' verwachtingen zijn. Zijn minister van Buitenlandse Zaken Wadephul zei tijdens een bezoek aan Syrië afgelopen november: "Hier kun je niet waardig leven." Hij verwachtte juist dat heel weinig Syriërs vrijwillig zullen terugkeren, omdat de situatie er slechter is dan in het Duitsland van 1945, aldus de minister.

Duitsland zal zich actief inzetten voor de wederopbouw, zoals het herstel van de watervoorziening en de bouw van ziekenhuizen, zei Merz. Daar moeten Duitse multinationals aan meewerken, waaronder Knauf en Siemens. Dat moet het aantrekkelijk maken voor Syriërs om Duitsland te verlaten.

Protesten

Het bezoek ging gepaard met een grote politieoperatie vanwege demonstraties van zowel voor- als tegenstanders van Sharaa. In de directe omgeving van het Kanzleramt, het kantoor van de Duitse bondskanselier, gold een demonstratieverbod, waardoor de verschillende protestgroepen op afstand werden gehouden.

Hoessein en Hasna zijn met hun dochter naar de stad gekomen om Sharaa toe te juichen. "Wij hopen dat hij Syrië vooruit kan helpen." Het bezoek aan Berlijn is daarbij een belangrijke stap, denkt Hoessein, om afspraken over wederopbouw te maken.

Het protest van bezorgde Koerden vond buiten het zicht van de Syrische president plaats. "We hebben moeten strijden om überhaupt hier te mogen staan", vertelt Ali Ertan Toprak, voorzitter van de Koerdische Gemeenschap Duitsland. Elders demonstreerden onder meer alawieten, druzen en Duitse mensenrechtenorganisaties.

Toprak vindt het een schande dat Duitsland Sharaa accepteert als president. "Sinds hij aan de macht is, vinden er pogroms tegen minderheden plaats. Hij hoort voor de rechter te staan en niet met een rode loper in Berlijn te worden ontvangen. Het Westen maakt zich altijd sterk voor het verdedigen van mensenrechten en vrijheden, dat wordt nu met voeten getreden."

De Duitse regering blijft weg van te harde kritiek op Syrië. In de persconferentie vroeg Merz Sharaa ruimte te bieden aan alle Syriërs. "Geweld tegen minderheden en andersdenkenden moet voorbij zijn. U zet zich daarvoor in", zei de bondskanselier vol vertrouwen.

De politie is op zoek naar een ontsnapte tbs'er. De man van 41 ging er vanochtend vandoor in Groningen. Hij kreeg in 2011 tbs met dwangverpleging opgelegd voor een aantal zedenmisdrijven.

Dagblad van het Noorden meldt dat de man was veroordeeld voor ontucht met een meisje van 14, met wie hij had afgesproken na contact via een online chatprogramma. Eerder was hij volgens de krant veroordeeld voor onder meer verkrachtingen.

De tbs'er werd behandeld in het Forensisch Psychiatrisch Centrum Mesdag in Groningen. Hij sloeg op de vlucht tijdens "begeleide werkzaamheden" buiten de kliniek, meldt de politie.

Om 11.11 uur heeft hij nog gepind in Hoogezand, maar vanaf daar ontbreekt elk spoor. De politie heeft foto's, de naam en een uitgebreid signalement van de tbs'er gedeeld. Wie de man ziet, wordt opgeroepen om 112 te bellen.

Een gespecialiseerd team van de politie is bezig om de verblijfplaats van de man te achterhalen. Dit team, FastNL, is opgezet om voortvluchtigen op te sporen en aan te houden.

Een week nadat een Kamermeerderheid ertegen stemde, schrijft minister Sjoerdsma (D66) dat hij de steun aan de UNRWA nog dit jaar wil herstellen. De minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking licht dat toe in een brief aan de Kamer, die bij een aantal partijen verbazing en irritatie wekt.

De UNRWA is een organisatie van de Verenigde Naties die sinds 1949 noodhulp, medische hulp en onderwijs aan Palestijnse vluchtelingen in het Midden-Oosten biedt.

Gezien de actuele situatie in Gaza is het volgens Sjoerdsma "van groot belang" dat alle mogelijke hulp zo "efficiënt en effectief mogelijk de mensen in Gaza en de bredere regio kan bereiken". Met de huidige situatie is VN-organisatie UNRWA volgens hem hard nodig omdat die de infrastructuur en het netwerk heeft om de Palestijnen te bereiken, aldus Sjoerdsma.

De Nederlandse steun aan de UNRWA werd sinds 2024 afgebouwd van 19 naar 11 miljoen, met het doel tot 2030 nog verder af te bouwen.

