Nederland kreeg vandaag te maken met de derde tropische dag van het jaar. De een zocht bewust het zonnetje op, de ander bleef expres binnen.

Vanwege de zomerse temperaturen trokken veel mensen naar een recreatieplas. Bij veel recreatiegebieden was het druk. Bijvoorbeeld bij 't Nije Hemelriek, bij het Drentse Gasselte, was het zoeken naar een parkeerplek. Veel bezoekers kwamen er om te zwemmen, suppen en ontspannen.

Schoffelen en zwemmen

Veel bedrijven en scholen gingen over op een tropenrooster. Waar dat niet kon, troffen bedrijven maatregelen om werknemers zo koel mogelijk de dag door te krijgen. Een Brabants hoveniersbedrijf had voor zijn mensen na het snoeien, maaien en schoffelen een zwembad opgezet.

Bij het bedrijf werken jonge mensen met een verstandelijke beperking, en zij hebben er baat bij om ook bij dit weer te blijven werken, zegt hovenier Hein Geenen tegen Omroep Brabant.

"Bij ons zit er wel een vast ritme in, anders wordt het helemaal chaos", vertelt hij. "We beginnen om acht en werken tot vier. Als dat anders is, gaat het met de jongens niet goed. Dan raken ze hun ritme kwijt."

Om de hoveniers tegemoet te komen, verzon Geenen iets. "We hebben een zwembad in de tuin gezet, daar kunnen ze in. We gaan zo meteen nog cocktails maken en leuke dingen doen in de schaduw", vertelt hij. "Ze hebben er veel plezier van, maar zeker ook van het werken in de tuinen."

Speciaal hitteplan voor dieren

Niet alleen mensen, ook dieren kunnen last krijgen van de hitte nu de temperaturen boven de 30 graden uit stijgen. Op een kinderboerderij in Zwolle geldt daarom vandaag een speciaal hitteplan. Zo zetten ze de dieren, zoals bijvoorbeeld de varkens, zoveel mogelijk in de schaduw.

"We hangen zonnedoeken op boven het terrein en geven ze regelmatig een verkoelende varkensdouche", zegt verzorger Jalien Winter tegen RTV Oost. De varkens zijn al van kleins af aan blootgesteld aan de watersproeier, dus inmiddels zijn ze eraan gewend. "Ze vinden het heerlijk", zegt Winter.

Daarnaast wordt er extra en vaker water gegeven. "Het water warmt snel op met deze temperaturen, dus we zorgen niet alleen voor meer water, maar we spoelen de bakken ook vaker om en vullen ze weer met schoon water."

Ook op de eerste dag van Pinkpop is het vandaag goed warm. De thermometer tikte er vanmiddag 36 graden aan, meldt de regionale omroep L1.

Op het festivalterrein zijn extra maatregelen genomen om de hitte het hoofd te bieden. Zo zijn er verschillende waterpunten en heeft de organisatie schaduwdoeken opgehangen.

'Hitte serieus nemen'

"Het is hier heel lekker. We nemen even pauze", vertelt een bezoeker aan L1. "Het gaat wel, maar je moet de hitte serieus nemen en op tijd de schaduw opzoeken."

Dat blijkt ook bij één van de punten van het Rode Kruis. Daar is het druk: mensen komen onder andere langs voor watersponsjes.

Ook de waterpunten worden goed gebruikt. Daar staat een rij met mensen die hun flesjes aan het vullen zijn. Een festivalganger vult niet alleen zijn flesje, maar ook zijn petje met water. Sommigen vullen hun flesje voor de zesde keer.

Warmterecord

In het Limburgse Ell werd een nieuw warmterecord neergezet. Het werd daar 34,0 graden, warmer dan ooit op een 19e juni.

Omdat het kwik ook bij het meetstation in De Bilt tot boven de 30 graden kwam, spreken we van een officiële tropische dag. Dat gebeurde dit jaar ook op 26 en 29 mei.

Later op de dag sloeg het weer om. In Limburg geldt tot 19.00 uur zelfs code oranje vanwege de kans op stevige onweersbuien die gepaard kunnen gaan met hagel en felle regen.

In de rest van het land is het code geel. Dat was al het geval vanwege de drukkende hitte, maar ook landelijk kan het later op de dag gaan onweren, hagelen en regenen.

De komende dagen blijft het erg warm. Morgen zou er voor de tweede keer dit jaar sprake kunnen zijn van een regionale hittegolf. Gemiddeld zijn er in Nederland vijf tropische dagen per jaar, maar vorig jaar waren het er acht.

Het was nooit helemaal weg, maar nu weer prominent aanwezig in de politiek: stikstof. Het stikstofpakket wordt pas volgende week gepresenteerd, maar de plannen lekten al uit. Hoe kijken de boerenorganisaties tegen de plannen aan en wat vindt de oppositie?

Verder was er een congres bij de VVD en eentje bij Pro. Bij de VVD ging het over een nieuw 'liberaal manifest'. Hoe nieuw is dat manifest?

GroenLinks en de PvdA hielden een gezamenlijk congres en stemden daar definitief voor de fusie. Ze noemden zich al Pro en nu is het echt officieel. Hoe gaat deze partij zich ontwikkelen?

Podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

Groningen is toch weer in beeld voor twee nieuwe kerncentrales. Het kabinet beslist de komende maanden waar de nieuwe centrales komen: in Eemshaven in Groningen of in Terneuzen in Zeeland. Andere plaatsen zijn afgevallen.

Het kabinet baseert zich bij deze keuze onder meer op netbeheerder Tennet. Eemshaven en Terneuzen zijn de enige plekken waar volgens technische en andere haalbaarheidsadviezen twee grootschalige centrales van samen 3,2 Gigawatt gebouwd kunnen worden.

De technische voorkeur gaat daarbij uit naar Eemshaven. De combinatie met nieuwe windparken op zee pakt daar het beste uit. De elektriciteitsproductie is nu al erg geconcentreerd aan de kust. Centrales in Groningen schelen voor het transport van elektriciteit via een overvol net vanuit de kustprovincies.

Geen draagvlak

Nadeel van Groningen is dat er in de regio weinig tot geen draagvlak is voor de kerncentrales. Staatssecretaris De Bat van Klimaat en Groene Groei: "Ik weet dat ze dit niet willen, dat vertelden ze mij vanmorgen nog."

Het vorige kabinet zei dat Groningen zal worden ontzien vanwege de gaswinning en de negatieve gevolgen daarvan. Het huidige kabinet zegt zich aan de belofte te houden dat Groningen afvalt als Zeeland "gelijk geschikt is".

Ook de Tweede Kamer sprak verschillende keren uit dat de Groningers geen kerncentrales opgelegd moeten krijgen.

Dilemma

In Terneuzen in Zeeland, op papier de tweede optie, is wel draagvlak, maar daar is het technisch weer heel ingewikkeld. Tennet verwacht grote knelpunten bij de aansluiting op het hoogspanningsnet. Kerncentrale Borssele moet bijvoorbeeld stoppen en er kan geen nieuwe windenergie bij.

Ook omdat een keuze voor Groningen nu heel gevoelig zou liggen, gaat het kabinet deze locatie toch onderzoeken. "Als het niet mogelijk zou zijn, zouden ze nu zijn afgevallen", zegt De Bat. "Dat is het dilemma dat we wegen."

Het kabinet heeft op beide mogelijke locaties een zogenoemd nationaal voorkeursrecht gevestigd op geschikte stukken grond. Dit is om te voorkomen dat speculanten de grond opkopen om voor veel geld aan de overheid door te verkopen.

