Kunstenaar en tv-maker Wim T. Schippers is vorige week woensdag overleden op 83-jarige leeftijd. Dat heeft zijn stichting bekendgemaakt.

Schippers is onder meer bekend als stemacteur van het bekende Muppetduo Bert en Ernie in Sesamstraat.

In de jaren zeventig maakte hij voor de VPRO absurdistische televisie. Zo was hij de geestelijk vader van Barend Servet en Sjef van Oekel.

Later meer.

Een man met de ziekte ALS, die daardoor is verlamd, kan door een hersenimplantaat weer een computer bedienen met zijn hersensignalen. Dat melden onderzoekers van de universiteit van Californië in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Medicine.

Het is een nieuwe stap in de ontwikkeling van hersenimplantaten. Door dit apparaat kan de man weer communiceren en zelfs werken. "Ik voel me weer verbonden met mijn leven", schrijft de 45-jarige man.

Met stekker verbonden

Bij de man zijn elektroden geïmplanteerd in hersengebieden die ervoor zorgen dat we kunnen bewegen: de motorische gebieden. Die elektroden worden met een stekker op het hoofd verbonden met een computer.

Door aan het uitspreken van woorden te denken, worden de motorische gebieden actief. Via slimme algoritmen worden die hersensignalen omgezet naar woorden op de computer. Hetzelfde kan de patiënt doen met het bewegen van de muis op het scherm. De man denkt, de muis beweegt.

De gevolgen van dit implantaat op het leven van deze patiënt zijn enorm. Hij kan weer communiceren met vrienden en familie, een computer aansturen en hij is zelfs weer volledig aan het werk.

"De impact is gigantisch op iemands leven", zegt Mariska van Steensel. Zij is hoofdonderzoeker aan het UMC Utrecht Hersencentrum en doet zelf ook onderzoek naar dit soort breinimplantaten. "In eerder onderzoek zagen we dat het heel veel gevolgen heeft hoe je als mens wordt gezien als je niet goed kan communiceren."

Rolls Royce

De patiënt kan dit apparaat al bijna twee jaar lang zelfstandig gebruiken, zonder hulp van de onderzoekers. "Wij hebben eerder een patiënt zeven jaar lang zelfstandig een implantaat laten gebruiken", zegt Van Steensel. "Maar dat was een veel eenvoudiger model, daar moest de patiënt letter voor letter spellen. Dit is veel geavanceerder."

Andere patiënten moeten nog wel geduld hebben, want dit implantaat komt nog niet op de markt. "Dit werkt nu heel goed, maar wel alleen bij deze man", zegt Van Steensel. "Het is te vergelijken met een Rolls Royce, dat is niet voor veel mensen weggelegd. Maar een eenvoudiger, meer robuust systeem kan voor meer mensen werken."

Draadloos implantaat

Dan is er ook nog een praktische kant: de stekker op het hoofd en een grote computer. In het ideale geval werkt het implantaat draadloos en zonder grote computer. "Wereldwijd zijn er een aantal bedrijven bezig met draadloze implantaten, zeker in China gaan de ontwikkelingen snel. Maar ook Europa en Amerika wordt hieraan gewerkt", zegt Van Steensel.

Volgens haar gaat het nog een aantal jaren duren voordat dit soort breinimplantaten op de markt kunnen komen. Daarvoor moeten er nog flink wat stappen worden gemaakt. "We hopen dat meer mensen met spraakproblemen door verlamming baat hebben bij deze hersenimplantaten. Er is een gepassioneerd vakgebied dat hier hard aan werkt."

Tijdens de wedstrijd Nederland-Japan stroomden gisteravond klachten binnen op sociale media over de felle kleur van de kleding van Oranje. Sommige televisiekijkers hadden last van de sterk fluorescerende oranje voetbaltenues van het Nederlands elftal. Providers VodafoneZiggo en KPN erkennen het probleem.

"Die kleur Oranje is niet te doen op tv. Bedankt he Nike.", zei iemand op X. "Oranje kleur doet pijn aan de ogen. Niet goed afgesteld", reageerde een ander.

Daarnaast vonden sommige mensen dat de felle kleur van de voetbalshirts soms voor verwarring zorgde. "Ik kan niet eens 't rugnummer lezen..." en: "Het ziet er rood uit. Wij zijn geen rood! Wij zijn oranje!" Een ander gaf de KNVB de "tip" om de kleur van het tenue voortaan even uit te testen op camera voordat de bond een keuze maakt. "Dan weet je precies welke tint je NIET moet hebben."

Sommige tv's lijken te worstelen met de feloranje kleur. Volgens een woordvoerder van VodafoneZiggo komt de genoemde onprettige kijkervaring van sommige kijkers doordat de shirts dit jaar net anders gekleurd zijn dan eerdere jaren.

"Eerder was het shirt meer een soort bruin oranje, nu is het bijna fluorescerend oranje. Die kleuren bestaan niet in de natuur, dus tv's hebben moeite met het doorgeven ervan." Volgens de woordvoerder kunnen kijkers iets aan de felheid doen door de kleurverzadiging en het dynamische contrast aan te passen in de instellingen van hun toestel.

Een woordvoerder van KPN noemt de kwaliteit van het signaal als belangrijke factor voor hoe het eruitziet op beeld. Hoofdredacteur van technologieplatform Tweakers, Wout Funnekotter, erkent het belang van de signaalkwaliteit. "Bij grote evenementen op televisie, zoals het WK, kan de provider de kwaliteit van het signaal verlagen zodat er meer mensen tegelijk kunnen kijken zonder dat het beeld hapert. Dan wordt naast de scherpte van het beeld, ook de kleur minder. Dan werkt het niet mee dat we dit jaar zulke felgekleurde shirts hebben".

Volgens VodafoneZiggo valt het overigens mee hoeveel klachten er zijn gemeld. "Als je het afzet tegen het aantal kijkers zijn het geen heel grote aantallen." De meest mensen hebben volgens de provider dus een fijne kijkervaring gehad. Maar, grapt de woordvoerder: "Wat ons betreft had het oranje aan het einde nog wat feller gemogen, maar dat gaat minder over het beeld en meer over het spel."

Na tien jaar onderhandelen heeft de Europese Unie de rechten van luchtvaartpassagiers opnieuw vastgesteld. Volgens de nieuwe regels moet handbagage meenemen gratis zijn en behouden reizigers bij drie uur vertraging of meer recht op een financiële vergoeding van 250 tot 600 euro. De regels moeten volgend jaar ingaan.

De nieuwe regels maken een einde aan de extra kosten die budgetluchtvaartmaatschappijen rekenen voor handbagage. Passagiers hebben straks recht op een gratis persoonlijk item van 40 bij 30 bij 15 centimeter en een kleine rolkoffer met een maximaal gewicht van 7 kilo.

Maatschappijen mogen wel kortingen bieden aan reizigers die bijvoorbeeld zonder koffer willen vliegen.

Luchtvaartbedrijven stellen dat de strengere regels onvermijdelijk leiden tot hogere ticketprijzen.

Compensatiebedragen verduidelijkt

Jarenlang is onderhandeld over de rechten van vliegtuigpassagiers tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de lidstaten.

De Commissie had voorgesteld de compensatiegrens op te rekken van drie naar vijf uur vertraging. Lidstaten stelden de hoogte van de compensatie ter discussie, met het argument dat deze te duur zou zijn voor luchtvaartmaatschappijen.

Uiteindelijk zijn de bedragen die passagiers kunnen claimen hetzelfde gebleven als in de huidige wet, die stamt uit 2004.

