Even snel in de weerapp kijken of het gaat regenen, is voor bewoners in een deel van Gelderland niet altijd even zinvol. Een rij bomen verstoort namelijk de weerradar in Herwijnen. "We wisten niet dat die bomen zo hard zouden groeien", zegt onderzoeker Hidde Leijnse van het KNMI tegen Omroep Gelderland.

In Nederland staan twee neerslagradars: in Herwijnen (Gelderland) en in Den Helder (Noord-Holland). De neerslagradars van het KNMI worden gebruikt voor de weersverwachting in apps als Buienradar. Maar de hoge populieren blijken invloed te hebben op de neerslagvoorspellingen in een deel van de provincie Gelderland: er valt veel meer of juist minder regen dan de radar aangeeft.

De bomen blokkeren de pulsen die worden uitgezonden door de radar. Daardoor kan de radar in dat gebied niet goed meten. Het gaat om een strook vanuit Herwijnen richting Duitsland, die tussen Arnhem en Nijmegen en over Doetinchem loopt.

Het gaat om dit gebied:

Edwin Rijkaart, een van de oprichters van Buienrader, dacht in eerste instantie dat de afwijking misschien zou komen door verkeerd geplaatste windmolens. "Maar het bleek iets simpels te zijn, namelijk een rij populieren."

Volgens Rijkaart is dat vooral merkbaar in de zomer, als er blaadjes aan de populieren zitten. "En dat terwijl de data van de radar in de zomer extra belangrijk zijn voor de veiligheid. In de zomer is de luchtvochtigheid hoger waardoor de kans op extreem weer groter is."

Niet gesnoeid

De gemeente West Betuwe is eigenaar van de populieren en kreeg eind vorig jaar een verzoek van het KNMI om de bomen te snoeien. De gemeente geeft aan dat dit tot op heden nog niet gebeurd is. "We nemen dit soort verzoeken zorgvuldig in behandeling", laat een woordvoerder weten. De gemeente wacht naar eigen zeggen nog op een onderbouwde rapportage vanuit het KNMI. "Zonder deze onderbouwing nemen we geen maatregelen, zeker niet omdat het gaat om gezonde bomen", aldus de gemeente.

Rijkaart baalt dat het probleem nog niet is opgelost. "Meten is weten. Als je niet goed kunt meten, krijg je per definitie een verkeerd resultaat." Het KNMI krijgt ook data van radars uit België en Duitsland. Hierdoor krijgt ze van het gebied ten oosten van Arnhem toch een beeld. "Daardoor kunnen we dit gat redelijk goed opvullen", zegt onderzoeker Leijnse van het KNMI.

Rijkaart van Buienradar is het daar niet volledig mee eens. "Die radars staan veel verder weg. Om de neerslag in een regio in kaart te brengen, wil je je meetinstrument zo dicht mogelijk bij dat gebied hebben staan."

Van De Bilt naar Herwijnen

De neerslagradar van het KNMI in Herwijnen werd in 2016 in gebruik genomen en is de vervanger voor die in De Bilt. Dat station kreeg steeds meer last van verstoring door hoogbouw in en rond Utrecht.

Het KNMI koos voor Herwijnen als nieuwe locatie omdat de plek een veel vrijere horizon zou hebben. De data van de radar in Herwijnen worden ook gebruikt voor het Early Warning Centre (EWC), het nationale waarschuwingsadviescentrum. Door klimaatverandering komt extreem weer steeds vaker voor. Het KNMI heeft de wettelijke taak om te waarschuwen voor gevaarlijk weer, vooral als grote gevolgen verwacht worden.

Een bromfiets die in 1984 werd gestolen van een 17-jarige Italiaan, is na ruim 41 jaar door de politie teruggevonden. "Na al die jaren dacht ik dat hij er vreselijk aan toe was," zegt de nu 58-jarige eigenaar Antonio Smiglio tegen de krant La Stampa, "maar hij rijdt nog steeds als vanouds".

De Garelli VIP 50 werd in december van 1984 gestolen in de gemeente Vado Ligure, in het noordwesten van Italië. Smiglio had het voertuig vastgemaakt met een kettingslot toen hij naar een voetbaltraining ging. Bij terugkomst was de bromfiets verdwenen.

'Dagenlang gehuild'

"Ik weet nog dat ik dagenlang heb gehuild, ik was wanhopig, vooral omdat ik al mijn spaargeld erin had gestoken", vertelt Smiglio aan de krant. "En mijn moeder was ook bijgesprongen."

De politie vond het voertuig bij een controle. Ze zagen een man op een bromfiets zonder nummerplaat rijden in de staten van Volpiano, een gemeente op zo'n 120 kilometer ten noorden van de plek waar de diefstal was.

Omdat een kenteken sinds 2006 voor bromfietsen verplicht is, werd de man die erop reed aangehouden. De 64-jarige bleek een bekende van de politie en kon niet vertellen hoe hij aan de brommer kwam.

Nostalgisch

Dankzij het chassisnummer kon de politie Smiglio uiteindelijk traceren. Die woonde inmiddels al jarenlang in Saluzzo, op zo'n 2 uur rijden van Vado Ligure. Aanvankelijk kon hij zich de Garelli niet meer herinneren, zegt hij. "Maar al snel kwam het nostalgische gevoel weer terug en de herinnering aan de dag van de diefstal."

De brommer is er behalve wat lakschade goed aan toe. Smiglio laat hem nakijken en wil er dan zelf weer op rijden als hij naar de kust gaat. "Ik ben de politie dankbaar dat ik een stukje van mijn jeugd opnieuw mag beleven."

Het Britse ministerie van Defensie onderzoekt meldingen dat een Russisch oorlogsschip waarschuwingsschoten heeft afgevuurd in de buurt van een Engels jacht in het Kanaal. Het jacht zou te dicht bij het Russische schip zijn gekomen.

De schoten zouden rond het middaguur zijn afgevuurd door matrozen van het Russische fregat Admiraal Grigorovitsj, ruim 30 kilometer ten zuiden van het Isle of Wight, buiten de Britse territoriale wateren. Het schip voer tussen het Engelse eiland en Normandië.

De BBC meldt dat er geen gewonden zijn en dat het jacht niet beschadigd is. Volgens het Britse ministerie hielden twee schepen, waaronder het marineschip HMS Mersey, het Russische schip op dat moment in de gaten.

Tanker van schaduwvloot geënterd

Twee dagen geleden gingen in het Kanaal gewapende Britse troepen aan boord van een tanker waarvan wordt aangenomen dat die deel uitmaakt van de Russische schaduwvloot. Deskundigen zeggen dat de aanwezigheid van Russische oorlogsschepen in het Kanaal bedoeld is om dergelijke acties af te schrikken.

Rusland gebruikt schepen van de schaduwvloot om de sancties te omzeilen die zijn opgelegd door westerse bondgenoten van Oekraïne. De tanker, die voer onder de vlag van Kameroen, is naar het zuiden van Engeland gebracht en de kapitein, een Indiër, zit vast.

Het was de eerste keer dat het Verenigd Koninkrijk een tanker van de Russische schaduwvloot enterde. Volgens Britse bronnen bestaat die vloot uit meer dan 700 schepen die varen onder de vlag van verschillende landen.

Een stuk land bij Holthone in Overijssel is deze week het decor van een militair tentenkamp. Op de veldbedden slapen alleen geen soldaten, maar archeologen en veteranen. Zij doen voor het eerst wetenschappelijk onderzoek naar de Slag bij Ane, een bloedige strijd die in 1227 werd uitgevochten tussen het leger van de bisschop van Utrecht en Drentse boeren.

Tegen alle verwachtingen in wonnen de Drenten. Veel details over de veldslag zijn onbekend, zoals waar deze precies begonnen is. Wel vonden hobby-archeologen de afgelopen jaren objecten in de omgeving van Holthone die erop duiden dat daar gevochten is.

In de regio leeft het verhaal nog steeds, zegt Jos Stöver, erfgoedspecialist bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). "Er is ook een monument voor opgericht. Het sentiment is: 'wij wonnen tegen de hoge heren uit Utrecht'."

Volgend jaar is de slag precies 800 jaar geleden. Samen met de Stichting Overstichtse Oorlogen vond de RCE dat een mooie aanleiding om het slagveld systematisch te analyseren. Nooit eerder werd in Nederland een middeleeuws slagveld onderzocht.

