In IJsselstein zijn afgelopen nacht het gemeentehuis en het theater beschadigd. Met bakstenen zijn meerdere ramen ingegooid en ook de toegangsdeur is toegetakeld. De vernielingen vonden plaats rond 01.45 uur. Het gemeentehuis en het theater zitten aan elkaar vast.

Met stickers is een Nederlandse vlag op de kop aan de ingang opgehangen. Op deze stickers staat het woord 'corrupt'. Een beveiligingscamera gericht op het gebouw is hier ook mee beplakt. Behalve met bakstenen is er volgens een lokaal medium ook een ijzeren rolcontainer gebruikt om de gebouwen te vernielen en is er vuurwerk afgestoken.

Geen aanhoudingen

Een woordvoerder van de politie laat weten dat er geen aanhoudingen zijn verricht. Wel is er direct een onderzoek gestart. De politie verwacht in de loop van de dag met meer informatie te komen. Ook de gemeente IJsselstein komt later met een reactie op de vernielingen.

Het is sinds enkele weken onrustig in IJsselstein vanwege het besluit om een tijdelijke noodopvang te plaatsen op een van de voetbalvelden van de voetbalclub IJFC. Donderdag 24 april werd er voor het eerst gedemonstreerd tegen de komst van de noodopvang. Dit protest verliep rustig, al werd er wel vuurwerk afgestoken.

Bij demonstraties van afgelopen week moest de brandweer meerdere malen in actie komen na brandstichting. Ook toen werd er vuurwerk afgestoken.

Volgens de burgemeester van IJsselstein was er veel jeugd betrokken bij de demonstraties. Ouders van kinderen die gelinkt werden aan de ongeregeldheden kregen van de gemeente een brief. Daarin werd gewaarschuwd voor de gevolgen die herhaaldelijk wangedrag kunnen hebben.

Spreidingswet

De bedoeling is dat IJsselstein voor een half jaar 100 tot 150 asielzoekers opvangt. De politie wil desgevraagd niet bevestigen dat de vernielingen van afgelopen nacht verband houden met de komst van een noodopvang.

IJsselstein vangt nu geen asielzoekers op. Volgens de spreidingswet zou de gemeente 185 mensen moeten opvangen.

De Oekraïense president Zelensky zegt dat het leger vannacht twee olietankers uit de Russische schaduwvloot in de haven van Novorossiejsk aan de Zwarte Zee heeft getroffen. Het is niet bekendgemaakt in hoeverre de tankers beschadigd zijn, maar Zelensky zegt dat de schepen "niet meer in staat zijn om olie te vervoeren".

Het gaat om olietankers die varen onder de vlag van een ander land. Deze worden door Rusland gebruikt om in het geheim olie uit eigen land te verplaatsen en zo internationale sancties te omzeilen.

Zelensky deelde op X beelden van de aanval en stelt dat "de langeafstandscapaciteiten van Oekraïne op alle fronten verder worden ontwikkeld op zee, in de lucht en op land".

Naast de olietankers in Novorossiejsk heeft Oekraïne vannacht ook een aanval met drones uitgevoerd op Primorsk, een Russische havenplaats nabij de Finse grens. De gouverneur van die regio zegt dat de Russische luchtafweer zestig Oekraïense drones heeft neergehaald bij de aanval.

De afgelopen twee weken trof Oekraïne zeker vier keer de Russische olieraffinaderij in Toeapse in het zuidwesten van Rusland. Zo veroorzaakte Oekraïne daar vrijdag een grote brand nadat de Oekraïense veiligheidsdienst SBU samen met het leger de haven en de olieraffinaderij in de stad had aangevallen. Op dinsdag werd dezelfde raffinaderij getroffen door droneaanvallen van het Oekraïense leger.

De Russische president Poetin zei dinsdag na de aanval dat er "geen serieus gevaar was", maar lokale autoriteiten waarschuwden wel voor het gevaar van de branden die na de aanvallen ontstonden.

2,3 miljard misgelopen

De olieraffinaderij in Toeapse is een van de grootste van het land. Er worden hoogwaardige olieproducten als Euro-5 diesel, kerosine en stookolie geproduceerd. De haven van de stad is een belangrijk punt voor de export van olie, kunstmest en kolen.

Door de olie-industrie aan te vallen, probeert Oekraïne Rusland economische schade toe te brengen. Volgens Zelensky hebben luchtaanvallen op de Russische olie-infrastructuur alleen in maart al 2,3 miljard dollar aan olie-inkomsten gekost. Dat leidt er volgens de Oekraïense veiligheidsdienst toe dat Rusland minder kan uitgeven aan militaire capaciteiten en de invasie van Oekraïne.

Goedemorgen! Vandaag is de Nationale Herdenking Nederlands Koloniaal Verleden op de Dam in Amsterdam. En Max Verstappen komt eerder in actie dan gepland. Omdat er rond de oorspronkelijke starttijd noodweer wordt verwacht, begint de Grote Prijs van Miami drie uur eerder.

Eerst het weer: er is sprake van toenemende bewolking die vanuit het zuidwesten gevolgd wordt door buiige regen. Vanmiddag wordt het op veel plaatsen nat met in het oosten en noordoosten kans op enkele stevige regen- en onweersbuien. De wind komt uit het zuidwesten en is overwegend matig. Het wordt tussen 17 en lokaal 23 graden. De komende dagen is het licht wisselvallig met vooral in het zuidoosten soms regen.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

De Colombiaanse superster Shakira gaf afgelopen nacht een gratis megaconcert op de Copacabana in Rio de Janeiro. Naar verluidt trok de 49-jarige zangeres 2 miljoen bezoekers. Het was het grootste concert uit haar carrière. Het concert begon met een uur vertraging, toch steeg er luid gejuich op toen Shakira het nummer La Fuerte inzette. Volgens het stadsbestuur van Rio de Janeiro kan het optreden zo'n 777 miljoen reais (ca. 132 miljoen euro) opbrengen.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

De bultrug die twee maanden geleden in Duitsland strandde, is vrijgelaten op de Noordzee. Gisteren rond 09.00 uur meldde het reddingsteam dat Timmy was weggezwommen uit de duwbak waarin hij was vervoerd.

Fijne zondag!

Geschiedenis- en maatschappijleerdocenten krijgen geregeld reacties en vragen van leerlingen met desinformatie over de Holocaust. Dat blijkt uit een rondgang van NOS Stories langs bijna alle middelbare scholen in Nederland. Volgens de docenten die reageerden op vragen van Stories, speelt de hoeveelheid desinformatie op sociale media een grote rol.

In totaal vulden 190 docenten die lesgeven over de Holocaust de vragenlijst in. Het merendeel, 111 geschiedenis- en maatschappijleerdocenten, wordt in de klas geconfronteerd met desinformatie over de Holocaust.

"Leerlingen lieten mij een TikTok-filmpje zien waarin werd beweerd dat er tijdens de Tweede Wereldoorlog geen zes miljoen Joden zijn vermoord, maar 271.000. Ik kreeg toen de vraag of dit klopte", zegt geschiedenisdocent Maarten Post. Hij geeft les op een middelbare school in Elburg en hoort dit soort vragen regelmatig in de klas.

