Bij een pluimveebedrijf in Neede, in de Achterhoek, is vogelgriep vastgesteld. Ongeveer 97.450 hennen bij het bedrijf worden door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteiten (NVWA) gedood om verspreiding van het virus te voorkomen.

Omdat er in een cirkel van 10 kilometer rond het besmette bedrijf nog 21 andere pluimveebedrijven zitten, is daar een vervoerverbod ingesteld, meldt Omroep Gelderland. Dat betekent dat in het gebied geen vogels, broedeieren of eieren voor consumptie mogen worden vervoerd. Ook mag geen vogelmest of gebruikt strooisel worden afgevoerd.

Zoals altijd bij de besmetting van een bedrijf met vogelgriep voert de NVWA een traceringsonderzoek uit naar "riskante contacten". Onderzocht wordt of er producten of pluimvee van en naar het besmette bedrijf zijn vervoerd voordat de ziekte uitbrak. Mocht dat nodig zijn, dan volgen aanvullende maatregelen, zoals extra tests of het blokkeren van een riskant contactbedrijf.

Risicovogels

De berichten over vogelgriep volgen elkaar in hoog tempo op. Eergisteren werd in Lunteren vogelgriep vastgesteld bij een leghennenbedrijf. Ongeveer 34.000 dieren zijn afgemaakt. Vorige week dinsdag werd bij een leghennenbedrijf in Ede, niet ver van Lunteren, ook vogelgriep vastgesteld. Toen werden 23.000 kippen geruimd.

Volgens een ruwe schatting zijn er deze winter al meer dan 2,1 miljoen consumptievogels geruimd wegens vogelgriep.

Sinds 16 oktober vorig jaar geldt een landelijke ophok- en afschermplicht in Nederland en moeten zowel commerciële pluimveebedrijven als hobbyhouders hun 'risicovogels' binnen houden. Toch zijn er sinds die tijd tientallen gevallen van vogelgriep vastgesteld.

Duitsland

Niet alleen Nederland wordt zwaar getroffen. Ook in Duitsland volgt de ene melding de andere op.

Een uitzondering geldt voor de regio Kleef en Wesel, net over de grens bij Nijmegen. Begin deze week werd de ophok- en afschermplicht daar juist opgeheven.

Bij verschillende bedrijven in Kleef en Wesel zijn de afgelopen winter in totaal 340.000 kippen en kalkoenen geruimd. Maar volgens de autoriteiten daalt het infectiepercentage nu merkbaar. Bovendien keren wilde vogels die het virus kunnen overbrengen terug naar hun broedgebieden.

De politie Amsterdam heeft met onder meer Europol en de FBI een forum voor cybercriminelen offline gehaald. LeakBase had 142.000 geregistreerde gebruikers. Het wordt een van de grootste handelsplaatsen voor gestolen data ter wereld genoemd.

De data van de site is in beslag genomen, schrijft het Amerikaanse ministerie van Justitie in een verklaring. Er wordt gesproken over arrestaties, invallen en verhoren in verschillende landen. Exacte aantallen worden echter niet genoemd.

Amsterdamse server

"Het Nederlandse onderzoek startte in 2023 en heeft geleid tot een internationale samenwerking met politiediensten uit tientallen landen", zo meldt het Team Cybercrime van de politie Amsterdam. LeakBase liep op een Amsterdamse server. De politie zegt dat "de nodige maatregelen" hiertegen zijn genomen, maar legt niet uit wat daarmee wordt bedoeld.

Vandaag en gisteren zijn volgens de politie wereldwijd ruim honderd gerichte acties uitgevoerd tegen 37 gebruikers. Het onderzoek is nog steeds gaande. Naast de VS en Nederland hebben ook Australië, België, Canada, Duitsland, Griekenland, Kosovo, Maleisië, Portugal, Polen, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk meegeholpen.

'Motor achter cybercriminaliteit'

"Dit soort platforms vormt de motor achter cybercriminaliteit", zegt de politie over LeakBase. "Gestolen persoonsgegevens worden keer op keer doorverkocht en misbruikt voor onder andere oplichting, phishing, bankhelpdeskfraude, ransomware en identiteitsmisbruik." Het is onduidelijk hoeveel mensen het slachtoffer zijn geworden van de praktijken op het forum.

De politie heeft de data uit het onderzoek toegevoegd aan Check Je Hack. Op deze pagina van de politiewebsite kunnen burgers controleren of hun persoonlijke gegevens bij cybercriminelen terecht zijn gekomen. De politie adviseert slachtoffers om hun wachtwoorden te vervangen en extra alert te zijn op potentiële oplichting.

In het oosten van de Democratische Republiek Congo is een mijn ingestort. Het gaat om dezelfde mijn die vorige maand ook instortte. Volgens de overheid vielen er deze keer 200 doden, onder wie zo'n zeventig kinderen.

Het gaat om de afgelegen Rubaya-mijn in de provincie Noord-Kivu, die niet onder controle staat van de overheid, maar van M23-rebellen. Het is daarom moeilijk om een beeld te krijgen van de situatie. De rebellen spreken tegenover persbureau Reuters van zes of zeven slachtoffers.

Volgens het ministerie van Mijnbouw valt er uitzonderlijk veel regen in het gebied. Als gevolg daarvan was er een aardverschuiving waarbij meerdere ingangen van de mijn werden geblokkeerd.

Reddingswerkers kunnen moeilijk bij de slachtoffers komen. Een onbekend aantal gewonden is naar hulpposten in de stad Goma gebracht.

Primitief

Een maand geleden gebeurde ongeveer hetzelfde, ook toen stortten delen van dezelfde mijn in met zo'n 200 doden tot gevolg. De mijn staat bekend als primitief en slecht onderhouden. De BBC bezocht de plek vorig jaar en zag werkers met hun blote handen graven naar mineralen.

Het ministerie van Mijnbouw hekelt de omstandigheden waaraan de M23-rebellen de burgerbevolking blootstelt. De mijnwerkers wordt alle bescherming en veiligheid ontnomen, klinkt het. De mijn is sinds 2024 in handen van M23 en is goed voor zo'n 15 procent van de wereldwijde productie van coltan. Dat is een grondstof voor computers en smartphones.

In Oost-Congo woedt al decennia een bloedige strijd over grondstoffen. De Verenigde Naties zeggen dat M23 de mijnen van Rubaya plundert om de gevechten te financieren.

Een 20-jarige man uit Amsterdam is opgepakt als hoofdverdachte voor een reeks aanslagen in Duitsland. Ook vier anderen zijn gearresteerd. De verdachten, een vrouw en vier mannen, zijn 18 tot 24 jaar oud. Dat hebben politie en justitie in Frankfurt bekendgemaakt. Er zijn meerdere woningen doorzocht.

De vier worden verdacht van het plegen van aanslagen met explosieven in Frankfurt en Taunusstein in de deelstaat Hessen. Het geweld werd op bestelling gepleegd. Een andere betrokkene was ten tijde van de aanslagen pas 13 jaar en wordt daarom niet als verdachte aangemerkt.

De Amsterdammer zou de overige verdachten hebben geronseld om de misdaden te plegen. Hij zou hen instructies hebben gegeven om explosieven te maken en hen naar Duitsland hebben gebracht om de aanslagen te plegen. Deze manier van werken staat bij veiligheidsdiensten bekend als violence-as-a-service. Daarbij blijven de opdrachtgevers makkelijker buiten beeld.

Netwerk in Nederland

Tussen 29 juli en 5 augustus vorig jaar werden in beide Duitse plaatsen twee aanslagen gepleegd en werd een poging daartoe gedaan. Voor de verijdelde aanslag in een café in Frankfurt luidt de aanklacht ook brandstichting en poging tot moord.

