Edwin Beijersbergen (57) dacht dat hij een heel bijzonder natuurverschijnsel zag tijdens zijn vakantie met zijn vriendin aan de Spaanse Costa Brava. "We zagen een heel grote wolk met een soort oranje gloed en die werd steeds groter en groter", vertelt hij. "Op een gegeven moment dachten we: dit is foute boel."

Terwijl Beijersbergen terugreed van het strand in het donker zag hij pas goed wat er aan de hand was: een natuurbrand rondom het dorp Calonge. "We reden er op 200 meter langs, en dachten dit is echt niet normaal: Calonge staat helemaal in de fik."

Gisteren brak de brand uit bij de Spaanse noordoostkust. Het vuur kon zich door de wind en droogte al snel uitbreiden en nieuwe brandhaarden veroorzaken. Inmiddels gaat het om een gebied van zo'n 2400 hectare, waarbij een boerderij en huis zijn afgebrand, schrijft de krant El País. Er zijn geen mensen gewond geraakt.

Volgens de brandweer is "70 procent van de rechterflank van de brand" onder controle, maar zuidelijke winden kunnen her vuur weer doen oplaaien. Catalaanse autoriteiten hebben opgeroepen niet naar de streek te gaan.

Ook is gevraagd aan nog zo'n 12.000 mensen in de regio om binnen te blijven. Eerder waren dat er nog 45.000. De oproep kwam deels vanwege de grote rookontwikkeling, maar ook omdat de brandbestrijders geen verkeer op de weg willen. Onder de mensen in lockdown zijn ook Nederlanders.

Tassen staan ingepakt klaar

Toen de brand gisteren ontstond, had Kirsty de Rover (52) "binnen een half uur" alles gepakt en is ze met haar gezin en familieleden naar een dorp gereden op een veilige afstand van het vuur. Hun vakantiehuis staat vlak bij de brandhaard.

Inmiddels is ze weer terug in het vakantiehuis, in lockdown. "De hulpdiensten willen vrij baan hebben, dus daar houden wij ons ook gewoon netjes aan."

Maar ook nu is het "wel weer even spannend". "Het lijkt toch weer op te laaien", vertelt ze via de telefoon aan de NOS. De tassen staan ingepakt klaar. "We moeten elk moment weg kunnen rijden."

Beijersbergen verbleef in het zuidelijker gelegen Platja d'Aro, voor dat gebied geldt geen lockdown. Hij is inmiddels onderweg naar Barcelona. Volgens de Catalaanse autoriteiten zijn 150 mensen geëvacueerd.

Natuurbranden komen vaak voor in Spanje: vorig jaar werd bijna 400.000 hectare land verwoest. Dat is het hoogste cijfer dat ooit voor Spanje werd geregistreerd door het Europese informatiesysteem voor bosbranden (EFFIS).

Ook in de Portugese gemeente Vouzela, ten zuiden van Porto, woedt een bosbrand. Daarbij zijn zeven mensen gewond geraakt en zijn Spaanse brandweerlieden ingezet om te helpen.

Eerder deze week was er een natuurbrand in de buurt van de Zuid-Franse stad Perpignan. Die is sinds gisteren weer onder controle. 3000 mensen werden geëvacueerd, acht mensen raakten lichtgewond.

Gisteren is een man aangehouden door de Catalaanse politie. De brand is mogelijk ontstaan doordat de man aan het werk was met een haakse slijper langs de weg. Daarbij kunnen vonken vrijkomen. Het gebruik van dat gereedschap is verboden onder het huidige alarmniveau van het brandpreventieplan, schrijft El País.

In de Duitse stad Braunschweig heeft een familie bij het renoveren van de tuin ruim duizend menselijke botten en tanden gevonden. Dat schrijft de Duitse omroep NDR, die de familie interviewde. De politie doet onderzoek, maar sluit een misdrijf uit.

Twee jaar geleden kochten de 35-jarige Felix Chall en zijn vrouw het huis in de wijk Dibbesdorf. Nu wilden zij de tuin opknappen en bloemperken aanleggen. Toen de twee begonnen met het weghalen van de oude bestrating, vonden zij het eerste bot. Inmiddels gaat er volgens Chall geen dag voorbij dat zij niets vinden.

Intussen heeft het gezin met drie dochters meer dan duizend botten en tanden gevonden. Soms ging het om grotere delen van een skelet. De lichaamsresten zijn van zowel kinderen als volwassenen, stelden onderzoekers vast. Ze schatten dat de botten tussen de 50 en 100 jaar oud zijn.

Geen strafzaak

Na de vondst van het eerste bot werd een patholoog ingeschakeld, die bevestigde dat het om menselijke botten ging. De gevonden resten werden verder onderzocht; experts vonden geen aanwijzingen die zouden kunnen wijzen op geweldsdelicten. Het Duitse Openbaar Ministerie gaat daarin mee en behandelt de vondst niet als strafzaak.

De identiteit van de overledenen is nog niet achterhaald. Mogelijk gaat dat ook niet meer gebeuren. "Er zijn tot nu toe geen persoonlijke bezittingen gevonden die aanwijzingen zouden kunnen geven over de identiteit", zegt Christian Wolters van het Openbaar Ministerie tegen de Duitse omroep. Waarschijnlijk wordt het onderzoek naar de botten snel gesloten.

Een historicus met wie de omroep sprak, zegt dat het huis gebouwd is in de jaren 60. Volgens hem werd de grond daarvoor gebruikt als landbouwgrond. Hij stelt dat het niet ongebruikelijk is dat zulke vondsten worden gedaan, "al gebeurt het vaker in de buurt van kerken. Maar er is geen kerk in de buurt en er is daar ook nooit een begraafplaats geweest."

Bouwwerkzaamheden

Maar iemand anders meldde zich bij de lokale politie met het mogelijke antwoord op de ongebruikelijke vondsten. Hij zei dat hij zich bouwwerkzaamheden in de jaren 60 in de wijk herinnerde. Volgens hem werd toen grond van een oude begraafplaats gebruikt om percelen op te vullen. Hij zou als kind botten hebben gevonden op een bouwterrein.

Een aannemelijke verklaring, maar volgens bewoner Chall beantwoordt die niet alle vragen. Hij stelt dat zijn gezin de botten soms gerangschikt in de grond had gevonden, en dat zou niet stroken met omgewoelde grond.

Ondanks de onbeantwoorde vragen hoopt Chall dat de resten ooit op een waardige plek begraven worden. "Als het mijn familieleden waren zou ik ook willen dat ze goed behandeld werden."

Bij een verkeersongeluk op de N279 bij Helmond is een automobilist om het leven gekomen. Het gaat om een man van 80 uit buurgemeente Deurne, zegt de politie.

De gemeente Deurne bevestigt aan Omroep Brabant dat het gaat om Gerard Daandels. Hij was daar van 2000 tot 2010 burgemeester. "Onze gedachten gaan uit naar familie en vrienden. We vragen iedereen om de privacy van de nabestaanden te respecteren", zegt de gemeente.

In de middag kwam de automobilist in botsing met een vrachtwagen. Hoe dan kon gebeuren, is nog onduidelijk. Verkeersspecialisten van de politie doen daar onderzoek naar. De N279 is in beide richtingen afgesloten. Hoelang dit duurt, is niet bekend.

Het is activisten van Extinction Rebellion vanmiddag niet gelukt om de snelweg A12 te blokkeren bij Nieuwegein. De politie hield de meeste demonstranten tegen of plukte ze van de vluchtstrook voordat ze de snelweg op konden lopen. Ruim twintig mensen zijn opgepakt.

Het ging om de tweede actie van XR-klimaatactivisten op de A12 in een paar maanden tijd, meldt RTV Utrecht.

"Ik doe mee omdat er een einde moet komen aan het subsidiëren van fossiel", zei een betoogster in het gras naast de snelweg. "We hebben de afgelopen tijd gezien hoe het klimaat verandert, we hebben het eindelijk aan den lijve ondervonden. En nog steeds. Tata Steel is een van de meest vervuilende bedrijven. Denk ook aan Shell. Onze overheid geeft ze belastingvoordelen, en dat noemen wij fossiele subsidies."

Protest was verboden

Op zaterdag 25 april kwam XR ook in actie. Toen bezetten een paar honderd betogers de A12 ter hoogte van De Meern. De politie had drie uur nodig om ze allemaal weg te krijgen. Zo'n 400 mensen werden opgepakt.

De demonstratie van vandaag was verboden door burgemeester Dijksma van Utrecht.

De politie greep van tevoren al in. Een groep demonstranten die net voor 12.00 uur op pad ging van het verzamelpunt bij een fastfoodrestaurant naar de snelweg werd tegengehouden.

Geduwd en gesleept

Even later verwijderde de politie ook demonstranten die bij of op de vluchtstrook stonden te wachten om de hoofdrijbaan op te lopen. Sommige activisten werden door een groep van dertig agenten fysiek van de snelweg af getrokken, geduwd en gesleept.

Tegelijkertijd doorbrak de politie een heel korte blokkade van de parallelrijbaan van de A12, iets verderop bij de afslag Houten. Die blokkade werd veroorzaakt door drie auto's met daarin klimaatdemonstranten, aldus de politie. De drie auto's zijn door de politie in beslag genomen, de inzittenden opgepakt.

Leo XIV heeft een bezoek gebracht aan het Italiaanse eiland Lampedusa. De eerste Amerikaanse paus koos ervoor feestdag 4 juli door te brengen met migranten in plaats van in de VS de 250ste verjaardag van zijn geboorteland te vieren, hoewel hij kort na zijn uitverkiezing wel was uitgenodigd door vicepresident JD Vance.

Tijdens een mis op het eiland, op een belangrijke route van Afrika naar Europa, riep Leo op om meer te doen voor de vele migranten, dit jaar al bijna 15.000. "Niet iedereen heeft even veel kans om een verschil te maken, maar iedereen heeft wel zijn eigen verantwoordelijkheid. We moeten vrede, waarheid, gematigdheid en zorg het laten winnen van onverschilligheid, cynisme, leugens en haat."

Leo hield op het eiland een mis, waar duizenden bewoners, hulpverleners en migranten hem toehoorden. Met een verwijzing naar het bijbelverhaal prees hij de bewoners van het eiland als moderne samaritanen. "Hier heb je niet één, maar wel duizenden mensen die van alles zijn beroofd, afgeranseld en halfdood achtergelaten."

Kruizen van wrakhout

Leo bracht een bezoek aan het kunstwerk de Deur naar Europa, dat de migranten herdenkt die de oversteek niet hebben overleefd. Ook legde hij een krans een begraafplaats waar aangespoelde drenkelingen begraven liggen onder kruizen van wrakhout.

