De Thaise oud-premier Thaksin Shinawatra is weer op vrije voeten. Thaksin werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van een jaar voor corruptie, maar is na acht maanden op borgtocht vrijgelaten. Vanochtend werd hij door enkele honderden aanhangers opgewacht bij de gevangenis in Bangkok.

Zijn drie kinderen, onder wie oud-premier Paetongtarn Shinawatra, en andere familieleden kwamen hem ophalen uit de gevangenis. Ook bij zijn huis in Bangkok stonden aanhangers en pers hem op te wachten. Op vragen van journalisten antwoordde hij door het open raampje van zijn auto: "Ik was in winterslaap, ik kan me niets herinneren."

De 76-jarige Thaksin was premier van Thailand van 2001 tot 2006, toen hij via een militaire coup werd afgezet. Hij was op dat moment in het buitenland en bleef in zelfverkozen ballingschap om een gevangenisstraf te ontlopen. Hij vreesde voor politieke vervolging.

Machtsmisbruik

Thaksin was de eerste gekozen premier van Thailand die zijn termijn van vier jaar volmaakte. Hij was populair bij het armere deel van de bevolking, vooral in het landelijke noorden en noordoosten, vanwege zijn gezondheidspolitiek en de aanleg van wegen in dunbevolkte gebieden.

Maar zijn populariteit en zijn soms autoritaire manier van doen leidden tot grote verwijdering tussen zijn aanhang en de stedelijke bevolking, koningsgezinden en het leger.

De oud-premier werd beschuldigd van machtsmisbruik, het misbruiken van zijn positie voor zijn eigen zakelijke belangen en het illegaal toestaan van een staatsloterij die de staat verlies opleverde.

Na zijn val raakte Thailand in een politieke crisis die bijna twintig jaar duurde. Thaksins partij probeerde nog wel een paar keer terug aan de macht te komen.

Enkelband

Thaksin werd uiteindelijk bij verstek veroordeeld. In 2023 keerde hij terug naar Thailand, waar hij aanvankelijk tot acht jaar cel werd veroordeeld. De straf werd door koning Maha Vajiralongkorn teruggebracht tot een jaar en hij mocht zijn straf uitzitten in een suite in het politieziekenhuis in Bangkok. Na zes maanden kwam hij vrij.

Na protesten tegen deze voorkeursbehandeling oordeelde het hooggerechtshof vorig jaar dat hij toch naar de gevangenis moest.

Het ministerie van Justitie stemde er vorige maand mee in om hem op borgtocht vrij te laten vanwege goed gedrag, zijn leeftijd en de geringe kans dat hij dezelfde strafbare feiten opnieuw zal plegen. De komende vier maanden moet hij thuisblijven met een elektronische enkelband en regelmatig contact hebben met reclasseringsambtenaren.

Het onderzoek naar de vermiste studente Tanja Groen wordt gesloten. DNA-onderzoeken, tips en grote zoekacties hebben de afgelopen jaren niets opgeleverd. "We betreuren het ten zeerste dat we deze zaak niet hebben kunnen oplossen", staat in een verklaring van de politie.

Tanja Groen verdween in 1993 tijdens de introductieweek van de Universiteit Maastricht. De 18-jarige studente was na een feest op de fiets gestapt, maar kwam nooit aan bij haar studentenkamer in het dorp Gronsveld.

Ondanks jarenlang onderzoek is nog steeds niet duidelijk wat er met Groen is gebeurd. Ook haar fiets en spullen zijn nooit teruggevonden. "Dat Tanja nooit is gevonden, is natuurlijk onaanvaardbaar", zegt officier van justitie Dave Mattheijs. "Ik heb steeds de hoop gehad dat we Tanja zouden vinden."

Tip van gevangene bleek onjuist

Vorige maand meldde onder meer De Limburger dat een Belgische gevangene mogelijk meer wist over de verdwijning van Groen. Hij zou hebben verklaard dat Groen is ontvoerd en vermoord. Ook zou hij een dader en een mogelijke begraafplaats van Groen hebben genoemd.

De politie bevestigt dat het coldcaseteam informatie van een gedetineerde heeft gekregen. "Na uitgebreid onderzoek is vastgesteld dat deze informatie niet aannemelijk is en in elk geval gedeeltelijk onjuist." Daarom is op de genoemde begraafplaats geen grote zoekactie gestart.

De afgelopen jaren zijn er meerdere grote zoekacties geweest. Zo is in 2020 op een begraafplaats in Maastricht een graf doorzocht. Een jaar later werd onderzoek gedaan op drie plekken op de Strabrechtse Heide bij Geldrop.

In 2021 kreeg de zaak opnieuw aandacht door Stichting De Gouden Tip, opgericht door misdaadverslaggever Peter R. de Vries. Er werd 1 miljoen euro uitgeloofd. Het coldcaseteam van de politie kreeg zo'n duizend tips, maar die hebben niet tot een doorbraak geleid.

"Heel veel tips, hoe groot of klein ook, zijn onderzocht. Duizenden uren mankracht, niet alleen van politie en Openbaar Ministerie, maar ook van andere organisaties, zitten in het onderzoek", zegt Hans Spronck van het coldcaseteam.

'Uitermate moeilijke beslissing'

Officier van justitie Dave Mattheijs zegt dat er met de ouders van Tanja Groen is gesproken over de keuze om de zaak te sluiten. Hij noemt het een "uitermate moeilijke beslissing", maar zegt dat alles is onderzocht. "Ik heb steeds de hoop gehad dat we Tanja zouden vinden."

"Uiteindelijk moet je beslissen om te stoppen. Er zijn ook nog andere zaken die aandacht verdienen", zegt Spronck. Als er in de toekomst toch nog concrete informatie komt, kan er opnieuw onderzoek worden gedaan.

Het kabinet komt met ongeveer 40 miljoen euro om de haven van Terschelling en de weg ernaartoe op te knappen. Minister Karremans van Infrastructuur heeft dat bekendgemaakt op het Waddeneiland.

De minister benadrukt dat gemeente en provincie een ongeveer even groot bedrag moeten inleggen. De gemeente Terschelling had eerder al 15 miljoen euro toegezegd.

Kade in het water

Sinds een jaar is de oostkant van de haven afgesloten vanwege zinkgaten. Ook de werkhaven wordt op dit moment niet gebruikt. Volgens de gemeente is de 56 jaar oude kade in zo'n slechte staat dat de veiligheid niet meer te garanderen is.

Karremans trekt nu de portemonnee "omdat het niet anders kan", zegt hij. "Je zit met een kade die in het water valt als we niks doen."

'Net op tijd'

De centrale toegangsweg Willem Barentszkade is in zo'n slechte staat dat de gemeente er rekening mee houdt dat de weg in de zomer afgesloten moet worden voor bussen en vrachtauto's. De haven is van groot belang voor het eiland, omdat Terschelling via de haven wordt bevoorraad, bijvoorbeeld met voedsel en bouwmaterialen.

Volgens minister Karremans komt de financiering net op tijd om sluiting van de haven te voorkomen. "Het scheelt niet heel veel."

In het Vondelpark in Amsterdam is vanochtend het verbod op fatbikes ingegaan. De komende twee weken krijgen overtreders nog een waarschuwing, daarna riskeren bestuurders van fatbikes met dikke banden een boete van 115 euro.

Het verbod wordt gehandhaafd door boa's en geldt voor alle fatbikes met trapondersteuning en banden dikker dan 7 centimeter, schrijft stadszender AT5. Bij de ingangen van het park komen verbodsborden.

Er is ook bewegwijzering voor alternatieve routes. Wie toch het park in rijdt, kan een boete van 115 euro krijgen. Kinderen tussen de 12 en 16 jaar betalen de helft.

Eerste locatie in de stad

In februari stemde een meerderheid in de gemeenteraad voor het invoeren van een fatbikeverbod op drukke plekken in de stad. Het Vondelpark wordt de eerste locatie, omdat het er druk is en er veel meldingen zijn gedaan bij gemeente en politie van overlast door fatbikes.

Het fatbikeverbod komt er met een aanpassing van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Volgens diezelfde regeling is sinds 2017 de bierfiets verboden in de stad.

De komende maanden onderzoekt de gemeente Amsterdam het effect van het fatbikeverbod. Daarna wordt besloten of het verbod ook op andere plekken in de stad kan worden ingevoerd.

