Ondanks een vuurwerk- en fakkelverbod hebben zich gisteren bij het kampioensfeest van PSV in Eindhoven 93 mensen gemeld bij de verschillende EHBO-posten. Zij hadden relatief lichte eerstegraads brandwonden en konden snel worden geholpen. Niemand hoefde naar het ziekenhuis. Dat laat de gemeente Eindhoven weten bij Omroep Brabant.

De gemeente liet eerder weten dat er een strikt verbod zou gelden op het meenemen van vuurwerk en fakkels naar de huldiging van de landskampioen. Zelfs het meenemen van tassen was verboden omdat daar bij de huldiging van vorig jaar vuurwerk in werd meegedragen. Toen liepen bij de huldiging 62 mensen brandwonden op.

Toch kleurde het Stadhuisplein gisteren, toen de spelers op het bordes van het stadhuis verschenen, net zo rood door meegenomen fakkels als vorig jaar.

Tientallen kilo's

De gemeente Eindhoven zegt dat het vuurwerkverbod wel degelijk zijn vruchten heeft afgeworpen. Hoeveel vuurwerk er is ingenomen, is niet bekendgemaakt. Er wordt gesproken over "enkele tientallen kilo's". "We evalueren nog hoe de aanpak dit jaar heeft gewerkt en wat er mogelijk aan verbeterd kan worden bij volgende huldigingen", aldus een woordvoerder.

Burgemeester Dijsselbloem vindt dat een "prachtig feest" is gevierd in de stad, waarbij ruim 70.000 mensen op de been waren. "De dag is over het algemeen goed verlopen, zonder grote incidenten en daar ben ik tevreden mee."

"We kochten powerbanks, pakjes paracetamol, kaarsen en nog wat andere spullen om het uit te zitten." Iraniërs bereidden zich gisteren in wanhoop voor op wat mogelijk zou komen, na het dreigement van de Amerikaanse president Trump dat er "een beschaving zal sterven en nooit meer zal terugkeren", mocht Iran onder meer de Straat van Hormuz niet voor zijn deadline vrijgeven.

In de 24 uur die volgden kondigden de VS en Iran een staakt-het-vuren voor twee weken af, waarbij een tienpuntenplan op Iraanse leest de basis leek te zijn voor verdere onderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten. Dat bestand is broos, bleek in de loop van de dag. Het Iraanse staatspersbureau Fars News liet weten dat de Straat van Hormuz opnieuw is gesloten voor olietankers als reactie op de Israëlische aanvallen op Libanon.

"Fijn dat we die kaarsen nu niet hoeven te gebruiken", zegt een 50-jarige man uit Teheran sarcastisch tegen de NOS. "Misschien kunnen we ze aansteken om samen met vrienden een paar glazen aragh (lokale sterke drank) te drinken en bij kaarslicht te janken over onze verdomde toekomst." Iraniërs in Iran willen alleen anoniem hun verhaal doen.

Regime change?

Het is een hard gelag voor Iraniërs die hoopten op verandering. Toen de VS en Israël vijf weken geleden begonnen met het aanvallen van Iran, riep de Amerikaanse president het Iraanse volk op om het regime omver te werpen. Sindsdien zijn er zeker 2000 Iraniërs gedood door Israëlische en Amerikaanse bombardementen, onder wie veel burgers. Anderen sloegen op de vlucht.

Weliswaar is een aantal Iraanse kopstukken gedood, het Iraanse regime staat nog overeind. De geliquideerde ayatollah Khamenei is opgevolgd door zijn zoon Mojtaba, die bekendstaat als een hardliner, terwijl de Revolutionaire Garde in Iran nog steeds de touwtjes in handen heeft. En nu heeft Iran door het blokkeren van de Straat van Hormuz er ook een belangrijk wapen bij.

Praat met Iraniërs uit Teheran op the day after en je hoort opluchting dat de oorlog voor nu voorbij lijkt. Tegelijkertijd is er ook angst en onzekerheid. Vrijuit praten was al moeilijk, maar binnen Iran worden onwelgevallige geluiden nu extra stevig aangepakt. Alles om aan te tonen dat het Iraanse regime nog steeds oppermachtig is. Een dertiger omschrijft het als volgt: "Het lijkt erop dat ze doorgaan met het project, hoogstens is de aannemer veranderd."

In een jaar waarin eerst duizenden Iraniërs de straat opgingen voor verandering en de VS en Israël enkele maanden later een oorlog begonnen om het regime omver te werpen, lijkt dat een bittere conclusie. Toch ziet de dertiger er ook een sprankje hoop in. "Het blijft de komende tijd afschuwelijk, maar ik denk niet dat we weer terug bij af zijn. Het regime moet nu wel iets doen om ons als volk tegemoet te komen. Daar ga ik vanuit."

Morele winnaar

Dat beaamt ook een 62-jarige man. "Er zal een aantal maanden door de straten worden geparadeerd, maar uiteindelijk zullen ze proberen om weer eenheid te krijgen onder de bevolking."

Hij ziet Iran als morele winnaar van de oorlog. "We zijn hier met opgeheven hoofd uitgekomen, niemand is ons land binnengevallen en we hebben onze waardevolle eilanden, zoals Kharg, nog steeds." 90 procent van de Iraanse olie-export gaat via dit Iraanse rotseilandje in de Perzische Golf. De VS voerde daar gisteren nog aanvallen op uit.

Een 60-jarige vrouw noemt het een nachtmerrie die eindelijk ten einde is. Ze heeft geen goed woord over voor Trump. "Ik wil zijn naam niet eens noemen, het is een oranjekleurige hufter die op zijn plek is gezet, als er überhaupt nog een plek voor hem is."

'Leiders moeten ons tegemoetkomen'

Dat de beloofde regimewissel uit lijkt te blijven, doet haar weinig. "Waarschijnlijk zullen onze leiders het nu beter doen dan voorheen; ze moeten ons nu wel tegemoetkomen." Daarbij is er ook plaats voor enige trots. "Ze hebben goed gehandeld en ons land gered, we zijn onze integriteit niet verloren."

Andere Iraniërs zijn vooral blij dat het over lijkt te zijn, voor nu. Zo zegt een man van 58 dat hij als de dood was toen hij op een Amerikaanse zender een aftelklok zag. "Er is gelukkig een wonder gebeurd."

Of het staakt-het-vuren stand houdt, is de vraag. "We hoorden vanochtend luchtalarmen", vertelt een 40-jarige man. "Het is allemaal nog erg fragiel." Op de vraag of er nu echt wat verandert, reageert hij gelaten. "Als er straks een goede economische deal uit wordt gesleept, blijft het regime waarschijnlijk nog lang aan de macht. Maar goed, 47 jaar of 100 jaar; het is niet veel in het licht van de geschiedenis."

Een aantal Zeeuwse scholen stapt naar de rechter om een test van ProRail met een nieuw beveiligingssysteem tegen te houden. Omdat reizigers tijdens die test in 2029 vier maanden lang niet met de trein kunnen tussen Vlissingen en Goes vrezen de scholen dat scholieren in grote problemen komen.

"Natuurlijk kan een deel naar school met de scooter of fiets", zegt directeur Rinus de Rijder van een mbo in Goes bij Omroep Zeeland. "Maar een groot deel ook niet."

Ook de bus is geen alternatief, vindt hij. "Moet je je voorstellen: honderden extra scholieren en studenten in bussen en dat maanden lang. Terwijl ze op tijd moeten zijn voor examens, lessen. Dat is niet te doen."

Meer treinen

ProRail wil overal op het Nederlandse spoor een nieuw beveiligingssysteem invoeren. Het gaat om het zogeheten European Rail Traffic Management System, de nieuwe Europese standaard voor treinbeveiliging en -besturing. Met het systeem kunnen treinen veilig en sneller rijden, belooft ProRail. Er is ruimte voor meer treinen op het spoor en treinen kunnen gemakkelijker de grens over.