Een Kamermeerderheid twijfelde toen aan de onpartijdigheid van de VN-organisatie die mogelijk te veel vervlochten was met de Palestijnse terreurbeweging Hamas. Negen medewerkers van de UNRWA werden ontslagen vanwege mogelijke betrokkenheid bij de aanslagen op 7 oktober 2023. Een later onderzoek concludeerde dat er geen bewijs was dat UNWRA banden heeft met Hamas, maar dat de organisatie wel maatregelen moest nemen om de neutraliteit te versterken. Dit laatste onderzoek richtte zich meer in algemene zin op de neutraliteit van de UNRWA en niet op individuen.

Volgens Sjoerdsma is dat proces om de neutraliteit te versterken nu aan de gang en is de nood zo hoog dat hulp via de UNRWA wegens gebrek aan alternatieven weer meer gesteund moet worden. In de brief schrijft Sjoerdsma dat het kabinet de hulp nog dit jaar wil terugbrengen naar 19 miljoen. In een toelichting tegen de NOS zegt het ministerie dat de minister dat bij de najaarsnota wil regelen.

'Inzetten op bredere hulp'

Wat Sjoerdsma betreft moet er tegelijk ook ingezet worden op "meer en bredere hulp" omdat het "onwenselijk is als de hulp structureel van één organisatie komt". Daarom steunt het kabinet ook andere VN-organisaties en de Rode Kruis- en Halve Maanbeweging, schrijft de minister.

Israël beschouwt de UNRWA als partijdig en blokkeerde alle hulpverlening. Het internationaal gerechtshof oordeelde vorig jaar dat Israël de hulp in Palestijnse gebieden wel moet toelaten.

Sjoerdsma schrijft dat het hulpgeld "onder geen enkel beding" bij terroristische groeperingen zoals Hamas terecht mag komen. Op de vraag hoe dat te controleren valt wijst het ministerie op de internationale onderzoeken die gedaan zijn en verbeterprocessen die lopen.

'Sluw gespeeld' en 'onnavolgbaar'

Opmerkelijk is dat de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking voor komend jaar vorige week juist in de Tweede Kamer is aangenomen. Daar gebeurde iets bijzonders: D66, die eerder met GroenLinks-PvdA en Partij voor de Dieren een voorstel had om de steun aan de UNRWA te hervatten, trok die steun in.

"Die overweging moesten we als regeringspartij maken om de begroting aangenomen te krijgen" zegt D66 vandaag in een toelichting aan de NOS. SGP en JA21 zijn namelijk tegen het plan om de steun te hervatten, waardoor de totale begroting weggestemd dreigde te worden. In een reactie zegt D66 nu "heel blij te zijn" met het besluit van de minister.

Het kabinet lijkt hiermee al slalommend de begroting langs eerst rechts en later links te willen krijgen, wat tot geïrriteerde reacties in de Kamer leidt.

Hoewel inhoudelijk voorstander van het plan is GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kröger niet te spreken over de gang van zaken. "Vorige week nog monsterbezuinigingen op alle ontwikkelingshulp samen met rechts. Onze voorstellen werden weggestemd. Nu alsnog het voornemen om de UNRWA te steunen. Onnavolgbaar."

JA21 en SGP willen opheldering van het kabinet over hoe dit gaat. Op X zegt SGP-leider Stoffer dat hij en JA21 niet begrijpen waarom een week nadat de Kamer dit voorstel afwees de minister met dit plan komt. "Onbegrijpelijk dat dit minderheidskabinet zijn eigen zin doordrijft, alsof er geen stemming heeft plaatsgevonden".

JA21 noemt het op X "sluw gespeeld door de minister". De partij noemt het "niet bevorderlijk voor de samenwerking".

Op het platte dak van de gymzaal naast de openbare basisschool in het Drentse dorp Eext is een nieuw dak geplaatst, speciaal voor de vleermuizen die nu nog in de school zitten. De hoop is dat de dieren voor het einde van de zomer zelf naar het nieuwe dak verhuizen, zodat de nieuwbouw van de Prins Willem Alexanderschool kan beginnen.

Het schoolgebouw van de basisschool is verouderd en moet worden vervangen, maar de bedreigde en beschermde vleermuizen die op zolder wonen gooien roet in het eten. De dieren mogen niet worden verjaagd of bestreden, maar moeten zich uit eigen beweging verplaatsen.

Rond de basisschool hangen meerdere vleermuiskasten. Maar deze specifieke vleermuissoort, de laatvlieger, verblijft het liefst in grotere ruimtes. Daarom is er nu op advies van een ecologisch rapport een dak gebouwd met precies dezelfde hellingshoek en ligging ten opzichte van de zon als het bestaande dak.