Zeven locaties onderzocht

Het afgelopen jaar werden zeven locaties in vier gebieden onderzocht: twee in het Sloegebied (Zeeland), één in Terneuzen (Zeeland), één locatie op Maasvlakte II (Rotterdam) en drie locaties in de Eemshaven (Groningen).

De haalbaarheid van een kerncentrale op deze locaties hangt niet alleen af van de vraag naar elektriciteit daar en de aanvoer van energie uit zon en wind op die plek.

Maasvlakte II in Rotterdam is bijvoorbeeld afgevallen omdat er te weinig grond is om zowel centrales te bouwen als het havengebied te laten groeien. En er liggen Natura2000-gebieden dichtbij.

Ook het Sloegebied in Zeeland viel af omdat de grond gebruikt moet worden voor waterstoftransport en andere economische activiteiten, en omdat ook hier Natura2000-gebieden dichtbij liggen.

In gesprek met inwoners

Ondanks de nadelen kiest het kabinet ervoor om Terneuzen als tweede optie verder te onderzoeken. Daarbij wordt ook gekeken naar de aanwezige havenbedrijven en industrie, en naar welke energiebehoefte die in de toekomst hebben.

Het kabinet gaat in gesprek met inwoners en bestuurders van de voorkeurslocaties en de locaties die zijn afgevallen. Ook komen er gesprekken met maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Het Kamerdebat is op 2 juli.

Wie werd gehoord in coronatijd? Wie mocht niet meepraten? En werd er wel verder gedacht dan acute crisisbestrijding? Deze week ging het in de verhoren van de coronacommissie over de druk op de zorg.

Epidemioloog Amrish Baidjoe richtte met andere wetenschappers tijdens de crisis een zogeheten 'Red Team' op. Ze deden dat na de eerste coronagolf in de zomer van 2020. Maatregelen werden afgeschaald, terwijl besmettingen weer opliepen. "Kritische reflectie" was nodig, want tussen de coronagolven door ging "de urgentie" verloren, vonden zij.

De groep was kritisch op versoepelingen en op de "wirwar" aan communicatie. Bij mensen in "lagere sociaaleconomische groepen", die onevenredig hard werden geraakt door de maatregelen, kwam de boodschap vaak niet aan.

Beleefdheidsgesprekken

Hetzelfde gold voor de boodschap van Baidjoe zelf. Met het officiële adviesorgaan Outbreak Management Team werden slechts "beleefdheidsgesprekken" gevoerd en ook op de koffie bij zorgminister Hugo de Jonge voelde hij zich niet serieus genomen. Na een jaar stopte het Red Team ermee, omdat "alles al was gezegd".

Iemand die wel gehoor kreeg, was Diederik Gommers, voorzitter van de vereniging van ic-artsen, OMT-lid en destijds mediapersoonlijkheid. Aan het begin van de pandemie werd met man en macht gezocht naar manieren om het aantal ic-bedden op te schalen. Geld was niet het probleem, personeel wel, benadrukte Gommers in zijn verhoor.

Ic-verpleegkundigen waren in paniek over voorstellen om het aantal bedden te verhogen, vertelde Bianca Buurman. Zij was voorzitter van de beroepsvereniging voor verpleegkundigen. In de Kamer kwamen PvdA en PVV met een idee om het aantal plekken te verhogen naar 3000. "Dat was wensdenken. Het kon helemaal niet." Uiteindelijk gebeurde het dus ook niet; er werd opgeschaald van zo'n 900 bedden naar ongeveer 1300.

De enquêtecommissie had deze week ook aandacht voor 'de andere kant' van het verhaal. Rob Elens noemde zichzelf tijdens zijn verhoor "coronacriticus". Hij was huisarts in het Limburgse Meijel en kwam tijdens de coronacrisis in opspraak, omdat hij zich niet aan richtlijnen hield. Zo schreef hij medicijnen voor waarvan de werking niet bewezen was.

Toen het coronavirus om zich heen greep, werd Elens' praktijk hard geraakt. "In drie weken tijd overleden dertien mensen, terwijl ik normaal één sterfgeval per maand heb." De huisarts putte hoop uit een medicijnencocktail die een arts in New York gebruikte.

Tuchtzaak

Elens ging de cocktail ook gebruiken en zag verbetering bij patiënten. "Dat kan toch geen toeval zijn?", dacht de huisarts, die er de publiciteit mee zocht. De inspectie dacht er anders over. De werking was niet wetenschappelijk bewezen en er konden ernstige bijwerkingen zijn, zoals hartritmestoornissen. Er kwam een tuchtzaak, Elens werd beboet. Later bleek dat minister De Jonge de Inspectie had aangespoord om de huisarts af te stoppen.

'Waarom is Hugo zo achter mij aangegaan?', wilde Elens weten:

De Jonge, die nog zal worden verhoord, stuurde een appje over Elens aan inspecteur-generaal Marina Eckenhausen. "Weet dat ik er bovenop zit in alle opzichten", stuurde ze terug. "Als we een hard en houdbaar argument vinden, gaan we er zeker voor."

Elens werd niet lang daarna bestraft, maar volgens Eckenhausen had dat niks te maken met politieke druk. "Het is heel gebruikelijk dat bewindspersonen mij appen, iedereen mag signalen doorgeven." De inspectie maakte volgens haar een eigen afweging.

Veenbrandjes

Eckenhausen schetste in haar verhoor een spanningsveld tussen waar wel en waar geen aandacht naartoe ging. Terecht stonden ziekenhuizen in de belangstelling, aldus Eckenhausen, want daar waren problemen zichtbaar. "Waar de grote brand is, gaat iedereen kijken, maar je hebt ook veenbrandjes en stil leed."

Ze noemde onder meer de gehandicaptenzorg, maar ook jongeren die hard werden getroffen door maatregelen. "Medisch kwetsbaren zijn niet de enige kwetsbaren." Kennis en middelen hadden wellicht anders verdeeld kunnen worden, zei de oud-inspecteur-generaal. Maar dat sommigen "te veel" hadden gekregen, ging Eckenhausen te ver. "Dat is ingewikkeld."

Buurman voegde aan de 'vergeten groepen' verpleegkundigen toe, die "de hele dag naast patiënten en cliënten stonden". Ze hadden het zwaar, vielen uit en hun stem werd in het begin van de crisis "onvoldoende gehoord". Buurman had het niet gek gevonden om iemand aan het OMT toe te voegen. "Je moet weten hoe het er in de praktijk aan toegaat."

En Buurman, ook hoogleraar Acute Ouderenzorg, stipte zaken aan in de ouderenzorg. Ze vroeg in het voorjaar om preventieve mondkapjes en een beter testbeleid in verpleeghuizen. Het OMT wilde daar toen niet aan. Er kwam wel een bezoekverbod in verpleeghuizen, omdat werd gevreesd voor snelle verspreiding onder deze kwetsbare groepen.

De gevolgen voor de ouderen en hun familie waren "ongelofelijk ingrijpend", zei Buurman. Er was eenzaamheid, verwarring en ouderen stierven zonder vertrouwde gezichten om hen heen. Met dat laatste is een grens overschreden, vindt Gommers achteraf. "Dit soort maatregelen mogen wij nooit meer nemen. Je kunt niet alleen doodgaan, daar ben je niet voor op de wereld gezet." Hoe dit dan wel zou moeten bij zo'n gevaarlijk virus, zei Gommers niet.

De NS bevestigt dat er woensdagochtend 24 juni tussen 04.00 en 08.00 uur in het hele land geen treinen rijden. Vakbond FNV heeft voor die ochtend een staking aangekondigd. Ook werknemers in het bus-, tram- en metrovervoer staken.