De Slag bij Ane

De aanleiding voor de slag was een conflict over belastingen en bestuurlijke macht. De Drentse boeren wilden meer vrijheden, terwijl bisschop Otto II van Utrecht zijn gezag wilde handhaven. Een leger onder leiding van Rudolf van Coevorden versloeg uiteindelijk het ridderleger van de bisschop. Dat was onverwacht, omdat het ridderleger groter was en bovendien professioneler ingericht.

De sleutel tot overwinning was het landschap, zegt historicus Bert Finke. "Het veld zag er groen uit, maar daaronder zat een drassige ondergrond. Daar zakten de zwaarbewapende ridders met hun paarden doorheen."

Vervolgens was het voor de lichtbewapende Drenten makkelijk om korte metten te maken met hun tegenstanders. "Die zijn compleet afgemaakt", aldus Finke.

Ane ligt, net als Holthone, in het huidige Overijssel tussen Hardenberg en Coevorden. Rondom de plek waar 800 jaar geleden een bloedbad plaatsvond in moerassig landschap, hangt nu een gemoedelijke sfeer. Er lopen zo'n vijftien oud-militairen rond, af en toe klinkt een piep die erop duidt dat een metaaldetector een signaal heeft opgepikt.

Ze zijn in Holthone terechtgekomen via Stichting Recovery on the Battlefield (ROTB). ROTB biedt een ondersteuningsprogramma voor veteranen die worstelen met PTSS en/of een fysieke beperking, schreef RTV Oost eerder.

"Slagveldarcheologie is belangrijk, omdat het voor veteranen herkenbaar terrein is", zegt voorzitter Corstiaan de Haan.

De aanwezige veteranen komen uit verschillende generaties en hebben in verschillende landen gediend. "Ze delen ervaringen met elkaar terwijl ze bezig zijn", zegt De Haan. "Een gesprek ontstaat zo makkelijker dan in een formele setting."

De tenten verderop zijn aangeleverd door de Landmacht. "Daar komen de meeste getraumatiseerde veteranen vandaan", weet De Haan. Zelf heeft hij gediend in Bosnië.

Het was voor sommige deelnemers van ROTB slikken toen ze de legertent voor het eerst zagen, zegt hij. "Het is toch een confrontatie met militair zijn. Maar nu iedereen gesetteld is, vinden ze de bivak ook grappig. Iedereen hangt er een beetje omheen en zo krijgen ze er ook weer een positievere associatie mee."

Pommel

Behalve veteranen en professionele archeologen zijn ook vrijwilligers betrokken, zoals Jurrien Toenhake. Voor hem is dit een bijzondere zoektocht. 36 jaar geleden vond hij, niet al te ver van het huidige zoekgebied vandaan, een bijzonder object in de grond met een metaaldetector.

Hij dacht er niet veel van maar hield het toch bij zich. Twee jaar geleden besloot hij zijn hobby weer op te pakken en ging een nieuwe metaaldetector kopen in Lutten. Voor de zekerheid nam hij het voorwerp dat hij in 1990 had gevonden mee. De verkoper herkende het direct als een pommel. Dat is het bovenste deel van de greep van een middeleeuws zwaard of dolk.

Nooit eerder werd zo'n vondst gedaan in Nederland, en zelfs wereldwijd is die uniek. De meeste pommels die gevonden zijn, komen namelijk van zwaarden. Dit exemplaar komt van een dolk en dateert uit circa op 1195. Aan het familiewapen te zien, komt het object van een ridderlijke familie. De kans is groot dat de dolk die eraan vastzat is gebruikt bij de Slag bij Ane.

Voor Toenhake is de cirkel rond nu hij opnieuw meezoekt rondom Hothone. De pommel wil hij het liefst in een museum zien pronken.

Munten en moertjes

Inmiddels zijn al heel wat vondsten gedaan. Het gaat dan om munten, stukken aluminium en moertjes of andere kleine ijzerdeeltjes waar de metaaldetector op aansloeg.

De komende tijd worden de voorwerpen onderzocht en gedateerd. Het gros van de gevonden objecten zal waarschijnlijk uit de afgelopen 200 jaar stammen, zegt Stöver van de RCE. De hoop en verwachting is dat bij het graven dieper in de grond ook middeleeuwse spullen tevoorschijn komen.

De politie heeft drie mannen aangehouden voor de ontvoering en gijzeling van een man met de Spaanse nationaliteit begin dit jaar. Het slachtoffer werd ook zwaar mishandeld, meldt de politie.

De 37-jarige man werd op 15 februari in Pernis ontvoerd en vervolgens dagenlang vastgehouden en mishandeld. Dat gebeurde in een garagebox in Rotterdam en in een appartement in Utrecht.

Op 24 februari wist de man te ontsnappen en nam hij contact op met de politie. Een ruzie over drugs was vermoedelijk de aanleiding voor de ontvoering, zegt de politie.

Huiszoekingen

Nadat er bij onder meer het tv-programma Opsporing Verzocht aandacht werd besteed aan de zaak, werden de drie verdachten van tussen de 20 en 36 jaar vandaag opgepakt.

Ook deed de politie huiszoekingen in Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Pernis. Daarbij is onder meer een vuurwapen gevonden.

Eind februari en begin maart werden in de zaak al twee verdachten aangehouden.

"We hebben Israël gered van complete vernietiging", zei premier Netanyahu gisteren in een speech over de oorlog tegen Iran. "Maar de strijd is nog niet voorbij. We moeten sterk en strijdbaar blijven." Daarna volgde een opsomming van overwinningen: over de schade die Israël samen met de Amerikanen heeft aangericht aan het Iraanse kernprogramma en aan de voorraad ballistische raketten en de fabrieken die ze produceren.

De toespraak van Netanyahu kwam een dag nadat bekend was geworden dat Iran en de VS afspraken hebben gemaakt over het beëindigen van de oorlog. Terwijl Netanyahu vooral overwinningen ziet, neemt de kritiek bij zowel zijn coalitiepartners als de oppositie verder toe.

Hij lijkt namelijk aan de zijlijn te hebben gestaan bij de gesprekken tussen Iran en Amerika. De extreemrechtse minister van Nationale Veiligheid Ben-Gvir is dan ook duidelijk. "De Trump-overeenkomst verplicht ons niet", schrijft hij op X. "Israël is niet ondergeschikt aan de Verenigde Staten en wij zijn een onafhankelijke en soevereine staat!"

Belangrijke oppositieleiders grijpen dit moment aan om te wijzen op het falen van Netanyahu. Naftali Bennett zegt dat de ambtstermijn van de premier "begon met een burgeroorlog, werd voortgezet met het bloedbad van 7 oktober en eindigt met een mislukking tegen Iran".

Bennett is een van de belangrijkste kandidaten om Netanyahu op te volgen bij de verkiezingen dit najaar. Ook andere oppositieleiders uiten kritiek. Zo deelt Yair Lapid, die samen met Bennett meedoet aan de verkiezingen, een video met daarin een opsomming van 'de mislukkingen' van Netanyahu. Oud-legerchef Gadi Eisenkot van de nieuwe partij Yashar noemt de speech van Netanyahu een 'trieste verklaring', omdat de oorlogsdoelen niet zijn behaald.

Atoomprogramma

In de oorlogen met Iran is het belangrijkste doel van Israël altijd om het Iraanse atoomprogramma te vernietigen. Maar er is op dit moment weinig bekend over hoe het verder moet met het nucleaire programma van Iran. Daar onderhandelen Iran en de VS de komende maanden over. In Israëlische media wordt de vraag gesteld wat er met het verrijkte uranium in Iran zal gebeuren.

Daarnaast had Netanyahu als doel gesteld om het ballistische raketprogramma van Iran te vernietigen en wilde hij de Iraanse invloed in de regio terugdringen, waaronder de steun aan bondgenoot Hezbollah in Libanon. Maar het is onduidelijk of er over deze onderwerpen iets is afgesproken.

Bezetting Zuid-Libanon

De afspraken tussen Iran en Amerika zouden wel een staakt-het-vuren in Libanon omvatten. Het Israëlische leger houdt een deel van het zuiden van Libanon bezet in de oorlog tegen Hezbollah. Israël zelf spreekt van 'veiligheidszones'.

Netanyahu is duidelijk over de aanwezigheid van de militairen: die blijven. Sinds de bekendmaking van de Iraans-Amerikaanse overeenkomst hebben er beschietingen plaatsgevonden tussen het Israëlische leger en Hezbollah.