Om kinderziektes te voorkomen en te zien hoe het in de praktijk uitwerkt, wil ProRail het nieuwe systeem testen. Aanvankelijk was daarvoor de Hanzelijn tussen Lelystad en Zwolle in beeld, maar eind 2024 maakte toenmalig staatssecretaris Jansen bekend dat hij voor Zeeland had gekozen.

Impact

Een van de argumenten om voor het traject tussen Vlissingen en Goes te kiezen was dat "de impact" daar minder groot zou zijn dan bijvoorbeeld op de Hanzelijn. Met andere woorden: er reizen in Zeeland relatief weinig mensen met de trein, dan kun je die beter daar vier maanden niet laten rijden.

Maar de Zeeuwse scholen die de rechtszaak aanspannen, bestrijden dat. Uit eigen onderzoek blijkt volgens hen dat dagelijks 3000 mensen per trein reizen op het traject Vlissingen-Roosendaal. Van hen zou 80 procent scholier of student zijn, onderweg naar school of terug naar huis.

"Soms zouden inderdaad 10.000 reizigers elders in Nederland de dupe zijn", zegt Jaco van den Brink, advocaat van de scholen. "Maar daar is vaak ook beter alternatief vervoer. En liggen de scholen minder ver uit elkaar. De impact van de proef op 3000 reizigers hier in Zeeland is gewoonweg veel groter, juist omdat er geen goed alternatief is."

Drie studenten van een mbo in Goes bevestigen dat. Daniëlle Dekker (16) reist elke dag met de trein van Yerseke naar Goes: "Ik kan eventueel wel met de fiets, maar bij slecht weer is dat eigenlijk geen optie."

"Er gaat wel een bus, maar die sluit niet aan en doet er veel langer over", zegt medestudent Emmy van der Heijden (17) die nu treint tussen Arnemuiden en Goes. "Ik heb geen idee hoe ik dan hier moet komen", zegt Loïsanne van Moolenbroek (18) uit Middelburg.

Scholierenbus

Om de pijn te verzachten beloofde staatssecretaris Jansen eerder een "compensatiepakket". Dat bestaat uit vervangend busvervoer, extra reisinformatie en een speciale scholierenbus die langs het spoor zal rijden.

Maar de scholen, verenigd in de Stichting Scholierenvervoer Zeeland, zijn bang dat deze maatregelen onvoldoende zijn om "een langdurige ontwrichting van het onderwijs" op te vangen. De rechtszaak van de scholen tegen de Staat dient volgende week dinsdag in Den Haag.

Minister Vijlbrief (Sociale Zaken) wil het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) tegen het licht houden. Hij start een onderzoek naar de werking van het fonds na grote kritiek van werkgevers, werknemers en ook Tweede Kamerleden. Zij vinden dat met de reserves uit het fonds geen andere dingen mogen worden gefinancierd.

Afgelopen jaren verhoogden verschillende kabinetten de arbeidsongeschiktheidspremie om andere gaten op de begroting te dichten. De reserves in het fonds liepen daardoor op tot 39 miljard euro. Toch wil het huidige kabinet de premie nog verder verhogen.

"Je moet uitkijken dat het draagvlak voor het stelsel vervalt", zei Vijlbrief in een commissiedebat met Tweede Kamerleden. "Daarom denk ik dat het verstandig is om transparant te zijn over hoe de relatie tussen de premie en uitkering ligt en wie er zeggenschap over heeft."

'Premie is een melkkoe'

Kritische Tweede Kamerleden noemden de premie in het debat "verkapte loonbelasting" en "een melkkoe". ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder maakte een vergelijking met een verzekeraar "die woekerpremies rekent, de premie verder verhoogt en intussen de polis versobert".

Vijlbrief vindt ook dat de arbeidsongeschiktheidspremie nu als een soort belasting wordt gebruikt. "De vraag is: is dat gewenst?", zo vroeg hij zich openlijk af. "Of wil je terug naar een systeem waarbij er veel meer een koppeling is tussen uitkering en lasten, en waar er ook veel meer zeggenschap zou kunnen zijn voor werkgevers en werknemers?"

'Geen gratis pot met geld'

Meerdere partijen vinden het extra pijnlijk dat het kabinet heeft voorgesteld om het mes te zetten in de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen, terwijl de reserves zo groot zijn. "Net als de verhoging van de AOW-leeftijd gaat dit niet lukken", zo dreigde onder meer Edgar Mulder van de PVV.

Vijlbrief waarschuwde de Kamerleden dat het fonds geen "gratis pot met geld is". De arbeidsongeschiktheidspremie is één van de inkomsten van het rijk, waarmee andere zaken zijn gefinancierd. Het verlagen van de premie betekent volgens Vijlbrief dat het begrotingstekort stijgt, waardoor Nederland in principe niet meer aan de Europese begrotingsregels voldoet.

Het is vandaag de dodelijkste dag van de oorlog tussen Israël en Hezbollah: volgens de Libanese autoriteiten zijn er 254 mensen gedood. Het Israëlische leger spreekt van de grootste gecoördineerde aanval op Libanon in deze oorlog. Iran heeft gereageerd door de Straat van Hormuz weer te sluiten voor olietankers. Het Witte Huis verwacht echter dat Iran schepen vrije doorvaart geeft.

Libanon valt niet onder het staakt-het-vuren dat de Verenigde Staten en Iran vannacht overeen zijn gekomen. Dat zeggen de Amerikaanse president Trump en de Israëlische premier Netanyahu. Bemiddelaar Pakistan zei vanochtend dat volgens het tienpuntenplan voor het bestand tussen Iran, Israël en de VS, ook de aanvallen in Libanon moeten stoppen.

Toch troffen Israëlische luchtaanvallen vanmiddag zonder waarschuwing binnen 10 minuten meer dan honderd locaties. Volgens Israël ging het om Hezbollah-doelen in Beiroet, Zuid-Libanon en de oostelijke Bekaa-vallei. Volgens de Libanese overheid zijn vooral burgerdoelen geraakt.

Bekijk hier beelden van de schade:

Boven verschillende delen van de hoofdstad aan de kust stegen zwarte rookwolken op. Er zijn appartementencomplexen geraakt en bebloede en gewonde mensen lieten hun auto in het verkeer achter, op weg naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis. De aanvallen op drukke locaties als winkelstraten en woonwijken veroorzaakten paniek op straat.

Op verschillende plaatsen was het zo druk dat mensen op straat werden opgeroepen om plaats te maken voor de vele ambulances, zodat die erlangs konden. Ziekenhuizen zouden overvol zijn door het grote aantal slachtoffers.

Het Libanese nationale persbureau meldt dat de luchtaanvallen minstens vijf verschillende wijken van Beiroet hebben getroffen. Volgens de Libanese premier Salam negeert Israël hiermee regionale en internationale pogingen om tot een staakt-het-vuren te komen.

Verscheidene landen, waaronder Nederland, benadrukten dat het bestand ook voor Libanon moet gelden. Tot nu toe voerde Israël vooral aanvallen uit op het zuiden en oosten van Libanon en op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet; er waren vrijwel geen aanvallen op het centrum van Beiroet. Nu dus wel.

'Onderhandelingspoging gaande'

Volgens de Libanese minister Sayed van Sociale Zaken is haar regering bereid om met Israël te onderhandelen over een einde aan de vijandelijkheden. Dat aanbod is gedaan, maar Israël heeft er nog niet op gereageerd. "Er worden op dit moment telefoontjes gepleegd en pogingen ondernomen", aldus Sayed.

Premier Salam beschuldigt Israël ervan burgergebied te bombarderen juist op het moment dat Libanese functionarissen gesprekken wilden aangaan. Dat getuigt van "volstrekte minachting voor de beginselen van het internationaal humanitair recht, beginselen die Israël sowieso nooit heeft gerespecteerd", aldus de Libanese premier.

Burgers als menselijk schild

Volgens het Israëlische leger zijn in Libanon raketlanceerders, commandocentra en inlichtingendiensten aangevallen; het beschuldigt Hezbollah ervan burgers als menselijk schild te gebruiken. "De staat Libanon en zijn burgers moeten de vestiging van Hezbollah in burgergebieden en de opbouw van zijn wapencapaciteiten afwijzen", staat in een verklaring van het leger.

