Housefestival Music On, dat dit weekend zou plaatsvinden in Amsterdam, is kort voor de start afgelast. De organisatie van het festival meldt op Instagram dat de gemeente Amsterdam op het laatste moment de vergunning voor een tent op het terrein heeft ingetrokken.

De gemeente heeft bevestigd dat de vergunning voor de tent in eerste instantie was verleend, maar dat die uiteindelijk niet voldeed aan de veiligheidseisen. "Daardoor is het onmogelijk om de veiligheid van bezoekers, medewerkers en artiesten te garanderen", aldus de gemeente.

Er zijn nog gesprekken gevoerd over aanpassingen en extra veiligheidsmaatregelen maar de gemeente werd niet overtuigd.

"We hadden geen andere keuze dan te annuleren", schrijft de organisatie. "We hebben deze informatie vandaag pas ontvangen."

Op het festival zouden vandaag en morgen zo'n 20.000 bezoekers afkomen. Het terrein in het Meerpark in Amsterdam-Oost is afgesloten. De gemeente en de organisatie van het festival vragen bezoekers om niet naar de locatie te komen.

Net als in veel andere steden en dorpen oefent Hilversum in een wijkcentrum met een noodscenario voor het geval van een crisis of groot ongeluk, waarbij de stroom langdurig uitvalt en hulpdiensten onbereikbaar zijn.

De oefening in Hilversum, die afgelopen twee dagen plaatsvond, pakte realistisch uit omdat de stroom in het wijkcentrum 36 uur lang werd uitgeschakeld. De elektriciteit kwam van een noodaggregaat.

"We kijken hoe je jezelf kunt redden achter de voordeur", aldus Suzanne Mol van de gemeente Hilversum bij NH Nieuws. "Maar ook: hoe kun je je als buurt redden?"

Denk vooruit

De oefening maakt deel uit van de campagne Denk Vooruit. Eerder werd ook al een boekje verspreid waarin iedereen wordt opgeroepen om een noodpakket in huis te halen.

Nu worden er in 70 gemeenten verspreid over het land noodsteunpunten getest. Dat zijn wijk- of buurtcentra waar mensen snel terechtkunnen als de stroom uitvalt en alle andere verbindingen wegvallen.

"Waar je normaal gesproken zelf 112 belt, kan dat nu niet", legde Suzanne Mol uit in wijkcentrum De Geus in Hilversum. "Dan kom je naar een noodsteunpunt en kun je hier een melding doen. Wij zorgen er dan voor dat die melding wordt doorgegeven via radiocontact."

Lift met rook

Tijdens de oefening in het wijkcentrum werd een aantal noodsituaties nagespeeld. In het scenario van figurant Meinsma bijvoorbeeld zaten bewoners vast in een lift waar rook onder vandaan kwam. Medewerkers in het wijkcentrum 'schakelden' via een ouderwetse radioverbinding direct naar iemand die contact kon leggen met hulpdiensten, in dit geval de brandweer.

Roos Korste, een van de vrijwilligers achter de tafel in het wijkcentrum, werd vervolgens met het een na het andere 'noodscenario' geconfronteerd. Er was iemand die bang werd van berichten over supermarkten die geplunderd werden. Een ander maakte zich druk over de beschikbaarheid van een rolstoel. "Er was een man die echt ijzig ging doen omdat hij per direct een rolstoel voor zijn schoonmoeder wilde regelen", aldus Korste. "Dat maakt het juist realistisch. In een echte noodsituatie zal het ook nooit fijn of soepel lopen."

Van de trap gevallen

Volgens Mol konden bewoners ook bij het noodsteunpunt terecht voor minder urgente zaken: "Het kan gaan om iemand die van de trap is gevallen. Of medicijnen die niet meer gekoeld kunnen worden. Maar ook simpele dingen die de buurt misschien zelf kan oplossen, zoals een kat in een boom."

Studenten van de Hogeschool Utrecht deden de 'debriefing' en vingen alle bezoekers na de proef op om te kijken wat er goed ging en wat er beter kon.

Zelf meer doen

Een van de mensen die daar zijn verhaal deden, was wijkbewoner Willem Kralen. Hij kwam binnen bij het steunpunt met een scenario waarbij er rook hing in zijn flat, precies op de vluchtroute naar buiten. Het noodsteunpunt pakte het verhaal goed op, aldus Kralen. Maar hij realiseerde zich ook dat hij zélf meer had moeten doen.

"Het deed me beseffen dat de voorbereiding tijdens een stroomuitval bij mensen thuis nog niet is wat het moet zijn. En dat geldt ook voor mijzelf", zei Kralen. "Je denkt dat je het met een paar flessen water wel redt. Maar als de stroom echt uitvalt heb je meer nodig dan alleen zes flessen water. Je moet echt een checklist hebben voor je eigen huis."

De komende tijd worden ook in 69 andere gemeenten soortgelijke proeven gedaan met noodsteunpunten. Op basis van alle ervaringen moet er een écht net van steunpunten komen. Wanneer dat het geval is, is nog onbekend.

We hebben al verschillende industrieën zien verdwijnen in Nederland. De auto-industrie is er niet meer en ook de textielindustrie is ten onder gegaan. Nu er opnieuw een papierfabriek failliet is verklaard, rijst de vraag of de papierindustrie de volgende in dat rijtje is.

In tien jaar tijd sloot één op de drie papierfabrieken de deuren. Deze week was de beurt aan papierfabriek Coldenhove in Eerbeek.

Volgens vakbond CNV deden onder meer de energieprijzen en importtarieven van de VS het bedrijf de das om. Ook de oorlog in Iran, waardoor grondstoffen niet op tijd konden komen, speelde mee. Het Gelderse bedrijf heeft 365 jaar bestaan en telt zo'n 110 medewerkers.

'Papierdorp'

Het dorp Eerbeek staat bekend als papierdorp omdat er van oudsher veel papierfabrieken zijn gevestigd. Die ontwikkeling hangt samen met de ligging van het dorp: het schone stromende water afkomstig van de Veluwe bood vroeger de omstandigheden die nodig waren voor het maken van papier.

Eerbeek groeide daardoor uit tot een belangrijk centrum van de papierindustrie. Drie jaar geleden ging in Eerbeek een andere papierfabriek al failliet: De Hoop, in handen van het Finse Stora Enso. Dat 350 jaar oude bedrijf kreeg geen doorstart.

Het is nog onduidelijk of de medewerkers van Coldenhove allemaal ontslag krijgen of dat een deel kan blijven doorwerken. Curator Bavo König is op zoek naar een overnamepartner.

Alles ligt nu stil in de fabriek van Coldenhove. "Het idee dat het stil blijft staan, doet wel zeer", zegt Mark Bouwmeester. Hij werkt als machinevoerder van de papiermachine. Hij is praktisch opgegroeid in de papierfabriek. Zijn overgrootvader is er begonnen, daarna volgden zijn opa en oma, zijn vader en zelfs zijn zoon heeft stage gelopen in het bedrijf. Maar of die daar nog zal kunnen werken, is de vraag.

"Als je mij tien jaar geleden had gevraagd of dit eraan zat te komen, dan had ik niet durven zeggen dat een bedrijf dat 350 jaar bestaat, zou ophouden te bestaan", zegt Bouwmeester.

Maar de laatste jaren ontstond toch een somber beeld. Tijdens corona zag Bouwmeester al dat het minder werd. En tijdens de energiecrisis merkte hij ook dat het achteruitging.

Crisisbranche

"Zo'n faillissement is altijd ernstig, al verrast het mij niet", zegt Albert Jan Swart, sector-econoom bij ABN Amro. "De papiermarkt is een moeilijke markt. Maar het product is nog altijd heel relevant. Behalve voor drukwerk wordt het ook gebruikt voor verpakkingen, het is goed te recyclen. Het zou mooi zijn als dat soort bedrijvigheid blijft behouden."