Als de gevechten daar aanhouden, kan dat de plannen van de Amerikaanse president om een deal te sluiten met Iran verstoren. Want de Iraanse machthebbers hebben duidelijk gemaakt dat een deal met Amerika alleen kan worden gesloten als Israël de gevechten in Libanon stopt.

Netanyahu onder druk

De vraag is hoeveel invloed Trump kan uitoefenen op bondgenoot Israël. Netanyahu staat namelijk voor een moeilijke keuze. Israël leunt op Amerikaanse steun. Maar de gevechten in Libanon stoppen en dus luisteren naar Trump kan hem stemmen kosten bij de komende verkiezingen.

In recente peilingen is de Likud-partij van Netanyahu nog steeds de grootste, maar met de huidige coalitie behaalt hij geen meerderheid in het parlement. Ondertussen groeit het anti-Netanyahu-blok in de peilingen.

Door Trump te negeren zet Netanyahu hun bondgenootschap op het spel, maar door te luisteren komt hij steeds verder onder druk te staan in eigen land. De Israëlische premier staat bekend als een politiek overlever. Maar het is de vraag hoe hij zich uit deze spagaat zal manoeuvreren.

NOS op 3 maakte daar gisteren deze video over:

Rond twintig grote natuurgebieden komen zones van 1 kilometer waarin veel minder stikstof mag worden uitgestoten. Dat staat in het ingrijpende stikstofpakket van het kabinet dat zo goed als af is, melden bronnen aan de NOS. Het gaat onder meer om de Peel in Brabant en de Veluwe in Gelderland.

Een relatief ruime strook van 1 kilometer rond een gebied betekent dat sommige bedrijven in de zone mogelijk veel moeten reduceren, terwijl andere bedrijven buiten schot kunnen blijven. Hoeveel de uitstoot verminderd moet worden, zal per natuurgebied verschillen.

Rond kleinere natuurgebieden komen zones van maximaal 500 meter. Voor boerenbedrijven in deze zones betekent het dat ze moeten verdwijnen, verhuizen of innoveren om minder stikstof uit te stoten.

Uitstootplafond per sector

Maar het kabinet heeft nog meer bedacht om Nederland na jaren van het stikstofslot te krijgen. Naast de zones zal per sector een uitstootplafond gaan gelden. Voor melkvee (koeien) zal die emissiegrens als eerste worden bepaald, daarna komen andere sectoren.

Wat de grens wordt, is nog niet duidelijk. De komende dagen wordt er op verschillende plekken nog over de invulling van de maatregelen gesproken.

Daarnaast staat in de plannen dat er verschillende normen komen voor de hoeveelheid dieren die gehouden mag worden per hectare grond. De precieze norm staat nog niet vast - ook die gesprekken lopen nog - maar wel is duidelijk dat de regels gaan verschillen per grondsoort.

Veehouders op stikstofgevoeligere zandgrond zullen een strengere norm krijgen dan veehouders op kleigrond. In Noord-Brabant, waar relatief veel intensieve veehouderij is, is veelal zandgrond.

Halve mol

Het kabinet wil verder, volgens ingewijden, de rekenkundige ondergrens verhogen naar een halve mol stikstof per hectare. Projecten (bijvoorbeeld de bouw van woningen of uitbreiding van stallen) die onder de grens blijven, hoeven geen natuurvergunning aan te vragen.

De rekenkundige ondergrens ligt nu nog op 0,005 mol (ongeveer nul), wat in de praktijk betekent dat overal een natuurvergunning voor moet worden aangevraagd, ook voor heel kleine (bouw)projecten. Met de verhoging van de ondergrens wordt het dus makkelijker om te bouwen.

Een andere maatregel die in het vat zit, is de invoering van dierrechten voor meer soorten. Nu geldt dat stelsel, waarin bepaald wordt hoeveel dieren er gehouden mogen worden, nog alleen voor kippen, varkens en koeien. Als het aan het kabinet ligt, gaat dat ook gelden voor bijvoorbeeld geiten en eenden. Op die manier kan het aantal dieren makkelijker worden begrensd.

Sanctie

Om de rechter te overtuigen van het stikstofpakket, heeft het kabinet een 'stok achter de deur' voor ogen. Gedacht wordt aan een zogenoemde generieke korting op dierrechten. Het Rijk kan dan bijvoorbeeld tegen provincies zeggen dat ze minder dieren mogen houden als de normen worden overschreden. Provincies moeten dan zelf uitzoeken hoe ze dat voor elkaar krijgen.

De afgelopen jaren zetten rechters vaak een streep door stikstofbeleid van het kabinet, omdat doelen (die in de wet staan) niet werden gehaald of niet zouden worden gehaald. Met deze sanctie hoopt het kabinet de rechter te overtuigen dat het dit keer geen vrijblijvend beleid is.

Nog geen meerderheid

De stikstofplannen zijn in grote lijnen gisteren vastgesteld in het Catshuis waar elf bewindspersonen bij elkaar waren. De drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn aan boord, maar daarmee is er nog geen meerderheid.

Achter de schermen klinkt de verwachting dat het moeilijk 'nee' zeggen is tegen plannen die Nederland van het slot halen. Maar partijen waarnaar gekeken wordt voor een meerderheid, JA21 en Pro, zijn in deze fase nog niet op de hoogte gesteld van de plannen.

Het kabinet wil het stikstofpakket overigens niet in één wet gieten. Het zal gaan om verschillende wetten, waar per plan dus een meerderheid voor moet worden gevonden.

Landbouwminister Van Essen (D66) wil vandaag niet ingaan op de uitgelekte plannen, maar benadrukt wel de samenhang en dat het pakket alleen "werkt als geheel". Op 26 juni moeten de plannen af zijn en wil Van Essen "het totaal presenteren".

Bronnen waarschuwen wel dat het pakket niet betekent dat Nederland in een keer van het stikstofslot gaat. Uiteindelijk moet per natuurgebied worden vastgesteld hoe het ervoor staat, om op die plekken weer vergunningen te kunnen afgeven.

Waarom zitten we op een stikstofslot?

Nederland is volgens Europese afspraken verplicht om ruim 160 natuurgebieden te beschermen. Maar dat lukt niet, doordat de stikstofuitstoot hoog is. Daardoor verdwijnen planten, insecten en vogels.

In 2015 werd een oplossing bedacht: het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Bedrijven die stikstof wilden uitstoten, bijvoorbeeld om meer koeien te houden of een weg aan te leggen, kregen alvast toestemming om dat te doen. De compensatie voor de natuur zou later komen.

Alleen werd die laatste belofte niet nagekomen want de stikstofneerslag bleef te hoog. De Raad van State zette daarom in 2019 een streep door de PAS-regeling, waardoor in één klap duizenden bedrijven illegaal werden. Ook vergunningen voor nieuwe projecten zijn sindsdien lastig te krijgen: rechters oordelen vaak dat daarvoor de stikstofuitstoot te hoog is.

Nederland zit daardoor al jaren grotendeels op slot: bedrijven kunnen niet uitbreiden, woningen kunnen niet worden gebouwd en wegen kunnen niet worden aangelegd. Volgens verschillende schattingen loopt de schade voor de economie intussen in de miljarden tot tientallen miljarden per jaar.

Om de problemen op het overvolle stroomnet te verlichten, bouwen netbeheerders komende jaren zo'n honderd hoogspanningsstations, tal van hoogspanningsleidingen en andere infrastructuur voor stroom. Dat gaan Nederlanders onvermijdelijk merken. Om zoveel mogelijk draagvlak te houden, proberen netbeheerders omwonenden zo goed mogelijk te informeren en mee te laten praten.

Zo ook gisteravond in een hotel bij Breukelen. Op tafel liggen ontwerpen van een hoogspanningsstation dat vlakbij moet worden gebouwd. In een kring luisteren de tientallen aanwezigen naar een uitleg hoe aangeplante bomen het straks aan het oog moeten onttrekken.

Jaarlijks houden netbeheerders 300 van dit soort avonden om buurtbewoners te informeren en mee te laten praten. En dat worden er alleen maar meer. Bijna overal knelt het stroomnet, dus netbeheerders proberen in hoog tempo nieuwe voorzieningen te bouwen.

Stroomnet vol

In de regio Utrecht, waar Breukelen ligt, is de nood helemaal hoog. Vanaf 1 juli is het stroomnet vol. Zelfs mensen die thuis een zwaardere aansluiting willen, komen op een wachtlijst. De drukte op het stroomnet is ook een rem op de huizenbouw en de economie van de regio. Dit nieuwe hoogspanningsstation is daarom hard nodig.