Volgens Euronews verduidelijkt de nieuwe wettekst wel dat luchtvaartmaatschappijen 300 euro moeten betalen voor vluchten van meer dan 3.500 kilometer en 600 euro als de vertraging meer dan vier uur bedraagt of als de vlucht wordt geannuleerd.

Het akkoord wordt vanavond officieel bekrachtigd en moet daarna nog door het Europees Parlement worden goedgekeurd. De verwachting is dat hiermee wordt ingestemd, omdat het akkoord is bereikt door een delegatie die namens het parlement onderhandelde.

De EU-passagiersrechten gelden voor alle vluchten vanuit de EU en voor vluchten naar de EU met een Europese luchtvaartmaatschappij.

De rechtbank in Den Haag heeft een 58-jarige Syriër uit Druten veroordeeld tot 26 jaar celstraf voor martelingen en misbruik in Syrië tijdens het regime van Assad.

De 58-jarige Rafik. al Q. was verhoorder in Syrië, een hoge functie bij een militie die was gelieerd aan dictator Assad. De organisatie had eigen gevangenissen waar arrestanten ernstig werden mishandeld.

De man werd verdacht van het martelen van mensen in drie detentiecentra rondom Salamiyah, een plaats in het westen van Syrië. Hij deed dat martelen zelf, maar gaf ook anderen de opdracht om gevangenen te martelen. Dat gebeurde in 2013 en 2014.

Martelingen verhoor

In de rechtbank kwamen de afgelopen weken meerdere getuigenissen langs van slachtoffers. Zij vertelden hoe ze al onderweg naar de verhoorlocatie werden mishandeld. Tijdens het verhoor gingen de martelingen door.

Zo vertelden de slachtoffers dat ze werden geslagen met allerlei voorwerpen. Ook kregen ze schoppen, elektrische schokken en werden sommigen ondersteboven gehangen. Vaak waren zij hierbij naakt. Onder de negen slachtoffers die getuigden zijn twee vrouwen. Een van hen vertelde dat ze was verkracht en seksueel mishandeld.

"De verdachte creëerde keer op keer omstandigheden van doodsangst, dreiging, pijn, uitzichtloosheid en machteloosheid", aldus de rechter. "De verdachte heeft de slachtoffers ontmenselijkt en tot het diepst vernederd."

19 misdrijven

In 2022 kwam de man samen met zijn gezin in Druten in Gelderland wonen. Het Team Internationale Misdrijven van de Landelijke Recherche kwam hem op het spoor na een tip. Hij werd in zijn woning in Druten aangehouden.

De rechtbank heeft Q. in totaal schuldig bevonden aan negentien internationale misdrijven tegen acht personen, waaronder een verkrachting.

De rechtbank rekent het de verdachte aan dat hij de slachtoffers tijdens de zittingsdagen meermaals heeft beledigd en zwartgemaakt. "Hiermee heeft de verdachte wéér pijn veroorzaakt bij de slachtoffers", aldus de rechtbank.

Deels vrijspraak

Q. werd vrijgesproken van foltering, marteling en seksueel geweld tegen de negende persoon, omdat de rechtbank niet kon vaststellen of hij haar verhoorder is geweest.

De slachtoffers wilden allemaal ook smartengeld ontvangen van Q. De rechter liet weten op dit punt geen rechtsmacht te hebben.

Het Openbaar Ministerie had 30 jaar celstraf geëist tegen de man. Het OM en de verdachte kunnen nog in hoger beroep gaan tegen de uitspraak.

Er staan meer politiemensen dan voetbalfans voor het Marriott Hotel in Tijuana. Normaal gesproken een plek waar zakenmensen verblijven, nu volledig afgegrendeld om het nationale voetbalelftal van Iran volledige privacy te bieden.

Eind mei besloot de Iraanse voetbalbond dat de selectie tijdens het WK niet in Arizona zou verblijven, zoals oorspronkelijk het plan was, maar in de grensplaats Tijuana in Mexico.

De vijandige houding van de VS tegen Iran, die al maanden met elkaar in oorlog zijn, werd gezien als een obstakel voor een succesvol voetbaltoernooi. Dat de VS geen visa wilde uitgeven aan meerdere stafleden en ook Iraanse voetbaljournalisten weigerde, was een extra argument om naar Mexico te verhuizen.

In de Mexicaanse grensstad werd de Iraanse selectie met open armen ontvangen. Naast het Marriott wappert nu een Iraanse vlag en voor de hekken van het hotel verdringen Mexicaanse voetbalfans zich om een handtekening te bemachtigen voor hun album met voetbalplaatjes.

Speciale band

Shamyr Ramirez is een van hen. "Ik vond het fantastisch nieuws toen ik hoorde dat onze stad een WK-team zou ontvangen", zegt hij. "Het is een team waar ik een speciale band mee heb, vanwege de cultuur, maar ook vanwege de huidige situatie. Ik leef mee met het Iraanse volk."

De Mexicaanse betrokkenheid is ook te zien op het trainingscomplex van de lokale voetbalclub, waar de Iraanse spelers twee keer per dag trainen. Op een grote banner langs het veld staat 'Welkom in Tijuana' in het Engels, Spaans en Perzisch. Intussen werken de spelers onder de warme Mexicaanse zon een ontspannen training af. Ze mogen van de voetbalbond niet met journalisten praten: de focus moet op voetbal liggen.

Speldje met nummer 168

Maar dat is lastig. De aanwezigheid van de massaal toegestroomde internationale pers laat zien dat dit een voetbalteam is met een verhaal. Een team uit een land in oorlog. Mehdi Taj, president van de Iraanse voetbalbond, loopt rond met een speldje met het nummer 168 erop. Het is een verwijzing naar het aantal slachtoffers dat viel bij een Amerikaanse luchtaanval op een school in Iran in de begindagen van de oorlog.

"Ons team is hier gekomen om te voetballen en omdat sport belangrijk is voor ons", zegt hij. Volgens Taj zorgt de overeenkomst tussen Iran en de VS niet voor afleiding in de nationale selectie. "Natuurlijk, als er vrede komt, zullen we daar blij mee zijn. Maar ons doel is voetballen."

Bijna was Iran niet afgereisd naar de VS voor het toernooi. Vlak nadat de oorlog was begonnen, zei de minister van Sport van Iran dat spelen in de VS onmogelijk zou zijn. De Amerikaanse president Trump zei dat Iran welkom was, maar voegde toe dat hij de veiligheid van de spelers niet kon garanderen.

Iran probeerde daarop de groepswedstrijden tegen Nieuw-Zeeland, België en Egypte te laten verplaatsen naar Mexico. Dat lukte niet, maar het Iraanse trainingskamp ging wel naar de andere kant van de grens.

Iraanse gemeenschap

Niet alleen Mexicaanse voetbalfans zijn er blij mee. Ook de kleine Iraanse gemeenschap in Tijuana was blij verrast met de verhuizing. Onder hen is Saied Assaidi, die afgelopen jaar het eerste Iraanse restaurant in Mexico opende.

"Toen ik hoorde dat de selectie naar Tijuana kwam, hoopte ik dat ze mijn restaurant zouden bezoeken, zodat ze hun eigen keuken konden proeven", zegt Assaidi. Het is er nog niet van gekomen. De restauranteigenaar denkt wel te weten waarom. "Vanwege de strenge beveiliging en de situatie met de FIFA en andere landen, is dat waarschijnlijk lastig voor ze."

Sport en politiek

Iran neemt het vannacht (03.00 uur Nederlandse tijd) op tegen Nieuw-Zeeland. Het duel wordt gespeeld in Inglewood, een voorstad van Los Angeles. Assaidi gaat die wedstrijd met andere Iraniërs kijken in zijn restaurant. Hij hoopt dat tijdens het toernooi de nadruk op voetbal komt te liggen. "Sport en politiek moeten gescheiden zijn. De spelers vertegenwoordigen ons land, niet de politiek van het land."