Geen garantie

De gemeente Aa en Hunze heeft de rekening van het project van bijna twee ton betaald. Of de vleermuizen zich zullen verplaatsen, is niet zeker. "We kunnen er geen bordje bij zetten dat men elders moet gaan wonen", zegt wethouder Richard Heling (VVD) tegen RTV Drenthe.

Het antwoord zal nog maanden op zich laten wachten. "Na de zomer zullen we maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat het oude gebouw niet meer toegankelijk is voor de vleermuizen. En dan is het hopelijk zover dat ze zijn verhuisd", aldus Heling, die hoopt dat het oude schoolgebouw in het najaar kan worden gesloopt.

Een 30-jarige vrouw is in de nacht van zaterdag op zondag uit het niets hard met een voorwerp op haar hoofd geslagen vlak bij het Amstelstation. Ze raakte gewond en moest in het ziekenhuis worden behandeld. Er is nog niemand aangehouden. De politie hoopt dat er met het delen van een signalement van een belangrijke getuige schot in de zaak komt.

De vrouw stapte die nacht rond 03.15 uur uit een taxi vlak het station en liep naar de fietsenstalling. Daar zag ze een schimmig iemand staan, schrijft de politie. Ze vertrouwde het niet, maar had geen andere keus dan erlangs te gaan. Ze stapte vervolgens op haar fiets, maakte vaart, en zag uit haar ooghoek dat diegene haar achterna rende. Vervolgens werd ze met een voorwerp hard op haar achterhoofd geslagen.

Het lukte de vrouw om door te fietsen en zo te ontkomen. Thuis aangekomen zag ze dat haar verwondingen 'serieus' waren. 

Getuige op fatbike

De politie spreekt van een heftig geweldsincident en zoekt getuigen, in het bijzonder een man op een fatbike. Vlak na de aanval kwam de vrouw die getuige tegen. Hij fietste op de Mr. Treublaan richting het Prins Bernhardplein. Deze man heeft mogelijk belangrijke informatie voor het onderzoeksteam. Hij is rond de 30 jaar oud, heeft een licht getinte huidskleur en droeg die nacht zwarte kleding. 

De politie roept die getuige en anderen die mogelijk meer weten over de mishandeling op om zich te melden. 

Bij de brand aan de Nieuwe Hemweg in West zo'n anderhalve week geleden, gingen twee panden volledig verloren. Het pand waar de brand vermoedelijk ontstond, van deelscooterbedrijf Felyx en het pand ernaast, waar verschillende horeca-ondernemers in gevestigd zaten. Voor de getroffen horeca-ondernemers zijn inmiddels meerdere crowdfundings gestart, maar voor nu is het vooral proberen om de draai weer te vinden.

Het getroffen pand van The Kitchen Republic ging volledig in vlammen op. Even verderop zit de tweede locatie van de onderneming en hier is het nu passen en meten. "We zijn meer ruimte gewend en het is hier vrij klein, dus we moeten zo snel mogelijk een goede ruimte vinden", vertelt cateraar Rutger Slomp van Stewart&Sally. "Wij hebben helemaal niks meer, dus gewoon weer op 0 beginnen." 

Er zijn meerdere ondernemers die in het pand aan het werk zijn en proberen hun draai weer te vinden. The Kitchen Republic huisvest hen, normaal gesproken dus in twee panden, nu nog in één en ook nog het kleinste pand. "We zaten hier vol, we zitten nu eigenlijk te vol", aldus oprichter Bart-Jan Veldhuizen. "Maar iedereen kan zich inleven in wat er gebeurd is en iedereen doet hetzelfde. Daarom zijn ze bereid om even wat meer plaats te maken in tijd en ruimte om iedereen te helpen."

Oorzaak niet bekend

Het is een onzekere periode. Over de oorzaak van de brand is nog weinig bekend en volgens de brandweer is die ook lastig te achterhalen. Het lijkt erop dat de brand gestart is bij deelscooterbedrijf Felyx, maar voorlopig is daar nog geen uitsluitsel over gegeven. De verzekeringskwestie vraagt dus om geduld van de ondernemers, maar dat is moeilijk op te brengen volgens Veldhuizen.

Het is namelijk zaak voor hen dat er snel weer geld verdiend wordt. "Voor heel veel ondernemers is het zo dat ze niet verzekerd waren, of dat er een verzekeringskwestie loopt, claims die nog gedaan moeten worden", somt Veldhuizen op. "Dat kost allemaal tijd en, het klinkt dramatisch en dat is het wellicht ook, maar tijd is de ergste vijand. Het werkt zo dat op het moment je niet kan leveren, je klanten kwijt kunt raken."

