De Venezolaanse regering heeft zaterdag zakenman Alex Saab het land uitgezet. Saab geldt als een belangrijke bondgenoot van oud-president Nicolás Maduro en wordt in de Verenigde Staten in meerdere strafzaken onderzocht.

De Venezolaanse immigratiedienst meldde in een korte verklaring dat Saab is uitgezet vanwege de lopende strafrechtelijke onderzoeken in de VS. Waar hij naartoe is gebracht, werd niet bekendgemaakt.

De uitzetting volgt minder dan drie jaar nadat Saab nog werd vrijgelaten in het kader van een gevangenenruil met de VS. Daarbij kreeg hij gratie van de voormalige Amerikaanse president Joe Biden.

Saab, afkomstig uit Colombia, werd door Amerikaanse autoriteiten lange tijd gezien als de financiële spil achter Maduro. Mogelijk moet hij nu getuigen tegen de voormalige president. Maduro werd in januari opgepakt en meegenomen naar de VS na een verrassingsactie van het Amerikaanse leger. Hij staat nu in de VS terecht voor onder meer drugshandel.

Snel invloed kwijt

De 54-jarige Saab vergaarde zijn fortuin via contracten met de Venezolaanse overheid. Na de machtswisseling begin dit jaar, waarbij Maduro werd afgezet en Delcy Rodríguez als interim-president de leiding van Maduro overnam, verloor hij snel zijn invloed en werd hij door Rodríguez uit haar kabinet gezet.

De afgelopen maanden was onduidelijk waar Saab verbleef. Hij zou vastzitten of onder huisarrest staan.

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft een internationale noodsituatie afgekondigd vanwege de uitbraak van ebola in de Democratische Republiek Congo en Uganda. Volgens de WHO vormt de situatie een ernstig risico voor de volksgezondheid, maar er is nog geen sprake van een pandemie.

In de provincie Ituri in het oosten van Congo zijn tot nu toe acht besmettingen van de zogenoemde Bundibugyo-variant van het virus in het lab bevestigd. Daarnaast zijn er 246 verdachte gevallen en 80 vermoedelijke sterfgevallen gemeld. Ook in de hoofdstad Kinshasa is een besmetting vastgesteld bij iemand die uit Ituri kwam, meldt de WHO.

In buurland Uganda zijn twee besmettingen bevestigd in de hoofdstad Kampala. Beide patiënten waren kort daarvoor vanuit Congo gereisd. De WHO spreekt van een zorgwekkende ontwikkeling, omdat daarmee internationale verspreiding al een feit is.

Grote onzekerheid over omvang

Volgens de WHO is nog onduidelijk hoe groot de uitbraak precies is. De organisatie wijst op een relatief hoog percentage positieve testresultaten en meldingen van meerdere sterfgevallen in specifieke gebieden. Dat wijst erop dat het daadwerkelijke aantal besmettingen mogelijk veel hoger ligt dan bekend.

De situatie wordt verder bemoeilijkt door geweld, een humanitaire crisis en veel verplaatsingen van mensen in het oosten van Congo. Dat maakt het lastig om de verspreiding in kaart te brengen en onder controle te krijgen, aldus de gezondheidsorganisatie.

Geen vaccin beschikbaar

Voor deze specifieke variant van het ebolavirus bestaat momenteel geen goedgekeurd vaccin of gerichte behandeling. Dat maakt de aanpak complexer dan bij eerdere ebola-uitbraken, waarbij wel vaccins beschikbaar waren voor andere varianten.

De WHO benadrukt dat internationale samenwerking nodig is om de uitbraak te bestrijden. Landen in de regio moeten onder meer extra inzetten op monitoring, contactonderzoek en veilige zorg in ziekenhuizen.

Geen reisbeperkingen

De organisatie adviseert landen nadrukkelijk om geen grenzen te sluiten of reisbeperkingen in te voeren. Volgens de WHO werken zulke maatregelen vaak averechts en kunnen ze de bestrijding juist bemoeilijken.

Wel moeten reizigers naar getroffen gebieden beter worden geïnformeerd en moeten verdachte gevallen snel worden opgespoord en geïsoleerd.

De WHO komt binnenkort met aanvullende aanbevelingen na advies van een speciaal noodcomité.

Bulgarije heeft de zeventigste editie van het Eurovisie Songfestival gewonnen. Zangeres Dara kreeg met het lied Bangaranga de meeste punten van zowel de jury's als het publiek. Israël werd tweede, op flinke afstand.

Het bleef lang spannend wie dit jaar met de overwinning naar huis zou gaan. Aan het eind kon alleen Bulgarije nog over het puntenaantal van Israël heen. Dat land kreeg vooral veel punten van de televisiekijkers. Vanuit de zaal klonk een hoop boegeroep toen het puntenaantal van Israël bekend werd.

Het eindresultaat:

De deelname van Israël was omstreden. Vijf landen, waaronder Nederland, deden dit jaar niet mee vanwege de deelname van Israël. Enkele uren voor de start van het muziekevenement was er een groot protest in Wenen waar het songfestival werd gehouden.

De Spaanse omroep RTVE deelde op sociale media een statement op het moment dat de finale begon. "Eurovisie is een wedstrijd, maar mensenrechten niet. Er is geen plaats voor onverschilligheid. Vrede en gerechtigheid voor Gaza", zei de omroep.

Comeback

Het is voor het eerst dat Bulgarije de wedstrijd wint. Het land deed voor het eerst mee in 2005, maar won nooit eerder. Sinds 2022 deed het land helemaal niet meer mee door geldproblemen en desinteresse, maar het land maakte dit jaar een ijzersterke comeback.

Het lied Bangaranga gaat volgens zangeres Dara over "een speciale energie die iedereen in zich heeft, een gevoel dat alles mogelijk is." Het woord komt uit de Jamaicaanse straattaal en betekent iets als oproer of commotie.

Finland favoriet

Vooraf werd Finland veel genoemd als topfavoriet. De bookmakers verwachtten dat Liekinheitin de grootste kans had om het festival te winnen. Dat gebeurde niet, het land werd "slechts" zesde. Ook Australïe werd veel kansen toegedicht. Dat land werd uiteindelijk vierde. Winnaar Bulgarije stond in de laatste uren voor het festival bij de wedkantoren op de derde plek

Roemenië eindigde op de derde plaats. Over de Roemeense inzending werd vooraf veel gesproken. Het lied Choke me gaat volgens zangeres Alexandra Capitanescu over verstikking door zelftwijfel en het gevoel overweldigd te worden, maar wie de act zag en goed naar de tekst luisterde kon het ook opvatten als een lied over wurgseks. Het publiek beloonde het lied met veel punten.

Het Verenigd Koninkrijk werd laatste met slechts één punt. Het land bungelt de laatste jaren regelmatig onderaan de ranglijst, met uitzondering van 2022, toen het op een tweede plaats eindigde.

Ook Zweden stelde met een twintigste plek teleur. Het land eindigt vaak hoog in de eindklasseringen en won nog in 2012, 2015 en 2023. De laatste keer dat Zweden nog lager eindigde dan vandaag, was in 2009. Toen werd het 21ste.

Deelname Nederland onzeker

De Vlaamse publieke omroep VRT zegt een debat over de deelname van Israël te willen. Ook moeten de deelnemende landen volgens de omroep "duidelijk stelling nemen tegen oorlog en geweld". Als dat niet gebeurt acht de VRT de kans klein dat er volgend jaar een Belgische deelnemer aan het songfestival meedoet.