Na de staking in de vroege ochtend moet de NS de dienstregeling weer opstarten. Daardoor kunnen reizigers ook de rest van de ochtend te maken krijgen met treinen die niet rijden of vertraagd zijn. Vervangend vervoer aanbieden is niet mogelijk, stelt de NS, omdat daarvoor niet genoeg bussen beschikbaar zijn.

De zogenoemde Airportsprinter tussen Amsterdam Centraal, Schiphol en Hoofddorp rijdt tijdens de staking wel, net als de Eurostar naar Londen en Parijs voor reizigers met een reservering.

Meer verstoringen

De vakbond stelt dat andere vervoerders woensdagochtend ook niet rijden. Arriva zegt tegen persbureau ANP nog niet te weten wat de impact van de staking wordt, omdat niet duidelijk is hoeveel medewerkers staken. "We rijden wat we kunnen rijden", zegt een woordvoerder, die verwacht dat de vervoerder vanaf 08.30 uur weer volgens de dienstregeling rijdt.

Het GVB in Amsterdam en de RET in Rotterdam beginnen pas na 08.00 uur met rijden. In beide steden moeten reizigers rekening houden met verstoringen tot later in de ochtend. Transdev, het vervoersbedrijf achter onder meer Connexxion, zegt nog "druk in vergadering" te zijn over de gevolgen van de staking voor de dienstregeling.

FNV had de staking vorige maand al aangekondigd. De staking richt zich tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid, zoals het inkorten van de WW en het versoberen van de WIA, de uitkering voor langdurig zieken. Ook tegen het versneld verhogen van de AOW-leeftijd zou gestaakt worden, maar dat kabinetsplan is van tafel.

Het 15-jarige meisje dat is opgepakt na de dood van haar ouders in het Groningse Meerstad, wordt verdacht van dubbele moord. Ze zou haar beide ouders hebben gedood. Ze is vanmiddag voorgeleid en zit voor twee weken vast, meldt het Openbaar Ministerie.

Gisternacht rond 02.45 uur trof de politie de lichamen van het echtpaar, een man en een vrouw van 53, aan in hun woning. Niet veel later werd de dochter van het gezin aangehouden. Ze zit vast in beperkingen, wat inhoudt dat ze alleen met haar advocaat mag praten.

Wat er met zo'n jonge verdachte gebeurt, lees je hier:

Buren staan ook vandaag nog een groot deel van de middag buiten met elkaar te praten. Ze verbazen zich over hoe zoiets in hun buurt kon plaatsvinden. "Normaal gesproken gebeurt hier niets, we zijn allemaal van slag", zegt een bewoner.

Teruggetrokken, maar vriendelijk

"Het is een wijk met veel gezinnen, vaak met jonge kinderen, maar ook wat pubers." De man, zelf vader van een 2-jarige dochter, woont al acht jaar in de straat, waar de huizen verschillende kleine hofjes vormen. "Ik heb de dochter van het echtpaar in al die tijd nog nooit gezien."

Een paar huizen verderop hangen politielinten en agenten van de forensische opsporing lopen in witte pakken in en uit. Ook neemt de politie een kat mee die nog in het huis was.

Buren herinneren zich het echtpaar als teruggetrokken, maar vriendelijk. "De man liet 's avonds altijd de hond uit en lachte dan vriendelijk." Een andere buurman herinnert zich nog dat moeder en dochter een aantal jaar geleden op hun huisdieren pasten tijdens een vakantie. "Het meisje was toen een jaar of 10. Gewoon een meisje zoals er zoveel zijn hier in de wijk."

Bijeenkomsten op scholen

"Het is een heel tragisch, maar vooral ook heel heftig incident. Het heeft een grote impact heeft gemaakt op de nabestaanden, de omwonenden, maar ook heel Nederland, vertelt burgemeester Kamminga van Groningen een dag na het drama.

In Meerstad waren vandaag mensen van het wijkteam en de gemeente aanwezig voor de buurtbewoners. Op een school op kleine afstand van de woning was vanmorgen een bijeenkomst voor geschrokken ouders. Volgens een bezoeker waren daar tussen de tien en vijftien ouders. Ook op andere scholen in Groningen en de wijk Meerstad was er gelegenheid om bij elkaar te komen.

"Een van de scholen zou eigenlijk dicht zijn, maar is speciaal opengegaan, omdat we merken dat er behoefte is om met elkaar in gesprek te gaan", aldus de burgemeester. "Op die manier konden partijen als Slachtofferhulp en de GGD ook meer duiding geven. Hoe ga je om met dingen die je hoort en ziet? En hoe verwerk je zo'n trauma?"

Speculaties

De burgemeester laat weten niet blij te zijn met berichten die rondgaan op sociale media en die in andere media worden overgenomen. "Ik snap dat er vragen zijn, maar ik wil toch oproepen daar terughoudend mee te zijn en bij voorkeur het niet te doen."

"Wat je niet wil in dit soort situaties is dat er allerlei verhalen en speculaties komen. Volgens mij wordt niemand daar beter van. Iedereen wil weten hoe het zit, maar we weten uit ervaring dat een onderzoek het beste gedijt bij rust en ruimte, hoe frustrerend dat soms ook is."

Het zwemverbod dat sinds 3 juni gold voor het Almeerderstrand is opgeheven. De Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek zegt dat er niets mis is met de waterkwaliteit bij het strand. Ook autopsie op een van de honden die in het zwemwater doodging, heeft volgens de dienst "geen bijzonderheden" opgeleverd.

Drie weken geleden werd voor het hondengedeelte van het strand een zwemverbod afgegeven na meldingen over honden die ziek waren geworden en zelfs doodgegaan nadat ze in het IJmeer hadden gezwommen.

Snel daarna werd het verbod uitgebreid naar het hele strand en werden activiteiten daar afgeblazen. Een eerste onderzoek naar de waterkwaliteit leverde geen verklaring op voor het ziek worden van de honden. Er werden geen aanwijzingen gevonden dat het water gevaarlijk zou zijn.

'Geen risico voor zwemmers'

Toch wilde de omgevingsdienst de autopsie afwachten van een van de honden die was doodgegaan na een bezoek aan het strand, meldt Omroep Flevoland. Omdat ook het autopsierapport van de hond geen bijzonderheden bevat, heeft de omgevingsdienst vanochtend het zwemverbod ingetrokken.

Volgens de omgevingsdienst is het water uitgebreid onderzocht en is er niets opvallends gevonden: "Er zijn momenteel geen aanwijzingen dat de waterkwaliteit een risico vormt voor zwemmers." Dat betekent dat strandgangers vanaf nu gewoon weer het water in kunnen.

De omgevingsdienst geeft nog wel een paar adviezen mee aan de bezoekers van het Almeerderstrand. Ze moeten bijvoorbeeld letten op verkleuring van het water en op dode vissen. Ook wordt geadviseerd om goed toezicht te houden op kinderen en huisdieren.

Het parlement van Zimbabwe heeft voor een grondwetswijziging gestemd die onder meer de presidentiële termijn verlengt van vijf naar zeven jaar.

De termijn van de huidige Zimbabwaanse president, Emmerson Mnangagwa, zou eigenlijk in 2028 aflopen. Onder de aangepaste wet kan hij twee jaar langer aan de macht blijven. Daarnaast verliezen Zimbabwanen met de wet het recht om de president rechtstreeks te kiezen. Na de wetswijziging wordt die gekozen door het parlement.