Bewoners en lokale functionarissen zijn woedend. "Kijk naar deze misdaden", zegt gemeenteraadslid Mohammed Balouza in de centrale wijk Corniche al Mazraa in Beiroet. Een appartementencomplex achter een populaire winkel die noten en gedroogd fruit verkocht, is geraakt. "Dit is een woonwijk. Er is hier niets militairs."

Sander van Hoorn, voormalig Midden-Oosten-correspondent:

"De hoop en de verwachting was dat het staakt-het-vuren ook voor Libanon zou gelden, maar het tegendeel bleek waar. De aanvallen kwamen zonder waarschuwing, vertellen mensen, en op plekken waar ze niet eerder waren, ook buiten de wijken die in Beiroet gelden als Hezbollah-gebied.

Mensen waanden zich juist in die andere wijken relatief veilig, omdat daar niet of minder werd gebombardeerd. 'Dit is een soennitische wijk', vertelt een kennis aan de telefoon. 'Er is hier geen Hezbollah.' Toch zijn er meerdere gebouwen compleet verwoest. Onder het puin wordt nog gezocht. Mensen die het overleefden, zijn op slag dakloos.

Waar is het nu veilig? Kan ik in mijn eigen huis blijven vannacht? De onzekerheid en de paniek overheersen. En de woede, ook bij mensen die niet per se achter Hezbollah staan. Wat wil Israël hiermee bereiken? Hoelang laat Amerika dit doorgaan?

Zelfs bij een definitief akkoord blijven er nog genoeg vragen over, want wat zou dat betekenen voor de dorpen in het zuiden van Libanon die nu door Israël worden bezet? Ook daar waren vandaag mensen teruggekeerd om te kijken wat er van hun huis en dorp over was, in de veronderstelling dat er ook in Libanon een staakt-het-vuren zou gelden."

Na onder meer Spanje, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk is Griekenland het volgende land dat de strijd aanbindt met sociale media. Vanaf volgend jaar wil het land kinderen tot 15 jaar de toegang tot sociale media verbieden. Dat heeft de Griekse premier Mitsotakis via een TikTokvideo laten weten.

De Griekse regering kiest hiervoor, zo zegt hij, om kinderen te beschermen tegen het verslavende karakter van sociale media, om slaapproblemen van kinderen tegen te gaan en omdat kinderen volgens hem in toenemende mate te maken hebben met angstgedachten. Uit onderzoek blijkt dat 80 procent van de Grieken voor een verbod is.

"Ik weet dat sommigen van jullie heel boos zullen zijn", zegt Mitsotakis in de video. "Ons doel is niet om jullie weg te houden bij technologie, maar om de strijd aan te gaan met de verslaving aan bepaalde applicaties die jullie onschuld en vrijheid aantasten."

Daarnaast zegt de premier dat hij in de afgelopen maanden talloze gesprekken voerde met ouders. Die wezen hem op de schadelijke gevolgen die zij opmerkten bij hun kinderen door het gebruik van platformen als TikTok, Instagram, Snapchat en Facebook.

Het Griekse parlement moet zich nog uitspreken over het plan. De verwachting is dat dat rond de zomer gebeurt.

Griekenland staat niet alleen

Griekenland is niet het enige land dat wil overgaan op een verbod op sociale media voor jongeren. Eerder dit jaar kondigde de Spaanse premier Sánchez ook al een soortgelijk plan aan. Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Oostenrijk en Denemarken denken ook na over een verbod.

In Nederland bleek afgelopen januari uit onderzoek dat 63 procent van de mensen voor een socialemediaverbod voor jongeren is. Daarbij is de steun onder jongeren (tussen de 16 en 28 jaar) het hardst toegenomen.

Australië kwam eind vorig jaar als eerste land wereldwijd met een verbod op sociale media voor jongeren onder de 16 jaar. Techbedrijven die geen stappen ondernemen om accounts van kinderen te verwijderen, riskeren daar boetes tot omgerekend zo'n 28 miljoen euro. Sinds januari zijn er in Australië meer dan 4,7 miljoen profielen geblokkeerd.

Ook Nederland wil verbod

De Griekse minister Papastergiou van Digitale Zaken benadrukt dat het verbod in Griekenland anders in elkaar zal steken dan in Australië. Daar ligt de verantwoordelijkheid voor het naleven van de wetgeving volledig bij de platformen. Griekenland wil juist gebruikmaken van een leeftijdsverificatie-app, waarbij een ouder de leeftijd van de gebruiker op voorhand moet verifiëren.

Griekenland heeft de Europese Commissie per brief opgeroepen kaders te creëren zodat meer landen in Europa kinderen van sociale media kunnen weren. Het kabinet-Jetten heeft in het regeerakkoord de ambitie geformuleerd om te werken "aan een handhaafbare minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media". Het kabinet wil dit op Europees niveau regelen.

De politie heeft een 39-jarige man aangehouden in het onderzoek naar de dood van een vrouw, die eind maart dood werd gevonden in haar woning in Amsterdam-Zuid. De verdachte is de partner van het slachtoffer.

De politie houdt er na bijna twee weken onderzoek "sterk rekening mee" dat het gaat om een misdrijf. De verdachte en het slachtoffer komen beiden uit Amsterdam.

Vier dagen nadat de 40-jarige vrouw werd gevonden, werd een vrouwelijke collega van haar dood aangetroffen in Nieuw-Vennep. Hiervoor is een 36-jarige man aangehouden. De politie onderzocht of er een verband was tussen de dood van de vrouwen die beiden bij ABN Amro werkten, maar sloot dat uit.

Er wordt in Nederland iedere acht dagen een vrouw vermoord. In ongeveer de helft van deze gevallen was een (ex-)partner de dader. Dit aantal is al vijftien jaar gelijk.

Er zijn steeds meer jongeren die praktijkonderwijs volgen: dit schooljaar is voor het eerst de grens van 30.000 leerlingen gepasseerd. De groei komt onder meer door het grote aantal zij-instromers vanuit het vmbo of een (internationale) schakelklas.

De Sectorraad Praktijkonderwijs meldt in een jaarlijks rapport over de staat van het praktijkonderwijs in Nederland dat de groei ook leidt tot uitdagingen voor docenten. Zo is de werkdruk onder begeleiders en leraren hoger, wat weer zorgt voor meer verzuim. Ook zijn vacatures steeds moeilijker te vervullen.

Andere dynamiek

In een enquête gaf 96 procent van de praktijkdocenten aan dat de werkdruk op school is toegenomen ten opzichte van een jaar eerder. Ook het ziekteverzuim (6,4 procent) en het lerarentekort (5,6 procent) zijn nergens zo groot als in het praktijkonderwijs. In het vmbo-, havo- en vwo-onderwijs is het lerarentekort 3,3 procent.

"We zien dat klassen continu bezig zijn met het vinden van een goede dynamiek, omdat het hele jaar nieuwe leerlingen instromen", zegt Nicole Teeuwen, voorzitter van de Sectorraad Praktijkonderwijs. Instromen in het praktijkonderwijs kan in principe het hele jaar door.

Leerlingen die instromen, moeten wennen aan de nieuwe leeromgeving. Scholieren die van het vmbo komen, hebben volgens het rapport vaak een gevoel van falen. Dat kan weer leiden tot een negatief zelfbeeld en motivatieproblemen.

Duizend leerlingen

De instroom van nieuwe leerlingen neemt toe door een aantal oorzaken. Onder meer door de doorstroomtoets, kansrijk adviseren en het groeiende aantal leerlingen uit een internationale schakelklas. Dit zijn klassen voor jongeren die nieuw zijn in Nederland. Vorig jaar kwamen er zo ruim duizend leerlingen bij. Nieuwkomers vormen daarmee de grootste groep zij-instromers.