In Enschede geldt sinds maart een verbod op fatbikes in de binnenstad. Die stad kwam als eerste in Nederland met een dergelijk verbod, bedoeld om de overlast te beperken. Ondertussen overwegen ook andere gemeenten een fatbikeverbod.

Ook minister wil fatbikes aanpakken

Amsterdam vroeg als sinds 2024 om maatregelen vanuit Den Haag, maar de gemeente besloot later om het heft in eigen handen te nemen. Minister Karremans van Infrastructuur kondigde vorige maand aan toch met een strengere, landelijke aanpak te komen.

Karremans maakte bekend dat hij een wettelijke basis wil voor fatbikevrije zones, zoals Amsterdam dus al heeft gedaan in het Vondelpark. Ook wordt er gekeken naar een helmplicht en minimumleeftijd.

Wat die leeftijd gaat worden, is nog niet bekendgemaakt. Er wordt gedacht aan 12, 14 of 16 jaar. Ook is nog niet duidelijk wanneer de maatregelen moeten ingaan.

Als het kabinet niet binnen twee weken de plannen voor bezuinigingen in de sociale zekerheid van tafel haalt, volgen er acties. Met dat ultimatum komen vandaag de drie vakbonden FNV, CNV en VCP.

Ze eisen dat bezuinigingen op de werkloosheidsverzekering WW en de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA en de extra verhoging van de AOW-leeftijd van tafel gaan. Als dat niet voor 30 mei gebeurt, volgen er acties.

Het kabinet-Jetten wil ingrijpen in de sociale zekerheid. Volgens het kabinet is dat nodig om de uitkeringen betaalbaar te houden. Bij het kennismakingsgesprek tussen het kabinet en de vakbonden liepen de bonden weg. Dit ultimatum en het dreigen met acties komt hier nu vandaag bij.

'Botte bijl'

Volgens FNV-voorzitter Hans Spekman heeft overleg nu geen zin: "Zolang de plannen niet van tafel zijn, gaan wij niet met het kabinet in gesprek over het regeerakkoord. De rekening van alle plannen van dit kabinet komen eenzijdig terecht bij werkenden, gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden."

Ook andere vakbonden willen vooralsnog niet praten. "Het kabinet-Jetten gaat flink tekeer met de botte bijl", zegt CNV-voorzitter Hans van den Heuvel. De Vakcentrale voor Professionals (VCP) heeft het over een "bom in de polder", aldus voorzitter Nic van Holstein.

Hoe eventuele acties eruit gaan zien is nog niet duidelijk. De vakbonden zeggen dat stakingen en werkonderbrekingen niet worden uitgesloten. In ieder geval zou het dan gaan om landelijke acties, staat in de gezamenlijke persverklaring van de bonden: "Dit zal grote delen van Nederland raken."

Werkloosheid en arbeidsongeschiktheid

Het kabinet is van plan om de werkloosheidsuitkering, de WW, te verkorten. Wie nu wordt ontslagen kan rekenen op een uitkering voor maximaal twee jaar, afhankelijk van hoelang iemand ergens heeft gewerkt. Het gaat om 75 procent en later 70 procent van het laatstverdiende salaris. Het kabinet wil dat de WW voortaan maximaal voor één jaar wordt uitgekeerd, maar dan wel met een hoger bedrag.

Volgens de bonden staat de bezuiniging op de WW "haaks op die eerder gezamenlijk ingezette koers". Ze verwijzen naar eerder advies van Sociaal Economische Raad. Daarin staat dat een ruime werkloosheidsuitkering werkzoekenden rust geeft om nieuw werk te zoeken.

Daarnaast wil het kabinet arbeidsongeschiktheidsstelsel op de schop gooien. Al lange tijd zijn er zorgen over lange wachtlijsten voor de beoordeling of iemand wel of niet arbeidsongeschikt is, over toegenomen instroom en over fouten bij het berekenen van de hoogte van de uitkering.

Naast het vereenvoudigen van het systeem wil het kabinet ook bezuinigen op de WIA, met name op de uitkering van volledig arbeidsongeschikten. Er valt wel degelijk te praten over het aanpassen van het systeem, zeggen de vakbonden, maar de aangekondigde bezuiniging op de uitkering is niet acceptabel.

AOW

Ook zijn de vakbonden fel tegen het sneller laten stijgen van de AOW-leeftijd. Daarbij verwijzen ze naar het Pensioenakkoord uit 2019. Daarin werden afspraken gemaakt over het stelsel voor aanvullende pensioen, maar ook over de ouderdomsuitkering AOW. Die zou wat minder hard stijgen.

Dat het kabinet nu toch de AOW-leeftijd wil laten stijgen, zien de bonden als een schending van dat akkoord. Wel heeft minister Vijlbrief van Sociale Zaken Vijlbrief inmiddels aangegeven dat geen haast te hebben met deze maatregel.

Israël wil Palestijnen die verdacht worden van betrokkenheid bij de terreuraanval uit oktober 2023 voor een speciaal militair tribunaal brengen. De ongeveer 300 Palestijnen kunnen dan onder meer worden aangeklaagd voor genocide, schrijft The Times of Israël. Het tribunaal zal de doodstraf kunnen uitspreken.

Het Israëlisch parlement zal het wetsvoorstel waarschijnlijk vandaag nog goedkeuren, schrijven Israëlische media. Een ruime meerderheid is voor. "Het is ons gelukt om grote overeenstemming in het parlement te bereiken", zei minister Levin van Justitie bij de presentatie van wetsvoorstel.

Behalve voor genocide kunnen de verdachten worden aangeklaagd voor het schaden van de Israëlische soevereiniteit, het veroorzaken van oorlog, hulp aan de vijand in oorlogstijd, seksueel geweld en terrorisme.

Bij die presentatie was ook de voorzitter van de juridische commissie van het parlement, Simcha Rothman. Hij noemt de nieuwe wet een duidelijke boodschap aan de vijanden van Israël. Volgens minister Levin voldoet hij aan de voorwaarden die de internationale gemeenschap stelt en zal hij met name op goedkeuring van de Amerikanen kunnen rekenen.

Kritiek

Vanuit Israël klinkt ook kritiek. Niet op het straffen van Palestijnen die betrokken zijn bij 7 oktober, maar om andere redenen. Er zijn mensen die bang zijn dat Israël zich met het opleggen van de doodstraf internationaal nog verder zal isoleren.

Er zijn ook mensen die vinden dat de normale rechtspraak deze mensen ook kan berechten. Daar is geen tribunaal voor nodig, zeggen zij. En er zijn mensen die zich zorgen maken over de benoeming van de leden van het tribunaal - dat zou rechtsreeks door de minister gebeuren.

Aan Palestijnse kant richt de kritiek zich op de ruime definities en het feit dat veel mensen nu al heel lang in Israël vastzitten zonder ook maar een aanklacht gehoord te hebben. Bovendien vinden veel Palestijnen dat juist Israël zich schuldig maakt aan genocide. En dan is er nog de bepaling in de wet dat de kosten voor de advocaten van de verdachten voor het tribunaal worden ingehouden op geld dat bedoeld is voor het Palestijnse bestuur op de de bezette Westelijke Jordaanoever.

De NOS maakte in december 2023 deze video over wat er op die 7 oktober gebeurde:

Het tribunaal moet plaatsvinden in Jeruzalem. Wanneer is nog niet bekend. Een speciale commissie moet de zittingen voorbereiden. Die zijn deels openbaar. De beelden zullen op tv in internet worden uitgezonden.

In Israël is de doodstraf pas twee keer ten uitvoer gebracht. De laatste keer was in 1962 bij de Duitse oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann. Hij stierf door ophanging.

Het parlement ging in maart al akkoord met de invoering van de doodstraf op de Westelijke Jordaanoever voor moord met een terroristisch motief. Mensenrechtenorganisaties noemden die wet racistisch, omdat die in de praktijk alleen voor Palestijnen zal gelden.

7 oktober

7 oktober 2023 vielen gewapende Palestijnse terroristen vanuit Gaza dorpen en een muziekfestival in Israël aan. Bij de aanslagen werden meer dan 800 burgers en 300 militairen omgebracht. Ook werden vrouwen verkracht. De terroristen ontvoerden 251 Israëliërs naar Gaza, van wie maar een deel levend naar Israël terugkeerde.