"Ik onderschrijf wel de noodzaak van zo'n station", zegt buurtbewoner Gert Cazant. Dat geldt ook voor andere bezoekers. "Ze zeggen dat het in het landsbelang is", merkt iemand op. Maar dat gaat ten koste van Cazants eigen belang. Zijn huis kocht hij acht jaar geleden juist voor het vrije zicht over de weilanden.

Cazant is ontevreden over de procedure. Een eerdere zoektocht naar een locatie leverde niets op. "Daar hebben ze alle procedures doorlopen en zijn ze stukgelopen", zegt Cazant. Daarna kozen netbeheerder Tennet en de provincie Utrecht een plek buiten het gebied waar ze aanvankelijk keken. "En toen moest het er bij ons nog even doorheen gejast worden. Dat is het gevoel dat heerst."

Tennet benadrukt dat de locatiekeuze uitzonderlijk moeilijk was. Het gaat om een druk gebied waar Maarssen en Utrecht liggen. Veel open gebied is beschermd. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is Unesco-werelderfgoed, daarbuiten zijn er rustgebieden voor ganzen en liggen landgoederen. Uiteindelijk is er volgens Tennet maar een goede plek: pal achter het tankstation langs de A2 tussen Breukelen en Maarssen.

Focus op dialoog

Omwonenden zitten vanavond niet in rijen te luisteren, zoals in een klassiek zaaltje. In plaats daarvan liggen de ontwerpen op tafel en lopen de mensen eromheen. Om vragen te beantwoorden zijn er ingenieurs, landschapsarchitecten, ecologen en planologen. Verderop staan informatieborden met uitleg. Hoe boor je bijvoorbeeld een stroomkabel zo de grond in dat de aarde niet helemaal wordt omgewoeld?

"We kiezen bewust voor deze opzet", zegt woordvoerder Simone Neuvel van Tennet. Zo kunnen mensen gericht op zoek naar de informatie die ze willen. Maar, erkent Neuvel, het format moet ook garanderen dat experts niet op een podium komen te staan tegenover een vijandige zaal. "We proberen juist de focus te leggen op een dialoog met de omgeving."

De ervaring leert dat de gemoederen hoog kunnen oplopen. Soms is er beveiliging nodig. Vanavond gaat het er rustig aan toe. Maar dat betekent niet dat iedereen tevreden is. Er wordt gemopperd dat bepaalde experts er niet zijn en dat het toch vooral "nepinspraak" is, waarbij buurtbewoners geen wezenlijke invloed hebben op het eindresultaat.

Toch proberen sommige mensen het ontwerp een duwtje in hun richting te geven. "We zijn niet blij met dit station", zegt Sjaak Doornekamp, die actief is bij Stichting Behoud Veenweidegebied Kockengen. In het ontwerp is niet het hele station omringd met groen en dat hoopt hij te veranderen. "We willen dat het zodanig met groen wordt omringd dat je dit lelijke ding niet ziet."

De opmerking van Doornekamp komt, met heel veel andere opmerkingen, op een post-it. Die plakt iemand van de provincie op het ontwerp, en daar wordt dan later naar gekeken. "De toegevoegde waarde van zo'n informatiebijeenkomst is dat alle partijen met elkaar het gesprek kunnen voeren", zegt Neuvel van Tennet.

Mensen kunnen hun zorgen delen en volgens Tennet wordt er echt geluisterd. Maar dat betekent niet dat mensen hun zin krijgen. Er komt zo veel kijken bij de bouw en er zijn zo veel belangen dat in een dichtbevolkt land als Nederland er altijd mensen zijn die worden teleurgesteld.

Naar aanleiding van de onrust rond de zelfrijdende auto's van Tesla, benadrukt minister Karremans (Infrastructuur) dat de voertuigen goed zijn getest en geen gevaar vormen op de weg. Volgens hem heeft de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) ook zelf uitvoerig onderzoek gedaan.

De RDW gaf in april dit jaar goedkeuring aan bepaalde types Tesla om in Nederland de weg op te gaan, als eerste land in Europa. Bestuurders van die auto's mogen daardoor nu de handen van het stuur afhouden, maar persbureau Reuters berichtte gisteren dat Tesla bij de aanvraag bij de RDW misleidende cijfers heeft aangeleverd.

"Je kan inderdaad vraagtekens bij die cijfers stellen", zegt minister Karremans. "Alleen zijn die cijfers helemaal geen onderdeel geweest van de positieve beoordeling door de RDW."

Om wat voor auto's gaat het?

Tot nu toe zijn alleen modellen met het Full Self Driving (Supervised)-systeem goedgekeurd in Nederland. Bij dat rijhulpsysteem neemt het voertuig veel rijtaken over, maar is het nog niet helemaal autonoom of zelfrijdend. De bestuurder blijft verantwoordelijk.

Volgens de RDW is er voordat de goedkeuring werd gegeven 3000 uur met de zelfrijdende Tesla op een testbaan gereden. Daarnaast heeft de auto bijna twee miljoen kilometers over de Europese wegen afgelegd.

'Niet politiek maken'

Toch wil Kamerlid Habtamu de Hoop (Pro), die de Kamervraag stelde, dat Karremans beter onderzoekt of er echt niks aan de hand is. Hij wijst op de dodelijke ongelukken die in Amerika met de zelfrijdende Tesla's plaatsvinden.

Hij stelt voor dat de minister in gesprek gaat met de European Transport Safety Council, een organisatie die zich inzet voor het terugdringen van verkeersdoden.

Karremans liet weten daar absoluut niet toe bereid te zijn. "Er wordt nu twijfel gezaaid over de verkeersveiligheid van dit rijhulpsysteem, terwijl dit onafhankelijk door de RDW is getest", zegt Karremans. "Ik vind het belangrijk om dit proces niet politiek te maken." Wel wil hij kijken of hij het onderzoek van de RDW met de Tweede Kamer kan delen.

Karremans benadrukt verder dat zelfrijdende auto's de toekomst hebben. Hij verwacht dat er uiterlijk in 2029 zelfrijdende vrachtwagens op de Nederlandse wegen rijden, zei hij vorige week in het televisieprogramma WNL op Zondag.

Verdachten die laagopgeleid of werkloos zijn of een instabiele woonsituatie hebben, krijgen gemiddeld zwaardere straffen. Onderzoekers zien dat kleine verschillen in beslissingen van politie, Openbaar Ministerie en rechters zich kunnen opstapelen tot grotere verschillen in de uiteindelijke straf.

Dat blijkt uit twee nieuwe onderzoeken van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) naar ongelijkheid in het afhandelen van strafzaken.

De onderzoeken laten zien dat verschillen niet alleen zitten in de hoogte van straffen, maar ook in de manier waarop zaken worden afgehandeld en in welk deel van het strafproces dat gebeurt.

Vooral werk en opleiding

Zo worden zaken van verdachten met een sterkere sociaaleconomische positie vaker afgehandeld zonder tussenkomst van een rechter, bijvoorbeeld met een boete, taakstraf of strafbeschikking. Verdachten met een zwakkere positie komen relatief vaker bij de rechter, die vervolgens een straf oplegt.

Ook speelt mee op welk moment in het strafproces een zaak wordt afgerond, bijvoorbeeld bij de politie, het OM of de rechter. Hoe verder een zaak in die keten komt, hoe groter de kans op zwaardere straffen en hoe zichtbaarder de zaak wordt in het strafrecht.

Volgens het WODC leidt dit op het niveau van alle zaken samen tot structureel ongunstigere uitkomsten voor verdachten met een zogenoemde zwakkere sociaaleconomische positie. De onderzoekers keken onder meer naar opleiding, inkomen, arbeidsmarktpositie en woonsituatie. Vooral werk en opleiding lijken van invloed: verdachten met werk of een opleiding krijgen gemiddeld lichtere straffen dan verdachten zonder werk of opleiding.

Migratieachtergrond kleinere rol

De twee rapporten bouwen voort op eerder WODC-onderzoek naar etnische selectiviteit in de strafrechtsketen. Daaruit bleek dat de migratieachtergrond van een verdachte invloed heeft op wat er met diegene gebeurt als hij met justitie in aanraking komt.