Het onderzoek leidde de politie naar een netwerk in Nederland. Tegen de hoofdverdachte werd een Europees arrestatiebevel uitgevaardigd. Nederlandse en Duitse agenten, het Openbaar Ministerie en mensen van de Duitse opsporingsdienst werkten samen om de verdachten te kunnen aanhouden.

Bij de hoofdverdachte werden twee vuurwapens en munitie in beslag genomen en bij hem en de drie anderen ook gegevensdragers en vermoedelijk drugs.

De Duitse justitie heeft Nederland gevraagd om de overlevering van de hoofdverdachte, zodat hij kan terechtstaan. Het proces begint op 6 maart.

Na 44 jaar in de gemeenteraad neemt Gijs Stork (85) afscheid. Gisteren nam hij voor de allerlaatste keer plaats op zijn vaste plek achter de microfoon in de raadszaal in Almelo. Vanaf vandaag is het voorbij. "Het is een keer goed geweest, hoor", zegt hij tegen RTV Oost.

Een ronde van nog eens vier jaar zag Stork niet zitten. In plaats daarvan gaat hij zijn tijd gebruiken om te lezen. Ook zijn kinderen gaan meer aandacht krijgen. En zijn hobbydieren. Paard, honden, katten en kippen; het loopt allemaal op en rond zijn erf. Heel veel kippen zelfs. "Wie er een paar wil hebben, kan langskomen."

Het wordt tijd om plaats te maken voor jongere raadsleden, vervolgt hij een stuk serieuzer. "Praten is niet iets voor oude mensen", zegt hij.

Machinefabriek

Wie naar zijn familiegeschiedenis kijkt, begrijpt meteen dat Stork de politiek in ging. Ook zijn overgrootvader, opa en vader waren politiek actief. Zijn vader was directeur van de bekende machinefabriek Stork uit Hengelo.

Zelf begon Stork in 1982 bij de VVD in Deventer; later richtte hij een eigen lokale partij op in Almelo. Vervolgens stapte hij weer over naar een andere lokale partij.

Twijfelachtig record

Voor wie Almelo niet kent: nergens zitten zoveel (lokale) partijen in de gemeenteraad als juist daar. De regionale krant Tubantia sprak onlangs over "een twijfelachtig record". Almelo met z'n 75.000 inwoners heeft 17 partijen, waarvan 8 eenmanspartijen. Daarmee laat het de drie grote steden Amsterdam (13 fracties), Rotterdam (15) en Den Haag (13) achter zich.

In dat klimaat is het opvallend dat Gijs Stork al geruime tijd bij een van de meest stabiele partijen zit: Lokaal Almelo Samen (LAS). En misschien nog wel opvallender dat hem als nestor van de raad nooit is verteld dat hij weg moet. "Ze zijn ongelooflijk aardig voor me geweest", zegt hij. "Maar ze krijgen wel weerwoord hoor. Ondanks het feit dat ik hartstikke oud ben."

Hartstikke leuk

Wat hem al die jaren dreef? Heel simpel: plezier. "Om je met dingen te kunnen bemoeien. Met mensen bezig te zijn. Dat vond ik hartstikke leuk", zegt Stork.

Zijn politieke stijl was naar eigen zeggen ongecompliceerd. "Midden in een gezelschap gaan zitten en daar ouwehoeren, praten", benadrukt hij. "Horen wat er leeft onder de mensen."

Veel water en groen

Niet dat het altijd zo ontspannen was. Stork herinnert aan de deels mislukte plannen voor Waterrijk, een grote nieuwe stadsuitbreiding met veel water en groen aan de noordflank van Almelo. Er waren ruim 4200 woningen gepland voor de hogere inkomens; er kwamen slechts een paar huizen.

Gijs Stork noemt ook de bouw van het nieuwe stadhuis. "Een prachtig gebouw, daarover niets slechts. Maar het heeft zo ongelooflijk veel geld gekost, miljoenen", zegt hij.

En over het verkeer en de verkeersveiligheid in Almelo is hij ook na 44 jaar raadslidmaatschap niet tevreden. "Heel slecht geregeld, vaak heel onduidelijk", vat Stork zijn kritiek samen.

Maar nu heeft hij de raadszaal definitief verlaten. Hoewel, bij vermeende misstanden in de stad meldt hij zich gewoon weer. Stork: "Ik weet de weg naar het gemeentehuis goed te vinden en zal mijn mond ongetwijfeld wel weer opendoen."

Rinze Prins zat 55 jaar in de raad, de absolute recordhouder

Gijs Stork is met zijn 44 jaar in de gemeenteraad in Almelo de echte nestor. Maar de absolute recordhouder is Rinze Visser (87) in het Friese Lemmer. Visser zit 55 jaar in de gemeenteraad, eerst voor de CPN, daarna voor de NCPN, de Nieuwe Communistische Partij van Nederland. Sinds 2022 bezette hij zelfs de laatste raadszetel die de NCPN had.

Ook Visser stopt na de komende gemeenteraadsverkiezingen. Hij moet wel, want hij lijdt aan een ernstige vorm van COPD. "Ik zou graag willen dat ik nog gezond was. Maar het houdt een keer op", aldus Visser eerder bij Omrop Fryslân. Omdat zijn partij geen opvolger heeft kunnen vinden, verdwijnt daarmee de NCPN.

Op dag 5 van de oorlog in het Midden-Oosten voeren Israël en de Verenigde Staten opnieuw aanvallen uit op Iran. Dat reageert met tegenaanvallen op Israël en Amerikaanse bases in de regio. Ook de Israëlische aanvallen op Hezbollah in Libanon, bondgenoot van Iran, gaan door.

Ondertussen proberen toeristen en expats weg te komen uit de Golfregio. Iran bereidt zich voor op de uitvaart van de opperste leider ayatollah Ali Khamenei, terwijl zijn zoon in de coulissen lijkt te staan om hem op te volgen.

Aanvallen op Iran

Israël zette vandaag een nieuwe aanvalsgolf op Iran in. De belangrijkste doelwitten zijn lanceerinstallaties en luchtverdedigingssystemen. Later vandaag zei het leger dat het vooral doelen rond de hoofdstad Teheran wil treffen. Het wil het overwicht in de lucht verder uitbouwen. Sinds de oorlog begon heeft de Israëlische luchtmacht naar eigen zeggen al zeker 5000 bommen gegooid op Iran.

De VS heeft vandaag een Iraans fregat bestookt vanuit een onderzeeër. Het oorlogsschip voer bij Sri Lanka in internationale wateren. De Sri Lankaanse marine heeft bijna 90 lichamen geborgen en 32 overlevenden uit het water gered.

Door de VS vrijgegeven beelden van de aanval:

De marine vond geen spoor meer van het fregat, dat was al gezonken. Er waren alleen olievlekken en een paar reddingsboten te zien, zei de marine van Sri Lanka. Waarom de Amerikanen het schip tot zinken hebben gebracht, meer dan 2500 kilometer van Iran, is onduidelijk.

NAVO

Turkije heeft in de provincie Hatay een raket uit Iran uit de lucht geschoten met luchtafweergeschut van de NAVO. Turkije heeft de Iraanse ambassadeur op het matje geroepen en heeft "waarschuwingen" uitgevaardigd om verdere incidenten te voorkomen, zei president Erdogan.

Hij heeft geen beroep gedaan op Artikel 5 van het NAVO-verdrag, dat inhoudt dat een aanval op één lidstaat wordt beschouwd als een aanval op alle lidstaten.

Tactiek wijzigen

De Verenigde Staten gaan door met aanvallen op de Iraanse infrastructuur en marine, zei generaal Caine op een persconferentie. Hij claimt dat het leger al veel schade heeft toegebracht aan de Iraanse luchtafweer.