Het is de vraag of het lukt om die twee zaken uit elkaar te houden. Bij aankomst van het Iraanse team in Los Angeles protesteerden aanhangers van de Iraanse oppositie bij de spelersbus. En het Iraanse regime heeft aangekondigd dat als in het stadion provocaties plaatsvinden tegen de spelers, het team van het veld zal stappen.

De gemeente Súdwest-Fryslân heeft de vergunning voor de marathon van Sneek van komend weekend ingetrokken. Het EHBO-plan blijkt opgesteld door een onlangs veroordeelde nep-ambulancebroeder uit Groningen. Duizenden lopers zitten nu in onzekerheid over hun deelname.

Ayrton P. werd in april veroordeeld tot vijf maanden cel. Hij zit momenteel niet vast, omdat hij in hoger beroep is gegaan. In de tussentijd heeft hij zijn EHBO-diensten aangeboden bij de organisatie van de marathon in Friesland. "Op basis van de informatie die wij hadden, leek alles te kloppen", laat de organisatie weten aan Omrop Fryslân.

Toen bekend werd wie er achter het EHBO-plan zat, heeft de gemeente de vergunning ingetrokken. De gemeente ziet de diensten van het bedrijf als een risico voor de veiligheid en de volksgezondheid. "Wij schrokken hier natuurlijk enorm van", zegt de organisatie.

Deelnemers

Het is nog niet zeker of de marathon kan doorgaan. Zo'n 3000 lopers hebben zich ingeschreven. De gemeente beslist morgen of de marathon met een nieuwe EHBO-partij doorgaat.

Vorig jaar ging de marathon van Sneek niet door vanwege hoge temperaturen. Ook zaterdag worden hoge temperaturen verwacht: het wordt in Sneek zo'n 26 graden en zonnig.

De Britse regering mocht de pro-Palestijnse actiegroep Palestine Action verbieden door het te bestempelen als terroristische organisatie, zo heeft een gerechtshof in Londen geoordeeld.

De groep wordt hiermee gelijkgesteld aan terroristische organisaties als Islamitische Staat (IS) en al-Qaida. Lidmaatschap kan bestraft worden met maximaal veertien jaar gevangenisstraf.

De uitspraak kwam nadat de Britse regering in hoger beroep was gegaan tegen een vonnis van een lagere rechter. In februari oordeelde die nog dat het verbod buitenproportioneel was en het recht op de vrijheid van meningsuiting inperkte.

Invallen wapenfabriek

De rechters van het hof erkenden vandaag dat het verbod "zeer controversieel" was, maar voegden daaraan toe dat "Palestine Action openlijk onwettig geweld promoot dat neerkomt op terrorisme". Het hof verwees naar acties van leden van Palestine Action die door de staat als terrorisme werden beschouwd en waarvan de groep geen afstand had genomen.

Activisten van de groep zijn eerder veroordeeld tot gevangenisstraffen vanwege een inval in een wapenfabriek en het slaan van een politieagent met een hamer. Ook zouden leden van Palestine Action militaire vliegtuigen hebben besmeurd met verf.

Volgens de rechter waren de dreigingen van de actiegroep richting bonafide bedrijven, waaronder wapenfabrikanten, de belangrijkste factor in het oordeel, schrijft omroep BBC.

Duizenden arrestaties

Vorig jaar juni kwam de Britse regering met een voorstel om de antiterrorismewet aan te passen, waarmee Palestine Action werd toegevoegd aan de lijst met terroristische organisaties. Volgens overheidsfunctionarissen zou de groep "miljoenen ponden" aan schade hebben veroorzaakt en de Britse nationale veiligheid in gevaar hebben gebracht.

Volgens persbureau AP zijn sindsdien meer dan 3300 mensen gearresteerd bij protesten omdat ze borden vasthielden met de tekst: "Ik ben tegen genocide. Ik steun Palestine Action."

Vandaag werden meer dan honderd demonstranten die buiten het hof hun steun betuigden aan Palestine Action gearresteerd. De actiegroep zelf zegt de uitspraak bij het hooggerechtshof te zullen aanvechten.

Twee mannen uit Den Bosch zijn veroordeeld tot celstraffen voor het seksueel misbruiken van hun pleegzoons en hun hond. Daarnaast moeten ze nog een taakstraf van 240 uur uitvoeren.

Het Openbaar Ministerie had vier jaar cel geëist. De mannen zijn veroordeeld tot 502 dagen celstraf. Daarvan is een jaar voorwaardelijk. Omdat de mannen al in voorarrest hebben gezeten, hoeven ze niet meer de gevangenis in.

Wel moeten ze zich aan strenge regels houden, zoals toezicht van de reclassering. Ook kregen ze een meldplicht, ambulante begeleiding en een contactverbod opgelegd. Ze mogen daarnaast geen huisdieren meer houden. De misbruikte hond was al in beslag genomen.

Hadden al misbruikplannen

De mannen waren parttime pleegouders van twee jongetjes van 7 en 10. Zij verbleven meerdere weekenden per maand bij het koppel omdat de biologische moeder niet altijd in staat was om voor de kinderen te zorgen.

De rechtbank oordeelt dat het echtpaar al seksuele plannen met de jongens had voordat ze in huis kwamen. De 33-jarige pleegvaders masturbeerden onder meer in de kinderkamer terwijl de jongens sliepen. Daarnaast hadden de mannen seks met elkaar in het bijzijn van de kinderen, waarbij ze hen aanraakten. Ook douchten ze met de jongens.

'Misselijkmakend'

In hun huis werden daarnaast 1700 expliciete foto's van kinderen en honderden afbeeldingen met dierenporno gevonden. Het echtpaar is ook schuldig bevonden aan het vervaardigen en verspreiden van zulk materiaal van de pleegkinderen. De mannen chatten en spraken veel over fantasieën rondom de jongens, ook met buitenstaanders. De officier van justitie noemde de zaak eerder "misselijkmakend, vulgair en extreem".

De kinderen verbleven ruim een jaar bij de mannen maar zijn daar na de arrestatie van de pleegvaders in november 2024 weggehaald, schrijft Omroep Brabant.

De twee mannen waren jaren geleden te zien in een televisieprogramma van omroep PowNed. De omroep heeft de afleveringen verwijderd nadat bekend werd welke verdenkingen er tegen het stel lagen, meldde De Telegraaf onlangs.

De rechtbank heeft een 58-jarige man veroordeeld tot 30 jaar cel voor de moord op zijn onderbuurvrouw in Rijswijk. Het 38-jarige slachtoffer werd in 2024 doodgeschoten. "Een ijzingwekkende femicide", aldus de rechtbank.

De vrouw werd voor de ogen van haar 4-jarige zoontje doodgeschoten. Dat gebeurde in het portiek van het appartementencomplex waar ze woonden. Verdachte Sayed A. was in de flat toen de politie aankwam en werd direct aangehouden.

A. heeft bekend het slachtoffer te hebben gedood. De man was naar eigen zeggen boos omdat het slachtoffer hem zou hebben zwartgemaakt bij medebewoners van de flat.

Uit onderzoek is gebleken dat het slachtoffer er rekening mee hield dat de verdachte haar wat wilde aandoen omdat zij de man had afgewezen. Het slachtoffer deed enkele dagen voor haar dood een melding bij de woningcorporatie en schreef ook een afscheidsbrief.

Vooropgezet plan

De rechtbank oordeelt dat A. zijn buurvrouw met een vooropgezet plan heeft gedood. Op de bewuste dag hoorde hij de vrouw met een andere bewoner van de flat over hem praten, waarna hij thuis zijn wapen is gaan halen. Toen de verdachte terugkwam en hoorde dat het slachtoffer nog steeds met de medebewoner in gesprek was, opende hij het vuur.