"Ze weten niet meer wat echt en nep is door AI en TikTok, maar ik ben wel heel blij dat ze met die vragen naar mij toe komen. Dan kan je het als docent uitleggen en het gesprek aangaan. Het is heel belangrijk om het niet te veroordelen, omdat het oprechte vragen zijn."

Het grootste deel van de docenten die NOS Stories sprak is tevreden over de manier waarop leerlingen de lessen over de Holocaust volgen. Maar een derde van hen vindt de voorkennis van hun scholieren ondermaats.

Zij geven aan dat leerlingen meestal wel weten dat de Jodenvervolging heeft plaatsgevonden, maar dat ze geen verdere details kennen. Vier op de tien docenten geeft aan dat sommige leerlingen de ernst van de Holocaust bagatelliseren.

Beter onderscheid maken

Federica Russo, hoogleraar filosofie en ethiek aan de Universiteit Utrecht, maakt zich zorgen over de toename van desinformatie op verschillende platforms. Onlangs rondde zij een Europees onderzoek af naar nepnieuws en deepfakes op sociale media.

Hieruit kwam naar voren dat veel volwassenen nauwelijks onderscheid kunnen maken tussen wat echt en nep is. "Als een influencer in je netwerk een nieuwsvideo verspreidt, letten mensen niet meer heel erg op wat de bron van de video is en hoe betrouwbaar die is." Bij jongere generaties is dit risico waarschijnlijk nog groter, zegt Russo.

"Oudere generaties leefden al voor de komst van sociale media en internet. Zij kunnen een beter onderscheid maken in wat betrouwbare journalistieke media zijn en wat niet. Bij jongere generaties is dit onderscheid weg, want zij zijn niet met traditionele media opgegroeid."

Geschiedvervalsing

Bovendien dreigt geschiedvervalsing door AI, zegt geschiedenis- en maatschappijleerdocent Gijs Korenblik. Hij deed een experiment onder leerlingen en collega's van de middelbare school waar hij werkt in Warnsveld. Korenblik liet twee foto's zien van vernietigingskamp Auschwitz. "Ik stelde de vraag welke foto een AI-gegenereerde afbeelding was. Meer dan de helft koos de verkeerde foto."

Op de nepfoto zie je dat Joodse mensen die in Auschwitz aankomen rustig uit de trein worden geleid. In de praktijk gebeurde dat met veel agressie en werden mannen meteen van vrouwen gescheiden. Daar is op de foto die Gijs Korenblik met AI-software maakte, niets van te zien.

Het is in de klassen van Korenblik nog maar enkele keren gebeurd dat leerlingen met desinformatie bij hem kwamen, maar hij ziet de laatste tijd zoveel met AI gegenereerde 'historische' beelden, dat hij vreest voor de toekomst. "Ik maak me wel zorgen. AI is een soort van nieuwe katalysator, hoe ga je daarmee om? Scholen en docenten worstelen ermee."

Het ministerie van Onderwijs noemt de snelle verspreiding van desinformatie op sociale media zorgelijk. "Juist daarom is het zo belangrijk dat leerlingen niet alleen leren wat er is gebeurd, maar ook hoe zij zelf feiten van onwaarheden onderscheiden."

Scholen kunnen volgens het ministerie gebruik maken van het Expertisepunt digitale geletterdheid, dat hierbij helpt. Ook is er vanaf dit jaar 750.000 euro extra beschikbaar voor Holocausteducatie, zodat scholen activiteiten kunnen organiseren, zoals museumbezoeken met leerlingen.

Weer verplicht eindexamenvak

Docenten Korenblik en Post vinden vooral dat het vak geschiedenis weer een verplicht eindexamenvak moet worden. Dat is nu niet zo. In de bovenbouw kun je geschiedenis laten vallen. Post: "Alleen met kennis kan je desinformatie bestrijden. Daarin speelt geschiedenis een heel belangrijke rol."

Verantwoording

NOS Stories stuurde voor dit verhaal een vragenlijst naar bijna 650 instellingen in het voortgezet onderwijs en VGN, de vakorganisatie voor docenten geschiedenis en staatsinrichting. Geschiedenis- en maatschappijleerdocenten die lesgeven over de Holocaust werd gevraagd om de vragen te beantwoorden. In totaal vulden 190 docenten de lijst in. 111 docenten gaven hierbij aan desinformatie in de klas tegen te komen.

Een kleine brouwerij in Frankrijk moet stoppen met de verkoop van een populair speciaalbier onder de naam John Lemon. Yoko Ono, de weduwe van John Lennon, kon de woordgrap niet waarderen en maakte bezwaar.

Het speciaalbier wordt gebrouwen door een brouwerij in Bretagne. De brouwer geeft zijn bieren vaker namen die naar bekende personen verwijzen, zoals Mireille Mafieux, geïnspireerd op zangeres Mireille Mathieu en Jean Gol Potier, afgeleid van Jean Paul Gaultier.

John Lemon was de nieuwste creatie, maar het biertje met tonen van citroen en gember kon op weinig waardering rekenen van de weduwe van de iconische Beatles-zanger. In een brief eisten haar advocaten dat het gebruik van de naam onmiddellijk wordt gestaakt. Speciaal voor dit soort gevallen had de entourage van de zanger het handelsmerk 'John Lemon' laten registreren. Het is namelijk niet voor het eerst dat iemand op het idee komt de woordspeling te gebruiken voor een drankje: in 2017 werd een Pools frisdrankmerk al gedwongen de naam aan te passen.

Ultimatum

De Bretonse brouwerij kreeg een ultimatum: de naam aanpassen of een boete riskeren. Volgens bierbrouwer Aurélien Picard stond in de brief dat hij "100.000 euro onmiddellijk zou moeten betalen en daarna 1500 euro per dag tot de verkoop stopt". Hij was onaangenaam verrast. "Het was gewoon een grapje, een etiket om mensen te laten glimlachen. We hebben veel bieren met woordspelingen op namen van sterren en dat gaf nooit problemen."

Na overleg mocht de brouwerij nog de resterende voorraad van ongeveer 5000 flessen verkopen tot 1 juli. Volgens de brouwer verdwijnen de laatste flessen snel uit de schappen. "Mensen komen uit heel Bretagne om een fles te kopen. Het is een verzamelobject geworden." Picard overweegt de verkoop van het bier voort te zetten onder de naam Jaune Lemon. Die naam zal volgens hem niet op juridische problemen stuiten.

In Hoogeveen heeft een grote brand gewoed. Bewoners van acht huizen zijn geëvacueerd. Het vuur is inmiddels onder controle. Er zijn geen gewonden gevallen.

Het vuur ontstond waarschijnlijk in een auto die onder een carport geparkeerd stond in de Jonkheer de Jongestraat in de Drentse plaats. De vlammen sloegen daarna over naar twee woningen.

De bewoners kunnen voorlopig niet terug, er worden metingen verricht om te kijken of ze veilig terug kunnen keren.

Voor een afgeladen Copacabana in Rio de Janeiro gaf de Colombiaanse superster Shakira afgelopen nacht een gratis concert. Er waren zo'n twee miljoen bezoekers afgekomen op het optreden op het strand in Brazilië.