De NPO en AVROTROS willen nog niet zeggen of Nederland volgend jaar weer deelneemt aan het songfestival. Ze wachten eerst de evaluatie van deze editie af.

In Canada is een passagier van cruiseschip Hondius in een ziekenhuis positief getest op het hantavirus. De testuitslag moet nog worden bevestigd in een laboratorium, maar tot die tijd wordt de patiënt als besmet beschouwd. Dat meldt onder meer de Canadese publieke omroep CBC.

"Dit is duidelijk niet waar we op hadden gehoopt, maar wel waar we ons op hadden voorbereid", zegt de hoogste zorgfunctionaris van de westelijke provincie Brits-Columbia. De toestand van de patiënt in isolatie is stabiel.

Koorts en hoofdpijn

De identiteit van de patiënt is niet bekendgemaakt. Hij of zij kreeg twee dagen geleden last van lichte symptomen, zoals koorts en hoofdpijn. Vervolgens werd de cruisepassagier opgenomen en getest op het virus. De uitslag was dus positief, wanneer de definitieve labuitslag wordt verwacht is niet bekend.

Inclusief de Canadese patiënt is het virus bij elf mensen wereldwijd vastgesteld, van wie er drie zijn overleden. Al deze mensen hebben meegevaren op het Nederlandse cruiseschip. Daarmee is de uitbraak vooralsnog beperkt gebleven.

Nederlands echtpaar

Een Nederlands stel werd als eerste besmet met het Andesvirus, een dodelijke variant van het hantavirus. Het echtpaar is waarschijnlijk voor de cruisetocht geïnfecteerd in Argentinië, maar dit is nog niet met zekerheid vastgesteld. Naast de Nederlandse vrouw en man is er ook nog een Duitser overleden aan het virus.

26 naar Nederland gebrachte opvarenden van het cruiseschip werden afgelopen donderdag negatief getest op het Andesvirus.

Félicien Kabuga, die werd verdacht van het mede aanstichten van de genocide in Rwanda in 1994, is overleden in een ziekenhuis in Den Haag.

Kabuga werd volgens de VN geboren in 1935 en gold als een van de hoofdverdachten van de genocide op Tutsi's en gematigde Hutu's in het Afrikaanse land. Bij de volkerenmoord werden in ruim drie maanden naar schatting 800.000 mensen vermoord.

Kabuga, zelf een Hutu, zou de genocide hebben gefinancierd. Hij gold als vertrouweling van de overleden oud-president Habyarimana. Twee van zijn dochters trouwden met zonen van Habyarimana.

Hij was een van de drijvende krachten achter het populaire radiostation RTLM, ook bekend als Radio Télévision Libre des Mille Colline, dat door het verspreiden van haatberichten de moordpartijen aanwakkerde. In uitzendingen werden Tutsi-burgers "kakkerlakken" genoemd en werden gebieden waar deze mensen woonden aangewezen om aangevallen te worden.

Tientallen jaren op de vlucht

In mei 2020 werd Kabuga in de buurt van Parijs gearresteerd door de Franse autoriteiten, nadat hij ruim 25 jaar op de vlucht was geweest. Vervolgens werd hij overgebracht naar Den Haag. Hij verbleef in een speciale VN-gevangenis in Scheveningen.

Kabuga gold als een van de meest gezochte verdachten van Rwanda. De VS loofde een beloning van 5 miljoen dollar uit voor de tip die zou leiden tot zijn aanhouding. Hij werd aangeklaagd voor onder meer genocide, samenzwering met genocide als doel en misdaden tegen de menselijkheid.

Geestelijke gesteldheid

Drie medische deskundigen verklaarden in 2023 dat Kabuga niet meer in staat was een proces te volgen. Later dat jaar bepaalden ook VN-rechters dat de dementerende Kabuga door zijn gesteldheid niet in staat was om deel te nemen aan zijn proces.

Hij zou in een VN-cel blijven in afwachting van een beslissing over zijn voorlopige vrijlating, maar geen land bleek bereid om hem op te nemen.

Kabuga maakte fortuin met koffie- en theeplantages en groeide uit tot een van de rijkste ondernemers van Rwanda. Ook importeerde hij op grote schaal kapmessen uit China, waarmee veel mensen werden vermoord of verminkt tijdens de genocide.

Kabuga werd al eerder opgenomen in het ziekenhuis, meldt de VN, die de zaken van het Rwandatribunaal afhandelt. Er wordt nog onderzocht waardoor hij is overleden.

In het centrum van de Italiaanse stad Modena is een automobilist met hoge snelheid ingereden op voetgangers. Daarbij zijn acht mensen gewond geraakt, van wie vier ernstig. De 31-jarige automobilist is aangehouden.

De autoriteiten gaan uit van opzet, maar onderzoeken de toedracht nog. De verdachte probeerde te vluchten en zou geprobeerd hebben iemand neer te steken toen die hem probeerde tegen te houden. Vervolgens werd de bestuurder door agenten gearresteerd.

Over een mogelijk motief is nog niets bekendgemaakt. De verdachte is Salim El-Koudri, geboren in Bergamo en opgegroeid in Modena. Volgens de autoriteiten kampt hij met psychische problemen en schizofrenie.

'100 kilometer per uur'

De aanrijding gebeurde rond 16.30 uur op Largo Porta Bologna, midden in het centrum. Het was op dat moment druk op straat. Volgens ooggetuigen reed de automobilist met zo'n 100 per uur kilometer in op mensen, schrijft het Italiaanse persbureau Ansa.

Hier ze je beelden van kort na de aanrijding:

De auto crashte uiteindelijk tegen de etalage van een winkel. Een vrouw raakte bekneld tussen de gevel en het voertuig, volgens de burgemeester moeten haar beide benen mogelijk worden geamputeerd.

Nadat de auto tot stilstand was gekomen, hebben meerdere mensen de bestuurder in bedwang gehouden. Daarbij is een van hen lichtgewond geraakt, zo heeft de burgemeester bekendgemaakt. In zijn videoboodschap bedankte Mezzetti deze omstanders.

Een duiker van het Maledivische leger is omgekomen bij een zoekactie naar de vier nog altijd vermiste Italiaanse duikers. Zij kwamen deze week om bij een grotduik in de eilandengroep in de Indische Oceaan.

Tijdens de zoektocht werd de duiker onwel, waarna hij in kritieke toestand naar het ziekenhuis werd overgebracht. Volgens de woordvoerder van de Maledivische president overleed hij aan decompressieziekte (duikersziekte).

Donderdag kwamen vijf Italianen om bij een poging grotten te verkennen op zo'n 50 meter diepte bij het atol Vaavu, een ringvorming koraaleiland. Een van de lichamen is gevonden op 62 meter diepte. Vooralsnog wordt uitgegaan van een ongeluk.

De zoekactie is tot ieder geval morgen opgeschort. Dan komen drie Finse duikers, gespecialiseerd in diep- en grotduiken, helpen bij de operatie.

Geen toestemming

De autoriteiten vermoeden dat de lichamen zich nog in de grot bevinden. Duikers mogen zonder toestemming van de autoriteiten in de Malediven recreatief niet dieper duiken dan 30 meter. Er wordt nog onderzocht waarom de Italianen dieper waren afgedaald dan toegestaan.