"Het wordt tijd dat Den Haag ingrijpt", zegt Maayke Kasper van vakbond CNV. "In het buitenland kan er veel goedkoper worden geproduceerd dankzij subsidies. Daar komen een vol stroomnet, ingewikkelde en tijdrovende vergunningstrajecten en onzekere CO2-heffingen nog bij."

Ruimte op het elektriciteitsnet

Het is de vraag of er overheidssteun komt. In december presenteerde oud-ASML topman Peter Wennink zijn advies om de Nederlandse economie toekomstbestendig en weerbaarder te maken, op verzoek van minister Karremans. Volgens Wennink zullen fabrieken in energie-intensieve industrieën, waaronder de papierbranche, sluiten of verhuizen.

Dat hoeft volgens hem niet per se slecht te zijn. Stoppen zulke bedrijven, dan komen er bijvoorbeeld arbeidskrachten en ruimte op het elektriciteitsnet vrij, zegt Wennink. Bovendien zijn de strategische gevolgen van die veranderingen - zoals voor onze veiligheid - beperkt.

"Ik denk wel dat er plek kan zijn voor de papierindustrie in Nederland, met innovatie en duurzaamheid", zegt machinevoerder Bouwmeester. Hij zou het fijn vinden als dat ook ondersteund wordt. "Dit soort bedrijven vergen heel veel energie. Dan ben je vaak al risicovol." Daarom moet er volgens hem ook iets aan de prijzen worden gedaan.

De hoop dat het bedrijf nog een doorstart kan maken, is bij Bouwmeester nog niet vervlogen.

"Papier is helemaal verweven in Eerbeek, hier hebben we al generaties papierfabrieken staan. We hebben een goede curator die een aantal kandidaten heeft gesproken. Hopelijk wil een van die partijen deze mooie fabriek overnemen."

Twee toeristen, onder wie een 21-jarige Nederlander, zijn naar Panama gereisd terwijl ze de mazelen hadden. Daarover schrijven Panamese media. De Nederlandse toerist zou via buurland Costa Rica bij de kustplaats Bocas del Toro het land zijn ingekomen.

De man vertoonde symptomen die overeenkwamen met mazelen, waaronder koorts, huiduitslag en hoesten. Hij werd kort na aankomst in Panama behandeld in een privékliniek, waar bleek dat hij inderdaad besmet was. Hij staat nog onder medisch toezicht.

Het Midden-Amerikaanse land doet onderzoek naar de twee gevallen, het gaat naast de Nederlander naar verluidt om een Zwitserse vrouw. Risico's voor de volksgezondheid zijn er momenteel niet, maar de autoriteiten in Panama nemen de zaak hoog op om verdere verspreiding te voorkomen. Daarom zijn verschillende maatregelen genomen: zoals een bron- en contactonderzoek.

De man zou voor Costa Rica ook Guatemala, El Salvador en Nicaragua hebben bezocht. In het land zijn volgens Panamese media sinds 1995 geen lokale gevallen van mazelen meer gemeld.

Minister-president Jetten is in het Caribisch gebied voor een werkbezoek. Tot en met 14 mei zal hij Sint-Maarten, Saba, Sint-Eustatius, Bonaire, Aruba en Curaçao bezoeken.

Het is het eerste bezoek van Jetten aan de zes Caribische eilanden als minister-president en het zal in het teken staan van gesprekken over 'weerbaarheid, veiligheid en duurzaamheid'.

Andere koers

In januari presenteerde Jetten een coalitieakkoord waarin het Caribisch gebied nadrukkelijk op de agenda wordt gezet. De erkenning dat Bonaire, Sint-Eustatius en Saba onder volwaardige Nederlandse normen van bestaanszekerheid moeten vallen wijst op een nieuwe koers.

Dat is volgens adviseurs hoognodig: in april verscheen een rapport van de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) met de conclusie dat Caribische Nederlanders achtergesteld worden ten opzichte van Europese Nederlanders.

Er bestaat in Caribisch Nederland bijvoorbeeld geen werkloosheidsuitkeringen of kindgebonden budget, en meerdere middelbare scholen voldoen niet aan de basiskwaliteit. Een op de drie inwoners van de eilanden leeft in armoede.

De coalitie wil een structurele investering van 30 miljoen euro voor het sociaal minimum. Dat is niet meer geld dan in het verleden, maar het wordt nu wel aan concrete doelen gekoppeld.

Speciale gemeenten

Aruba, Curaçao en Sint-Maarten zijn autonome landen binnen het koninkrijk met een eigen regering en parlement. De eilanden zijn zelf verantwoordelijk voor hun sociaal beleid, zoals minimumloon en uitkeringen. Nederland kan daar wel afspraken over maken en ondersteuning in bieden.

Bonaire, Saba en Sint-Eustatius zijn sinds 2010 bijzondere gemeenten van Nederland. De inwoners van deze eilanden hebben dus dezelfde rechten en plichten als Europese Nederlanders. Het kabinet in Den Haag is verantwoordelijk voor de wetgeving, sociale zekerheid en bestaanszekerheid op de drie eilanden.

De premier begint zijn bezoek vandaag op Sint-Maarten, waar hij spreekt met de bevolking over onder meer bestuur en samenwerking bij rampen en crises. Morgen reist Jetten door naar Saba.

Bij een woningbrand in Geldrop is vanochtend de 37-jarige bewoner om het leven gekomen.

Omwonenden belden vanochtend de brandweer toen zij een rookmelder hoorden afgaan, meldt Omroep Brabant. Toen de brandweer en ambulance aankwamen, troffen zij de overleden bewoner aan in het huis in de Van Erpstraat.

Er werd nog geprobeerd om de man te reanimeren, maar de hulp mocht niet meer baten.

Over de oorzaak van de brand in Geldrop is nog niets bekend. De politie stelt een onderzoek in.

Het Amerikaanse leger heeft in de Stille Oceaan opnieuw een boot gebombardeerd omdat die drugs zou vervoeren. Van de drie opvarenden zijn daarbij volgens Amerikaanse media twee mensen gedood; de overlevende werd aan zijn lot overgelaten.

De Amerikaanse strijdkrachten claimen dat het ging om een drugsboot en dat de slachtoffers terroristen waren. Zoals gebruikelijk heeft de VS luchtbeelden van de aanval gedeeld. Volgens The New York Times gaat het om de derde aanval in vijf dagen tijd.

De kustwacht is ingeschakeld voor een zoek- en reddingsactie. Volgens de strijdkrachten voer de boot op een bekende smokkelroute en werd die gebruikt door een als terroristisch aangemerkte organisatie.

De Amerikaanse aanvallen op vermeende drugsboten begonnen in september. De meeste aanvallen zijn in het Caribisch gebied, maar ook in de Stille Oceaan heeft de VS boten onder vuur genomen. In totaal werden al bijna 200 opvarenden gedood.

Het Amerikaanse leger heeft nooit bewijs geleverd dat ze drugs vervoerden. Critici stellen dat de aanvallen in strijd zijn met het internationaal recht.

In de Amerikaanse staat Florida zijn vier mannen veroordeeld voor hun rol bij de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse. In de nacht van 7 juli 2021 werd Moïse door twintig gewapende mannen doodgeschoten in zijn slaapkamer in de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince. Zijn vrouw Martine Moïse raakte gewond.

De vier veroordeelden zijn de Colombiaanse oud-FBI-informant Arcangel Pretel Ortiz, die permanent in de VS verblijft; de Venezolaans-Amerikaanse eigenaar van een beveiligingsbedrijf Antonio Intriago; de Haïtiaans-Amerikaanse klusjesman James Solages en de Ecuadoriaans-Amerikaanse Walter Veintemilla.