Op videobeelden zijn een paar hoogtepunten van het optreden te zien:

Voor Shakira is het het grootste concert uit haar carrière. "Voor mij is het een droom. Ik heb er altijd van gedroomd om op dit strand op te treden. Ik vind het een magische plek," zei ze vooraf in een tv-interview voor de Braziliaanse zender TV Globo.

Er zijn vaker dit soort gratis megaconcerten op het wereldberoemde strand. In 2024 was Madonna er te zien en vorig jaar Lady Gaga. Met de shows probeert het bestuur van Rio de Janeiro de stad een economische boost te geven, naast het befaamde carnaval. "Voor ons zijn grote feesten belangrijk. Ze zorgen voor banen, maar ook voor de ontwikkeling en identiteit van de stad", zei de burgemeester van Rio bij de presentatie van het plan van de gemeente rond het concert van Shakira. "Onze investering in de show zal ons veertig keer zoveel opleveren."

Shakira's optreden kan zo'n 777 miljoen reais (ca. 132 miljoen euro) opbrengen, heeft het stadsbestuur berekend. Dat geld komt vooral van extra toeristen die geld uitgeven in restaurants, hotels en winkels. De afgelopen twee jaar liep het aantal toeristen fors op rond de shows van Madonna en Lady Gaga. Airbnb ziet ook dit jaar een stijging van toeristen uit Zuid-Amerika en Europa.

Zaterdagochtend waren fans al naar het strand gekomen om een goede plek te bemachtigen voor het concert. De show van Shakira is onderdeel van haar wereldwijde Las Mujeres Ya No Lloran (Vrouwen Huilen Niet Meer) tour. Het concert werd voorafgegaan door dj-sets. Ook na het concert neemt een dj het over, om ervoor te zorgen dat de enorme hoeveelheid bezoekers het strand niet allemaal tegelijk probeerden te verlaten.

Een jongen van 17 jaar is gisteravond gewond geraakt bij een steekpartij in Rotterdam. Rond hetzelfde tijdstip werden in die straat ook schoten gelost. Het uit Rotterdam afkomstige slachtoffer is naar het ziekenhuis gebracht.

De steekpartij vond plaats rond 20.30 uur op de kruising van de Claes de Vrieselaan en de Mathenesserlaan in het stadsdeel Delfshaven. Rond dat tijdstip werd er in de Claes de Vrieselaan ook geschoten met een vuurwapen. De politie onderzoekt wat er precies is gebeurd. Dezelfde avond zijn twee verdachten aangehouden, twee mannen van 18 en 22 jaar uit Rotterdam.

De Claes de Vrieselaan werd in beide richtingen volledig afgesloten voor het forensisch onderzoek. De politie heeft sporen veiliggesteld en roept getuigen en mensen met camerabeelden op zich te melden.

Zo'n 30.000 tot 40.000 mensen zijn zaterdag afgekomen op een illegale rave op een militair oefenterrein in Frankrijk, meldt persbureau AFP. Gisteren kwamen ook al zo'n 20.000 mensen op het feest af.

De rave is in de buurt van de stad Bourges in het midden van Frankrijk. Het terrein wordt sinds 1917 gebruikt voor munitietesten en er liggen mogelijk onontplofte mijnen van 150 jaar oud. Autoriteiten in het gebied waarschuwen daarom ook voor explosiegevaar en stellen dat het terrein ongeschikt is voor een feest.

Volgens radiostation LCI zijn 600 agenten ingezet en zijn controleposten ingericht aan de rand van het gebied. Ook zijn er 45 brandweerlieden.

Granaat gevonden

Hoewel het officieel niet is toegestaan om op het terrein te komen, is er geen hek. De organisatoren van het feest, dat Bourges Teknival wordt genoemd, hebben bezoekers opgeroepen geen vuur te maken, niet te graven en geen voorwerpen te verzamelen.

In de buurt van het terrein is vandaag een granaat gevonden die onschadelijk is gemaakt. De politie deelde tientallen bekeuringen uit, voornamelijk voor drugsbezit. Vier mensen zijn aangehouden.

Na ruim een maand droogte trokken er sinds gisteravond vanuit het zuiden regen- en onweersbuien over het land. Plaatselijk gingen die gepaard met hagel. Op sommige plekken waren er windstoten en veel neerslag in korte tijd.

Voor een groot gedeelte van het land gold code geel. Inmiddels is die waarschuwing nergens meer van kracht. De buien bereikten het noorden en noordoosten pas in de nacht, maar waren toen al afgezwakt.

De eerste donkere wolken pakten zich aan het begin van de avond al samen boven het zuiden van Nederland:

Het 26e seizoen van het populaire televisieprogramma Wie is de Mol? is gewonnen door radio-dj en komiek Bram Krikke. Hij wint een bedrag van 13.280 euro. Krikke versloeg in de finale tv-presentator Quinty Misiedjan. De mol was televisiepresentator Daan Boom. Dat is bekendgemaakt tijdens een live-uitzending vanuit de Hallen in Amsterdam.

In het programma moeten tien bekende Nederlanders - meestal in het buitenland - allerlei opdrachten uitvoeren waarmee ze als groep geld kunnen verdienen. Een van de kandidaten is echter 'de mol' en die probeert juist ongemerkt de opdrachten te saboteren.

Boom begon al in de eerste opdracht van het seizoen flink dwars te liggen. Hij liet zich betrappen bij een opdracht waar hij ongezien geld naar een plek moest brengen. Daarmee verloor hij voor de pot 1000 euro. "Als mol is het logisch om af te wachten, maar ik ging er met gestrekt been in", stelde Boom.

Bij een opdracht waarbij zakken met koffiebonen gevuld moesten worden, verwijderde Boom onder meer labels en leidde hij de aandacht van kandidaten af van de opdracht door te beweren dat er jokers verdiend konden worden. Boom: "Ik dacht: heerlijk dit, wat gaat dit slecht."

Dit jaar werd het programma grotendeels opgenomen in Tanzania, waar onder meer een quiz onder water werd gehouden. Kandidaten waren naast Boom, Krikke en Misiedjan, acteurs Delilah Warcup-Van Eyck, Nasrdin Dchar en Matteo van der Grijn, seksuoloog Eveline Stallaart en tv-presentatoren Geraldine Kemper, Milan van Dongen en Nienke van Dijk.

Geliefd

Wie is de Mol? is al jaren geliefd bij kijkers. Per aflevering keken er dit jaar 'lineair' (rechtstreeks als het op televisie wordt uitgezonden) zo'n 1,5 miljoen kijkers. Hoewel dat een aantal is waar de meeste makers van spelprogramma's alleen maar van kunnen dromen, is dat wel het laagste voor het programma sinds 2010.

Met de cijfers van mensen die het programma via onder meer NPO Start terugkijken komt het programma naar schatting nog altijd op meer dan 2,5 miljoen kijkers per aflevering. Definitieve kijkcijfers van de laatste aflevering volgen nog, waardoor een volledige vergelijking met voorgaande jaren nog niet te maken is.