"De zee heeft de levens geclaimd van die mensen, die niet de door hen gehoopte bestemming hebben gehaald", zei Leo in zijn preek. "Slachtoffers van beslissingen die wel en die niet werden genomen", noemde hij hen. "We voelen hun aanwezigheid en die zet ons aan tot handelen, net zoals zij die wel zijn aangekomen onze aandacht en hulp nodig hebben."

Leo riep Europese leiders op om tot een allesomvattende aanpak van het probleem te komen, van noodhulp voor migranten en bescherming op langere termijn, tot ontwikkelingshulp "om te voorkomen dat iemand zich genoodzaakt voelt te migreren".

In aanloop naar het Amerikaanse feestje vandaag had Leo afgelopen week al in felicitaties aan het Amerikaanse volk eraan herinnerd dat de VS een land van immigranten is. "De dromen, offers en bijdragen van immigranten hebben dit land vanaf het begin gevormd", schreef Leo in zijn gelukwensen. Hij prees hen als "dappere mannen en vrouwen die droomden over vrijheid en een beter leven voor zichzelf en hun kinderen".

Contrast met Trump

De woorden staan in schril contrast met woorden van Donald Trump gisteravond bij de aftrap van de festiviteiten. Hij waarschuwde juist dat de Amerikaanse identiteit "onder vuur ligt", "ook van nieuwkomers die ideeën aanhangen die totaal anders zijn dan onze levenswijze". In zijn toespraak bij Mount Rushmore, met de gebeeldhouwde gezichten van vier Amerikaanse presidenten op de achtergrond, zei hij tegenstanders "snel weg te sturen om ons land groter en beter en sterker te maken dan ooit".

De paus en de Amerikaanse president kruisten eerder dit jaar de degens. Zo noemde de paus het harde Amerikaanse immigratiebeleid onmenselijk en herinnerde hij eraan dat de Bijbel leert "de vreemdeling te verwelkomen".

De opmerking van Leo in een toespraak dat de wereld "wordt verwoest door een handvol tirannen", zag Trump als een persoonlijke aanval, hoewel de paus niemand bij naam had genoemd. De president laakte Leo als "zwak op het gebied van misdaad en heel slecht in buitenlandpolitiek". Leo reageerde door te zeggen altijd voor vrede te zullen blijven pleiten.

De toekomst van het bekende Friese paard met zijn gitzwarte huid staat op het spel door inteelt. Er worden te veel veulens geboren met soms ernstige afwijkingen omdat wordt gefokt met een paar superhengsten die familie van elkaar zijn.

"Ze zakken door het fundament en dat vind ik ernstig", zegt oud-fokker Wierd Peter Visser. Hij richtte een meldpunt op voor gezondheidsproblemen bij Friese paarden.

"Het meldpunt staat vol. Allemaal slokdarm-, oog-, darm- en maagproblemen. Voortdurend", zegt hij. "Ik ben bang dat onze nazaten straks over tien, twintig jaar niet meer kunnen genieten van het Friese paard als het zo doorgaat."

Strijdros

Vanwege zijn gitzwarte vacht en weelderige manen werd het Friese paard in 2016 in de Verenigde Staten uitgeroepen tot het mooiste paard ter wereld. Het gaat om het oudste inheemse paardenras van Nederland. De wortels liggen in de Romeinse tijd, waar de voorouders werden gebruikt als strijdros. In Friesland werden de sterke paarden met hun kalme karakter vooral gebruikt in de landbouw.

In de tweede helft van de 19e eeuw kwam het ras in de problemen. Het Friese paard dreigde te verdwijnen door het kruisen met andere rassen die beter voor een ploeg pasten.

Dat was tegen het zere been van een aantal liefhebbers. Op 1 mei 1879 begonnen 22 fokkers in een herberg op het platteland met een 'Paarden Stamboek', een strikt fokprogramma om de zuivere bloedlijnen (en het karakter) van het Friese paard te behouden.

In de anderhalve eeuw die volgde, is er veel gediscussieerd binnen en buiten het bestuur van het Koninklijk Friesch Paarden-Stamboek (KFPS). Toch geldt hetzelfde uitgangspunt als toen: er wordt niet gekruist met andere rassen. In feite gaan alle nakomelingen die anno 2026 ter wereld komen terug op drie of vier originele bloedlijnen.

In 2022 bleek dat meer dan een derde van de veulens nazaat is van één van de tien populairste Friese dekhengsten. Dan liggen inteelt en grote problemen op de loer, schrijft Omrop Fryslän. Onderzoeken laten zien dat het ras nu meer dan twintig erfelijke afwijkingen kent. Het kan gaan om een waterhoofd, slokdarmverstopping, aortaruptuur of een afwijking aan de kleine hersenen waardoor het veulen als een soort zombie ter wereld komt.

Plas bloed

Voor een aantal fokkers is de maat vol. Na jaren van dode veulens, moeilijke bevallingen en gezondheidsproblemen besluiten sommigen zelfs te stoppen. "Ik wil die ellende niet meer", zegt bijvoorbeeld Stephanie Dietrich. Ze laat een foto zien van een dood veulen, liggend in een plas bloed. Om de merrie te kunnen redden, moest de dierenarts de voorbenen van het veulen afzagen, zodat het in delen uit de buik van haar moeder kon worden gehaald.

Dietrich liet haar veulen onderzoeken. Daaruit bleek dat er sprake was van een genetische afwijking.

Dietrich is een van de weinigen die haar verhaal met naam en toenaam willen vertellen. Veel fokkers, maar ook andere betrokkenen durven niets te zeggen of blijven anoniem. De angst voor onbegrip, bedreigingen en verlies van inkomen spelen een rol. "Eén rietje met sperma van een superhengst kost gemiddeld 1500 euro", zegt onderzoeksjournalist Hayo Bootsma van Omrop Fryslân.

Fokkerijraad

Het gevaar van inteelt wordt erkend door het KFPS. De eigen, onafhankelijke Fokkerijraad kreeg in 2021 de opdracht om met een plan te komen dat de (toename van) inteelt terug moest brengen. Het belangrijkste advies dat de raad gaf was een fokbeperking voor superhengsten tot maximaal 120 dekkingen. Ook zouden er meer dekhengsten van 'buiten' moeten worden toegelaten.

"Je moet verbreden door meer hengsten goed te keuren", aldus Tjitze Bouma, oud-voorzitter van die Fokkerijraad nu. "We willen van elke vader een gezonde zoon hebben. Dan kun je weer een nieuwe stap vooruit maken."

Haalbaarheid

Het bestuur van het KFPS nam het plan niet over. Er waren juridische bezwaren, liet het de leden weten. Ook waren er twijfels over de praktische haalbaarheid en de vraag of het inteelt daadwerkelijk zou terugbrengen.

Een projectgroep van het KFPS werkt nu aan een nieuw fok- en selectieplan. Dat moet voor 1 oktober klaar zijn. Het bestuur van het KFPS laat in een korte toelichting weten wel degelijk oog te hebben voor de problemen. "En gezondheid staat echt op één", aldus de woordvoerder.

Kamperen wordt populairder, bleek dit voorjaar uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Met name jonge stellen, met of zonder kinderen, (her)ontdekken de camping. Dat leidt tot een levendige handel in tweedehandstenten en andere kampeerspullen.

Niet alleen in populaire socialemediagroepen weten kampeerders elkaar te vinden. Ook grotere winkelketens en speciaalzaken spelen in op de trend.

Uit de CBS-cijfers bleek dat vorig jaar het aantal gasten op Nederlandse kampeerterreinen steeg met 9 procent naar 5,6 miljoen. Bij huisjesparken, hotels en groepsaccommodaties was die groei veel minder sterk. Zowel buitenlandse toeristen als Nederlandse vakantiegangers kamperen erop los in ons land.

Goedkoper op vakantie

De ANWB onderzocht het reisgedrag van Nederlanders in de meivakantie. Daaruit bleek dat 17 procent voor kamperen koos. Geld speelt een belangrijke rol, met name bij jongere reizigers, zegt de ANWB. "Zij vermijden vaker dan in de afgelopen jaren dure bestemmingen en gaan minder vaak op vakantie." Daardoor wordt kamperen in eigen land een aantrekkelijke optie.

Ook deze zomer zet die trend zich voort, zegt het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). Nederlanders blijven vaker dan vorig jaar in eigen land, reizen vaker met de auto. In tegenstelling tot hotels en vakantiehuisjes, groeide het aantal overnachtingen op Nederlandse campings.

Budget speelt ook een rol bij de aanschaf van kampeerspullen en tenten, merkt Tjerk Romkema, online bekend als 'De Kampeermeneer'. "Dat zie bij jonge stellen zonder kinderen, maar ook jonge ouders. Tweedehands komt dan in beeld."

"Kijk vooral hoeveel kampeerweken de tent heeft", zegt hij. Op een lekkende tent zit geen enkele kampeerder te wachten. Maar als je weet waar je op moet letten, kan een tweedehandstent een goede aankoop zijn, zegt Romkema.

Nu is er onder kampeerders al langer een levendige handel in tweedehandsspullen. Dat gaat niet alleen via platforms als Marktplaats, er is ook een populaire Facebook-groep met ruim 100.000 leden en nog een aantal met tienduizenden leden. Naast tafeltjes, klapstoeltjes en gasstelletjes worden er ook tenten, luifels en vouwwagens aangeboden.

"Het is bizar hoeveel goede tenten ongebruikt op zolder liggen te verstoffen", zegt Petra Knoth van het Second Tent Event. Festivals, kinderen, een hond: voor verschillende levensfases versleet zij allerlei tenten. "Vijf jaar terug wilde ik geen nieuwe aanschaffen. Maar een tent tweedehands kopen is ook spannend, want vanaf een foto weet je eigenlijk niets. Je wilt zo'n tent in het echt zien en ruiken of hij niet muf is."

Om die reden startte Knoth een tentenbeurs in de buitenlucht op, afgelopen voorjaar voor de vierde keer. Verkopers huren een plekje op een grasveld en geïnteresseerden komen kijken. "Het zorgt voor gemak, duurzaamheid en betaalbaarheid. Het mooiste is als de deal rond is, dan staan koper en verkoper samen die tent in te rollen."

Spannend maar je kunt wel degelijk zien hoe een tent eraan toe is, legt de Kampeermeneer uit. "Let vooral op verkleuringen in het tentdoek. Vaak is dat een teken dat de coating ook is aangetast. En bij de naden kun je goed zien of er schade is. Daaraan kun je het aantal kampeerweken aflezen, hoelang de tent daadwerkelijk is gebruikt."

