In het Friese Fochteloo heeft de politie een twintigtal blauwe jerrycans met water aangezien voor drugsafval. De 250 schapen in de wei bleven daardoor met dorst achter.

Bij schapenhouder Henry Hoiting uit Appelscha is het onbegrip drie dagen later nog steeds groot. Toen hij maandag na een tocht met zijn schapen over de bloedhete heide terugkwam en zijn dorstige dieren wilde laten drinken, waren alle twintig jerrycans verdwenen.

Een voorbijkomende fietser had een medewerker van Natuurmonumenten erover getipt, waarna de politie werd ingeschakeld. Bij onderzoek sloeg de speciale meetapparatuur niet uit, dus concludeerde de brandweer dat het om een 'onbekende stof' ging. Dat het gewoon om water ging, kwam niet op bij de hulpdiensten.

Om het zekere voor het onzekere te nemen werd een gespecialiseerd bedrijf opgeroepen om de jerrycans af te voeren.

Hoiting snapt niets van de actie van de politie. De wei is omheind met een raster en een bordje met de tekst: "Schaapskudde Fochteloërveen. Bij calamiteiten kun je contact opnemen met de herders." Op het bordje staat ook een telefoonnummer.

"De politie heeft blijkbaar geen tijd om het bordje te lezen", constateert hij. Volgens Hoiting is in de wijde omgeving bekend dat zijn schapen daar al jaren staan.

De schapenhouder zegt dat hij de jerrycans nog niet terug heeft. "Dat moest ik via een verzekering regelen. Ik vond dat niet heel sympathiek, om het voorzichtig uit te drukken." Hij verwacht niet dat hij zijn vaten ooit terugkrijgt.

Meerdere meldingen binnengekomen

"Bij of op de jerrycans is geen informatie gevonden dat deze jerrycans bedoeld waren voor watervoorziening van een aanwezige schaapskudde", zegt een woordvoerder van de politie. "Ook werd op de vindplek niet duidelijk wie de eigenaar was van de jerrycans."

Bij de politie waren meerdere meldingen binnengekomen over blauwe vaten, die vaker gebruikt worden voor het dumpen van drugsafval. "Op dat moment gingen we uit voorzorg uit van een reële afvaldumping en konden we ook niet uitsluiten dat het ging om drugsafval."

De politie heeft de schapenhouder gebeld om zijn verhaal aan te horen. "Dat heeft ertoe geleid dat er Hoiting nader onderzoek is verricht naar de jerrycans", zegt de politiewoordvoerder, die erkent dat de situatie vervelend is voor Hoiting. De politie zegt dat de schapenhouder zijn jerrycans mag ophalen.

Tientallen gesprekken met betrokkenen en het bestuderen van meer dan een miljoen documenten gingen eraan vooraf. En nu is het zover: de eerste dag van de verhoren van de parlementaire enquêtecommissie Corona. Ook al vormen die sessies de laatste stap in de onderzoeksfase en is er lang naar uitgekeken: op de tribune zitten maar zo'n twintig mensen.

Toegegeven: er is ook beperkt plek op de verhoging achter de getuigen. De betrokken burgers, van middelbare leeftijd of ouder, moeten hun best doen om de aandacht erbij te houden. Soms lijkt iemand licht in slaap te vallen. De antwoorden waar je op hoopt moeten ook maar net voorbij komen. In totaal duren de verhoren negen weken.

Niet iedereen wil vertellen waarom hij of zij er is. Tijdens de eerste schorsing staat een groepje mannen bij elkaar bij de waterkoeler op de gang. "Ken je die sticker met NOS fake news (nepnieuws)?", vraagt één van hen. "Wij praten niet met de NOS." Het laat duidelijk zien dat het wantrouwen tegenover traditionele media, wetenschap en overheid, dat in coronatijd vaak boven kwam drijven, nog steeds aanwezig is.

Parlementaire enquêtecommissie

In de commissie zitten vijf Kamerleden. Zij onderzoeken hoe besluiten rond het coronabeleid tot stand zijn gekomen, zoals de lockdowns, schoolsluitingen, de avondklok, de mondkapjesplicht en het coronatoegangsbewijs.

Daarbij roepen ze getuigen op die ze onder ede verhoren. Vandaag waren dat Marion Koopmans (viroloog) en Bruno Bruins (oud-minister voor Medische Zorg). Later volgen onder meer Mark Rutte (oud-premier) en Jaap van Dissel (oud-voorzitter van het Outbreak Management Team).

Het doel is om lessen te trekken, zodat bij een volgende (gezondheids)crisis mogelijk betere keuzes gemaakt kunnen worden.

André Schipper uit Zaanstad wil wel uitleggen wat hij komt doen. Hij is gepensioneerd en deels uit persoonlijke interesse aanwezig, deels vanwege zijn eigen achtergrond in de gemeentepolitiek. Hij wil meer te weten komen over het goedkeuringsproces van vaccins.

Volgens hem was er heel veel over bekend, maar heeft dat niet genoeg aandacht gekregen. "Er waren adviezen van deskundigen, die bijna niet in de media terechtkwamen. Bijvoorbeeld dat het misschien wel twijfelachtig was om jonge mensen te vaccineren."

Hij wijst daarbij naar viroloog Marion Koopmans, die vandaag als eerste getuige was opgeroepen. "Ik geloof dat mevrouw Koopmans in een groep mensen zat die adviezen moest 'ontzenuwen'. Terwijl die adviezen ook van heel goede mensen kwamen die in ziekenhuizen werkten. En dat eindigde toch vaak in een soort blame and shame (beschuldigen en beschamen)."

Historische gebeurtenis

Nadat Koopmans is gehoord, lopen twee vrienden de enquêtezaal uit naar de uitgang van het gebouw. Ze passeren een desinfectiepomp. "Ik heb nog steeds de gewoonte om hem te gebruiken", zegt één van hen. De ander, Joeri, wil alleen spreken als zijn achternaam niet in het artikel komt. Hij werkt als ambtenaar op het ministerie van Binnenlandse Zaken.

"We hebben allemaal corona meegemaakt", zegt Joeri. "We waren er allemaal bij toen de avondklok werd ingesteld en dat soort dingen. Dus dit is wel een historische gebeurtenis waar je eigenlijk ook weer bij wil zijn."

Nieuwe pandemie onvermijdelijk

Hij was benieuwd of de verhoren niet bevooroordeeld zouden zijn. "Maar wat mij opvalt, is dat ze ook juist vragen meenemen die door een heel kritische kant van de bevolking worden gesteld." Hij doelt bijvoorbeeld op de vraag aan Koopmans of eerder ingrijpen tot minder doden had geleid.

Koopmans liet in haar antwoorden blijken dat het onvermijdelijk is dat er weer een pandemie komt. Joeri hoopt, vanuit zijn achtergrond als ambtenaar, dat de overheid leert van de coronacrisis en informatie over die periode goed opslaat.

"Je hoopt dat bij vraagstukken van historisch belang, ambtenaren zich blijven afvragen: van welke overleggen moeten we welke informatie sowieso veiligstellen?"

In Enschede is een taxibusje ingereden op een zorginstelling. Daarbij is een 84-jarige vrouw aangereden en om het leven gekomen. Het is onduidelijk hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren.

Rond 09.30 uur kregen de hulpdiensten melding van het ongeval. De politie, brandweer en ambulance rukten uit. Ook was er een traumahelikopter ter plaatse, meldt RTV Oost.

De bejaarde vrouw liep voor het pand langs toen ze onder het voertuig terechtkwam. Ze is meegenomen naar het ziekenhuis en is daar overleden aan haar verwondingen. Het busje kwam deels in het pand tot stilstand, waardoor het gebouw aanzienlijk schade opliep.

De bestuurder van het busje is meegenomen naar het politiebureau, maar niet aangehouden, zegt een woordvoerder van de politie Oost-Nederland. Er zaten geen passagiers in het voertuig op het moment van het ongeluk.

Hongarije heeft een politiek akkoord gesloten met de Europese Commissie over het beschikbaar stellen van bevroren EU-subsidies. Het gaat om 16,4 miljard euro. Het land moet nog wel aan een aantal voorwaarden voldoen, voordat het geld daadwerkelijk naar Boedapest gaat.