Internationale leerlingen komen vaak in het praktijkonderwijs terecht vanwege een taalachterstand. Volgens het rapport zouden zij in veel gevallen beter op hun plek zijn op een meer theoretisch gerichte vmbo-school, maar zit de taalbarrière hen in de weg. Het gaat met name om Oekraïense leerlingen die na twee jaar in de internationale schakelklas voor het eerst instromen.

Praktijkonderwijs

Praktijkonderwijs is regulier voortgezet onderwijs voor leerlingen van 12 tot 18 jaar die vooral leren door te doen. Ze leren vooral praktische vakken, zoals koken, werken in een winkel of het bouwen en repareren van spullen. Ze krijgen les in kleine klassen en in hun eigen tempo. Zo worden ze zo goed mogelijk voorbereid op de maatschappij.

Als een leerling het niet lukt om een diploma voorbereidend beroepsonderwijs (vmbo) te halen, dan kan de leerling praktijkonderwijs volgen.

De Sectorraad Praktijkonderwijs waarschuwt al jaren voor de risico's van kansrijk adviseren. Daarbij geven leerkrachten zelf een advies aan de leerling. Dat advies kan vervolgens op basis van de doorstroomtoets naar boven worden bijgesteld. Daardoor krijgen leerlingen soms een hoger advies dan zij aankunnen.

"We hebben ook al jaren gewaarschuwd voor goedbedoelde maatregelen vanuit het ministerie van Onderwijs voor kansengelijkheid", zegt Teeuwen. "Dit jaar zien wij voor het eerst het effect van het gestegen aantal zij-instromers. Onze waarschuwingen worden nu realiteit. We hebben te maken met een bekostigingsplafond waardoor we geen nieuwe leerlingen aan kunnen nemen."

Geen 'restcategorie'

De raad schrijft de toename ook toe aan beleidskeuzes. Door wet- en regelgeving rondom de doorstroomtoets komen leerlingen vaak bij het hoogste advies uit. Leerlingen met een dubbel advies praktijkonderwijs/vmbo-basis komen zo vaak op het vmbo terecht.

Maar niet alle leerlingen redden het daar. Als het niet goed gaat op het vmbo, stappen ze later alsnog over naar het praktijkonderwijs.

Teeuwen hoopt op de terugkeer van een advies voor alleen het praktijkonderwijs. Ook moet volgens haar het praktijkonderwijs centraal komen te staan en niet als "restcategorie" behandeld worden. "Praktijkonderwijs heeft zich geëmancipeerd om mensen naar het mbo te brengen of de arbeidsmarkt. Met de beste bedoelingen krijgen we te maken met alle negatieve neveneffecten."

Enkele uren nadat de Verenigde Staten en Iran een staakt-het-vuren hadden gesloten, waagden vier schepen vanmorgen de tocht door de Straat van Hormuz. Toch is het ongewis wanneer het scheepsverkeer door de zeestraat, die belangrijk is voor de doorvoer van gas en olie, terug is naar normaal.

Update 19.20 uur

Het Iraanse staatspersbureau Fars News meldt dat de Straat van Hormuz opnieuw is gesloten voor olietankers als reactie op de Israëlische aanvallen op Libanon.

De Koninklijke Nederlandse Vereniging van Reders is desalniettemin opgelucht over het staakt-het-vuren. De vereniging zegt "vanwege het fragiele karakter en de voorwaarden van heropening" de ontwikkelingen wel eerst af te wachten, voordat schepen weer gaan varen.

Hoewel de schepen met olie en gas de zeestraat nog niet massaal bevaren, is er al wel een prijseffect te zien. Zo daalde de prijs van olie naar zo'n 92 dollar per vat. Gisteravond was die prijs nog ruim 117 dollar. En ook de Europese prijs van gas daalde vanmorgen, naar 44,6 euro per megawattuur. Gisteren was dat nog 53,2 euro.

Prijsdaling

Toch liggen de olie- en gasprijzen nog aanzienlijk hoger dan voor het begin van de oorlog. Eind februari, vlak voordat de VS en Israël de bombardementen begonnen, kostte een vat olie ongeveer 70 dollar, en de prijs van gas was 31,5 euro per megawattuur. De prijs van diesel steeg zelfs met 80 cent per liter.

Dat die prijs maar gematigd daalt, heeft volgens Jan-Paul van de Kerke van ABN Amro onder andere te maken met het tijdelijke karakter van het bestand. "Dat de prijs nu zakt, heeft met bepaalde verwachtingen te maken. Er lijkt nu een kans dat er een einde kan komen aan de oorlog, maar er is ook nog veel onduidelijkheid."

Omdat de wapenstilstand tussen de VS en Iran maar voor twee weken geldt, betekent dat volgens Van de Kerke dat de energiemarkten zich niet zomaar herstellen naar de situatie van voor de oorlog.

Schade aan voorzieningen

Bovendien zijn in de tussentijd flink veel energievoorzieningen in het Midden-Oosten aangevallen, benadrukt Lucia van Geuns, energie-deskundige bij HCSS: "Bij de raffinaderijen in Koeweit. waar wij veel vandaan halen, is veel schade. Voordat dat hersteld is en het zijn weg vindt naar Europa, gaat daar nog flink wat tijd overheen."

En ook het herstel van de aanvallen op gasinstallaties in Qatar is volgens Van Geuns een kwestie van de lange adem. De topman van het staatsbedrijf QatarEnergy zei eerder dat het zo'n drie tot vijf jaar duurt om de locaties te repareren. In die tijd verliest Qatar zo'n 17 procent van zijn lng-export, en dat heeft invloed op de prijs hier.

Volgens Van de Kerke van ABN Amro leidt de oorlog in het Midden-Oosten ook tot een grote vertrouwensschok hier. "De Nederlandse economie was aan het begin van de oorlog nog best weerbaar. Maar het gaat nu wel iets betekenen voor de inflatie, die weer effect heeft op de koopkracht en groei bij mensen."

200 liter diesel per dag

Zo belde Job Dekker van hoveniersbedrijf Grootgroener vanochtend nog met zijn leverancier over de brandstofprijzen. "We zijn nu al volop aan het maaien met kleinere machines, maar over drie weken komen ook de grote machines van stal en die jagen er wel zo'n 200 liter diesel per dag doorheen. Dat kost ons uiteindelijk twee ton extra per jaar."

Zijn leverancier meldde hem dat hij de brandstof nog niet goedkoper kan inkopen en het onduidelijk is wanneer de prijs naar beneden gaat. "Dat er een staakt-het-vuren is, daar ben ik blij mee omdat het verdere escalatie tegengaat. Maar aangezien dit bestand tijdelijk is, blijft de onzekerheid ook voor ons bestaan", zegt Dekker.

Dakdekkers vrezen voor een tekort van bitumen, een zwart kleverig restproduct van olie waarmee onder andere dakleer wordt gemaakt. De prijs daarvan is de afgelopen weken flink gestegen en daardoor hebben dakdekkers de rollen dakleer massaal ingeslagen, ziet de vereniging voor dakdekkers.

Dennis de Kraaij was de prijsstijging voor, want hij kocht met zijn dakdekkersbedrijf twintig pallets dakleer in nadat Iran werd aangevallen. "Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak, kostte dat ons veel geld. Een ezel stoot zich niet twee keer aan dezelfde steen, zal ik maar zeggen."

Nu er een bestand is, lijkt de prijs van bitumen juist weer te zakken. Of het een goede zet is geweest, is daarom afwachten voor De Kraaij. En ook volgens Van de Kerke blijft er nog veel onduidelijkheid en onzekerheid over de energiemarkt. "Dat er nu een staakt-het-vuren is, betekent niet zomaar dat vanaf morgen de energiemarkten hersteld zijn."

De rechtbank Amsterdam heeft een 20-jarige man veroordeeld tot vijftien maanden celstraf omdat hij een jongen van 14 opdracht heeft gegeven om een explosie te veroorzaken bij een vestiging van restaurantketen De Pizzabakkers in Amsterdam.