Ook winkelketens doen mee

Ook grotere winkels hebben door dat er vraag is naar gebruikte kampeerspullen. Grote buitensportketens zoals Bever en Decathlon bieden tweedehands aan.

Volgens Decathlon past het in een bredere trend van meer vraag naar hergebruik, van fietsen tot sportaccessoires. De winkelketen heeft het over 50 procent meer groei van 'circulaire aanbod', maar dat gaat het bijvoorbeeld ook over retouren van klanten en tentjes die in opdracht van festivals worden neergezet en weer worden ingenomen.

Kampeerspecialistien zoals Obelink en Karsten bieden ook een aanbod van tweedehandstenten op hun occasion-afdeling. Erwin Glas van Karsten Tenten ziet dat jonge stellen en ouders met veel interesse naar gebruikte tenten kijken. "Het kan dan gaan om een tent van 4000 euro in plaats van 7000 euro. Dat maakt nogal uit."

De speciaalzaak produceert en repareert tenten in een eigen naaiatelier. Volgens Glas gaan hun katoenen tenten, in het hogere segment, generaties lang mee. "Een tweedehandstent die nieuw 200 euro kostte, dat zou ik niet snel doen".

Het Australische Great Barrier Reef komt ondanks zorgen over de staat van het grootste koraalrif ter wereld toch niet op de lijst voor bedreigd Werelderfgoed. Dat heeft de VN-organisatie Unesco bepaald.

Het koraal van de Great Barrier Reef verbleekt al jaren, door hoge temperaturen van het zeewater. Vandaar dat de wetenschappers van Unesco al lang waarschuwen dat het rif moet worden toegevoegd aan de lijst met Werelderfgoed dat "in gevaar" is. Met dat stempel komt er meer geld beschikbaar voor de bescherming ervan.

Maar dat gaat dus niet gebeuren. Volgens Unesco is het rif de afgelopen jaren veerkrachtiger geworden en zet Australië goede stappen om het koraalrif te beschermen. Zo is er gewerkt om het rif beter aan te passen aan klimaatverandering en zijn er stappen gezet om de waterkwaliteit te verbeteren.

Miljarden geïnvesteerd

De federale overheid en de regering van Queensland hebben sinds 2014 meer dan 3,2 miljard euro geïnvesteerd in de bescherming van het rif. Dat geld ging onder meer naar het verbeteren van de zeewaterkwaliteit, het herstellen van drasland en het aanpakken van niet-duurzame visserijpraktijken aan de kust.

Nita Green, de onderminister van Toerisme, zegt in reactie dat het besluit van Unesco "erkenning biedt voor de voortdurende inspanningen van Australië om dit belangrijke icoon te beschermen en te beheren".

De Australische regering lobbyt al jaren om het Great Barrier Reef van de Unesco-lijst af te houden. De regering is bang dat opname op de Unesco-lijst gevolgen kan hebben voor het toerisme. Het koraalrif trekt jaarlijks meer dan twee miljoen toeristen, is goed voor 77.000 banen en levert Australië jaarlijks naar schatting 5,5 miljard euro op voor de economie.

Vervuild

Het rif strekt zich uit over ongeveer 2400 kilometer, voor de kust van de noordelijke Australische staat Queensland. In het Great Barrier Reef leven zo'n 400 soorten koraal en 1500 vissoorten.

Sinds 2016 heeft het beroemde koraalrif vijf zomers gekend met massale verbleking. Daardoor kleuren grote delen ervan wit door hittestress, waardoor het rif kan afsterven. Volgens de regering van Queensland is klimaatverandering een belangrijke oorzaak van de stijgende zeewatertemperaturen die tot koraalverbleking leiden.

Unesco zegt wel bezorgd te blijven over de Great Barrier Reef. Klimaatverandering, extreem weer en het dumpen van vervuild water en baggerslib zetten het koraalrif onder druk. Australië moet in 2028 een nieuw voortgangsrapport indienen bij Unesco over de staat van het koraal.

Correspondent Meike Wijers bezocht in 2024 het Great Barrier Reef samen met onderzoekers. Ze leggen je uit wat er gebeurt als het koraal sterft en waarom dat erg is:

Op verschillende plekken in Mali hebben rebellen aanvallen uitgevoerd op steden. Volgens het regeringsleger is er gevochten in onder meer de plaatsen Anefis en Adjelhoc in het noorden van het land, Gao en Sévaré in Centraal-Mali en het zuidelijk gelegen Kéniéroba.

Uit de plaatsen kwamen vanmorgen vroeg berichten over beschietingen en explosies. Of er bij de aanvallen slachtoffers zijn gevallen is niet bekend. Hoewel er in de loop van de ochtend op enkele plaatsen nog sprake was van geweervuur, was elders de rust alweer teruggekeerd.

Toeareg-rebellen van de FLA bevestigden in een boodschap betrokken te zijn bij de aanval. De separatisten voerden eind april grootschalige aanvallen uit op het regeringsleger, in samenwerking met de moslimextremisten van Al Qaida-tak JNIM. Het is onduidelijk of die groep ook nu weer deelneemt aan de gevechten.

Het is nog niet duidelijk wat op de verschillende plekken precies het doelwit was. In Gao zou het gaan om een militaire basis. In Kenioroba is een gevangenis gevestigd waar tegenstanders van de militaire junta in het land worden vastgehouden, maar het is niet duidelijk of dat complex een doelwit was.

In Mali is het al jarenlang onrustig. Toeareg-rebellen willen in het noorden van het land een eigen staat vestigen, terwijl jihadisten eropuit zijn om van het land een islamitische staat te maken. In 2020 beloofden militairen na een machtsgreep een eind te zullen maken aan het geweld, maar hoewel Europese vredestroepen werden ingewisseld voor Russische huurlingen, lijkt vrede verder dan ooit.

Bij de gezamenlijke aanval van april vielen jihadisten en Toearegs grote steden aan, waaronder de hoofdstad Bamako. Minister Camara van Defensie werd tijdens dat offensief gedood bij een bomaanslag op zijn huis. Ook enkele familieleden en bezoekers van een naastgelegen moskee kwamen om.

Bij de aanval wisten de opstandelingen de stad Kidal te heroveren, wat eerder al lange tijd hun bolwerk was. Russische huurlingen trokken zich daar na onderhandelingen terug uit de stad.

Een Amerikaanse tiener hoopt een fortuin te verdienen aan een kledingstuk dat hij voor 3,07 dollar kocht bij de kringloop. Het blijkt te gaan om een waardevol opwarmshirt van basketballegende Wilt Chamberlain van de LA Lakers.

Op een veiling bij Sotheby's is er inmiddels al 12.000 dollar voor geboden. Het veilinghuis schat dat het wel een kwart miljoen waard kan zijn.

Quinn Brown uit Portland zag het gele kortemouwjasje met 'Chamberlain' erop in januari in de handen van een andere klant bij een kringloop in de staat Oregon. Toen die het teruglegde, greep Brown zijn kans. "Hij gooide hem recht voor me neer en ik griste het weg."

Kampioensstuk

De 19-jarige verdient zijn geld met het verkopen van vintage pareltjes en wist onmiddellijk dat hij nu iets bijzonders in handen had. Toen hij zijn vermoedens via Instagram deelde, nam veilinghuis Sothdeby's meteen contact op. In een gepantserd busje ging het shirt naar een expert.

Door de kleinste details te vergelijken met oude foto's, werd vastgesteld dat het ging om een trainingsjas die Chamberlain in 1972 en 1973 droeg. Het kledingstuk is te zien op een foto uit de play-offs van 1972, het jaar dat Chamberlains Lakers voor het eerst in een generatie weer de titel wist te pakken door de Knicks te verslaan. Het wedstrijdshirt dat hij droeg in die kampioenswedstrijd werd drie jaar terug verkocht voor 4,9 miljoen dollar.

Sotheby's noemt het een uniek kavel, omdat Chamberlain het droeg toen hij na vijftien seizoenen afscheid nam. "Stukken uit het laatste seizoen van een speler zijn buitengewoon. Hij stopte in 1973, dus daarna kwam er nooit meer een kledingstuk van hem bij. Er is maar een beperkt aantal van jasjes als deze."

Wilt Chamberlain

Wilt Chamberlain (1936-1999) staat ook een kwart eeuw na zijn dood nog voor velen in de top-10 van beste spelers aller tijden. Nog altijd heeft hij met 50,4 het hoogste puntengemiddelde van een enkel seizoen op zijn naam staan, samen met vier van de top-5 hoogste persoonlijke scores in één wedstrijd, inclusief het record van 100. Met de LA Lakers zette hij in 71/72 een nog altijd ongeëvenaarde winreeks van 33 wedstrijden neer. Zijn titel in 1972 won hij ondanks een gebroken hand.

De veiling voor het jasje begon afgelopen woensdag, 20 juli wordt het stuk afgehamerd. Brown hoopt met de opbrengst ervan op zijn 19e al met pensioen te kunnen. "Ik deed dit omdat ik het leuk vond. Zoiets had ik nooit verwacht."

De kringloopwinkel die het topstuk in koopjesbak gooide, is blij voor hem. "Quinns verhaal laat perfect zien hoe je naar schatten kunt jagen in de kringloop", reageert een woordvoerder. "In dit geval was het echt magisch."

Oekraïne heeft vannacht grootschalige aanvallen uitgevoerd op Russische olie-installaties bij Sint-Petersburg. Dat melden zowel de Russische als Oekraïense autoriteiten. Onder meer een haven en olieterminal zouden zijn geraakt.

De Oekraïense president Zelensky zegt op sociale media dat Oekraïne ook aanvallen heeft uitgevoerd op de Russische marinebasis Kronstadt. Hij plaatste daarbij beelden waarop dikke zwarte rookwolken te zien zijn.

De gouverneur van de omliggende regio Leningrad claimt op Telegram dat alle drones uit de lucht zijn geschoten en dat er alleen brokstukken zijn neergekomen die schade hebben veroorzaakt. Bewijs voor die bewering levert hij niet. Eerder schreef hij dat de haven van Vysotsk aan de Finse Golf is geraakt. Daar bevindt zich een grote olieterminal van Lukoil. Ook voert Rusland er olie, graan en lng de haven in en uit.

De gouverneur zegt dat er in totaal 72 drones zijn neergehaald. Een vrouw zou gewond zijn geraakt toen de ruiten van haar woning sneuvelden.