"We hebben honderden ballistische raketten, lanceerinrichtingen en drones van Iran vernietigd", zegt het legercommandocentrum Centcom; er zouden ook zeventien schepen zijn vernietigd, waaronder een onderzeeër.

Volgens Defensieminister Hegseth "bestaat de Iraanse luchtmacht niet meer en rust de Iraanse marine op de bodem van de Perzische Golf". Hij verwacht dat de VS het luchtruim binnen enkele dagen controleren. Caine zegt dat daarom de tactiek wordt gewijzigd en Amerikaanse troepen steeds dieper het Iraanse grondgebied zullen binnendringen.

Wat er is geraakt in Iran blijft onduidelijk. Het regime laat nauwelijks van zich horen en het internet ligt nog grotendeels plat. Volgens een mensenrechtenorganisatie zijn er meer dan duizend doden gevallen in Iran.

Libanon

Israël voert ook de druk op op Hezbollah in Libanon in de vergeldingsoorlog voor de raketten die Hezbollah zondagnacht afvuurde. Burgers in het zuiden van het land zijn opgeroepen om te vertrekken. Doelwit is vooral de infrastructuur van Hezbollah. De militante beweging is een bondgenoot van Iran.

Volgens de Libanese regering zijn er al meer dan zeventig doden gevallen, waarvan twintig vandaag. De aanvallen zijn gericht op Zuid-Libanon en de zuidelijke voorsteden van de hoofdstad Beiroet.

Zo'n 60.000 mensen zijn inmiddels op de vlucht geslagen, zeggen de Verenigde Naties.

Ayatollah

Wordt Mojtaba Khamenei de nieuwe opperste leider van Iran? Hij wordt genoemd en zou de steun hebben van de Revolutionaire Garde, de strijdkrachten van het regime. De 56-jarige Mojtaba Khamenei is een zoon van ayatollah Ali Khamenei, die zaterdag werd gedood bij een Israëlisch-Amerikaanse aanval. Iran bereidt een driedaagse herdenkingsceremonie en de begrafenis van de 86-jarige leider voor.

Als Mojtaba Khamenei, of wie dan ook, de nieuwe opperste leider wordt, is hij meteen doelwit van Israël en de VS, zei de Israëlische ministere van Defensie Katz.

Gestrande reizigers

Vanochtend landde een KLM-vlucht uit Oman op Schiphol. Aan boord waren Nederlanders die weg wilden uit de Golfregio, zowel toeristen als expats, en luchtvaartpersoneel dat in de regio was gestrand. Er zijn nog meer Nederlanders die weg willen. Buitenlandse Zaken onderhoudt contact met hen. Reizigers zullen wel zelf moeten bijdragen in de kosten.

Vanuit de hele wereld wordt geprobeerd om zoveel mogelijk mensen te repatriëren. Ook cruiseschepen zijn gestrand in de havens van de Golfstaten.

Familie en vrienden vallen teruggekeerde reizigers opgelucht in de armen op Schiphol:

Frontman Yuki Kempees van Kris Kross Amsterdam stapt per direct uit het dj-trio. Dat maakt hij bekend op sociale media. Het is tijd voor een nieuwe fase, aldus de 39-jarige Kempees.

Kris Kross Amsterdam werd in 2011 opgericht door de broers Jordy en Sander Huisman. In 2014 sloot Kempees zich aan bij het duo. Kris Kross Amsterdam had hits met onder meer Hij is van mij met Maan, Tabitha en Bizzey en meer recent Vluchtstrook met Antoon en Sigourney K.

"Ik ben twaalf jaar onderdeel geweest van de leukste dj-act van Nederland", zegt Kempees bij RTL Boulevard. "Ik begon als twintiger (...) en dit jaar komt de onvermijdelijke 40 eraan. Daarom dacht ik: misschien is dit het moment om te stoppen."

In een bericht op Instagram roept de frontman de broers Huisman op om Kriss Kross "voort te zetten zoals jullie dat voelen". Kempees zegt zich te gaan richten op ander werk in de media en de muziekindustrie.

De politie in Dordrecht heeft een 14-jarige jongen opgepakt die wordt verdacht van tenminste vier aanrandingen. Daarbij sloeg hij hardlopende vrouwen op hun billen. De jongen heeft de aanrandingen bekend.

De eerste twee aanrandingen waren in oktober vorig jaar, meldt regionale omroep Rijnmond.

Twee weken geleden meldden zich op een dag nog eens twee inwoners die met dezelfde jongen te maken kregen. De aanrandingen vonden plaats in de wijken Wielwijk en Crabbehof in het zuiden van Dordrecht.

Na de eerste aanrandingen kwamen nog meer meldingen binnen bij de politie. Hoeveel dat er zijn, is niet bekendgemaakt. Maar de politie gaat ervan uit dat er mogelijk meer incidenten zijn en vraagt vrouwen die zich nog niet hebben gemeld, alsnog melding te maken.

Schenden de VS en Israël met hun aanvallen op Iran het internationale recht? Ja, zeggen veel deskundigen. "Amerika en Israël hebben de hoeksteen van de internationale rechtsorde aangevallen, namelijk het geweldsverbod", aldus universitair hoofddocent Marieke de Hoon. "Dat verbiedt een aanval op de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Iran."

Het huidige Iraanse atoomprogramma vormt daar volgens haar geen uitzondering op. "Het geweldsverbod kent twee uitzonderingen die nu niet van toepassing zijn. Zo is er geen resolutie van de VN-Veiligheidsraad en het is ook geen rechtvaardige uitoefening van het recht op zelfverdediging."

Daarvoor zou Iran een aanval moeten hebben uitgevoerd of had daar een onmiddellijke dreiging voor moeten zijn, zegt De Hoon. "En dat is nu niet het geval. Het is niet zo dat Iran op het punt stond een nucleaire aanval uit te voeren op Israël, de VS of andere landen."

Hoogleraar internationaal recht Larissa van den Herik sluit zich daar bij aan. Alleen met toestemming van de VN-Veiligheidsraad of bij een directe dreiging mogen landen elkaar aanvallen, zegt zij. En ook volgens haar gaat de claim van zelfverdediging door de VS en Israël niet op.

Vleugellam door veto's

Daarom veroordelen de Verenigde Naties de aanval op Iran. Die Verenigde Naties zijn de belichaming van het internationaal recht zoals dat in de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog vorm kreeg. Het waren vooral de vijf winnaars van de oorlog en tevens permanente leden van de VN-Veiligheidsraad (de VS, Rusland, China, het VK en Frankrijk) die bepaalden hoe het internationaal recht eruit kwam te zien.

En dat raakt de kern bij de vraag of het internationaal recht nog wel werkt bij internationale conflicten en oorlogen. Dat doet het alleen als de VN-lidstaten dat willen. En dan vooral als de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad dat willen.

Dit orgaan met vijftien leden is verantwoordelijk voor de handhaving van de internationale vrede en veiligheid. Volgens het internationaal recht moeten alle VN-lidstaten zich houden aan de resoluties van de Veiligheidsraad. En daar zit het probleem: de afgelopen tachtig jaar zijn er talloze resoluties gestrand omdat een van de vijf permanente leden zijn veto uitsprak.

Door een oorlog op het Europese continent en een allesvernietigende oorlog in Gaza springen die veto's de laatste jaren meer en meer in het oog. Rusland houdt ze tegen in het geval van de oorlog in Oekraïne. En op zijn eigen resolutie na torpedeerde Amerika alle eerdere Veiligheidsraadresoluties die opriepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren in de Gazastrook. De veto's maken de VN-Veiligheidsraad zo goed als vleugellam.