Volgens de aanklagers huurden de vier twintig Colombiaanse oud-soldaten in en voorzagen hen van geld, wapens, munitie en kogelwerende vesten om de president te vermoorden. Het plan om Moïse om te brengen zou in Florida door de vier zijn bedacht.

De mannen wilden Moïse laten verdwijnen om een eigen president naar voren te schuiven en zichzelf te verrijken met behulp van een nieuwe regering, aldus de aanklagers.

Ortiz, Intriago, Solages en Veintemilla zijn door een jury schuldig bevonden en kunnen een levenslange gevangenisstraf krijgen. Er is nog een vijfde verdachte, de Haïtiaans-Amerikaanse Christian Sanon. Die zal vanwege gezondheidsredenen op een later moment terechtstaan.

'Wilden alleen arrestatiebevel uitvoeren'

Volgens de advocaten van de vier heeft de Amerikaanse overheid onbetrouwbaar bewijs gebruikt uit Haïti, schrijven Amerikaanse media. Ook zouden de verdachten alleen van plan zijn geweest om een arrestatiebevel uit te voeren tegen Moïse, omdat hij zijn ambtstermijn zou hebben overschreden.

Daarnaast beweren de mannen dat Moïse al was gedood door zijn eigen beveiliging en overheidsfunctionarissen toen de twintig Colombianen aankwamen bij de woning van de president.

Veel bendegeweld na moord

Na de moord op Moïse namen criminele bendes de controle over een groot deel van Port-au-Prince over. Dit ging gepaard met grof geweld. Sinds 2021 zijn in Haïti ruim 20.000 mensen door bendegeweld om het leven gekomen, en zijn ruim een miljoen burgers op de vlucht geslagen.

Een internationale VN-troepenmacht helpt het Haïtiaanse leger bij het herstel van de orde in het land. De hoofdstad is grotendeels onder controle gebracht, maar verspreid over het land zijn er nog altijd honderden bendes actief

Vanaf komend seizoen zijn voor klanten van Ziggo alle voetbalwedstrijden in de eredivisie live te zien, zonder dat daarvoor een extra pakket nodig is. Ziggo voegt per 1 juli extra zenders toe aan alle digitale tv-pakketten, maar de prijs van een abonnement gaat wel omhoog.

Ook de wedstrijden in de eredivisie vrouwen, de eerste divisie, de KNVB Beker en wedstrijden van Jong Oranje zijn via de zenders die worden toegevoegd te bekijken. Het gaat om ESPN-2, 3 en 4.

Het is voor het eerst in dertig jaar dat voetbal op deze manier toegankelijk wordt. "Voetbal verenigt ons allemaal", zegt directeur Consumentenmarkt Robin Kroes van VodafoneZiggo over het besluit. "De sport is onderdeel van onze cultuur en hoort bij elke generatie en in iedere huiskamer."

Korting voor abonnees

De prijs voor een Ziggo-abonnement stijgt wel, met 2,50 euro per maand. Voetbalkijkers die nu al betaald naar ESPN kijken, krijgen korting op hun pakket en kunnen voetbal kijken in een betere beeldkwaliteit en via streams.

De NOS zendt in ieder geval volgend seizoen nog samenvattingen uit van de eredivisiewedstrijden van de mannen en de vrouwen.

In Rusland is de jaarlijkse Dag van de Overwinning begonnen, de herdenking van de overwinning van de Sovjet-Unie op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Op het Rode Plein in Moskou is de traditionele militaire parade gehouden, al zag die er dit jaar anders uit dan gebruikelijk.

Normaal rijden er tijdens de optocht tientallen tanks en andere zware militaire voertuigen over het Rode Plein, maar de parade was dit jaar kleiner opgezet vanwege de oorlog in Oekraïne. Wel houdt de Russische president Poetin zijn gebruikelijke toespraak.

Vanwege de feestdag geldt sinds vandaag een tijdelijk staakt-het-vuren tussen Rusland en Oekraïne, na bemiddeling van de Verenigde Staten. Rusland had eerder zelf al een bestand aangekondigd, speciaal voor die viering van de Dag van de Overwinning. Later bemoeide de Amerikaanse president Trump zich ermee dat het bestand langer moest duren.

De Oekraïense president Zelensky haalde deze week fel uit naar Poetin en beschuldigde hem van "puur cynisme", nadat Rusland opnieuw dodelijke aanvallen had uitgevoerd in Oekraïne terwijl er juist een staakt-het-vuren was aangekondigd.

Volgens Zelensky draaide het Russische voorstel voor een bestand niet om vrede of een oplossing voor de oorlog, maar vooral om eigenbelang: het veilig laten verlopen van de militaire parade in Moskou.

Daarom wilde de Oekraïense president in eerste instantie alleen instemmen met een bestand dat eerder zou ingaan, zodat het niet uitsluitend om de Russische parade zou draaien. Uiteindelijk geldt het staakt-het-vuren nu tot en met maandag. Zowel Rusland als Oekraïne stemden daarmee in.

Tijdens het bestand zullen beide landen duizend gevangenen met elkaar uitwisselen. Wanneer en hoe dat precies zal gebeuren, is nog niet duidelijk.

Geschiedenis Dag van de Overwinning

De Dag van de Overwinning op 9 mei is een van de belangrijkste nationale feestdagen in Rusland. Op die dag wordt herdacht dat nazi-Duitsland in 1945 capituleerde voor de Sovjet-Unie. De Sovjet-Unie verloor tijdens de Tweede Wereldoorlog vele miljoenen soldaten en burgers, meer dan welk land dan ook, waardoor de overwinning een enorme historische en emotionele betekenis kreeg.

In het huidige Rusland wordt die overwinning vaak gepresenteerd als een Russische triomf, met grote militaire parades en vaderlandslievende herdenkingen. Maar destijds maakten ook burgers van andere Sovjetrepublieken, zoals Oekraïne, deel uit van het Rode Leger. Ook onder de andere etniciteiten vielen miljoenen slachtoffers.

Het Israëlische leger neemt stukje bij beetje meer grondgebied in de Gazastrook in. De zogenoemde 'gele lijn' die werd afgesproken in het vredesplan van Trump verschuift verder naar het Westen en sinds kort is er nog een andere grenslijn bij gekomen: de oranje lijn. Hierdoor is een nieuw schemergebied ontstaan, waarbinnen het voor Gazanen gevaarlijk blijkt.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Verslaggever Zainab Hammoud onderzocht voor Nieuwsuur wat de nieuwe grenslijnen in Gaza betekenen voor de mensen die daar wonen. In de podcast vertelt ze onder meer over een vijfjarig meisje dat door een kogel in haar hoofd werd geraakt terwijl ze thuis lag te slapen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

In meerdere landen zijn gezondheidsinstanties bezig passagiers op te sporen die aan boord zijn geweest van het cruiseschip Hondius. Mogelijk zijn ze in aanraking gekomen met de dodelijke Andesvariant van het hantavirus. Tot nu toe zijn er drie mensen overleden en zijn er enkele mensen positief getest op de variant die in 20 tot 35 procent van de gevallen tot overlijden leidt.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) benadrukt dat er geen risico is op een covidachtige pandemie, omdat het virus zich veel minder makkelijk verspreidt dan covid. Maar het is wel goed mogelijk dat er meer gevallen opduiken: het virus heeft een incubatietijd van meerdere weken. Iemand kan het virus dus weken bij zich dragen voordat hij ziek wordt.

Experts zien weinig risico, maar vinden de manier waarop gezondheidsinstanties op de uitbraak reageren wel "bijzonder chaotisch", zegt een deskundige tegen de BBC.