De bijna drie jaar durende Gazaoorlog die daarna uitbrak, heeft aan meer dan 70.000 Palestijnen het leven gekost. Diverse mensenrechtenorganisaties, genocideonderzoekers, juristen en buitenlandse politici noemen Israëls aanvallen op de Gazastrook genocide of genocidaal. Ze wijzen daarbij niet alleen op het doden van tienduizenden Palestijnen, maar ook op de verdrijving van burgers en het vernietigen van scholen, ziekenhuizen, landbouwgrond en andere bestaansbronnen.

Er zijn geen aanwijzingen dat bij tankstations de gemiddelde winstmarges zijn gestegen door de oorlog in Iran, zegt de Autoriteit Consument en Markt. Vooral bedrijven die olie oppompen en raffineren maken nu meer winst door de gestegen olieprijs.

Sinds de oorlog tussen Amerika en Iran is de olieprijs gestegen van zo'n 70 dollar per vat naar 118 dollar op het hoogtepunt. Vandaag kost een vat iets minder dan dat, zo'n 105 dollar. Door blokkades kan er veel minder olie geëxporteerd worden door landen rondom de Perzische Golf.

Vanwege de situatie houdt de ACM de komende tijd in de gaten wie profiteert in de keten, van opgepompte olie tot het tanken bij een benzinestation. "De gestegen brandstofprijzen raken alle bedrijven en huishoudens direct in de portemonnee", zegt ACM-voorzitter Martijn Snoep.

Voor de oorlog was de gemiddelde adviesprijs van benzine 2,28 euro, nu is dat 2,62. Voor diesel steeg de prijs van 2,08 naar 2,51 euro. "Daarom is het belangrijk om transparant te maken hoe de prijsontwikkelingen van ruwe olie in de brandstofketen doorwerken en waar winstmarges zijn gestegen."

Miljardenwinsten oliemaatschappijen

Uit de monitor blijkt dat de prijs van ruwe olie in euro's is gestegen met zo'n 70 procent. "Het is niet aannemelijk dat de kosten van olieproductie in dezelfde mate zijn gestegen als de prijzen", aldus de ACM. En dus stijgen de winstmarges van oliemaatschappijen. Vorige week rapporteerden die dan ook hogere winsten. Zo maakte Shell in de eerste drie maanden van dit jaar 4,8 miljard euro winst, fors meer dan een kwartaal eerder.

Ook bedrijven die ruwe olie verwerken tot diesel, kerosine en benzine lijken nu te profiteren. "Raffinaderijen lijken momenteel hogere marges te behalen op diesel en kerosine, hoewel de marges op benzine lager liggen. Dit onderstreept dat ontwikkelingen binnen de keten niet uniform zijn en per product en bedrijf kunnen verschillen", aldus de ACM.

Tankstations

Tankstations worden geconfronteerd met hogere inkoopprijzen en rekenen deze door in hun verkoopprijzen aan consumenten, ziet de ACM. Zij lijken dus niet te profiteren van de hogere prijzen. "De beschikbare gegevens geven op dit moment geen aanwijzingen van hogere gemiddelde winstmarges bij pomphouders. Wel lijken marges sterker te schommelen dan vóór de oorlog in Iran."

De autoriteit heeft in het verleden al wel gezien dat dalende olieprijzen minder snel worden doorgegeven aan consumenten dan stijgende prijzen. Omdat de olieprijs nu nog niet echt aan het dalen is, kan dat effect nog niet onderzocht worden.

De ACM gaat dit wel goed in de gaten houden zodra de olieprijs substantieel gaat dalen. De komende tijd zal de ACM minimaal maandelijks met een analyse komen van de ontwikkelingen op de brandstofmarkt.

De plek waar The Beatles hun allerlaatste concert gaven is vanaf volgend jaar te bezichtigen door het publiek. Als het voormalige hoofdkantoor van hun platenlabel opengaat als museum, zal ook het dak van hun beroemde Rooftop Concert te bezoeken zijn.

De website van de band kondigde vandaag aan dat 3 Savile Row, in het hart van Londen, in de loop van 2027 opengaat. Het project wordt aangeprezen als "zeven verdiepingen vol nooit eerder geziene archieven, wisselende tentoonstellingen, een reconstructie van de opnamestudio in de kelder en het beroemde platte dak".

Het is nog niet bekendgemaakt wanneer precies de opening is of hoe duur de kaartjes zijn.

Paul McCartney noemt het een goed alternatief voor de beroemdste Beatles-bestemming van Londen, de studio van Abbey Road. "Daar kun je niet naar binnen en het verkeer stoort zich aan alle opstoppingen", zegt hij tegen de BBC over het zebrapad waar fans de plantenhoes nadoen. "Hier kun je het dak op gaan en doen alsof je een Beatle bent."

Geruzie

The Beatles kochten het pand in 1968 als hoofdkwartier van hun muzieklabel Apple. Begin 1969 nam de groep hier een groot gedeelte van hun laatste album op: Let it be. Eerdere sessies in de Twickenham-studio waren op ruzie uitgelopen en George Harrison had zelfs enige tijd de band verlaten.

In de kelder van 3 Savile Row, in het hippe modedistrict van de Britse hoofdstad, hervond de band het enthousiasme. Er werd besloten de opnames officieel af te sluiten met liveopnames van enkele nieuwe nummers op het dak van het gebouw. Het leidde op 30 januari 1969 tijdens de lunchpauze tot een grote toeloop rond het gebouw van belangstellenden die nummers als Get Back en Don't let me down wilden horen.

Omwonenden klommen zelfs op de daken om te kijken:

Vanwege het rumoer kwamen uiteindelijk politieagenten aan de voordeur om de opnames na 42 minuten stil te leggen. De Beatles zagen dat als het ideale einde voor hun film Get Back, waarin het opnameproces van het album was gevolgd. "Laat ze me maar wegslepen", was de houding van drummer Ringo Starr. "Dat was pas een dramatisch einde geweest, maar die verdraaide smeris wilde me maar niet wegslepen."

Het afwerken van het album zou nog ruim een jaar duren, in de tussentijd viel de band definitief uiteen. 3 Savile Row sloot de deuren in 1972 voor een renovatie, maar zou nooit meer opengaan als studio. In het pand zou later een kledingzaak worden gevestigd, de studio in de kelder werd een opslagruimte.

"We hebben een hoop bijzondere herinneringen aan deze plek, met name het dak", zegt Paul McCartney nu in de aankondiging dat het pand opengaat. "Er zijn heel indrukwekkende plannen en ik kan niet wachten tot we die aan iedereen kunnen laten zien."

"Het is eigenlijk een soort thuiskomen", valt Starr, de andere nog levende Beatle, hem bij.

Huidig Apple-baas Tom Greene voorspelt dat het een populaire bestemming gaat worden voor Beatles-liefhebbers. "Elke dag staan hier fans voor de deur om foto's van buiten te nemen, maar vanaf volgend jaar mogen ze ook binnenkomen en alle zeven verdiepingen van dit iconische gebouw ontdekken."

Premier Jetten moet de komende dagen in het Caribisch deel van Nederland op eieren lopen. Toen hij in 2023 als klimaatminister de eilanden bezocht, erkende hij dat ze uitzonderlijk hard worden geraakt door klimaatverandering. Nu hij premier is, ligt elk woord van hem en de Nederlandse regering over klimaatverandering op Bonaire meer dan ooit onder een vergrootglas.

Niet alleen Jettens functie is veranderd, ook de discussie tussen de Nederlandse Staat en de eilanden over klimaatverandering is veranderd. De rechter in Den Haag oordeelde begin dit jaar dat Nederland meer moet doen om Bonaire te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Die zaak werd aangespannen door Greenpeace.

Nederland accepteert die uitspraak niet en gaat in hoger beroep. Op Bonaire werd de uitspraak van de Nederlandse rechter juist met gejuich onthaald, vooral door bestuurders en natuurbeschermers.

Huizen verstevigen

"Zie je dat dak daar, dat iets uitsteekt? Dat kan bij een storm zo wegwaaien", zegt Nolly Oleana, lopend door een wijk in Kralendijk, de hoofdstad van Bonaire. De oud-gezaghebber van Bonaire schreef in een rapport wat er nodig is om Bonaire klaar te maken voor een veranderend klimaat. De opdracht daarvoor kreeg hij van onder anderen toenmalig klimaatminister Jetten.