Brandstofcrisis

Oekraïne heeft afgelopen tijd de aanvallen op Russische energie-infrastructuur opgevoerd. Dat heeft in delen van Rusland tot brandstoftekorten geleid, heeft zelfs de Russische president Poetin erkend. Dit leidt tot lange wachtrijen bij benzinestations, ook in de hoofdstad Moskou.

Sint-Petersburg is de op een na grootste stad van Rusland. Het ligt op honderden kilometer van door Oekraïne gecontroleerd gebied, en is al vaker doelwit geweest van drone-aanvallen. Tijdens het Internationale Economische Forum van Rusland in juni werden bij Oekraïense aanvallen op Sint-Petersburg een olieterminal en een militaire basis geraakt.

Vannacht zijn bij Russische luchtaanvallen op Oekraïense stad Soemy zeker vier doden gevallen. Meerdere appartementsgebouwen en winkels zouden zijn geraakt. 27 mensen raakten gewond. Onder de doden zijn een kind van 5 jaar en haar moeder.

Donbas

Bij de Russische aanval werden zweefbommen gebruikt. Dat zijn bommen met vleugels en vaak een grote explosieve lading die naar het doelwit zweven. Gisteren voerde Rusland ook al aanvallen uit op Oekraïne. Daarbij kwamen zes mensen om het leven.

President Poetin zei gisteren industriestad Kostiantynivka te hebben ingenomen. Die stad ligt in het oosten van Oekraïne, in de Donbas. Een Oekraïense functionaris ontkent dat Russische troepen de stad hebben ingenomen. "Dit zijn opnieuw valse beweringen."

Delen van de stoffelijke resten van het Heulmeisje zijn zoek. Eerder ontbrak ook de schedel van het onbekende meisje, dat in Maarn begraven ligt. De schedel is teruggevonden, maar haar onderkaak is verdwenen.

Het Openbaar Ministerie (OM) wijt de vermissing van delen van het meisje aan het grootschalige onderzoek dat officiële instanties doen naar de identiteit van het meisje.

"In de vijftig jaar sinds het aantreffen van het Heulmeisje in 1976 is er veel gedaan om haar identiteit te achterhalen", aldus een woordvoerder van het OM bij RTV Utrecht. Zo werd haar graf al vijf keer geopend om stoffelijke resten van haar te onderzoeken,

Ondiepe kuil

Op 24 oktober 1976 zag een wandelaar in een ondiepe kuil vlak bij de snelweg A12 in Maarsbergen het naakte lichaam van een jonge vrouw liggen. Het lichaam was in verre staat van ontbinding.

Omdat de identiteit niet kon worden vastgesteld, werd ze het Heulmeisje. Ze is vernoemd naar parkeerplaats de Heul die destijds langs de A12 lag.

Het meisje werd in een anoniem graf in Maarn begraven, maar het onderzoek naar haar identiteit is altijd doorgegaan.

In 1986 leek het erop dat haar naam bekend was. Nadat ze was opgegraven stelde het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) onder meer op basis van haar gebit vast dat het om Monique Jacobse ging. Jacobse was in april 1975 weggelopen van huis en haar zus Marion was ervan overtuigd dat ze dood was.

Herbegraven

Het Heulmeisje werd herbegraven met de naam van Jacobse.

Bijna acht jaar later meldde zich een man die bekende dat hij Jacobse had vermoord. Toen hij werd opgepakt, herhaalde hij die bekentenis. Maar de politie vond onvoldoende ondersteunend bewijs. Iets later trok de man zijn verklaring in. De rechter liet hem vrij. Korte tijd later pleegde hij zelfmoord.

In 2004 meldde zich plotseling Monique Jacobse. Springlevend. Ze was naar Duitsland gegaan om daar een nieuw leven te beginnen.

Reconstructie

Kort daarna besloot het OM het lichaam opnieuw op te graven en DNA af te nemen. Ook werd een reconstructie gemaakt van het hoofd en gezicht, maar dat ging fout. Schattingen gingen ervan uit dat het meisje rond de 18 jaar was toen ze overleed. Maar de reconstructie toonde een volwassen vrouw. Later zei de politie dat het beeld niet kon kloppen.

Het afgenomen DNA werd door databanken gehaald, maar leverde geen matches op.

In 2013 werd het lichaam voor de derde keer opgegraven. Dat was nodig voor 'nieuw DNA' om verwantschapsonderzoek te doen, aldus de politie. Tien jaar later begon dat DNA-verwantschapsonderzoek, maar dat leverde niets op.

Isotopen

Intussen deed de Vrije Universiteit (VU) isotopenonderzoek. In feite is dat onderzoek naar de aanwezigheid van chemische elementen in skeletresten die informatie geven over waar mensen (of dieren) vandaan komen en wat zij gegeten hebben.

Op grond van het onderzoek stelden de onderzoekers dat het meisje niet ouder moet zijn geweest dan tussen de 12 en 15 jaar. Ze bleek opgegroeid in de Duitse Eiffel. Ook stelden de VU-onderzoekers vast dat het meisje vlak voor haar dood eenzijdig voedsel kreeg.

Zij heeft om wat voor reden dan ook, voor een langere tijd, nagenoeg elke dag hetzelfde soort eten binnengekregen, vertelde de politie in het tv-programma Opsporing Verzocht. Dat kon zijn gebeurd in omstandigheden als extreme armoede, maar ook bij een ontvoering.

Verwantschapsonderzoek

Een nieuw verwantschapsonderzoek volgde, maar de identiteit van het meisje is nog niet vastgesteld.

In april van dit jaar werd duidelijk dat het graf op de algemene begraafplaats in Maarn opnieuw was geopend, volgens het OM voor de vierde keer. Het OM zegt nu dat stoffelijke resten door het NFI waren gebruikt voor nieuw onderzoek en werden herbegraven.

Maar bij dat herbegraven in april bleek dat haar schedel ontbrak. De schedel zat ook niet bij de resten die het NFI had gebruikt, aldus de woordvoerder. Hij voegt daaraan toe dat ook de onderkaak van het meisje ontbrak.

Elders opgeslagen

"Na uitgebreide navraag bleek de schedel opgeslagen op een andere beslaglocatie van de politie", schrijft het OM in antwoord op vragen van RTV Utrecht. "De schedel is inmiddels bijgeplaatst in het graf." Daarmee is het graf van het Heulmeisje dus voor de vijfde keer geopend.

De onderkaak van het meisje is nog steeds zoek. "Er wordt nog onderzoek gedaan naar de locatie waar de onderkaak is opgeslagen", aldus het OM.

Als die kaak wordt teruggevonden, zal het graf voor de zesde keer geopend worden om dat deel van de resten te kunnen begraven.

De Duitse politie heeft in Erfurt vanochtend vroeg al ingegrepen bij grote betogingen tegen de AfD. De radicaal-rechtse partij houdt in de stad zijn partijdag en vele duizenden grijpen dat aan om te betogen tegen fascisme en vreemdelingenhaat.

De betogers probeerden de stad onbereikbaar te maken voor AfD-aanhangers. In de vroege ochtend gingen grote groepen de snelweg A71 en de rijksweg B7 op om de toegangswegen tot Erfurt te blokkeren.

Omdat de groep te omvangrijk is, lukte het de politie urenlang niet om de weg vrij te krijgen. Lang lagen er mensen in de zon op het asfalt of trapten er een balletje. Aan het eind van de ochtend maakten agenten toch een begin met het wegslepen van betogers.

Ook elders werd de doorstroom in de stad gefrustreerd met sit-ins. Zo hebben enkele betogers zich vastgelijmd aan een tramrails. Het openbaar vervoer in Erfurt is door de acties gedeeltelijk ontregeld.

Partijkantoor beklad

Volgens de organisatie van de protesten zijn er uit zestig steden uit Duitsland en Oostenrijk 250 bussen gekomen met medestanders. De politie meldt dat er zeker 20.000 mensen naar de Oost-Duitse stad zijn gekomen om vreedzaam te protesteren. Daarnaast zouden er zo'n 2500 activisten bereid zijn geweld te gebruiken.

Het kwam vanmorgen al tot confrontaties met agenten bij het plaatselijke partijkantoor van de AfD. Toen dat werd beklad en er vuurwerk werd afgestoken, greep de politie in. Ook betogers die door een cordon waren gebroken werden aangepakt met wapenstokken en pepperspray.

Aan het eind van de ochtend typeerde een politiewoordvoerder het protest toch als "grotendeels vreedzaam". Er waren rond de honderd overtredingen geregistreerd, voornamelijk bekladdingen. Ondanks de confrontaties met sommige betogers, zijn er geen agenten gewond geraakt.

De demonstratie verliep niet helemaal rustig:

De AfD meldt ondertussen dat de meeste afgevaardigden van de partij vanmorgen vroeg al waren aangekomen bij de congreshal waar de partijdag wordt gehouden. Omdat toen al 540 van de 600 gedelegeerden aanwezig waren, kon de vergadering als gepland om 10.00 uur beginnen. Zij zullen de leiders Alice Weidel en Tino Chrupalla herkiezen in aanloop naar belangrijke deelstaatverkiezingen later dit jaar.

Weidel typeerde op de partijdag de AfD meermaals als de nieuwe volkspartij. 2026 wordt volgens haar hét jaar van de partij, ondanks alle protesten. "Jullie zullen ons niet breken", waarschuwde ze betogers. "Integendeel, we zullen alleen maar sterker en groter worden."

Hoop op absolute meerderheid

De AfD werd vorig jaar bij de Bondsdagverkiezingen met 20 procent van de stemmen de grootste oppositiepartij van het land, na de CDU/CSU (28 procent) van kanselier Merz en nog voor de SPD met 16 procent. De partij hoopt dit jaar nog meer te kunnen profiteren van de onvrede over het kabinet-Merz. Deze week nog presenteerde die een puntenplan om de Duitse economie nieuw leven in te blazen.

De AfD hoopt ondertussen op goede uitslagen in Saksen-Anhalt en Mecklenburg-Voor-Pommeren, waar over enkele maanden verkiezingen zijn. Misschien is de uitslag daar wel zo goed, dat het zal lukken door de Brandmauer te breken waarmee andere partijen samenwerking tot nu toe uitsluiten. Het is niet ondenkbaar dat de partij dan voor het eerst een deelstaatpremier zal leveren.

Chrupalla zei te hopen een absolute meerderheid te halen in Saksen-Anhalt, zodat de partij onbelemmerd kan regeren. "Dat zou het juiste signaal afgeven aan de democratiehaters die onze partijconferentie wilden dwarsbomen."