Het zoontje van de vrouw stond op dat moment naast haar. Er zijn kogelinslagen aangetroffen in zijn rugzak, zijn broodtrommel en de capuchon van zijn trui, meldt Omroep West. De verdachte bedreigde daarna ook andere buurtbewoners met zijn wapen.

Een van hen heeft volgens de rechtbank een "heldendaad" verricht door het jongetje op de arm te nemen en mee te nemen naar zijn eigen woning. A. richtte toen het wapen op hem en haalde de trekker over, maar er zaten geen kogels meer in het wapen.

'Gruwelijke wijze om het leven gebracht'

"De verdachte heeft het slachtoffer op een gruwelijke wijze om het leven gebracht", aldus de rechters. "Ook omwonenden zijn getuige geweest van een uiterst gewelddadig dodelijk schietincident dat vlak bij hun eigen woning heeft plaatsgevonden."

Volgens de rechtbank heeft A. zich ook schuldig gemaakt aan poging tot doodslag op het zoontje van het slachtoffer en bedreiging van medebewoners.

Geen berouw getoond

Bij het bepalen van de straf weegt de rechtbank mee dat verdachte eerder is veroordeeld voor poging tot doodslag: A. kreeg in 2013 twee jaar cel, waarvan vier maanden voorwaardelijk, voor een steekpartij.

Ook neemt de rechtbank het de man kwalijk dat hij nooit berouw heeft getoond voor zijn daden. "Integendeel, hij lijkt zijn daden nog altijd gerechtvaardigd te vinden en lijkt zichzelf als slachtoffer te zien."

De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie. Daarnaast eiste justitie dat de verdachte na zijn detentie in de gaten zal worden gehouden. Ook deze maatregel legde de rechtbank op. Verder moet de verdachte schadevergoedingen betalen aan de bedreigde bewoners en het zoontje van het slachtoffer.

De verhoren van de enquêtecommissie over de coronacrisis hebben nog weken te gaan, maar Diederik Gommers nam vandaag al een paar eindconclusies voor zijn rekening. Hij was tijdens de crisis als ic-hoofd één van de belangrijkste adviseurs van het kabinet.

Mensen alleen laten sterven? Hoe erg het virus ook, dat "nooit meer". Artsen mee laten adviseren over sluitingstijden van de horeca? Artsen moeten vooral over het virus gaan. Wachten met ingrijpen terwijl de ziekenhuizen al volstromen, zoals tijdens de tweede golf? Niet voor herhaling vatbaar. En met het oog op een volgende pandemie: ook dan zal gebrek aan personeel opnieuw een probleem zijn.

In het paar uur durende verhoor valt op dat Gommers zijn kennis en details bij bijna alle vragen vrij snel paraat heeft. Dat hij een boek over zijn ervaringen schreef (Intens) zal allicht geholpen hebben. Gommers schuwt het geven van zijn mening niet en dat was tijdens de crisis in 2020 ook al zo.

Niet alleen werd hij toen ineens één van de belangrijke adviseurs van het kabinet, ook zat hij avond na avond in programma's en talkshows om uit te leggen wat er aan de hand is. Dat uitleggen gaat hem nog steeds goed af.

Personeelsgebrek

Gommers schetst het begin van de pandemie, toen met man en macht werd gezocht naar manieren om het aantal ic-bedden op te schalen. Geld was niet het probleem, personeel wel, zegt Gommers. Ziekenhuizen bouwden ruimtes om als extra intensive cares, er werd naar extra beademingsapparatuur gezocht, maar het kernprobleem bleek het gebrek aan ic-personeel. Het was een heel zware tijd, Gommers zag huilende verpleegkundigen. Ze draaiden overuren maar konden niet iedereen helpen.

En dat kan een volgende keer weer gebeuren, blijkt uit zijn betoog. Opleidingen voor de ic duren achttien maanden, dus bij het begin van een pandemie extra mensen scholen gaat niet helpen. En opgeleide mensen moeten blijvend op een ic aan het werk, maar zonder pandemie kun je ze niet met duizenden maar ergens in de wacht zetten.

Een roulatiesysteem, waarbij verpleegkundigen de ic-opleiding doen en vervolgens rouleren tussen ic en een andere verpleegkundediscipline, zou volgens Gommers een idee kunnen zijn.

Ruzie in Catshuis om leeftijden

Dat artsen in het Outbreak Management Team (OMT), de belangrijkste kabinetsadviseurs, ook moesten meedenken over bijvoorbeeld de sluitingstijden van horeca, vindt Gommers achteraf bezien niet logisch. Maar bij sommige dingen, waar nou juist typisch artsen wel over gaan, had het kabinet wat Gommers betreft juist meer van hen moeten aannemen. Zo knetterde het in het Catshuisoverleg enorm over het benoemen van een leeftijd om op de ic te worden behandeld. Volgens Gommers is het voor artsen niet vreemd om bij de selectie naar de leeftijden van patiënten te kijken, zeker bij zo'n ernstige crisis. Maar daar wilde gezondheidsminister De Jonge en premier Rutte niets van weten.

Gommers noemt het achteraf gezien verder ook "een slechte keuze" van het kabinet om de ziekenhuizen tijdens de tweede coronagolf te lang te laten vollopen voordat strengere maatregelen werden genomen. Het OMT werd daar "onrustig" van, zegt Gommers: "We hadden het idee achter de feiten aan te lopen".

De Tweede Kamer begreep volgens hem tijdens de eerste golf redelijk goed wat nodig was, maar in de tweede golf niet altijd. Gommers kan er nog boos om worden dat een voorstel voor extra salaris (om personeel aan te trekken en te behouden) werd weggestemd. "Toen was ik er echt klaar mee."

Alleen sterven

Na een paar uur verhoor worden tegen het einde bij Gommers toch enige emoties zichtbaar. Het gaat dan over een periode in de eerste fase van de pandemie, waarin familieleden van ernstig zieken op de ic of in een verpleeghuis er niet bij mochten zijn als patiënten gingen sterven.

"Hoe erg een virus ook is, de maatregelen mogen nooit meer zo streng worden", vindt Gommers. Ook als er een ebola-uitbraak zou zijn, een virus dat veel gevaarlijker is dan corona. "Je kunt niet alleen doodgaan, daar ben je niet voor op de wereld gezet. Dit moeten we echt nooit meer doen."

Het is mega-maandag zegt de Eurocommissaris voor Uitbreiding Marta Kos als ze aankomt bij de onderhandelingen met Oekraïne en Moldavië. Die twee landen beginnen aan de formele gesprekken om toe te treden tot de EU. En dan is er nog een wachtlijst van onder meer zes Balkanlanden die ook graag willen aansluiten. In deze podcast zoomen we in op één van die kandidaat-lidstaten: Moldavië.

Luister hier:

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Oost-Europa-onderzoeker bij Clingendael Marina Ohanjanyan kent het land goed. Het is klein, loopt op schema qua hervormingen die de EU wil zien en de president Maia Sandu gooit hoge ogen in Brussel. Maar Transnistrië is ook onderdeel van Moldavië. Die regio is een zelfverklaard pro-Russisch republiekje dat door vrijwel geen land ter wereld wordt erkend. En precies dat is wat de EU wil tegengaan door de unie uit te breiden: de invloed van Rusland op landen inperken.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Max Smedes

Eindredactie: Rosanne Sies

Een man die werd verdacht van betrokkenheid bij de moord op ggz-directeur Rob Zweekhorst is vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Het Openbaar Ministerie had tegen de 59-jarige René F. uit Schiedam 24 jaar cel geëist. Justitie zag F. als de opdrachtgever voor de moordaanslag.