Trumps nieuwe wereldorde

Met een soort shocktherapie creëert Trump zijn nieuwe wereldorde. Een wereldorde waarin wel plek is voor de door hem onlangs opgerichte Vredesraad als alternatief voor de VN, met steun van voornamelijk autocratische landen, maar waar minder plaats is voor het internationaal recht. Zo bleek ook begin dit jaar bij de ontvoering van de Venezolaanse dictator Maduro.

En met de aanval van de VS en Israël op Iran verzuchten steeds meer politici en volkenrechtdeskundigen dat het internationaal recht er niet meer toe doet. Tegelijk zal de overgrote meerderheid van de Iraanse bevolking er geen traan om laten dat het internationaal recht nu naar de letter wordt geschonden.

Westerse politici wijzen erop dat we hier met een moorddadig regime te maken hebben, dat al decennialang zijn eigen bevolking en mensen ver daarbuiten terroriseert. Dat doet ook minister Berendsen van Buitenlandse Zaken, die daarom zegt dat de Nederlandse regering begrip heeft voor de Amerikaanse en Israëlische aanvallen.

Hoopvol

Ook hoofddocent internationaal recht De Hoon spreekt van een vreselijk regime in Iran. Tegelijkertijd vindt ze het heel zorgwekkend dat terwijl de VS en Israël in haar ogen "agressie plegen tegen de internationale rechtsorde, er landen zoals Nederland zijn die dat niet veroordelen en wegkijken".

Volgens haar schept het een gevaarlijk precedent voor toekomstige internationale conflicten en roept het vooral een gevoel van een dubbele standaard op. En dat vooral bij niet-westerse landen.

"Toen Trump Groenland dreigde te annexeren, sloten westerse landen de rijen tegen zijn plan en hadden ze de mond vol van territoriale integriteit. Dat was erg hoopvol", vindt De Hoon. "Maar een paar weken later in het geval van Iran lijkt dat er allemaal niet meer toe te doen. Daardoor zeggen landen in het mondiale zuiden dat het Westen niet is te vertrouwen. Volgens hen meet dat met twee maten."

De vraag is of het internationaal recht wel werkt als landen zich er niets van aantrekken. "Als we nu met elkaar afspreken dat het internationaal recht er niet meer toe doet, dan geven we Trump, Rusland en China een vrijbrief om te doen wat ze al doen", zegt Van den Herik. Daarom pleit ze ervoor dat "Nederland en Europa met andere landen samen om de Verenigde Naties heen gaan staan" om die organisatie en daarmee het internationaal recht zo veel mogelijk te stutten.

Natuurmonumenten neemt samen met de betrokken gemeenten maatregelen om de drukte op de Posbank in Gelderland beheersbaar te maken. Nu is het soms zo vol in het natuurgebied ten noorden van Arnhem dat omwonenden klagen, wandelaars en fietsers zich onveilig voelen en dieren op de vlucht slaan.

De maatregelen komen erop neer dat bezoekers straks aan de rand van het uitgestrekte natuurgebied moeten parkeren en te voet verder kunnen gaan, meldt Omroep Gelderland. Om ervoor te zorgen dat automobilisten zich aan de nieuwe regels houden, worden slagbomen geplaatst.

"We hebben dat besloten omdat we zagen dat door de drukte de natuur echt verstoord werd", aldus Maarten Bakker van Natuurmonumenten. "Dus je zag veel minder wild en dieren hadden veel minder leefgebied."

De IJssel zichtbaar

De Posbank is een heuvelachtig heidegebied met zandverstuivingen, bossen, slingerende weggetjes en een aantal uitkijkpunten. Soms is vanaf die uitkijkpunten de IJssel zichtbaar.

Het is het hele jaar door druk in het natuurgebied, maar dat is vooral het geval wanneer de paarse heide bloeit in augustus en september.

"De Posbank is een bijzonder natuurgebied met fantastische vergezichten", zei boswachter Susanne Blommaert van Natuurmonumenten vorig jaar tegen National Geographic. "Ik snap dat mensen erheen willen. Maar wanneer de heide in bloei staat, wordt het vreselijk druk."

Sinds 1 juli 2024 zijn enkele wegen en parkeerplaatsen afgesloten voor auto's en motoren. Dat is zo in de weekenden, op feestdagen en in de zomermaanden juli en augustus.

Overlast

Maar er is meer nodig om te voorkomen dat gemotoriseerd verkeer de Posbank op rijdt. "Er zijn toch mensen die zich niet aan de regels houden. Daarom komen er slagbomen en worden de wegen op die momenten volledig afgesloten", aldus wethouder Paul Hofman (GroenLinks) in Rheden. "Dat doen we om de natuur te ontlasten, maar ook omdat veel omwonenden overlast ervaren."

Een aantal toegangswegen, met name de Schietbergseweg, wordt opnieuw ingedeeld. Nu is het daar een ratjetoe van automobilisten die heel snel én fietsers die heel langzaam de heuvel op rijden. Hofman: "Dat willen we verbeteren, vooral voor fietsers, zodat we mensen aanmoedigen om met groen vervoer te komen."

Voor de bezoekers die met het ov komen, wordt komende zomer ook een nieuwe, duidelijke wandelroute aangelegd tussen station Rheden en een bezoekerscentrum op de Posbank. Nu ontbreekt die nog.

Parkeergeld

Ook nieuw is een Parkeer Informatie Route Systeem, 'PIRS'. Op verschillende plekken komen elektronische displays die het aantal beschikbare parkeerplekken weergeven, zodat automobilisten niet eindeloos hoeven te zoeken.

Volgend jaar komt daar nog een maatregel bij: dan moet op de parkeerplaatsen van Natuurmonumenten bij de Posbank worden betaald. "Het parkeergeld steken we in het beheren en beschermen van de natuur op de langere termijn. Wie lid is van Natuurmonumenten hoeft niet te betalen om te parkeren, want die draagt met betaald lidmaatschap al bij aan datzelfde doel", aldus Bakker.

Zowel Natuurmonumenten als de betrokken gemeenten zeggen zich te realiseren dat de maatregelen, zeker de slagbomen, ingrijpend zijn. Maar het moet wel, stelt Tineke van der Pas, wethouder van de lokale partij PAK in Rozendaal. "Wij willen deze mooie natuur ook bewaren voor de generaties na ons. En daarvoor is het nodig om een evenwicht te vinden in het gebruik van die natuur en die natuur niet te veel belasten."

In het Verenigd Koninkrijk is de man van Labour-parlementslid Joani Reid opgepakt op verdenking van spionage voor China. In het onderzoek zijn in totaal drie mannen aangehouden.

Reid zegt dat zij en haar kinderen niets met het politieonderzoek te maken hebben. Ze heeft naar eigen zeggen geen enkele aanwijzing gehad dat haar man de wet heeft overtreden. De parlementariër verzoekt Britse media om de privacy van haar kinderen te respecteren, schrijft onder meer de BBC.

De politie maakte eerder op de dag bekend dat mannen van 39, 43 en 68 jaar oud zijn aangehouden. Het drietal wordt beschuldigd van hulp aan een buitenlandse geheime dienst, op grond van een in 2023 aangenomen veiligheidswet. Er zou geen directe dreiging zijn voor de Britse bevolking.

'Geen bewonderaar van dictatuur'

Hoewel Reid niet als verdachte is aangemerkt, zegt het Labour-parlementslid in een reactie dat ze nooit vragen heeft gesteld in het Lagerhuis over aan China gerelateerde zaken. Ze stelt ook dat ze nooit Chinese functionarissen, zakenmensen of diplomaten heeft ontmoet, "voor zover ik weet". Reid benadrukt dat ze "helemaal geen bewonderaar is van de dictatuur van de Chinese Communistische Partij".

Labour-premier Starmer bezocht China enkele weken geleden. Hij probeert, net als andere Europese leiders, de banden aan te halen met Peking. Dat de echtgenoot van een partijgenoot nu vastzit op verdenking van spionage voor China, komt Starmer dan ook slecht uit.