Het binnenhalen van het bevroren EU-geld was een belangrijke verkiezingsbelofte van Magyar. "Als ik na elk bezoek hier met zo veel geld vertrek, kom ik vaker langs," grapte hij na afloop van zijn gesprek met Commissievoorzitter Von der Leyen in Brussel.

De Europese Commissie bevroor afgelopen jaren meerdere fondsen voor Hongarije. Het grootste deel van die subsidies werd ingehouden vanwege grote zorgen over de staat van de rechtstaat en corruptie.

"Nieuw tijdperk"

"Maar er is een nieuw tijdperk aangebroken voor Hongarije," zegt Von der Leyen. Daarmee doelt ze op de verkiezingszege van Magyar in april, die in Brussel tot grote opluchting leidde. Magyars voorganger Orbán blokkeerde regelmatig Europese plannen en hield zich niet aan Europese regels. Met Magyar kunnen weer constructieve gesprekken worden gevoerd.

Het bedrag waar Hongarije nu aanspraak op kan maken, bestaat uit drie delen: tien miljard euro uit het coronaherstelfonds, 4,2 miljard euro uit een fonds om regio's te versterken en ten slotte 2,2 miljard euro om de academische vrijheid te verbeteren. Het gaat om 12,9 miljard euro aan subsidies en 3,5 miljard euro aan goedkope leningen.

Geld nog niet binnen

Met name om de tien miljard euro uit het coronaherstelfonds binnen te halen is grote haast geboden. Hongarije moet voor 31 augustus aan een lange lijst voorwaarden voldoen. Het gaat bijvoorbeeld om maatregelen tegen corruptie, hervormingen van de rechtstaat en investeringen in het energienet. Pas als Boedapest die maatregelen daadwerkelijk heeft doorgevoerd, kan het land aanspraak maken op het geld.

Dat is niet voor niks. Want eerder zat de Europese Unie met een soortgelijke situatie in Polen. Daar won de pro-Europese Donald Tusk de verkiezingen, waarna de EU al snel het geblokkeerde geld vrijgaf. Maar kort daarna werd de conservatieve nationalist Nawrocki president en werden hervormingen juist tegengehouden.

In het Verenigd Koninkrijk is een man aangeklaagd voor het helpen van een buitenlandse inlichtingendienst. Volgens het onderzoek van de politie gaat het om de Iraanse inlichtingendienst.

De verdachte is een 46-jarige man met de Griekse nationaliteit die in de Duitse stad München woont. Hij werd twee weken geleden gearresteerd door rechercheurs van de Londense antiterrorisme politie-eenheid in West Sussex, ten zuiden van Londen.

De man zou zich hebben gericht op een journalist die werkt voor nieuwszender Iran International in Londen. Deze zender is kritisch op het regime in Teheran. Wat er precies is gebeurd is nog niet bekendgemaakt.

Het hoofd van de antiterrorisme-eenheid zegt te begrijpen dat de arrestatie tot onrust kan leiden onder journalisten uit de Farsi-sprekende media. Er wordt daarom met hen samengewerkt op het gebied van hun veiligheid. Er is volgens de politie in deze zaak geen verdere dreiging.

'Ernstige' dreiging terrorisme

Begin mei werd het dreigingsniveau voor terrorisme in het VK verhoogd van 'aanzienlijk' tot 'ernstig'. In de afgelopen maanden vonden meermaals incidenten plaats. Eind maart werden bijvoorbeeld vier ambulances van een Joodse hulporganisatie in brand gestoken. Eind april stak een man twee Joodse mannen neer bij een synagoge. Hij wordt ook beticht van poging tot moord op een moslim dezelfde dag.

De incidenten werden opgeëist door de pro-Iraanse organisatie Ashab al-Yamin. Het is een beweging waarvan de achtergrond nog onduidelijk is. Sommigen experts betwijfelen of de organisatie bestaat.

"China zal in zijn vuistje lachen", zo is de unanieme mening van ruimtevaartexperts over de onbemande raket van Blue Origin die vannacht explodeerde op het lanceerplatform in Florida. Juist deze New Glenn-raket van Amazon-miljardair Jeff Bezos was door de Amerikaanse ruimtevaartdienst NASA uitgekozen om volgend jaar een bemande maanvlucht mogelijk te maken.

"Die missie staat nu op losse schroeven", concludeert Erik Laan, docent ruimtevaart aan de InHolland Hogeschool.

Met de missie wil de Verenigde Staten net even eerder voet op de maan te zetten dan China. "Wie er als eerste komt heeft de beste plek, en kan die als exclusieve zone op de maan aanmerken", legt Laan uit. "Voor Blue Origin en de VS is deze explosie daarom niet veel minder dan een complete ramp."

Weggevaagd

Het gaat namelijk niet alleen om de ontplofte raket, vult ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen van de Belgische satellietbouwer Redwire Space aan: "Ze zullen de raket wel moeten herontwerpen. Maar de enorme explosie heeft ook het enige lanceerplatform van Blue Origin weggevaagd. Het kost wel een jaar om dat te herbouwen. Blue Origin werkte al aan een tweede lanceerplatform, maar het duurt misschien nog wel negen maanden voor die af is."

Een lanceerplatform is namelijk niet zomaar even aangelegd. "De toren, de tanks, de leidingen. Dat is allemaal weg", verwacht Laan na het zien van de beelden van de gigantische explosie. Om de ruimte te bereiken is de New Glenn-raket gevuld met vloeibare zuurstof en methaan. "Met wat daar in zat had ik mijn cv-ketel de rest van mijn leven mee kunnen laten branden."

Zie hier hoe de raket van Blue Origin vannacht explodeerde:

Rob van den Berg van Sterrenwacht Sonneborgh benadrukt wel dat tegenslagen als deze erbij horen. "Een nieuwe raket vol nieuwe technologie is nooit 100 procent uitontwikkeld, geen enkele trouwens. Het risico op een mislukte lancering bouw je in, zeker commerciële partijen. Een overheidsagentschap als de NASA doet eerst meer testen. Je wilt niet voor het oog van de belastingbetaler allemaal ontploffingen hebben."

Dat de explosie volgde na eerder geslaagde lanceringen van de New Glenn-raket kwam als grootste tegenslag. "Ik had deze niet op mijn lijstje van dingen die zouden gebeuren", zegt Laan. "In deze ontwikkelingsfase had dit niet mogen gebeuren."

De raketten van Blue Origin van Jeff Bezos zouden zijn webgigant Amazon ook aan meer eigen satellieten moeten helpen. "Die moeten nu weer met concurrent SpaceX van Elon Musk naar boven. Dat gaat een flinke duit kosten", aldus Ilsen.

Toch is de explosie vooral een politieke tegenslag, benadrukken Laan, Ilsen en Van den Berg. Ilsen: "De onbemande maanlander die Blue Origin had moeten leveren om de Chinezen te kloppen in de race om de maan lijkt compleet onmogelijk."

Wedstrijdje ver-plassen

Want hoewel de VS en China samen met Blue Origin en SpaceX wijzen naar economisch profijt van een permanente basis op de maan, gaat het vooral om prestige. "Het is vooralsnog gewoon een politiek wedstrijdje ver-plassen", omschrijft Van den Berg het.

"Natuurlijk schermen ze met belangrijke grondstoffen en technologische ontwikkeling. Maar het is nu vooral een manier om een nog grotere vuist naar de rest van de wereld te maken. Een race wie er als eerste op maan komt en het verst kan plassen."

Toch neemt dat niet weg dat ruimtevaart economisch gewin oplevert. "Op de maan is het in aardse dagen veertien dagen dag en veertien dagen nacht. En het is er extreem koud", vertelt Ilsen. "Om daar te kunnen leven zou je een nucleaire reactor moeten ontwikkelen die zó klein en efficiënt is dat je het naar de maan kunt brengen. En dat het daar jaren kan werken. Het is duidelijk dat het veel geld kost zoiets te ontwikkelen. Maar zulke kerncentrales kunnen dan ook op aarde draaien."

Tegelijk kan de tegenslag bij Blue Origin volgens Ilsen ook weer een goed moment zijn voor bezinning rond het enorme enthousiasme over commerciële ruimtevaart die er heerst. "SpaceX wil voor miljarden naar de beurs. Maar ook dit bedrijf gaat nog tegenslagen meemaken. Naar de maan is niet zo vanzelfsprekend. In de jaren zestig dachten we: onze kleinkinderen gaan straks op schoolreis naar de man. Maar zo gemakkelijk is het niet gebleken."