Rob Zweekhorst werd op nieuwjaarsdag 2014 in Berkel en Rodenrijs op 44-jarige leeftijd op straat doodgeschoten. Hij liet op dat moment zijn honden uit. De politie concludeerde dat Zweekhorst zeer waarschijnlijk werd aangezien voor een crimineel die daar in de buurt woonde.

Volgens de rechtbank in Rotterdam is er te weinig betrouwbaar bewijs om F. te veroordelen. Het OM baseerde zich onder meer op informatie die bij de politie was binnengekomen en mensen die zeiden dat ze een bekentenis van de verdachte hadden gehoord. "Die personen hebben dit later afgezwakt of kunnen daar verder geen handen en voeten aan geven", aldus de rechtbank.

Huwelijksproblemen

Ook waren er volgens de rechter mensen die alleen in de krant hadden gelezen dat F. de opdrachtgever was. Over een mogelijk motief liepen de verklaringen uiteen.

Zo werd gezegd dat F. en de crimineel in de buurt ruzie hadden over vastgoed, maar ook huwelijksproblemen en een conflict over partijen in beslag genomen cocaïne werden genoemd. Volgens de rechtbank is alleen een motief niet genoeg bewijs dat een verdachte ook schuldig is.

F. werd vanaf september 2015 verdacht van betrokkenheid en in november 2018 aangehouden. Al die tijd heeft hij zijn betrokkenheid ontkend. F. verweet het OM tunnelvisie en sprak van een heksenjacht.

Onzichtbare krater

De weduwe van Zweekhorst las bij de behandeling van de zaak vorige maand een slachtofferverklaring voor. "Twaalf jaar na de inslag staan wij hier nog steeds, proberend overeind te blijven tussen de puinhopen van wat ooit een gelukkig gezin was", zei Natasja Zweekhorst. "De ijzige leegte in ons huis, waar voorheen gelach, warmte en rondslingerende fietsen de ruimte vulden. Daar ligt de onzichtbare krater van een vergismoord."

De rechtbank noemt het "zeer pijnlijk" voor de nabestaanden dat "er ook na zo'n lange tijd nog steeds geen duidelijkheid is over de schuldige, over het motief voor de moord en over de precieze omstandigheden daarvan".

Het is nog altijd niet bekend wie de fatale schoten heeft gelost. Die zaak werd in maart 2023 geseponeerd bij gebrek aan bewijs.

De schulden van de recent failliet verklaarde zakenman Hennie van der Most zijn de afgelopen periode opgelopen tot bijna 50 miljoen euro. Dat blijkt volgens RTV Oost uit het eerste openbare faillissementsverslag. De grootste schuldeiser is overigens een van de bv's van Van der Most zelf: "Maar naar dat geld kan ik uiteraard fluiten".

De 76-jarige Van der Most werd bekend doordat hij oude of verlaten bedrijfspanden ombouwde tot vaak succesvolle ondernemingen of pretparken. Dat begon in 1980 met een sauna- en zwemcentrum in een oude bontweverij in zijn woonplaats Slagharen. Zijn bekendste project was Wunderland Kalkar, waarvoor hij een nooit afgebouwde kernreactor in Duitsland ombouwde tot pretpark.

Debacle met Rotterdams pretpark

In 2012 kocht Van der Most de oude afvalverbranding Rijnmond in Rotterdam met de bedoeling er Speelstad Rotterdam van te maken , later pretpark Rivoli. Van der Most investeerde 62 miljoen euro uit zijn eigen vermogen, zei hij zelf. Maar het pretpark ging nooit open. In april werd het voor 6,5 miljoen euro geveild.

De veiling leverde weliswaar miljoenen op, maar doordat de schuld inmiddels was opgelopen naar 11,5 miljoen euro, stond Van der Most nog altijd ruim 4 miljoen euro in de min. Dat was reden voor een aantal schuldeisers om zijn faillissement aan te vragen.

Vorige maand werd Van der Most door de rechtbank failliet verklaard. Er is beslag gelegd op het landgoed en privéwoning van de zakenman en de ongeveer tien bedrijven die hij bezit.

'Zelf de grootste schuldeiser'

De afgelopen weken hebben zich dertig schuldeisers bij de curator gemeld. Ze hebben een totale claim van in totaal 49.674.922,83 euro ingediend, blijkt uit het faillissementsverslag van de curator.

Van der Most laat aan RTV Oost weten dat hij niet op de hoogte was van de schuldenlast. "Van die 50 miljoen ben ik zelf de grootste schuldeiser. Ik heb er immers eigen vermogen ingestopt, onder meer vanuit Van der Most Beheer", reageert hij. "Hoe hoog dat bedrag is? Misschien wel 40 miljoen. Maar goed, naar dat geld kan ik uiteraard fluiten."

Curator Vincent Terlouw bevestigt aan de regionale omroep dat een vennootschap van Van der Most inderdaad de grootste schuldeiser is, maar wil niets kwijt over de hoogte van het bedrag, "in verband met de privacy".

Enorme spijt

De zakenman zegt ook te schrikken van het aantal schuldeisers. "Ik dacht dat er twee waren. Ik heb de afgelopen tijd nog wel zoveel mogelijk geprobeerd de kleine crediteuren te betalen, maar op het laatst ging het ook zó snel. Het was niet meer af te fietsen."

De schuldenlast van 50 miljoen kan de komende tijd nog verder oplopen. Behalve dat zich nog andere schuldeisers kunnen melden, meldt het UWV in een faillissement zich doorgaans als een van de laatste partijen. Van der Most laat weten dat hij enorme spijt heeft van het Rotterdamse avontuur: "Ik kan me wel voor mijn kop slaan."

Osdorper Jan Bot verloor zijn fysiopraktijk door de explosie in een kelderbox in Osdorp afgelopen vrijdag. Een collega-fysiotherapeut uit de buurt schoot hem te hulp en stelt zijn praktijk beschikbaar, zodat hij zijn patiënten kan blijven behandelen. Vandaag maken de twee voor het eerst kennis met elkaar.

Jan kan het nog steeds niet geloven als hij kijkt naar de schade van de explosie bij de sportschool. "Alsof je ziel uit je lichaam is getrokken", zegt hij terwijl hij bij het hek staat. Vermoedelijk kwamen in een kelderbox explosieven tot ontploffing. Daarboven zat de sportschool waar Jan zijn praktijk had. "Ik heb wel vijfhonderd appjes gekregen, iedereen wil me gewoon helpen", zegt hij, zichtbaar geëmotioneerd. 

De ochtend na de explosie ontvingen wij een bericht van fysiotherapeut Bobby Bakboord. Hij heeft op vijf minuten lopen van de sportschool een eigen praktijk en liet weten hem graag te willen helpen. Vandaag ging Jan langs bij Bobby om kennis te maken. "Ik werk dagelijks met mensen die pijn hebben. En dan weet ik dat die het vaak fijn vinden als ze gewoon hier terug kunnen komen. Ik denk dat Jan datzelfde gevoel heeft, dus ik dacht: hier moet ik iets mee", zegt Bobby.

Nieuwe start 

Jan is blij dat hij voor de komende periode in ieder geval een plek heeft om zijn patiënten te behandelen. Hij gaat ervan uit dat hij niet meer terug kan naar de sportschool. "Ik ben heel gelukkig. Het is gewoon top om te zien dat je heel veel steun krijgt van mensen. Ik kan een nieuwe start maken, dankzij Bobby", vertelt hij in zijn nieuwe behandelkamer. 