Tijdlijn van de uitbraak

Het traceren van de passagiers is ingewikkeld. Op het cruiseschip zaten passagiers en bemanningsleden uit 28 landen, en een deel is van boord gegaan. De WHO staat inmiddels in contact met zeker twaalf landen. Wat gebeurt daar?

Nederland

Zestien mensen op de Hondius waren Nederlanders: elf passagiers en vijf bemanningsleden.

Naast het Nederlandse stel dat is overleden werd ook een Nederlandse stewardess ziek. Zij was in contact geweest met de vrouw van het stel. Ze werd naar het Amsterdam UMC gebracht, maar bleek het hantavirus toch niet te hebben.

Van de drie patiënten die vanaf het cruiseschip zijn geëvacueerd zijn er twee naar Nederland gebracht, een Nederlander en een Brit, ze werden opgenomen in het Leidse LUMC en het Nijmeegse Radboudumc en bleken inderdaad het hantavirus te hebben.

Alle Nederlanders die nog op het schip zitten worden gerepatrieerd en moeten zes weken in thuisquarantaine, heeft de regering laten weten.

Argentinië

Het land waar de uitbraak mogelijk is begonnen, maar zeker is dat niet, want het Nederlandse echtpaar bezocht ook Chili en Uruguay. De Argentijnse autoriteiten doen onderzoek.

VS

De gezondheidsautoriteiten in vijf Amerikaanse staten monitoren ex-passagiers van de Hondius: twee in Georgia, twee in Texas, één in Arizona, één in Virginia en een onbekend aantal in Californië.

Canada

Canada houdt drie mensen in de gaten die mogelijk in contact zijn gekomen met het virus. Het gaat om twee ex-passagiers en een persoon die mogelijk contact had met iemand die klachten had.

VK

Een aantal Britse passagiers ging van boord op Sint-Helena. Drie zijn positief getest op het virus. Een van hen was al eerder van boord gegaan op het afgelegen eiland Tristan da Cunha. De twee anderen zijn naar ziekenhuizen in Nederland en Zuid-Afrika gebracht.

Vier Britten die nog op Sint-Helena zijn hebben geen symptomen maar staan in contact met de gezondheidsautoriteiten. Twee andere ex-passagiers zitten vrijwillig in thuisisolatie.

De ruim twintig Britse passagiers die nog op het schip zijn moeten 45 dagen in quarantaine als ze eenmaal terug zijn in het VK, meldt het Britse ministerie van Gezondheid.

België

Aan boord zijn ook twee Belgische passagiers. Zij worden na repatriëring overgebracht naar het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA), heeft het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigd.

Frankrijk

Het Franse gezondheidsministerie heeft acht Fransen geïdentificeerd die contact hebben gehad met de Nederlandse die is overleden aan het hantavirus. Een van hen vertoonde milde symptomen, er is nog geen uitsluitsel of het om een besmetting met het virus gaat. De andere zeven Fransen kregen het aanbod zich te laten testen en in isolatie te gaan.

Duitsland

Een van de overleden passagiers was een Duitse. Haar lichaam is nog steeds aan boord van het schip. Daarnaast is een van de geëvacueerde patiënten, een 65-jarige Duitse passagier, naar een ziekenhuis in Düsseldorf gebracht.

Filipijnen

Van de bemanningsleden van de Hondius hebben er 38 de Filipijnse nationaliteit. Er zijn geen meldingen van besmettingen met het hantavirus in het land, en de autoriteiten zeggen dat het risico daarop "extreem laag" is.

Denemarken

Een Deen die vorige maand op het cruiseschip zat, is niet ziek en heeft ook geen symptomen. De persoon is wel in thuisquarantaine gegaan, meldt de Deense gezondheidsinstantie STPS.

Ook een andere Deen die met een vliegtuig reisde waarin ook een besmette persoon zat testte negatief.

Spanje

Spanje maakt zich op voor de aankomst van het cruiseschip bij Tenerife. Het zal daar dit weekend aanmeren bij een volledig afgesloten, geïsoleerde plek. Vandaaruit zullen passagiers worden opgehaald. Alle mensen aan boord worden medisch onderzocht voordat ze verder mogen reizen.

Op de Canarische Eilanden zit niet iedereen op het schip te wachten. De president van het plaatselijke bestuur heeft gezegd dat hij niet wil dat de Hondius aanlegt. Maar sommige bewoners vinden het belangrijk dat de mensen aan boord hulp krijgen.

Zwitserland

Een Zwitserse man die de Hondius verliet op Sint-Helena, ontwikkelde later symptomen en werd op 6 mei positief getest op het virus. Hij is opgenomen in een ziekenhuis in Zürich.

Het aantal jongens met problematisch gedrag dat beïnvloed is door de manosphere neemt toe. Dat zien forensische instellingen die jongens en jongvolwassenen met grensoverschrijdend gedrag behandelen.

De grootste instelling voor ambulante forensische geestelijke gezondheidszorg van het land, de Waag, schat dat driekwart van de jongens die zij behandelen voor grensoverschrijdend gedrag in aanraking is gekomen met de manosphere. Jaarlijks worden bij de instelling 800 jongens voor deze problematiek behandeld.

Behandelaars maken zich zorgen en merken dat het moeilijk is om met sommige jongeren in contact te komen, omdat invloed vanuit de manosphere soms leidt tot wantrouwen jegens vrouwelijke hulpverleners.

Wat is de manosphere?

Een verzameling vrouwonvriendelijke sites, blogs en socialemedia-accounts van mannen die machogedrag, antifeministische, vrouwonvriendelijke en seksistische opvattingen promoten. Zij trekken traditioneel mannelijke waarden tot in het extreme door en geven vrouwen en feministen de schuld van allerlei problemen in de samenleving. Vaak wordt wrok of zelfs haat en geweld tegen vrouwen en meisjes aangemoedigd.

De laatste jaren zijn op sociale media allerlei video's te vinden van mannen die machogedrag aanmoedigen en vrouwonvriendelijk gedrag stimuleren. Het bekendste voorbeeld is de Amerikaans-Britse influencer Andrew Tate, maar er zijn vele anderen. De manosphere kwam twee maanden geleden extra in de spotlights te staan door een documentaire van de Britse documentairemaker Louis Theroux. Ook in de geroemde Netflix-serie Adolescence komt het thema aan bod.

"Zo'n 40 procent van deze groep is zo beïnvloed door de manosphere dat het gezien kan worden als een risicofactor. Dit betekent dat ze mede door deze beïnvloeding grensoverschrijdend gedrag vertonen of de dreiging daartoe groot is", vertelt Larissa Hoogsteder, directeur behandelzaken bij de Waag en hoogleraar forensische orthopedagogische diagnostiek en behandeling aan de Universiteit van Amsterdam.

"De mate van beïnvloeding verschilt sterk", zegt Hoogsteder. "Soms biedt de manosphere houvast, bijvoorbeeld rond geld verdienen, maar steeds vaker gaat het om vrouwonvriendelijke opvattingen en het aanmoedigen van machogedrag."

Volgens haar zijn deze jongens extra vatbaar: ze zijn gevoelig voor beloning, willen ergens bij horen, handelen impulsief en laten zich makkelijk beïnvloeden. De beïnvloeding loopt vaak via platforms als Telegram en Reddit.

Het gedrag van de jongens kan tot verschillende misdrijven leiden: zo ziet de Waag een grote toename aan zaken rondom seksuele afpersing (sextortion), maar ook aan gewelds- en vermogensdelicten. "De misdrijven worden mede onder invloed van de manosphere gepleegd", aldus Hoogsteder.