Starmer onder vuur

De premier verkeert al langer in zwaar weer. Hij staat er slecht voor in de peilingen en ligt onder vuur vanwege zijn benoeming van partijprominent Peter Mandelson tot ambassadeur in de VS in 2024. Uit recent vrijgegeven documenten uit het Epstein-dossier is gebleken dat Mandelson zeer nauwe banden had met zedendelinquent Epstein.

Starmer heeft voormalige Labour-minister Mandelson, tegen wie inmiddels ook een corruptieonderzoek loopt, ontslagen. De rechterhand van de premier is opgestapt vanwege het schandaal.

De NS houdt vandaag een grote controle op zwartrijders. Alle treinen die langs het station in Voorburg komen worden gestopt, waarna iedereen wordt gecontroleerd.

Op de perrons wachten tientallen conducteurs om bij elke trein binnen 4 minuten een kaartcontrole uit te voeren. Wie geen kaartje heeft, moet uitstappen en krijgt op het perron een boete.

Daar zijn ook boa's en politieagenten aanwezig:

Normaal gesproken stoppen er alleen sprinters in Voorburg, maar vanwege de controle moeten ook de intercity's van en naar Den Haag stoppen. De NS verwacht zo'n zeventig treinen te controleren.

"We willen meer controleren en zo nu en dan bedenken we een nieuwe manier", zegt Reinier van Rigteren, veiligheidsmanager bij de NS. "Je kunt elke dag hetzelfde doen, maar door te verrassen halen we betere resultaten. Dit verwacht helemaal niemand vandaag."

Boete verhoogd

De NS schrijft steeds vaker bekeuringen uit. In 2024 werden ruim 350.000 mensen zonder kaartje beboet. De cijfers van vorig jaar zijn nog niet gepubliceerd, maar de spoorwegen schatten dat het zo'n 400.000 boetes waren.

De boete voor reizen zonder vervoersbewijs werd afgelopen oktober verhoogd van 50 euro naar 70 euro. Daarbovenop moeten reizigers de ritprijs betalen. De boete is gelijk voor alle vervoerders en wordt bepaald door de staatssecretaris van Infrastructuur.

De NS zegt steeds beter te kunnen voorspellen waar en wanneer reizigers zwartrijden. Op basis daarvan worden controleacties gehouden zoals in Voorburg. Eerder was er een soortgelijke actie bij het ongebruikte station Rotterdam Stadion, maar toen hoefden niet alle treinen te stoppen. De NS zegt vaker dit soort acties te zullen houden.

Als allerlaatsten kwamen ze binnen bij de show van Prada in Milaan, vorige week. Omringd door beveiligers werden ze naar hun plaats op de eerste rij gebracht. De rest van het publiek keek ervan op: dit waren geen modeminnende sterren, maar Meta-baas Mark Zuckerberg en zijn vrouw Priscilla Chan. Techmiljardairs zoals zij lijken de weg naar de modewereld gevonden te hebben, maar met welk doel?

ELLE-hoofdredacteur Emma Vloeimans was bij de Prada-show op de Milanese modeweek, al had ze in eerste instantie niet door dat het echtpaar Zuckerberg was aangeschoven. "Er was zoveel te doen om de aanwezige K-popsterren dat er weinig aandacht was voor Mark", beschrijft ze.

Modejournalisten schreven al snel over een mogelijk motief voor het bezoekje van Zuckerberg. Hij zou Prada willen verleiden tot een deal voor het maken van Meta's AI-brillen. Zo'n samenwerking is er al met Ray-Ban en Oakley. Die merken zijn eigendom van hetzelfde moederbedrijf als de brillentak van Prada, en dus zou het volgens Vloeimans goed kunnen dat de deal er komt.

Bezos

Eind januari was er op de coutureweek in Parijs minstens zo'n opvallend koppel aanwezig. Amazon-oprichter Jeff Bezos en zijn vrouw Lauren Sánchez Bezos verschenen bij meerdere modeshows, net zoals ze afgelopen najaar in de Franse hoofdstad deden. Bij de show van modehuis Schiaparelli arriveerde Sánchez zelfs met poortwachter van de modewereld Anna Wintour.

Het is een teken aan de wand dat het echtpaar in korte tijd veel invloed heeft vergaard in de modewereld. De twee zijn bovendien hoofdsponsor van het aanstaande Met Gala, het benefiet voor de modeafdeling van het Metropolitan Museum of Art in New York en georganiseerd door Wintour. Het is een van de belangrijkste mode-evenementen van het jaar.

Al bij de aankondiging was er kritiek op het binnenhalen van het miljardairspaar, al is het niet de eerste keer dat de avond door de techwereld gesponsord wordt. Op de Instagrampagina van het museum schreven gebruikers dat Bezos culturele invloed probeert te kopen. Anderen riepen op tot een boycot van het gala.

Die negatieve geluiden zijn er ook van journalisten en modebloggers als het echtpaar zich op de modeweken vertoont. Zeker in januari, toen hun aanwezigheid in Parijs samenviel met een grote ontslagronde bij The Washington Post. Bezos is eigenaar van die Amerikaanse krant. Zijn Amazon ligt al langer onder vuur omdat de Amerikaanse immigratiedienst ICE gebruikmaakt van de IT-diensten van het techbedrijf.

"De vraag is: waarom zitten ze bij de shows terwijl ze niets met mode te maken hebben?", zegt Vloeimans. "Ik vind het niet nodig dat iemand als Bezos en zijn vrouw een podium krijgen in de modewereld. Maar de keuze voor wie front row mag, daar zitten altijd belangen achter."

Een hoop grote spelers in de mode zullen blij zijn met de komst van de techmiljardairs, zegt modejournalist en host van podcast De Modeshow Georgette Koning. "De merken zien mogelijkheden, want ze zijn uit op die miljarden."

"Het is een wedstrijd tussen een paar modeconglomeraten", zegt ze. "Het gaat niet heel florissant met die bedrijven. Er moet vertrouwen komen." Een Bezos of Zuckerberg kan dat vertrouwen leveren door te investeren. Er gaan geruchten dat Bezos geïnteresseerd is in het kopen van de Amerikaanse Vogue of de uitgever daarvan, mediabedrijf Condé Nast. Daarnaast zou een modehuis als Schiaparelli op zijn lijstje staan, al blijft dat allemaal onbevestigd.

'Geen illusies maken'

"Het is mogelijk dat beide partijen beter worden van zulke deals. Wat critici en bloggers daarvan vinden is ondergeschikt", zegt Koning. Vloeimans benadrukt dat veel modehuizen de techmiljardairs niet de rug toe kunnen keren. Ze verwijst naar de woorden van Prada-boegbeeld Miuccia Prada.

"Zij is politiek geëngageerd, een echte feminist, maar intussen zelf ook miljardair. Ze werd na de show geïnterviewd en zei dat we ons geen illusies moeten maken over de catwalk als plek voor politieke statements, omdat een modehuis als Prada nu eenmaal kleding maakt voor rijke mensen."

Hoever de invloed van de techbazen uiteindelijk zal reiken in de mode, blijft de vraag. Koning benadert het nuchter. "Op front row gaat het tussen de knapste mensen en de mensen met het geld. In die laatste categorie zijn de techmiljardairs gewoon een nieuwe soort."

Welke kant wil China de komende jaren op met de economie? Die vraag staat centraal op de belangrijkste politieke bijeenkomst van het jaar die in Peking is begonnen: het Nationale Volkscongres. Duizenden afgevaardigden zullen morgen de nieuwe economische groeidoelstelling horen. De speculatie is dat die dit jaar voor het eerst onder de 5 procent zal zijn.