Veel steun

De betogers zeggen veel steun te hebben ervaren van de inwoners van Erfurt. "We werden begroet door mensen die voor hun raam stonden te zwaaien en hun duim omhoogstaken", aldus een van de organisatoren. Hij noemde het "een straal van hoop."

Ook een chauffeur die werd gehinderd door een sit-in toeterde instemmend naar de menigte. "Ja, ik kom vandaag te laat op mijn werk", zei de automobilist tegen weekblad Die Zeit, "maar het bestrijden van het fascisme is belangrijker".

In de Iraanse hoofdstad Teheran hebben duizenden mensen zich verzameld bij de Mosalla-moskee. Daar begint vandaag de - zwaar geregisseerde - uitvaart van ayatollah Ali Khamenei. De hoogste Iraanse leider werd eind februari gedood bij Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen, aan het begin van de oorlog.

De staatsbegrafenis duurt in totaal zes dagen. Dit weekend ligt het lichaam van Khamenei opgebaard in een kist in een glazen vitrine. Zijn kist staat bovenop. De drie kisten daaronder zijn van familieleden die ook omkwamen bij de aanval, onder wie een veertien maanden oude kleindochter.

Op maandag trekt een rouwstoet door Teheran, dinsdag wordt de kist van Khamenei overgebracht naar de voor sjiieten heilige stad Qom. Woensdag vinden enkele plechtigheden plaats in Irak, dat een grote sjiitische populatie kent. Donderdag wordt Khamenei begraven in zijn geboortestad Mashhad in het noordoosten van Iran.

Rode spandoeken

De autoriteiten verwachten in totaal tussen de 15 en 20 miljoen mensen bij de uitvaart. Het is onduidelijk of Khamenei's zoon en opvolger Mojtaba Khamenei bij het afscheid aanwezig zal zijn. Hij zou ernstig gewond zijn geraakt bij de aanval en is sinds zijn aantreden in maart niet in het openbaar gezien.

Een verslaggever van persbureau AFP ziet ter plekke duizenden aanwezigen rode spandoeken en borden dragen. Aanwezigen scanderen leuzen als 'dood aan Amerika' en 'wraak, wraak', wat gebruikelijk is bij dergelijke massabijeenkomsten. Groepen mannen slaan ritmisch op de borst als teken van rouw, een gebruik dat veel voorkomt bij sjiitische begrafenissen.

Buiten de Mosalla staat volgens persbureau AP een podium dat lijkt op het originele podium waar Khamenei vroeger zijn toespraken hield, in een husseiniya (een sjiitisch bijeenkomstgebouw voor religieuze ceremonies) op zijn terrein in Teheran. Die locatie werd verwoest bij de Israëlische luchtaanval waarbij Khamenei omkwam.

Repressie

Ayatollah Khamenei was bijna 37 jaar de machtigste man van Iran. Als hoogste leider regeerde hij zonder zelf verantwoording af te hoeven leggen, boven de president en andere gekozen functionarissen. Onder zijn bloedige, repressieve bewind vielen vele duizenden doden, verdwenen politieke tegenstanders in de gevangenis of werden geëxecuteerd. Met name de rechten en vrijheden van vrouwen worden hard onderdrukt en geschonden.

Een belangrijk onderdeel van zijn machtsapparaat was de Islamitische Revolutionaire Garde, een militaire elite-eenheid die een centrale rol speelde bij het neerslaan van protesten, zoals die in 2019 en 2022. En afgelopen januari werden naar schatting 7000 mensen gedood om de protesten tegen het regime neer te slaan.

Hittegolf

Verschillende buitenlandse leiders zijn naar Iran afgereisd. De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif is aanwezig, net als de voormalige Russische president Dmitri Medvedev. Ook Hamas, Hezbollah en de Taliban zijn vertegenwoordigd. Volgens Al Jazeera stuurden ook Belarus, Irak, Turkije en China afgevaardigden.

Er zijn flink wat veiligheidsmaatregelen getroffen vanwege de uitvaart. Zo hebben de autoriteiten in Teheran straten en het luchtruim afgesloten en is het dagelijks leven stilgelegd. Ook het luchtruim boven Mashhad wordt tijdelijk afgesloten.

Om de verwachte hittegolf het hoofd te bieden, zetten de autoriteiten extra sproeisystemen in. Het kan in Teheran 37 graden worden.

De begrafenis van Khamenei kan plaatsvinden door het fragiele staakt-het-vuren tussen Israël, VS en Iran, en vindt plaats op dezelfde dag dat de VS haar 250-jarig bestaan viert. In Teheran werd de Amerikaanse president niet vergeten. In de menigte bij de Mosalla-moskee hielden enkele rouwenden een grote vlag omhoog met de tekst: "#KillTrump".

Ook op billboards en muurschilderingen in Teheran is overal Khamenei te zien. Soms met een publiek dat de vuisten in de lucht houdt. De leuze van de begrafenis is: "We must rise".

Iran heeft volgens Trump een week respijt gekregen van de onderhandelingen vanwege de zesdaagse uitvaart van Khamenei. "We hebben ze een week vrijgegeven voor een begrafenis, omdat we aardig zijn", zei hij. Volgens bemiddelaar Qatar is er er voorzichtige vooruitgang geboekt bij het verder uitwerken van het memorandum van overeenstemming dat de landen in juni sloten.

Bij een brand in een boot aan de Geuzenkade in De Baarsjes is vannacht iemand om het leven gekomen. Zijn of haar identiteit is nog onbekend.

De hulpdiensten werden rond 05.00 uur gealarmeerd over de brand. Naast de brandweer kwamen politie en ambulance ter plaatse en werd een traumahelikopter opgeroepen, maar het slachtoffer kon niet meer worden gered. 

Op foto's is te zien dat de boot grotendeels is verwoest. Ernaast is een politietent opgezet voor onderzoek. Ook is de omgeving deels afgezet met linten.

Volgens de politie werd de boot bewoond. Of het slachtoffer de bewoner was, is niet bekend. Ook de oorzaak van de brand wordt nog onderzocht.

Hoewel Amsterdam natuurlijk veel Oranjefans telt, zijn er ook behoorlijk wat Amsterdammers die (ook) juichen voor een ander land tijdens het WK. Omdat het WK groter is dan anders, doen er veel landen mee die nog nooit, of niet vaak, op zo’n groot toernooi hebben gespeeld. Vandaag spreken we Soufyan Bchiri, die vol spanning uitkijkt naar het duel tegen Canada vanavond.

De Marokkaanse gemeenschap in Amsterdam telt zo'n 80.000 mensen en is daarmee de grootste groep inwoners van buiten Nederland. Het WK leeft enorm onder de Amsterdamse Marokkanen. Na de overwinning op het Nederlands elftal is er nog dagenlang feestgevierd.  

Vanavond speelt Marokko de achtste finale tegen Canada. Om de positieve sfeer hoog te houden organiseren de vrienden van Soufyan een groot kijkfeest in H7 Warehouse bij Sloterdijk. 

Over de afloop van de komende wedstrijden van Marokko, ook wel de Atlasleeuwen genoemd, is Soufyan erg optimistisch.

Soufyan neemt ons mee naar een marktkraam waar hij een Sfenj bestelde, een klassieke Marokkaanse lekkernij die lijkt op een donut. Op de markt in Nieuw-West is de support voor Marokko duidelijk zichtbaar. Veel mensen dragen, net als Soufyan, vol trots het Marokkaanse voetbalshirt. 

Vanavond kijken we met Soufyan mee naar de wedstrijd Canada-Marokko. De aftrap is om 19.00 uur.

De Delflandpleinbuurt in Nieuw-West is deze week door de gemeente aangewezen als officieel overlastgebied. Al jaren worden er door bewoners meldingen gedaan over intimidatie, overlast en inbraken door drugsdealers en drugsgebruikers.

De gemeente spreekt van 'excessieve overlast van groepen personen' die zich bezighouden met 'drugshandel, openlijk drugsgebruik, agressief bedelen en bedreiging'. Doordat het sinds woensdag een officieel overlastgebied is, mogen agenten overlastgevers een 24-uursverbod geven.

"Je hebt hier best wel veel overlast. Dus ik snap het wel. Ik vind het een hele goede zet", zegt een van de bewoners van de buurt. Een ander vindt het 'geweldig', al gaat het haar niet ver genoeg. "Ze moeten hen een permanent verbod geven."

Camera

In de zomer van 2025 kon AT5 op klaarlichte dag de drugshandel nog filmen in deze berm bij de A10 West. Inmiddels gebeurt dat hier nog maar weinig, omdat het groen door Rijkswaterstaat gesnoeid is (waardoor dealers meer in het zicht staan) en er sinds iets meer dan een halfjaar een camera van de gemeente staat.

"Als je een camera ziet in het verkeer, dan rem je ook altijd even af", legt een van de twee bewoners uit. "En hier zegt de een ook tegen de ander, loop maar even door en dan verdwijnen ze onder het viaduct waar ze niet gezien worden." De eerste bewoner merkt ook verschil. "Dat is een heel mooie verandering. Helaas zijn er nog wel duidelijk mensen die bezig zijn met drugs."

Een deel van de drugsgebruikers woont in een locatie van HVO-Querido in de nabijgelegen Poeldijkstraat. Daar merken omwonenden nog net zoveel overlast, zo vertellen ze tegen AT5. Een van hen: "Er zijn ook wel huisgenoten van mij aangevallen. Het is gewoon dramatisch. Ik durf 's avonds niet meer over straat om mijn boodschappen te doen. Ik vind die camera hartstikke leuk. Maar als we hier alsnog bijna elke dag bijna elke dag de politie aan de deur hebben staan, dan schiet dat niets op."

Beangstigende situatie

Dat bewoners van de Poeldijkstraat last hebben van drugsgebruikers bleek deze week ook uit antwoorden van vragen van de VVD. De partij sprak van een 'onwenselijke, beangstigende en gespannen situatie' in een studentenflat in de straat nadat daar onder meer meerdere keren ingebroken is.

In de antwoorden op die vragen erkende burgemeester Halsema dat er zulke meldingen binnen zijn gekomen. "Volgens de meldende bewoners werd er regelmatig ingebroken in hun wooncomplex door mensen die onder invloed zijn van drugs, was er sprake van vandalisme en agressiviteit richting bewoners, werd er drugs gebruikt in en rondom het pand, zijn er meerdere branden gesticht in het trappenhuis en werden bedreigende teksten op muren geschreven", schreef Halsema.