"Normaal gesproken trekken de zwaarste tropische stormen niet over Bonaire, maar doordat het klimaat verandert kan dat toch gebeuren", zegt Oleana. "Die stormen trekken steeds verder naar het zuiden, naar Bonaire. De huizen hier zijn daar nooit op gebouwd en moeten eigenlijk worden verstevigd."

Maar, zegt Oleana, de meeste Bonairianen hebben helemaal geen geld om hun huis te verstevigen. "Dat betekent dat je steun moet hebben van anderen. Daar vind ik dat de overheden een manier moeten zoeken. En dan heb ik het zowel over de lokale overheid als over de Nederlandse overheid."

Die zorgen van bestuurders als Oleana lijken veel minder te leven bij Bonairianen die zich niet professioneel met klimaatproblemen bezighouden. Bij een supermarkt waar veel Bonairianen komen, worden vooral schouders opgehaald als het over klimaatverandering gaat.

De meeste mensen hebben nog nooit van de Greenpeace-zaak gehoord en klimaatproblemen op Bonaire relativeren ze. "Soms is het een beetje te warm, soms moet het meer regenen, maar ik heb niet echt het idee dat het anders is dan vroeger", zegt een vrouw die met haar dochter de boodschappen komt doen voor het avondeten. "God zal niet toestaan dat de zee binnenkomt", zegt een ander.

Maar de hoogste bestuurder van het eiland zegt dat de problemen wel degelijk spelen. "Ik was zeer verheugd met de Greenpeace-uitspraak", zegt John Soliano, als gezaghebber de hoogste bestuurder op het eiland. In zijn contacten met Nederland voelt hij vaak dat voor politici hier de problemen op Bonaire niet het belangrijkst zijn in hun agenda. Dat geldt ook voor klimaatproblemen.

"Heel veel mensen denken: Bonaire, dat is Caribisch Nederland. Nee, Bonaire is Nederland. Als Breda onder water dreigt te lopen, dan stellen we ons niet de vraag waarom Nederland zou moeten helpen. Dan is het vanzelfsprekend dat er wordt opgetreden. Zo moet je ook naar Bonaire kijken."

Wat er dan nodig is? Oleana laat dat op verschillende plekken op het eiland zien. Bijvoorbeeld bij de slavenhuisjes aan de zuidkant van het eiland, op slechts enkele meters van de kustlijn. "Dit zijn belangrijke monumenten voor ons. Hier woonden onze voorouders in de tijd van de slavernij." Het zijn hutjes van nauwelijks 2 meter hoog, met een ingang waarvoor je ver moet bukken om naar binnen te kunnen.

"Deze hutjes dreigen te verdwijnen in de zee. Daar moet iets gebeuren, al weten we niet goed wat. Misschien dat ze kunnen worden verplaatst, zodat ze als monument op een andere plek blijven."

Een paar kilometer verderop liggen villa's direct aan de kust. "Deze hadden nooit gebouwd moeten worden", zegt Oleana. "We moeten ervoor zorgen dat er nu gewoon geen vergunningen meer worden afgegeven om dit soort huizen te bouwen. Want als deze huizen overstromen, dan stappen de bewoners direct naar de overheid voor een schadevergoeding."

Om dat bestuurlijk voor elkaar te krijgen heeft Bonaire ook hulp van Nederland nodig, denkt Oleana. Het liefst had hij de komende dagen met Jetten gesproken over deze kwesties, maar hij heeft geen afspraak met hem.

Bij een pand op de grens van Engelen en Den Bosch is een explosie geweest. Volgens Omroep Brabant gaat het om het gebouw waar de gemeente plannen heeft om asielzoekers op te vangen.

Uit het onderzoek blijkt dat in het weekend een explosief is gebruikt, meldt de politie. De knal heeft wat glasschade veroorzaakt. Iemand die dat opmerkte waarschuwde de politie.

Protesten tegen komst azc

De gemeente maakte begin vorige maand bekend dat ze voor een periode van maximaal vijftien jaar vluchtelingen wil opvangen op een bedrijventerrein naast de snelweg. De opvang moet plek bieden aan vijftig alleenstaande gevluchte jongens en meisjes van 15 tot 18 jaar oud.

Tegen de komst werd meermaals geprotesteerd en demonstranten blokkeerden verschillende keren de nabijgelegen A59. Ook werd tijdens een protest met stenen gegooid en werd geprobeerd een rotonde te blokkeren.

Onlangs maakte de gemeente bekend een besluit over het geplande asielzoekerscentrum uit te stellen. Na de meerdere protesten tegen de komst van het azc last de gemeente extra informatiemomenten in.

Van de passagiers op het cruiseschip Hondius hebben een Amerikaanse en Franse opvarende positief getest op het hantavirus. De Amerikaanse opvarende vertoonde geen symptomen van het virus, laten Amerikaanse gezondheidsfunctionarissen weten.

Een andere Amerikaanse opvarende heeft milde symptomen van het hantavirus. Beiden werden met vijftien landgenoten in een vliegtuig naar Omaha, Nebraska, gebracht. De Amerikaan met een positieve test gaat nu naar een speciale gezondheidsinstelling.

De Franse passagier kreeg onderweg naar huis in het vliegtuig klachten. De toestand van deze vrouw verslechtert, meldt de Franse gezondheidsminister. In totaal waren er vijf Franse passagiers op de Hondius. Zij gaan allemaal in isolatie en worden getest.

Thuisquarantaine

Het Nederlandse cruiseschip was met zo'n 150 mensen onderweg van Argentinië naar Kaapverdië. Onderweg werden meerdere mensen ziek, van wie er drie overleden. Zij bleken besmet met het hantavirus.

Het schip ging vervolgens voor anker voor de kust van Kaapverdië. Drie opvarenden werden hier geëvacueerd, van wie er twee klachten hadden. De derde had een nauwe band met een passagier die was overleden.

Na deze evacuatie voer het schip met de overige opvarenden door naar Tenerife. Daar kwam gisterochtend vroeg aan in de haven van Granadilla de Abona. Passagiers werden getest op het hantavirus en vervolgens in groepjes vervoerd naar een vliegveld in de buurt.

Een vliegtuig met acht Nederlanders en passagiers uit tien andere landen vloog gisteren naar Eindhoven. De Nederlanders moeten zes weken in thuisquarantaine.

'Geen covid-19'

Er is geen reden tot grote zorg, zei WHO-baas Tedros Adhanom Ghebreyesus gisteravond. "Dit is geen nieuwe covid-19. En het risico voor het grote publiek is laag."

Het advies van de WHO is om 42 dagen in quarantaine te gaan. Dat kan in een gezondheidsinstelling of thuis, zei Ghebreyesus. Het is volgens de WHO-baas aan alle afzonderlijke landen om te beslissen hoe ze omgaan met de opvarenden. "Natuurlijk geven we advies aan landen, maar we leggen geen verplichtingen op."

Bij ongelukken en bijna-ongelukken rond spoorwegovergangen zijn steeds vaker jongeren betrokken. Tussen 2021 en 2025 verdubbelde het percentage (van 17 naar 33 procent) en waren er op overwegen twaalf dodelijke slachtoffers onder jongeren tussen de 10 en 29 jaar, meldt spoorbeheerder ProRail.

Nog snel het spoor oversteken terwijl de slagbomen al zakken of na een trein al oversteken terwijl het rode licht nog brandt: het zijn voorbeelden van gevaarlijke situaties op en rond spoorwegovergangen. Jaarlijks gebeurt dit honderden keren. Ongeduld, haast en afleiding door de telefoon spelen daarbij een grote rol, ziet ProRail.

De spoorbeheerder gaf beelden vrij waar het bijna fataal afliep:

Met een nieuwe campagne wil de spoorbeheerder jongeren tussen de 15 en 21 jaar waarschuwen voor de gevolgen. Beelden van berichten die worden getypt terwijl er een trein aankomt moeten jongeren er bewust van maken dat ze beter niet op hun telefoon kunnen kijken op dit soort plekken.

"Een trein swipe je niet zomaar weg", zegt woordvoerder Martijn de Graaf van ProRail. "Je kunt beter een minuutje te laat komen dan nooit aankomen."