Daarom helpen ondernemers elkaar en kreeg bakker Sanne Muller van Läcker noodzakelijke hulpmiddelen. "Mensen hebben tijdelijke apparatuur gedoneerd zoals deze uitrolmachine", geeft Muller aan. "Dat was het voornaamste ding waar we vorige week mee bezig waren."

Maar geld is voor alle ondernemers het belangrijkst. Daarom zijn er verschillende crowdfundingacties opgezet. Veldhuizen: "Het is wel zaak dat dat nog een beetje blijft lopen, zodat ondernemers door kunnen op de manier waarop ze dat willen en moeten." 

De kans is groot dat de samenstelling van het college in Amsterdam de komende bestuursperiode hetzelfde blijft. Verkenner Hendrik-Jan Biemond laat in zijn verslag weten dat PRO (het nieuwe GroenLinks-PvdA) de voorkeur geeft aan een nieuwe samenwerking met D66.

Een coalitie met D66 (goed voor samen 25 zetels) was een van de twee opties die de verkenner de afgelopen week onderzocht. Een andere optie was een coalitie met VVD en Partij voor de Dieren (26 zetels).

PRO voerde met alle drie de partijen gesprekken. Volgens de verkenner verliepen die 'uiterst plezierig' en waren er geen grote 'inhoudelijke blokkades'.

Toch geeft PRO de voorkeur aan een coalitie met D66, een voortzetting van die van de afgelopen vier jaar dus. "Zij zien per saldo meer overeenkomsten met het verkiezingsprogramma van D66", schrijft Biemond. Hij adviseert om zo snel mogelijk de onderhandelingen te starten, zodat er voor het zomerreces een coalitieakkoord gepresenteerd kan worden.

GL-PvdA heet nu PRO

PRO heeft als grootste partij tijdens deze verkenning het voortouw genomen. Ze stelden een verkenner aan en leverden ook de onderzochte opties voor coalities die zij zelf het meeste zagen zitten.

Volgens PRO biedt de samenwerking van de afgelopen vier jaar een solide basis, die nodig is als er besluiten moeten worden gemaakt over de organisatieverandering bij de gemeente. De inrichting van het ambtelijk apparaat zal de komende jaren namelijk flink op de schop gaan. Volgens Biemond vinden veel partijen het functioneren van de gemeente een belangrijk thema.

"Als ik terugkijk op de gesprekken die ik heb gevoerd, constateer ik een rode draad: het ideaal van een gemeente die nabij is, een gemeente waarop je kunt rekenen", schrijft Biemond. "Een gemeente die bovenal de basistaken op orde heeft. Veel partijen benoemen dat hier de komende raadsperiode veel aandacht voor nodig is."

Volgens Biemond ging het tijdens de gesprekken vaak over uitdagingen als het schoonhouden van de stad, maar ook over betaalbaarheid en weerbaarheid. "Die vragen volgens partijen om een pragmatische aanpak, zonder al te veel ideologische politieke discussies."

Biemond adviseert dan ook om deze opgaven centraal te stellen in de coalitieonderhandelingen. "Leg geen nadruk op nieuwe beleidsambities, maar wees gericht op versterking van de uitvoeringsinstanties."

Woningaanbod

Ook het gebrek aan betaalbare woonruimte is iets wat door veel lijsttrekkers werd aangesneden tijdens de gesprekken. De meeste partijen vinden dat de overheid hier stevige regie op moet nemen.

Partijen denken verschillend over hoe dat opgelost moet worden, schrijft Biemond. Zo wil PRO vasthouden aan de 40-40-20-verdeling, terwijl de VVD die juist wil aanpassen. Ook is het de vraag of PRO meewil in de hoge bouwambitie van D66. PRO vreest namelijk er niet genoeg voorzieningen gebouwd kunnen worden om de leefbaarheid van wijken op peil te houden. 

"Al met al zijn er zeker verschillen tussen de partijen", aldus Biemond, "maar die lijken niet onoverbrugbaar."

Opkomst

De verkenner heeft het in zijn verslag ook nog over de lage opkomst. Minder dan de helft van de Amsterdammers kwam bij de gemeenteraadsverkiezingen opdagen. Een lage opkomst doet geen afbreuk aan de legitimiteit van de uitslag, zegt Biemond, maar hij vindt wel dat het iets zegt over een verslechterd vertrouwen van burgers in de politiek. 