Buurtkamer

Op het Delflandplein, een paar honderd meter verderop, lijkt de situatie dus wel iets verbeterd. Er is inmiddels een buurtkamer van het stadsdeel open op het Delflandplein zelf en ambtenaren houden vanuit daar ook zicht op de verslaafden en dealers.

Toch is de problematiek ook daar nog steeds niet voorbij. Een bewoner van een straat bij het plein zegt dat er de afgelopen tijd nog steeds 'ontzettend veel narigheid' is gebeurd en de overlast in de buurt nog buitenproportioneel is. Meerdere bewoners zien bovendien dat het groen langs de A10 West weer is gegroeid en vrezen dat de drugsdealers zich binnenkort weer beschut genoeg voelen om terug te keren.

Bouw woontoren vertraagd

Verder hopen de bewoners dat er vaart gemaakt wordt met de bouw van een nieuwe woontoren met een garage bij het Delflandplein. Die bouw zou deze zomer starten, maar is vertraagd 'omdat de constructie van de A10 niet geschikt is voor de werkzaamheden'. Het is nog niet bekend wanneer er wel gebouwd kan worden. Er liggen ook plannen om het plein te vernieuwen, maar dat gebeurt pas na de bouwwerkzaamheden omdat het vernieuwde plein anders beschadigd zou raken door het bouwverkeer. 

HVO-Querido liet aan het begin van dit jaar weten van plan te zijn om 55 bewoners die nu in het pand aan de Poeldijkstraat wonen te verhuizen naar andere locaties, maar dat gebeurt vermoedelijk nog niet dit jaar. 

Na jaren van overlast neemt de gemeente een nieuwe maatregel op het Delflandplein. En een het seizoen van Ajax met een nieuwe trainer, start vandaag in Ermelo. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zaterdag 4 juli, gepresenteerd door Luna Christern. 

Een Spaanse trainer, een nieuwe hoofdscout en meerdere assistent-trainers. Zet dat tegenover het vertrek van Marijn Beuker en Louis van Gaal en je zou kunnen zeggen dat er voor de zoveelste keer een stoelendans aan de gang is bij de club. Een overzicht.

Sinds de komst van Jordi Cruijff is er veel veranderd binnen Ajax. Waar er de laatste jaren een machtsstrijd woedde binnen de club en het de vraag was wie nou eigenlijk de macht had bij de club, profileert Cruijff zich de laatste tijd steeds meer als de man de touwtjes stevig in handen heeft. 

Dat is bijvoorbeeld zichtbaar aan het vertrek van andere belangrijke pionnen binnen de club. Die exodus begon al vlak voor het aantreden van Cruijff, met het vertrek van hoofdscout Kelvin Lang en td Alex Kroes. Vorige week kwam daar het vertrek van directeur voetbal Marijn Beuker bij. Louis van Gaal, die achter de schermen een belangrijke rol speelde bij de aanstelling van deze drie, kondigde gisteren zijn vertrek bij de club aan. De legendarische trainer voelde aan dat zijn rol bij de club uitgespeeld was.

Nu Cruijff de leiding en nieuwe mensen aanstelt, is er ook in de lagen onder hem een wisseling van de wacht gaande. De zoveelste van de afgelopen jaren.

Sinds het vertrek van Marc Overmars en Erik ten Hag in 2022 heeft de club nog geen twee jaar op rij consistent beleid uit kunnen voeren. Bijna elk seizoen werd begonnen met nieuwe technisch directeuren én een nieuwe trainer. Die stelden elk jaar ook weer een nieuwe technische staf samen, wat weer leidde tot het vertrek van een heleboel zittende assistent-trainers. Over dat laatste later meer.

Waar Cruijff de opvolger is van Alex Kroes, stelde hij met de Spanjaard Joel Lara een vervanger van Kelvin Lang aan. Lara geldt als vertrouweling van Cruijff.

Volgens Het Parool houden ze de rest van de scouting, net als andere medewerkers bij de club, voornamelijk op afstand en nemen ze bijna alle beslissingen zelf. De krant beschrijft dat de directiekamer, voorheen een flexplek, inmiddels is geclaimd door Cruijff en Lara en dat het bordje 'directiekamer' is vervangen door 'Jordi Cruijff'.

Het lijkt erop dat Cruijff op die manier de lijntjes zo kort mogelijk wil houden bij de club, die de afgelopen jaren bekendstond om de stroperigheid binnen de organisatie. Ook sprak hij tijdens een van zijn eerste interviews de hoop uit dat er onder zijn leiding minder gelekt wordt naar de media.

Nieuwe technische staf

Onder leiding van Cruijff en Lara is de technische staf van Ajax inmiddels flink op de schop gegaan. Daarbij putten de twee voornamelijk uit hun eigen netwerk. Dat ligt voor zowel Cruijff als Lara voor een groot deel in Spanje.

Het kan dan ook geen verrassing zijn geweest dat er met Míchel een Spaanse hoofdtrainer werd gehaald. Voor de 51-jarige Madrileen wordt de trainersklus zijn eerste baan in het buitenland. Hiervoor werkte hij als speler en trainer 34 jaar lang bij uitsluitend Spaanse clubs. 

Hoe goed Michel Engels spreekt, is nog de vraag. Volgens het Duitse blad Kicker zou Bayer Leverkusen hem van het hun verlanglijstje hebben gehaald, omdat de club zijn beheersing van die taal niet goed genoeg vond.

Het is gebruikelijk dat trainers zelf assistent-coaches meenemen. Net zoals bij Francesco Farioli het geval was, zijn dat allemaal vertrouwelingen van de trainer of de technisch directeur. Juanvi Peinado en Alberto Garrido worden zijn assistenten en Juan Carlos Balaguer wordt de nieuwe keeperstrainer.

Jong Ajax

Kort na de afgelopen winterstop werd met Oscar Garcia (een vriend van Jordi Cruijff) ook al een Spaanse trainer aangesteld. Garcia werd in eerste instantie trainer van Jong Ajax en schoof later tijdelijk door als trainer van het eerste. De Spanjaard is inmiddels alweer weg bij de club. Toen duidelijk werd dat Ajax voor dit seizoen een andere hoofdtrainer wilde aanstellen, besloot Garcia te vertrekken.

Wel zijn meerdere (Spaanse) assistenten van Garcia blijven hangen. Een van hen is de eveneens Spaanse Carlos Garcia, die nu de trainer van Jong Ajax is. Ook deze Garcia komt uit het directe netwerk van Jordi. De twee waren in 2004 allebei speler bij Espanyol. Acht jaar later werd Carlos Garcia door Jordi Cruijff (toen technisch manager) naar Maccabi Tel Aviv gehaald.

Weg bij Ajax

De influx van nieuwe coaches heeft tot gevolg dat Ajax assistent-trainers heeft laten gaan. Dat geldt bijvoorbeeld voor assistent-trainers Denny Landzaat en Kiki Musampa, maar ook voor Paul Nuijten, die het afgelopen jaar zowel Ajax onder 19 als de beloften trainer en ook nog assistent was bij het eerste. Willem Weijs, voormalig trainer van jong Ajax, werd op een van de eerste werkdagen van Cruijff ontslagen.

Niet alle functiewijzigingen kunnen direct gelinkt worden aan het beleid van Cruijff. Het zou natuurlijk ook kunnen dat er voor sommige mensen andere beweegredenen zijn om te vertrekken. Zo vertrokken video-analist Liam Helsloot en keeperstrainer Erik Heijblok omdat ze bij FC Porto aan de slag gaan. Jong Ajax-keeperstrainer Harmen Kuperus gaat bij het eerste van Telstar aan de slag.

Transfers

Als technisch directeur is Cruijff voornamelijk verantwoordelijk voor de samenstelling van de selectie. Zijn eerste slag op de transfermarkt heeft bij inmiddels geslagen. De Braziliaanse linksback Caio Henrique komt voor naar verluidt 10 miljoen euro over van AS Monaco. Ook Spanjaard Jano Monserrate en Marokkaan Fouad Zahouani werden gehaald. Zij gaan in eerste instantie bij Jong Ajax spelen.

Er zijn ook al twee spelers verkocht. Chuba Akpom en Sivert Mannsverk, in 2023 gekocht door oud-td Sven Mislintat, vertrokken nadat ze de afgelopen jaren al verhuurd werden. De verwachting is dat Ajax nog meer spelers gaat verkopen: omdat Cruijff ze niet goed genoeg vindt voor de club, óf omdat ze geld opleverden. Onder meer aanvaller Mika Godts en verdediger Youri Baas kan Ajax naar verwachting voor een flink bedrag verkopen.

Dat geld heeft Ajax nodig als het de selectie verder wil versterken. Naar verluidt is Ajax dicht bij een akkoord voor de huur van Marc-André ter Stegen, de ervaren Duitse keeper die jarenlang bij FC Barcelona onder de lat stond. Ter Stegen heeft nog altijd een contract bij Barcelona, maar is zijn basisplaats al een aantal jaar kwijt.

Het is een ergernis voor weggebruikers: tunnels die gesloten zijn vanwege storingen. Het betekent behoorlijk omrijden door de stad, stilstaand verkeer en extra reistijd. Halverwege het jaar staat de teller van tunnelafsluitingen al ruim boven het aantal van de voorgaande jaren. Wat is er de hand met de Amsterdamse tunnels? De overstap naar een nieuwe verkeerscentrale en achterstallig onderhoud zorgen voor problemen. 

De gemeente Amsterdam onderhoudt vijf tunnels. Dat zijn de IJtunnel, Michiel de Ruijtertunnel, Piet Heintunnel, Spaarndammertunnel en de Arenatunnel. Voor dit verhaal zijn de storingen van deze vijf 'stadstunnels' bekeken. Het onderhoud van de Coentunnel, Zeeburgertunnel en Gaasperdammertunnel ligt namelijk in de handen van het Rijk. 

Voor de gemeentelijke tunnels geldt het streven dat deze minimaal 98 procent van de tijd te gebruiken zijn. De tunnels zijn in principe 24 uur per dag en het hele jaar door geopend voor het verkeer. Dat betekent dat de tunnels ongeveer 8500 uur in het jaar open moeten zijn voor het verkeer.

En die 98 procent beschikbaarheid komt dit jaar in het geding, zo blijkt uit de cijfers. Halverwege het jaar is er al veertig keer een onverwachte stremming geweest van een tunnel. In totaal waren de Amsterdamse tunnels al 80 uur en 26 minuten gesloten voor het verkeer, geplande werkzaamheden niet meegerekend. 