Halve seconde eerder

Niet alleen voor slachtoffers en nabestaanden, ook voor machinisten kan het gevaarlijke gedrag een heftige ervaring zijn. "Laatst zag ik bij Staphorst een joggende dame", vertelt Edwin van de Vegte, die 25 jaar machinist is. "Zonder te kijken stak ze doodleuk over. Ik passeerde met 120 kilometer per uur."

Zulke situaties maken grote indruk, vertelt Van de Vegte. "Als ik een halve seconde eerder was geweest, had ik haar geraakt. Dan voel je weer precies waar je hart zit, hoor. Bij Steenwijk trilde ik niet meer, maar zulke situaties gaan je niet in de koude kleren zitten."

Bij zijn collega Amber Huigen ging het recent ook maar nét goed. "Een fatbiker reed vlak voor me het spoor over. Gelukkig reed ik maar 40 kilometer per uur en kon de persoon passeren. Maar het hoort natuurlijk niet en je hart zit op zo'n moment in je keel."

Onbewaakte overgangen

In eerdere campagnes waarschuwde ProRail ook al voor gevaarlijk gedrag bij en op de overgangen. Wat het effect daarvan was, is niet duidelijk. Op onbewaakte spoorwegovergangen, zonder slagboom en rood licht, gebeurden relatief veel ongelukken. Deze gevaarlijke overgangen worden stuk voor stuk aangepakt, bijvoorbeeld door er slagbomen, bellen en lichtsignalen bij te plaatsen.

Sinds 2024 kwamen er bij tientallen risicovolle spoorwegovergangen flitscamera's. Deze werken goed in de strijd tegen gevaarlijk gedrag rond het spoor door automobilisten en andere weggebruikers met kentekens, concludeerde ProRail eerder dit jaar. Bij sommige overgangen daalde het aantal overtredingen met 60 procent.

Goedemorgen! De verdachte van de explosie bij het D66-kantoor wordt voorgeleid, en in Amsterdam gaat het verbod op fatbikes in het Vondelpark in.

Eerst het weer: vandaag is het een stuk koeler dan de voorgaande dagen. Het wordt maximaal 10 tot 13 graden. Door de aantrekkende noordenwind ligt de gevoelstemperatuur nog een stuk lager. Daarbij trekken enkele buien over het land. Tussendoor is ook ruimte voor de zon. Vanavond trekt de wind verder aan en kunnen in het noorden zware windstoten voorkomen.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

De Amerikaanse president Trump heeft het Iraanse tegenvoorstel voor beëindiging van de oorlog in het Midden-Oosten naar de prullenbak verwezen. Zonder verdere details te geven over de inhoud, noemt de president het voorstel op zijn online platform "totaal onacceptabel".

Iran had volgens het aan de staat gelieerde persbureau Tasnim onder meer voorgesteld een onmiddellijk einde aan de oorlog te maken, inclusief het opheffen van de Amerikaanse zeeblokkade, en dat de sancties tegen het land worden opgeheven.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) heeft beelden aangekocht van een verzamelaar waarop te zien is hoe het Duitse leger Nederland binnendrong in Zuid-Limburg. Het Duitse leger kon rekenen op verzet. Van Zuid-Limburg bestaan weinig bewegende beelden uit deze tijd.

Fijne dag!

Voor de derde dag op rij heeft de ME ingegrepen bij een demonstratie tegen de komst van een asielzoekerscentrum in Apeldoorn. Volgens Omroep Gelderland zijn er gisteravond, net als de voorgaande dagen, opnieuw mensen aangehouden. Hoeveel aanhoudingen er precies zijn verricht, is nog niet bekend.

De gemeente Apeldoorn had toestemming gegeven voor een demonstratie tot 20.00 uur. Na die tijd weigerde een deel van de betogers echter te vertrekken, waarna de ME in actie kwam.

240 asielzoekers

Apeldoorn wil in een gedeeltelijk leegstaand schoolgebouw tijdelijk zo'n 240 asielzoekers opvangen. Tegen de komst werd meermaals geprotesteerd. Bij een protest afgelopen vrijdag werden agenten ook al bekogeld met vuurwerk. De politie hield toen zes personen aan.

Zaterdagavond werden 26 mensen aangehouden. Ook toen werd er vuurwerk naar de politie gegooid.

De gemeente zegt op de eigen website de zorgen van de demonstranten te begrijpen. Tegelijkertijd geven buurtbewoners bij de gemeente aan dat de ongeregeldheden hebben geleid tot gevoelens van angst en onveiligheid in de buurt. De gemeente wil graag met de betogers in gesprek om te kijken waar er op een veilige manier gedemonstreerd kan worden, zonder het verkeer te hinderen of vuurwerk af te steken.

Vandaag is het zover: fatbikes zijn niet meer welkom in het Vondelpark. De komende twee weken worden er nog waarschuwingen gegeven, maar wie daarna met trapondersteuning en banden dikker dan zeven centimeter het park inrijdt riskeert een boete. Als het verbod in het Vondelpark een succes blijkt te zijn, wil het stadsbestuur het fatbikeverbod mogelijk op meer plekken in de stad introduceren.

Vanaf het moment dat erover gesproken werd, was er veel om te doen om het verbod: het was juridisch niet houdbaar, een bepaalde groep jongeren zou worden gestigmatiseerd en er zou een wedloop ontstaan tussen de overheid en fabrikanten. Toch stemde uiteindelijk een meerderheid van de gemeenteraad voor de komst van het verbod.

"Het is een noodgreep", vertelde verkeerswethouder Van der Horst (D66) eind vorig jaar tegenover AT5. Sinds 2024 vraagt de gemeente al om maatregelen vanuit Den Haag, maar dat duurde volgens Van de Horst te lang. "Vanuit het Rijk ontbreken de regels, dus moeten we zelf actie ondernemen."

Discussie over APV

GroenLinks en PvdA leken eerst niet mee te willen gaan met de plannen van de wethouder, maar gingen uiteindelijk toch overstag. De fatbike wordt geweerd via een zogenoemde apv-maatregel. Volgens diezelfde regel is eerder ook al de bierfiets uit het straatbeeld verdwenen. De aanloop naar die nieuwe maatregel ging niet zonder discussie. Zo werd de tekst van de apv aangepast na onvrede over de woordkeuzes. 'Intimidatie' en 'achtervolgingen' werden uit de tekst gehaald. 

Over de juridische bezwaren maakte de wethouder zich ook niet zoveel zorgen. "We hebben één duidelijke regel: de dikte van de band", legde ze uit aan AT5. "En het meten van een band is niet zo ingewikkeld." Ondertussen is er wel een nieuwe trend te zien bij verkopers: de skinnybike. Deze elektrische fietsen lijken op fatbikes, maar hebben banden die nét dunner zijn dan zeven centimeter. Daarmee mag je dus gewoon door het Vondelpark fietsen. 

De afgelopen weken waarschuwde de gemeente in het Vondelpark via matrixborden voor het verbod:

Bij de voorbereidingen op het verbod keek het stadsbestuur met een schuin oog naar Enschede, waar sinds maart een fatbikeverbod geldt bij een winkelgebied. AT5 reisde af naar het oosten van het land om daar poolshoogte te nemen.

"Van der Horst is van harte welkom om hier verbodsbordjes op te komen halen", liet Marc Teutelink, de verkeerswethouder van Enschede, toen weten. Ze lijken daar tevreden te zijn over het verloop van het verbod. "Ik zie daar hoopvolle resultaten", liet Van der Horst weten. 

Helmplicht en minimumleeftijd

Veel gebruikers van de snelle fietsen vinden het verbod maar niets: "Ik vind het vervelend", vertelde een fatbikegebruiker toen hij hoorde dat hij vanaf 11 mei niet meer welkom is. "Ik heb gewoon deze fiets, wat kan ik eraan doen?"

Vanuit Den Haag komt er nu tóch een strengere aanpak, zo kondigde minister Vincent Karremans van Infrastructuur vorige maand aan. Gemeenten gaan de mogelijkheid krijgen om fatbikes te weren in specifieke gebieden, zoals Amsterdam dus al heeft gedaan in het Vondelpark, en de helmplicht en minimumleeftijd worden doorgezet. Wat die leeftijd gaat worden, is nog niet bekend. Ook is het nog niet duidelijk wanneer de maatregelen in moeten gaan. 

Om Amsterdammers op fatbikes te weren worden er bij alle ingangen bordjes geplaatst. 