De weersomstandigheden op de Malediven zijn slecht, met harde wind, regen en sterke stromingen, wat de zoekoperatie herhaaldelijk heeft belemmerd.

De touroperator werkt mee aan het onderzoek. Het bedrijf zegt niet op de hoogte te zijn geweest van de diepte van de duik. Dat zou ook in geen geval zijn toegestaan, verklaarde de advocaat tegenover de Italiaanse krant La Repubblica.

De groep duikers bestond uit een universitair docent en haar dochter, een marien bioloog, een onderzoeker en een duikinstructeur.

Speciale training

De universiteit van Genua verklaarde gisteren dat twee werknemers zijn overleden. Zij deden wetenschappelijk onderzoek naar mariene ecosystemen en de effecten van klimaatverandering op de tropische biodiversiteit. De fatale duik was volgens de universiteit een privéaangelegenheid.

Grotduiken is een uiterst technische en gevaarlijke vorm van duiken die speciale training, uitrusting en strikte veiligheidsprotocollen vereist. Het is het dodelijkste duikongeluk ooit in de Malediven.

Tienduizenden mensen zijn in de Britse hoofdstad Londen op de been voor twee protesten die gelijktijdig plaatsvinden. Zo'n 4000 agenten zijn ingezet om beide betogingen in goede banen te leiden.

Het gaat om een anti-immigratieprotest dat georganiseerd is door de extreemrechtse activist Tommy Robinson, wiens echte naam Stephen Yaxley-Lennon is.

De tegendemonstratie is ter herdenking van de Nakba, Arabisch voor catastrofe. Daarbij wordt stilgestaan bij de verdrijving van 750.000 Palestijnen ten tijde van de stichting van de staat Israël in 1948. Ook tegenstanders van het anti-immigratieprotest liepen mee met de mars.

Bufferzone

Volgens de politie gaat het om een van de grootste politieoperaties van de afgelopen jaren, schrijft de BBC. Een bufferzone is ingesteld om confrontaties tussen de twee groepen te voorkomen.

De politie zet drones, paarden, speurhonden en pantservoertuigen in. Voor het eerst wordt ook live gezichtsherkenning gebruikt om mensen te achterhalen die door de autoriteiten worden gezocht. Volgens de politie zijn zeker elf mensen gearresteerd voor verschillende overtredingen.

'Haat en verdeeldheid'

De Britse premier Starmer beschuldigde gisteren de organisatoren van de demonstratie tegen immigratie van het "verspreiden van haat en verdeeldheid". In aanloop naar betoging heeft de Britse regering elf mensen die naar het protest wilden komen de toegang tot het Verenigd Koninkrijk geweigerd.

Het gaat om onder meer de Amerikaanse anti-islam-activist Valentina Gomez, de radicaal-rechtse Belgische politicus Filip Dewinter en de Nederlandse extreemrechtse influencer Eva Vlaardingerbroek.

"Iedereen die van plan is op straat chaos te veroorzaken, iemand te intimideren of te bedreigen, zal strafrechtelijk keihard aangepakt worden", aldus Starmer.

De deze week afgetreden Britse minister van Volksgezondheid Streeting stelt zich kandidaat voor het partijleiderschap van Labour, en daarmee voor het premierschap. Dat werd al verwacht: in zijn ontslagbrief stelde hij dat de Labourpartij niet verder kan onder de huidige premier Starmer.

"Wat nodig is, is een ordentelijke strijd met de beste kandidaten, en ik stel me beschikbaar", zei Streeting op een bijeenkomst van een progressieve beweging binnen Labour. Hij was verder kritisch over de Brexit, die hij "een rampzalige fout" noemde, en zei zelfs dat het Verenigd Koninkrijk uiteindelijk opnieuw lid moet worden van de Europese Unie.

Afgelopen week maakte burgemeester Burnham van Manchester bekend dat hij kandidaat is voor een Lagerhuiszetel bij een tussentijdse verkiezing in zijn gemeente. Ook hij geldt als kanshebber om Starmer op te volgen, maar is nu geen parlementslid, een voorwaarde om leider van Labour en premier te worden. Burnham moet die verkiezing dus wel eerst zien te winnen, in een kiesdistrict waar het rechts-populistische Reform UK onlangs hoge ogen gooide bij lokale verkiezingen.

Als Starmer inderdaad weg moet, neemt de nieuwe partijleider van Labour automatisch ook het premierschap over. De Britten hoeven daarvoor niet opnieuw naar de stembus. Uiterlijk in 2029 moeten er weer parlementsverkiezingen worden gehouden.

In meerdere steden is gedemonstreerd tegen de asielopvang en de bezuiniging op de zorg onder de verzamelnaam 'Nationaal Protest'. De protesten lijken overwegend rustig te zijn verlopen. In een aantal steden waren tegendemonstraties groter in omvang.

De organisatie achter protest riep voorafgaand op tot vreedzame en massale demonstraties, maar van een massale opkomst was nergens sprake.

In onder meer Nijmegen was de tegendemonstratie groter dan het 'Nationaal Protest':

In geen van de negen steden waar gedemonstreerd werd (Nijmegen, Den Bosch, Leeuwarden, Utrecht, Maastricht, Haarlem, Den Haag, Groningen en Amsterdam) kwam meer dan een paar honderd demonstranten opdagen.

In onder meer Nijmegen, Leeuwarden en Groningen waren zelfs meer tegendemonstranten op de been, die hun solidariteit betuigden met asielzoekers. In Groningen werd het kort onrustig toen demonstranten van beide kampen tegenover elkaar kwamen te staan, zegt RTV Noord. Met de politie tussenbeide bedaarden de gemoederen.

Honderden tegendemonstranten in Nijmegen riepen teksten als "Geen mens is illegaal" en "Wij zijn met meer". De twee groepen werden gescheiden door dranghekken, politie en de ME.

Omroep Gelderland meldt dat zowel, voor, tijdens als na de demonstraties mensen zijn gearresteerd, maar de sfeer relatief rustig bleef. In Leeuwarden werd een man opgepakt voor het brengen van de Hitlergroet, zegt Omrop Fryslân.

Prinsenvlag

Volgens Omroep West verliep de demonstratie in Den Haag ook zonder wanordelijkheden. Tijdens de optocht scandeerden de betogers leuzen als "Azc, weg ermee". Ook werd de omstreden Prinsenvlag, die in de Tweede Wereldoorlog door de NSB werd gebruikt, getoond.

In Den Bosch kwam het merendeel van de paar honderd demonstranten van buiten de stad, meldt Omroep Brabant. Ook in Maastricht, Haarlem, Utrecht en Amsterdam waren geen grote incidenten.

Anti-azc-protesten

De afgelopen weken worden veelvuldig anti-azc-protesten georganiseerd. Vooral in Loosdrecht was de sfeer sommige avonden zeer grimmig. Zo werd deze week brand gesticht bij een spoednoodopvang en de brandweer werd vervolgens door betogers tegengehouden.

In Apeldoorn werden gisteravond nog drie mensen opgepakt bij een demonstratie tegen de komst van een noodlocatie. Toch laten ook steeds meer mensen een ander geluid horen.

De Nederlandse chipmachineproducent ASML gaat nauw samenwerken met het Indiase Tata Electronics. Dat is bekendgemaakt tijdens het bezoek van de Indiase premier Modi aan Nederland. De stap wordt gepresenteerd als onderdeel van de nauwere strategische samenwerking tussen de twee landen.