Nu al veel meer dan afgelopen jaren

Kijkend naar de afgelopen jaren, dan springt het aantal tunnelstoringen nu al met kop en schouders erbovenuit. In 2025 ging het om 33 ongeplande sluitingen, in 2024 om 31, in 2023 om 29 en in 2022 maar om 12 sluitingen. Het lage aantal van dat jaar komt voornamelijk omdat de Piet Heintunnel het hele jaar dicht was vanwege de renovatie en ook de Arenatunnel vijf maanden dicht was. 

Maar wanneer gaat een tunnel dicht? Dat geldt voor de gemeente in twee gevallen: bij gepland onderhoud en tijdens storingen. De gemeente heeft per tunnel bepaald hoe vaak er onderhoud moet worden uitgevoerd en doet dat dan van 22.30 uur tot 05.00 uur. De Spaarndammer-, Michiel de Ruijter- en Arenatunnel zijn eens in de twee maanden dicht. De Piet Hein- en IJtunnel gaan elke maand dicht. 

Storingswijs moet een tunnel dicht als een zogenoemde 'veiligheidskritische installatie' uitvalt. Dit om de veiligheid te kunnen blijven garanderen voor het verkeer. Zo'n installatie is namelijk nodig om tijdens een incident in de tunnel, bijvoorbeeld bij een brandend voertuig, de mensen in veiligheid te kunnen brengen.

In een tunnel zitten ongeveer 60 verschillende installaties, waarvan er twintig zijn aangewezen als veiligheidskritisch. Dat gaat dan bijvoorbeeld om de omroepinstallatie, om tunnelgebruikers te kunnen informeren bij een incident, het ventilatiesysteem, dat rook uit de tunnel kan blazen, en de camera's, die de tunnels in de gaten houden.

Veel problemen bij Michiel de Ruijtertunnel

De tunnel die dit jaar het meest voor problemen zorgt, is de Michiel de Ruijtertunnel - die onder het Centraal Station doorloopt. Al negentien keer moest de tunnel (gedeeltelijk) dicht. De IJtunnel en Piet Heintunnel volgen met acht en negen sluitingen. 

De problemen bij de Michiel de Ruijtertunnel komen door de recente aansluiting van de tunnel op de nieuwe verkeerscentrale. De tunnelinstallaties en het ict-netwerk van de tunnels in de stad worden overgeheveld van de oude centrale aan de Dijksgracht naar de nieuwe centrale bij Duivendrecht. De nieuwe aansluiting zorgt voor kinderziektes in de systemen, waardoor de tunnel dicht moet.

Bij de werkzaamheden aan de Spaarndammertunnel, die sinds 24 juni dicht is, wordt de tunnel ook op het nieuwe systeem aangesloten. Of de tunnel na heropening ook vaker dicht moet, is nog afwachten. Vanaf half oktober moet de nieuwe verkeerscentrale volledig in werking zijn voor de tunnels in de stad. De komende periode worden de systemen getest tijdens zogenoemde stille tijden, momenten waarop het rustiger is.

Achterstallig onderhoud

In juni moest de IJtunnel meerdere keren sluiten vanwege problemen. In de tunnel is er sprake van achterstallig onderhoud als gevolg van uitgesteld vervangingsonderhoud. Dat geldt ook voor de Arenatunnel. De apparatuur in de tunnels is verouderd en aan vervanging toe; daardoor ontstaan nu de storingen. 

De IJ- en Arenatunnel krijgen volgend jaar een grote onderhoudsbeurt. De IJtunnel is meer dan een jaar dicht, de Arenatunnel een halfjaar. De verwachting is dat de werkzaamheden veel impact gaan hebben op het verkeer.

Tunnels zijn belangrijke verkeersaders

Want tunnels zijn hele belangrijke verkeersaders voor de stad. Een sluiting van een tunnel zorgt ervoor dat weggebruikers vaak heel wat kilometers moeten omrijden. Zo moet je bij een dichte Piet Heintunnel door de Indische Buurt en over de Amsterdamsebrug omrijden. Dat is ruim 3 kilometer, waarin het verkeer ook vaak vaststaat.

Ook voor de IJtunnel geldt een sluiting voor kilometers omrijden. Om dan Noord vanuit het centrum te bereiken, moet er worden omgereden via de Piet Heintunnel of de Coentunnel, respectievelijk zo'n 12 of 14 kilometer. En moet je bij een sluiting van de Michiel de Ruijtertunnel dwars door het centrum heen om aan de andere kant van het Centraal Station te komen. De drie tunnels zijn dagelijks goed voor zo'n 30.000 voertuigen, dat is heel wat verkeer dat moet omrijden. 

De gemeente probeert daarom sluitingen zo snel mogelijk door te geven via zogenoemde DRIP's (Dynamische Route Informatie Panelen) en via navigatieapps. Maar de gemeente ziet dat de koppelingen niet goed werken en dat navigatiediensten de informatie soms sloom overnemen. Dat zorgt voor weggebruikers die voor dichte slagbomen staan. "We onderhouden daarom continu contact met het Nationaal Dataportaal Wegverkeer om deze problemen via hen op te lossen."

Het AT5 Weer van vrijdag 3 juli gepresenteerd door Wouter vanaf Kraaiennest in Zuidoost.

Het college staat achter de manier waarop het herhuisvestingstraject in de Sinjeur Semeynstraat en Schaapherderstraat is verlopen, schrijft Volkshuisvestingswethouder Zita Pels in een antwoord op schriftelijke vragen van Angelo Delsen (SP). Wel erkent Pels dat het gemeentebeleid voor bewoners soms een "teleurstelling" kan zijn. 

Bewoners van 222 in de Sinjeur Semeynstraat en Schaapherderstraat in de Kolenkitbuurt moesten worden geherhuisvest, vanwege een sloop-nieuwbouwproject. Volgens woningcorporatie zijn de woningen echt aan vervanging toe, maar veel bewoners zijn daar niet blij mee. Toch gaan de plannen door, en: "alle bewoners zijn inmiddels verhuisd naar een passende woning of hebben daarvoor een nieuw huurcontract getekend", schrijft Pels in haar reactie. 

Passende woning

De kous is daarmee echter nog niet af. In het beleid van de gemeente is bij de herhuisvesting namelijk vooral gekeken naar het vinden van een passende vervangende woning. "Passend wonen wil zeggen dat het inkomen van de huurder moet passen bij de huurprijs van de woning. En dat het aantal personen waarmee je verhuist moet passen bij de grootte van de woning", aldus Pels. 

Daarmee is het optimaliseren van de woonwensen van bewoners dus niet altijd de prioriteit. Pels erkent dat dat tot teleurstellingen kan leiden. 

Onder druk

Pels ontkent in haar beantwoording echter wel dat bewoners van de Kolenkitbuurt onder druk zijn gezet om niet-passende woningen te accepteren. Sterker nog, volgens het college zijn alle woningen die zijn aangeboden "passend" en hebben veel bewoners zelfs meerdere aanbiedingen gekregen. 

Daarnaast zegt de wethouder dat er een grote kans is dat alle bewoners die terug willen keren naar hun vertrouwde buurt, dat ook kunnen gaan doen. "Bewoners van het huidige blok krijgen als eerste de mogelijkheid om terug te keren naar de nieuwbouw, dus vóór alle andere Amsterdamse woningzoekenden. Doordat er ruim 160 woningen méér worden gebouwd dan er nu staan, en niet iedereen wenst terug te keren, is de kans groot dat terugkeer daadwerkelijk mogelijk is", aldus Pels.

Om de bewoners toch tegemoet te komen, is met Rochdale besloten om de directe bemiddeling, waarbij woningen uit de eigen voorraad buiten het reguliere aanbod worden aangeboden, te verlengen tot het einde van dit jaar. "De selectie wordt hierbij op woonduur gedaan, waardoor deze woningen als eerste aan seniore bewoners worden aangeboden", schrijft Pels. "Met het verlengen van de directe bemiddeling ontstaat voor bewoners de mogelijkheid om, vanuit een passende woning, alsnog door te zoeken naar een passende woning in de Kolenkit." 

In 2016 hesen Willemijn van Drie en haar vrouw de allereerste regenboogvlag aan de Churchill-laan. In de jaren daarna volgden steeds meer buurtbewoners, maar het aantal vlaggen steeg pas echt nadat er in 2023 achttien vlaggen waren vernield. De Churchill Pride was geboren en wordt sindsdien alleen maar groter en groter.   

Zo zijn er dit jaar ook Pride-vlaggen te zien aan de buitenkant van De Wolkenkrabber aan het Victorieplein. Verder prijkt op het dak van de woontoren een grote Progress-vlag met daarop het logo van de Churchill Pride. Waar de Pride dus begon op de Churchill-laan, doet inmiddels een groot deel van de Rivierenbuurt mee. Vorig jaar hingen er 550 vlaggen.

In 2019 eerste vlag vernield

"Ik voel enorm veel steun als ik al die vlaggen zie. Ik voel me gehoord, ik voel me gesteund, ik voel me veilig", zegt Istvan. Hij is een buurman van Willemijn en een van degenen die een persoonlijk verhaal heeft geschreven dat te lezen is op de website van de Churchill Pride. "Het initiatief door mijn lieve buurvrouw Willemijn om op te komen voor onze vrijheid en bestaansrecht is werkelijk zo sterk en inspirerend geweest dat het ons allemaal dichterbij elkaar heeft gebracht", is in dat verhaal te lezen.

Ook een andere buurman, Rico, heeft een verhaal op de website geschreven. "Zelf ben ik gay, en ik vind altijd al dat we zichtbaar moeten zijn. Want zonder zichtbaarheid wordt er geen rekening met je gehouden. Toen ergens die week de vlag van mijn gevel werd getrokken (het gebeurde op een moment dat ik niet thuis was), was de schok natuurlijk groot." Daarmee doelt hij op 2019, het moment dat zijn vlag vernield werd.

Roze koeken

Rico en Willemijn vertellen dat die vernielingen er alleen maar voor zorgen dat ze meer vlaggen willen ophangen. En daar is de buurt het duidelijk mee eens, getuige het elk jaar groeiend aantal vlaggen. Daarmee groeit ook de Churchill Pride: inmiddels wordt Willemijn geholpen door tien vrijwilligers en sinds 2024 krijgt ze subsidie van het stadsdeel. Bewoners en ondernemers uit de buurt die een Pride- of Progress-vlag willen ophangen kunnen aanstaande zaterdag en volgende week zaterdag gratis een vlag ophalen bij het buurtteam. 

Hoewel er nu al flink wat vlaggen hangen, start de Churchill Pride officieel pas op 8 juli. Onderdeel van de Pride is de Roze Koeken Party: een buurtfeest waar roze koeken worden geserveerd. Dat is op 17 juli.