Rond het programma speculeren fans er druk over wie de mol is. De makers van de show geven daarbij in de montage vaak hints waar fans, ook wel bekend als 'molloten' vervolgens allerlei (complot)theorieën over hebben.

Geen eenvoudige hints

De makers maken de hints echter zo subtiel en er zijn zo veel misleidende close-ups dat het vrijwel onmogelijk is om de mol te identificeren. Ook worden tijdens het spel nooit meer subtiele acties in beeld gebracht waarbij de mol opdrachten saboteert.

De moeilijke hints en de terughoudendheid met onthullende beelden zijn waarschijnlijk een gevolg van het seizoen van 2016, toen mol Klaas van Kruistum door veel kijkers in aflevering twee al werd ontmaskerd. Dat kwam omdat de makers die aflevering Het Laatste Woord... Letterlijk hadden genoemd.

In die aflevering gaven oud-mollen een cryptische aanwijzing waarbij de laatste letters van de sleutelwoorden de naam 'Klaas' vormden. Ook was in een andere aflevering in beeld te zien hoe hij een object subtiel verschoof.

'Grootste fout'

Regisseur Rick McCullough zei later in een interview in het AD dat hij de hint in de tweede aflevering als de grootste fout in zijn carrière beschouwt.

Omroep AVROTROS was milder over de actie en zei slechts dat juist dit soort ontdekkingen en speculaties het programma leuk maken "en ons scherp houden". Maar sindsdien lijken de verborgen hints dus een stuk subtieler te zijn geworden.

Een jong kind is vanmiddag zwaargewond geraakt nadat hij of zij werd geraakt door een molenwiek in Hei- en Boeicop in de Utrechtse gemeente Vijfheerenlanden.

Het kind liep daarbij ernstig letsel op en is naar het ziekenhuis gebracht, schrijft burgemeester Sjors Fröhlich van de gemeente. Hij spreekt in een bericht op X over een "afschuwelijk incident".

"Hoe een mooie zomerse zaterdag kan veranderen in een drama", aldus Fröhlich. Er wordt nog onderzocht hoe het ongeluk kon gebeuren.

De kinderen zouden gespeeld hebben bij de molen. Tijdens het draaien van de wieken werd een van hen geraakt, meldt het lokale nieuwsblad Het Kontakt.

De Oostenrijkse politie heeft in de deelstaat Burgenland een 39-jarige man opgepakt die ervan wordt verdacht rattengif in babyvoeding te hebben gedaan.

In een aantal potjes babyvoeding van de Duitse producent Hipp werd vorige maand rattengif aangetroffen. Vijf potjes vergiftigde babyvoeding zijn in Oostenrijk, Tsjechië en Slowakije gevonden. Er wordt nog gezocht naar een zesde potje in Oostenrijk waar mogelijk gif in is gedaan.

In een van de potjes die werden verkocht in een supermarkt in Eisenstadt, 60 kilometer ten zuiden van Wenen, werd 15 microgram rattengif aangetroffen.

Cryptovaluta

De verdachte zou de fabrikant hebben afgeperst en voor 2 miljoen euro aan cryptovaluta hebben geëist. De verdachte wordt nog verhoord en de politie wil nog geen verdere details over hem delen, meldt de Oostenrijkse publieke omroep ORF.

Uit voorzorg zijn potjes babyvoeding met wortel en aardappel van Hipp uit de schappen gehaald in Oostenrijk, Tsjechië en Slowakije.

Duits onderzoek

De Oostenrijkse politie kwam de vergiftigde babyvoeding op het spoor na Duits onderzoek naar de dreiging. Dat leidde tot de tip dat in de omgeving van Eisenstad mogelijk vergiftigde babyvoeding in omloop was.

Volgens Hipp zijn andere producten niet getroffen door de vergiftigingspoging en is er geen reden om aan te nemen dat er in andere landen vergiftigde potjes in omloop zijn.

Twee Britse tweelingzussen hebben na decennia ontdekt dat ze twee verschillende vaders hebben. Daar kwamen ze achter door DNA-onderzoek.

De inmiddels 49-jarige Michelle en Lavinia Osbourne werden in 1976 slechts enkele minuten na elkaar geboren. Ze groeiden samen op in het Verenigd Koninkrijk. Hun moeder was 19 jaar bij hun geboorte, hun vader was niet in beeld. Toen de tweeling 5 jaar was, liet hun biologische moeder de twee achter bij de moeder van een vriendin om te gaan studeren.

Omdat hun moeder hen had verteld dat hun vader ene 'James' was, begon Lavinia in haar tienerjaren een zoektocht naar de man. Ze vond hem en dacht zichzelf in hem te herkennen. Dat gold niet voor Michelle, die twijfelde.

DNA-onderzoek

In 2021 besloot Michelle om een DNA-test te doen. Via een app kreeg ze te zien in hoeverre haar DNA overeenkwam met andere mensen die de test hadden gedaan. Daaruit bleek dat James niet haar vader was.

Na enkele weken ontdekte ze op basis van het DNA wie haar vader wel was. Hij was dakloos en bleek een alcohol- en drugsverslaving te hebben. Michelle maakte kennis met een nicht en voelde direct een connectie met de vrouw.

Lavinia herkende dat gevoel echter helemaal niet. Toen ook zij besloot een DNA-test te doen, bleken haar resultaten weer af te wijken van die van haar tweelingzus: de twee bleken niet dezelfde vader te hebben.

En het DNA-onderzoek leverde nog een verrassing op: James was ook haar vader niet. Lavinia besloot niet verder uit te zoeken wie dat dan wel was, maar Michelle rustte niet voordat ze de vader van haar tweelingzus had gevonden. Uit de resultaten van het DNA-onderzoek bleek dat een zekere Arthur te zijn. Inmiddels spreken ze regelmatig met hem af.

Superfecundatie

Lavinia had in eerste instantie grote moeite met de onthulling dat ze halfzussen waren, vertelt ze aan de BBC. "Ze was de enige die bij me hoorde, het enige waar ik zeker van was, en toen was ze dat niet meer."

Voor Michelle was de schok minder groot. "Ik sta er nog steeds versteld van dat dit echt kan gebeuren: het is superraar, supervreemd, superzeldzaam, maar het is wel logisch."

Een tweeling met verschillende vaders is inderdaad zeldzaam en wordt in de medische wereld 'superfecundatie' genoemd. Dat houdt in dat twee of meer eicellen in dezelfde ovulatieperiode worden bevrucht op verschillende momenten. Daardoor kan een tweeling dus ook verschillende vaders hebben. Wereldwijd zijn er slechts enkele gevallen bekend van superfecundatie.

Dierenwinkel 't Dierenhoekje op de Zeilstraat is al 65 jaar een begrip in de Hoofddorppleinbuurt. Sinds 22 jaar wordt de zaak gerund door Kirsten de Kloet en haar moeder. Volgende maand wordt het naastgelegen pand - voorheen een supermarkt - overgenomen door Pets Place, een grote dierenwinkelketen. Kirsten en haar moeder zijn daar allesbehalve blij mee. En ook de vaste klanten vinden het een slecht idee. 