216 parlementsleden hebben voor de wetswijziging gestemd, slechts 42 stemden tegen. Het wetsvoorstel moet nog goedgekeurd worden door de senaat voordat het van kracht wordt. Naar verwachting gebeurt dat want net als het parlement is ook de senaat in handen van Mnangagwa's partij ZANU-PF.

Voorstanders van de wetswijziging zeggen dat die de politieke en economische stabiliteit van het land bevordert, maar er klinkt ook veel kritiek. De wijziging zou een volgende stap zijn in het democratisch afglijden van Zimbabwe.

Ook zou de wetswijziging in strijd zijn met een andere bepaling uit de grondwet. Daarin staat dat een president maximaal twee termijnen mag regeren en dat elke poging om de termijn te verlengen via een referendum door het volk moet worden goedgekeurd. Daar wordt nu aan voorbijgegaan. De tegenstanders van de wetswijziging zien het als een slimme poging van Mnangagwa om zijn macht niet uit handen te hoeven geven.

Staatsgreep

Mnangagwa is de derde president van Zimbabwe sinds de onafhankelijkheid van het land in 1980. Hij kwam aan de macht door een staatsgreep in 2017 en was de opvolger van Mugabe, die op dat moment 37 jaar lang aan de macht was. Bij zijn aantreden beloofde hij voor economische groei en democratisch herstel te zorgen.

Tegenwoordig wordt zijn regering geassocieerd met grote economische problemen, corruptie en een steeds verder afbrokkelende democratie.

Volgens persbureau Reuters waren er al twee jaar signalen dat Mnangagwa langer aan de macht zou willen blijven. Zijn supporters zeiden dat hij meer tijd nodig had om hervormingen door te voeren.

De politie heeft de jacht geopend op bouwers van geheime ruimtes in auto's die door criminelen worden gebruikt voor het vervoeren van wapens, drugs en geld. De politie schat dat er zo'n honderd bouwers op verschillende inbouwlocaties in Nederland actief zijn. Sinds januari dit jaar is zowel het hebben als het maken van zo'n verborgen ruimte strafbaar.

De afgelopen jaren heeft de politie het aantal auto's met verborgen ruimtes flink zien toenemen. In 2023 vond de politie 135 geheime opbergplekken in auto's, in 2024 zo'n 150 en in 2025 170. Voor 2026 staat de teller nu al op 90.

Het aantal inbouwlocaties dat de politie in het vizier heeft, is volgens politieman Koen Schols van het Flexibel Interventie Team (FIT) het topje van de ijsberg. "Er blijven steeds weer nieuwe locaties naar voren komen. Omdat het strafbaar is geworden, komen er steeds meer meldingen binnen."

Duizend kilo coke

Zo nam de politie in maart tientallen aangepaste auto's in beslag in Zevenbergen. Daar zat een werkplaats die gespecialiseerd was in het inbouwen van verborgen ruimtes die met het blote oog bijna niet waarneembaar zijn. Bij die inval vond de politie ook ruim duizend kilo cocaïne en bijna tweeduizend kilo hasj. Vermoedelijk werden de auto's gebruikt voor drugstransporten.

De verstopplekken worden steeds vernuftiger weggewerkt, zegt Schols. Ze worden gemaakt onder stoelen of de achterbank, maar ook achter dashboards, in de middenconsole en de zijwanden. "Verborgen ruimtes worden gemaakt op werkelijk iedere plek in de auto die je kan bedenken."

Verhoogde laadvloer

Zo vond de politie recent nog een bestelbus, waarvan de hele laadvloer omhoog kon. Er pasten honderden kiloblokken cocaïne in. In een andere zaak vond de politie geheime ruimtes onder de achterbank en in de rugleuning met daarin 1,2 miljoen cash geld.

Lange tijd kon de politie weinig doen tegen auto's met verborgen ruimtes. Bestuurders waren alleen strafbaar als er iets illegaals in lag, zoals wapens of drugs. Als de geheime opbergplek op het moment van een controle leeg was, stond de politie met lege handen.

Om het hebben en maken van verborgen ruimtes aan te pakken, staat er sinds dit jaar maximaal twee jaar gevangenisstraf op. Schols is blij met de wet, zegt hij. "Alles wat strafbaar is, wordt erin weggestopt. We hebben nog nooit zoiets als tulpen aangetroffen. "

Dicht bij de bron

Opvallend bij de inval in Zevenberg was dat meerdere in beslag genomen auto's uit het buitenland kwamen, waaronder Duitsland en Spanje. Het inbouwen van verborgen ruimtes lijkt een Nederlandse specialiteit te zijn.

Schols kan dat wel verklaren: "We zitten dicht bij de bron qua drugs, wapens en geld. Er komt heel veel in de havens binnen. Hoe mooi is het dan als je eerst een ruimte inbouwt en dan je drugs meeneemt naar je eigen land?"

Criminelen betalen voor het aanleggen van een verborgen ruimte tussen de 5000 en 25.000 euro. Dat is een rendabele investering voor criminelen die soms met honderdduizenden euro's aan drugs rondrijden.

Een minder voor de hand liggend bezwaar tegen verborgen ruimtes is dat ze ook ronduit gevaarlijk kunnen zijn. Volgens de politie is er zelfs al een dode gevallen: een omgebouwde auto crashte, de bijrijdersstoel kwam los en de medepassagier overleed. Na onderzoek bleek dat er een gat was gezaagd in de carrosserie waarbij de stoel in zijn geheel achterover kon. Die zat daardoor nauwelijks vast.

Ook bij garage om de hoek

Schols zegt dat het inbouwen van verborgen ruimtes overal gebeurt en niet alleen in schimmige schuurtjes achteraf. "We zien het ook voorbij komen in garages waar normale schades worden hersteld. Het kan ook de garage om de hoek zijn."

Autobrancheorganisatie Bovag laat weten dat garagebedrijven die zich schuldig maken aan het inbouwen van verborgen ruimtes uit de vereniging worden gezet.

Ook al worden politieagenten getraind in het herkennen van verborgen ruimtes, is er een Europese database opgezet met voorbeelden en beschikt de politie over apparatuur om verborgen ruimtes mee te detecteren, toch rekent Schols zich ook nu niet rijk. "Ik denk dat criminelen altijd wel weer wat nieuws bedenken om drugs, wapens en geld mee te vervoeren."

In de Zevenbergse zaak heeft de politie vier mannen aangehouden. Zij worden zowel verdacht van drugshandel, als het inbouwen van geheime ruimtes. Deze week stonden zij voor het eerst voor de rechter, hun zaak wordt later inhoudelijk behandeld.

Israël en Hezbollah zijn het eens zijn geworden over een nieuw staakt-het-vuren, meldt persbureau Reuters op basis van een Amerikaanse topfunctionaris. Het bestand zou vanmiddag om 15.00 uur Nederlandse tijd zijn ingegaan.

Een Israëlische topfunctionaris en twee bronnen van Hezbollah bevestigen het akkoord tegenover Reuters. Ook persbureau AP meldt dit, op basis van drie functionarissen.

Volgens de Amerikaanse functionaris hebben onderhandelaars uit de Verenigde Staten en Qatar gewerkt aan de overeenkomst samen met Iran.

Sinds april gold al een broos staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon, maar daar was Hezbollah niet bij betrokken. De aanvallen tussen Hezbollah en Israël gingen dan ook gewoon door.

Horde in akkoord VS - Iran

Het nieuws over het bestand volgt op een intensivering in de gevechten van vannacht. Zeker 47 mensen kwamen in Libanon om het leven door Israëlische bommen en vier Israëlische soldaten sneuvelden in de strijd tegen Hezbollah.