In Maastricht zijn steeds meer zorgen om het onderzoek naar het mogelijke skelet van de beroemde Franse musketier D'Artagnan. Er zouden grote fouten zijn gemaakt bij de opgraving, waardoor de gevonden botresten mogelijk niet meer geïdentificeerd kunnen worden. Dat melden bronnen die betrokken zijn bij het onderzoek aan de regionale omroep L1.

Het skelet werd begin februari gevonden in een kerk in Maastricht. De ontdekking werd wereldnieuws. Het zou mogelijk gaan om het graf van d'Artagnan. Deze graaf is een nationale held in Frankrijk en daarbuiten vooral bekend als de 'vierde musketier'.

Het skelet ligt op dit moment bij hogeschool Saxion in Deventer. Daar wordt onderzocht of het daadwerkelijk om de resten van d'Artagnan gaat. Volgens een van de bronnen die L1 sprak, is meer dan de helft van het botmateriaal 'verstoord' en daardoor onbruikbaar.

Aangeraakt

Het zou daarom nog maar de vraag zijn of het onderzoek tot een betrouwbaar resultaat zal leiden. "Er is 50 tot 80 procent van het skelet verstoord. Het stoffelijk overschot is op zodanige wijze behandeld, dat een duidelijk resultaat niet meer mogelijk is", zegt een deskundige die anoniem wil blijven.

Het skelet werd blootgelegd door Wim Dijkman, die ruim veertig jaar stadsarcheoloog is geweest voor de gemeente Maastricht. Volgens de bron zijn bij de opgraving grote fouten gemaakt door de gepensioneerde archeoloog.

Zo zouden resten met handen zijn aangeraakt, waardoor DNA-onderzoek bemoeilijkt wordt. Onderzoekers kunnen dan niet onderscheiden of DNA afkomstig is van de botten zelf of degene die ze heeft opgegraven.

Dijkman werd vorige week door de politie aangehouden omdat hij botresten had meegenomen naar huis en ze weigerde terug te geven aan de gemeente. Hij vond dat de gemeente zich te veel met de vondst bemoeide en dat hij te weinig erkenning kreeg voor zijn inspanningen.

'Plastic bakje vol botten'

Volgens een anonieme bron zou Dijkman niet of zeer gebrekkig hebben vastgelegd welke resten hij precies uit het graf haalde en op welke plek ze werden aangetroffen. Daarna zijn verschillende losse botresten "bij elkaar gegooid" in plastic bakjes.

Dat bevestigt de kerk waar de opgravingen plaatsvonden. Volgens de woordvoerder van het kerkbestuur had Dijkman tijdens de opgraving twee blauwe plastic tassen bij zich. "Daarin zaten plastic schepijsbakjes waar alle stukjes los bij elkaar in zijn gedaan. Vervolgens zijn die overgedragen aan het Saxion."

Bekijk hier beelden van de opgraving twee maanden geleden:

Onderzoekers van Saxion moeten nu nagaan welke resten onderdeel zijn van het skelet en welke niet. En dat nauwkeurig herleiden is geen simpele klus. "Daardoor moeten ze nu botje voor botje alles nagaan. Een hele puzzel die veel tijd kost", zegt de bron.

Bovendien zou Dijkman tijdens de opgraving in het graf hebben gestaan terwijl hij de botten blootlegde. "Hij stond letterlijk boven op het skelet, wie weet welke schade daardoor is aangericht", zegt de bron.

Hoe groot de schade precies is, moet duidelijk worden uit de reconstructie van het geraamte. "Archeologen maken normaal gesproken een grote ruimte vrij rondom de resten, om voorzichtig te kunnen graven en dit te voorkomen. Maar dat heeft Dijkman niet gedaan", stelt de anonieme bron.

Gemeente herkent signalen

Dijkman laat in een reactie aan L1 weten voorlopig volledige radiostilte te houden. Hij wil eerst onderzoekers van Saxion spreken over "wat er aan de hand is". Saxion Hogeschool wil niet reageren op vragen over de staat van de resten en verwijst naar de gemeente Maastricht, die de regie heeft over het project.

De gemeente zegt de signalen over zorgen rond het onderzoek naar het skelet te herkennen. Of verder onderzoek in gevaar is gebracht, kan de gemeente nu niet zeggen. Later vanmiddag volgt een verklaring.

Noodplan opgraving

De gemeente betichtte Dijkman er eerder van dat de opgravingen niet volgens de regels zijn verlopen. Voor de opgraving in de kerk was aanvankelijk geen vergunning afgegeven. Toen het kerkbestuur de gemeente op 5 maart over de opgraving informeerde, nam de gemeente als bevoegd gezag de regie over: volgens de Erfgoedwet zijn bodemvondsten eigendom van de gemeente Maastricht.

De werkzaamheden werden stilgelegd en de gemeente stelde vervolgens een werkwijze in. Het skelet werd vervolgens onder toezicht van de gemeente verder opgegraven.

"De graafwerkzaamheden die voor 5 maart zijn uitgevoerd, zijn voor zover ons bekend niet volgens de in de beroepsgroep geldende norm uitgevoerd", verklaarde een woordvoerder eerder.

Concerten worden steeds vaker voorzien van audiodescriptie en muziektolks voor mensen die niet goed kunnen zien of horen. Hoe is het om op die manier een optreden te ervaren?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Bohdi Sripal is 18 jaar en ze heeft nog maar 10 procent zicht. Deze maand ging ze naar een concert van Harry Styles, met Lisa Arnold 'op haar oortjes'. Lisa verzorgde de zogeheten audiodescriptie, een soort ondertiteling van wat er op en rond het podium gebeurt.

Sandra Boertien is 32 en werd ongeveer tien jaar geleden opeens slechthorend. Als groot muziekliefhebber dacht ze dat concerten bezoeken er voor haar niet meer in zou zitten. Totdat ze ontdekte dat er muziektolken bestaan. "Er ging een wereld voor me open."

Gebarentolk Mirjam Stolk is muziektolk en werd bij een breed publiek bekend door haar vertolking van Europapa van Joost Klein voor het Songfestival. Ze werkt vaak samen met Sandra en helpt haar ook tijdens dit gesprek in de podcast. Maar hebben ze eigenlijk wel dezelfde muzieksmaak?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes

Na jaren testen maken onkruidrobots een opmars in de akkerbouw. Ze zijn een uitkomst voor boeren die geen of minder bestrijdingsmiddelen willen spuiten. Onkruidrobots rijden zelfstandig over de gewassen en herkennen alles wat groeit met camera's en AI-technologie. Ze laten dan het gewas staan en verwijderen het onkruid.

Emiel van Hootegem, biologisch akkerbouwer in Kruiningen in Zeeland testte meerdere apparaten en investeerde dit jaar tonnen in een robot met lasertechniek. Het voertuig schiet met blauwe laserstralen razendsnel op alles wat er tussen zijn jonge ui-plantjes groeit.

Dat gaat op de millimeter precies. Door de laserstraal wordt het onkruidplantje heel even verhit. Daarna gaat het langzaam dood. Wat overblijft kan blijven liggen en wordt voeding voor de uien.

Geen chemische middelen

In dit seizoen zijn akkerbouwers vooral druk met onkruidbestrijding. Het onkruid groeit vaak harder dan de gewassen en het neemt vocht, licht en voeding weg. "De uien krijgen dan geen kans", zegt Van Hootegem. "Je hebt dan geen oogst en krijgt hele kleine uitjes, die alleen groot genoeg zijn voor één frikandel speciaal."

Omdat Van Hootegem biologisch boert mag hij geen enkel chemisch middel spuiten. Onkruid wieden gebeurde op zijn akkers altijd met de hand. Hij huurde ieder voorjaar tot 25 seizoenarbeiders in, die met schoffels het onkruid lostrokken. Maar het werd te moeilijk en te duur om mensen te vinden.

"Alle akkerbouwers hebben op hetzelfde moment mensen nodig, en wie wil nou met deze hitte in het open veld werken?"

'Robot hoeft nooit naar de wc'

Nu rijdt de robot zelfstandig over de rijen uienplantjes, met alleen nog de Poolse Patricia die erachteraan loopt voor controle. Ze is de enige overgebleven ingehuurde kracht. "Met de hand wieden was heel zwaar werk, je moest het heel nauwkeurig doen om de planten niet te beschadigen", zegt ze.