Uit het vervolgonderzoek blijkt dat migratieachtergrond een kleinere rol speelt dan sociaaleconomische kenmerken. Maar het is niet volledig neutraal. Zo komen verdachten met een tweedegeneratie-migratieachtergrond vaker bij de rechter terecht en krijgen zij gemiddeld zwaardere straffen, ook als rekening wordt gehouden met sociaaleconomische verschillen.

In 2024 onderzocht NOS op 3 in samenwerking met onderzoeksjournalisten van Investico ook al de straffen van mensen die een vergelijkbaar misdrijf plegen. Ook hier bleek dat het opleidingsniveau van de verdachte het grootste verschil geeft, maar dat ook migratieachtergrond een rol speelt.

Vast woonadres

Ook mensen zonder vast woonadres krijgen relatief vaak een gevangenisstraf opgelegd. Hoewel deze verschillen niet automatisch betekenen dat sprake is van bewuste ongelijkheid of discriminatie, wijzen de onderzoekers van WODC op mogelijke verklaringen. Zo kan de communicatie tussen verdachte en rechters, officieren van justitie en andere betrokkenen invloed hebben op hoe iemands houding en persoonlijke omstandigheden beoordeeld worden. Bijvoorbeeld hoe iemand overkomt tijdens een verhoor of zitting, of hoe iemand zijn of haar situatie uitlegt.

Ook lijkt de kans op succesvolle terugkeer in de samenleving volgens rechters en OM mogelijk groter bij mensen met een baan. "De beslissers in het strafrecht zien vaker mogelijkheden voor alternatieve of lagere straffen als er verzachtende omstandigheden zijn, bijvoorbeeld als iemand een baan heeft", schrijven de onderzoekers. "De kans op resocialisatie lijkt dan groter."

Ook zeiden rechters met wie NOS op 3 eerder sprak al dat iemand die hoger op de maatschappelijke ladder staat, meer te verliezen heeft. "Die persoonlijke omstandigheden vallen uiteen in drie categorieën: werk, wonen en welke relatie dan ook", zei persrechter Jacco Jansen. "Dan speelt daar dat voordeel, als we op de wip zitten tussen gevangenisstraf en taakstraf, dat we proberen om mensen die een baan hebben die baan te laten behouden. Als we die weghalen zijn we misschien verder van huis en is de maatschappij daar ook niet bij gebaat."

Terugkerend patroon

Daarnaast spelen zogeheten "mentale shortcuts" een rol. Dat zijn snelle denkpatronen die betrokkenen in het strafrecht gebruiken om in korte tijd beslissingen te nemen op basis van beperkte informatie. Bijvoorbeeld het (bewust of onbewust) koppelen van werkloosheid of eerdere politiecontacten aan een grotere kans op herhaling van strafbaar gedrag.

Het WODC wijst er ook op dat de politie, officieren van justitie en rechters veel zelf kunnen afwegen in hun beslissingen. Tegelijk zijn de eisen voor het motiveren van die keuzes beperkt. Daardoor is niet altijd goed zichtbaar waarom vergelijkbare zaken verschillend worden behandeld.

De onderzoekers spreken daarom van sociaaleconomische selectiviteit: verdachten met verschillende sociaaleconomische achtergronden krijgen gemiddeld verschillende uitkomsten in het strafrecht. De onderzoekers kunnen niet zeggen of dat in afzonderlijke zaken terecht was, maar zien wel dat dit patroon steeds terugkomt.

Bij lokale asielprotesten duiken steeds opnieuw dezelfde groepen mensen van buitenaf op. Het gaat om kleine, vaste groepen actievoerders van hooguit tientallen mensen. Zij zijn niet alleen fysiek aanwezig bij protesten, maar plaatsen ook oproepen online om te komen demonstreren.

Dat blijkt uit een NOS-analyse van beschikbare beelden van 48 recente protesten in 25 verschillende plaatsen sinds afgelopen september. De NOS bekeek ook ruim 7000 Facebookberichten van betrokken groepen. Eén man was bij 31 van die 48 verschillende demonstraties te zien; een andere bij 21.

Het laatste gewelddadige protest was afgelopen vrijdag in Wijk bij Duurstede. Daar werden de ruiten van het gemeentehuis ingegooid en zeven mensen aangehouden. Volgens de burgemeester waren er "mensen uit de wijde omgeving" onder de zestig demonstranten. Onder wie diverse leden van Defendgroepen, liet de politie weten.

Defend steeds vooraan te vinden

Afgaand op alle bekeken foto's en video's zijn er meestal drie verschillende groepen aanwezig bij anti-azc-demonstraties. De grootste bestaat uit buurtbewoners die hun onvrede willen uiten over de komst van asielopvang. Daarnaast zijn er mensen uit verschillende delen van het land die spontaan reageren op de online oproepen omdat zij de onvrede over het asielbeleid delen. Tot slot is er de kleine, vaste groep actievoerders die geregeld op verschillende locaties aanwezig is, consequent vooraan te vinden is en ook geregeld het woord voert.

Het actiefst in die laatste categorie zijn de eerdergenoemde Defendgroepen, die ontstonden ten tijde van de coronaprotesten en een impuls kregen na het uit de hand gelopen asielprotest op het Haagse Malieveld van afgelopen september. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) sprak in coronatijd van "anti-overheidsgroepen met mogelijk extreemrechtse invloeden". Zelf ontkent Defend extreemrechts te zijn.

Zelfde mensen in verschillende groepen

Andere kleine groepen die bij demonstraties in verschillende plaatsen aanwezig waren, hebben namen als Nationale Trots, Vaderlandsliefde, Freedom Fighters en Brigade Holland. Vaak trekken zij op locatie samen op en ook online werken zij geregeld samen. Sommige personen zijn voor meerdere groepen tegelijk actief.

Identitair Verzet, onderdeel van een Europese beweging, maakt volgens sommige berichten momenteel ook een opleving door, maar daar zijn geen harde aanwijzingen voor. Verantwoordelijk voor de zichtbare activiteiten lijkt vooral een kleine groep van vier actievoerders, die eveneens actief zijn binnen Defend. Eén van hen was op verschillende locaties betrokken bij het ophangen van banners van Identitair Verzet.

Emblemen online te koop

Vorige maand maakte minister Van den Brink van Asiel bekend dat de AIVD onderzoek doet naar "georganiseerde acties" bij asielprotesten die uitlopen op geweld. Recent laaide dat geweld behalve in Wijk bij Duurstede ook op in Vriezenveen in Twente. Uit eerder onderzoek van de NOS kwam naar voren dat vier op de tien opgepakte relschoppers bij lokale protesten een 'buitenstaander' is afkomstig uit andere gemeenten.

Defend is bij de protesten vrijwel altijd goed zichtbaar, mede dankzij de emblemen op kleding, die ook online te koop is. Bij 43 van de 48 onderzochte protesten was er ten minste één iemand van deze groep aanwezig, meestal meer.

Herkenbare werkwijze

Defend kent inmiddels tientallen plaatselijke groepen in het land, maar de online analyse geeft de indruk dat er maar enkele daadwerkelijk actief zijn. Het gaat dan met name om de 'chapters' in Den Bosch, Den Haag, Rivierenland en sinds kort Loosdrecht.

Deze actieve leden hanteren sinds kort een herkenbare werkwijze: ze benadrukken dat er protesten avond na avond zijn en geven die online een nummer ("Dag 31") om te benadrukken dat het om één in een reeks gaat. De bedoeling is het lokale bestuur zo extra onder druk te zetten.

Het daadwerkelijk organiseren van onrust door Defend kan niet worden aangetoond, maar voormannen hebben wel herhaaldelijk benadrukt dat die onrust helpt om ervoor te zorgen dat plannen worden geschrapt of aangepast.

'Meerkerk, dit kan beter!'

Online hebben de Facebookpagina's van Defend duizenden volgers. Ook die worden vooral beheerd door een kleine groep. De Facebookberichten worden onder meer gebruikt om muziek te verspreiden die op demonstraties te zien en te horen is.

Anti-migratieprotesten trekken geregeld honderden mensen, maar er zijn er ook waar de plaatselijke bevolking in de minderheid is. Zoals in Meerkerk, waar afgelopen april tegen de opvanglocatie voor zestien Oekraïners werd gedemonstreerd. Daar was het vooral Defend die aanwezig was en het woord voerde. Actievoerders klaagden achteraf online over de lage opkomst van lokale bewoners: "Meerkerk, dit kan beter!!"