De oplaaiende gevechten dreigden het akkoord tussen Iran en de VS te ondermijnen. Een einde aan het geweld in Libanon was onderdeel van dat akkoord. Een van de Iraanse eisen was dat de gevechten op alle fronten zouden stoppen, ook in Libanon.

Iran heeft de Israëlische aanvallen op Libanon van vandaag veroordeeld en waarschuwt voor de regionale gevolgen. Woordvoerder Baghaei van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken herhaalde dat een einde aan de oorlog in Libanon een integraal onderdeel is van de intentieverklaring. Ook houdt Teheran de VS verantwoordelijk voor de Israëlische aanvallen.

Israël is geen partij bij de afspraken voor het akkoord tussen Iran en de VS en de Israëlische premier Netanyahu heeft geweigerd de oorlog te stoppen.

Nieuwe aanvallen gemeld

Ondanks het nieuwe staakt-het-vuren lijken de gevechten niet te zijn gestopt. Nieuwszender Al Jazeera meldt dat binnen een uur na het ingaan van de wapenstilstand er zeker twaalf Israëlische aanvallen en beschietingen zijn geweest in Zuid-libanon.

Het Israëlische leger beschuldigt Hezbollah ervan de wapenstilstand te hebben geschonden. Volgens de Israëlische krant Times of Israel ging in een plaats in het noorden van Israël het luchtalarm af vanwege een drone.

Er zouden vandaag gesprekken plaatsvinden in Zwitserland tussen delegaties van de VS en Iran, maar die zijn uitgesteld. Er worden nu voorbereidingen getroffen om de gesprekken de komende dagen te houden, maar die zijn dus afhankelijk van een aantal voorwaarden, zei de Iraanse woordvoerder Baghaei.

Meer dan driekwart van de zeeolifantenpups op een afgelegen subantarctische eilandengroep is mogelijk overleden door de vogelgriep. Dat zeggen onderzoekers in een nieuw rapport. Het gaat om een groep zuidelijke zeeolifanten, zeer grote zeehonden.

De onderzoekers verzamelden data over de onbewoonde eilandengroep tussen oktober vorig jaar en januari dit jaar. Volgens hun schatting zijn er meer dan 13.000 van de 17.000 zeeolifantenpups doodgegaan. Op sommige plekken is zeker 97 procent van de pups gestorven.

Het gaat om de eilandengroep Heard en McDonaldeilanden in het zuiden van de Indische Oceaan, zo'n 4000 kilometer ten zuidwesten van Australië. De eilandengroep behoort officieel tot Australië en is een broedplaats voor meer dan een miljoen vogel- en zeehondensoorten.

'Eerste detectie'

Het Australische continent was het enige continent waar vogelgriep (H5N1) nog niet waren voorgekomen. "Deze waarnemingen zijn de eerste detectie in een extern Australisch gebied en laten de voortdurende oostwaartse beweging van de H5-vogelgriep rond het sub-Antarctische gebied zien", zegt hoofdauteur en natuurbioloog dr. Julie McInnes.

Naast de zeeolifantenpups zijn er ook meer pinguïns gestorven dan onderzoekers hadden verwacht. De wetenschappers hebben monsters van zeker negen diersoorten verzameld. Van die negen diersoorten testten zes soorten positief voor vogelgriep, waaronder de zuidelijke zeeolifanten, konings- en ezelspinguïns, de kerguelenzeebeer en het Zuid-Georgisch alkstormvogeltje.

Het onderzoek is gepubliceerd op het open platform BioRxiv voor biowetenschappen. Het gaat om de eerste bevindingen van onderzoekers die gebruik hebben gemaakt van drones en die aan land zijn geweest. Het onderzoek is nog niet door vakgenoten beoordeeld.

Nadat er vorig jaar ineens veel dode zeeolifanten waren gesignaleerd op de eilanden, werd begonnen met het onderzoek. De onderzoekers vermoeden dat de ziekte vorig jaar is meegenomen door trekvogels van de Crozeteilanden, die 1800 kilometer verderop liggen.

'Zorgwekkende ontwikkeling'

De Australische milieuminister Watt zegt dat er meer tests worden uitgevoerd om te kunnen bevestigen dat het daadwerkelijk om het vogelgriep-virus gaat. "We hebben wereldwijd gezien wat de impact van dit virus is op zeefauna, trekvogels en bedreigde vogels en zoogdieren", schrijft hij in een verklaring. "Australië bereidt zich al jaren voor op de mogelijkheid."

Watt zegt dat Australië een uitgewerkt plan heeft om het virus te bestrijden, mocht dat het Australische vasteland bereiken. De overheid heeft al 113 miljoen Australische dollar (omgerekend bijna 70 miljoen euro) beschikbaar gesteld voor de aanpak.

Het kabinet stuurt ook het luchtverdedigings- en commandofregat Zr. Ms. De Ruyter in de richting van de Straat van Hormuz. Dat is vandaag besloten in de ministerraad. Het marineschip bevindt zich op dit moment nog in de Indo-Pacific en kan over enkele weken in de regio aankomen.

Er ligt in de Middellandse Zee al een Nederlandse mijnenjager klaar om deel te nemen aan een missie die voor een veilige doorvaart voor koopvaardijschepen en olietankers door de zeestraat moet zorgen.

Defensieminister Yesilgöz schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat Nederland nauw betrokken is bij de militaire planning van de internationale missie onder leiding van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. In overleg met de coalitiepartners is geconstateerd dat de Zr. Ms. De Ruyter "van grote meerwaarde" kan zijn als de internationale missie begint.

Puzzel nog aan het leggen

Wanneer dat is, is nog niet duidelijk. "We zijn de militaire en politieke puzzel nog aan het leggen", zei Yesilgöz op de wekelijkse persconferentie van de minister-president, waar zij premier Jetten verving.

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken zei vanmorgen voor aanvang van de ministerraad dat de situatie in de regio nog te onduidelijk is om de knoop daarover door te hakken.

"Er lag een akkoord tussen de VS en Iran", zei hij voorafgaand aan de ministerraad. "Dat is op zich positief. Maar vervolgens wordt er nu niet verder onderhandeld en dat is wel nodig. Dat betekent dat die duidelijkheid er nu nog even niet is. De ervaring leert dat dit ook iedere dag weer kan veranderen."

Duitsland en Frankrijk

Gisteren werd bekend dat Duitsland twee marinevaartuigen richting de Straat van Hormuz heeft gestuurd, als voorbereiding op een mogelijke inzet in de belangrijke zeestraat. Ook Frankrijk heeft een vliegdekschip in de regio gepositioneerd.

De Nederlandse mijnenjager, de Zr. Ms. Willemstad, trekt samen op met een Belgische mijnenjager, die nu ook in de Middellandse Zee ligt te wachten. De Belgische minister van Defensie sprak gisteren de verwachting uit dat dit schip, de Primula, snel naar de Straat van Hormuz zal vertrekken.

Als het Nederlandse kabinet een besluit neemt, moet de Tweede Kamer zich daar nog over buigen. Maar dan "moeten wij eerst een duidelijke omkadering van de missie kunnen geven", zei Berendsen vanmorgen. Zo ver is het dus nog niet.

Yesilgöz meldde vandaag ook dat Nederland stafleden wil leveren als de missie begint.

Een kleine maand geleden opende Beeld en Geluid zijn archief voor iedereen. In De Schatkamer kan je thuis grasduinen door radio- en tv-geschiedenis. Maar nu media meer en meer op het internet publiceren, vroeg podcast De Dag zich af: wat wordt er bewaard van ons internet?