Volgens Biemond zijn de maatregelen die nu worden genomen niet meer dan 'symptoombestrijding'. "Ze pakken de dieperliggende oorzaak van het gebrek aan vertrouwen niet aan. Meer vertrouwen kan ontstaan als de gemeentelijke overheid zijn werk goed doet en de problemen van de mensen zichtbaar aanpakt. Misschien moeten we beginnen met het op orde brengen van de basis van de gemeentelijke taken in de wijken met de laagste op komst.

De Vervoerregio Amsterdam trekt eenmalig ruim 62,5 miljoen euro uit voor de aanschaf van nieuwe veerponten, hybride motoren en de realisatie van onder meer laadstations. 

Het is de eerste keer dat de Vervoerregio zo’n hoog bedrag bijdraagt aan de veerponten. De investering volgt op intensief overleg met de gemeente.

"Samen met Amsterdam investeren we al in de aanleg van de Oostbrug, maar omdat de drukte op de ponten nu al steeds verder toeneemt zijn er ook op korte termijn investeringen nodig in het verensysteem", zegt Marja Ruigrok, vicevoorzitter van de Vervoerregio. "Deze oversteek vormt een cruciale verbinding tussen de noord- en zuidkant van het IJ, voor Amsterdammers én voor fietsers uit de regio."  

Het Verkeer is terug in Weesp waar de liggers (ondersteunende balken) voor de nieuwe Fortbrug aankomen. Deze liggers zijn niet nieuw, ze komen uit een oude brug in Nieuw-West die niet meer in gebruik is. Projectleider Hassan El Arif neemt ons mee het bouwterrein op. 

De Fortbrug in Weesp was in slechte staat en is sinds 2023 afgesloten voor verkeer. De oude brug is inmiddels volledig gesloopt en er wordt nu volop gewerkt aan het bouwen van een nieuwe brug. En die nieuwe brug is niet helemaal nieuw. 

Circulair bouwen

''Om circulair te bouwen hebben we gekeken of we onderdelen konden hergebruiken van een brug uit Nieuw-West'', legt El Arif uit. Deze brug langs de Kabelweg is niet meer in gebruik door herontwikkeling van het gebied. In november 2023 was Het Verkeer erbij toen de liggers van deze brug werden verwijderd.

En nu, ruim twee jaar later, zijn we erbij als deze liggers vanuit een opslagplaats in het Westelijk Havengebied aankomen op hun nieuwe plek. ''Kijk daar zien we het laatste brugdeel aankomen'', wijst El Arif trots. 

Buurtbewoners die we spreken vinden het goed dat materialen worden hergebruikt. ''Toen ik de liggers zag, dacht ik: Dat kan nooit van een oude brug zijn. Het ziet er vrij nieuw uit'', vertelt één van hen. ''Fantastisch dat ze het tweedehands kunnen gebruiken.''

Tijdelijke pontonbrug

Wel vinden buurtbewoners de werkzaamheden lang duren en ervaren ze ongemak bij de tijdelijke pontonbrug. ''Deze brug is toch wat lastiger om overheen te rijden en je moet af en toe even wachten'', vertelt een automobilist. ''Het zou lekker zijn als we straks weer door kunnen rijden.''

En dat zit eraan te komen. Nu de liggers op hun plek liggen kan er gestart worden met de afwerking van de nieuwe brug. ''En dan verwachten we in juni klaar te zijn'', sluit El Arif af.

Bij een steekpartij op de Heathrowstraat in Nieuw-West, vlak bij station Sloterdijk, is gisteravond een man ernstig gewond geraakt. Hij liep steekwonden op bij een vechtpartij op de parkeerplaats bij een hotel. De politie weet nog altijd niet wie hij is. Ze zijn ook op zoek naar een vrouw, die een belangrijke getuige zou zijn geweest van de vechtpartij.

Het steekincident vond rond 23.45 uur plaats gisteravond. Na de vechtpartij meldde het slachtoffer zich met verwondingen in het hotel. Of hij met een mes is gestoken, of met een ander voorwerp, kan de politie niet zeggen. Hij is overgebracht naar het ziekenhuis en is buiten levensgevaar.

De politie weet nog altijd niet wie het slachtoffer is. Daarom komen ze graag in contact met mensen die meer weten over wie er gisteren is neergestoken. Daarbij zijn ze ook nog op zoek naar een belangrijke getuige. Het gaat om een vrouw die op het moment van de vechtpartij aan de andere kant van het hotel liep en daarna in een taxi stapte. Iedereen die meer weet over de identiteit van het slachtoffer, de vrouw die getuige was of de taxichauffeur die haar ophaalde, wordt gevraagd contact op te nemen. 