Minerva Ishak is klinisch psycholoog bij Transfore, aanbieder van forensische zorg. Ze is gespecialiseerd in extremisme en radicalisering en ook zij maakt zich zorgen. "De manosphere is een complex probleem, we zien nu nog maar het topje van de ijsberg."

Traumatische ervaringen

Ook forensische instelling Fivoor ziet meer jongeren die te maken hebben met de manosphere en deelt de zorgen. "De beïnvloeding begint al op jonge leeftijd, als mensen in aanraking komen met de online wereld", zegt psychiater en directeur patiëntenzorg Rosalind van der Lem. "Het internet werkt als echokamer, opvattingen worden versterkt en niet genuanceerd", aldus Ishak.

De jongens met problematisch gedrag die beïnvloed raken door de manosphere zijn volgens Hoogsteder te verdelen in grofweg twee groepen. "Het gaat om een brede, maar kwetsbare groep jongens. Boosheid richting de samenleving en een negatief zelfbeeld spelen vaak een rol. De eerste groep bestaat uit jongens bij wie al meerdere risicofactoren spelen. Zij hebben vaak moeite met emotieregulatie, kampen met ontwikkelingsproblemen en hebben regelmatig ingrijpende of traumatische ervaringen meegemaakt."

De tweede groep bestaat uit jongens die sociaal geïsoleerd zijn. "Over deze groep maken we ons de meeste zorgen", zegt Hoogsteder. Het gaat om een relatief kleine, maar groeiende groep, vaak met kenmerken binnen het autismespectrum. Zij hebben behoefte aan verbinding en intimiteit, maar zijn tegelijk kwetsbaar voor beïnvloeding. Onder invloed van de manosphere kunnen vrouwonvriendelijke en soms ook radicale denkbeelden ontstaan. "Het is moeilijk om deze denkbeelden bij hen te doorbreken."

"De wereld heeft zich verplaatst van buiten naar een online wereld", zegt psychiater Van der Lem van Fivoor. "Nu zien we dat wat online plaatsvindt, ook naar de buitenwereld schuift. Dat is zeer zorgwekkend."

De geestelijke gezondheidszorg loopt achter als het gaat om de manosphere, vervolgt ze. "Het is voor ons relatief nieuw. Daarom zijn behandelaren aan het bijleren. Zo volgen ze bepaalde influencers om deze online wereld beter te leren kennen. Ook werken we aan een screeningslijst voor behandelaren waarmee gerichter gevraagd kan worden naar radicale gedachten."

Als er eenmaal een vertrouwensband is, willen jongeren wel vertellen over hun online ervaringen, ervaart Van der Lem. Nieuwsgierig zijn naar wat de jongeren bezighoudt is belangrijk. Soms wordt gevraagd aan jongeren of er meegekeken mag worden met de video's die zij zien.

Niet polariseren

Verder kijken zorginstellingen naar mogelijkheden om scherper te rapporteren. "In een aanmelding wordt nu nog zelden geschreven dat de problematiek is veroorzaakt door de manosphere", zegt Larissa Hoogsteder van de Waag. "We willen dat in dossiers meer structureel wordt vastgelegd dat de manosphere een rol speelt."

"Waar we voor moeten waken is dat we niet gaan polariseren. We hebben de neiging om er wat van te vinden en dat kan er juist voor zorgen dat de problematiek niet kan verminderen."

Psycholoog Ishak denkt dat de kennis uit de GGZ ook buiten de behandelkamer kan worden ingezet, bijvoorbeeld op scholen of online.

Goedemorgen! In Hongarije wordt Peter Magyar geïnstalleerd als de nieuwe premier, en in Moskou wordt de overwinning op nazi-Duitsland gevierd met de traditionele parade.

Eerst het weer: de dag begint vrij zonnig. Later vanochtend en vooral vanmiddag ontstaan ook stapelwolken, de meeste in het noorden en noordoosten. Het blijft vrijwel overal droog bij maxima tussen 18 en 21 graden en een matige noordoostelijke wind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

De Duitse vrouw van 65 die aan boord van de Hondius overleed, had het hantavirus. Daarmee komt het aantal bevestigde besmettingen van het virus op zes, meldt de Wereldgezondheidsorganisatie aan persbureau ANP. Er zijn nog twee vermoedelijke besmettingen.

Het gaat om de Andesvariant, die kan worden overgedragen van mens op mens. Eerder overleed een Nederlands echtpaar dat aan boord was van het schip. Bij een van hen is het hantavirus vastgesteld. Vier patiënten liggen nog steeds in het ziekenhuis.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Het was volgens de Spaanse regering de grootste drugsvangst ooit: uit een schip bij de Canarische Eilanden werd 30.215 kilo cocaïne gehaald. Eenmaal op land, werden de 1279 pakketten drugs getoond:

Fijne zaterdag!

Het festival Music On dat dit weekend zou worden gehouden bij sportpark Middenmeer in Oost is op het laatste moment afgelast. De organisatie laat weten dat de gemeente een uur voor de start van het festival de vergunning heeft ingetrokken. Volgens de gemeente heeft de Omgevingsdienst een negatief advies gegeven over de tentconstructies.

Het housefestival zou om 12.00 uur van start gaan op het sportpark. Het festival zou twee dagen duren, maar gaat nu helemaal niet door. "Vanmorgen heeft de gemeente Amsterdam onze vergunning voor het festival ingetrokken. We hadden geen andere keus dan het festival te annuleren", zo laat de organisatie weten. 

Het festival was al een tijd uitverkocht. De organisatie roept feestgangers op om niet naar het festivalterrein te komen. "U krijgt geen toegang." In de Watergraafsmeer zijn matrixborden geplaatst waarop te lezen staat dat het festival is afgelast. 

"We zijn geschokt en diep teleurgesteld door deze uitkomst", laat de organisatie in een reactie weten. "We hebben dit nieuws pas eerder vandaag ontvangen en zijn momenteel bezig met het verzamelen van meer informatie." Over vervolgstappen hoopt de organisatie later meer te kunnen vertellen. 

Tent op festivalterrein

De gemeente laat weten dat de vergunning die in eerste instantie toegekend was, is ingetrokken vanwege een negatief advies van de Omgevingsdienst over de tentconstructies. "Daardoor is het onmogelijk om de veiligheid van bezoekers, medewerkers en artiesten te garanderen."

De organisatie is in gesprek gegaan over het nemen van extra maatregelen om de veiligheid van bezoekers te vergroten, maar de omgevingsdienst blijft bij hun negatieve advies. "Een dergelijk negatief advies kan niet worden genegeerd in het belang van de veiligheid van de bezoekers. Daarom ziet de gemeente geen mogelijkheid om het evenement door te laten gaan."

De gemeente noemt de last minute afzegging vervelend en begrijpt dat het een domper is voor bezoekers en de organisatie. Ook roept de gemeente op om niet naar het sportpark te komen, 

Een enorme rookwolk, meerdere NL-Alerts en veel stankoverlast. Het waren de gevolgen van een grote brand op een vrachtschip in het Westelijk Havengebied een jaar geleden. Hoe verliep het blussen en waarom duurde dat zo lang? Een jaar later blikken we terug met de hulpverleners van de brandweer en Port of Amsterdam, die bij de brandbestrijding betrokken waren: "Persoonlijk was het best wel intens."

Het is vijf uur in de middag als er op 15 mei 2025 brand uitbreekt in een vrachtschip in het Westelijk Havengebied. Het schip ligt vol met schroot en een flinke rookwolk trekt over een groot deel van de stad. Het is een brand die de stad en de brandweer 24 uur lang in zijn greep zal houden. 

Zoals altijd bij branden in het Westelijke Havengebied waren brandweermensen van de Gezamenlijke Brandweer Amsterdam, die een kazerne in het gebied zelf heeft, als eerst ter plaatse. Bevelvoerder Jeroen zat bij de eerste ploeg. "Het was pittig", vertelt hij.