Ook heeft hij de jongen spullen gegeven waarmee de ontploffing moest worden veroorzaakt, oordeelt de rechter. De bedoeling was dat de ontploffing in de nacht van 2 op 3 september vorig jaar zou plaatsvinden. De 14-jarige droeg een cobra-vuurwerkbom, ander zwaar vuurwerk en drie flessen benzine bij zich, maar voordat hij het explosief kon aansteken werd hij betrapt door de politie.

De politie surveilleerde in de buurt van het restaurant, omdat al eerder meerdere vestigingen van de keten waren getroffen door explosies. Het betrof vier andere restaurants van de pizzaketen in Amsterdam.

De 14-jarige was benaderd via Snapchat en uit telefoongegevens van de 20-jarige bleek dat hij de jongen had opgedragen om het explosief te plaatsen. Uit de berichten kwam ook naar voren dat hij zelf buiten beeld wilde blijven en zo probeerde de politie te ontlopen. De rechter oordeelt daarom dat de 20-jarige een sturende rol had in de poging om het explosief te laten afgaan.

'Maatschappelijke plaag'

Ook staat wat de rechter betreft vast dat de 20-jarige het explosief aan de jongen heeft gegeven. De rechter noemt ontploffingen waarbij jonge mensen worden ingezet om ze uit te voeren "een maatschappelijke plaag". Het is volgens de rechter "extra kwalijk" dat het explosief werd geplaatst door een jonge jongen, terwijl de 20-jarige op afstand bleef.

De 14-jarige zelf werd drie weken geleden veroordeeld in de zaak. De rechter neemt het hem kwalijk dat hij geen oog had voor de mogelijke gevolgen van een explosie. Wel hield de rechter er rekening mee dat hij de actie niet zelf had bedacht en zich onder druk gezet voelde. Hij kreeg zes maanden jeugdgevangenisstraf opgelegd.

In wéér een grote sextortion-zaak heeft het Openbaar Ministerie vandaag negen jaar gevangenisstraf en tbs geëist. Naar aanleiding van de zaak start de politie een online campagne om eventuele slachtoffers te laten weten dat er hulp voor hen is.

Een 22-jarige hbo-student uit Spijkenisse wordt ervan verdacht dat hij bijna zestig meisjes heeft afgeperst met naaktbeelden. Hij stond vandaag terecht in de rechtbank in Dordrecht. Op de aanklacht staat ook online verkrachting en het maken van kinderporno.

Net als in andere recente grote afpersingszaken dwong ook deze verdachte zijn slachtoffers foto's en filmpjes te maken van zichzelf. De meisjes waren tussen de 13 en 20 jaar oud toen zij via Snapchat contact kregen met de verdachte.

Bordje met bijnaam

Damian D. dreigde hun beelden en persoonsgegevens openbaar te maken als zij niet deden wat hij ze opdroeg. Zo moesten slachtoffers seksuele handelingen verrichten, ook als zij op dat moment op school zaten. Ook liet hij hen zijn bijnaam 'Turpien' schrijven op hun lijf of op bordjes die zij voor hun naakte lichaam moesten houden.

Volgens de politie werden zijn opdrachten steeds extremer en sadistischer. Als zij niet meteen deden wat hij eiste, werd hun beeldmateriaal online gezet en verspreid onder familie en vrienden. De verdachte verkocht ook foto's in besloten groepen op Telegram, waar hij hun persoonsgegevens deelde.

Tientallen onbekende slachtoffers

Opvallend aan deze zaak is dat bijna alle slachtoffers uit het buitenland komen. In totaal zijn er 57 meisjes geïdentificeerd, van wie er maar één in Nederland woont. De anderen komen voor een groot deel uit de Verenigde Staten, maar bijvoorbeeld ook uit Duitsland en Montenegro.

Bij de verdachte is ook beeldmateriaal gevonden van tientallen nog onbekende meisjes. De politie houdt er daarom rekening mee dat D. nog veel meer slachtoffers heeft gemaakt.

Online campagne

De vondst is aanleiding voor een online campagne die van start gaat op Snapchat, Instagram en Facebook. "We willen aan eventuele andere slachtoffers van Turpien laten weten dat hij is aangehouden, dat ze zich geen zorgen meer hoeven te maken en dat er hulp is", vertelt Milou van der Kolk van het Team Seksuele Misdrijven van de politie in Rotterdam.

Haar team deed onderzoek naar de zaak, na een tip over de verdachte van de Amerikaanse opsporingsdienst. Ruim een jaar geleden werd de verdachte uit Spijkenisse aangehouden.

Slachtoffers die geïdentificeerd konden worden, zijn daarna op de hoogte gebracht van de arrestatie. Volgens het Openbaar Ministerie waren sommigen van hen door de afpersing en vernedering zo wanhopig dat zij zich van het leven wilden beroven.

Eerste keer

Met de online campagne wil de politie ook de nog onbekende slachtoffers proberen te bereiken. Het is volgens de politie de eerste keer dat een campagne wordt gelanceerd met de exacte gebruikersnaam van een verdachte. Beelden van het bordje dat de slachtoffers moesten dragen, zijn in korte video's nagebootst.

De filmpjes zijn gericht op zowel slachtoffers van sextortion als hun ouders. "Wij hopen dat ouders zo'n zaak als Turpien aangrijpen om het onderwerp bespreekbaar te maken", zegt Van der Kolk. Zij hoopt dat ieder slachtoffer van online afpersing de stap durft te zetten zich te melden. "Zij voelen zich vaak alleen en het schuldgevoel en de schaamte zijn groot."

Het aantal afpersingszaken neemt de laatste jaren snel toe. De politie registreerde vorig jaar bijna 3100 online seksuele misdrijven, waar sextortion een vorm van is. Vaak zijn er tientallen en soms zelfs honderden slachtoffers per zaak.

Bekentenis

In de rechtbank bekende Damian D. vandaag dat hij tientallen meisjes heeft afgeperst. "Ik heb niet over de gevolgen nagedacht", zei hij. "Dat je mensen pijn kan doen."

Zijn werkwijze doet denken aan die van verdachten in het zogeheten Com-milieu, waar slachtoffers worden aangezet tot extreem sadistisch geweld tegen zichzelf of anderen. In deze online groepen circuleert een handleiding voor het afpersen met naaktbeelden, die volgens het OM mogelijk ook D. heeft gebruikt.

Deskundigen adviseren om de 22-jarige student uit Spijkenisse tbs met dwangverpleging op te leggen. Het Openbaar Ministerie vindt dat hij ook langdurig de cel in moet. De rechtbank doet binnenkort uitspraak.

De 32-jarige Jesse R. is veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. Volgens de rechtbank staat vast dat R. vorig jaar zijn moeder in Hellevoetsluis heeft onthoofd met een bijl.

De man is volledig ontoerekeningsvatbaar verklaard en krijgt daarom geen celstraf.

Uit onderzoek blijkt dat R. in een psychose verkeerde toen hij op 16 april vorig jaar zijn moeder in Hellevoetsluis bezocht. Hij dacht dat zij hem wilde vergiftigen. In zijn waanbeelden kreeg hij de opdracht van prinses Beatrix om haar te doden.

De man kocht een bijl en onthoofdde zijn moeder (63) in haar eigen huis. Toen hij kort daarna werd opgepakt op de snelweg A4, had hij het hoofd van het slachtoffer in een plastic tas bij zich.

Opgewekt

Over zijn aanhouding zei hij tijdens de rechtszitting: "Ik was toen nog opgewekt, want ik was bezig met een belangrijke missie. Pas in de gevangenis kwam ik erachter dat het een grote psychose was."

R. heeft sinds zijn kindertijd te kampen met psychische problemen. Sinds zijn 27e heeft hij last van psychoses. De maanden voor het doden van zijn moeder was hij gestopt met het slikken van antipsychotica, meldt omroep Rijnmond.

Leven ontnomen

Pas tijdens de rechtszaak, een paar weken geleden, zei hij te beseffen wat hij heeft aangericht. "Ik ben ziek en dat is mijn moeder fataal geworden", aldus R. "Ik heb het leven ontnomen van de vrouw die mij het leven heeft gegeven."