Kirsten sloeg bijna steil achterover toen ze hoorde dat de naastgelegen zaak een dierenwinkel zou worden. "Ik vind het walgelijk", vertelt ze. "Als ze verderop in de straat waren gaan zitten had ik er geen moeite mee gehad." 

De vaste klanten die we spreken geven allemaal aan nog altijd bij 't Dierenhoekje langs te gaan, en niet bij de buren. "Dat zou voelen als vreemdgaan", vertelt een vrouw die al jaren brokjes koopt bij Kirsten. "Ik kom ook om lekker te kletsen", zegt een andere klant. "Ik ben geshockeerd", aldus een andere vaste klant. 

Gemeente staat machteloos

De gemeente zegt de zorgen van Kirsten en haar moeder te begrijpen, maar niets te kunnen doen. "We kunnen (dieren)ketens niet weren als deze binnen het omgevingsplan vallen, zoals hier het geval is", laat ze schriftelijk weten aan AT5.

Toch houdt Kirsten de moed erin en laat ze weten standvastig te zijn: "Misschien passen we ons assortiment aan, maar het is vooral belangrijk dat mensen zien dat wij niet bij de buren horen."

Pets Place geeft aan de buurt beter te kunnen dienen, door een extra keuze aan te kunnen bieden: "We geloven dat verschillende winkels op de Zeilstraat elkaar kunnen aanvullen, waarbij onze specialisatie op honden en katten goed kan samengaan met de aanwezige expertise van anderen."

De nieuwe winkel gaat op 18 juni open. 

Ondanks de mooie goals van Godts en Gaaei wist Ajax niet te winnen van landskampioen PSV. De Amsterdammers speelden gelijk, waardoor ze nog wel zicht houden op plek twee. Anton Gaaei en Ajax-trainer Óscar García blikken terug op de wedstrijd. 

Een snorder op een boot heeft een boete gekregen van 2500 euro voor het vervoeren van mensen tegen betaling. De schipper bood twee handhavers aan hen mee te nemen op de boot door de Amsterdamse grachten. Zij stapten aan boord, maar lichtten het Nautisch Toezicht in. Tijdens de vaartocht onderschepte een patrouilleboot de watertaxi.

Voor 50 euro mochten de handhavers een half uurtje op de boot door de Amsterdamse wateren meevaren. De schipper voer twee keer naar de boa's toe met een voorstel voor een tochtje. De tweede keer stapten de handhavers de boot op.

Volgens de Amsterdammer hadden de handhavers hem juist uitgelokt om hen mee aan boord te nemen. De bestuurder zei dat de boa's een ritje voorstelden en hem een briefje van vijftig in zijn borstzak duwden. 

De schipper ging daarom in beroep, maar de rechter oordeelt dat hij de boete toch moet betalen. Volgens de bestuurder had hij alleen vrienden aan boord. De verklaringen van vijf vrienden in de rechtszaak had hij alleen zelf opgesteld, gaf de schipper toe. Ook erkende de man op de zitting dat hij gedronken had tijdens het varen. De rechter ziet geen reden te twijfelen aan de verklaringen van de boa's dat de snorder hen actief benaderde.

Het duurde slechts 35 seconden tot Ajax de eerste tegengoal kreeg vanavond tegen landskampioen PSV. Maar al snel wist Gaaei met een heerlijk schot Ajax weer op gelijke hoogte te brengen. Lang bleef het spannend, maar door een treffer van Myron Boadu in de 77ste minuut leek PSV toch aan het langste eind te trekken. Maar er was geen rekening gehouden met een snoeihard schot van Mika Godts in de allerlaatste minuut.

Dolberg begon in de spits tegen PSV, omdat Weghorst met griep op bed lag. Voorin kreeg hij steun van Berghuis en Godts, die de laatste weken aan de lopende band scoort. Op het middenveld kreeg Itakura de voorkeur boven Oscar Gloukh. Mokio en Regeer completeerden het middenveld. Achterin waren er geen grote verrassingen.

Slecht begin

Je kan een wedstrijd slecht beginnen, maar Ajax spande vanavond wel echt de kroon. Ze kregen na een minuut spelen al een tegengoal via het hoofd van PSV-spits Ricardo Pepi. Geen lekker begin dus voor de Amsterdammers. Gelukkig was daar iets later Gaaei, die vanaf 20 meter afstand de bal ziedend hard in de hoek schoot. Vooral Ajax kreeg daarna nog behoorlijke kansen, maar uiteindelijk gingen ze met 1-1 de rust in. 

De tweede helft was aanzienlijk minder spectaculair dan de eerste helft. Het niveau zakte wat in, maar Gaaei bleef maar gaan en was vaak gevaarlijk aan de rechterkant van het veld. Het was te zien dat zijn doelpunt de back zelfvertrouwen had gegeven.

Vijfde plek

Toch moest Ajax bijna met hangende schouders zijn meerdere erkennen in de landskampioenen, die bij de erehaag nog een fluitconcert van het thuispubliek kregen. In minuut 77 tikte invaller Boadu de bal langs Ajax-keeper Maarten Paes. Maar na lang aandringen en vele kansen, wist Godts in minuut 92 - na een rebound van een hard schot van wederom Gaaei - een punt binnen te slepen: 2-2.

Ajax speelt, als het goed is, nog twee wedstrijden dit seizoen. Volgende week gaat de club op tegen FC Utrecht en het laatste duel is tegen Heerenveen. Mocht Ajax vijfde worden, dan moeten ze play-offs gaan spelen voor een ticket voor de voorronde van de Conference League. Dat moeten ze dan trouwens doen in het stadion van Volendam, vanwege concerten van Harry Styles.

Die kans is na het gelijkspel weer iets groter geworden: de club staat een punt boven nummer 5 FC Twente, maar de tukkers spelen morgen nog. Op de derde plek staat NEC, weer één punt boven Ajax. Als Feyenoord morgen wint, lijkt de tweede plek in ieder geval uit zicht. 

Wat te doen tegen toenemende leegstand en afnemende bezoekersaantallen op de Ten Katemarkt? In een nieuwe proef van het stadsdeel krijgen marktlieden zelf de regie over hoe ze een deel van de markt invullen. Er zullen veel eetkraampjes bijkomen, maar ook kunst, boeken en vintage. 

Met een Braziliaanse band en een gouden schaar werd vanmiddag een lintje geknipt bij de Ten Katemarkt. Een feestelijke opening voor een nieuw deel van de markt, namelijk een die de ondernemers zelf in beheer hebben. Ze mogen zelf de invulling bepalen zonder inmenging van de gemeente. Een unicum. 

"Tweedehands, kunst, boekenmarkt. Je mag het zo gek bedenken, ze zijn allemaal welkom", zegt Chouffie, die al 35 jaar op de markt staat met zijn groente- en fruitkraam. "Iets meer toegevoegde waarde om toch een ander publiek te trekken", vult Martin Kelch aan. Hij is als voorzitter van de marktvereniging al jaren in gesprek met de gemeente om de markt te versterken. 

Want, naast dat er minder bezoekers komen, is er ook meer leegstand op de markt. Volgens Kelch komt dat mede door de strenge regelgeving van de gemeente. Welke kraam wat mag verkopen, wordt door hen gereguleerd. Stadsdeel West heeft nu de handen ineen geslagen met de marktlieden en is deze proef begonnen. Is een deels geprivatiseerde markt succesvoller? 