De twee bedrijven hebben in Den Haag een memorandum ondertekend. De samenwerking is onder meer gericht op de uitwisseling van expertise en de levering van technologie en apparatuur.

Megafabriek in India

Tata Electronics is een dochteronderneming van het wereldwijde conglomeraat Tata Group, waar ook Tata Steel IJmuiden onderdeel van is. Het bedrijf bouwt in de Indiase deelstaat Gujarat een megafabriek voor de productie van chips en chipproducten.

ASML wordt door het Indiase bedrijf beschouwd als onmisbare partner om het project te laten slagen. Het bedrijf in Veldhoven levert wereldwijd de machines waarmee geavanceerde halfgeleiders, oftewel chips, worden gemaakt. Het bedrijf is marktleider op dat gebied en speelt daarmee een sleutelrol in de technologiesector.

'Vereerd'

De directeur van Tata Electronics, Randhir Thakur, roemt het werk van ASML. De samenwerking zal volgens hem essentieel zijn "om een sterk ecosysteem" voor de productie van chips in India te creëren. Andersom zegt ASML-topman Christophe Fouquet dat het bedrijf "vereerd is om via onze technologische expertise bij te dragen aan de ontwikkeling van talent in India."

Politiek verslaggever Eva Wiessing:

"Dat India bereid is om een strategisch partnerschap met Nederland af te sluiten, wordt gezien als een bijzondere stap en een welkom teken van vriendschap in een tijd dat Nederland minder afhankelijk wil worden van de grootmachten China en de VS.

Voor Nederland is het bovendien een mooie kans om de toch al goede handelsrelatie verder te versterken en meer toegang te krijgen tot de enorme afzetmarkt van India.

Het land investeert fors in de chipindustrie en heeft een enorme pool hoog opgeleid technisch personeel. Nederland is weer interessant voor India vanwege de kennis op het gebied van innovatie, technologie en duurzaamheid."

De dode bultrug die bij Denemarken is gevonden, blijkt Timmy te zijn. Voor die walvis zijn de afgelopen maanden meerdere reddingsacties opgezet.

Het dier spoelde gisteren aan op het Deense eiland Anholt. Volgens het Duitse persbureau DPA is er een tracker gevonden die eerder aan Timmy was bevestigd.

De Deense milieubeschermingsdienst bevestigt tegenover de Deense zender TV2 dat het om Timmy gaat. Mensen worden opgeroepen niet in de buurt te komen, omdat de walvis mogelijk besmettelijke ziektes kan overbrengen.

Drijvend aquarium

De bultrug strandde eind maart bij de Duitse badplaats Timmendorfer Strand en kreeg daarom de naam Timmy. Het dier kwam meerdere keren los, maar kwam net zo vaak ook weer vast te zitten.

De reddingsactie leidde tot een golf aan media-aandacht. Twee weken geleden leek het verhaal tot een happy end te komen, toen Timmy in een drijvend aquarium naar de Noordzee werd gebracht. Hij werd vervolgens vrijgelaten ten noorden van Denemarken.

Zo zwom Timmy het drijvende aquarium in:

Milieuminister Backhaus van de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voorpommeren betreurt de dood van Timmy. Hoewel deskundigen de kans klein achtten dat het dier na de reddingsoperatie zou overleven, sloten ze dat niet helemaal uit.

"Daarom heeft mijn ministerie de reddingspoging toegestaan. Ik vind het volkomen menselijk om de kleinste kans te grijpen als er een leven op het spel staat. Helaas heeft het dier deze kans niet kunnen grijpen", zegt Backhaus.

Nieuwsuur maakte eind vorige maand deze video, over het grotere probleem achter de dode walvissen:

Nog altijd heeft ze hoop, de moeder van de in 2016 naar India ontvoerde Insiya. Hoewel ze haar dochter, die nu al 12 jaar oud is, tien jaar niet meer heeft kunnen vasthouden.

Strijdbaar staat ze vanochtend bij de toegangspoort van Paleis Huis ten Bosch. De Indiase premier Modi is in Nederland en heeft straks een ontmoeting met premier Jetten en het koningspaar. En ze staat niet alleen: langs de oprijlaan staan enkele tientallen mensen met teksten als No child should wait 10 years en Insiya = a Dutch child. Als Modi aankomt, kan hij de boodschap bijna niet missen.

"Ik heb het gevoel dat vandaag daarbinnen de premiers, maar ook het koningspaar, zich gaan inzetten voor Insiya. Om ervoor te zorgen dat ze zo snel mogelijk terugkomt", zegt moeder Nadia Rashid hoopvol. "Ook zij beseffen dat het veel te lang heeft geduurd voor Insiya."

Uiteindelijk werd de Indiase leider langs een andere route naar het paleis gebracht, maar Nadia Rashid reageerde strijdbaar:

Insiya werd op 29 september 2016, toen ze 2 jaar oud was, door vier mannen op klaarlichte dag ontvoerd. Dat gebeurde toen ze op bezoek was bij haar oma in Amsterdam-Oost. Ze namen haar met geweld mee naar haar vader in India.

Sindsdien probeert Rashid haar dochter weer terug te krijgen, maar tevergeefs. Ook al heeft een rechter in Nederland de vader veroordeeld tot 8,5 jaar cel, het is dus nog niet gelukt het meisje terug te halen naar Nederland. Toch gloort er hoop, want de zaak wordt inmiddels op het allerhoogste diplomatieke niveau besproken.

Zo kaartte premier Rutte de kwestie in 2018 aan op zijn reis naar India en waren er meermaals consulaire gesprekken tussen de landen. In de Tweede Kamer erkende minister Berendsen van Buitenlandse Zaken deze week dat er bij het kabinet "frustratie" is dat de pogingen tot nu toe zonder resultaat zijn gebleven.

Vicepremier Yesilgöz, die Jetten woensdag bij de persconferentie verving, zei dat Nederland een delegatie naar India gaat sturen om inhoudelijk te onderzoeken wat er nodig is om de kwestie echt op te lossen.

Bovendien staat het onderwerp vanmiddag op de agenda tijdens de ontmoeting tussen Modi en Jetten. Het doel is dat de delegatie een ontmoeting regelt tussen moeder en kind. Volgens Yesilgöz wil Nederland graag zakendoen met India, maar "hoort daar ook bij dat er een oplossing komt voor Insiya".

De demonstratie van Insiya's moeder moet de gesprekken een extra duwtje in de goede richting geven. Ook toen bleek dat Modi dus op het laatste moment via een andere ingang het voorplein van het paleis werd opgereden, liet ze zich niet uit het veld slaan.

"Ik voel me juist gesterkt", zei ze, vlak nadat de aanwezige demonstranten minutenlang de naam van haar dochter richting het paleis hebben geroepen. "Het is echt jammer dat hij hier niet langs is gereden. Maar dat betekent niet dat hij niets heeft meegekregen."

Ze blijft vastberaden. "Het gaat erom dat ik haar weer kan vasthouden. Daar zal ik voor altijd voor blijven staan. Ik weet zeker dat het hen niet is ontgaan."

Premier Jetten heeft laten weten dat het kabinet snel een minister naar India wil sturen om over Insiya te praten. Tegelijkertijd benadrukt hij dat de ontvoering een complexe zaak is die "niet in een keer op te lossen valt".