De brandweer had verschillende uitdagingen. Het grootste probleem was dat het niet duidelijk is waar de brandhaard zat. "We kregen op elke plek weer een andere hotspot te zien met onze warmtebeeldcamera", zegt de bevelvoerder. "Hij zat door het hele ruim."

Droneteam

In het schip lag schroot. Het was de bedoeling dat een kraan van het bedrijf waar het schip aangemeerd lag, het schroot dat het hardst brandde eruit zou halen. Om te zien waar dat schroot zich wel bevond, kwam er een droneteam uit Rotterdam. De drone was ook uitgerust met een warmtebeeldcamera, die beter zicht had. 

"De kraanmachinist moest zo snel mogelijk bij die hotspot proberen te komen", zegt Raymond Pikee, teamleider bij de Gezamenlijke Brandweer Amsterdam. "Want als die weg is, wordt de rest van het metaal natuurlijk ook niet aangestraald. Dus als hij weet waar hij moet grijpen, ja, dat is kostbare tijd."

Vanaf het water werd door brandweerblusboot Jan van der Heijden en twee patrouilleboten van Port of Amsterdam geblust. "We kregen door middel van dronebeelden en informatie van de wal te horen in welk ruim we het water moesten gooien", vertelt Tobias, schipper van de brandweerblusboot. 

"Persoonlijk was het best wel intens", zegt havenbeambte Kelvin van Port of Amsterdam, die acht uur lang bij het vrachtschip lag om te blussen. "Wij hebben hele grote motoren onder ons staan die eigenlijk continu vol aan het draaien was. Dat geeft gewoon een hoop herrie in de stuurhut. Je kon je oordoppen niet in doen, want je hebt communicatie in de stuurhut via de C2000 met de brandweer. Die moet je ook gewoon goed horen."

Schip blijft drijven

De brandweer probeerde ook te voorkomen dat het schip zou zinken door het vele bluswater, of doordat het schip uit balans zou raken omdat er teveel schroot op bepaalde plekken weggehaald was. Het vrachtschip bleef uiteindelijk drijven en werd in de avond van de volgende dag geblust. 

"Als dan blijkt dat de brandhaard veel dieper zit en het bedrijf is heel lang bezig om het leeg te halen... dan hebben wij alles gedaan op dat moment wat we konden", zegt bevelvoerder Jeroen. "En dat geeft mij wel weer een goed gevoel." Schipper Tobias: "Dit is wel de reden dat ik vrijwilliger ben op de boot. Omdat ik het heel leuk vind en het ook fijn is dat je wat goeds doet bij dit soort rampen."

Bij een schrootbedrijf aan de Kwadrantweg in het Westelijk Havengebied is vannacht een grote brand ontstaan in een berg metaalafval. Daarbij komt veel rook vrij. De veiligheidsregio meldde iets na 08.00 uur dat de brand 'beheersbaar' lijkt, maar dat de bluswerkzaamheden waarschijnlijk nog wel de hele dag zullen duren.  

Rond 02.00 uur brak de brand bij het bedrijf uit, de brandweer is in groten getale aanwezig om de brand te bestrijden. Bij de brand waren flinke explosies te zien en te horen.

Een grote rookwolk trekt vanuit het havengebied richting het noordwesten. "De meldkamer krijgt veel telefoontjes over brandlucht", aldus de veiligheidsregio vanochtend vroeg. Hoewel er in de directe omgeving geen woningen staan, wordt mensen in de omgeving geadviseerd ramen en deuren gesloten te houden en de mechanische ventilatie uit te zetten.

Tijdelijk weer oplaaien

Het schroot wordt met machines uit elkaar getrokken om de brand beter te kunnen bestrijden. Daardoor kunnen vuur en rook tijdelijk weer oplaaien. Ook kan er nog rook- en stankoverlast zijn in de omgeving.

Meetploegen hebben metingen gedaan in de omgeving van de brand. Daarbij zijn geen verhoogde waarden gemeten van gevaarlijke stoffen. Hoe het vuur kon ontstaan is nog onduidelijk. Voor zover bekend zijn er geen gewonden gevallen.

De rechter heeft een streep gezet door de knip tijdens spitsuren op de Laan van Vlaanderen in Nieuw-West. De gemeente plakt daarom alle borden af en de boetes die sinds 1 mei zijn uitgedeeld hoeven niet betaald te worden.

De rechter boog zich over de kwestie nadat voorstanders van de knip een zaak hadden aangespannen. De stichtingen Stop Sluipverkeer en de Dorpsraad Sloten-oud Osdorp wilden dat de knips op de Laan van Vlaanderen 24 uur per dag zouden gaan gelden in plaats van alleen tussen 8.00 uur en 10.00 uur en 16.00 uur en 19.00 uur. Volgens de actiegroepen zou er nu 'een onveilige verkeerssituatie' zijn.

Onzorgvuldig

De rechter stelt hen in het gelijk. In het vonnis staat dat dat het besluit van het stadsbestuur 'op onzorgvuldige wijze tot stand is gekomen' en dat er 'geen sprake is van een deugdelijke belangenafweging'.

Zo werd er door het stadsbestuur verwezen naar een onderzoek, maar werd niet duidelijk gemaakt om welk onderzoek het ging. Ook werd niet uitgelegd hoe het belang van winkeliers die op het nabijgelegen Belgiëplein zitten was afgewogen tegen dat van de verkeersveiligheid.

Hoewel de voorstanders van de knip dus gelijk hebben gekregen, heeft de uitspraak als consequentie dat de knip voorlopig helemaal wordt opgeheven. Uit een onderzoek dat in 2022 naar buiten kwam, bleek namelijk dat het niet mogelijk is om de knips alleen op bepaalde tijdstippen uit te schakelen.

Betere onderbouwing

Een woordvoerder van wethouder Melanie van der Horst (Verkeer) bevestigt dat de afsluiting volledig is opgeheven. Van der Horst hoopt wel dat het lukt om met een betere onderbouwing alsnog te zorgen dat de knip weer ingesteld wordt.

Het verkeersbesluit is officieel op 1 mei vernietigd. Boetes die na die tijd nog zijn uitgedeeld, worden vernietigd.

De knip op de Laan van Vlaanderen werd in 2023 ingesteld. Sindsdien mocht er tijdens de ochtend- en avondspits alleen door bewoners en anderen die een ontheffing hebben gekregen gereden worden. Ook op de nabijgelegen Sloterweg werden knips ingesteld. 

Woonark Caatje 5 aan de Nieuwe Prinsengracht is verkozen tot Woonboot van het Jaar 2025. Woonschip Waterman aan de Borneokade ging ervandoor met de publieksprijs. Voor de stad was het hoe dan ook feest geweest, want voor het eerst in het bestaan van de verkiezing lagen alle genomineerde woonschepen in Amsterdam. 

Onze felicitaties gaan uiteraard uit naar Caatje 5 aan de Nieuwe Prinsengracht. Maar laat dat nou net de enige woonboot zijn waar we vandaag niet langsgingen. Dus citeren we maar uit het juryrapport: "Het resultaat is een woonark die even licht is in gebruik als in gewicht, en die bewijst dat slimme beperkingen kunnen leiden tot de mooiste oplossingen."

De woonboten werden beoordeeld op kwaliteit van het ontwerp, techniek, uitvoering en waterbeleving. Architect Egbert Duijn ontwierp de twee woonschepen op de Borneokade die genomineerd waren. "Ik ben ontzettend trots. En ik vind het vooral leuk dat deze boten aandacht krijgen, want van buiten zie je niet wat er van binnen gebeurt. Helemaal niet bij schepen en nu een keer wel, dus dat is leuk."