Het lichaam van zijn moeder werd destijds gevonden door haar partner. Hij zag nog net hoe R. het huis verliet.

De rechter wees erop dat bij de nabestaanden tegenstrijdige gevoelens leven. "Er is betrokkenheid bij de verdachte, maar er zijn ook zorgen over de veiligheid." Tegelijkertijd is de familie blij dat er in de tbs-kliniek passende zorg komt voor de man.

Een trouwalbum uit 1944 dat werd gevonden in een kringloopwinkel, is weer terug bij de Rotterdamse nabestaanden. Monique van Erp vond het onlangs in een tweedehandszaak in Deurne (Noord-Brabant) en begon een zoektocht naar de mensen op de foto.

"Ik werd getriggerd door alles wat erin zat. Een verlovingskaart, een trouwkaart en een geboortekaartje", vertelde ze enkele weken geleden aan de regionale omroep Rijnmond. Op de foto's zag ze een stel uit Rotterdam dat in 1944, midden in de Tweede Wereldoorlog, trouwde. Ze rekende 17,50 euro af en nam het mee naar huis.

Stadsarchief

Ze begon haar zoektocht naar Dick van Maanen en Jopie Verschuren bij het Rotterdams Stadsarchief, maar kwam niet verder. Uiteindelijk klopte ze aan bij de regionale omroep. De kleinzoon, die ook Dick van Maanen heet, kreeg al snel berichtjes van familieleden nadat Rijnmond over de zoektocht had gepubliceerd.

Afgelopen weekend overhandigde Monique van Erp het album aan de kleinzoon. Ze deed dat op de plek waar het echtpaar in 1944 ging wonen: aan de Hooidrift in Rotterdam-West.

Bewaren

Kleinzoon Dick van Maanen vindt het "heel bijzonder". "We hadden geen weet van het bestaan van dit album. Heel vreemd om iets in handen te krijgen wat ten tijde van de oorlog is gemaakt en waarin je opa en oma ineens terugziet."

De familie wil voorkomen dat het nogmaals in de kringloop belandt. "Goed bewaren", zegt hij lachend. Voor Monique van Erp is de missie volbracht. "Dat was ook het doel. Ik ben heel erg blij dat deze mensen er blij mee zijn."

Op z'n nieuwe album Bully staat het nummer Highs and Lows. En Kanye West, tegenwoordig Ye, kan opnieuw een low toevoegen aan z'n leven. De rapper mag het Verenigd Koninkrijk niet in door zijn antisemitische uitspraken. Ye noemde zichzelf eerder een nazi en verkocht T-shirts met een hakenkruis erop.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In podcast De Dag loopt muziekjournalist bij 3Voor12 Atze de Vrieze de hoogte- en dieptepunten van de carrière van Ye af. Hij verlegde grenzen in zijn albums in de afgelopen twintig jaar.

Maar inmiddels is het de vraag of de grens met de artiest bereikt is. Hoe ga je om met zo'n controversiële artiest? Voorlopig door hem gewoon een podium te geven in het Gelredome in Arnhem in juni.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings & Lars Hulshof

Tuincentrum Osdorp vertrekt definitief uit de stad en verhuist in 2030 naar een andere locatie. Met eigenaar Caro Ottenhof lopen we een rondje door het iconische tuincentrum, waar na circa zeventig jaar een einde aan komt. "De oliebollenkraam hoort echt bij ons, die gaat mee."

"Het is een zonnige dag voor ons vandaag", zegt eigenaar Caro Ottenhof met een glimlach op haar gezicht. Ze staat tussen de gele en rode planten bij de ingang van haar zaak. De gemeente stemde gisteren in met het plan om woningen te bouwen op een deel van het terrein van het tuincentrum en daarmee is de verhuizing een feit. In 2030 vertrekt de winkel uit Nieuw-West en komt er na circa zeventig jaar een einde aan het iconische tuincentrum in de stad. 

Ottenhof legt de keuze om te vertrekken uit: "Een deel van ons land huren wij, dat gaat herontwikkeld worden en wij kunnen niet zonder dat stuk land", vertelt ze. "Toen dachten we: we willen niet kleiner." Samen met de rest van de familie, ook eigenaar van de zaak, is daarop besloten op zoek te gaan naar een alternatieve plek. 

Teleurgestelde klanten

De familie Ottenhof startte in 1960 op het terrein in Nieuw-West met een kleine kwekerij. Waar het bedrijf begon met één dag in de week verkoop van tuinplanten is het anno 2026 uitgegroeid tot een gigantische zaak. De winkel is volgens de eigenaar een van de eerste tuincentra van Nederland. 

Bezoekers vinden het jammer dat het tuincentrum de stad gaat verlaten. "Er gaat een stukje Osdorp weg", zegt een vrouw die al jaren in de zaak komt voor haar bloemen en planten. "Als het in de buurt blijft, maakt het mij niets uit", benadrukt een man die samen met zijn vrouw potgrond nodig heeft voor zijn tuin. 

Naar welke plek het tuincentrum precies verhuist, wil eigenaar Ottenhof nog niet zeggen. "Het is de intentie om op tien minuutjes fietsafstand te blijven zitten." Volgens ingewijden gaat het om Lijnden, een dorp in de gemeente Haarlemmermeer.

Het tuincentrum heeft nog gekeken naar locaties binnen de stad, maar dat was volgens Ottenhof praktisch onmogelijk. "We zijn best wel groot, vijf hectare land is dan niet zomaar beschikbaar", legt ze uit. 

Oliebollenkraam verhuist mee 

Niet alleen het tuincentrum verhuist in 2030 naar de nieuwe locatie, ook de oliebollenkraam gaat mee. Dat betekent dat bezoekers ook daar het hele jaar rond een oliebol kunnen eten. "Het hoort wel echt bij Tuincentrum Osdorp", zegt Ottenhof lachend. 

Koningin Máxima was vandaag op bezoek bij buurthuis De Bol in Noord. De koningin kreeg een uitgebreide rondleiding langs alle bedrijfjes in het buurtcentrum. "Noord is een beetje een vergeten plek. Opeens is de koningin er."

Bij een buurthuis kan je denken aan een slaperige ruimte waar eens per half jaar een keer iets wordt georganiseerd. Maar bij De Bol gaat het helemaal anders. Hier is plek voor verschillende ondernemers: een restaurant waar uitgebreid gekookt wordt, een bar, een kickboksruimte, een technisch lab voor kinderen en een plek voor workshops. 

Koningin Máxima nam vandaag de tijd om alle ondernemers, bezoekers en initiatiefnemers van De Bol uitgebreid te woord te staan. Dat maakte veel los. "Wonderbaarlijk", zegt een vrouw die stretch yoga geeft aan vrouwen met een migratieachtergrond. "Noord is een beetje een vergeten plek. Opeens is de koningin er. Eerst geloofde ik het niet. Op deze plek?"

Ook een van de jongens die kickboksles volgt bij De Bol vond het bijzonder dat de koningin hier naartoe komt. "Een aangename ervaring. Dat ze meeleeft hoe het in deze wereld eraan toe gaat, in de buurthuizen, sportscholen. Dan krijgt ze toch het gevoel van de sfeer."

Coöperatie 

Het buurtcentrum is een coöperatie. Dat betekent dat mensen hier een eigen bedrijf kunnen beginnen zoals de kickboksschool, maar de coöperatie betaalt ook mensen om de catering te verzorgen of schoon te maken. Het brengt dus veel werk naar de wijk. 

"Als je bij de Bol komt, dan ben je eigen baas. Iedereen doet wat er te doen is", zegt Mustapha Ben El Hossaien, die iedere maand een avond organiseert voor ouders uit de wijk. "Iedereen komt hier, van jong tot oud. Dat Máxima hier vandaag was, geeft ons meer kracht om door te gaan."