De Iraakse man die verdacht wordt van het coördineren van aanslagen op joodse doelwitten in Europa, deed dat zeer waarschijnlijk onder leiding van het Iraanse regime. Dat zeggen deskundigen. De man wordt onder andere verdacht van het aansturen van meerdere explosies en een brandstichting in Nederland.

Zo zou hij betrokken zijn geweest bij de aanslagen op een joodse school in Amsterdam, een synagoge in Rotterdam, een Amerikaanse bank in Amsterdam en het gebouw van de stichting Christenen voor Israël in Nijkerk.

"We zien vaker dat dit soort operaties wordt opgezet wanneer Iran in het gedrang komt", zegt Bart Wallet. Hij is hoogleraar Joodse Studies bij de Universiteit van Amsterdam en weet veel van Iraanse terroristische groepen. "Het past in een patroon waarin Iran via bevriende terreurorganisaties, zogenoemde proxy's, anderen aanvalt."

Nieuw fenomeen

De verdachte, Mohammad Baqer Saad Dawood al-Saadi, zou de aanslagen gecoördineerd hebben in opdracht van de terreurgroep Ashab al-Yamin. "Die groep is alleen maar rond deze Europese aanslagen opgedoken, in die zin lijkt het een volkomen nieuw fenomeen", zegt Wallet. "Maar het lijkt vooral een dekmantel voor de Kataib Hezbollah, een bekende militante organisatie in Irak." Kataib Hezbollah is een zusterorganisatie van Hezbollah in Libanon.

Al-Saadi zit momenteel vast in de Verenigde Staten en zal daar worden berecht, heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie bekendgemaakt. In de aanklacht tegen hem leverde het ministerie al ondersteunend bewijs voor zijn contacten met Iran.

Zo staat de verdachte op de foto met de geliquideerde Iraanse generaal Soleimani (links):

Het doel van de acties is volgens Wallet om angst te zaaien. "Ze willen laten zien wat Iran kan. Dat iedereen die op de een of andere manier betrokken is bij Israël, schuldig is." Iran en Israël zijn al decennia aartsvijanden en momenteel in een oorlog verwikkeld waarbij ook de VS betrokken is.

"Je ziet dat Iran een regionale grootmacht is die doorlopend geïnvesteerd heeft in dit soort proxy's", zegt hoogleraar geschiedenis van internationale betrekkingen en terrorismedeskundige Beatrice de Graaf. "Deze aanslagen zijn dus ook een oorlogshandeling van Iran gericht tegen landen waarvan ze weten dat die Amerika steunen."

"Het is een vergelding, intimidatie en bedoeld om het Iraanse anti-Israël-sentiment te verspreiden", zegt De Graaf. "Als je het doel van de acties wilt begrijpen moet je niet kijken naar deze verdachte, maar naar de oorlogsstrategie van Iran."

Aanslagen in Amerika

"We zien dat dezelfde persoon ook aanslagen in Noord-Amerika voorbereidde, er was dus duidelijk een verband tussen beide kanten van de oceaan. Dat duidt op meer aansturing en professionaliteit", zegt Wallet.

Hoewel de aansturing dus professioneel lijkt, is de uitvoering van de aanslagen dat niet altijd. "De acties worden niet uitgevoerd door de leden van de terreurgroep zelf. Zij huren andere criminelen in om het te doen", legt Wallet uit. "In sommige gevallen leidt dat tot dodelijke acties en in andere gevallen blijft het tot een explosie beperkt."

De Graaf voegt toe: "De afgelopen jaren zagen we dat terreur vaak door eenlingen gepleegd werd. Maar als er sprake is van door een staat gesponsord of geleid terrorisme, dan zijn er vaak meer aanslagen, bestaan de organisaties langer en zijn ze dus ook dodelijker. De dreiging van dat soort terrorisme is heel gevaarlijk."

Drie andere verdachten

Het Nederlandse Openbaar Ministerie wil niet zeggen of het betrokken was bij het Amerikaanse onderzoek naar Al-Saadi. Wel loopt er al langer een onderzoek naar drie andere verdachten van de aanslagen in Nederland. "Het OM is met de Verenigde Staten in contact over de betekenis van deze aanhouding voor het lopende onderzoek in Nederland", staat in een persverklaring.

Het OM zegt ook dat ze nieuwe aanhoudingen in de zaak niet uitsluit. Het is niet duidelijk of Nederland om uitlevering van Al-Saadi zal vragen voor zijn mogelijke betrokkenheid bij de aanslagen in ons land.

Het is aan het eind van de avond behoorlijk druk geweest voor station Bijlmer Arena. Het station werd ook korte tijd geheel gesloten op last van de politie.

Vanavond vond het eerste concert uit de concertreeks van Harry Styles plaats en er waren gelijktijdig ook concerten in de Ziggo Dome en Afas Live. De drie concerten eindigden rond 22.45 uur en een groot deel van de bezoekers liep naar Station Bijlmer Arena om met de trein of metro naar huis of naar een hotel te gaan.

Om de drukte in goede banen te leiden waren er, zoals vaker, hekken neergezet en stonden er medewerkers met hesjes die reizigers tegen hielden als het te druk werd. Toch ontstond er wel een flinke rij en stonden concertbezoekers met name voor het metrostation lang te wachten.

Rond 23.20 uur stond er op de borden dat het metrostation dicht was wegens een vol perron. Zo'n tien minuten later stond er op de borden dat het station ontruimd werd. "Wacht u buiten de poorten. In verband met een calamiteit wordt u verzocht afstand te nemen van het station", werd er zelfs omgeroepen. Ook stond er op de borden dat het treinverkeer verstoord was.

Toch leek er van een daadwerkelijke ontruiming geen sprake. Ook agenten bleven nog op afstand van het station staan. Ongeveer vijf minuten later verdwenen de teksten over een ontruiming en konden nieuwe reizigers weer naar binnen. Het werd daarna snel rustiger voor het station, de rij buiten was rond  23.45 uur verdwenen.

Voor reizigers bleef het onduidelijk wat er aan de hand was geweest. Het lijkt erop dat de reden een melding over een mogelijke brand was, want om 23.30 uur werd de brandweer opgeroepen voor een zogeheten 'brandgerucht' op station Bijlmer Arena. De brandweer hoefde daarvoor niet met spoed te komen en kwam uiteindelijk zelfs helemaal niet.

Drie concerten tegelijk

Het komt niet vaak voor dat er drie evenementen tegelijk plaatsvinden op de Johan Cruijff Boulevard. Vanwege met name de druk op het openbaar vervoer wordt geprobeerd dit bij het plannen van concerten te voorkomen, maar dat lukt niet altijd. Harry Styles staat komende weken nog negen keer in de Arena. Alleen op zaterdag 30 mei zijn er dan ook concerten in zowel de Ziggo Dome als de Afas Live.

De andere concertdagen is het vermoedelijk (iets) rustiger aan het eind van de avond, al zijn er ook drie concertdagen waarop er door werkzaamheden minder treinen rijden. 

Een minderjarige tiener heeft een man neergestoken in een woning aan de Stuyvesantstraat in West vanavond. Het slachtoffer is met spoed naar het ziekenhuis gebracht. De man was nog wel aanspreekbaar. Volgens de politie was er sprake van een ruzie in het huis. 