Woonschip Waterman won de publieksprijs. Bewoners Ingrid en Jan: "We zijn zes jaar bezig geweest met dit project en we zijn zo blij met hoe het geworden is. Je hebt hier een soort vakantiegevoel het hele jaar door."

Ook de bewoners van de Bolsward 2 begrepen wel dat ze genomineerd waren. "Het is een hele bijzondere boot, waarvan er niet veel in het land er zo uit zien. Het is modern en historisch tegelijk", aldus de eigenaren van hun schip. 

Wat als er een prijs op je hoofd staat en je tóch doorgaat? John van de Heuvel, één van de bekendste misdaadjournalisten van Nederland, leeft al jaren onder zware beveiliging. Samen met collega-journalisten Paul Vugts (Het Parool) en Crystalina Agyeman-Prempeh (NOS) gaat hij erover in gesprek met studenten van het ROC in Amsterdam-Noord.

Het gesprek gaat onder meer over jeugdcriminaliteit. Waarom laten jongeren zich verleiden door snel geld, hoe worden ze geronseld, wat gebeurt er als je eenmaal in dat wereldje zit, wat betekent het om als journalist doelwit te worden en waar ligt de grens tussen informeren en sensatie?

Nu Zijn Wij biedt een frisse, eerlijke blik van de nieuwe generatie makers, die niet bang is om door te vragen. Deze aflevering is niet alleen een gesprek, maar een indringende uitnodiging om verder te kijken dan de headlines.

Het was een emotionele middag voor de twee nog levende kinderen van Julius Wolff. Vandaag werd er een struikelsteen voor hem onthuld. De Surinaams-Joodse Wolff zat samen met zijn niet-Joodse vrouw in het verzet. Zij lieten onder anderen Duits-Joodse vluchtelingen onderduiken op hun zolder in De Baarsjes. Vanwege de hoge leeftijd en broze gezondheid van dochter Aja werd het plaatsen van de gedenksteen naar voren geschoven.

"Ik ben heel, heel dankbaar", zei dochter Aja vandaag. Geëmotioneerd vertelde ze dat ze haar vader nooit gekend heeft. Ze was drie jaar oud toen hij werd verraden door een buurtgenoot. De moeder van Aja en haar broertjes en zusjes konden ergens anders onderduiken en overleefden de oorlog. Julius Wolff werd gedeporteerd naar Dachau. Daar overleed hij op 34-jarige leeftijd aan de vlektyfus.

Wolff was een verzetsmaat van Raden Mas Rasono Woerjaningrat, een van de leiders van het Indonesisch verzet in Amsterdam. Via deze verzetsgroep kregen Julius en zijn vrouw veel onderduikers die op hun zolder verbleven.

Belofte van verzetsmaten

Tijdens de oorlog hadden Wolff en Rasono afgesproken dat ze voor elkaars gezinnen zouden blijven zorgen, mocht er iets met hen gebeuren. Rasono is tot aan zijn dood in Nederland gebleven om te zorgen voor de familie van Julius Wolff. Later is hij ook de stiefvader geworden van Aja en haar broer.

Aja woont nog altijd in het pand waar haar vader woonde toen hij werd verraden. De struikelsteen ligt dus voor haar deur. "Mooi dat dit allemaal zo gebeurt", zegt Arthur Lütsow, zoon van Aja en dus de kleinzoon van Julius. "Dit is een bevestiging van zijn leven. En ook van het feit dat mijn moeder hier inmiddels al 84 jaar woont. 

Karin Spaink is vanochtend op 68-jarige leeftijd overleden. Dat maakte ze bekend in een bericht dat vandaag op haar website gepubliceerd werd. De columnist en activist, die al langere tijd ziek was, koos voor euthanasie.

Spaink was ruim 30 jaar columnist bij Het Parool, waarvoor ze ruim 1000 columns schreef. Ook schreef ze voor De Groene Amsterdammer, de Volkskrant en NRC. Tot en met vorig jaar werkte Spaink voor het het journalistieke onderzoeksplatform Follow the Money.

Ook als activiste was Spaink bij verschillende organisaties betrokken. Zo was ze een van de oprichters van Bits of Freedom, dat opkomt digitale burgerrechten. Daarnaast zette ze zich in voor mindervaliden en de lhbti-gemeenschap.

Spaink was dus op veel gebieden actief en had over veel zaken een scherpe mening, daardoor was ze jarenlang ook vaak op AT5 te zien.

Ziekte

Spaink leed sinds het begin van de jaren 90 aan Multiple Sclerose (MS), een ziekte in het centrale zenuwstelsel. Door MS geven de zenuwen minder goed signalen naar de hersenen door, en vice versa. In 2006 kreeg Spaink ook borstkanker.

Ondanks alles kon Spaink nog jarenlang werken. Maar de afgelopen jaren moest ze vanwege haar gezondheid met steeds meer dingen stoppen. In 2022 kwam er om die reden een einde aan haar Parool-column. In 2023 deed ze bij Follow the Money een stap terug door te stoppen als eindredacteur. Ze bleef toen nog wel voor het platform schrijven, maar daar moest ze vorig jaar ook mee stoppen.

'Out with a bang'

"Voor de dood ben ik niet bang, dat heb ik altijd geweten", schreef ze in een afscheidsbericht op haar website. "Wat ik wél altijd vreesde, is afhankelijkheid."

Die afhankelijkheid nam de laatste maanden steeds meer toe. "In plaats van af te wachten wat ik nog meer moest inleveren, verkoos ik daarom de dood. Te vroeg sterven vind ik oprecht minder erg dan het vooruitzicht mijn zelfstandigheid te gaan verliezen. Ook die radicaliteit zit in mijn karakter. Ik ga liever out with a bang: bij mijn volle besef, in staat om alles zelf te regelen – maar wel na daar uitgebreid met mijn intimi over te hebben gepraat." 

Wekelijkse borrels

Om afscheid te kunnen nemen organiseerde Spaink de afgelopen maanden wekelijkse borrels bij Brouwerij het 'IJ; afgelopen woensdag was ze daar voor de laatste keer.

"Het openbare karakter daarvan hield de toon licht en het hart warm", schreef Spaink daarover. "Het maakte – zo hoopte ik althans – dat rouw, verdriet en afscheid geen individuele ervaring hoefden te zijn, maar iets wat we konden delen."

"Moge het jullie goed gaan", eindigt Spainks bericht. "Ik hoop dat mijn vrienden nog een tijdje bij Brouwerij ’t IJ blijven borrelen – niet voor mij, maar voor elkaar. Ik wens jullie vooral veel liefde, moed, wijsheid en zinnig verzet toe in de barre tijden die in aantocht zijn, zowel politiek en ecologisch als op het gebied van nepnieuws, surveillance en AI."

"Besef daarbij dat je nooit meer hoeft in te leveren (of te verdragen) dan je zelf wilt of aankunt. Je mag altijd je eigen grenzen stellen, en daarnaar leven – of ervoor sterven."

Komende week komen er weer afsluitingen aan voor het project Zuidasdok en wordt er veel verkeershinder verwacht aan de zuidkant van de stad. De A4 en de A10 Zuid zijn op verschillende momenten dicht. Er rijden ook geen treinen van en naar station Zuid.

Sporen weg voor tunnel

Tijdens de afsluiting wordt een groot treindek ingeschoven voor de nieuwe Vivaldi-fietstunnel. Bouwmanager Jeroen Monnik legt uit dat de impact op het spoor groot is: "Van 13 tot en met 17 mei halen we alle sporen weg, schuiven we het dek op zijn plaats en bouwen we de sporen terug". Het doel is dat de treinen op maandagochtend weer volgens de dienstregeling rijden. 