Verloskundige Karolien van Beek kreeg in 2024 een snelheidsboete terwijl ze op weg was naar een medische spoedsituatie. De 124 euro voor 9 kilometer te hard heeft ze allang betaald, toch vecht ze de boete vandaag aan voor de rechter. "Om een probleem aan te kaarten dat al veel langer speelt. Namelijk het beboeten van hardwerkende zorgverleners stressvolle situaties."

Van Beek staat er in de Rechtbank Amsterdam niet alleen voor. Zo'n tien collega's zijn er deze ochtend bij om haar te ondersteunen. Ze hebben borden meegenomen met daarop teksten als 'Bloedspoed beboet' of 'Ik rijd te hard voor een goede start'. De borden mogen niet mee de rechtszaal in. 

Op 10 september 2024 rijdt Van Beek in de ochtend naar een medische spoedsituatie. Het is vlak na de invoering van 30 kilometer per uur in de stad. De verloskundige rijdt negen kilometer per uur te hard, en niet veel later valt de onvermijdelijke paarse envelop op haar deurmat. 

"Ik heb hem al betaald", zegt Van Beek vlak voordat ze het gerechtsgebouw inloopt. Dat geld hoeft ze ook helemaal niet terug. Ze is hier namens alle verloskundigen in de stad. "Alle verloskundigen hebben soms haast. En dan rij je soms wat harder. Dat je dan een boete krijgt, vind ik oneerlijk."

Verloskundigen rijden door de stad in een auto met een hulpverleningsvergunning. Met vaak ook een ontheffing om de auto bijvoorbeeld op de stoep te parkeren. Volgens Van Beek zijn die vergunningen zichtbaar in de gemeentelijke systemen. Van Beek ziet graag dat zij en haar collega's ook een ontheffing krijgen om - in medische spoedsituaties - net even wat harder te kunnen rijden. 

Coulance in spoedsituaties

"In sommige spoedsituaties rijden we nu eenmaal gewoon harder", vertelt ze de rechter. "Met je hulpverlenershart kun je dan niet met 30 kilometer per uur door de stad kachelen. Terwijl je weet, dat als je snel bent, je die baby een veilige start kan geven. Op deze manier wordt ons werk echt onnodig stressvol, duur, en veel minder plezierig gemaakt. En dus pleit ik voor coulance in spoedsituaties."

Ze noemt het voorbeeld van een partner die midden in de nacht belt, omdat zijn vrouw aan het bevallen is. Bij de vorige bevalling was de vrouw twee liter bloed verloren. "Het is drie uur 's nachts, je kleedt je aan, stapt snel in de auto. Je hebt de partner op de speaker, want die ziet al een hoofdje. Dan moet je 30 gaan rijden terwijl er niemand op straat rijdt, terwijl je met klotsende oksels in de auto zit."

Voor de rechter pleit ze dan ook om coulance. "Zodat verloskundigen die rijden in een auto met een hulpverleningsvergunning, een boete die ze in een spoedsituatie krijgen opgelegd, niet hoeven te betalen. Want wij werken soms al in hele stressvolle situaties."

In de zaak van Van Beek zegt de rechter dat ze dan wel moet kunnen beoordelen of er inderdaad een spoedsituatie was die het noodzakelijk maakte om harder te rijden. Dat is af en toe moeilijk aan te tonen zonder de privacy van de ouders te schenden.  Van Beek: "Ik denk dat het nu heel duidelijk is dat je toch in overleg met de ouders moet kijken of je bepaalde gegevens mag delen. Als dat duidelijk is, gaan we dat doen."

Structurele oplossingen

Maar voor structurele oplossingen, zegt de rechter, moeten de verloskundigen toch echt bij de wetgever zijn. Van Beek: "Juist. Het moet gewoon bij wet geregeld worden dat wij als hulpdienst worden gezien." Dat vindt ook Susan Dubbeldam van het EVAA, een samenwerkingsverband van 140 verloskundigen in de regio Amsterdam. "Er moet gewoon een structurele oplossing komen. We moeten herkenbaar zijn in het verkeer, zichtbaar zijn als een noodhulpdienst." 

In 2024 nog vroegen verloskundigen Amsterdam om een ontheffing voor de trambaan, maar verkeerswethouder Melanie van der Horst ziet daarvoor te veel bezwaren, liet ze vorig jaar weten. 

Onbedoeld gevolg van de gang naar de rechter vandaag trouwens: de boete voor Van Beek is kwijtgescholden. En dat is niet uit coulance, maar omdat het niet duidelijk is of er wel goed was aangegeven dat het tweeënhalf jaar geleden om een 30 kilometerzone ging. Die 124 euro krijgt ze dus terug. "Daar kunnen we een kopje koffie voor halen in Amsterdam."

De stembussen voor de Omarmprijs zijn weer geopend. De Omarmprijs is dé prijs voor initiatieven tegen armoede en kansenongelijkheid. Vanaf nu kunnen alle Amsterdammers stemmen op hun favoriete initiatieven. 

Bloei & Groei was vorig jaar de grote winnaar van de Omarmprijs. Hoe is het sinds de winst van de Omarmprijs met de dames die op de tuin werken? Wij gaan in deze video bij ze langs. 

De tuinen van Bloei & Groei bieden een groene oase in de buurt voor gezondheid, welzijn en verbinding. In de gemeenschappelijke tuinen van Bloei & Gloei worden verse groenten, fruit en kruiden gekweekt. Er zijn inmiddels vijf tuinen, verspreid over de hele stad. 

De dames van Bloei en Groei namen vorig jaar oktober de Omarmprijs in ontvangst. Eén van die vrouwen is tuincoach Astrid Blank, die ooit zelf opbloeide door in deze tuin te werken. Ze ontvangt ons met verse kruidenthee uit de tuin.

Nieuw terras 

"Het winnen van de Omarmprijs was echt een heel mooi moment'', blikt Blank terug. ''Toen we eenmaal wonnen was het onbeschrijfelijk, we waren zo blij."

Het prijzengeld heeft de tuin in Venserpolder veel goeds gebracht. "We hebben hele leuke dingen kunnen doen, de prijs kwam goed van pas. We wilden de tuin opknappen en het terras, en dat is gelukt. Het was heel mooi dat we dat konden doen."

Toekomstdroom    

Blank vertelt dat ze nog veel dromen heeft voor Bloei & Groei: "Wij hebben een droom om onze eigen productie echt op de markt te brengen en ons eigen Bloei en Groeiwinkeltje zou heel fijn zijn, want we maken echt hele mooie producten in onze tuinen."

Door de landelijke staking in het openbaar vervoer volgende week woensdag begint ook de dienstregeling van het GVB ook later. De metro's, trams en bussen gaan pas vanaf 08.00 uur rijden. Het GVB waarschuwt dat het late opstarten nog de gehele dag kan worden gevoeld. 

Vakbond FNV heeft de staking aangekondigd, omdat ze willen dat de bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel gaan. Het GVB doet mee aan de staking en laat de dienstregeling later beginnen dan normaal. De pont vaart wel gewoon.

De latere start werkt door in de rest van de dienstregeling de gehele dag. Volgens het GVB moeten reizigers rekening houden met een 'afwijkende en minder voorspelbare dienstregeling'. "We doen er alles aan om de dienstregeling zo snel mogelijk en zo stabiel mogelijk op te starten."

Twee van de drie verdachten die vorige week werden aangehouden vanwege hun mogelijke betrokkenheid bij de explosie in Osdorp blijven langer vastzitten en een bomvol terras op het Westergasterrein ziet Oranje gelijkspelen tegen Japan. Dat en meer in het AT5 Nieuws van maandag 15 juni, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk. 