Invloedrijker is dat het nieuwe vijfjarenplan wordt gepubliceerd, waarmee de sociaaleconomische richting tot 2030 wordt vastgelegd. De verwachting is dat China nog sterker zal inzetten op zelfvoorziening, de hoogwaardige maakindustrie (ook voor de export) en technologie.

Maar er zit een tweedeling in de Chinese economie. Aan de ene kant floreert de economie, met gigantische exportcijfers en een steeds sterkere technologiesector. Maar aan de andere kant kwakkelt de binnenlandse economie en is het voor veel Chinezen een tijd van steeds meer tegenslagen.

Wat is een vijfjarenplan?

Met een vijfjarenplan legt China de belangrijkste sociale en economische doelen vast. Sommige doelen of indicatoren zijn bindend, andere zijn streefdoelen. Het gaat bijvoorbeeld om de groei van het bruto nationaal product, de totale energie- of voedselproductie, of, zoals meer recentelijk, CO2-uitstootvermindering.

Zelfs in de rijke hoofdstad Peking zijn de huidige economische problemen merkbaar. De ene na de andere winkel of horecagelegenheid moet de deuren sluiten. Het straatbeeld wordt steeds meer gevuld met goedkope restaurantketens, omdat die door schaalvoordelen kunnen besparen op hun inkoopkosten.

Een nieuw geopende keten, de Zes Renminbi Noedelkoning, speelt in op de steeds kleinere portemonnee. Hier kan je voor omgerekend 80 eurocent een portie noedels krijgen, in plaats van de gemiddelde prijs van 2 à 3 euro in de hoofdstad. Voor 25 eurocent kan je een gekookt ei toevoegen.

"We besparen op alles, van loonkosten en ingrediënten tot de huur, en geven geen geld uit aan een verbouwing", zegt eigenaar Cai. Door de economische malaise is de concurrentie in de horeca in Peking nog extremer geworden, dus moesten we wel met een nieuw model komen, legt hij uit. "Kleine winsten, maar grote volumes, weet je wel?"

De klanten bestaan vooral uit de groeiende groep taxichauffeurs, klusjesmannen en bezorgers in de stad. Het zijn het soort banen waar je, als je moet, meteen mee aan de slag kunt en waar geen opleiding voor nodig is. Ze komen hier allemaal om dezelfde redenen, vertellen ze: het is goedkoop, het vult en het smaakt goed.

Energieke twintigers

Boodschappenbezorger Hu Zhu zit in zijn blauwe uniform te wachten op zijn bord noedels. "De economie gaat bergafwaarts," klaagt hij. Met een inkomen van zo'n 25 tot 35 euro per dag, eet hij hier graag.

Hij is aan de slag gegaan als bezorger toen hij twee jaar geleden zijn kantoorbaan verloor. "Bedrijven willen voor dat soort banen graag jonge mensen die net van de universiteit komen, niet iemand van boven de dertig", zegt hij.

Het is een veelgehoord probleem in China. Voorbij de dertig ben je duurder en word je gezien als minder efficiënt dan een energieke twintiger, dus vlieg je er eerder uit. "Ze hebben liever een jong iemand die wel luistert, dan een dertiger die dat niet doet", schatert hij uit.

Het gemiddelde opleidingsniveau in China is ook een probleem. Hu Zhu heeft nog gestudeerd, maar twee derde van de Chinezen heeft geen middelbareschooldiploma. Het vinden van een baan in de elektrische auto-industrie of de halfgeleiderindustrie, de topsectoren, wordt dan moeilijk. Maar ook de automatisering in de maakindustrie speelt laagopgeleide Chinezen parten.

Inzetten op technologie

In het zakendistrict van Peking zijn voorbijgangers een stuk positiever gestemd. Daar werken ze juist in de sectoren die nog meer steun gaan krijgen van Peking in het nieuwe vijfjarenplan, zoals in het bankwezen, de internationale handel of de techindustrie.

"Het wordt inzetten op technologie en innovatie", zegt Song, die net lunchpauze heeft. Voor hem is dat goed nieuws, want hij werkt bij een techinvesteringsfonds. "We zien al een zeker rendement en zitten in een positieve spiraal."

Het gaat deze week de vraag zijn hoeveel aandacht Peking gaat hebben voor het uit het slop trekken van de rest van de economie. Of dat Peking met een paar sterke sectoren de rest van economie omhoog gaat proberen te liften.

Op verzoek van gemeenteraadsleden is de tekst van de wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening die het mogelijk moet maken om fatbikes te weren aangepast. Zo zijn de woorden 'intimidatie' en 'achtervolgingen' weggehaald. 

Dat staat in de vandaag gepubliceerde notulen van de laatste gemeenteraadsvergadering. De tekst in de Algemene Plaatselijke Verordening zou eerst zo worden:

Het verbod lag politiek gevoelig bij onder meer GroenLinks. Raadslid Elisabeth IJmker had tijdens een eerdere vergadering al gezegd dat ze er ongemak bij voelde dat er 'een bepaalde groep jongeren, die gebruikmaakt van de fatbike, wordt weggezet'. Denk-raadslid Suleyman Koyuncu zei later tegen AT5 dat hij het met IJmker eens was en dat het plan van wethouder Melanie van der Horst (Verkeer, D66) vol 'JA21-taal' stond. 

IJmker, Koyuncu en PvdA-raadslid Farley Asruf dienden een voorstel in om de tekst te veranderen. Dat is daadwerkelijk gebeurd, de tekst is op hun verzoek zo geworden:

Van der Horst zei tijdens de gemeenteraadsvergadering dat de aanpassing 'voorbeelden van de meldingen wat generieker' maakt. Ze had laten controleren of een verbod zo niet juridisch zwakker zou worden, maar dat zou niet zo zijn. Met tegenstemmen van alleen de VVD, JA21 en Forum voor Democratie is het voorstel van de aanpassing aangenomen. 

Meer aanpassingen

Er zijn meer aanpassingen gedaan. Zo staat er nu ook nadrukkelijker in het voorstel dat het weren van fatbikes in een bepaald gebied 'proportioneel' moet zijn, 'in de afweging van het belang, de omvang van het gebied en de duur van de aanwijzing'. Verder stond er aanvankelijk in het plan van Van der Horst dat mensen niet met een fatbike aan de hand door een verbodsgebied mogen lopen. Dat mag na kritiek van raadsleden nu toch wel.

Het is nog niet bekend of er daadwerkelijk fatbikes uit bepaalde gebieden geweerd gaan worden. De mogelijk om dat te doen via de Algemene Plaatselijke Verordening is er nu wel, want een meerderheid van de gemeenteraad ging ondanks de kritiek akkoord met het plan van de wethouder. Alleen de Partij voor de Dieren, Denk, De Vonk en Partij voor Morgen stemden tegen.

Later zal er mogelijk over concrete gebieden gesproken worden, zoals het Vondelpark.

Amsterdam blijft populair bij toeristen, maar een groeiend deel kiest er wel voor om buiten de stad te overnachten. Dat concludeert Amsterdam&partners.

In de halfjaarlijkse rapportage van de stichting die zich onder meer bezighoudt met toerisme (vroeger bekend van I Amsterdam) staat dat het aantal toeristen dat naar Amsterdam komt en hier niet overnacht is gestegen naar 61 procent. Dat was in 2024 nog 54 procent. Toeristen zouden naast in andere gemeentes ook vaker bij vrienden of familie overnachten. Ook komt een deel alleen een dag naar de stad.

Bestedingen groeien mee

"De vraag naar reizen houdt aan, wereldwijd, naar Nederland en Amsterdam", schrijft Amsterdam&partners. "Bestedingen groeien mee, echter wenst men meer waar voor hetzelfde geld." Dat is niet alleen terug te zien in de keuze voor hotels buiten Amsterdam, want bezoekers die maar een dag in de stad blijven geven ook weinig geld uit.