De jongen wist na de steekpartij te ontkomen. Wel is bij de politie bekend wie hij is. De politie doet onderzoek op locatie, waarvoor de straat is afgezet. Wat de relatie tussen de twee was, kon de woordvoerder nog niet zeggen. 

De politie Oost-Zeeburg maakt zich zorgen over zogenoemde 'meidenhuizen' op WhatsApp. Dat zijn kanalen waar meisjes vanaf 11 jaar oud bijvoorbeeld hun kleding laten zien of via praten. Vaak delen ze daarbij persoonlijke informatie met de eigenaar of met volgers van het kanaal. "En dat kunnen ook gewoon mannen zijn", zegt de politie.

De kanalen worden veel bekeken en het doel van zo'n meidenhuis is om zo groot mogelijk te worden. Er kunnen soms wel duizenden mensen anoniem meekijken. Via links van het ene kanaal naar het andere kanaal ontstaan er grote landelijke netwerken van meidenhuizen en hun volgers.

Meisjes kunnen beheerder van het kanaal worden door auditie te doen. De eigenaar van het kanaal vraagt bij een auditie vaak een dansje te doen, een opdracht te doen of hun kleding te laten zien. Vaak het leukste of knapste meisje wordt dan uitgekozen door de ene eigenaar of de maximaal zestien beheerders. "Die eigenaar en beheerders zijn misschien meisjes, maar net zo goed mannen'', zegt de politie op Instagram.

Foto's en video's

Op de kanalen delen de meisjes ook informatie waar ze naartoe gaan, hoe ze naar school fietsen of wat ze aan hebben. Ze delen daarbij vaak foto's en filmpjes van zichzelf. Die informatie blijft dertig dagen opgeslagen. Het beeld kan na plaatsing niet meer worden verwijderd. "En er kunnen ook mensen meekijken van wie je niet wilt dat ze naar je dochter kijken", waarschuwt de politie. "En de technologie is zo goed dat de foto's en filmpjes makkelijk bewerkt kunnen worden."

De politie roept ouders op het gesprek aan te gaan met hun dochters. "Doe het gewoon niet", zegt een woordvoerder van het basisteam Oost-Zeeburg.

Na dagen wachten in de kou en regen is het eindelijk zover: vanavond geeft Harry Styles het eerste van tien concerten in de Johan Cruijff Arena. En dus mogen de 'Harries', zoals de fans zichzelf noemen, eindelijk naar binnen.

Honderden fans van over de hele wereld staan vanmiddag in de rij voor het eerste concert van Harry Styles in de Johan Cruijff Arena. Sommigen kamperen al drie dagen voor de ingang. “Het was afzien”, zeggen twee Britse fans. “Het was koud en regenachtig”, zeggen ze in koor. “Maar het is voor Harry hè”, vertelt een van hen lachend. “Ik had ook tien dagen gekampeerd”, vult de ander aan.

Regen en kou

Even later begint het keihard te regenen. “Ik hoop dat het nu wel een beetje opschiet met de rij”, zegt een fan die al twintig uur achterelkaar wacht op de Britse popster. Toch zijn de fans goed voorbereid: bijna iedereen heeft paraplu’s en foliedekens bij zich.

Ook ondernemers rond de Arena spelen in op de Harry-mania van de komende dagen. De kraam die normaal Ajax-sjaaltjes verkoopt, ligt nu vol met roze hoedjes en glittersjaaltjes. “Ik weet alleen niet of ze dit leuk vinden”, vertelt de verkoper lachend.

De komende twee weken treedt Harry Styles nog op in de Johan Cruijff Arena.

Teleurstelling, ongeloof en frustratie vanochtend op de P.C. Hooftstraat, nadat de verkoop van een exclusieve horlogecollectie op het laatste moment werd afgeblazen. De eigenaar van de winkel besloot vanochtend de deuren dicht te houden vanwege zorgen over de veiligheid. Onder de tientallen mensen, waarvan sommige al dagen aan het wachten waren, heerst grote teleurstelling. "Jammer dat het niet beter is geregeld." 

Voor de winkel stonden vanochtend nog lange rijen met wachtende mensen, sommigen uitgerust met klapstoeltjes, dekens en slaapzakken. Een deel van hen had zelfs voor de winkel overnacht, in de hoop een horloge te kunnen bemachtigen. De horloges zouden voor ongeveer 400 euro verkocht worden, terwijl vergelijkbare modellen normaal gesproken duizenden euro’s waard zijn.

“Het is wel zielig voor de mensen die buiten hebben geslapen en in de kou”, vertelt een wachtende. “Het was echt een slechte dag, dus ik vind het wel jammer voor de mensen die nu geen horloge hebben.” Ook anderen reageren teleurgesteld op het besluit van de winkel. “Ik vind het jammer, dus ik ga zo naar huis”, zegt een vrouw die uren in de rij stond. 

De enorme belangstelling voor de exclusieve collectie trok niet alleen horlogeliefhebbers naar Amsterdam, maar ook veel handelaars en bezoekers uit het buitenland. De verwachting was dat de horloges direct voor veel hogere bedragen doorverkocht zouden worden.

Toch was er onder de wachtenden ook begrip voor de beslissing van de winkelier. “Het was wel te verwachten natuurlijk”, zegt een man in de rij. “De rij werd een onmogelijke taak. De security zat met de handen in het haar en op een gegeven moment weet de politie het ook niet meer. Dan is het makkelijkste gewoon de winkel dicht houden.” Een andere bezoeker zag het ook aankomen: “Ik snap het wel, want er zijn heel veel mensen. Er stond heel veel druk op de winkel.”

Rond het middaguur waren de meeste horlogejagers vertrokken uit de straat. Wel bleef er veel rommel achter. Koffiebekers, campingstoeltjes en slaapzakken lagen verspreid over de stoep als een markering van de mislukte horlogejacht.

Wanneer de winkel weer open gaat, is nog niet bekend.

Na zestien jaar dreigt de pont tussen Badhoevedorp en het Amsterdamse Bos te verdwijnen. Schippers Erik en Martin, die er als vrijwilliger mee varen, stoppen na dit jaar. Ze willen graag dat er opvolgers komen, maar die zijn nog niet te vinden.

De pont vaart alle weekenden tussen half april en half oktober, plus nog een aantal feestdagen. Maar omdat schipper Martin volgend jaar 80 wordt is het voor beide schippers, die naast elkaar wonen in Badhoevedorp, wel tijd om aan stoppen te denken. De pont heet Ome Piet, vernoemd naar de man die vroeger in een roeiboot fietsers naar het Amsterdamse Bos bracht.

De twee zoeken al een jaar naar opvolgers, maar die zijn niet te vinden. Sommige bewoners van Badhoevedorp hadden wel interesse, maar ze vonden het varen met slecht weer toch tegenvallen of wilden het niet elk weekend doen. Erik en Martin hebben daar wel begrip voor, ze hopen vooral dat de gemeente Haarlemmermeer te hulp schiet. 

"Wij zijn dit uit een ideaal begonnen, om het bos bereikbaar te maken", legt Erik uit. "En als dat wegvalt. Dat zou ongelooflijk zonde zijn. Dat kan iedereen bevestigen die het bos bezoekt."

Er is nog een pont die naar het Amsterdamse Bos vaart, de Helena op de Nieuwe Meer. Maar die dreigt dit jaar ook te verdwijnen, doordat de subsidie in principe na 2026 stopt. Dat betekent dat de kans groot is dat er vanaf 2027 geen enkele pont meer van en naar het bos zal varen.