De verdachte is nog voortvluchtig. De politie hoopt dat iedereen met bruikbare informatie of beelden, zich meldt. 

Er komen steeds minder nieuwe mini-auto's bij in de stad. Tot september vorig jaar konden nieuwe eigenaren nog een stadsbrede parkeervergunning krijgen als ze zo'n elektrisch wagentje kochten, maar die regeling geldt niet meer.

De gemeente startte in 2020 met de proef waarbij je bij de aanschaf van je mini-auto overal in de stad mocht parkeren. De gemeente hoopte daarmee emissievrij verkeer in de stad te stimuleren. In vijf jaar tijd werden er in totaal 3000 van dit soort vergunningen uitgegeven. 

Maar het aantal brommobielen dat daar nu bij komt, neemt de laatste maanden af. Nu de vergunningen niet meer verkrijgbaar zijn, wordt het aantal registraties van nieuwe mini-auto's elke maand lager.

Tussen september en oktober daalde het aantal van 154 naar 118 en in november naar 66 mini-auto's. In december waren het er 62 en in januari zakte het aantal zelfs naar 57. Ter vergelijking: in januari en februari 2025 waren dat nog 122 en 123 nieuwe voertuigen per maand.

De cijfers zijn afkomstig van een onderzoek van databedrijf RDC naar het aantal mini-auto's in het land. Amsterdam wijkt af van de landelijke trend, want buiten de stad stijgt het aantal mini-auto's nog steeds.

Handhaving op de pont

De gemeente maakte vandaag ook bekend dat er actief gehandhaafd gaat worden op mini-auto's op de pont. Die waren officieel niet welkom, maar de wagentjes waren toch vaak op de pont te vinden. Alleen voertuigen voor mensen met een beperking zijn nog welkom. De rest moet gebruikmaken van de Amsterdamsebrug of de Schellingwoudebrug. Op de Hempont zijn mini-auto's nog wel welkom.

Amsterdam koerst af op doorgaan met huidige coalitiepartijen, en inzamelingsactie georganiseerd voor bedrijven die alles kwijtraakten bij brand in Westpoort. Dat en meer in het AT5 Nieuws van maandag 30 maart, gepresenteerd door Lotte Rigter.

Dit is het AT5 Weer van maandag 30 maart gepresenteerd door Steef vanuit het Flevopark.

Van een drassig stuk weiland in 1916 tot een van de drukste luchthavens in Europa: het moest het visitekaartje worden van Amsterdam, en dat lijkt redelijk gelukt. In 1926 - op woensdag 1 april, deze week precies 100 jaar geleden - nam Amsterdam luchthaven Schiphol over van het toenmalige ministerie van Oorlog. 

Robert Lagendijk heeft als Heritage Officer onder meer het archief van Schiphol onder zijn hoede. Op zijn kantoor in het hoofdgebouw van de luchthaven trekt hij een jas van een kledingrek. "Kijk, dit is een jasje dat vroeger door de havendienst werd gebruikt. Het komt ergens uit de jaren 50, met daarop nog het oude Schiphol-logo."

Wat hij niet op zijn kantoor heeft liggen, maar wel op zijn computer kan laten zien: het document waarmee het Rijk de luchthaven Schiphol overdraagt aan de gemeente Amsterdam. Hij leest voor: 

'Bij raadsbesluit van 25 december 1925 wordt door publieke werken een krediet van 1 miljoen en 55 duizend gulden toegestaan ter verbetering en verdere inrichting van de luchthaven Schiphol. En dat vanaf 1 april 1926 het beheer van de luchthaven valt onder de Directie der Handelsinrichtingen van de gemeente Amsterdam'.

Badplaats Schiphol

In september 1916 landden de eerste militaire vliegtuigen op een drassig weiland, praktisch tussen de boerderijen en koeien in de Haarlemmermeer. Dat was toen nog bekend als Vliegkamp Schiphol, of, zo zegt Lagendijk: "Badplaats Schiphol, zo drassig was het. De vliegtuigen zakten ook weg." De Eerste Wereldoorlog was aan de gang, maar Nederland was neutraal, en de militaire functie verdween al snel. Lagendijk: "De oorlog was voorbij, het postvervoer nam toe, het goederenvervoer nam toe, en vanaf 1920 neemt de burgerluchtvaart toe." 1920 is het jaar dat KLM de eerste lijndienst tussen Amsterdam en Londen start. In dat jaar werden er 440 passagiers vervoerd. 

In 1926 wordt Schiphol dus gekocht door de gemeente Amsterdam. Voormalig vliegenier Jan Dellaert (1883-1960) wordt aangesteld als havenmeester. Hij betrekt een woning die praktisch op de luchthaven ligt. Lagendijk: "Dellaert liep 's avonds nog met een bezem over het terrein het aan te harken. En hij maakte praatjes met de buren, zorgde dat het er allemaal goed bij lag." 