In het water bij de Panamakade in het Oostelijk Havengebied is vanavond een lichaam gevonden. De politie is bezig het lichaam uit het water te halen. Over de identiteit van het slachtoffer is nog niets bekend. Ook doet de politie nog onderzoek naar de oorzaak van het overlijden. Onder meer de waterpolitie is ingeschakeld. 

De politie heeft een 39-jarige man aangehouden in het onderzoek naar de dood van een 40-jarige vrouw aan de Koninginneweg in Oud-Zuid. Het gaat om de partner van het slachtoffer. De recherche houdt er sterk rekening mee dat de vrouw door een misdrijf om het leven is gekomen.

Het lichaam van de vrouw werd bijna twee weken geleden in haar woning aangetroffen. Een pand aan de Koninginneweg in Oud-Zuid. De aangehouden partner is de 39-jarige ondernemer Clen V., ze hadden samen een kind.

De politie startte direct een uitgebreid onderzoek om te achterhalen of er sprake was van strafbare feiten rond haar dood. Hoe het slachtoffer is overleden, is nog niet duidelijk, maar de politie heeft sterke aanwijzingen dat er sprake is van een misdrijf.

De vrouw werkte voor de bank ABN Amro. Een directe collega van haar werd enkele dagen later dood aangetroffen in haar auto bij het station van Nieuw-Vennep. Voor die zaak is een 36-jarige Italiaan aangehouden, hij zit nog steeds vast en wordt ervan verdacht haar om het leven te hebben gebracht. 

De politie heeft onderzoek gedaan naar een mogelijke connectie tussen het overlijden van de twee, maar heeft die niet kunnen vinden. De dood van de twee vrouwen, zo kort na elkaar, is toeval, zo zegt de politie. 

Leerlingen op Amsterdamse basisscholen zijn beter in lezen en rekenen dan de jaren ervoor. Op middelbare scholen daalde de leesvaardigheid juist. Het lerarentekort is bij alle onderwijssoorten voor het tweede jaar op rij afgenomen. Dat blijkt uit een onderwijsrapport van de gemeente die vandaag verscheen, over de 327 scholen die de stad inmiddels rijk is.  

Leerlingen op de basisscholen in de stad zijn steeds beter in lezen en rekenen. Er zijn wel grote verschillen tussen de scholen. Hoewel in Zuidoost de lees-, taal- en rekenvaardigheid de afgelopen jaren steeg, halen in dit stadsdeel en in Nieuw-West kinderen minder vaak de streefniveaus voor basisvaardigheden dan in de rest van de stad. Onacceptabel, vindt wethouder Sofyan Mbarki van Onderwijs.

"Daarom blijven we gericht investeren om scholen te versterken en het lerarentekort verder terug te dringen, en om kinderen en jongeren die dat nodig hebben tijdig ondersteuning te geven", aldus de wethouder. 

Op de middelbare school gaat zowel de reken- als leesvaardigheid gemiddeld achteruit. Dat geldt vooral voor het vmbo en de havo. Op het vwo zijn de resultaten stabiel. Deze ontwikkelingen komen overeen met landelijke cijfers.  Ook krijgen steeds meer leerlingen in de stad een vwo-advies.

Het lerarentekort in de stad is bij alle onderwijssoorten voor het tweede jaar op rij afgenomen. Vergeleken met andere grote steden ligt het hier laag. In Zuidoost en Nieuw-West is het tekort, ondanks een daling, nog steeds het hoogst. De grootste tekorten zijn er voor de vakken Nederlands, wiskunde en Engels.

Een mogelijke oorzaak van de daling in het primair onderwijs, is de daling van het aantal leerlingen. Scholen hebben daardoor minder leraren nodig. Echt reden tot vreugde is er dus niet. Verwacht wordt dat het aantal leerlingen in het basisonderwijs weer toe zal nemen en dat meer leraren met pensioen gaan. 

Mentale druk bij meiden

Volgens het rapport ervaren meiden op de middelbare school vaker psychische klachten en stress door school en huiswerk dan jongens. Ook voelen zij zich vaker eenzaam en lijken minder weerbaar. Zestig procent van de meiden die op de havo of het vwo zit, geeft aan gestrest te zijn door school of huiswerk. Bijna veertig procent zegt zelfs psychische klachten te hebben. 

Ook zijn er zorgen over het welzijn van het recordaantal thuiszittende leerlingen. De gemeente benadrukt nogmaals de noodzaak om dat aantal terug te dringen. 

Op de Purmerweg in Noord is vanochtend een voetganger zwaargewond geraakt na een aanrijding met een auto. Er is een traumateam opgeroepen en het slachtoffer is overgebracht naar het ziekenhuis.

Het ongeluk gebeurde rond 11.15 uur op de kruising met de Nieuwendammerstraat. Wat er precies is gebeurd is nog onduidelijk en moet worden uitgezocht.

De politie hoopt dat getuigen zich melden, net als weggebruikers die bijvoorbeeld dashcambeelden hebben.

Partner dode vrouw Koninginneweg aangehouden, koningin Maxima bezoekt buurthuis in Noord en een enorme berg grofvuil bij dumpplek aan Sloterweg.

Een 35-jarige Amsterdammer is vorige week aangehouden omdat hij wordt verdacht van het ernstig mishandelen en beroven van twee mannen waar hij mee had afgesproken. Hij ontmoette de mannen via een datingplatform en liet ze naar zijn woning komen. Daar bedreigde hij ze en dwong hij ze geld naar zijn rekening over te maken. De politie kon hem vorige week aanhouden en houdt er rekening mee dat meer mannen slachtoffer zijn geworden.

De eerste melding kwam op 28 maart binnen bij de politie. Het slachtoffer had die dag een afspraak gemaakt via een online datingsite en ging langs bij de woning van 35-jarige man, op de Wallen. Toen hij daar aankwam, werd hij zwaar mishandeld en beroofd. Nadat hij geld had overgemaakt werd hij uit de woning gezet. 

Mogelijk meer slachtoffers

Tijdens het onderzoek kreeg de politie nog een melding binnen van een soortgelijk incident, dat twee weken daarvoor was gebeurd. Ook dit slachtoffer kwam met de man in contact via een online datingplatform. Hij werd bij aankomst in de woning van de trap geduwd en zwaar mishandeld. 

Ruim twee weken later deed hij aangifte van het incident. Een dag later hield de politie de 35-jarige Amsterdammer aan. Omdat de politie niet uitsluit dat meer mannen slachtoffer zijn geworden, vragen ze slachtoffers die zich herkennen in dit verhaal op om zich te melden. 

In De Straten van Amsterdam trekt AT5 de stad in op zoek naar bijzondere verhalen van Amsterdammers uit alle hoeken van de stad. Deze week gaan we naar het Hamerkwartier, waar we het epicentrum van het Amsterdamse nachtleven ontdekken. 

Waar het Hamerkwartier twintig jaar geleden een vergeten plek was, is het tegenwoordig hét epicentrum van het Amsterdamse nachtleven. Presentator Sammie ontdekt samen met side-kick Daan hoe de nacht in het Hamerkwartier eruitziet. Het gebied blijkt de perfecte trilogie van de nacht te bevatten: uitgaan, pizza én seks.  

Rauw industriegebied 

Daan is de enige buurtbewoner van het Gedempte Hamerkanaal, en woont hier ondertussen al 15 jaar. Als buurtbewoner heeft hij de buurt zien veranderen, maar ook helpen veranderen. Wat ooit een rauw industriegebied was waar je ’s avonds wegbleef, is nu een plek waar je juist naartoe gaat. Overdag werkt hij in zijn winkel of in zijn restaurant, maar vanavond neemt hij ons mee de nacht in van het Hamerkwartier. En dat doet hij stijlvol als altijd in zijn limousine.

We blikken in de limousine terug op alle veranderingen in het Hamerkwartier, waarna de limo stopt bij een seksclub. Hier geeft Marie een rondleiding door een seksclub voor koppels én singles. Van schandpaal tot seksswing, en ook de privékamers worden uitgebreid besproken. Sammie en Daan krijgen hier het gevoel van de full experience.