Zo komt het verbodsbord eruit te zien:

Van der Horst zal deze ochtend hoogstpersoonlijk de nieuwe bordjes onthullen. Het zijn er in totaal 30, bij 24 ingangen. Wie over twee weken - ondanks de bordjes - toch het park inrijdt, kan dan een boete van 115 euro krijgen. Kinderen tussen twaalf en zestien betalen de helft.

De Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Vrije Universiteit (VU) maken nog altijd geen gebruik van de onderwijssoftware Canvas. Het systeem werd vorige week gehackt en de universiteiten zijn bezig om met alternatieven het onderwijs zo normaal mogelijk door te laten gaan.

Vrijdag werd duidelijk dat het onderwijs op de universiteiten wel gewoon doorgaat, maar daarvoor zijn wel alternatieven nodig. Canvas is een belangrijk systeem voor studenten en docenten.

 Studenten gebruiken Canvas onder meer voor het inleveren van opdrachten en het raadplegen van informatie over hun studie, bijvoorbeeld de stof die ze moeten leren voor de tentamens. Ook kunnen ze in Canvas zien aan welke criteria de opdrachten moeten voldoen.

Om docenten te helpen met lesgeven zonder het gebruik van het systeem heeft de UvA een website gelanceerd met uitleg en tips. Als docenten de studenten willen bereiken wordt ze aangeraden om een mailtje te sturen naar de studenten. Zo kan tentamenstof toch worden gedeeld. Ook geeft de UvA twee alternatieve websites die docenten kunnen inzetten voor het ontvangen van opdrachten. 

De universiteit vraagt wel aan de docenten om coulant te zijn met deadlines, omdat het voor studenten ook wennen is nu het systeem platligt. Wat voor alternatieven de VU gaat gebruiken is nog niet duidelijk. Dat onderzoeken ze nog. 

Geen gebruik Canvas

Hoelang de alternatieven voor het inleveren van opdrachten en ontvangen van studiestof voor studenten blijven, weten de universiteiten nog niet. De UvA laat weten dat technici van de universiteit bezig zijn met het bekijken op welke manier het systeem weer veilig te gebruiken is. De VU zegt Canvas voorlopig niet te gebruiken, maar pas weer wanneer de ontwikkelaar meer duidelijkheid kan geven over de beveiliging van de systemen en de genomen maatregelen.

De VU kiest daarvoor omdat de beveiliging van Canvas de hele week lek bleef. Maandag werd de hack ontdekt door de ontwikkelaar van Canvas, Instructure. Het bedrijf deed vervolgens melding bij de Autoriteit Persoongegevens. Donderdagavond bleek dat de hackers nog steeds binnen konden komen. Meerdere universiteiten besloten daarop Canvas niet meer te gebruiken.

Het is nog altijd niet bekend welke gegevens buit zijn gemaakt door de hackergroep. Het softwaresysteem werd gehackt door het hackerscollectief ShinyHunters, dat eerder dit jaar ook achter de cyberaanval op Odido zat.

Toen Oscar García na de pijnlijke thuisnederlaag tegen FC Utrecht werd gevraagd naar zijn mening over de kwaliteit van zijn selectie, beantwoordde de coach die vraag niet letterlijk. Toch zei zijn antwoord meer dan genoeg: "Als ze hier spelen dan is er iemand geweest die hen goed genoeg vond voor Ajax."

Of hij dat zelf ook vindt? "Dit was natuurlijk niet mijn selectie. Ik kwam hier als interim-coach en het is mijn taak om het beste uit deze spelers te halen", was het veelzeggende antwoord van de Spanjaard, die wel een goede eerste helft zag. "Die eerste helft was misschien wel de beste onder mijn leiding, maar voetbalwedstrijden worden beslist in het strafschopgebied en daar waren wij vandaag niet koelbloedig."

Niet meer in eigen hand

Door de nederlaag staat Ajax nu vijfde en dus dreigt het doemscenario van play-offs voor de Conference League, het derde niveau in Europa. Alleen in het onwaarschijnlijke scenario dat nummer vier NEC volgende week met 0-3 of meer verliest van Go Ahead Eagles, heeft Ajax tegen SC Heerenveen genoeg aan een gelijkspel om die play-offs te ontlopen.

In alle andere gevallen moet Ajax zelf winnen in Friesland om überhaupt nog over NEC heen te kunnen. NEC mag dan sowieso niet winnen. De derde plek, die recht geeft op de voorronde van de Champions League, is in theorie ook nog mogelijk. Daarvoor moet NEC wel punten verspelen en moet FC Twente verliezen bij landskampioen PSV. 

De belangrijkste conclusie na vandaag: Ajax is mede-afhankelijk van andere clubs om de play-offs te ontlopen, weet ook García. "We moeten ons oprichten en we moeten ons richten op het winnen van de volgende wedstrijd. We moeten zien wat er verder gebeurt, want we hebben het niet meer in eigen hand, maar wij moeten doen wat we kunnen doen."

Na 27 jaar verdwijnt het glaskunstwerk ‘Senza Parole’ van kunstenaar Bert van Loo van het Osdorpplein in Nieuw-West. Deze week startte de gemeente met het demonteren van het kunstwerk, dat later wordt verplaatst naar Venray. De weduwe van Van Loo noemt het weghalen van het kunstwerk 'beschamend'.

Het kunstwerk staat sinds 1999 naast Theater Meervaart en groeide in de afgelopen jaren uit tot een herkenbaar beeld voor de buurt. In 2023 brak de top van het werk af nadat iemand erin was geklommen. Sindsdien stond het kunstwerk achter hekken terwijl de gemeente onderzocht of restauratie nog mogelijk was.

Volgens de gemeente bleek herstel te specialistisch en kostbaar. Ook spelen de vernieuwingsplannen voor het plein mee in het besluit om het werk weg te halen en te verplaatsen.

Met verdriet in haar ogen neemt de weduwe van Bert van Loo afscheid van het kunstwerk van haar man. "Ik vind het wel beschamend dat de gemeente twee van zijn beelden eigenlijk van zijn plek heeft gehaald. Van de oorspronkelijke plek die Bert bedacht heeft", vertelt ze.

Gemengde gevoelens van verdriet en blijdschap

Volgens haar wist de kunstenaar altijd goed welke plek het beste paste bij zijn beelden en stond dit werk hier perfect. Ze is blij dat erfgoedvereniging Heemschut een nieuwe bestemming heeft gevonden, waardoor het kunstwerk grotendeels behouden blijft en er zelfs een mogelijkheid is tot restauratie, zegt ze.

Toch verdwijnt met het kunstwerk een bekend beeld van het Osdorpplein, dat jarenlang onderdeel was van de omgeving in Nieuw-West. Het zal uiteindelijk naar Venray verhuizen.

Een man die eind 2024 in Zuidoost zijn broer en zus mishandelde en bedreigde, is door de rechtbank veroordeeld tot 120 uur voorwaardelijke taakstraf. Bij de opgelegde straf is volgens de rechtbank rekening gehouden met een langslepend conflict binnen de familie over intensieve mantelzorg van het neefje van de man.  

De 54-jarige Amsterdammer mishandelde op 14 december 2024 zijn zus, waarbij zij gewond raakte in haar gezicht. Vier dagen later mishandelde hij niet alleen zijn zus nogmaals, maar ook zijn broer. Bij het tweede incident, dat plaatsvond op 18 december 2024, bedreigde hij zijn broer en zus ook met een mes, en zei hij: "Ik steek je dood". 

Door de intensieve mantelzorg van het neefje van de man, was er volgens de rechtbank een langdurig conflict ontstaan binnen de familie. Daardoor zouden de emoties hoog opgelopen zijn, waardoor de man tot zijn daden kwam.

Volgens de rechtbank is de kans op herhaling van de incidenten klein, omdat er inmiddels geen contact meer zou zijn tussen de man en zijn broer en zus. 

Een bewoner van een zogeheten friendswoning in Noord is in de problemen gekomen nadat zijn medehuurder vertrok. De verhuurder wilde een jaar later ongeveer 20.000 euro aan achterstallige huur. De bewoner stapte naar de rechter, maar de inmiddels nog verder opgelopen huurachterstand moet toch betaald worden.