Volgens Erik en Martin zou de pont bijvoorbeeld kunnen blijven varen als er mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt op gaan varen, die begeleid worden door ambtenaren. Dat zou in andere gemeenten ook gebeuren.

Een woordvoerder van de gemeente Haarlemmermeer laat weten dat er vanuit de gemeenteraad al vragen over de pont zijn gesteld. Die antwoorden komen later, tot die tijd kan de gemeente er nog niets over zeggen. 

Een Iraaks staatsburger is aangehouden op verdenking van het coördineren van een reeks aanslagen op Joodse instellingen in onder meer Nederland, waaronder die op de joodse school Cheider in Buitenveldert en kantorencomplex Atrium op de Zuidas. Dat hebben de Amerikaanse autoriteiten bekendgemaakt, die de opdracht voor zijn arrestatie hebben gegeven. De 32-jarige man zou ook betrokken zijn geweest bij het plannen van aanslagen op andere Joodse doelen in Europa en de VS.

De verdachte, die eerder deze week in Turkije zou zijn aangehouden, wordt in de VS berecht. Volgens de aanklacht stuurde Mohammad Baqer Saad Dawood al-Saadi anderen aan bij het plegen van aanslagen, uit vergelding voor de oorlog in het Midden-Oosten. Naast de doelwitten in Amsterdam half maart zou hij in dezelfde periode ook een explosie bij een synagoge in Rotterdam hebben gecoördineerd, net als een poging tot brandstichting bij een gebouw van Christenen voor Israël in Nijkerk begin april. 

Ook zou hij een aansturende rol hebben gehad bij aanslagen in België en Engeland, waaronder een explosie op een synagoge in Luik en een mesaanval op twee Joodse Britten in Londen, en had hij volgens de aanklager plannen voor aanslagen op joodse doelen in de VS.

De Irakees zou commandant zijn van een radicale, pro-Iraanse militie die gelieerd is aan de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) in Iran. Hij moet later deze maand voor de rechter in New York verschijnen.

Reeks explosies

De Joodse school Cheider in Buitenveldert werd in de nacht van 13 op 14 maart opgeschrikt door een explosie bij de buitenmuur van het terrein, een dag na de brandstichting bij een synagoge in Rotterdam. Een paar dagen later was kantorencomplex Atrium op de Zuidas doelwit: op 16 maart vond daar een explosie plaats. En op 3 april was er een poging tot brandstichting bij een gebouw van Christenen voor Israël in Nijkerk.

Voor de aanslag in Rotterdam zijn vier verdachten aangehouden en voor de brandstichting op de Zuidas één. Voor de andere aanslagen zit nog niemand vast, hoewel de verdachten van de explosie bij de school in Buitenveldert op camerabeelden zijn vastgelegd.

In het voorjaar van 1982 overlijdt in het AMC in Amsterdam de eerste Nederlandse patiënt aan een mysterieuze nieuwe ziekte: aids. Arts en microbioloog Roel Coutinho is op dat moment hoofd van de afdeling Volksgezondheid van de GGD in Amsterdam. Het is het begin van de grootste epidemie uit de 125-jarige geschiedenis van de GGD. "Ik heb er slapeloze nachten van gehad, het aantal doden verdubbelde bijna elke dag."

"Ik had er toen wel van gehoord, maar we dachten dat is iets wat in Amerika speelt", vertelt Roel Coutino over de eerste berichten over de mysterieuze ziekte, die later aids zou gaan heten. Dat het virus zó om zich heen zou slaan had hij nooit gedacht. "Toen er eindelijk een test was, onderzochten we 750 homoseksuele mannen en druggebruikers. Een derde van hen bleek het virus te dragen, zonder dat ze klachten hadden. We waren totaal in shock."

Duizenden slachtoffers

Het virus eiste duizenden slachtoffers, vooral in Amsterdam. En niet alleen onder homoseksuele mannen, druggebruikers en bloeddonoren, maar ook in mindere mate onder heteroseksuelen. Het duurde nog tot 1996 voordat er levensreddende medicijnen beschikbaar kwamen. 

Voor de inmiddels 63-jarige Marjolein Annegarn kwam de behandeling met nieuwe medicijnen net op tijd.  Ze raakte in 1986 geïnfecteerd met het hiv-virus en ontdekte het toen ze getest werd bij de bloedbank waar ze zich had aangemeld als donor. "Ik dacht dat ik niet ouder dan dertig zou worden en had mijn naderende dood al geaccepteerd. Nu had ik opeens mijn leven terug. Dat was ontzettend verwarrend."

Een grote teleurstelling voor alle mensen die vannacht hebben gebivakkeerd voor de deur van een horlogewinkel in de P.C. Hooftstraat: de verkoop van zo'n honderd exclusieve horloges ging vanochtend niet door vanwege zorgen over de veiligheid.

Gisteren en vanochtend kwamen vele tientallen mensen af op de winkel, met onder meer klapstoeltjes, om de verkoop van zo'n honderd exclusieve horloges niet te missen. Sommigen hadden er de nacht doorgebracht, anderen kwamen 's ochtends vroeg, maar allemaal vingen ze alsnog bot. 

De eigenaar van de winkel besloot de winkel vandaag dicht te houden, omdat de veiligheid van medewerkers en wachtenden niet meer kon worden gegarandeerd. Een woordvoerder van de politie zei dat de situatie onrustig was en vroeg iedereen voor de deur weg te gaan. Rond het middaguur was de rust wedergekeerd en waren de meesten vertrokken. 

Wanneer de winkel weer opengaat, is niet bekend.

Ook bij filialen van de horlogewinkel elders in het land zorgde de actie voor een grimmige sfeer. In Leidschendam werd een heel winkelcentrum vanochtend door de politie ontruimd omdat de veiligheid door de enorme toestroom aan mensen niet kon worden gegarandeerd, meldt het AD. En ook in Utrecht grepen agenten in vanwege de drukte en blijft de zaak dicht, net als buiten de landsgrenzen; in Dubai. 

Veel doorverkopers

AT5 ging gisteren langs bij de P.C. Hooftstraat en ontdekte dat onder de aanwezigen, naast een enkele liefhebber, vooral veel toekomstige doorverkopers waren. "Ik ben 17 jaar. Er zijn geen baantjes waar ik omgerekend zo snel geld kan verdienen", zei een jongen in de rij. "Ik wil hem zo snel mogelijk verkopen. Ik denk dat ik er wel 10.000 euro voor kan krijgen. En het horloge zelf kost 400 euro, dus reken maar uit."

Een man uit Rusland kwam speciaal naar Amsterdam om een van de exclusieve horloges te bemachtigen. "Ik vind het niet leuk in de rij. Het is koud en het regent, dus ik zie vooral op tegen de nacht. Maar ik kan wel lekker wat geld verdienen."

Na twintig jaar in de Amsterdamse politiek neemt Rutger Groot Wassink afscheid. In een afscheidsinterview bij AT5 blikt de GroenLinkser terug op twee decennia, waarin hij naar eigen zeggen 'milder' is geworden. Hoewel Groot Wassink de actieve politiek voor nu verlaat, sluit hij een terugkeer als burgemeester niet uit. "Er zijn best gemeenten waar ik het burgemeesterschap van zou overwegen."