Schiphol als visitekaartje

Vanaf 1926 gaat het hard. Er wordt een betonnen platform aangelegd en de toegangswegen worden verbeterd. "Op een gegeven moment dienen ook de Olympische Spelen van 1928 zich aan," vertelt Lagendijk. "Ze denken dat de luchthaven ook een soort visitekaartje van de stad kan worden." Hij wijst op een foto: "Dit stationsgebouw is speciaal voor de Olympische Spelen gebouwd. Koningin Wilhelmina komt op bezoek, en hier links staat Jan Dellaert. Een bijzonder plaatje."

Tijdens de Tweede Wereldoorlog nemen de Duitsers de luchthaven over en breiden het patroon van landingsbanen uit. De geallieerden bombarderen de luchthaven regelmatig, en vlak voordat ze zich moeten terugtrekken, aan het einde van de oorlog, vernielen de Duitsers Schiphol nog meer. Maar het duurt niet lang voordat het vliegverkeer weer op gang komt. Schiphol blijft vanaf dat moment groeien en groeien.

De basis voor het Schiphol van nu

Lagendijk pakt er een kaart bij. "Dit is een onderzoek dat havenmeester Jan Dellaert vlak na de Tweede Wereldoorlog heeft gedaan. Hij verkent de mogelijkheden voor een nieuwe luchthaven; de mogelijkheden om Schiphol, dat tot de Tweede Wereldoorlog aan de rand lag bij Amstelveen, te verplaatsen naar waar de luchthaven nu ligt. Hij denkt dan ook dat een tangentieel banenstelsel - zo heet dat, zo'n waaiervorm -  de oplossing is om vanuit alle windrichtingen aan te kunnen vliegen. En dat is echt de basis geweest voor het Schiphol zoals we dat vandaag de dag kennen."

Van vliegenier tot havenmeester, later directeur en nu in één adem genoemd met vliegtuigpioniers als KLM-oprichter Albert Plesman. Zonder Jan Dellaert had het Schiphol zoals we dat nu kennen waarschijnlijk nooit bestaan. Verwacht wordt dat Schiphol dit jaar meer dan 70 miljoen passagiers gaat verwerken. 

De havenmeester bestaat nog steeds. Alleen zijn het er nu elf, onder wie Maarten Bus. Hij is met zijn collega's verantwoordelijk voor de operationele veiligheid en orde op het terrein. "Jan Dellaert is natuurlijk de grondlegger van Schiphol. En eigenlijk treden wij in zijn voetsporen."

Maar dan zonder bezem. "Hij kon gewoon even met zijn laarzen naar buiten lopen. Wij hebben inmiddels echt wel een auto nodig. Maar ik doe het ook nog wel, hoor. Ik ga regelmatig buiten een rondje rijden in onze auto, en mocht ik iets zien dat er niet hoort te liggen, dan raap ik dat ook altijd zelf op."

Mijlpaal

Dat de luchthaven en Amsterdam deze week precies honderd jaar met elkaar zijn verbonden vindt Bus best bijzonder. " Ik vind het wel mooi. Het is natuurlijk een hele mijlpaal, honderd jaar. En als je dan ziet waar we nu staan, hoe groot we zijn geworden, en dat ik daar een rol in mag spelen, dat vind ik zeker mooi."

In natuurgebied De Bretten in Nieuw-West vond vanmiddag een sponsorloop plaats voor kinderen met een nierziekte. De loop werd georganiseerd door Kidnie, een initiatief van de Nierstichting, om zoveel mogelijk geld op te halen voor onderzoek naar de genezing van nierziekten. Deelnemers konden kiezen tussen een afstand van 1, 6, of 10 kilometer en renden in superheldenoutfits -  volgens de dresscode. "Want ieder kind dat met een nierziekte door het leven gaat, is een superheld."

Kinderen met een nierziekte hebben op dit moment geen kans op genezing. Ze blijven altijd patiënt, leven in onzekerheid en moeten ingrijpende behandelingen ondergaan. Kidnie streeft naar genezing van kinderen met een nierziekte, kindvriendelijke behandelingen en het vroeg opsporen van het risico op nierschade bij kinderen. Hun doel is om door middel van onderzoek het genezingspercentage binnen tien jaar van 0 naar 25 procent te brengen.