Op 1 augustus 2021 tekende de bewoner samen met de andere bewoner een huurovereenkomst. Samen moesten ze 1896 euro huur per maand betalen. In de overeenkomst stond dat het niet mogelijk was dat een van de twee huurders eenzijdig de overeenkomst zou opzeggen, maar dat de verhuurder 'onder voorwaarden' wel akkoord kon gaan met de komst van een nieuwe huurder.

De tweede huurder verliet het appartement in november 2024. Daarna kreeg de achtergebleven huurder tot 1 december 2024 de tijd om een nieuwe medehuurder te vinden. Een paar dagen voor die datum kwam hij met een nieuwe kandidaat, maar de verhuurder ging niet met diegene akkoord wegens 'interne afwegingen en selectiecriteria'. De huurder kreeg daarna tot 1 april en nog tot 14 mei de tijd om een geschikte kandidaat te vinden. 

Op 14 mei kwam de huurder weer met een kandidaat. Het duurde nog tot november 2025 totdat er een juridisch document kwam dat als bijlage aan het bestaande huurcontract werd toegevoegd. Daarna kwamen er vanuit de huurder nog vragen over dat document. Maar een paar weken eerder, op 9 oktober 2025, had de verhuurder al een dagvaarding getekend waarin gevorderd werd de huurovereenkomst te ontbinden. Ook werd de oorspronkelijke twee huurders gevorderd om 20.000 euro aan achterstallige huur en rente te betalen.

Eigen deel wel betaald

De achtergebleven huurder ontkende dat er een huurachterstand bestond. Hij had zijn eigen deel van de huur namelijk altijd op tijd betaald. Bovendien had hij meerdere kandidaten als nieuwe medehuurder aangedragen en heeft de verhuurder die afgewezen. 

De kantonrechter vindt wel dat de achtergebleven huurder (mede)verantwoordelijk kan worden gehouden voor de huurachterstand. "In deze stelling miskent huurder dat hij hoofdelijk aansprakelijk is voor de gehele huurprijs, die een ondeelbare vordering is. Niet gebleken is dat er in de huurovereenkomst afwijkende afspraken zijn gemaakt", schrijft de kantonrechter in het vonnis.

Het is volgens de kantonrechter, ondanks de hoge achterstand, niet nodig om de huurder op straat te zetten. Volgens de kantonrechter heeft zowel het handelen van de huurder als dat van de verhuurder ervoor gezorgd dat er zo lang geen nieuwe huurder bij is gekomen en heeft dat ertoe geleid dat de achterstand zo groot is geworden. Daarmee is het ontbinden van de overeenkomst 'niet gerechtvaardigd'.

Samen afspreken

De huurachterstand moet dus nog wel betaald worden, door zowel de vertrokken huurder als de huidige huurder. Wie welk deel betaalt, moeten zij zelf afspreken. Het gaat om 19.255 euro tot en met 31 oktober 2025. Daar komt nog rente bij en nog de achterstanden van november 2025 tot en met maart 2026.

De beoogde nieuwe medehuurder woont er nog niet, maar dat zou volgens de kantonrechter in de toekomst wel kunnen. Diegene hoeft de huurachterstand niet over te nemen.

Ajax is één speelronde voor het eind van het seizoen tegen een dramatische thuisnederlaag aangelopen. Tegen FC Utrecht werd het 1-2 door een doelpunt ver in blessuretijd. Ajax staat nu op de vijfde plek. Als dat na de laatste speelronde volgende week nog steeds zo is, dan moet Ajax de play-offs in. Voor thuiswedstrijden in die play-offs wijkt Ajax noodgedwongen uit naar Volendam, omdat de Britse zanger Harry Styles dan bezig is met een concertreeks in de Arena.

Ajax startte vanmiddag met één andere naam dan vorige week tegen PSV. Oscar García gaf zijn voornaamgenoot Oscar Gloukh een basisplaats, Ko Itakura verhuisde daardoor naar de bank. Daar zat de Japanner naast onder anderen Owen Wijndal, Wout Weghorst en Davy Klaassen. Zij keerden alle drie terug na een blessure. 

In de eerste helft van de wedstrijd waren de grootste kansen voor Ajax. Man in vorm Mika Godts week in de 24e minuut wat uit naar het midden van het veld, om met een prachtige steekbal Anton Gaaei weg te sturen op rechts. De voorzet van Gaaei op landgenoot Kasper Dolberg was net iets te scherp, waardoor Dolberg een teenlengte te kort kwam voor de 1-0. En paar minuten later kreeg Gloukh een goede kans, maar Utrecht-keeper Vasilis Barkas hield het harde schot van dichtbij uit zijn doel.

De met afstand grootste kans van de eerste helft was voor Youri Regeer. Godts schoot eerst op de paal, waarna Barkas nog op de grond lag toen de bal in de rebound voor voeten van Regeer kwam, maar de middenvelder schoot de bal over het volledig lege Utrecht-doel. 

Hatelijke plek vijf

Na de rust bleven grote kansen heel lang uit. Het vuurwerk kwam in de laatste tien minuten. Eerst kopte Niklas Vesterlund FC Utrecht op voorsprong. Het zorgde voor gefluit in de Arena en plukjes fans besloten zelfs al naar huis te gaan. Zij misten vervolgens de gelijkmaker van Wout Weghorst, in de 84e minuut. Die goal zorgde voor een orkaan van geluid in het stadion. Diep in blessuretijd ging het nog helemaal mis voor Ajax. Mike van der Hoorn zorgde voor de 1-2.

Het ziet er niet goed uit voor Ajax na de nederlaag. Ajax staat nu vijfde; als dat na de uitwedstrijd tegen SC Heerenveen volgende week nog steeds zo is dan moet Ajax later deze maand play-offs spelen voor een plek in de voorronde van de Conference League. De vierde plek betekent voorronde Europa League, de derde plek is voorronde Champions League. Ajax staat nu op 55 punten, een minder dan nummer vier NEC. FC Twente staat nu derde met 58 punten, net als NEC met een beter doelsaldo dan Ajax. 

Een voormalig woonzorgcentrum in Slotervaart stond afgelopen donderdag vol met brandweermensen en agenten. Binnen werd er geoefend met het blussen van een brand tijdens een illegale rave. 

Rond 19.30 uur ging de oefening van start. Binnen stond harde muziek aan en met onder meer rookmachines werd een brand nagebootst. Op de grond lagen figuranten met realistische nepverwondingen op hun lichaam.

Agressieve man

Agenten kwamen als eerst aan bij het leegstaande pand. Ze werden meteen geconfronteerd met een agressieve man. "Lekker wegwezen, oprotten", riep hij. Uiteindelijk werd hij opgepakt omdat hij niet mee wilde werken. Op de derde verdieping liep nog een tweede boze man.

Een brandweerman uit Abcoude sprak van een realistische oefening. "Normaal oefenen we vaak met poppen en nu hadden we gewoon echte mensen. Die dan, nogmaals, onderdeel zijn van de brandweer of iets dergelijks. Met geënsceneerde wonden. Dat maakt het heel realistisch."

De brandweer moest op meerdere verdiepingen alle ruimtes doorzoeken. "Dan is het erg complex", vertelde een andere brandweerman. "Maar gewoon proberen stap voor stap te kijken waar de brandhaard is. Want die moet natuurlijk ook uit."

Taken verdelen

De bedoeling van de oefening was ook om de samenwerking tussen de hulpdiensten te oefenen en de taken te verdelen als er meerdere dingen tegelijk misgaan. Zo had de boze man op de derde verdieping bijvoorbeeld de deur gebarricadeerd, waardoor agenten er een stormram bij moesten halen.

De komende jaren zal het pand verbouwd worden tot een nieuw verzorgingscentrum. De verbouwing is in 2028 klaar en het pand zal dan twee etages hoger zijn. 

Als alles goed en vlot verloopt, heeft Amsterdam voor de zomervakantie een nieuw stadsbestuur. Weliswaar zo goed als zeker met dezelfde partijen als de afgelopen acht jaar, maar er wordt nog druk onderhandeld over de nieuwe plannen. Voordat alles al in beton is gegoten, hebben Amsterdammers nog wel wat tips. Vandaag nachtburgemeester Freek Wallagh, die hoopt dat er blijvend wordt ingezet op de bescherming van, en stimuleren van de Amsterdamse nachtcultuur. 