In het Stadsarchief, de plek waar hij het interview in Park Politiek wilde houden, geeft de wethouder toe dat het vertrek hem niet onberoerd laat. "Ik stop omdat ik het zelf wil, maar het is ook een afsluiting van een periode. Daar komt ook weemoed bij kijken."

Groot Wassink was twintig jaar lang politiek actief in de stad. Hij begon als stadsdeelraadslid in Westerpark, later in West. Vanaf 2014 zat hij in de Stopera: eerst in de raad als fractievoorzitter, de laatste acht jaar als wethouder in het college. In 2018 leidde Groot Wassink zijn partij naar de verkiezingsoverwinning in de stad.

Zodra het nieuwe college aantreedt, naar verwachting volgende maand, is Groot Wassink met politiek pensioen.

Groot Wassink werd gedurende zijn actieve loopbaan omschreven als een 'zolderkamercommunist', maar zelf ziet hij dat anders. Hij typeert zichzelf als een bestuurder die vooral resultaat wilde boeken. Toch bleef hij tot het laatst toe stellig tegenover de ruk naar rechts in Nederland. "Ik ben niet zo links, maar het land is rechtser geworden."

Over zijn weigering om als voorzitter van een VNG-commissie te onderhandelen met het kabinet waar Marjolein Faber (PVV) minister van asielzaken was, zegt hij: "Ik heb zulke principiële bezwaren tegen de PVV. Ik vind dat een ondemocratische partij die onze rechtsorde van binnenuit probeert uit te hollen. Dan moet je daar geen voorzitter willen zijn."

Groot Wassink kijkt met veel plezier terug op de samenwerking binnen de coalitie, in het bijzonder met Marjolein Moorman (PvdA) en Reinier van Dantzig (D66). De drie hadden zelfs een appgroep genaamd 'De Drie Musketiers'. Het vertrek van Van Dantzig vorig jaar vanwege zijn ziekte raakte hem diep. "Hij was echt een maatje. Dat hij het werk op moest geven, was buitengewoon triest en heftig."

Zelfreflectie is er ook. Zo noemt Groot Wassink de ophef rondom het lhbti-rapport een moment waarop hij de beeldvorming verkeerd had ingeschat. "Achteraf gezien had ik dat rapport eerder moeten sturen om die ophef te voorkomen."

Stek Oost

Een van de meest bewogen dossiers van de afgelopen tijd was de situatie rondom Stek Oost, het gemengd woonproject met starters en statushouders, waar ernstige geweldsincidenten plaatsvonden. In een commissievergadering begin dit jaar hield Groot Wassink vol dat de taakstellingen voor het plaatsen van statushouders geen argument was om door te gaan met het project.

"Ik heb daar toch wat minder stellig over moeten zijn", zegt de wethouder. Hij legt uit dat de adrenaline in de raadszaal invloed kan hebben. "Elke macht moet gecontroleerd worden, dus dat is hartstikke goed. Maar dat leidt soms tot debatten waarin je heel geconcentreerd en vol adrenaline debatteert. Dan gebeurt het dat je soms te scherp bent en dan zeg je daarna: nou, dat had ik anders moeten formuleren."

Toekomst

Hoewel de wethouder nu eerst op vakantie gaat en zegt Den Haag niet in te willen, blijft de deur voor het lokaal bestuur op een kier staan. Een rol als burgemeester ziet hij over een aantal jaar wel zitten. En een functie als directeur van Milieudefensie die nu vacant is? "Hahaha, zeg nooit nooit."

 Voor zijn opvolgers heeft Groot Wassink nog één belangrijk advies: "Geniet er ook een beetje van."

Winkel moet verkoop van exclusief horloge afblazen vanwege veiligheid en vanavond mogen ze eindelijk naar binnen: honderden Harry Styles-fans trotseren kou en regen. Dat en meer in het AT5 Nieuws van zaterdag 16 mei, gepresenteerd door Luna Christern. 

Burgemeester Femke Halsema heeft met spoed cameratoezicht ingesteld aan de Spelderholt in Noord. Woensdag vond in de straat een explosie plaats. 

Het cameratoezicht geldt voor twee maanden. "Dit incident heeft impact gehad op de buurt en er is vrees voor herhaling", laat Halsema weten. 

Gisteren stelde de burgemeester vanwege 'geweldsincidenten' ook al cameratoezicht in op het Renooiplein in Zuidoost en de Oranje Vrijstaatkade in Oost. Om welke geweldsincidenten het gaat, is niet bekend.   

De politie heeft twee minderjarige jongens aangehouden in de zaak rond de omgebrachte Paul Wyber in de Jordaan. Ze worden verdacht van betrokkenheid bij de dood van de 73-jarige man. De twee werden gisteren op straat aangehouden en zitten in volledige beperkingen, wat betekent dat ze alleen contact mogen hebben met een advocaat. 

Wybers lichaam werd maandag gevonden in zijn woning aan de Lijnbaansstraat, nadat de familie geen contact meer met hem kon krijgen. Hij is voor het laatst levend gezien op Koningsdag en lag mogelijk al twee weken dood in zijn woning. De politie gaat ervan uit dat Wyber door een misdrijf om het leven is gekomen en is een grootschalig onderzoek gestart.

"Er is uitgebreid sporenonderzoek verricht in de woning, er zijn gesprekken gevoerd met omwonenden en ook camerabeelden zijn onderzocht", schrijft de politie. "Dat intensieve recherchewerk leidde naar twee verdachten." De twee bleken 15 en 17 jaar oud.

'Nog veel vragen'

Zijn familie schreef eerder in een verklaring dat zijn plotselinge dood 'diep heeft geraakt en veel verdriet met zich meebrengt'. "Dat de omstandigheden rondom zijn overlijden nog veel vragen oproepen, maakt deze periode voor ons extra moeilijk. We zoeken steun bij elkaar en vragen om rust en privacy. We hopen dat het politieonderzoek snel duidelijkheid geeft over wat er is gebeurd."

Ook schreven ze te begrijpen dat Wybers overlijden media-aandacht oproept; ze geven toestemming zijn naam te gebruiken, maar vragen 'met nadruk' om geen foto's of andere persoonlijke gegevens van Paul te publiceren.

De Harry Styles-mania is in volle gang in de stad. En daar speelt de organisatie natuurlijk helemaal op in. Op de Looiersgracht in de Jordaan stonden vandaag daarom honderden fans urenlang in de rij voor een pop-upstore, want daar kon je de nieuwste merchandise van Harry kopen. 

Morgen is het dan zover, de aftrap van de concertreeks van Harry Styles. Maar veel fans, ze komen uit de hele wereld, zijn al in de stad. In de Jordaan stonden alvast honderden fans te trappelen voor de opening van de pop-upstore met merchandise van de populaire popster. 

Na een paar buien en een paar uur wachten mogen de fans de winkel in. Eenmaal binnen slaat de teleurstelling bij sommigen snel toe. "Alles is al uitverkocht, hopelijk hebben ze volgende week weer mijn maat," vertelt een fan. Toch lopen de meeste fans met een dikke glimlach de pop-upstore uit. Want het gaat de fans om veel meer dan een hoody (90 euro), theedoek (40 euro) of pet (45 euro). Het gaat ze om de beleving.

De rijen zullen voorlopig nog wel even blijven staan. De pop-upstore blijft open tot 7 juni.