Volgens de stichting besteden ze vooral geld aan eten en drinken. "Over het algemeen gaan gratis activiteiten, zoals rondlopen en parkbezoek, boven activiteiten met een prijskaartje." In december vertelden toeristen hetzelfde al tegen AT5.

Het zou er onder meer toe leiden dat de druk op de openbare ruimte wordt verhoogd. "Het werken aan een betere balans tussen verblijfs- en dagbezoek is dan ook van groot belang voor een evenwichtige bezoekerseconomie in de toekomst", staat er in de halfjaarrapportage. Buitenlandse toeristen die wel blijven overnachten zouden wel meer betalen aan hun hotel, attracties, musea en theater, maar hun aandeel neemt dus af.

De verwachting is dat het aantal bezoekers en toeristen de komende jaren wel zal blijven groeien tot in het hoogste scenario 27,4 miljoen bezoekers in 2027. Geopolitieke spanningen en de hogere kosten voor overnachtingen en vervoer kunnen volgens de rapportage wel bedreigingen voor die groei vormen.

In Tussen Kunst en Kies gaan Amsterdamse lijsttrekkers in het STRAAT Museum in Noord politieke streetart maken. Hoe vertalen ze hun politieke idealen en ideeën voor de stad naar het doek, en wat vertelt het kunstwerk over de lijsttrekker? In deze aflevering gaan Melanie van der Horst (D66) en Sheher Khan (Denk) onder leiding van presentator Nicolai Brannan en kunstenares Claudia Cosma aan de slag met snijmes en spuitbus. 

Schrijnende verhalen van mensen die vanwege een kapotte lift niet naar buiten kunnen. Over die verhalen werd vandaag gesproken tijdens een hoorzitting in de Stopera.

Bewoners, woningcorporaties, verhuurders, onderhoudsbedrijven en fabrikanten: in de Stopera gingen ze vanmiddag met elkaar in gesprek over de vele kapotte liften in de stad. "Ik heb menig afspraak moeten afzeggen", zei een van de gedupeerde bewoners. "Ik heb feestjes gemist of ik kon simpelweg mijn boodschappen niet doen."

De hoorzitting werd naar aanleiding van het verhaal over de 69-jarige Lorraine georganiseerd door de PvdA, D66 en GroenLinks. Lorraine moest haar chemobehandeling missen omdat de lift in haar flat kapot was, zo vertelde ze eerder tegen AT5.

"Dat zijn echt hele schrijnende verhalen waarvan we hebben gezegd: dit kan niet", zei D66-raadslid Suleyman Aslami. "Wij willen graag het gesprek aangaan met de eigenaar." Hij hoopt dat de eigenaren van de appartementencomplexen, zoals woningcorporaties, 'hun huiswerk gaan doen'. "Dat betekent niet alleen afspraken op papier, maar ook in de praktijk. Dat die ook worden nagekomen."

PvdA-fractievoorzitter Lian Heinhuis liet wel weten dat zij het teleurstellend vond dat er geen particuliere verhuurders waren gekomen. "Want juist door met elkaar het gesprek aan te gaan, kunnen we dit oplossen."

De politie heeft deze week in een woning op IJburg een hennepkwekerij aangetroffen. Er stonden 604 planten in de woning.

Er was een anonieme melding binnengekomen, waarna de politie een onderzoek startte. "Dit onderzoek leidde naar een woning waar een hennepkwekerij werd aangetroffen", schrijft de politie op Facebook. 

Agenten hebben een verdachte opgepakt. De hennepplanten zijn vernietigd. 

De politie geeft verschillende tips om hennepkwekerijen te herkennen. Naast een hennepgeur kan het ook gaan om uitgebreid getimmer voor de aanleg van de plantage en een constant zoemend of ronkend geluid van de luchtafzuiging.

Bewoners van de Heintje Hoeksteeg vroegen er tien jaar al om, een hek om hun steegje 's nachts af te kunnen sluiten. Want junks, dealers en dronken toeristen wisten de steeg maar al te goed te vinden, en dat zorgde voor zeer veel overlast. Morgen moet dat voorbij zijn: dan gaan de hekken aan beide uiteinden van de steeg in het centrum voor het eerst op slot. Het hekwerk sluit van 20.00 uur 's avonds tot 8.00 uur 's ochtends.

Een smalle, donkere steeg met nisjes en hoekjes, waar je niet zelden drugsdealers, spuitnaalden of menselijke ontlasting vindt. Zo omschrijft Lennard Roubos zijn straatje tussen de Warnoesstraat en de Oudezijds Voorburgwal. "Soms worden er zelfs ruiten ingeslagen en slapen er onbekenden in ons trappenhuis." 

Het stadsdeel zei in september 2023 toe dat er iets aan gedaan zou worden. Maar tot voor kort hing er alleen een camera. Die loste volgens Roubos niks op. "Ik vraag me af of die beelden wel bekeken werden." Hij streed jarenlang voor een hekwerk, waar alleen bewoners een sleutel voor zouden hebben.

De gemeente is echter geen voorstander van het afsluiten van stegen, zegt een woordvoerder van het stadsdeel Centrum. Ten behoeve van oost-westroutes zou de gemeente geen straten willen afsluiten. Volgens buurtbewoners was het stadsdeel bang voor een waterbedeffect. Een hek zou de overlast alleen maar naar de volgende steeg verplaatsen. 

Openbaar toilet

Het stadsdeel zegde in 2023 dan toch toe dat er een hek moest komen. "Dit besluit is genomen vanwege de jarenlange overlast", zegt de woordvoerder. "Er is veel zwerfafval, de steeg wordt gebruikt als openbaar toilet (plassen, braken en poepen), wat ook blijkt uit camerabeelden van de politie."

Dat het hek er pas drie jaar na de toezegging is gekomen, ligt volgens hem aan de vele procedures die moesten worden doorlopen. Dat moest onder meer in verband met aanpalende monumentale panden. 

Buurtbewoners zijn verheugd dat er na tien jaar toch een slot komt: donderdag om 17.30 uur houden ze een officiële ceremonie bij het aangrenzende museum Ons’ Lieve Heer op Solder.

Bekijk hier de reportage die AT5 in 2023 over de steeg maakte.

Over precies twee weken mogen we naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Omdat er een recordaantal partijen meedoet - maar liefst 35 - is de keuze misschien nog lastig. Om je daar een beetje mee te helpen heeft AT5 vandaag het Kieskompas gelanceerd. Na het beantwoorden van stellingen kun je zien welke partijen het beste overeenkomen met jouw standpunten. In het Vondelpark keken we met een aantal Amsterdammers mee bij het invullen van het Kieskompas.

Met stellingen over onder andere jeugdzorg, sociale huurwoningen en klimaatverandering kregen de eerste Amsterdammers vandaag al een inzicht in welke partijen het best aansluiten op hun visie voor de stad. De afgelopen maanden is goed over nagedacht over de stemhulp.

"Als we ernaar kijken, zien we eigenlijk twee blokken, links-progressief en rechts conservatief", vertelt Kieskompas-onderzoeker Jeroen van Lindert over het politieke spectrum. "We zien ook een vrij leeg midden. Als we kijken waar in Amsterdam vooral de zetels zitten, is dat aan de progressieve kant. Met name bij PvdA, GroenLinks en D66 zitten veel kiezers in Amsterdam."

Van de mensen die het Kieskompas vandaag al invulden, had lang niet iedereen de uitkomst verwacht: "D66!" zegt een van de deelnemers in het Vondelpark. "Ik weet helemaal niets van ze. Is dat die Jetten-gozer?"

Anderen zijn niet alleen verbaasd, maar het ook echt oneens met de uitslag: "Dit vind ik heel erg", zegt een vrouw. "Ik heb Denk, maar daar ben ik het dus helemaal niet mee eens. Dat vind ik echt vreselijk!"