Tot een uur vertraging

Verkeersmanager Johan Feld waarschuwt dat ook automobilisten niet ontkomen aan de hinder. Op de A10 Zuid zijn rijstroken dicht en weggebruikers richting Utrecht moeten rekening houden met 30 tot 60 minuten extra reistijd. Feld adviseert reizigers dan ook om thuis te werken als dat mogelijk is en de spits te vermijden. De grootste hinder wordt verwacht op woensdag 13 en zondag 17 mei. "Dan worden er namelijk meerdere rijstroken afgesloten op de A10 zuid van West naar Oost." 

De verwachte extra reistijd zorgt voor verschillende geluiden onder automobilisten. "Ik zal er rekening mee houden", vertelt een man. Terwijl een andere man zich vooral afvraagt "wanneer het een keer is afgelopen".

Omleidingen en openbaar vervoer 

"Automobilisten uit de richting Schiphol/Haarlem kunnen omrijden via de A9 en A2 of via de A5", verteld Monnik. "Treinreizigers die naar station Zuid willen reizen, kunnen gebruikmaken van de metro of de bus."

De grote brand gisteren in een datacentrum in Almere heeft gevolgen voor meerdere huisartsen en hun patiënten in de stad. Een online patiëntenportaal dat zij gebruiken doet het niet meer, waardoor er bijvoorbeeld online geen afspraken gemaakt kunnen worden.

Bij een huisartsenpraktijk in de Houthavens is het probleem al zichtbaar aan de aanmeldzuil: die is namelijk buiten gebruik. "Dus we moesten ons melden bij de balie, heel ouderwets", legt een vrouw die net was langsgekomen uit.

"Mensen mailen veel meer, terwijl dat AVG-technisch (Algemene Verordening Gegevensbescherming) niet handig is", zegt de praktijkmanager van de huisartsenpraktijk. "En het kost gewoon veel meer tijd. Veel meer telefoontjes, omdat mensen normaal het patiëntenportaal gebruiken om dingen te regelen." Het gaat om het portaal Bricks Huisarts.

De brand ontstond gisteren en woedde aan de achterzijde van een datacenter. Het vuur is inmiddels geblust, maar er zijn wel drie verdiepingen met elektriciteitsruimtes met noodaggregaten verwoest.

De praktijkmanager: "Het is natuurlijk heel erg dat daar brand is ontstaan. Dat ook de huisartsen daar last van hebben inderdaad. Vooral in de regio Amsterdam maken veel huisartsen gebruik van Bricks Huisarts. Dus dat heeft veel impact."

Het is nog niet duidelijk wanneer het probleem verholpen is. Het patiëntenportaal zelf was vandaag, waarschijnlijk ook door de brand, niet bereikbaar voor commentaar.

We zijn weer terug na het meireces. De stad werd deze week opgeschrikt door het bekladden van het monument op de Dam: had Halsema voor betere beveiliging moeten zorgen om dit te voorkomen? Nicolaï Brannan van AT5, David Hielkema van Het Parool en Marijn Schrijver van De Telegraaf bespreken in de podcast Politiek aan de Amstel de bubbel van de Stopera.

Verder een update over de formatie en bespreekt Marijn waarom hij de aandacht voor de picknicktafels bij café ’t Sluisje belachelijk vindt. En we hebben een eerste raadslid dat de werkdruk benoemt: terecht en moet het raadslidmaatschap fulltime worden, of is het gewoon even wennen aan een nieuwe baan?

Luister de podcast via Spotify door hier te klikken (met beeld). Liever Apple? Dat kan hier.

Onderzoek naar de inmiddels beruchte GVB-tapes heeft geen nieuw bewijs opgeleverd voor de eventuele vervolging van Maccabi-supporters. Dat zegt het Openbaar Ministerie tegen AT5. De opnames zijn onderzocht nadat het GVB eerst stelde dat ze waren gewist bij het vervangen van de systemen. Sara deed in november 2024 aangifte nadat ze mishandeld en bespuugd zou zijn door Israëlische fans. Maar zonder nieuw bewijs lijkt het onderzoek daarnaar te stranden. 

"Er waren zoveel agenten, zoveel camera's en er geen enkel bewijs. Dat vind ik gewoon heel erg opvallend", vertelt Sara (echte naam bekend bij redactie) anderhalf jaar na haar aangifte tegen fans van Maccabi Tel Aviv. In november 2024 werd ze naar eigen zeggen mishandeld en bespuugd door de supporters. Dat gebeurde nadat ze zelf 'Free Palestine' naar de aanhang van de club riep. 

"Ik draaide me om. Ik werd bespuugd door een jongen en door één iemand werd ik geraakt op mijn schouder. Toen dacht ik dat ik veilig was, maar toen kwamen er nog twee dames achter me aan en trokken aan mijn haar. Die heb ik weggeduwd en toen ben ik van het station weg gegaan", vertelt ze. 

Sara deed aangifte van de mishandeling en wacht maanden op een reactie van het Openbaar Ministerie. Waar ze in de aangifte nog met klem verzoekt de beelden van metrostations veilig te laten stellen, komt het GVB in juni met het nieuws dat de beelden zijn gewist bij het vervangen van de systemen. Maanden later komen ze daar weer op terug, de banden zouden nog in een beveiligde opslag hebben gelegen. In de tussentijd was het onderzoek naar de aangifte gestaakt door justitie. 

Toch onderzocht de politie de opgedoken beelden en komt nu met het nieuws dat er geen bewijs van een mishandeling op staat. "Bij het uitkijken van de beelden is gericht gezocht naar de door het slachtoffer naar voren gebrachte mishandeling en bespugen. Die feiten werden niet waargenomen. Vervolgens is door de politie contact opgenomen met de vrouw om een nadere beschrijving te krijgen hoe ze er destijds uitzag, maar dit leidde niet tot andere bevindingen."

En daarmee komt het onderzoek in een impasse, zonder bewijs kan het Openbaar Ministerie niet vaststellen dat het is gebeurd. Adem Çatbas, de advocaat van Sara, vindt het ongelofelijk: "Iedereen die zich op metrostation Amsterdam Centraal begeeft ziet dat het daar wemelt van camera’s. Alles is daar zo goed mogelijk vastgelegd. Het kan niet zo zijn dat de beelden er niet zijn."

Om vervolging van de supporters alsnog af te dwingen, zijn Sara en haar advocaat een zogeheten artikel 12 procedure gestart. "Ons doel is om uiteindelijk tot de vervolging te komen van de daders die aan de haren van cliënten hebben getrokken en die haar geslagen en bespuugd hebben. Ons tweede doel is om alles wat er nog is boven water te krijgen."

Çatbas staat nog meer mensen bij die aangifte deden tegen de fans: zo werd een taxichauffeur op het Rokin belaagd met een kettingslot, in die zaak is het onderzoek door de politie afgerond en moet het Openbaar Ministerie de zaak beoordelen. Daarnaast zijn al twee zaken geseponeerd, daar zouden taxichauffeurs zijn bekogeld met flessen.

Voor de wedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv kwamen zo'n 2600 fans naar Amsterdam. Na de wedstrijd werden zij achtervolgd en aangevallen. Later blijkt dat er in appgroepen wordt gesproken over een Jodenjacht. Na onderzoek zijn verschillende mensen veroordeeld, ook lopen er nog zaken in hoger beroep. 

Geen bewijs op GVB-beelden voor vervolging van Maccabi-fans en ook Amsterdamse huisartsen gedupeerd door brand bij datacenter in Almere. Dat en meer in het AT5 Nieuws van vrijdag 8 mei, gepresenteerd door Anneloes Mullink. 

Het AT5 Weer van vrijdag 8 mei, gepresenteerd vanaf de Plantage Middenlaan.