Oproep voor identificatieplicht ME'ers

Sommige Facebookberichten bevatten oproepen om geweld achterwege te laten. Zo schreef Strijders Noord, een chapter van Nationale Trots: "Geweld, bedreigingen of provocaties helpen niemand".

Maar niet alle berichten zijn vredelievend. Op het account van White Boys Europe waren oproepen te vinden waarin wordt opgeroepen vuurwerk te gebruiken en waarin mensen van Antifa worden bedreigd, die zich schuldig zouden hebben gemaakt aan doxing (het delen van adressen). Vaderlandsliefde deelde een oproep voor identificatieplicht voor ME'ers, waarmee de verantwoordelijkheid voor het geweld bij protesten volledig bij de politie wordt gelegd en vervolging van individuele ME'ers werd bepleit.

De NOS heeft contact gehad met Defend Netherlands, maar die wilde niet officieel reageren.

De FBI heeft een terreuraanslag voorkomen die had moeten plaatsvinden tijdens het kooigevecht in de tuin van het Witte Huis. Dat zegt FBI-directeur Kash Patel. Het UFC-gevecht was afgelopen weekend ter ere van de 80e verjaardag van de Amerikaanse president.

Waar de dreiging precies uit bestond, is niet bekendgemaakt. Volgens de Amerikaanse nieuwszender Fox News hadden drones met explosieven gebouwen in de omgeving van het evenement moeten aanvallen.

In de paniek die daarbij zou ontstaan, zou de vluchtende menigte richting scherpschutters worden gedreven. Ook zouden aanvallers van plan zijn geweest de poort van het Witte Huis te bestormen, meldt Fox.

Een van de verdachten zou tegenover de onderzoekers hebben verklaard dat het doel was om "kapitalistische elites", "miljardairs" of politici die donaties ontvingen van het American Israel Public Affairs Committee aan te pakken.

Verdachten in beeld

Er zijn tot nu toe vijf verdachten aangehouden, meldt ook het gerenommeerde Amerikaanse persbureau AP. De vijf zouden zijn opgepakt in de staten Ohio, Missouri en Californië. Uit de telefoon van een van de verdachten zou blijken dat zeker 23 mensen betrokken waren bij het plan.

Volgens een functionaris die AP heeft gesproken, kreeg de FBI vier dagen voor het mixed martial arts-evenement bij het Witte Huis bericht over de mogelijke dreiging. "Dankzij het snelle optreden van de FBI, onze partners en het ministerie van Justitie zijn de vermeende geplande aanslagen in de kiem gesmoord", meldt Patel op X.

De geheime dienst "heeft dag en nacht gewerkt om de verantwoordelijken te identificeren en ter verantwoording te roepen", meldt directeur Sean Curran in een aparte verklaring.

Vance legt schuld bij politici

Het gevecht in een kooi van gaas ter ere van de verjaardag van Trump viel samen met de viering van de 250e verjaardag van de ondertekening van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring. Het evenement trok naar schatting 4300 bezoekers naar de tuin van het Witte Huis, onder wie zo'n 1200 militairen.

Vicepresident Vance noemde het nieuws bij Fox "heel, heel duister" en legde de schuld bij de Amerikaanse politiek en dan vooral bij zijn politieke tegenstanders: "Dit is wat er gebeurt als mensen de retoriek zo opvoeren dat het oneens zijn met iemand een aanleiding is voor geweld", zei hij.

"Ik denk dat veel van mijn Democratische collega's in Washington in de spiegel moeten kijken en zich moeten afvragen: waarom komt zoveel van dit politieke geweld van onze kant?", vervolgde Vance. "We moeten iedereen oproepen om het wat rustiger aan te doen."

Het vechtsportgala gisteren bij het Witte Huis verliep zonder problemen:

Twee Duitse journalisten stuitten jaren geleden, ver voor de zaak van Gisèle Pelicot, al via de pornosite Motherless op een groot, internationaal netwerk van gebruikers die vrouwen drogeren en seksueel misbruiken. Maar met hun meldingen daarover aan de Duitse politie werd lange tijd niets gedaan. In de podcast vertellen ze hun verhaal. Hoe kan het dat er niet eerder is ingegrepen? En dat Motherless nog steeds online is?

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

NOS-collega en Duitsland-kenner Ulrike Nagel legde voor podcast De Dag contact met Isabel Ströh en Isabell Beer van de NDR. Zij doen al jaren onderzoek naar een internationaal netwerk van Telegram-groepen en pornosites, waarop beelden van gedrogeerde en misbruikte vrouwen worden gedeeld. Ze vertellen hoe ze toegang kregen tot deze groepen, waar ze op stuitten en hoe hun meldingen bij politie en justitie niet serieus werden genomen. Pas nadat de zaak van Gisèle Pelicot in de publiciteit kwam, veranderde de houding van de autoriteiten. Maar ondertussen zagen ze in de Telegram-kanalen iets anders: daar werd het juist drukker.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

Eindredactie: Rosanne Sies

Het Openbaar Ministerie verdenkt de 19-jarige bestuurder van het fatale ongeluk in Zeeuws-Vlaanderen van dood door schuld en het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel door schuld. Hij blijft zeker twee weken langer vastzitten, bepaalde de rechter-commissaris vandaag.

De man uit de gemeente Hulst wordt verdacht van het veroorzaken van het ongeluk waarbij drie kinderen uit groep 8 en de directeur van hun school donderdag om het leven kwamen. Daarnaast raakten drie kinderen gewond.

Over de oorzaak van het ongeluk is nog altijd veel onbekend. Het onderzoek loopt nog en duurt nog "enige tijd", aldus het OM. Over twee weken bepaalt de rechtbank opnieuw of de man vast blijft zitten, schrijft Omroep Zeeland.

N-weg

De groep leerlingen van groep 8 en de directeur van basisschool De Warande uit Axel waren vorige week met de fiets onderweg naar het schoolkamp toen ze werden aangereden door de auto op de N290. De bestuurder werd direct daarna aangehouden.

In Zeeuws-Vlaanderen wordt sindsdien gerouwd. Zo liggen er inmiddels vele honderden knuffels en bloemen bij de basisschool. Duizenden in het wit geklede mensen kwamen zondag in Axel bij elkaar voor een stille tocht. Voor de getroffen families is geld ingezameld om de uitvaarten te bekostigen.

Buurtbewoners en ondernemers van de Dapperbuurt in Oost zijn opgelucht dat de gebruikersbus niet verhuist naar de Linnaeusstraat. Het stadsdeel liet vandaag weten dat de gebruikersbus, die nu nog op het ’s-Gravesandeplein staat, toch niet verhuist naar de andere kant van het Oosterpark. "Dit is niet de plek ervoor, hier was nog geen overlast", aldus een van de bewoners. 

"Ik ben opgelucht na het besluit van de gemeente", zegt een vrouw die al circa 35 jaar in de wijk woont. Stadsdeel Oost maakte vanmiddag bekend dat de gebruikersbus toch niet naar de Linnaeusstraat verhuist en dat er wordt gezocht naar een andere locatie. Het besluit volgt op protest van omwonenden en ondernemers uit de buurt. 

De keuze om de gebruikersbus tijdelijk te verplaatsen naar de Linnaeusstraat kon rekenen op een hoop onbegrip. Stadsdeelvoorzitter Carolien de Heer kondigde de verhuizing op 8 juni aan aan, maar had dat niet overlegd met de buurt. "Het is ook te dicht bij een woonwijk", benadrukt een buurtbewoner die met haar boodschappentas vandaag over de Linnaeusstraat loopt. Ze is blij dat het plan niet doorgaat. 

'Beter overleg in de toekomst'

Niet alleen bewoners zijn tevreden met het besluit, ook ondernemers halen opgelucht adem. "Ik ben blij", benadrukt hotelmanager Sjaak Espinosa. De gebruikersbus zou pal voor zijn hotel komen te staan naast het Oosterpark aan de Linnaeusstraat. 

"We hebben al veel overlast en wat ons betreft, zou dat alleen maar erger worden als de bus hier geplaatst zou worden pal voor onze deur", legt hij uit. Volgens de hotelmanager had de communicatie tussen het stadsdeel en de bewoners en ondernemers een stuk beter gekund. "Het had andersom gemoeten, dus eerst overleg, en dan plaatsen."

Nieuwe locatie nog onbekend

Het is nog onduidelijk waar de gebruikersbus nu komt te staan. De gemeente gaat op zoek naar een nieuwe locatie. "Stadsdeel Oost op de Oranje-Vrijstaatplein 2, daar is heel veel ruimte", grapt een buurtbewoner.