Opvallende positie partijen

Opvallend aan de uitkomst van het Kieskompas is dat de VVD de meest rechtse partij van Amsterdam is, en daarmee voorbij Forum voor Democratie en Ja21 gaat.

"Dat zegt mij niet zoveel”, vertelt Daan Wijnants, lijsttrekker van de VVD. "We hebben de stellingen ingevuld aan de hand van ons kiesprogramma. Wat andere partijen hebben ingevuld, is hun probleem. En kennelijk was de conclusie dat JA21 meekan in de fusie met GroenLinks en PVA", aldus Wijnants.

Ook GroenLinks en de Partij van de Arbeid, die na de verkiezingen zullen fuseren, verschillen op een aantal punten nog van mening. "Het is natuurlijk interessant dat ze hebben besloten om los van elkaar mee te doen, terwijl ze natuurlijk over een aantal maanden één fractie gaan vormen", zegt Van Lindert daarover. "Dan zullen ze het over een aantal punten wel eens moeten gaan worden."

Sofyan Mbarki, lijsttrekker van PvdA, maakt zich geen zorgen over de verschillen tussen de partijen. "We hebben de programma’s op elkaar afgestemd en er staan er paar kleine verschillen in", vertelt hij. Of het kleine verschillen zijn, is een beetje de vraag. Zo hebben GroenLinks en PvdA verschillende standpunten rondom het i-criterium.

Maar ook Zita Pels, lijsttrekker van GroenLinks, ziet vooralsnog geen beren op de weg. "Het is helder dat Amsterdam wat te kiezen heeft 18 maart. En er zijn inderdaad nog wat kleine verschillen tussen de partijen, dat hoort erbij", vertelt ze. 

Het AT5-Kieskompas staat online, hoorzitting over kapotte liften en 'buurtvader' uit De Pijp overleden op 78-jarige leeftijd. Dat en meer in het AT5 Nieuws van woensdag 4 maart, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk.

De opluchting is groot als Judith haar vrienden Bas en Ildieke uit Amsterdam weer in de armen sluit. Het stel zat na het uitbreken van de oorlog in Iran vast in het Midden-Oosten en kwam vanochtend via een speciale vlucht van KLM aan op Schiphol. "Ik was bang dat ik ze niet meer zou terugzien."

Het stel behoorde tot de ruim 80 mensen die deel uitmaakten van een repatriëringsvlucht vanuit Oman. Zij konden door de oorlog in Iran niet meer thuis komen. In de Perzische Golf is een groot deel van het luchtruim afgesloten. 

Vluchten tussen Amsterdam en steden zoals Dubai en Doha zijn daarom tot en met donderdag geannuleerd. Nederlanders die in de regio waren konden daardoor niet op een normale manier terug naar Nederland komen. Via het relatief veilige Oman kon dat nog wel.

Gestrand in Oman 

En dus stonden Judith en de zus van Ildieke woensdag al vroeg op Schiphol, om Bas en Ildieke als verrassing op te halen. Het stel zou na een vakantie in Sri Lanka een overstap maken in Doha, maar verder dan Muscat, in Oman, kwamen ze niet. 

Daar verbleef het stel drie dagen in een hotel. "Dat vond ik heel spannend", zegt Judith. Ze volgde de gebeurtenissen de afgelopen dagen op de voet. "Ik voelde angst en was bang dat ik ze niet meer terug zou zien. Je weet natuurlijk niet wat er gebeurt in die regio. Wat ik ga doen als ik ze straks zie? Doodknuffelen!"

'Blij dat we weer thuis zijn'

Na lang wachten volgt er een schreeuw als de schuifdeuren zich openen: de hereniging is een feit. "We waren drie dagen gestrand. Dat valt natuurlijk nog wel mee, maar je voelt je toch een beetje ontheemd", zegt Bas. "Dus ik ben blij dat we weer thuis zijn."

Ildieke: "Van de onrust zelf hebben we in Oman zelf weinig mee gemaakt, voor ons gevoel zaten we wel op een veilige plek. Waar ik nu zin in heb? In mijn eigen bed slapen en mijn kinderen zien, natuurlijk!" 

Vanaf september kunnen Amsterdammers met een lager inkomen voor een euro zwemles volgen. De gemeente hoopt daarmee dat volwassenen die nooit zwemles hebben gehad, toch beginnen met lessen. 

Korting op zwemles gold al voor kinderen met een stadspas, maar wordt nu ook uitgebreid naar volwassenen. Iedereen met een laag inkomen kan een stadspas aanvragen. De gemeente stelt dat voor veel Amsterdammers die nooit zwemles hebben gehad, lessen nemen op latere leeftijd een grote stap is.

"Door zwemles voor een grotere groep goedkoper te maken, verlagen we de drempel, waardoor hopelijk meer volwassenen ervoor kiezen om hun zwemdiploma te halen", zegt wethouder Sport en Bewegen Sofyan Mbarki (PvdA). 

Naast de nieuwe kortingen kunnen nu ook nu ook asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne gebruikmaken van gratis zwemles. De goedkope zwemlessen zijn te volgen in het Noorderparkbad, Zuiderbad, en het De Mirandabad, Bijlmersportcentrum en het Sloterparkbad. 

Dit is het AT5 Weer van donderdag 5 maart, gepresenteerd door Cees, vanaf het NDSM plein.

Moet Amsterdam strenger optreden tegen het gebruik van harddrugs? Is het diversiteitsdenken in Amsterdam te ver doorgeslagen? Dertig rijden op doorgaande wegen of toch maar weer vijftig? Zo maar wat stellingen uit het AT5 Kieskompas, speciaal samengesteld voor Amsterdam. Op 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen en kun jij stemmen op een partij die het beste bij jou past. Twijfel je nog of wil je bevestiging van je standpunten? Beantwoord de vragen en zie welke partijen het meest in de buurt komen van jouw opvattingen.

Stemmen op Straat trekt met een draagbaar stemhokje de stad in om Amsterdammers te vragen naar hun mening over afval, wonen, verkeer, veiligheid en toerisme. Wat moet er anders, wat gaat er goed en waar liggen de prioriteiten? In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen geven we de stem terug aan de mensen op straat.

In 2025 zijn de eerste palen geslagen voor de bouw van 6053 woningen in de stad. Dit zijn vooral woningen in de middenhuur. Het streven van de gemeente is het bouwen van 7500 woningen per jaar, maar dat is niet gelukt. Het is wel weer meer dan in de jaren ervoor; zowel in 2023 als in 2024 werden er nog geen 5000 woningen in aanbouw genomen.

Eind vorig jaar liet de gemeente weten tevreden te zijn met de woningbouw in de stad. In het eerste halfjaar werd er gestart met de bouw van zo'n 3500 woningen. Nu komt de uiteindelijke teller dus boven de 6000 uit. "We zijn er nog niet, maar dit biedt perspectief voor de komende jaren", stelt verantwoordelijk wethouder Steven van Weyenberg (D66).

Het grootste deel van de nieuwe woningen valt volgens de gemeente binnen het betaalbare segment: zo'n 72 procent. Dat zijn in totaal zo'n 4000 nieuwe woningen. Onder het betaalbare woningen wordt gedoeld op sociale huur en middensegment. 

Of de komende jaren de stijgende lijn doorgezet kan worden is nog maar de vraag. Dat zal sterk gaan afhangen van de druk op het elektriciteitsnetwerk in de stad. Eind vorig jaar maakte het stadsbestuur nog bekend flinke vertragingen te verwachten met de bouw van woningen, scholen en bedrijven. Ook de stijgende bouwkosten en beperkte ruimte in de stad kunnen vertragingen veroorzaken.