Ze verwacht dat zij nog wel nodig blijft om de robot aan te sturen, maar als het aan Van Hootegem ligt heeft hij in de toekomst geen seizoensarbeiders meer nodig. "De robot kan dag en nacht doorwerken. Je moet alleen de accu's vervangen."

Het aansturen van seizoenarbeiders leverde hem veel stress op. "Ik moest er steeds achteraan, ze in de gaten houden. De robot heeft nooit vrij, hoeft nooit naar de wc en heeft geen koffie nodig."

Gemeengoed

Niet alleen biologische akkerbouwers kopen onkruidrobots. Ook boeren die wel chemische middelen gebruiken maken nu de stap, zegt Eelco Boot van proefboerderij Rusthoeve bij Colijnsplaat. Hij test innovaties voor de akkerbouw. "Er zijn steeds meer regels rondom spuiten. We mogen bepaalde middelen niet meer gebruiken of de dosering gaat naar beneden. Het wordt minder effectief, daarom zoeken we naar alternatieven."

Op de akkers van de proefboerderij rijdt een robot met een andere techniek. Deze schiet niet met laserstralen, maar hij mept de onkruidplantjes met een haak uit de grond. Ook dit gaat heel nauwkeurig en de herkenningstechniek is vergelijkbaar. "Er zit heel veel data achter", zegt Boot.

Ieder blaadje en ieder sprietje wordt herkend. "AI is in twee jaar tijd zoveel beter geworden dat we de testfase nu echt voorbij zijn. Dit soort machines zijn echt gemeengoed aan het worden. Ze worden nu echt ingezet op akkerbouwbedrijven."

De Roemeense president Dan heeft diplomatieke maatregelen afgekondigd tegen Rusland na de drone-inslag in een flatgebouw in het zuidoosten van Roemenië afgelopen nacht. Het Russische consulaat in de stad Constanta moet per direct sluiten, de Russische consul in het land wordt daarnaast uitgezet als persona non grata.

Dan kwam met de maatregelen na spoedoverleg met de Roemeense Defensieraad. Eerder op de dag had hij ook al een telefonisch onderhoud met NAVO-baas Rutte. Hierin zei Dan dat hij een sterke reactie van de NAVO verwacht na de dronecrash. Hij wil dat de NAVO Roemenië helpt om hun luchtafweer te versterken.

Op X schrijft Rutte dat hij in dat gesprek heeft toegezegd dat de NAVO paraat staat om "elke centimeter van zijn grondgebied te verdedigen". Hij spreekt van "roekeloos gedrag van Rusland dat een gevaar is voor ons allemaal". Ook zegt hij: "Afgelopen nacht toont aan dat de gevolgen van hun illegale agressie-oorlog niet bij de grens stopt".

De Roemeense grensplaats Galati ligt op slechts achttien kilometer van de grens met Oekraïne. Door de korte vliegtijd van de drone in het Roemeense luchtruim was het volgens het Roemeense leger dan ook niet mogelijk om de drone uit te schakelen.

De met explosieven geladen drie meter brede drone raakte na middernacht een appartementencomplex. Twee mensen raakten hierbij gewond en tientallen mensen moesten worden geëvacueerd. Volgens lokale autoriteiten is het een wonder dat er geen doden zijn gevallen.

NAVO-correspondent Kysia Hekster:

"Vanuit de NAVO-bondgenoten komen harde woorden, iedereen veroordeelt de Russische aanvallen als roekeloos. Het is de eerste keer dat een dichtbevolkt gebied op NAVO-grondgebied getroffen is, dat verklaart waarom er zo breed gereageerd wordt. En al is niet duidelijk of er sprake is van opzet, toch spreken meerdere mensen, onder wie de Belgische buitenlandminister, al van een duidelijke escalatie van het geweld. De spanningen aan de oostflank van de alliantie zijn al groot vanwege de vele Oekraïense drones die om onduidelijke redenen neerkomen in Estland, Letland en Litouwen, de nervositeit neemt hierdoor verder toe."

De Amerikaanse NAVO-vertegenwoordiger Matt Whitaker reageert zonder de Russen expliciet te noemen. Op X schrijft hij: "Wij staan achter onze NAVO-bondgenoot Roemenië en veroordelen deze roekeloze schending van hun grondgebied". Ook de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen spreekt over roekeloos gedrag van de Russen.

De Britse premier Starmer heeft het over een "ernstige schending van het NAVO-luchtruim." De Frans minister van Buitenlandse Zaken heeft het over "een onverantwoordelijke daad." De voorzitter van de Europese Commissie, Von der Leyen zegt dat Rusland met zijn "agressie-oorlog opnieuw een grens heeft overschreden". Volgens Von der Leyen wordt er een nieuw sanctiepakket tegen Rusland voorbereid.

President Sandy van het Roemeense buurland Moldavië zegt dat Rusland moet worden gestopt. "Het is een gevaar voor iedereen", zegt zij. De Tsjechische president Pavel roept op tot een "sterke reactie". Volgens hem moet Rusland "begrijpen dat de NAVO dergelijke aanvallen niet tolereert".

Rusland neemt tegenmaatregelen

Een woordvoerder van het Kremlin heeft ondertussen verklaard dat Rusland maatregelen tegen Roemenië voorbereidt, nu het Russische consulaat in Roemenië wordt gesloten.

De Oekraïense president Zelensky zegt dat het Kremlin opnieuw een massale aanval op Oekraïne voorbereidt. Op X schrijft hij: "Het is belangrijk dat al onze partners weten wat er gebeurt en dat Rusland blijft vertrouwen op raketten en verdere oorlog, niet op diplomatieke stappen."

Het kabinet omarmt de helft van de adviezen van het Nationaal Burgerberaad Klimaat. Daarbij gaat het wel vaak om plannen die er toch al lagen. Voor een kwart van de adviezen bekijkt het kabinet nog of ze mogelijk zijn en of er geld is om ze te betalen.

Het kabinet vroeg het afgelopen jaar 175 Nederlanders mee te denken over thema klimaat. Gezamenlijk moesten zij plannen bedenken over wat ons land beter kan doen. In totaal bracht het burgerberaad 82 adviezen uit, 41 daarvan voert het kabinet uit.

"Hele mooie concrete aanbevelingen", zei minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei namens het kabinet op een bijeenkomst in Den Haag. Daar waren ook ruim 70 van de 175 mensen die meedachten over klimaatplannen aanwezig.

Van Veldhoven prees de moed van het beraad om moeilijke keuzen te maken. Ze zag het advies ook als steun om te blijven ijveren voor een plastic-heffing, een maatregel die er tot dusver nog niet is gekomen.

Wat is het Nationaal Burgerberaad Klimaat?

In een burgerberaad adviseert een groep gelote mensen hoe de politiek met een thema moet omgaan. In gemeenten gebeurt dat vaker, maar Den Haag kreeg in 2006 voor het laatst zo'n advies. Burgers kwamen toen met plannen om het kiesstelsel te verbeteren.

De 175 mensen die zich over klimaat bogen waren met hun leeftijd, geslacht, woonplaats en mening over het klimaat een afspiegeling van Nederland. Daarvoor selecteerde het Nationaal Burgerberaad Klimaat hen uit 4000 mensen die zich aanmeldden nadat 70.000 mensen een brief hadden gekregen.

Deelnemers kwamen zeven weekenden bij elkaar. Tijdens het beraad gingen ze ook op werkbezoek en spraken ze met experts en ervaringsdeskundigen. Om te garanderen dat iedereen kon meedoen waren onder meer kinderopvang en tolken geregeld. Het beraad kost ruim 6 miljoen euro.

Uit een toelichting blijkt dat veel plannen er ook zonder het burgeradvies zouden zijn komen. Zo komt er een wettelijk recht dat spullen te repareren moeten zijn. Dat was al in Brussel afgesproken, Nederland moet het alleen nog invoeren.

Andere plannen passen naadloos in de agenda van het kabinet. Zo neemt Van Veldhoven het advies over voor een subsidie om benzine- en dieselauto's in te ruilen voor een elektrisch tweedehandsje. Maar in april presenteerde ze die maatregel al als reactie op de gestegen olieprijzen door het uitbreken van de Iranoorlog.