'Langzamerhand een foodmarkt'

"Wat je vooral kan verwachten zijn dit soort zaken", zegt Kelch terwijl hij wijst naar een eetkraam waar noedelsoep wordt verkocht. "Eetkramen uit allerlei soorten landen. Deze markt wordt langzamerhand een foodmarkt. Maar we willen wel een betaalbare foodmarkt zijn."

Dat is balen voor sommige vaste bezoekers van de markt. "Ik kom hier iedere zaterdag", aldus een vrouw die in de rij staat bij de bakker. "Het gaat een beetje de verkeerde kant op. Heel veel eetkramen, en geen kledingkraam meer te vinden."

De proef duurt in totaal drie jaar. Kelch vertrouwt erop dat het verlengd zal worden en gooit er zelfs een schepje bovenop. "Over drie jaar wordt deze hele markt geprivatiseerd. Dan krijgen we alles."

Bij een brand in de tuin van een winkel op de Willemparkweg in Zuid vanmiddag ontstond veel rook. De rookwolk was door de hele stad goed te zien. De brand is onder controle. 

De melding van de brand kwam rond 13.15 uur binnen. Na een kwartier schaalde de brandweer op naar 'grote brand', wat betekent dat er meer brandweerwagens ter plaatse komen om de brand te blussen. Dat werd gedaan door de grote vlammen en de rookwolk die ontstond door de brand.

Volgens de woordvoerder van de brandweer ontstond de brand in het tuinhuisje. Er zouden koelelementen door de hitte in brand zijn gevlogen. Aan het pand zelf is geen schade, maar de tuin is behoorlijk beschadigd. De brand was uiteindelijk na een halfuur onder controle.

De grote donkere rookwolk was door de hele stad goed te zien. Uit verschillende hoeken kreeg AT5 foto's en video's van de brand. Vanwege de grote wolk raadde de brandweer mensen aan die in de omgeving wonen om ramen en deuren te sluiten. 

Café 't Sluisje aan de Nieuwendammerdijk in Noord moet de twee geliefde buurttafels voor de kroeg weghalen. De gemeente nam de vergunning van de kroeg onder de loep na een klacht. Volgens de uitbater komt de klacht bij een weggestuurde bezoeker vandaan.

"Hier stond een hele lange picknicktafel en daar staat nu niks meer en daar mag ook niks meer staan", vertelt uitbater Maaike van Zomeren, nog altijd vol ongeloof. "Dit zijn gewoon de twee leukste tafels en de gezelligste tafels. En dat is gewoon zonde."

De tafels staan er volgens haar al 30 jaar, maar na een klacht nam de gemeente de vergunning onder de loep. Die concludeerde dat de twee stamtafels, pal voor de deur, buiten het vergunde terras vallen. Het café zegt zeker te weten dat de klacht bij een bezoeker vandaan komt, die vorig jaar werd weggestuurd toen ze met een eigen thermoskan op het terras zat. AT5 heeft voor die aantijging geen bewijs gezien.

De bezoeker zou een Woo-verzoek (Wet open overheid) hebben ingediend bij de gemeente om uit te zoeken of het terras geen openbare ruimte was. Uit het onderzoek dat volgde, bleek uiteindelijk dat het terras niet goed was ingetekend. Uit een nieuwe, herziene intekening blijkt dat de twee stamtafels er niet mogen staan.

Een petitie om de buurttafels terug te krijgen is inmiddels al bijna 2000 keer ondertekend. Ook de buurtbewoners, die gezamenlijk de kroeg kocht om die van de ondergang te redden, laten het er niet bij zitten. "Het zijn de bankjes die het meest populair zijn bij de stamgasten. Het langst in de zon, het mooiste uitzicht", vertelt Jeroen Kleijne, voorzitter van de coöperatie achter de kroeg. "Dit is Amsterdam op zijn smalst", vult bestuurslid Maarten Middelburg aan.

De gemeente laat in een reactie weten achter de schermen na te denken over oplossingen. "In de tussentijd heeft ’t Sluisje nog steeds een terras van meer dan 250 vierkante meter waar mensen kunnen zitten." Volgens de gemeente is er nog geen officiële waarschuwing of maatregel genomen, omdat de afgelopen jaren niet over terras is geklaagd.

Dat er problemen zijn op het stroomnet is ondertussen bekend, maar afgelopen maand werd duidelijk dat er in Utrecht geen enkele aansluiting of verzwaring meer mogelijk is. Hoe zit dat met het krappe Amsterdamse net? Aansluitingen zijn hier nog mogelijk, maar ook hier loopt Liander tegen grenzen aan. Daarom gaat er wel heel wat veranderen vanaf 1 juli, en dat is geen goed nieuws voor wie een zwaardere aansluiting voor bijvoorbeeld een warmtepomp nodig heeft.

Door de 'pauzeknop' die is ingedrukt in Utrecht voor nieuwe aansluitingen, kwam de krapte op het stroomnet weer serieus in beeld. Het hing al jaren als het zwaard van Damocles boven ons hoofd, maar het is nu voor het eerst dat het ergens in Nederland niet meer mogelijk is om aansluitingen - hoe groot of klein ze ook zijn - voor elkaar te krijgen. 

Of Amsterdam dat ook staat te wachten, zocht AT5 na meerdere vragen van kijkers uit. Om te beginnen is de situatie in Amsterdam anders dan die rond Utrecht. Zo maakt de stad gebruik van meerdere hoogspanningsstations die gedeeltelijk voor Amsterdam zijn en gedeeltelijk voor kleinere plaatsen om de stad heen. 

Ook heeft Liander, de netbeheerder, goed zicht op de stroomvraag in Amsterdam. Dat komt doordat de gemeente samen met Liander elke twee jaar een studie doet naar de stroomverwachting. Dat is uniek, maar ook handig. De netbeheerder heeft daardoor een beter zicht op de regio rond Amsterdam dan in andere delen van het land waar zij het net beheren. Daardoor knelt het stroomnet in de stad niet zoals op andere plekken in het land. Volgens Liander is van het afkondigen van een aansluitingsstop hier dan ook nog geen sprake.

Gevolgen ontwikkeling stad

Toch is zo'n stop als in Utrecht ook een reële mogelijkheid in de toekomst in Amsterdam. Afgelopen december waarschuwde de gemeente dat het Amsterdamse stroomnet zo vol zit dat het de komende jaren grote gevolgen gaat hebben voor de ontwikkeling van de stad.

Uit onderzoek van de gemeente bleek dat het knellende stroomnet een risico vormt voor zo'n 1600 projecten. Voor tweehonderd projecten is de situatie zelfs kritiek. Dat gaat over opvanglocaties voor vluchtelingen, vijftig scholen, sportlocaties en de nieuwe OBA Next in Zuidoost. Sommige projecten kunnen bij oplevering mogelijk niet eens open, omdat er geen stroom beschikbaar is. Ook is er volgens de gemeente een grote kans dat de bouw van ongeveer 30.000 woningen vertraging gaat oplopen. 