Uitgaan

Daarna rijden we door naar Jan in het Skatecafé. Zeven jaar geleden waren we hier ook met De Straten, maar sindsdien is er veel veranderd. Ze zijn groter, creatiever en bekender geworden. Deze keer neemt mede-eigenaar Jan ons mee en krijgen we een kijkje in het uitgaan bij Skate. “Het kan allemaal hier”, vertelt Jan, “Shit moet ruig zijn”. Elke avond is anders, niks is te gek hier. Zo neemt Jan ons mee naar een café binnen Skatecafé, met daarin nóg een café. 

Jan zegt hierover: “Je wilt iets maken waar jíj wil zijn, en dan komen de mensen vanzelf eigenlijk.” En daar wordt de hele buurt bij betrokken.  “Alle horeca in de buurt is met elkaar verweven, er is geen haat of nijd onder de ondernemers,” vertelt Daan. “We zijn bijna een familie”. 

We eindigen de avond, zoals elke uitgaansavond, met een pizza bij de tent om de hoek. De pizzazaak van Mohamed is alleen 's nachts geopend, en bevindt zich om de hoek van Skatecafé. Perfect om onze nacht in het Hamerkwartier af te sluiten!

Aan de Sloterweg bij het oude dorp Sloten in Nieuw-West ontstaat wekelijks een berg met grofvuil. De gemeente heeft eind vorig jaar een betonnen bak geplaatst om afvaldumping tegen te gaan, maar volgens bewoners heeft die 'bunker' de situatie alleen maar verslechterd. "Het is bedoeld als oplossing voor het afvalprobleem hier, maar het nodigt eigenlijk alleen maar meer uit."

Op de hoek van de Slimmeweg en de Sloterweg vormen een paar blokken opgestapeld beton een tijdelijke dump voor grofvuil. De betonnen constructie is eind vorig jaar geplaatst door de gemeente om het afvalprobleem in het dorp tegen te gaan. Maar, zeggen buurtbewoners, het probleem is alleen maar groter geworden. "Mensen komen helemaal uit Badhoevedorp om hier hun puinhoop weg te gooien."

Ook andere inwoners van Sloten zijn niet te spreken over de berg aan grofvuil in hun dorp. Een bewoner: "Het is gewoon fucking ranzig, ik kan niet anders zeggen." En verder: "Wij noemen het hier de Henk Sneevlietweg twee, de bunker twee." Een andere buurtbewoner maakt zich zorgen over de tijdelijke oplossing: "De ratten lopen hier al in het rond en het moet nog zomer worden. We kunnen onze borst nat maken denk ik."  

Een woordvoerder van stadsdeel Nieuw-West erkent het probleem, maar geeft ook aan dat er hard aan gewerkt wordt. "Op deze locatie ervaren we al langere tijd een probleem met afvaldumpingen, zowel van omwonenden als mensen van buiten het dorp Sloten." Verder laat het stadsdeel weten dat de betonnen constructie nodig is, omdat grofvuil wordt opgehaald met een grote grijper. "De afzetting moet daarom tegen een stootje kunnen."

Probleem niet opgelost

Verder laat het stadsdeel weten dat ze extra maatregelen nemen en dat het gewenste resultaat nog niet is behaald. "Ondanks extra handhaving, opruimacties door buurtbewoners, overleg met bewoners en verschillende fysieke maatregelen is het probleem nog niet structureel opgelost. De plek zoals deze nu is ingericht is een tussentijdse oplossing en onderdeel van een pilot. Tijdens de pilot doen we extra onderzoek en worden resultaten gemonitord." 

Deze week staat het onderwerp op de agenda van de stadsdeelcommissievergadering.

Op IJburg zijn dinsdagavond een auto en een tram met elkaar in botsing gekomen. Dat gebeurde op de kruising van de Jan Olphert Vaillantlaan en de IJburglaan. De bestuurder van de auto is lichtgewond geraakt. 

Het ongeluk gebeurde iets voor 22.30 uur. De tram botste op de zijkant van de auto, die daarbij flink beschadigd raakte. Het ging om lijn 26 richting Centraal Station. De voorkant van de tram raakte licht beschadigd door de klap. 

Wie er geen voorrang heeft gegeven wordt onderzocht. De politie hoopt dat iedereen met bruikbare (dashcam)beelden zich meldt. 

Hotelgasten en medewerkers van een hotel aan de Amsteldijk zijn in de vroege ochtend opgeschrikt door een plofkraak. Rond 04.45 uur bliezen twee verdachten een geldautomaat op in het vijfsterrenhotel. De explosie veroorzaakte aanzienlijke schade, maar er raakte niemand gewond.

“Het is een heftige nacht als je rond half zes uit bed wordt gebeld”, zegt Gijs Wehkamp, general manager van het hotel. Volgens hem zijn twee mannen het hotel binnengedrongen en hebben zij de geldautomaat in het gebouw opgeblazen.

Na de explosie zijn ze op een motor gevlucht. Of de daders geld hebben buitgemaakt, is nog niet bekend. Toen het ontruimingsalarm werd geactiveerd moesten gasten halsoverkop hun kamers verlaten. Hulpdiensten kwamen ter plaatse, waaronder de Explosieven Opruimingsdienst. 

''De schade in aanzienlijk, maar dat is allemaal te repareren. Veel belangrijker dat iedereen veilig is'', aldus Wehkamp. Volgens hotelgasten was de knal enorm. “We voelden de hele kamer trillen”, vertelt een gast. “Het brandalarm ging af en we moesten meteen evacueren. Het was behoorlijk beangstigend.”

De politie is nog op zoek naar de twee verdachten. Zij droegen donkere kleding en vluchtten na de kraak op een motor. Getuigen of mensen met camerabeelden worden opgeroepen zich te melden bij de politie.

Om voedselverspilling en armoede tegen te gaan, worden vanavond zo'n 4 ton aardappels en 3 ton wortelen gratis uitgedeeld op het Buikslotermeerplein. Eten dat net niet goed genoeg is voor de verkoop, door bijvoorbeeld een vlekje of een onhandige vorm, moet op die manier alsnog terechtkomen bij mensen die wat minder te besteden hebben.

"Een volle vrachtwagen met aardappels en wortels komt vanavond naar het Buikslotermeerplein. Hopelijk komen veel mensen dan met lege boodschappentassen, als er 500 gezinnen komen zou de vrachtwagen leeg kunnen gaan", vertelt initiatiefnemer Charley Ranzijn van Stichting Voervervoer. 

De actie is volgens hem een demonstratie tegen voedselverspilling en honger. "We vinden niet dat dat in deze wereld moet bestaan. De cijfers van de gemeente tonen aan dat 1 op de 8 Amsterdammers moeite heeft met gezond eten op tafel zetten en er gaan kinderen met honger naar de basisschool toe. We gaan gewoon op een heel gekke manier met eten om."

Hoeveel mensen op de actie af zullen komen blijft de vraag, maar het mooie weer zit volgens Ranzijn wel mee: "Het kan teringdruk worden of echt heel rustig blijven, maar het is wel lekker weer. Een goede dag om in de rij te staan voor een paar gratis aardappels."

Tussen 19.00 en 20.30 uur worden de producten vanavond (dinsdag 7 april) uitgedeeld door Stichting Voervervoer, Het Groene Veld en Stam Aardappelen

Bij een steekpartij op het Koningin Wilhelminaplein in Slotervaart is vanmiddag een man gewond geraakt. Hij is naar het ziekenhuis gebracht. Er is nog niemand aangehouden. 

De hulpdiensten, waaronder politie en ambulance, kwamen even na 14.30 uur af op de melding van de steekpartij.

Wat er precies is gebeurd, is nog onduidelijk. De politie is 'volop bezig met onderzoek en een zoekslag naar de verdachte', zegt een woordvoerder. Hoe ernstig de verwondingen zijn is niet duidelijk, wel was de man 'aanspreekbaar', aldus de politie.

Via Burgernet wordt opgeroepen om uit te kijken naar de verdachte. Mogelijk is hij samen met twee jongens op een fatbike.