De nachthoreca heeft het moeilijk en het nieuwe stadsbestuur moet meer doen om hen te steunen, vindt nachtburgemeester Freek Wallagh. Hij is niet ontevreden met hoe het vorige college zich inzette voor de nachtcultuur, maar toch zijn er ook zorgen bij nachtburgemeester Freek Wallagh dat daar niet op doorgepakt wordt.

Issues

"Er zijn nog heel veel structurele issues", geeft hij aan. "Zoals de vergunningen, zoals nachtelijk openbaar vervoer en nachtcultuur verwerken in de stedelijke ontwikkeling. Ook moeten nachtclubs sluiten door druk vanuit de buurt. Heel veel van dat soort structurele issues liggen nog steeds op tafel. Het volgende college moet kijken hoe die ambitie om de nachtcultuur te steunen ook daadwerkelijk verder geïntegreerd kan worden in hoe de gemeente opereert."

Nieuwe passie

Wallagh ziet clubs in de stad worstelen met tegenvallende bezoekersaantallen en dreigende sluitingen. De gemeente zou hen meer moeten steunen vindt hij. Al ziet hij ook dat er nieuwe plekken bij komen. "Kijk, enerzijds is het toch hartstikke mooi dat er gewoon telkens ook nieuwe initiatieven bij blijven komen. En ik denk dat dat ook onderdeel is van waarom wij doen wat wij doen. Er is altijd een nieuwe stroom en passie. Er is altijd nieuwe stroom aan ideeën en er zal altijd toch wel ergens in een hoekje of gaatje plek zijn."

Zo'n plek is gevonden door De Fik Garden, vlak bij de Riekerhaven in West. Daar is sinds vorige zomer een nieuwe locatie voor clubnachten geopend. Daar is Marius Roeterdink bij betrokken geweest en trots staat hij in de zelfgebouwde clublocatie. "Vijf jaar geleden dachten we wat nou als we het zelf gaan doen? Toen hebben we eigenlijk samen met de gemeente een stukje land een stukje gras gevonden waar op den duur flats gebouwtjes komen te staan, maar waar we het in de tussentijd alles mochten opbouwen."

Soepeler proces

Alles is dus eigenhandig opgebouwd, wetende dat ze tot halverwege 2027 mogen blijven. Ze hopen erop dat hun tijd op deze plek verlengd wordt, maar daarover is nog niks bekend. De frustratie zit vooral in de tijd die het heeft gekost om het voor elkaar te krijgen om deze locatie van de grond te krijgen.

De hoop is dat het nieuwe stadsbestuur daar stappen in zet om een dergelijk proces soepeler te maken. Hij hoopt dat de gemeente dan sneller aanhaakt. "Laten we dan ook meteen als we in een vergunningsproces zitten gewoon met elkaar samen komen kijken naar wat zijn jullie plannen, wat jullie gaan doen en laten we er samen uitkomen van ja, wat heb je dan nodig?"

Boodschap aan college

Daar haakt nachtburgemeester Wallagh op aan met zijn boodschap voor het nieuwe college. "Integreer ons als nacht cultuur meer in alle aspecten van het beleid. Zoals jullie ook met een museum of met buurthuizen doen. Zo bescherm je niet alleen de nachtcultuur nu, maar ook voor de komende generaties."

En ook voor Roeterdink is een betere samenwerking en duidelijkere communicatie een wens. "Zorg dat jullie beleid beter aansluit op jullie uitvoering, zodat tijdelijke initiatieven zoals wij beter kunnen schakelen."

Teleurstelling om het verdwijnen van kunstwerk Senza Parole van Osdorpplein. En de brandweer houdt blusoefening in een voormalig wooncentrum in Slotervaart. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zondag 10 mei, gepresenteerd door Luna Christern. 

Een eigenaar van een woning in het centrum moet zijn dakterras weghalen en anders een dwangsom van 10.000 euro aan de gemeente betalen. Hij stapte nog naar de rechter om dat te voorkomen, maar kreeg daar deze week ongelijk. 

De woningeigenaar kreeg eind mei 2025 van de gemeente te horen dat hij het dakterras en de bijbehorende buitentrap moest verwijderen. De eigenaar, die de woning verhuurt, was het daar niet mee eens. Hij verwees naar een bouwvergunning uit 1896, waarbij op de tekeningen een 'plat' staat, met daar naartoe een deursparing. Volgens hem werd hier een dakterras mee bedoeld.

Waardedaling appartement

Daarnaast zei hij dat de financiële en contractuele gevolgen van verwijdering van het dakterras en de buitentrap ingrijpend zijn. Zo zal het appartement in waarde dalen en verwacht hij dat de huurder vertrekt. Het bedrag van 10.000 euro voor het te laat weghalen van het dakterras zou ook buitenproportioneel zijn. 

De gemeente had een andere uitleg bij het woord 'plat'. Dat zou enkel duiden op een plat dak en niet per se op een dakterras. Op luchtfoto's was het dakterras bovendien pas rond 2012 voor het eerst te zien.

Optreden

De voorzieningenrechter heeft de oude bouwvergunning ook bekeken en 'kan niet vaststellen dat hiermee een dakterras is bedoeld en vergund'. Daarnaast schrijft de voorzieningenrechter in het vonnis dat 'het algemeen belang gediend is met handhaving en dat daarom in principe tegen een overtreding moet worden opgetreden'. Omdat er geen zicht is op legalisatie, is het niet nodig om van handhaving af te zien. 

De eigenaar van de woning krijgt tot 17 juni 2026 de tijd om het dakterras en de buitentrap weg te halen. 

Automobilisten die vandaag richting het centrum willen rijden, zullen de Wibautstraat in Oost moeten mijden. De weg is overdag dicht voor werkzaamheden.

Het gaat om het herstellen van het asfalt. Er staan verkeersregelaars en borden. Automobilisten moeten onder meer via de Mr. Treublaan en Amsteldijk omrijden. Fietsers en voetgangers kunnen wel via de Wibautstraat.

De werkzaamheden zijn rond 7.00 uur begonnen en duren tot 19.00 uur.

Bezoekers van het Music On-festival, dat vanochtend vlak voor tijd werd afgelast, baalden flink toen ze hoorden dat het niet doorging. Veel van hen hadden naast een kaartje ook een hotelkamer geboekt en waren dus meerdere honderden euro's kwijt om erbij te kunnen zijn.

Op het festivalterrein in Middenmeer hadden vanmiddag 20.000 festivalgangers moeten staan, maar het was er dus uitgestorven. Vanochtend maakte de organisatie bekend dat het festival niet door kon gaan, omdat burgemeester Halsema de vergunning voor een van de tenten had ingetrokken. 

Via een kort geding dat vanmiddag al plaatsvond, hoopte de organisatie alsnog een doorstart te kunnen maken, maar daarin oordeelde de rechter dat er geen reden was om het besluit van de burgemeester terug te draaien.

En dus moeten de tienduizenden bezoekers dit weekend iets anders gaan doen. Ze kwamen uit heel Nederland, maar ook uit Duitsland, Spanje, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.

"Ik ben persoonlijk wel boos", zegt een Duitse festivalganger, "omdat ik me had verheugd om alle dj's hier te zien. Maar Amsterdam is een leuke stad, dus we moeten maar iets anders zoeken."

Honderden euro's

"Ik heb hier rond de 100 euro voor betaald", zegt een Nederlander die we spreken. "Zou toch balen zijn, maar je doet er niets aan." 

Andere festivalgangers hebben veel meer betaald: "Mijn vrienden zijn overgekomen uit Frankrijk", zegt een Fransman die we spreken. "Die hebben ook voor een vliegticket en een hostel betaald, dus die zijn nu 400 à 500 euro kwijt."

Het is nog niet duidelijk in hoeverre tickethouders hun geld terugkrijgen. De festivalorganisatie plaatste, na de uitspraak in een kort geding, een tweede statement op social media. "We zijn nog overspoeld door emotie en we hebben tijd nodig om dit te verwerken. We begrijpen dat jullie veel vragen hebben. We komen daar zo snel mogelijk op terug met informatie over vervolgstappen."

Dit weekend organiseert Loveland ook Music On By Night, dat in Zaandam plaatsvindt. Dat festival gaat wel door.

Festival op laatste moment afgeblazen, brandweer blikt terug op brand vrachtschip en idee voor queermuseum in de stad. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zaterdag 9 mei,  gepresenteerd door Fabiënne Mucuk.