Een aantal van de meer ingrijpende plannen gaan niet door. Soms omdat het kabinet ze onhaalbaar acht, zoals een doel om voor 2030 een kwart van de landbouw te laten overschakelen op biologisch. In andere gevallen maakt het kabinet liever Europees afspraken. En dus zet ons land bijvoorbeeld geen zwarte stip op verpakkingen van ongezond eten.

Voor andere plannen moet nog blijken of er voldoende geld is. Zoals het financieel steunen van boeren die willen overschakelen naar biologische landbouw. Soms onderzoekt het kabinet nog of adviezen mogelijk zijn. Een voorbeeld is het overnemen van een Spaanse wet tegen voedselverspilling, die onder meer restaurants zou verplichten om gasten het eten dat ze niet opeten mee te geven in een doggybag.

De Tweede Kamer gaat nog in debat over de adviezen en de reactie van het kabinet. Later dit jaar is er nog een slotbijeenkomst voor de deelnemers. En het kabinet geeft de komende twee jaar nog aan hoe het gaat met het uitvoeren van de plannen.

Meer begrip

Het inzetten van een burgerberaad op landelijk niveau gebeurt niet erg vaak. Een groep wetenschappers onderzoekt daarom voor het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties of het een succes is. Een rapport dat in april verscheen liet al zien dat het beraad er niet toe leidde dat meningen dichter bij elkaar kwamen, mensen kregen wel meer begrip voor elkaar.

"Ik ben een groot gelover in en voorstander van burgerberaden", zei Pieter Heerma, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties. Heerma benadrukt dat het ideaal is compromissen te sluiten. Maar wederzijds begrip is al een mooie stap.

Het is wel gelukt om over een polariserend thema als klimaat plannen te maken die de meeste deelnemers steunden. De wetenschappers verwachten dat zo'n beraad dus ook kan helpen op andere gevoelige thema's, zoals stikstof en asiel. Heerma ziet daar ook wel iets in.

Dit voorjaar komt in de top vijf warmste lentes sinds het begin van de metingen in 1901, en het valt te verwachten dat we de komende jaren vaker zulke warme lentes gaan meemaken door klimaatverandering. Het was deze lente gemiddeld 11,0 graden Celsius in Nederland, fors hoger dan het langjarig gemiddelde van 9,9 graden. Zowel maart, april als mei was warmer dan normaal.

Sowieso viel de warmte de afgelopen tijd op, in binnen- en buitenland. VN-klimaatchef Simon Stiell noemde de vroege hitte in delen van Europa en de recordtemperaturen in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk deze week een "brute herinnering aan de groeiende gevolgen van de klimaatcrisis". "De wetenschap is er duidelijk over dat door mensen aangejaagde klimaatverandering deze hittegolven frequenter en extremer maakt."

"Het hele noordelijk halfrond warmt op; waar de wind ook vandaan komt, het wordt warmer", legt klimaatwetenschapper Peter Siegmund van het KNMI uit. "En we zien in de lente vaker hogedrukgebieden, met mooi weer. Als je kijkt naar de luchtdruk in die lente, is die gewoon hoog."

Erg zonnig

Op 8 april werd de eerste warme dag (meer dan 20 graden) gemeten in De Bilt. De eerste zomerse dag (boven de 25 graden) was vorige week, op 22 mei. De hoogste temperatuur werd op 26 mei gemeten in Ell, in Limburg. Daar werd het 32,5 graden. Dat was tevens de eerste tropische dag (30 of hoger) in De Bilt. De laagste temperatuur was op 27 maart in Deelen, in Gelderland, waar het -4,1 graden werd.

"Het is weer een heel zonnige lente geweest en zonnig betekent dat er dus weinig bewolking was en dat de dagen dus warm zijn. Maar de nachten zijn dan helder en dus relatief koel", vertelt Siegmund. "We krijgen daardoor een steeds groter verschil tussen de temperaturen overdag en 's nachts."

Warmste voorjaren

Bron: KNMI

Ook het aantal zonuren lag flink hoger dan anders. Het langjarig gemiddelde ligt op 567 zonuren. Deze lente was het met 730 uren zon zeer zonnig. "Met name de zonnestraling is de afgelopen jaren toegenomen", vertelt Siegmund. "Maar ook het aantal zonuren, rond de 20 procent." Die toename is niet onopgemerkt gebleven: jongeren volgen fanatiek wanneer ze het best kunnen zonnen, met alle risico's van dien.

Droogte

Verder viel al vroeg in de lente op dat het opnieuw erg droog was. Dat is het ook de rest van de tijd gebleven: er viel gemiddeld over het land 105 millimeter neerslag, waar dat normaal 148 millimeter is.

Of de zomer ook warm zal worden, durft Siegmund nog niet te zeggen. "Maar het is wel zo dat de hoeveelheid vocht in de bodem laag is, en dat zal wel zo blijven. En minder vocht in de bodem betekent minder verdamping, die anders zou leiden tot koelte. Als de energie van de zon niet gaat naar die verdamping, wordt die energie puur gebruikt om de bodem op te warmen en wordt het dus warm. Maar dan moet die zon er wel zijn."

Meer opwarming dan in klimaatscenario's

Een voorspelling die hij wel aandurft, is de verwachting dat de lente van 2026 voorlopig niet de laatste is die in de top vijf belandt. "Het zou me niet verbazen als we dat de komende jaren vaker zien, want de temperatuur blijft voorlopig stijgen. Over vijftig jaar ziet die top vijf er wel anders uit."

Hij wijst erop dat de opwarming in Nederland sneller gaat dan de klimaatscenario's van het KNMI. "We trekken lijntjes van 2005 tot 2050, volgens de verschillende klimaatscenario's die we hebben. Maar als je kijkt hoe de temperatuur in de praktijk omhooggaat, dan zie je dat de opwarming sneller gaat dan zelfs het hoogste lijntje. Als het zo doorgaat komen we in 2050 uit op een temperatuur die hoger is dan het hoogste scenario van het KNMI."

De Keniaanse politie heeft acht leerlingen gearresteerd op verdenking van brandstichting. Bij een brand op een meisjeskostschool in Gilgil, in het zuidwesten van het land, kwamen gisteren zestien leerlingen om het leven. Meer dan zeventig scholieren raakten gewond.

"Voorlopig onderzoek heeft acht leerlingen aangewezen als verdachten in verband met de planning en uitvoering van de vermoedelijke brandstichting", schrijft de recherche in een verklaring. De acht meisjes zitten voorlopig vast.

Nooduitgang op slot

De brand brak uit in de nacht van woensdag op donderdag rond 01.00 uur lokale tijd in een slaapzaal van de Utumishi Girls Academy. Daar verbleven volgens lokale media op dat moment zo'n 220 leerlingen.

Volgens de Keniaanse nieuwswebsite The Star probeerden leerlingen via de hoofdingang te vluchten. Daarbij liepen sommigen brandwonden op. Anderen probeerden naar buiten te komen via de nooduitgang, maar die zat op slot. Daardoor overleefden een aantal leerlingen de brand niet.

Brandweerlieden en politieagenten slaagden er uiteindelijk in om het vuur onder controle te krijgen en andere leerlingen te evacueren. Gewonden werden met spoed naar nabijgelegen ziekenhuizen gebracht. Volgens de Keniaanse minister van Onderwijs zijn inmiddels zeker 71 leerlingen ontslagen uit het ziekenhuis, zeven leerlingen ondergaan verdere behandeling.

De minister van Onderwijs zei ook op een persconferentie dat uit het voorlopig onderzoek is gebleken dat twee docenten van de school wisten van de plannen van de verdachte leerlingen, maar niets hebben gedaan om hen te stoppen. Ook waren de slaapzalen op de school te vol en zat de nooduitgang dus op slot. Het schoolbestuur is weggestuurd en de regering heeft gezegd maatregelen te nemen tegen de personeelsleden die hun plicht niet zijn nagekomen.

Branden vaker aangestoken

De meisjeskostschool heeft meer dan 800 leerlingen. Aanvankelijk werden volgens lokale media dertig leerlingen aangehouden en verhoord, van hen zijn er nu acht vastgezet. De minister van Binnenlandse Zaken heeft opgeroepen om niet te speculeren over motieven voor de brandstichting.

Branden op scholen komen in Kenia veel vaker voor. In 2024 registreerde de Keniaanse overheid meer dan honderd schoolbranden. Vaak worden ze aangestoken door leerlingen, die bijvoorbeeld protesteren tegen de strenge regels en slechte omstandigheden.