David van Bennekom is vader van twee kinderen met een genetische nierziekte en volgt de wetenschappelijke ontwikkelingen op de voet. "We leven in een revolutionaire tijd, want er gebeurt veel op het gebied van gentherapie." David gelooft dat door die vorm van therapie genezing van nierziekten in de toekomst mogelijk zal zijn. "Onderzoek naar gentherapie kost tonnen, maar dat gaan we bij elkaar halen." 

Vandaag was een goed begin: er is meer dan 30.000 euro opgehaald.

Bij een ruzie tussen vier personen in een asielzoekerscentrum aan de Hogehilweg in Zuidoost is vanavond een man gewond geraakt. Hij is per ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Er is nog niemand aangehouden.

De hulpdiensten kwamen iets na 21.30 uur af op een melding van een steekpartij in een pand aan de Hogehilweg. Of er daadwerkelijk een steekwapen is gebruikt, kon een politiewoordvoerder niet zeggen. 

Agenten doen onderzoek in onder meer een van de verblijven van het azc, is te zien op een foto. Waar de ruzie over ging, is niet bekend.

Diemen viert vandaag zijn 800-jarig bestaan. Dat is een stuk ouder dan Amsterdam, dat vorig jaar zijn 750e verjaardag vierde. Maar waarom heeft het gebied dat nu Amsterdam is geworden eigenlijk nooit de naam Diemen gekregen?

Jaap Haag, historicus en oud-voorzitter van de Historische Kring Diemen, zegt dat er verschillende oorzaken zijn. Het kwam volgens hem door verschillende conflicten, de ligging van beide plaatsen en doordat inwoners van Amsterdam destijds een tolprivilege hadden gekregen.

"Dat tolprivilege gaf de Amsterdammers een economisch voordeel ten opzichte van de handel en de scheepvaart, vandaar dat Amsterdam ook snel belangrijker werd", legt Haag uit. Hij vindt dat, als inwoner van Diemen, overigens helemaal niet erg. "We zijn eigenlijk wel blij dat het geworden is wat het geworden is."

Dat gevoel leeft inderdaad bij veel andere inwoners. "We noemen het een dorp", zegt een aanstaand raadslid van D66. "Een groot dorp. En we zijn trots op het feit dat we dat allemaal zelf mogen bepalen hierzo." Een andere inwoner zegt dat ze het 'absoluut niet' erg vindt dat Amsterdam niet de naam Diemen kreeg.

Diemen is de afgelopen eeuwen flink gegroeid en de dorpskern verplaatste zich. Haag vertelt hier over de ontwikkeling van de gemeente: 

Met onder meer een optocht en een optreden van Lange Frans en Baas B. wordt de verjaardag van Diemen vandaag gevierd. De komende tijd maanden zijn er nog meer feestelijkheden.

Vanaf vandaag rijdt het openbaar vervoer in de stad volgens een nieuwe dienstregeling. Dat betekent het schrappen van tramlijn 3, maar ook langere routes voor meerdere buslijnen. Met de nieuwe dienstregeling wil het GVB het ov beter laten aansluiten op de groeiende stad. 

Wie vanaf West naar Oost reist, of andersom, kan vanaf vandaag niet meer tram 3 nemen. Voor die route moet je nu overstappen op lijn 25, de zogenoemde Uithoornlijn. Vanaf vandaag rijdt die lijn door naar het Flevopark.

Vijf buslijnen aangepast

Vooral in de buslijnen in de stad brengt het GVB veel wijzigingen aan. Zo wordt bus 49 doorgetrokken naar Strandeiland, de nieuwe stadswijk tussen IJburg en Pampus, waar de komende jaren 8000 woningen worden gebouwd.

Ook het snel groeiende Cruquiuseiland zal vanaf nu bereikbaar zijn per bus. Lijn 42 stopt op het eiland bij de Pigmentstraat. "Met deze nieuwe dienstregeling investeren we in toekomstbestendig openbaar vervoer: meer ritten, betere aansluitingen en nieuwe verbindingen die passen bij een groeiende stad", zegt het GVB.

Bus 38 gaat via het Noorderpark rijden, waardoor er een betere aansluiting is met de Noord/Zuidlijn. Bus 18 stopt vanaf vandaag bij Nieuwe Meer, via station Lelylaan. Ook zal Bus 62 niet meer langs het VUmc en -campus rijden. Bezoekers kunnen het ziekenhuis of de universiteit bereiken met tram 24. 

Diezelfde tram zal niet meer door de Ferdinand Bolstraat en de Vijzelstraat rijden. Het GVB raadt reizigers aan een alternatieve tramverbinding te nemen, of de Noord/Zuidlijn te pakken. 

Alle wijzigingen en nieuwe routes zijn te vinden op de website van het GVB.