Luister hier:

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Conservator Wytze Koppelman laat zien wat er al in het archief zit: een t-shirt van de bankzitters, Youtubevideo's van Monica Geuze en een jaren '90 game als A2-racer. Het opslaan van het internet is nog niet gemakkelijk, want hoe vang je interactieve programma's? René van Leeuwen maakt al ruim 12 jaar DumpertReeten en ziet elke dag veel van het internet. Wat moet wat hem betreft bewaard blijven?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings

Minister Van Weel heeft zijn wetsvoorstel tegen verheerlijking van terrorisme naar de Tweede Kamer gestuurd. Het gaat om een oud plan, waar coalitiepartner D66 tot nu toe altijd tegen was.

Er staat in dat mensen die zich in een toespraak, tekst of op een afbeelding positief uitlaten over een terroristisch misdrijf waar een levenslange gevangenisstraf op staat, straks een gevangenisstraf van twee jaar riskeren. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verheerlijken van een terroristische aanslag waarbij doden en gewonden zijn gevallen, zoals op twee moskeeën in Christchurch in 2019.

Op het verspreiden van materiaal zoals een video waarin een aanslag positief becommentarieerd wordt, komt in het voorstel maximaal een jaar gevangenisstraf of een geldboete te staan.

En het steun betuigen aan een verboden terroristische organisatie, door bijvoorbeeld het zwaaien met een ISIS-vlag, het dragen van kleding met een bepaald logo of een bericht op sociale media, kan in het ergste geval twee jaar gevangenisstraf of een geldboete opleveren.

Lange geschiedenis

De Wet Verheerlijking van Terrorisme kent een lange geschiedenis. Toenmalig CDA-leider Buma begon er in 2014 al over en in 2016 diende zijn partij een initiatiefvoorstel in. Dat heeft het nooit gehaald.

Minister Van Weel, die toen nog deel uitmaakte van het demissionaire kabinet-Schoof, pakte het plan vorig jaar weer op. De Raad van State oordeelde er afgelopen maart positief over.

In het huidige kabinet ligt het gevoelig, omdat D66 er weinig in ziet. De partij vreest dat de vrijheid van meningsuiting en het recht om te demonstreren in gevaar kunnen komen.

Deal gesloten?

Toch ligt het nu weer op tafel. De partij van Jetten zou begin deze maand achter de schermen hebben afgesproken het verzet tegen de indiening te staken. In ruil daarvoor zou de VVD akkoord gaan met 380 miljoen extra voor de begroting van D66-minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Het kabinet ontkent dat er zo'n deal is gemaakt.

VVD-minister Van Weel zei na afloop van de ministerraad dat hij er nog niet zeker van is dat D66 het plan in de Kamer gaat steunen, maar dat hij er alles aan heeft gedaan om aan de bezwaren tegemoet te komen. Zo moet in het aangepaste voorstel echt duidelijk worden dat iemand de intentie heeft om een verboden terroristische organisatie of het plegen van gewelddadige aanslagen te promoten.

Zonder D66 kan er alsnog een meerderheid worden gehaald, als VVD, CDA en de rechtse oppositiepartijen het wetsvoorstel steunen.

Een fietser is vanmiddag gewond geraakt bij een aanrijding met een taxi op de kruising tussen de Brederodestraat en de Jan Pieter Heijestraat in Oud-West. Ze is naar het ziekenhuis gebracht.

Het ongeluk gebeurde rond 16.30 uur. De vrouw kwam door de aanrijding onder de auto terecht. Naast meerdere ambulances kwam er een traumateam ter plaatse.

De politie heeft een onderzoek ingesteld naar de toedracht van het ongeluk. Daarvoor is een deel van de straat afgezet. 

Morgen en zondag varen er, net als vorig weekend, minder ponten vanwege een tekort aan schippers. Reizigers moeten rekening houden met langere wachttijden en extra drukte. 

Zaterdag vaart er overdag één pont minder van Centraal Station naar IJplein, van Centraal Station naar Buiksloterweg en van de Pontsteiger naar de NDSM-werf. Zondag valt er één pont uit: van CS naar het IJplein. 

Het GVB schrijft op drukke locaties instapbegeleiders in te zetten om de reizigersstromen in goede banen te leiden.

De capaciteit staat volgens de vervoerder deze zomer onder druk, onder meer door de krappe arbeidsmarkt. "We doen er alles aan om de impact voor reizigers zo beperkt mogelijk te houden. Zo zetten we beschikbare collega's extra in, kijken we continu naar aanvullende personele inzet en plannen we steeds verder vooruit om de beschikbare capaciteit zo optimaal mogelijk te benutten."

Het Verkeer gaat langs bij de werkzaamheden op de Bert Haanstrakade waar de weg veiliger wordt gemaakt. Buurtbewoners beamen dat er te hard wordt gereden: "Er wordt hier gesjeesd als een malle." Technisch projectleider Paul Mooij vertelt hoe de weg veiliger wordt gemaakt.

"Naar aanleiding van meldingen van bewoners hebben het stadsdeel en de gemeente besloten om te kijken naar de veiligheid", legt technisch projectleider Paul Mooij uit. Volgens hem werd er te hard gereden, ook na de invoering van 50 naar 30 kilometer per uur in de stad.

De weg wordt daarom op drie plekken grondig aangepakt. "Om het wat veiliger te maken leggen wij hier drempels aan om te zorgen dat er minder hard gereden gaat worden." Ook wordt de weg versmald door de aanleg van een middengeleider.

De buurtbewoners zijn blij. "Het is een goede zaak, want er wordt ontzettend hard gereden", vindt een omwonende. Een ander noemt het simpelweg "een goede beslissing". Van de werkzaamheden zelf merkt de buurt gelukkig weinig. "Het moet gebeuren en als je de borden goed volgt dan kan je ook de wijk wel uit en de wijk wel weer in", aldus een bewoonster.

Gevolgen voor automobilisten

Vanwege de werkzaamheden zijn de kruispunten Bert Haanstrakade/Daguerrestraat en Bert Haanstrakade/Lumièrestraat afgesloten voor auto's. Autoverkeer wordt omgeleid via de IJburglaan en Pampuslaan. Fietsers en voetgangers kunnen langs de werkzaamheden.

''De werkzaamheden duren tot 6 juli met een uitloop tot mogelijk 10 juli en daarna kan iedereen weer gebruik maken van de Bert Haanstrakade'', sluit Mooij af. 

Voor de kersverse wethouder Hendrik Jan Biemond is het Stedelijk Museum meer dan een plek vol kunst. Het is ook een plek om tot rust te komen. "Ik heb heel veel drukte in mijn hoofd, en zodra ik hier binnenloop word ik kalm", vertelt hij. "Ik laat me inspireren door de kunst."

Sinds vorige week is Biemond wethouder namens PRO Amsterdam. Hij is verantwoordelijk voor Financiën, Kunst en Cultuur en Dierenwelzijn. Een nieuwe rol, maar de Amsterdamse politiek is geen onbekend terrein voor hem. Tussen 2018 en 2022 zat hij voor de PvdA al in de gemeenteraad en de afgelopen maanden was hij als formateur nauw betrokken bij de vorming van het nieuwe college.

Dat hij uiteindelijk zelf wethouder zou worden, zag hij lange tijd niet aankomen. "Als formateur onderhandel je helemaal niet mee. Je bent vooral bezig met het proces en zorgen dat mensen het een beetje leuk met elkaar hebben." Toch begon het idee steeds meer te leven. "Op een gegeven moment dacht ik: wat mooi om hier onderdeel van uit te maken. Daar ben ik heel blij mee en trots op."