Het Openbaar Ministerie wil 8 miljoen euro afpakken van voormalig profvoetballer Quincy Promes. Volgens het OM gaat het om crimineel vermogen dat hij heeft verdiend met drugssmokkel.

De officier van justitie maakte dat bekend in de rechtszaal, in het kader van de ontnemingsprocedure die het OM is begonnen tegen Promes en diens familielid Marylio V. Bij V. gaat het om een bedrag van 62.000 euro. Beiden waren niet aanwezig bij de zitting.

29.000 euro per blok

Het Openbaar Ministerie komt tot het bedrag van 8 miljoen op basis van Promes eigen beweringen. Die zei destijds dat hij 29.000 tot 33.000 euro kon krijgen per blok cocaïne. In totaal zou hij zo'n 650 blokken cocaïne verhandeld hebben. Het OM maakte de rekensom met 29.000 euro en trok daarvan ook nog onkosten af, waardoor het bedrag op ruim 8 miljoen euro is gekomen.

De 34-jarige Promes werd eerder veroordeeld tot twee gevangenisstraffen. Hij kreeg begin 2024 zes jaar cel opgelegd voor betrokkenheid bij de smokkel van ruim 1350 kilo cocaïne via de haven van Antwerpen. Daarnaast kreeg hij een celstraf van anderhalf jaar voor het steken van zijn neef op een familiefeest.

In beide zaken loopt een hoger beroep. Inmiddels zijn de dossiers samengevoegd. Eind dit jaar worden ze behandeld.

Uitgeleverd

Promes verbleef in Rusland toen hij in Nederland werd veroordeeld. Hij speelde jarenlang bij Spartak Moskou en ging vervolgens naar Dubai. Ook daar was hij actief als profvoetballer, totdat hij een jaar geleden werd opgepakt en uitgeleverd aan Nederland.

Ook V. zit vast. Hij is in hoger beroep veroordeeld tot drie jaar en acht maanden cel.

Twee souvenirwinkels in het centrum zijn door de Arbeidsinspectie voor één maand gesloten, omdat de eigenaar de werktijden van de werknemers niet bijhield. Daardoor is het niet te controleren of de werknemers wel genoeg rust kregen. De eigenaar van de winkels had al eerder waarschuwingen en boetes gekregen, omdat hij zijn zaken niet op orde had.

In de Arbeidstijdenwet staat hoe lang werknemers in een bepaalde periode mogen werken en wanneer ze recht hebben op pauze of rusttijd. Die regels gelden voor iedereen die voor een werkgever werkt, dus ook voor stagiairs, uitzendkrachten en gedetacheerden.

Om dat goed te controleren, moeten werkgevers de werk- en pauze-uren van hun werknemers bijhouden. De eigenaar van de twee zaken kreeg eerder van de Arbeidsinspectie al twee boetes van in totaal 21.000 euro, omdat hij die gegevens niet goed had bijgehouden. Hij kreeg ook een waarschuwing dat het bedrijf tijdelijk zou kunnen worden gesloten als hij de volgende keer de zaken niet op orde had. 

En dat had hij bij de derde controle nog altijd niet. Daarom moeten de zaken nu tijdelijk sluiten. Er volgt ook een derde boete van 15.000 euro.

AT5 deed eerder dit jaar onderzoek naar het aantal toeristenwinkels in het centrum van de stad. Bekijk het verhaal hieronder:

Het belooft een sobere bestuursperiode te worden voor de nieuwe coalitie. Pro Amsterdam en D66 willen meer financiële discipline en zouden streven naar een bezuiniging van 350 miljoen. Moeten de grote plannen zoals de brug over het IJ, theater de Meervaart en het erotisch centrum daarvoor wijken? Nicolaï Brannan van AT5, David Hielkema van Het Parool en Marijn Schrijver van De Telegraaf bespreken in de podcast Politiek aan de Amstel de bubbel van de Stopera.

De gemeente Amsterdam staat voor een flinke bezuinigingsoperatie. Tot 2030 moet er in totaal 350 miljoen bespaard worden. Dat geld zal niet worden weggehaald uit de stad, maar de gemeente wil in de eigen organisatie snijden.

Dat zegt David Hielkema, in de podcast Politiek aan de Amstel. De bezuinigingen worden aangekondigd in het coalitieakkoord, tezamen met een zogenaamde doelenboom. Met die doelenboom wil de coalitie inzicht geven hoe de ambtelijke organisatie verkleind zal worden. 

Erotisch Centrum 

De coalitiepartijen willen met name besparen op ambtenaren in het middensegment. Voor de mensen op straat, zoals vuilnismannen, komt juist meer geld op de begroting. De reden voor de bezuiniging zijn de alsmaar oplopende kosten voor jeugdzorg, onderhoud en personeel. 

De bezuinigingen staan in schril contrast met de vorige periode, toen de coalitie nog een aantal grote plannen aankondigde zoals een brug over het IJ, de Meervaart en OBA Next.

Toch zijn Pro Amsterdam en D66 niet van plan om een streep te zetten door die plannen. Het erotisch centrum in Zuid moet er daarentegen wel aan geloven. D66 kondigde in oktober al aan dat zij dat niet zullen uitvoeren en hebben dat plan nu ook uit het coalitieakkoord gekregen. 

Het erotisch centrum, dat bedoeld was om sekswerk uit de binnenstad te verplaatsen en de overlast op de Wallen te verminderen, staat al langere tijd op tocht. Pro Amsterdam en D66 willen nu de optie verkennen voor een aantal kleinschalige locaties, maar Halsema heeft al eerder aangegeven dat zij dat niet haalbaar acht in verband met een tekort aan handhavers. 

Luister de hele podcast via Spotify door hier te klikken (met beeld). Liever Apple? Dat kan hier.

Het Verkeer gaat langs bij de werkzaamheden op de De Boelelaan. De middenberm van de trambaan wordt hier verhard zodat de bussen hier straks overheen kunnen rijden. Omgevingsmanager Chiem ten Have legt uit waarom dit nodig is en waar het verkeer de komende tijd rekening mee moet houden.

Omgevingsmanager ten Have vertelt: "De bussen rijden op dit moment nog mee over de rijbanen. Dat zorgt er in de spits vaak voor dat de bussen veel vertraging oplopen. Dus we gaan de trambaan verharden zodat de bussen daarover mee kunnen rijden." Langs de weg wordt ondertussen volop gewerkt en staan graafmachines klaar om de middenberm open te breken. 

"Dat zorgt ervoor dat de bussen tijdens de spits ook lekker op tijd kunnen rijden. De trambaan verharden we door de middenberm uit te graven. Daaroverheen komt een asfaltlaag zodat de bus eroverheen kan rijden", legt ten Have uit. 

Gevolgen voor het verkeer

De werkzaamheden worden in fases uitgevoerd. Op dit moment is één rijbaan op de De Boelelaan afgesloten en trams rijden met aangepaste snelheid door het werk. Van 20 juli tot 9 augustus is de De Boelelaan, tussen het kruispunt Parnassusweg en Gustav Mahlerlaan, volledig afgesloten voor autoverkeer. Verkeer wordt dan omgeleid via de Buitenveldertselaan, de Van Nijenrodeweg en de Van der Boechorstraat.

De eerste twee weken van juli rijden er geen trams. Er wordt geadviseerd om de site van de GVB in de gaten te houden.

De werkzaamheden duren tot 9 augustus.

Een enorme nieuwe spoorbrug ligt sinds vandaag op zijn plek bij Centraal Station. De brug werd vorige week per ponton naar de Oosterdoksdoorgang gevaren en daar vandaag geplaatst. Volgens spoorbeheerder ProRail is de plaatsing een belangrijke mijlpaal in de werkzaamheden rond het station: "Een heuglijk moment".

In totaal vervangt ProRail de komende jaren alle spoorbruggen aan de oostzijde van het station. De eerste brug is sinds april dit jaar in gebruik, vandaag is de tweede geplaatst. De bruggen zijn volgens de spoorbeheerder aan renovatie toe omdat het einde van hun levensduur is bereikt.

"Het zijn oude beestjes en dus moesten ze vervangen worden", legt bouwmanager Esther Versteegh van ProRail uit. De bruggen werden voor het laatst vernieuwd in 1915 en zijn daarom nu aan vervanging toe. "Voor ieders veiligheid", benadrukt Versteegh. 