Om aan de stroomvraag te voldoen, is de grootste verbouwing van de stad in 200 jaar nodig en dat is een gigantische klus. Zo moeten er twintig nieuwe elektriciteitsstations in en rond de stad worden gebouwd, moeten negentien bestaande stations nog worden vernieuwd of uitgebreid, komen er nog 2600 elektriciteitshuisjes bij in de stad en moet er 1600 kilometer aan nieuwe kabels worden getrokken. 

Wachtlijst voor iedereen

Tot nu toe kregen mensen met een kleinverbruiksaansluiting (tot en met een 3-fasenaansluiting) automatisch voorrang op het stroomnet. Liander hield ruimte vrij voor dit soort kleinverbruikers, maar dat gaat vanaf 1 juli veranderen. En ook al is er dan nog geen sprake van een aansluitingsstop, een wachtlijst voor iedereen is er dan wel. Net zoals bedrijven al sinds 2023 moeten wachten tot er stroom vrijkomt, moeten kleinverbruikers dat ook. Alles komt op één hoop terecht. 

Vanaf dan telt namelijk niet meer de grootte van de aansluiting, maar het doel van een project. Dat komt doordat een groot aantal bedrijven massaal naar de rechter stapte om voorrang te krijgen op het overvolle stroomnet. Ov-bedrijven, telecomproviders, datacenters en afvalverwerkers vonden het niet eerlijk hoe de huidige situatie, waarin woningen en hulpdiensten voorrang kregen, niet eerlijk.

De rechter concludeerde dat Energietoezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) terug naar de tekentafel moest en dat eerlijker moest verdelen. De ACM kwam daarna met een nieuw 'prioriteringskader', een soort van voorrangsregels voor elektriciteit. Vier categorieën bepalen wie als eerste nieuwe beschikbare stroom krijgt.

Op de derde plaats

Categorie één gaat over zogenoemde 'congestieverzachters'. Dat zijn projecten die stroom nodig hebben, maar daardoor wel meer ruimte op het stroomnet kunnen vrijmaken. Categorie twee is voor partijen die zich focussen op de nationale veiligheid. Denk aan infrastructuur, de gezondheidszorg, drinkwatervoorzieningen, telecommunicatie en de hulpdiensten. Op plek drie komen de basisbehoeften. Het verwerken van afval, scholen, het ov en woningen. Met de uitzondering dat gemeentes voor woningbouwprojecten tot 10  jaar vooruit een aansluiting kunnen aanvragen. Daarna komen overige aanvragen zonder prioriteit van bijvoorbeeld bedrijven en publieke laadpalen. 

Wie dus thuis een verzwaring nodig heeft, komt vanaf 1 juli op de derde plek terecht. Hoelang je dan moet wachten voordat jij aan de beurt bent, is nog moeilijk te zeggen. Maar volgens Liander kan het gaan om een wachttijd van één tot drie jaar. De beschikbare ruimte op het stroomnet verschilt daarnaast ook per regio. 

Zodra er namelijk ruimte is op het stroomnet, wordt dit verdeeld onder de aanvragen die bovenaan op de wachtlijst staan. Maar sta jij op een gegeven moment bovenaan de lijst, maar er komt een aanvraag uit categorie één of twee, dan gaat die voor. 

Aanvragen nu het nog kan

De gemeente adviseert daarom Amsterdammers die een zwaardere aansluiting nodig hebben om de aanvraag nog te doen voor 1 juli. Wanneer je dat nog op tijd aanvraagt, verklein je de kans op een lange wachttijd. Wel waarschuwt Liander dat een aanvraag indienen niet altijd garantie geeft voor directe uitvoering. Soms is er in een wijk namelijk een nieuw elektriciteitshuisje nodig of nieuwe bekabeling om de verzwaring voor elkaar te krijgen.

 Liander zegt daarnaast dat mensen goed moeten kijken of ze überhaupt wel een zwaardere aansluiting nodig hebben. Een hybride warmtepomp, laadpaal of inductiekookplaat werkt vaak prima op een lichtere aansluiting. Bij twijfel kan je altijd overleggen met een installateur. De gemeente voegt daaraan toe dat woningen die worden aangesloten op het warmtenet hun aansluiting ook niet hoeven te verzwaren. 

Publiek warmtebedrijf van groot belang

Dat legt wel meteen een probleem bloot: de nood voor het publieke warmtebedrijf. Doordat Vattenfall vanwege 'verslechterende marktomstandigheden' besloot om te stoppen met het aanleggen van warmtenetten in wijken die al bestaan, liggen dit soort warmtenetten nu zo goed als volledig stil. 

En dat terwijl het aanleggen van warmtenetten in bestaande woonwijken van groot belang om Amsterdam van het gas af te krijgen. Als warmtenetten niet zouden kunnen worden aangelegd, dan zouden er meer warmtepompen moeten komen. Alleen verbruiken die veel stroom en is die ruimte er niet op het elektriciteitsnet. 

Maar vorige maand werd duidelijk dat de komst van een eigen warmtebedrijf weer een stapje dichterbij is gekomen. Amsterdam, Alliander en EBN hebben nieuwe afspraken gemaakt én ook de gemeente Diemen wil zich aansluiten bij het plan, wat het miljardenproject betaalbaarder moet maken. Wethouder Zita Pels blikt zelfs al vooruit op een mogelijk oprichtingsbesluit aan het einde van dit jaar, maar de financiële uitdaging blijft groot en de steun van het Rijk is hard nodig. 

Stamtafels van Café 't Sluisje moeten na 30 jaar weg na klacht en flinke rookontwikkeling bij brand aan de Willemsparkweg. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zaterdag 2 mei, gepresenteerd door Quirien Euwe.

Locoburgemeester Hester van Buren heeft besloten tot het ophangen van camera's rondom een pand aan de Diamantstraat in Zuid. De woning werd in de nacht van dinsdag op woensdag beschoten. In de deur waren minstens drie kogelgaten te zien. Volgens Van Buren vormt de beschieting een gevaar voor de openbare orde. Ze vreest voor meer incidenten. 

Bij de beschieting afgelopen week waren de bewoners thuis, maar niemand raakte gewond. De politie kon nog geen aanhoudingen verrichten. De camera's blijven tot 30 mei hangen.

Lalla Weiss, activiste en woordvoerder van de Sinti- en Roma gemeenschap in Nederland, spreekt op 4 mei na de twee minuten stilte op de Dam. Weiss vocht al op jonge leeftijd voor erkenning van de 220 tot 245 Nederlandse Sinti en Roma die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vermoord door de nazi's. Op 4 mei worden inmiddels al jaren ook oorlogsslachtoffers onder de Sinti en Roma officieel herdacht. Maar zegt Weiss: "We hebben nog steeds geen gelijke kansen."

"Mijn vader zei dat we nooit bevrijd zijn, want toen onze mensen terugkwamen uit de concentratiekampen, moesten ze alles zelf runnen. De Joden klaagden over de kille ontvangst, maar voor onze mensen was er helemaal niets." Ook in haar eigen familie werden veel mensen het slachtoffer van de Nazi's. In Auschwitz werden 22 familieleden van haar vader vermoord, van haar moeders kant 24.