Het Openbaar Ministerie heeft meer informatie gedeeld over de drie verdachten die zijn aangehouden in verband met de enorme explosie in Osdorp vorige week. Een van de drie is voorlopig vrijgelaten, de andere twee zijn Amsterdammers van 24 en 25 jaar – zij blijven langer vastzitten. 

De drie worden verdacht van mogelijke betrokkenheid bij de zware explosie in een kelderbox in Remijden in de nacht van donderdag op vrijdag. De gevolgen waren enorm: zeven mensen raakten gewond, van wie twee zwaargewond, en honderden bewoners moesten hun woning tijdelijk verlaten. Ook stortte een deel van het pand in. 

De hulpverlening richtte zich in eerste instantie op het redden van mogelijke slachtoffers, schrijft het OM. Daarom konden forensische experts en rechercheurs het pand niet direct in voor onderzoek. Zaterdagochtend gingen specialistische eenheden er alsnog aan de slag, dat onderzoek is inmiddels afgerond.

Mogelijk criminele activiteiten

De oorzaak van de explosie wordt nog altijd onderzocht. Daarbij wordt rekening gehouden met verschillende scenario's, waaronder dat er 'sprake is van criminele activiteiten waar explosieven bij betrokken waren'. "In deze fase van het onderzoek is het echter nog te vroeg om conclusies te trekken over wat er precies gebeurd is en alle informatie hierover blijft welkom bij de recherche", staat in het bericht van het OM.

Een groep jongeren was vermoedelijk in een kelderbox onder een sportschool bezig pakketten met explosieven te maken, die onder meer worden gebruikt voor plofkraken. 

Voor de kersverse wethouder Lian Heinhuis (39) is het nog even wennen. Twee weken geleden was ze nog actief al raadslid voor fusiepartij PRO, nu is ze als wethouder verantwoordelijk voor onder andere de portefeuilles Duurzaamheid en Afval. Ondanks alle drukte die haar nieuwe baan met zich meebrengt, blijft ze hardlopen door de stad om 'het hoofd leeg te maken'. 

Heinhuis was sinds 2020 actief in de gemeenteraad als raadslid voor de PvdA en hield zich onder meer bezig met onderwijs en duurzaamheid. Sinds 2022 vervulde ze bovendien de rol van fractievoorzitter van de partij. Die rol nam ze over van Marjolein Moorman die toen tijdelijk fractievoorzitter was van de partij. 

Oud-wethouder Moorman noemde Heinhuis bij haar vertrek naar Den Haag eind dit jaar al als mogelijke opvolger. Afgelopen woensdag werd Heinhuis door de gemeenteraad officieel beëdigd. In haar nieuwe rol wordt ze verantwoordelijk voor de portefeuilles Duurzaamheid, Energietransitie, Groen, Water, Erfgoed, Buitenspelen, Voedselstrategie en Afval.

Vooral die laatste portefeuille gaat een flinke uitdaging worden, legt Heinhuis uit. Toch denkt ze het afvalprobleem in de stad in de toekomst het hoofd te kunnen bieden: "Zo'n complex probleem vraagt om een lange adem".

"Gedragsverandering bij mensen, verandering in de fysieke ruimte en ander soort prullenbakken", benadrukt de wethouder. "Op al die terrein zijn veranderingen nodig en dat wil ik eigenlijk gaan voortzetten na mijn voorganger."

Wethouder Buitenspelen

Met haar benoeming neemt Heinhuis ook de nieuwe portefeuille Buitenspelen op zich. "Mensen zeiden tegen mij 'goh een wethouder Buitenspelen heb ik nog nooit gehoord", grapt ze. "Ik ook niet, maar ik ben wel heel blij om dat te gaan doen."

"Buitenspelen klinkt misschien als vooral iets gezellig, maar uiteindelijk gaat er natuurlijk iets veel groters achter schuil", legt de wethouder uit. "Is er plek voor kinderen in de stad en kunnen zij vrij en veilig hier opgroeien?" De wethouder gaat zich de komende jaren dan ook vol inzetten om het aantal speelplekken uit te breiden en te behouden. 

Veel Amsterdammers vinden een openbaar dak een goed idee, zeker nu de ruimte op de grond steeds beperkter wordt. Maar geldt dat ook als het over je eigen dak gaat? Het iconische Sluishuis op IJburg laat zien hoe dat in de praktijk werkt. Daar delen de bewoners hun gezamenlijke dak op gezette tijden met de rest van de wereld.

Sinds de oplevering is het dak toegankelijk voor het publiek. Na klachten over overlast werd gekozen voor vaste openingstijden: op werkdagen tussen 12.00 en 16.00 uur kunnen bezoekers van over de hele wereld het dak op. En de huismeester? Die houdt een oogje in het zeil. "Dat werkt fantastisch", legt bewoner Eljo de Galen uit.

Voorbeeld voor andere VvE's

Hoewel het af en toe best druk kan worden op het dak, overheerst vooral het trotse gevoel bij de bewoners van het Sluishuis. "Het is leuk om je eigen gebouw te kunnen laten zien en het uitzicht te delen op onze prachtige stad Amsterdam", zegt bewoner Selma van Velsen.

Volgens Van Velsen kunnen andere VvE's hier een voorbeeld aan nemen: "Ik zou het andere VvE's aanraden, maar dan wel gereguleerd. Met regels en wat toezicht gaat het prima."

In een nieuwe aflevering van Bouw, Woon & Leef duiken we verder in de toekomst van het dak. Want naast recreatie moet er steeds meer ruimte worden gevonden voor groen, zonnepanelen, ventilatiesystemen, waterberging en technische installaties. Past dat allemaal nog op één dak? En welke keuzes moeten we maken? Je ziet het in de nieuwe aflevering van 'Bouw Woon Leef' hieronder.

Een opvallende ontdekking vanochtend bij Park Frankendael in de Watergraafsmeer. Voorbijgangers zagen een zak met explosieven drijven in het water en alarmeerden de politie. Het bleek te gaan om meerdere cobra's; illegaal zwaar vuurwerk.

Het lijkt erop dat de cobra's intact en dus ongebruikt zijn.

Een woordvoerder van de politie zegt dat er een specialistisch team komt om de explosieven veilig uit het water te halen en mee te nemen. Wie de explosieven in het water heeft gedumpt, is onbekend. 

De omgeving is deels afgezet om de hulpdiensten de ruimte te geven. Hierdoor rijdt het openbaar vervoer tijdelijk een aangepaste route.

Cobra's worden regelmatig ingezet in het criminele circuit, bijvoorbeeld bij het plegen van plofkraken of om iemand te intimideren. AT5 maakte vorig jaar een driedelige serie over het explosiegeweld in de stad.

De eerste wedstrijd van Oranje tegen Japan werd gisteravond op een groot scherm uitgezonden bij Westergas. Op het bomvolle terras van WestWeelde sloeg de stemming om van pure extase naar teleurstelling.

"We zijn er eindelijk weer", roept een groep supporters, uitgedost in oranje kleding. Duidelijk is dat veel aanwezige supporters hebben verlangd naar een voetbalfeest als dit. De eerste liederen worden al gezongen en boven de menigte worden meerdere bierpitchers doorgegeven. Er loopt zelfs een mascotte rond, compleet met leeuwenkop.

In de eerste helft wordt er fanatiek gejaagd op het veld. Al in de derde minuut krijgt Nederland een grote kans. Ondanks dat de bal het net niet vindt, zijn de supporters blij. Ook Japan krijgt kansen, maar Nederland is duidelijk de bovenliggende partij. 

De tweede helft begint sensationeel. Virgil van Dijk kopt, zoals hij dat zo goed kan, de bal binnen. De ontlading onder de supporters is groot, maar de vreugde is van korte duur, want nog geen zeven minuten later maakt Japan de gelijkmaker.