De renovatie maakt deel uit van alle andere werkzaamheden op en rond het station. Door alle aanpassingen moet het aantal reizigers de komende jaren op het station toenemen. Reizigers moeten voorlopig dan ook nog rekening houden met hinder.

Nog geen treinen over nieuwe spoorburg

De werkzaamheden aan de tweede nieuwe spoorbrug zijn voorlopig nog niet klaar. Het brugdeel mag dan wel op zijn plek liggen, de pijlers moeten nog worden geplaatst. De aannemer gaat daar de komende tijd mee aan de slag. 

"Het gaat dus nog wel even duren eer er weer treinen over deze nieuwe brug rijden", vertelt projectmanager Leo de Vette. "We gaan dit kunstje nog drie keer uitvoeren", legt Versteegh uit. "We zijn nog wel een aantal jaren bezig."

ProRail verwacht dat alle spoorbruggen aan de oostzijde van het station pas na 2030 allemaal vervangen zijn en gebruikt kunnen worden.

De politie ziet geen aanleiding om verder onderzoek te doen naar wat er gisteren precies gebeurde op de Bloemgracht. Een groot foamblok viel daar rond 11.00 uur uit het raam en kwam bovenop een voorbijganger terecht.

De vrouw werd met verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Volgens een buurtbewoner, die de mevrouw hoorde gillen, was het een oudere dame. Hoe het nu met de vrouw gaat is onduidelijk.

De politie laat weten dat zij buurtonderzoek hebben gedaan. Dat heeft volgens de woordvoerder niet tot meer informatie geleid, waarop besloten is om het onderzoek te staken. "We houden het voor nu op een ongeluk, tenzij er meer informatie bij ons bekend wordt."

Stuk uit een bankstel

Waar het object precies vandaan kwam, is nog onduidelijk. Omstanders schoten de vrouw te hulp tot de ambulance er was. Het foamblok zou mogelijk een stuk uit een bankstel kunnen zijn.

Het OM wil 8 miljoen euro ontnemen van oud-profvoetballer Quincy Promes. Hij zou dat geld volgens justitie verdiend hebben met drugshandel. Eerder werd Promes al veroordeeld tot 6 jaar cel voor de invoer van twee partijen cocaïne.

Medeverdachte Marylio V. (34) kreeg ook 6 jaar cel voor de invoer van drugs. In een zitting werd vandaag bekend dat het Openbaar Ministerie 8 miljoen euro wil terugvorderen van Promes en 62.000 euro van Marylio V. Volgens het OM zouden ze dat bedrag verdiend hebben met de invoer van cocaïne.

Het bedrag is volgens het OM gebaseerd op informatie uit gekraakte chats. Daaruit zou blijken dat Promes uithalers aanstuurden om partijen cocaïne van 650 en 712 kilo binnen te halen via de haven van Antwerpen. De eerste partij, verstopt in een container met zakken zout, is nooit gevonden. Een tweede partij werd onderschept.

De twee neven zouden daar in totaal 9 miljoen euro mee hebben verdiend. Minus alle kosten die de verdachten hebben gemaakt, zoals inkoopkosten, komt dat neer op 8,1 miljoen euro.

Niet aanwezig

Promes was vandaag niet aanwezig bij de zitting. Zijn advocaten hebben meer tijd gevraagd om hun onderzoekswensen in te dienen. In november start de zaak in hoger beroep.

In een andere zaak werd Promes ook veroordeeld voor het in de knie steken van een familielid tijdens een feest. Ook in die zaak is Promes in beroep gegaan.

Promes verbleef lange tijd in Rusland, waar hij voor Spartak Moskou speelde. In maart 2024 werd hij in Dubai aangehouden toen hij daar met zijn voetbalclub verbleef. In juni vorig jaar werd hij uitgeleverd aan Nederland.

De gemeente stopt per volgende week met het aanbieden van de tilservice voor mensen met een lichamelijke beperking. Uit onderzoek van arbodienst ArboNed blijkt dat het werk te zwaar is voor mensen van het tilteam, waarop de gemeente besloten heeft de dienst stop te zetten. Gebruikers zijn daarover begin april geïnformeerd en hebben van de gemeente hulp gekregen, maar niet iedereen is daar blij mee. 

De tildienst bestaat al circa vijfentwintig jaar in de stad en maakt onderdeel uit van het Aanvullend Openbaar Vervoer (AOV). De dienst is bedoeld voor mensen met een handicap die niet zelfstandig hun trap op of af kunnen. In totaal maakten 68 Amsterdammers dit jaar nog gebruik van de service. 

Medewerkers van het tilteam, die werken voor vervoerder RMC, tillen gebruikers maximaal drie verdiepingen van de trap af in een tilstoel. De service was oorspronkelijk bedoeld als tijdelijke maatregel, wanneer mensen bijvoorbeeld in afwachting waren van een traplift of een vervangende woning. Uit onderzoek van ArboNed is gebleken dat het werk alleen niet veilig kan worden uitgevoerd.

Reden genoeg voor wethouder Zorg Alexander Scholtes om de dienst per 1 juni te schrappen. "Het is een moeilijke, maar onvermijdbare beslissing geweest", benadrukt Scholtes. "Maar het kan niet meer veilig, ook niet met aanpassingen." De wethouder baseert zich daarbij zowel op klachten van medewerkers van het tilteam, als het onderzoek van ArboNed. 

Gebruikers twee maanden geleden geïnformeerd

De tientallen gebruikers van de dienst in de stad zijn begin april per brief geïnformeerd over het beëindigen van de tilservice. Adviesbureau Reade heeft contact met de groep opgenomen om hen alternatieve hulp aan te bieden, legt Scholtens uit. Zo zijn sommige woningen toegankelijker gemaakt, kregen mensen een traplift of werd gekeken naar een andere woning.

"Het eerlijke feit is ook dat dit voor de mensen een hele impactvolle beslissing kon zijn", benadrukt Scholtens. Dat gold ook voor de 78-jarige Dolly Vonk. Zij maakt sinds twee jaar gebruik van de tilservice sinds zij twee beenprothesen heeft en blind is door de gevolgen van diabetes. Drie keer per week helpen medewerkers van het tilteam haar van de drie treden van haar portiektrap op en af, zodat ze voor dialyse naar het ziekenhuis kan.

In april kreeg van de gemeente te horen dat de medewerkers vanaf volgende week niet meer langskomen. Sinds die tijd zit ze met haar handen in het haar. Ze heeft zicht op een nieuwe woning met alle benodigde zorg elders in de stad, maar die is pas in twee maanden beschikbaar. 

"De gemeente heeft mij een logeerhuis aangeboden", vertelt Dolly in haar woning op de eerste verdieping aan de Parnassusweg. "Maar dan moet ik twee maanden uit mijn eigen omgeving weg en alles opnieuw organiseren om van daaruit weer naar mijn nieuwe huis te gaan. Nou, dan kun je mij oprapen."

'Wie kan mij helpen'

De 78-jarige Dolly die al zo'n vijftig jaar in haar woning in Zuid woont en dagelijks hulp krijgt, is dan ook radeloos. "Ik heb structurele hulp nodig om de komende tijd nog de trap af te komen", benadrukt ze. Haar buurman en dagelijkse hulp kunnen volgens haar wel helpen, maar die zijn er niet de hele dag. 

"Ik zit al sinds begin april onder de stress", legt Dolly uit. "En die stress wordt alleen maar erger." Vooralsnog heeft ze geen idee hoe ze de tijd tot haar nieuwe woning moet overbruggen om van de trap af te komen. "Dan moet ik maar een ambulance bellen ofzo, anders weet ik het ook niet."

De grootschalige politieactie van de Dienst Speciale Interventies (DSI) in een woning aan het Singel vanmiddag, ging om een melding van een vrouw die mogelijk met een vuurwapen werd bedreigd. De politie arresteerde een 58-jarige man en trof een wapen of nepwapen aan.  

De politie kreeg de melding rond 14.00 uur vanmiddag binnen. Al snel werden eenheden van de DSI opgeroepen en werden er drones en honden ingezet. Een groot gebied rond het Muntplein werd afgezet met linten. Na de inzet van de DSI werd de 58-jarige man zonder shirt uit de woning gehaald. 

Hij blijkt geen vaste woon- of verblijfplaats te hebben. De bedreiging vond plaats in de relationele sfeer. 