Afkomst verzwijgen

In haar speech op 4 mei vertelt Weiss hoe lang het heeft geduurd voordat er ook ruimte kwam om de oorlogsslachtoffers onder de Sinti en Roma te herdenken. Pas in 1994 legde ze samen met haar vader voor het eerst een krans en pas vanaf 2004 maken de Sinti en Roma officieel onderdeel uit van de Dodenherdenking op de Dam. Weiss: "Dat het zo lang geduurd heeft, komt omdat wij onze afkomst altijd hebben verzwegen uit angst om opnieuw opgepakt te worden. Mijn oma zei altijd: zeg maar dat je uit Suriname komt, daar kun je wel voor doorgaan." 

"Ik was een meisje van 8 of 9 jaar toen ik mijn vader beloofde: als ik groot ben, ga ik het oorlogsverhaal vertellen van onze mensen. Dat is mijn missie geworden." De weg naar erkenning was een lange. De officiële erkenning van premier Kok leidde in 2000 tot een financiële schadevergoeding van 30 miljoen.

Auschwitz

Van de op 19 mei 1944 uit Westerbork weggevoerde Sinti en Roma overleefden slechts 31 de oorlog. Toch werden pas in 2001 Sinti en Roma slachtoffers herdacht bij de jaarlijkse Auschwitzherdenking in het Wertheimpark in Amsterdam. "De toenmalige voorzitter van het Nederland Auschwitz Comité Jacques Grishaver heeft ons erbij gehaald en daar ben ik hem nog steeds dankbaar voor."

In haar tienertijd besloot Lalla voor haar afkomst uit te komen. "Ik leefde in twee werelden. Mijn Nederlandse naam is Klaziena Silva, en ik besloot toen niet meer mijn naam Silva te gebruiken maar mijn Sinti-naam: Lalla."

Discriminatie

Hoewel de erkenning voor de oorlogsslachtoffers er is, moet ze voor acceptatie van haar gemeenschap nog steeds vechten. "Op het gebied van arbeidskansen zijn onze kansen niet gelijk en ook kinderen krijgen nog vaak een te laag schooladvies als ze naar het middelbaar onderwijs gaan. En als ik boodschappen ga doen, word ik regelmatig gevolgd door winkelpersoneel of ik niet iets steel. Het is belachelijk. We worden nog steeds niet als volwaardig burger beschouwd."

Bewustwording

"Daarom moet ons verhaal verteld blijven worden", vindt Weiss. "Scholing draagt daar aan bij. Door open te staan voor elkaar kun je je tussen de oren verrijken. Mijn boodschap op 4 mei is dat ik het oorlogsleed van mijn ouders nog steeds met me meedraag. Daar moeten mensen zich bewust van worden."

Decennialang had Ajax geen idee hoeveel leden de Tweede Wereldoorlog niet hadden overleefd. Dat veranderde door het speurwerk van clubleden Evert Vermeer en Max Flam. Zij brachten, na uitgebreid archiefonderzoek, een lijst van zeventien namen in kaart. Negen leden werden vermoord omdat ze Joods waren. Anderen kwamen om door oorlogsgeweld.  

Tussen die namen zat één naam die eruit sprong: Gerrit Nieuwkamp, een speler uit het eerste elftal. Hij was een veelbelovende spits bij Ajax. Bij zijn debuutwedstrijd scoorde Nieuwkamp namelijk meteen twee doelpunten. Een jong talent met een blonde kuif om in de gaten te houden.“Maar plotseling, een aantal weken na zijn debuutwedstrijd, was hij verdwenen,” vertelt journalist Menno Pot.

Medisch dossier 

Ajax won dat seizoen (1942-1943), zijn enige oorlogsprijs: De KNVB-beker." Maar tegen de tijd dat de spelers die beker uitgereikt kregen, was Gerrit Nieuwkamp al een half jaar dood. En niemand die het wist..." aldus Pot.  Hij is gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij het verduisteren van distributiekaarten, mogelijk gelinkt aan verzetsactiviteiten. Volgens zijn medisch dossier is hij overleden aan hartfalen.  "Dat was een standaardzin die vaak op die kaarten werd afgedrukt. Vaak kwam vermoord dichter in de richting" legt Pot uit. 

Gedenkplaat 

Opvallend is dat zijn verdwijning destijds nauwelijks opviel binnen de club. Nieuwkamp’s naam kwam pas in 2021 bij Ajax aan het licht. In 2024 werd daarom op sportcomplex De Toekomst een gedenkplaat onthult ter nagedachtenis aan alle omgekomen Ajacieden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook dit jaar staat de club weer stil bij hun dood.  "Ik vind het ontzettend belangrijk dat we als vereniging onze omgekomen leden van de Tweede Wereldoorlog kennen.  Dat we weten wie ze zijn, zodat ze herinnerd kunnen blijven worden" zegt Pot. 

De politie is op zoek naar getuigen van een achtervolging met een bestuurder van een waterscooter die gisteren heeft plaatsgevonden. Toen de politie de man wilde staande houden voor zijn vaargedrag, sloeg hij op de vlucht. Het zorgde voor een 'extra gevaarlijke situatie' op de Amstel, aldus de politie. 

Vanwege de zomerse temperaturen gisteren was het druk op het water. De politie voert tijdens dit soort dagen extra controles uit. Een waterscooter op de Amstel trok de aandacht van agenten vanwege het 'asociale en gevaarlijke' vaargedrag van de bestuurder. 

Agenten besloten om de man staande te houden en te controleren, maar toen zij dat wilden doen, trok de man de gashendel van zijn jetski volledig naar beneden. Met hoge snelheid ging de man ervandoor. "Tijdens de achtervolging haalde hij levensgevaarlijke capriolen uit om te ontkomen", aldus de politie. Volgens de politie was de achtervolging extra gevaarlijk vanwege de drukte op het water. 

De achtervolging begon vanaf de Amstel, ter hoogte van Joan Muyskenweg, en ging in de richting van het Abcoudemeer. De politie staakte daar de achtervolging, maar vermoedt dat de bestuurder mogelijk via de Vecht in de richting van Muiden is gevaren.

De politie vraagt getuigen van de achtervolging of mensen die de jetski hebben zien varen om zich te melden. Ook als je schade hebt opgelopen door de achtervolging of het vaargedrag van de jetski-bestuurder vraagt de politie of je je wil melden. 

Het verdwaalde jongetje van zo'n zes jaar oud dat gisteravond door de politie werd aangetroffen op de Rijnstraat in Zuid is dezelfde avond weer herenigd met zijn ouders. De politie begon gisteravond een zoektocht naar de ouders, en met succes dus. 

Het jongetje werd rond 20.30 uur aangetroffen door buurtbewoners, die vervolgens de politie belden. Hij maakte het naar omstandigheden goed. 

De politie vroeg gisteravond mensen die dachten dat het om hun kind ging zich te melden. Ook mensen die dachten te weten wie de ouders zouden kunnen zijn, werden gevraagd zich te melden. Dezelfde avond kon de politie het jongetje weer herenigen met zijn ouders.