Van extase naar teleurstelling

Niet veel later weet ook Summerville via de binnenkant van de paal te scoren, wat luid gejuich van de fans oplevert. Bij beide doelpunten wordt vuurwerk afgestoken, maar nog voordat de rookwolken zijn opgetrokken, is de voorsprong van Nederland alweer verdwenen.

Japan deelt een dreun uit door in de laatste minuten opnieuw gelijk te maken. Een ijzige stilte valt over het terras, dan klinkt het eindsignaal. Nederland-Japan eindigt dus in een gelijkspel. De volgende wedstrijd is op zaterdag 20 juni om 19.00 uur tegen Zweden.

Twee auto's zijn gisteravond frontaal op elkaar gebotst op de kruising van de Zeeburgerdijk met de Molukkenstraat in Oost. De bestuurders, mannen van allebei 19 jaar oud, zijn aangehouden voor het rijden onder invloed van cannabis. 

Het ongeluk gebeurde rond 22.15 uur, waarna politie, ambulance en brandweer ter plaatse kwamen. De bestuurders hoefden niet mee naar het ziekenhuis. Omdat ze positief testten op cannabis zijn ze aangehouden.

Op foto's is te zien dat de klap best groot geweest moet zijn: de auto's zijn flink beschadigd en de airbags zijn uitgeklapt. Op een van de auto's staat een logo van een pizzarestaurant; onduidelijk is of de bestuurder voor dat bedrijf werkt.

De politie heeft een onderzoek ingesteld naar de toedracht van het ongeluk. 

Vastgoedontwikkelaar Amvest moet een boete van ruim 400.000 euro betalen aan de eigenaren van een nieuwbouwappartement in Oost vanwege een hardnekkige lekkage die na bijna vijf jaar nog altijd niet is opgelost. Dat heeft de rechtbank bepaald.

De eigenaren kochten het appartement in 2018 voor 879.000 euro. Al voor de oplevering in 2021 werd een lekkage in de woonkamer ontdekt. Hoewel Amvest kort daarna meldde dat het probleem was verholpen, bleek dit niet het geval.

Volgens de bewoners is het probleem sindsdien nog altijd niet opgelost. In plaats daarvan breidde de lekkage zich steeds verder uit over de muren en het plafond. "Een plek is zo groot, duidelijk gevuld met water, net boven de televisie", stond in een van de vele mails van de bewoners aan Amvest. "Als die kapot gaat, hebben we een gevaarlijke situatie van water die het stopcontact en TV inloopt." Door het vochtprobleem viel de elektriciteit in het appartement meerdere keren uit. 

219 euro per dag

De ontwikkelaar en de bewoners spraken in 2022 af dat Amvest een boete van 219,75 euro per dag zou betalen vanaf de opleverdatum totdat de lekkage hersteld zou zijn. Voor de rechter probeerde Amvest daar nog onderuit te komen door te stellen dat de woning ondanks de lekkage gewoon bewoonbaar is. 

De rechtbank ging daar niet in mee: de ontwikkelaar moet zich gewoon houden aan de eerder gemaakte afspraak. Inmiddels staat de teller van de boete op ruim 400.000 euro en dat bedrag blijft oplopen tot het probleem definitief is opgelost. 

Jonge basketballers uit het hele land konden vandaag hun geluk niet op. NBA-speler Quinten Post, die in Amerika op het hoogste niveau voor de Golden State Warriors speelt, gaf in Sportcentrum VU basketbaltraining. "Het leek mij gewoon heel gaaf om iets terug te doen voor basketballend Nederland."

Zo'n tachtig jongeren tussen de 6 en 18 jaar hadden vandaag het geluk om les te krijgen van de 2,13 meter lange Amsterdammer Post. De belangstelling voor het gratis basketbalkamp was groot: volgens organisator All Day Athletes, dat het evenement samen met Post organiseerde, kwamen er zo'n 800 aanmeldingen uit binnen- en buitenland binnen. Gisteren kregen 80 jonge basketballers ook al les van de topsporter. 

Post speelt nu twee jaar voor de Warriors in hun thuisstad San Francisco. "Ik heb daardoor nu best een platform gecreëerd voor veel basketballers in Nederland", legt hij uit in de sportzaal in Amstelveen. Het leek de center van de Amerikaanse topclub een goed idee om iets terug te doen voor de basketbal-community. "Het had mij op 13-jarige leeftijd ook gaaf geleken om een dagje mee te kijken met een NBA-speler."

Blije gezichten

Deelnemers van de les van Quinten zijn maar wat blij dat hun sporticoon in de stad te zien is. "Ik ben blij ook dat ik een van de tachtig gelukkigen ben", zegt een jongen uit de Bijlmer die al een paar jaar basketbal speelt. "Het is gewoon een leuke ervaring dit, om te vragen hoe hij zijn carrière is begonnen en hoe hij gekomen is waar hij nu is."

Een meisje dat helemaal uit Rotterdam gekomen is voor de training vult hem aan: "Het is een kans die je niet zomaar kan krijgen, dus die wilde ik graag benutten." Tussen de training door maken de jonge basketballers graag gebruik van de mogelijkheid om met de in West opgegroeide topsporter op de foto te gaan. "Supervet dat hij gewoon bij mij in de buurt is."

Toekomst bij de Warriors nog onzeker

Hoewel Post al twee jaar voor de Warriors speelt in de Verenigde Staten is het vooralsnog onduidelijk of hij daar komend seizoen ook van de partij is. "Dat is wel de hoop, ja", zegt de geboren Amsterdammer met een grijns op zijn gezicht. 

"Er is op dit moment nog niks officieels", legt hij uit. "Het NBA-seizoen is nu klaar, dus hopelijk gaat het balletje snel rollen en komen we er dan achter." Tot die tijd blijft de NBA-speler genieten van zijn geboortestad en het mogelijke succes van het Nederlands voetbalteam: "Hopelijk gaan dat mooie dagen worden."

Woningcorporatie Stadgenoot, eigenaar van de door een explosie getroffen flat in Osdorp, heeft op de eigen website een update gegeven over de huidige staat van het gebouw. Het grootste deel van de schade aan de flat is inmiddels hersteld door noodreparaties, waardoor bewoners wel weer naar huis kunnen. Toch kunnen de definitieve reparaties, zoals die van de brievenbussen, nog weken tot maanden duren. 

Bewoners kunnen nog niet bij hun brievenbus. "We gaan nieuwe (tijdelijke) brievenbussen plaatsen. Wanneer dit precies kan, is nog niet bekend. We pakken dit verder op. Ook samen met PostNL. Zodra er meer duidelijkheid is, informeren we de bewoners hierover", aldus Stadgenoot. 

Op veel plekken in het pand ligt ook nog glas en ander afval door de schade. De woningcorporatie zegt bezig te zijn met het schoonmaken en opruimen. 

Schade aan flat door explosie

Hoewel de ergste schade aan de woningen hersteld is door noodreparaties aan de voordeur, kozijnen en het glas, is nog niet alles opgeknapt. "In de komende weken tot maanden voeren wij het definitieve herstel uit", schrijft Stadgenoot. "Dit kan wat langer duren. Dat komt door de levertijd van materialen en doordat er bij een groot aantal woningen schade is. We doen er alles aan om dit herstel zo snel mogelijk uit te voeren. Zodra er meer bekend is over de planning, informeren we de bewoners daarover."

De bergingen onder het woongebouw zijn bereikbaar, maar de bergingen onder het bijgebouw waar de explosie heeft plaatsgevonden nog niet. Bewoners met vragen kunnen terecht bij Stadgenoot via 020-511 80 00.