Op de binnenplaats van het Bushuis aan de Kloveniersburgwal is gisteren een bijenkolonie neergestreken. Het pand wordt gebruikt door de Universiteit van Amsterdam (UvA). Docent Europese Studies Niels ten Oever zag de bijen recht tegenover zijn werkkamer landen. "Te gek. Dat geloof je toch niet?"

Docent Niels Ten Oever zat gisteren op zijn werkkamer toen hij opeens een hoop kabaal hoorde. "Ik  hoor gezoem, en ik zie aan de overkant een hele zwerm bijen landen. Fantastisch."

De bijen kozen een plekje boven een raam op de 2e verdieping. Het binnenplein grenst aan het Oost-Indisch Huis en het Bushuis, allebei in gebruik door de UvA. "Het is nu echt een 'Buzzzhuis'," grapt docent Europese Studies Krisztina Lajosi. "Ik vind het geweldig, zoiets heb ik nog nooit gezien. Ik vind het prachtig, zo midden in de stad."

Wat de bijen komen doen durft Ten Oever niet met zekerheid te zeggen. Maar een idee heeft hij wel. "Ik denk dat deze zwerm zich aan het voortplanten is, en ze zijn op zoek naar een nieuwe plek. En ze hebben deze plek uitgezocht."

En dat ze juist dit gebouw hebben uitgezocht kan Ten Oever wel waarderen. "Bijen zijn in heel veel culturen een symbool van wijsheid. Als die dan hier op de Universiteit landen, is dat toch echt een cadeautje."

Bijenkolonie en de VOC

Maar lang voordat deze plek een Universiteit was, huisde hier het administratieve hoofdkantoor van de Amsterdamse kamer van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC). Ten Oever: "Een kolonie in een gebouw van een organisatie die kolonisatie mogelijk heeft gemaakt."

Wat Ten Oever betreft hadden de bijen lekker mogen blijven zitten, maar de bijen zelf dachten daar anders over. Rond 14.30 uur kozen ze met een hoop gezoem het hazenpad. Het 'Buzzzhuis' is weer gewoon het Bushuis. 

Vanwege 'mogelijk strafbare feiten' in een woning aan het Singel, is een groot gebied rondom het Muntplein in het centrum afgezet. De DSI, een speciale eenheid van de politie, is aanwezig en viel rond 16.30 uur een woning aan het Singel binnen. Even later kwamen ze weer naar buiten met een man, hij is gearresteerd. Om welke strafbare feiten het gaat, kan de politie nog niet zeggen. 

De politieactie begon iets voor 16.00 uur vanmiddag. Op foto's is te zien hoe de DSI met kogelvrije vesten en beschermende kleding aanwezig is. Ook worden er politiehonden en drones ingezet. 

De politie laat weten dat er in de woning een verdachte is aangehouden. Op foto's is te zien hoe iemand zonder shirt onder politiebegeleiding naar buiten wordt gebracht. Waarvoor de verdachte is aangehouden kunnen ze nog niet zeggen. 

De DSI was met veel eenheden aanwezig:

Rond 16.50 uur werd het Singel weer vrijgegeven. "Mijn collega zat vast binnen de afzetting", vertelt een man die werkt naast de woning waar de verdachte is aangehouden. "Het zag er indrukwekkend uit, ze hadden mooie pakken aan."

Kijk hier onze live-uitzending terug, vanaf de Singel

De nieuwe snackautomaten bij tramhaltes op IJburg zijn niet bij iedereen geliefd. Een van de bewoners daar is een petitie gestart en die is al ruim 460 keer ondertekend. Bovendien geeft het stadsbestuur aan de snackautomaten 'onwenselijk' te vinden. 

De automaten, waar naast chocoladerepen ook blikjes energiedrank en flesjes water in zitten, staan er sinds een aantal weken. "De automaat stimuleert ongezonde keuzes, juist op een plek waar dagelijks veel kinderen en jongeren langskomen", staat er in de petitie. Die gaat over de automaat bij halte Steigereiland. Over de automaat bij de halte Vennepluimstraat staat ook een petitie online, al is die veel minder vaak ondertekend. 

"Dan sta je bij een halte en ga je drinken of chips of chocola halen", zegt een tegenstander van de automaat. "Nee, onzin. Van mij mag die meteen weg, hoor." Toch zijn er ook veel IJburgers die de petitie nergens voor nodig vinden. "Ik heb gelezen dat ze de automaat weg willen hebben, maar laat hem maar staan. Want als je wat ongezonds wil, dan kies je daar zelf voor."

Partij voor de Dieren

In februari vroeg de Partij voor de Dieren vroeg in februari al om opheldering over een snackautomaat in Buitenveldert. De partij wees er daarbij op dat de ov-kaartautomaten juist verdwenen zijn. Deze week hebben wethouders Melanie van der Horst en Alexander Scholtes de vragen beantwoord.

Beide wethouders zien geen verband met het verdwijnen van de ov-kaartautomaten, maar ze zeggen de zorgen van de Partij voor de Dieren wel te delen. "De beschikbaarheid van ongezonde voeding in de openbare ruimte draagt bij aan ongezonde eetgewoonten. Snackautomaten bij tramhaltes zijn laagdrempelig en verleiden bewoners en bezoekers tot ongezonde keuzes." Ze gaan daarom in gesprek met het GVB.

Hittestress beperken

Een woordvoerder van het GVB zegt tegen AT5 dat de automaten het reiscomfort moeten vergroten. "En in onze concessie-eisen staat ook iets over klimaatadaptatie. We moeten kijken hoe we de hittestress kunnen beperken en daarmee het reiscomfort. Niet alleen voor onze reizigers, maar ook voor het ons personeel. Een van de manieren waarop is met gekoelde dranken in een automaat."

De woordvoerder benadrukt dat de komst van de automaten vooraf met opdrachtgever Vervoerregio is afgestemd. Vooralsnog wordt de inhoud van de snackautomaten niet aangepast, maar ze zegt dat het GVB wel in gesprek blijft met zowel de gemeente als buurtbewoners. "Alle meldingen en signalen nemen we mee in de evaluatie van de introductie van de automaat op deze haltes."

Bij werkzaamheden ter hoogte van de Benedenlangs in Noord is vanmiddag een grote hoofdwaterleiding geraakt. Hierdoor lekte er volgens Waternet ruim 3000 kuub, dat is 3 miljoen liter, water op straat. Ter vergelijk: dat is meer dan in een heel Olympisch zwembad. 

Op beelden die AT5 ontving van omstanders is te zien dat de straat in Buikslotermeer blank stond. Sommige fietsers en fatbikers trokken zich daar niks van aan en vervolgden hun weg door de plas.

De werkzaamheden werden uitgevoerd door een aannemer. Wat er precies misging waardoor de hoofdwaterleiding rond 14.00 uur beschadigd raakte, is niet bekend. 

Een monteur van Waternet heeft de beschadiging grotendeels gerepareerd, waardoor er geen water meer lekt. Vanavond voert de aannemer de laatste herstelwerkzaamheden uit.

Honderden bewoners in de directe omgeving hadden vanmiddag ongeveer een uur geen water; inmiddels is die voorziening ook hersteld. 

Vrouw gewond door 'foamblok' dat van grote hoogte op haar viel en Hiphopsensatie SBMG uit Kraaiennest na jaren weer bij elkaar. Dat en meer in het AT5 Nieuws van donderdag 28 mei, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk. 

Een vrouw is vanochtend op de Bloemgracht in de Jordaan gewond geraakt door een foamblok dat naar beneden is gevallen. Dat blok is vermoedelijk van grote hoogte gevallen; een getuige laat aan AT5 weten dat hij zag dat het voorwerp 'van minimaal drie hoog naar beneden werd gegooid'. Het slachtoffer is naar het ziekenhuis overgebracht. 

Het incident gebeurde kort na 11.00 uur. Ambulance en politie kwamen vervolgens ter plaatse om hulp te verlenen. 

Waar het object precies vandaan kwam, is nog onduidelijk. Omstanders schoten de vrouw te hulp tot de ambulance er was. Het foamblok zou mogelijk een stuk uit een bankstel kunnen zijn.

Het slachtoffer was een voorbijganger, zegt een politiewoordvoerder. Hoe ernstig haar verwondingen zijn, is niet duidelijk.