Biemond wil zoveel mogelijk de stad in. "Naar Amsterdammers luisteren over wat zij denken dat nodig is. We willen een gemeente zijn die ook echt luistert. Daar heb ik gewoon heel veel zin in."

Tussen alle nieuwe verantwoordelijkheden door maakt Biemond graag tijd voor kunst. In het Stedelijk Museum loopt hij naar een van zijn favoriete werken uit de collectie. "Wat het mooie hiervan is: dit werk heeft, net zoals de beste kunstwerken, heel veel betekenislagen."

De 78-jarige man die woensdag werd aangereden door een tram op de Eerste Constantijn Huijgensstraat in West is overleden. Hij werd die middag zwaargewond naar het ziekenhuis vervoerd, waar hij later aan zijn verwondingen is overleden. De politie doet nog onderzoek naar de oorzaak van het ongeval. 

Meerdere ambulances, een mobiel medisch traumateam en de brandweer en politie werden opgeroepen. Het slachtoffer werd op de trambaan direct behandeld. Het Team Forensische Opsporing Verkeer deed op locatie direct onderzoek, maar de toedracht moet nog bepaald worden.

De IJtunnel is vandaag bijna de hele dag dicht voor spoedwerkzaamheden. De Arenatunnel was in de ochtend dicht.

De gemeente wil in beide tunnels 'de bediening met spoed vervangen, zodat de tunnels veilig en beschikbaar blijven'. "De bediening van de Arenatunnel en de IJ-tunnel is verouderd en niet meer te repareren bij storingen."

De Arenatunnel was tussen 7.00 uur en 12.00 uur dicht. De IJtunnel werd om 10.00 uur afgesloten  en zal pas om 22.00 uur open gaan.

Camerasysteem

Dat het werk nodig is bleek deze week opnieuw. Een buspassagier liet woensdag weten dat bus 316 niet verder kon doordat de tunnel opeens afgesloten werd. "Kennelijk is het camerasysteem uitgevallen. Vorige week woensdag was de tunnel ook ingepland dicht. Het lijkt dat de staat van onderhoud nu zo is dat er meer uitval is."

Een woordvoerder van de gemeente bevestigde daarna dat het om een probleem met de camera's ging. "De verkeersleiding kan niet meekijken in de tunnel, dus dan moet de tunnel om veiligheidsredenen dicht." Drie kwartier later was het probleem verholpen en kon de tunnel weer open. De woordvoerder zei dat het de hoop is dat het systeem na het onderhoud van vandaag 'wat robuuster' is. 

Omleidingsroutes

Automobilisten die eigenlijk via de IJtunnel wilden rijden kunnen volgens de gemeente het best omrijden via de Coentunnel of Zeeburgertunnel. Bussen van EBS zullen tijdelijk worden ingekort naar Noord en de lijn uit Zaandam (391) tot Noorderpark. Reizigers tussen Noord-Noorderpark-Centraal Station en andersom wordt aangeraden gebruikt te maken van de Noord/Zuidlijn.

Verkeer dat uit Zuidoost komt of Zuidoost in wil wordt aangeraden om dat bijvoorbeeld via afrit S112 Gooiseweg te doen. Parkeergarage P1 in de Johan Cruijff Arena blijft wel open. 

De zomerhitteregeling is van kracht waardoor dak- en thuislozen meer hulp krijgen en de Flevoparkschool in Oost maakt zich op voor Keti Koti. Dat en meer in het AT5 Nieuws van vrijdag 19 juni, gepresenteerd door Fabienne Mucuk. 

Het AT5 Weer van vrijdag 19 juni, gepresenteerd door Gijs Schabbink en Noor van Orle vanaf het dak van NEMO. 

De Stopera strompelt naar het zomerreces. In de laatste TAR (ooit) kruisten raadsleden de degens over daklozen, brugklassers en omstreden standbeelden. Hoe deden de nieuwe wethouders het? En waarom is de stadsdeelcommissie in Nieuw-West verbolgen over PRO? En waar is Nicolaï? Fabiënne Mucuk van AT5, David Hielkema van Het Parool en Marijn Schrijver van De Telegraaf bespreken in de podcast Politiek aan de Amstel de bubbel van de Stopera.

Luister de podcast via Spotify door hier te klikken (met beeld). Liever Apple? Dat kan hier.

In het Westelijk Havengebied zijn vanochtend veel hulpdiensten opgetrommeld. Er is een gevaarlijke stof vrijgekomen bij een oliebedrijf aan de Mainhavenweg. Het gaat om een lek van een brandbaar product van het bedrijf. Wat er precies is gebeurd en om wat voor gevaarlijke stof gaat, is nog onduidelijk. Er is niets gelekt in het water van de aanliggende Mainhaven, zegt een woordvoerder van de brandweer. Volgens haar is er geen gevaar voor de omgeving. 

Inmiddels is de situatie onder controle. Het lek heeft zicht beperkt tot het terrein van het bedrijf zelf. Een deel van de Basisweg is nog wel afgesloten. 

Vanochtend werd er opgeschaald naar Grip 1. Dat betekent dat meerdere hulpdiensten intensief samenwerken. Dat gebeurde omdat het bedrijf een zogenoemd 'nood responseplan' had geactiveerd. Dat is een standaardprocedure bij zo'n lekkage, laat de brandweer weten. 

De nieuwe woonplaats naast Amsterdam in de gemeente Ouder-Amstel gaat 'Amstelvoorde' heten. In de wijk moeten zo'n zesduizend woningen komen. Die zullen worden gebouwd op een nu nog vrijwel onbebouwd deel van de gemeente Ouder-Amstel.

Aan de eerste flexwoningen wordt inmiddels al gewerkt. Naast huizen komen er in het gebied scholen, winkels, horeca, kantoren en een uitbreiding van sportcomplex De Toekomst van Ajax. De wijk verbindt Ouderkerk aan de Amstel, Duivendrecht en Amsterdam-Zuidoost.

De naam Amstelvoorde werd deze week gekozen door bewoners van Ouder-Amstel. Inwoners bedachten in totaal 372 namen. Daaruit werden er drie gekozen, waarop gestemd kon worden. Amstelvoorde kreeg bijna de helft van de stemmen. 

Doorwaadbare plaats

"Deze naam is niet bedacht achter een bureau, maar ontstaan vanuit de gemeenschap zelf", aldus burgemeester Susanne de Roy van Zuidewijn. "Inwoners hebben meegedacht, meegedaan en meegekozen." 

Waar het eerste deel van de naam vandaan komt, moge duidelijk zijn: de rivier de Amstel is al eeuwenlang de levensader van het gebied. De term 'voorde' is waarschijnlijk minder bekend. Een voorde is een doorwaadbare plaats in een rivier. De Roy van Zuidewijn: "Van oudsher een plek van ontmoeting en verbinding. Precies dat is wat deze nieuwe woonplaats wil zijn. Een plek die een brug slaat." 

Basisscholen in de stad besteden steeds vaker uitgebreid aandacht aan Keti Koti. Op de Flevoparkschool in Oost staat de herdenking en viering van de afschaffing van de slavernij de hele maand centraal in het onderwijs. Leerlingen volgen lessen over Keti Koti, maken traditionele kleding en organiseren op 1 juli een feestelijke optocht door de wijk. 