"Ik vind echt dat de gemeente maar eens wat geld uit de zak moet halen om een plek te vinden waar dat permanent geregeld kan worden", legt een vrouw uit. De zoektocht naar een permanente gebruikerslocatie in de buurt van het Oosterpark heeft nog niks opgeleverd. 

Beeldend kunstenaar, radiomaker. tv-maker, ontregelaar én de stem van Ernie van Sesamstraat. Wim T. Schippers was het allemaal. Hij woonde een groot deel van zijn leven in Amsterdam, waar hij vorige week woensdag overleed. Schippers was 83 jaar.

Het Verkeer gaat vandaag naar de werkzaamheden op de Werengouw in Noord. Hier wordt groot onderhoud uitgevoerd. De straat ligt nu van gevel tot gevel open en dat betekent dat het gebied afgesloten is voor auto- en fietsverkeer. 

''De straat is toe aan een flinke opknapbeurt'', vertelt omgevingsmanager Conny Chan. Dat betekent dat kabels en leidingen vernieuwd moeten worden en wanneer dat klaar is, wordt de weg opnieuw ingericht. ''We maken het fietspad breder en leggen nieuw asfalt en straatwerk aan'', legt Chan uit.

Boomstammen

Vanuit de lucht is goed te zien hoe er wordt gewerkt. De straat is uitgegraven en ligt vol met boomstammen. Een buurtbewoner vraagt zich af waar die voor dienen. ''De boomstammen zijn voor de fundering. Dat is nodig om de slappe ondergrond te stabiliseren, zodat de riolering altijd goed blijft liggen'', vertelt één van de werkmannen.  ''De heistelling slaat de boomstammen paal voor paal de grond in. Dan leggen we er betonplaten op en daar komt het riool weer op te liggen.''

Werengouw afgesloten voor verkeer

De werkzaamheden vinden plaats tussen de Schoorlstraat en de Katrijpstraat. Het werkterrein is in twee delen opgesplitst zodat de rotonde bij de Beemsterstraat open kan blijven voor verkeer. Autoverkeer wordt omgeleid via de Beemsterstraat en de IJdoornlaan. Fietsers worden omgeleid via de Alkmaarstraat. De bus rijdt om en de haltes op de Werengouw zijn tijdelijk vervallen.

''Naar verwachting zijn de werkzaamheden rond de kerstdagen klaar'', sluit Chan af.

De twee verdachten die op dit moment nog vastzitten voor de explosie aan de Remijden in Osdorp zijn beiden gewond geraakt. Een van hen mist door de explosie anderhalf been en een arm.

Dat meldt Het Parool vanmiddag. Het gaat om de 24-jarige Naoufal T. en de 25-jarige Yassine B. Het lijkt erop dat zij als enige twee in de ruimte aanwezig waren. Een groep jongere jongens en mannen was volgens de krant vlak voor de explosie vertrokken. Het Openbaar Ministerie wil vanwege het onderzoek daarover niets bevestigen.

Een van de verdachten ligt op de intensive care. De krant schrijft verder dat Naoufal T. de jongere broer is van een 29-jarige man die eind 2024 veroordeeld werd tot ruim vier jaar celstraf voor het organiseren of voorbereiden van meerdere plofkraken. Zowel T. als B. worden woensdag voorgeleid aan de rechter-commissaris. 

Gisteren werd al bekend dat de derde verdachte die vanwege de explosie werd aangehouden inmiddels voorlopig is vrijgelaten. Hij blijft nog wel verdachte.

Het AT5 Weer van woensdag 17  juni, gepresenteerd door Tamma vanuit De Baarsjes. 
 

Het GVB voert deze zomer grootschalige werkzaamheden uit, waardoor delen van het metronet wekenlang platliggen. Ook zijn sommige tramlijnen opgeknipt. Omdat er daarnaast nog grote evenementen (zoals de Worldpride) plaatsvinden waarschuwt het GVB de reizigers voor meer drukte en langere reistijd.

Het gaat onder meer om grootschalig onderhoud aan het metrospoor tussen Zuid en Van der Madeweg. De impact daarvan is groot:

Er worden wel pendelbussen ingezet tussen Overamstel – Spaklerweg – Amstelstation. Daarnaast rijden er pendeltrams tussen station Rai en het Amstelstation. Reizigers kunnen met hun GVB-vervoerbewijs vanaf station Zuid ook de trein nemen naar RAI, Duivendrecht, Diemen-Zuid en Bijlmer Arena.

Werkzaamheden Surinameplein

Het tram- en busverkeer krijgt last van werkzaamheden op het Surinameplein. 

Hier worden ook pendeltrams ingezet. Die rijden tussen het Surinameplein en Osdorp.

Er zijn ook nog andere afsluitingen of omleidingen:

Zomerdienstregeling

Ook voert het vervoersbedrijf weer een zomerdienstregeling in. Vanaf 4 juli rijden bussen, trams en metro's minder vaak of hebben ze andere vertrektijden. Ook de ponten varen minder vaak of op andere tijden.

Het GVB adviseert reizigers om vooraf hun reis te plannen en 'waar mogelijk buiten de spits te reizen'. "We begrijpen dat dit veel vraagt van reizigers", zegt directeur Operatie Ramon Rippens. "Door werkzaamheden zoveel mogelijk in de zomer te bundelen, beperken we hinder in de rest van het jaar. Tegelijkertijd betekent dit dat het ov deze zomer drukker is en reizen soms langer duurt."

Na de werkzaamheden op het Surinameplein wordt de Overtoomse Sluis tijdelijk afgesloten. Er komen dan brugdelen over water voor de verbreding van de A10 Zuid. Dat gebeurt vanaf 16 september, het GVB benadrukt dat dit dus pas na afloop van het werk aan het Surinameplein gebeurt.

Het stadsdeelbestuur van Oost verplaatst de gebruikersbus toch niet naar de Linnaeusstraat. De bus staat nu op het pleintje voor het OLVG, maar eerder deze maand werd bekend dat de bus naar de andere kant van het park verplaatst zou worden. Volgens de gemeente is er in de besluitvorming te weinig rekening gehouden met de kwetsbaarheid van de Dapperbuurt. Daarom is besloten om op zoek te gaan naar een nieuwe locatie voor de bus. 

De verplaatsing van de bus naar de Linnaeusstraat stond eigenlijk gepland voor 29 juni. Stadsdeelvoorzitter De Heer gaf eerder deze maand aan dat er geen overleg had plaatsgevonden tussen de gemeente en bewoners, tot ongenoegen van veel mensen uit de buurt.

Kwetsbaarheid van Dapperbuurt

"Als ik het ga vragen aan mensen dan zeggen ze altijd nee", zei stadsdeelvoorzitter Carolien de Heer eerder tegen AT5. "Niemand wil het in zijn voor- of achtertuin." Vanuit de buurt werd er een petitie gestart tegen de komst van de bus. 

"Dit is een mes in de rug", liet een hotelmanager eerder deze maand weten nadat bekend was geworden dat de bus naar het deel van het Oosterpark bij zijn hotel zou komen. Vooral het feit dat er niet is gecommuniceerd zit hem dwars. "Dit schaadt het vertrouwen in de gemeente." 

De gemeente kwam na gesprekken met bewoners en ondernemers toch tot de conclusie dat er bij het besluit over de verplaatsing van de gebruikersbus te weinig rekening is gehouden met de kwetsbaarheid van de Dapperbuurt. "Deze buurt heeft al lange tijd te maken met de invloed van 
mensen met een verslaving of onbegrepen gedrag", schrijft het stadsdeel.

Waar de bus nu komt te staan, is niet bekend. De gemeente zoekt een nieuwe locatie. 

Hoewel Amsterdam veel Oranjefans telt, zijn er Amsterdammers die ook juichen voor een ander land tijdens het WK. Landen die nog niet vaak op zo'n groot toernooi hebben gespeeld. Of die niet direct de verwachte underdog zijn, maar misschien wel verder komen dan gedacht. Vandaag spreken we Mansoure Andji, die Senegalese roots heeft.

Officieel zijn er volgens de gemeente 55 Amsterdammers die echt een Senegalees paspoort hebben. De gemeenschap met Senegalese wortels is echter groter.