Er zijn bij de gemeente Amsterdam en de politie voorafgaand aan de heftige explosie in Osdorp geen specifieke meldingen binnengekomen over verdachte activiteiten in de kelderboxen. Dat zegt burgemeester Halsema in Het Gesprek met de Burgemeester op AT5. Hoewel buurtbewoners aangeven wel degelijk aan de bel te hebben getrokken, stelt Halsema dat er na een grondige controle op specifieke trefwoorden geen signalen zijn gevonden die de ramp hadden kunnen voorkomen.

Bijna een maand geleden vond er een zware explosie plaats in de Wildemanbuurt in Nieuw-West. De klap in een gebouw vlak bij een flat veroorzaakte enorme schade, honderden omwonenden moesten tijdelijk hun woningen verlaten. In het gebouw zat onder meer een sportschool. Zeven personen raakte gewond, waarvan enkelen zwaar letsel opliepen. Het Openbaar Ministerie liet eerder al weten dat in de kelderboxen voorbereidingen werden getroffen voor het maken van explosieven, vermoedelijk bedoeld voor plofkraken. 

"Dit was wel waar wij bang voor waren", vertelt Halsema over de angst die al langer in de stad leeft voor een dergelijk incident. Volgens de burgemeester had het drama wel veel slechter kunnen aflopen als de explosie op een ander tijdstip had plaatsgevonden, bijvoorbeeld wanneer er meer mensen aanwezig waren geweest in de sportschool.

Na de explosie uitten diverse buurtbewoners hun frustratie en claimden dat zij vooraf meldingen hadden gedaan over verdachte zaken in de kelderboxen. Halsema weerspreekt echter dat er bruikbare informatie is binnengekomen bij de instanties. Zij legt uit dat de gemeente, de politie en Meld Misdaad Anoniem alle systemen hebben nagelopen op relevante steekwoorden, maar dat hieruit niets concreets naar voren is gekomen. Het onderzoek daarnaar loopt overigens nog wel door.

De burgemeester nuanceert de beweringen van de bewoners door te wijzen op het karakter van de meldingen. "Als bewoners overlast hebben gemeld of bewoners hebben gemeld dat lampen het niet doen, dan zijn dat geen meldingen die kunnen voorkomen dat er een explosie plaatsvindt", legt Halsema uit. Ze zegt dat de politie direct in actie komt als er wél specifieke signalen zijn over de aanwezigheid van explosieven of voorbereidingshandelingen.

Zwijgcultuur

Halsema stelt verder dat het in bepaalde delen van de stad lastig kan zijn te melden door een heersende zwijgcultuur, die soms versterkt wordt door hardnekkige misdaadproblemen of oude familielijnen waar loyaliteit aan elkaar boven de wet gaat.

Om de veiligheid in de toekomst beter te waarborgen, wil de burgemeester kritisch gaan kijken naar het beheer van de kelder- en garageboxen in de stad. Ze is van mening dat deze ruimtes in principe alleen aan de daadwerkelijke bewoners van de panden verhuurd zouden moeten worden om illegale onderverhuur tegen te gaan. "Ik heb geen behoefte om kritiek op de woningcorporaties te hebben, maar ik wil wel met ze in gesprek om te kijken of we daar meer actie op kunnen ondernemen", besloot Halsema.

Bekijk hierboven het hele Gesprek met de Burgemeester, waarin Halsema ook ingaat op Keti Koti en de drukke zomer in de stad.

Na zestien jaar in de Amsterdamse politiek is Jan-Bert Vroege (D66) gisteravond geïnstalleerd als wethouder in Almere. Hij krijgt daar economie, hoger onderwijs, innovatie, kunst & cultuur en de herontwikkeling van het stadscentrum in zijn portefeuille. Vandaag was - na een zeer korte nacht - zijn eerste werkdag.

Het is laat geworden afgelopen nacht. Na zijn installatie als wethouder was er nog een klein feestje. "Ik lag om half drie in bed", bekent Vroege, die na een paar uurtjes slaap een hotel in Almere komt uitlopen. Een huis heeft hij nog niet gevonden in de jongste stad van Nederland.

Het is vanaf het hotel tien minuten lopen naar het stadhuis. Veel mensen zijn er nog niet op straat. Maar vergis je niet, zegt Vroege. "Almere is echt een hele jonge, dynamische stad. Een heel andere stad dan Amsterdam. Een stad met weinig verleden, maar met heel veel toekomst. Almere heeft niet het imago dat het de meest sexy stad van Nederland is, maar de bewoners wonen hier graag."

Vroege begon in 2010 als deelraadslid in Amsterdam-Oost, zat in de gemeenteraad, en keerde vier jaar geleden terug naar Oost als bestuurder. Hij vond dat politiek minder in de Stopera bedacht moest worden, maar juist meer in de stadsdelen, dicht bij de mensen. Hij maakte zich hard voor meer groen in de stad, verkeersveiligheid en een veilige en inclusieve openbare ruimte.

De portefeuille toekomst

Nu moet hij in Almere aan de bak als wethouder met een volle portefeuille. "Ik heb het zelf samengevat als de portefeuille Toekomst. Het is economie, werkgelegenheid, innovatie, maar ook het hoger beroepsonderwijs. Oftewel werkgelegenheid voor nu en in de toekomst. Want er moet ook gewoon geld verdiend worden om al die huizen die mensen hier gekocht hebben te kunnen betalen. Het gaat ook over klimaat, energie en duurzaamheid. We hebben afgelopen weekend kunnen ervaren wat de impact is van die klimaatveranderingen en ook deze stad moet daarop worden voorbereid."

Voor Vroege was er in stadsdeelbestuur in Oost geen plek meer, omdat D66 daar haar bestuurszetel heeft opgegeven. Maar dat is niet de reden voor zijn vertrek naar Almere, zegt hij. "Nee, zeker niet. Ik heb al ruim voor de verkiezingen een sollicitatiebrief geschreven naar D66 in Almere. Het was een bewuste keuze. Er zijn veel nieuwe, jonge politici in Amsterdam. Een nieuwe generatie. Dan moet je als je al zo lang rond hebt gelopen als ik ook een keertje plaatsmaken."

Op zijn eerste werkdag schuift Vroege met de burgemeester en de andere wethouders aan voor de eerste vergadering. Verder is het vooral handjes schudden, taart eten en wat praktische zaken regelen. "Ik krijg vandaag een toegangspasje van het stadhuis, een telefoon en een e-mailadres. En nu ga ik aan het werk. Dankjewel AT5, dankjewel Amsterdam."

Na negen maanden gaat het Alexanderplein vandaag weer open voor verkeer. En daar is de buurt blij mee, want het project had veel impact. Het Verkeer gaat langs terwijl de laatste werkzaamheden worden uitgevoerd. Zo moeten er tientallen afzethekken worden weggehaald en komt er nog een rode deklaag op het asfalt. 

''Oh echt? Daar ben ik superblij mee, want dit is niet te doen'', reageert een buurtbewoner als we haar vertellen dat het plein weer opengaat voor verkeer. ''Opgelucht en blij, het heeft heel lang geduurd, langer dan verwacht. En ik heb uitgekeken naar het moment dat het zover is'', reageert de eigenaar van een koffiezaak op het plein.

Veel impact

''Ik denk dat iedereen heel blij is dat we nu bijna klaar zijn'', vertelt omgevingsmanager Marije Mook. ''Het project had een behoorlijke impact voor de bewoners en ondernemers en iedereen die normaal deze route gebruikt met de auto, fiets of tram. En we hadden wat tegenvallers helaas, onder andere heel koud en heel warm weer en een spoedreparatie aan de Schelvisbrug.''

Begin oktober vorig jaar zijn de onderhoudswerkzaamheden van start gegaan. ''Eerst hebben we de kabels en leidingen vernieuwd, het tramspoor is volledig vernieuwd, de tramhaltes zijn voor iedereen toegankelijk gemaakt en daarna is er nieuw asfalt aangebracht'', legt Mook uit. Hierbij is er meer ruimte gemaakt voor fietsers. 

Voordat het plein weer opengaat worden eerst nog de hekken weggehaald.  ''Het zijn er zo'n 250'', vertelt één van de mannen die hiermee bezig is. ''Ze gaan nu naar de zaak toe. Daar worden ze schoongemaakt en de kapotte worden eruit gehaald. En dan worden ze weer opnieuw gebruikt.''

Het Alexanderplein gaat dus vanaf vandaag, vrijdag 3 juli, weer open voor auto- en fietsverkeer. De werkzaamheden op de naastgelegen Sarpahistraat zijn nog niet klaar. ''Daar werken we nog tot in september aan de aanleg van een fietsstraat richting de Czaar Peterstraat en het vernieuwen van de stoep'', sluit Mook af.

Sabine zal waarschijnlijk nooit weten wie verantwoordelijk is voor het vallende blok waardoor ze haar nek brak. En na de vernielingen van meerdere regenboogvlaggen werd de Churchill Pride alleen maar groter en groter.

De gemeente heeft afgelopen jaar 1836 woningen, die leeg stonden of illegaal werden gebruikt, weer bewoonbaar gemaakt. Dat schrijft verantwoordelijk wethouder Zita Pels (Volkshuisvesting) in een brief aan de gemeenteraad. Volgens de wethouder zijn de resultaten het gevolg van een streng handhavingsbeleid op leegstand en een verbeterde samenwerking met de woningcorporaties.

"Amsterdammers weten de meldpunten van de gemeente goed te vinden, en daarnaast werken we nu intensiever samen met corporaties", schrijft Pels. Amsterdammers hebben vorig jaar vaker meldingen gemaakt van woonfraude en woningkwaliteit, dat aantal ging van 3429 meldingen in 2024 naar 4007 meldingen in 2025.

Vast systeem

Van de 1836 woningen die weer bewoonbaar waren, stonden er 1024 leeg. Omdat de woningcorporaties leegstand nu via een vast systeem kunnen melden, zouden de toezichthouders tegenwoordig ook sneller kunnen ingrijpen. In 2025 werden daardoor meer dan vijfduizend huisbezoeken uitgevoerd, dat is een stijging ten opzichte van 2024. Een gevolg daarvan is dat in 1024 woningen de leegstand is stopgezet.

Daarnaast zijn ook 591 corporatiewoningen bevrijd van oneigenlijk gebruik, zoals illegale onderhuur, illegale hotels of hennepkwekerijen. "151 woningen zijn verbeterd op gebied van onderhoud en duurzaamheid, zoals het oplossen van vocht en schimmel", schrijft de wethouder.