Voor de Flevoparkschool in Oost is het één van de belangrijkste dagen van het jaar: Keti Koti. De school viert en herdenkt dan de afschaffing van de slavernij. Op 1 juli is het 153 jaar geleden dat de slavernij in de toenmalige Nederlandse koloniën werd afgeschaft.

"We zijn een school vol met Amsterdamse kinderen, van alle kleuren, soorten en maten", legt Janneke Poort uit. Ze is werkzaam op de Flevoparkschool als intern begeleider en coördineert alle activiteiten in het kader van Keti Koti op de school. "We vinden het heel belangrijk dat de hele geschiedenis aan bod komt."

Lessen en activiteiten

Sinds de start van de Keti Koti-maand op 1 juni wordt op de school dan ook van alles georganiseerd rondom Keti Koti. Leerlingen krijgen lessen over de afschaffing van de slavernij, volgen workshops om traditionele kleding te maken die tijdens de slavernij werd gedragen en zingen liedjes. Met het onderwijs en de activiteiten hoopt de school het belang van de afschaffing van de slavernij zo goed als mogelijk over te dragen op alle leerlingen. 

Niet alleen in de bovenbouw wordt er aandacht aan besteedt, ook de leerlingen van groep 1/2 zijn met het thema bezig. De kinderen van lerares Orpha maken zelf angisa's (traditionele hoofddoeken, red.) en zingen liedjes. Ondanks hun leeftijd hebben de leerlingen zeker al een idee waarvoor het allemaal is. "We maken het voor het Keti Koti-feest", legt een meisje uit dat knutselt aan een toekan als versiersel voor in de klas. "Dat is het vrijheidsfeest" 

Bigi Spikri

De lessen en activiteiten rond Keti Koti op de Flevoparkschool dienen bovendien als voorbereiding op de Bigi Spikri optocht die op 1 juli door de buurt trekt. "We gaan een optocht lopen door de buurt met alle kinderen", legt Poort uit. "Die vanaf de voorschool tot en met groep acht."

Met de feestelijke parade die in het teken staat van vrijheid en het eren van de voorouders hoopt de school iedereen te kunnen laten zien dat dit bij de stad hoort. Het is dit jaar voor het eerst dat de school dit organiseert. De tocht loopt door de Indische buurt, onder meer door de Molukkenstraat en Javastraat. 

Vanochtend maakte Brahim Abid (PRO), beoogd stadsdeelvoorzitter van Nieuw-West, bekend zich terug te trekken. Hij is in beeld voor wethouderschap in een 'grote stad'. De oppositie uit de stadsdeelcommissie van Nieuw-West maakt zich zorgen om zijn plotselinge vertrek. Ook vroegen DENK, Bij1 en Ja21 een spoeddebat aan in de gemeenteraad. Later vandaag werd bekend dat Lotte Terwel (PRO) wordt voorgedragen als stadsdeelvoorzitter in zijn plaats.

Brahim Abid was de afgelopen vier jaar stadsdeelvoorzitter in Noord. Hij zou de overstap maken naar Nieuw-West, omdat het stadsdeelvoorzitterschap in Noord naar D66 gaat. In welke 'grote stad' hij nu mogelijk wethouder wordt, is niet bekend. 

Spoeddebat aangevraagd

Oppositiepartijen Denk, Bij1 en Ja21 zijn niet te spreken over het plotselinge terugtrekken van Abid. Zij vroegen vandaag een spoeddebat aan over zijn vertrek. "Dit raakt aan de bestuurlijke continuïteit in een stadsdeel met grote opgaven, dat vorige week nog werd opgeschrikt door de zware explosie in Osdorp", schreven zij. 

Ook de oppositiefracties van stadsdeel Nieuw-West kwamen met een gezamenlijk statement. "Wij vinden het onacceptabel richting de bewoners van Nieuw-West dat een voorgedragen stadsdeelvoorzitter kort voor de hoorzitting afziet van de functie omdat elders een andere bestuurlijke positie in beeld komt", schreven DENK, VVD, CDA, SP, Bij1, ChristenUnie en GoedBeterWest!. 

Later vandaag kondigde PRO een nieuwe naam aan voor het stadsdeelbestuur van Nieuw-West. Loubna El Fahim - die in Nieuw-West geboren en getogen is - wordt door PRO voorgedragen als stadsdeelbestuurder. El Fahim werkte eerder voor het bestuur van Noord en bij de gemeente bij de afdeling Onderwijs. Door haar komst als bestuurder kan Lotte Terwel doorschuiven naar het voorzitterschap van het stadsdeel. 

Een minderjarige jongen is schuldig aan het doden van de 17-jarige Rivaldo uit Zuidoost. Zo oordeelt de rechter vandaag. Hij krijgt twee jaar jeugddetentie en jeugd-tbs opgelegd. Dat is de hoogst mogelijke straf in het jeugdstrafrecht. 

De 17-jarige Rivaldo uit Zuidoost werd augustus vorig jaar neergeschoten op een voetbalveldje aan de Meernhof in Holendrecht. Volgens de rechter was een kettingroof de aanleiding van het dodelijke schietincident. Uit het dossier blijkt dat er één schot werd gelost. Rivaldo overlijdt een aantal uur later op de operatietafel.

Vanwege de leeftijd van de verdachte - destijds was hij zestien jaar - waren de rechtszaken achter gesloten deuren. Zelf heeft hij de daad altijd ontkend. Maar volgens de rechter is bewezen dat hij Rivaldo heeft doodgeschoten. 

Vrolijke jongen

Een volle publieke tribune luisterde vandaag naar de uitspraken van de rechter. "Uit hetgeen de rechtbank heeft meegekregen was Rivaldo een vrolijke sportieve jongen die iets moois wilde maken van zijn leven. Mensen kwamen naar hem voor advies. Dat bleek ook op deze avond: hij kwam op voor een vriend. Je hebt zijn leven afgenomen. En waarom? Zijn vader en zijn moeder zullen hem nooit meer zien en knuffelen. Zijn zussen en broers zullen nooit meer grapjes met hem kunnen maken. Ze zullen hem nooit meer kunnen zien en dat is het ergste dat je hen hebt kunnen aandoen. De rechtbank neemt het je zeer kwalijk", aldus de rechter.

Holendrecht

Ook benadrukt de rechter dat het voor de buurt een ingrijpende gebeurtenis is geweest. "Voor de wijk is het verschrikkelijk geweest. Dat een jongen wordt doodgeschoten bij een voetbalveldje waar kinderen spelen. Dat zorgt voor een gevoel van onveiligheid in de wijk", aldus de rechter.

Ook neemt de rechtbank het de jongen kwalijk dat hij op geen enkele wijze openheid van zaken heeft willen geven. "Hierdoor en door de heersende zwijgcultuur in de wijk blijven de nabestaanden met onbeantwoorde vragen achter. De rechtbank vindt het een verdrietige constatering dat er mensen bij het schietincident aanwezig waren die méér weten, maar niet hebben willen verklaren bij de politie."

Onrustig

De dood van Rivaldo maakte destijds veel los in de buurt. Er werden veel bloemen neergelegd op de plek van het overlijden. Tijdens een buurtbijeenkomst in Holendrecht kwamen mensen samen om te rouwen en hun steun te betuigen aan de familie. Na het schietincident bleef het onrustig onder verschillende groepen jongeren in Zuidoost. Burgemeester Halsema besloot daarop om een aantal buurten tot veiligheidsrisicogebied te bestempelen. Bij fouilleeracties werden behoorlijk wat wapens in beslag genomen.

Bekijk hieronder hoe de vrienden van Rivaldo vertellen over het geweld in Zuidoost.