Droomfinale Senegal-Nederland?  "Jazeker", vertelt Mansoure. Aan het zelfvertrouwen van deze jonge organisator zal het in ieder geval niet liggen, want hij weet zeker dat Senegal ver gaat komen tijdens dit WK.

Om zijn passie voor voetbal en het samenzijn met de vrienden en familie van zijn community te kunnen combineren, is hij vanavond in Studio Wieman in Noord te vinden voor zijn zelf uitgewerkte en georganiseerde evenement.

Hierbij is er van alles te beleven. Zo zal er onder andere een panelgesprek zijn met interessante Senegalese Amsterdammers en een hele hoop muziek gemaakt worden. Ook is er de kans om vanaf 18:00 uur al mee te eten van de catering van zijn oom Pape.

Wij gingen met hem en zijn oom mee inkopen doen en koken voor deze enorme catering klus om letterlijk alvast een inkijkje in de keuken te mogen hebben voor 16 juni. 

Vanavond zullen wij ook meekijken met Mansoure naar de wedstrijd Frankrijk-Senegal om 21:00 uur.

Het verkeer op het Surinameplein wordt dit jaar twee minuten stilgelegd tijdens de herdenking van het slavernijverleden op 1 juli. Dat besluit heeft burgemeester Halsema genomen op verzoek van de organisatie. Sinds 1993 wordt daar elk jaar stilgestaan bij de afschaffing van de slavernij. Tot 2000 werd het verkeer ook al stilgelegd voor die herdenking, maar al ruim twintig jaar niet meer.

Tussen 20.00 uur en 20.02 uur kan er geen gemotoriseerd verkeer, trams en bussen over het plein. Vorig jaar startte het Comité 30 juni-1 juli een petitie om het verkeer stil te leggen tijdens de herdenking. "Het verkeer verstoort het moment van eerbied, maakt bezinning moeilijk, en doet geen recht aan de betekenis van deze herdenking", liet het organiserend comité vorig jaar weten. 

Tussen 1993 en 2000 werd het verkeer op het plein al stilgelegd voor de herdenking, maar sinds de herinrichting van het plein rijdt er weer verkeer tijdens de twee minuten stilte. Het was nog maar de vraag of het verkeer dit jaar stilgelegd kon worden. Zo gaven hulpdiensten een negatief advies vanwege veiligheidsrisico's in de avondspits. Toch maakte burgemeester Halsema vandaag bekend dat het verkeer veilig kan worden afgesloten.

In aanloop naar Keti Koti zijn er deze maand veel activiteiten in de stad. AT5 zette er een aantal op een rij.

Het kookadvies voor drinkwater dat gold op een deel van de Schoorlstraat en Werengouw in Noord, is opgeheven. Na controle is gebleken dat het water veilig is om te drinken.

Het kookadvies ging woensdag in nadat bij een controle enterokokken werden aangetroffen, ook wel bekend als de poepbacterie. Aan de Schoorlstraat ging het om de huisnummers 1 tot en met 111 en aan de Werengouw om de huisnummers 381 tot en met 453. 

Het water raakte vervuild door werkzaamheden aan de Werengouw. 

Op het Sierplein is maandagavond een twintigjarige man gewond aangetroffen. Hij is mogelijk slachtoffer geworden van een steekpartij. De politie is een onderzoek gestart. 

De meldkamer kreeg iets voor 23.00 uur een melding van een gewonde man op het Sierplein. In eerste instantie werd alleen een ambulance opgeroepen, maar later werd ook de politie ingelicht omdat er mogelijk sprake was van een steekincident.

De twintigjarige man is uiteindelijk per ambulance afgevoerd naar het ziekenhuis. 

Getuigen worden gevraagd zich te melden. Ook roept de politie iedereen met meer informatie, of bruikbare beelden, contact op te nemen. 

Kunstenaar en programmamaker Wim T. Schippers is op 83-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn stichting bekendgemaakt. Schippers is onder andere bekend als de stemacteur van Ernie in Sesamstraat.

Schippers begon zijn carrière eind jaren vijftig in de beeldende kunst en maakte later televisie- en radioprogramma’s zoals De Barend Servet Show en de Sjef van Oekel Show. Voor velen is hij ook bekend als de stem van Ernie in Sesamstraat. Naast Ernie deed Schippers ook meer stemmen in het programma, zoals Kermit de Kikker, De Blauwe Meneer, Biff en Graaf Tel.

Naast zijn werk als kunstenaar en programmamaker had Schippers ook een grote liefde voor het in 1929 afgebrande tentoonstellingsgebouw het Paleis voor Volksvlijt. Jarenlang streed hij voor de herbouw van het gebouw dat ooit op het Frederiksplein stond. 

Schippers wordt in besloten kring begraven.

In 2023 kreeg Schippers het CDA en de PvdA aan zijn zijde in de strijd voor de terugkeer van het Paleis voor Volksvlijt:

Osdorper Jan Bot verloor zijn fysiopraktijk door de explosie in een kelderbox in Osdorp afgelopen vrijdag. Een collega-fysiotherapeut uit de buurt schoot hem te hulp en stelt zijn praktijk beschikbaar, zodat hij zijn patiënten kan blijven behandelen. Vandaag maken de twee voor het eerst kennis met elkaar.

Jan kan het nog steeds niet geloven als hij kijkt naar de schade van de explosie bij de sportschool. "Alsof je ziel uit je lichaam is getrokken", zegt hij terwijl hij bij het hek staat. Vermoedelijk kwamen in een kelderbox explosieven tot ontploffing. Daarboven zat de sportschool waar Jan zijn praktijk had. "Ik heb wel vijfhonderd appjes gekregen, iedereen wil me gewoon helpen", zegt hij, zichtbaar geëmotioneerd. 

De ochtend na de explosie ontvingen wij een bericht van fysiotherapeut Bobby Bakboord. Hij heeft op vijf minuten lopen van de sportschool een eigen praktijk en liet weten hem graag te willen helpen. Vandaag ging Jan langs bij Bobby om kennis te maken. "Ik werk dagelijks met mensen die pijn hebben. En dan weet ik dat die het vaak fijn vinden als ze gewoon hier terug kunnen komen. Ik denk dat Jan datzelfde gevoel heeft, dus ik dacht: hier moet ik iets mee", zegt Bobby.

Nieuwe start 

Jan is blij dat hij voor de komende periode in ieder geval een plek heeft om zijn patiënten te behandelen. Hij gaat ervan uit dat hij niet meer terug kan naar de sportschool. "Ik ben heel gelukkig. Het is gewoon top om te zien dat je heel veel steun krijgt van mensen. Ik kan een nieuwe start maken, dankzij Bobby", vertelt hij in zijn nieuwe behandelkamer. 

De stembussen voor de Omarmprijs zijn weer geopend. De Omarmprijs is dé prijs voor initiatieven tegen armoede en kansenongelijkheid. Vanaf nu kunnen alle Amsterdammers stemmen op hun favoriete initiatieven. 

Bloei & Groei was vorig jaar de grote winnaar van de Omarmprijs. Hoe is het sinds de winst van de Omarmprijs met de dames die op de tuin werken? Wij gaan in deze video bij ze langs. 

De tuinen van Bloei & Groei bieden een groene oase in de buurt voor gezondheid, welzijn en verbinding. In de gemeenschappelijke tuinen van Bloei & Gloei worden verse groenten, fruit en kruiden gekweekt. Er zijn inmiddels vijf tuinen, verspreid over de hele stad. 

De dames van Bloei en Groei namen vorig jaar oktober de Omarmprijs in ontvangst. Eén van die vrouwen is tuincoach Astrid Blank, die ooit zelf opbloeide door in deze tuin te werken. Ze ontvangt ons met verse kruidenthee uit de tuin.

Nieuw terras 

"Het winnen van de Omarmprijs was echt een heel mooi moment'', blikt Blank terug. ''Toen we eenmaal wonnen was het onbeschrijfelijk, we waren zo blij."

Het prijzengeld heeft de tuin in Venserpolder veel goeds gebracht. "We hebben hele leuke dingen kunnen doen, de prijs kwam goed van pas. We wilden de tuin opknappen en het terras, en dat is gelukt. Het was heel mooi dat we dat konden doen."

Toekomstdroom    

Blank vertelt dat ze nog veel dromen heeft voor Bloei & Groei: "Wij hebben een droom om onze eigen productie echt op de markt te brengen en ons eigen Bloei en Groeiwinkeltje zou heel fijn zijn, want we maken echt hele mooie producten in onze tuinen."