Een veilinghuis in Tilburg staat de komende drie dagen de magie centraal: 632 stukken uit de Nederlandse en internationale entertainmentwereld gaan onder de hamer. Goochelaars, horecabedrijven en andere geïnteresseerden kunnen hun hart ophalen bij de kostuums, kermisattracties, popcornmachines en goocheltrucs die er te vinden zijn.

Hans Kazàn opent de veiling en onthult een goocheltruc uit zijn eigen carrière. Ook gaan er twee privécollecties onder de hamer van illusionisten Hans Lammers (Royce) en Richard Dreijer. Dat zijn vooral stukken die zij tijdens hun werk als illusionist verzameld hebben.

Richard Singh is veilingmeester en eigenaar van veilinghuis Dutch Auction Company: "We hebben leuke goocheltrucs die starten op 20, 30 of 40 euro, sommige zijn 100 euro. Maar we hebben ook professionele podiumillusies die starten op 4000 euro. Er is voor iedereen wat. Hoe unieker de truc, hoe meer deze waard is. Van sommige illusies is er bijvoorbeeld maar één gemaakt."

Hij verwacht dat er op de veiling veel goochelaars uit Nederland, België en Luxemburg komen, die inspiratie willen opdoen voor hun eigen acts, maar ook mensen vanuit de feest- en horecaverhuur die een kermisattractie, partytent of popcornmachine op de kop willen tikken. Ook komen er volgens hem ook altijd verzamelaars af op dit soort veilingen.

Singh heeft als veilingmeester video's en foto's in handen waaruit blijkt hoe de truc eruitziet en wat het publiek te zien krijgt, maar ook hoe de truc uitgevoerd wordt. Alleen de daadwerkelijke koper en Singh hebben het geheim dus in handen. "Voor ons was dat fantastisch om te zien. Dit is echt een compleet andere wereld, zo'n veiling hebben wij nog niet eerder gedaan."

Vandaag en morgen zijn er kijkdagen. Op zaterdag gaan de stukken onder de hamer. Mensen kunnen online bieden of langskomen in de zaal.

Glazen kist vol bankbiljetten

Die dag presenteert en veilt Hans Kazan een eigen goocheltruc: "Het is een truc die ik al heel lang gebruik op tv. Ik heb daarbij een glazen kist voor me die leeg is. Na een hocus pocus zit deze vol met bankbiljetten. Kortom: de truc die iedereen zou willen weten", zegt Kazàn.

"Ik gun de truc van harte aan iemand anders. Ik ben nooit zo moeilijk geweest over geheimen van trucs." Hij is benieuwd wat het gaat opleveren, want de opbrengst van de goocheltruc gaat naar een goed doel: Magic Care. Zij zetten zich in voor een magische beleving voor kinderen die huiselijk geweld hebben meegemaakt of ziek zijn. Ook biedt de stichting hulp aan kinderen die een oorlog zijn ontvlucht, zoals in Oekraïne.

Wat de opbrengst zaterdag ook is, de magie is van alle tijden, zegt Kazàn: "Tegenwoordig is niets meer onmogelijk, je hebt internet, ChatGPT, mensen volbrengen missies in de ruimte. Als je dat vijftig jaar geleden had bedacht, dan had je het nooit geloofd. Die fascinatie voor een truc, of verdwijntruc, blijft. Mensen willen nu eenmaal graag geloven in wonderen. En een illusionist neemt mensen mee in die wereld waar alles mogelijk is."

Het Amerikaanse ministerie van Defensie overweegt wapens die bestemd zijn voor Oekraïne naar het Midden-Oosten te sturen. De reden is dat naarmate de oorlog tegen Iran langer duurt, bepaalde munitie begint op te raken. Dat meldt de The Washington Post op basis van anonieme bronnen.

Volgens de krant heeft het Pentagon nog geen definitief besluit genomen over de herbestemming van de wapens. Gevraagd naar een reactie op het bericht zei president Trump dat de VS "voortdurend wapens een andere bestemming geeft".

De militaire middelen waar het om gaat vallen onder een programma dat in het leven is geroepen om Kyiv van de wapens te voorzien, zodat Oekraïne de oorlog tegen Rusland kan volhouden. Volgens die afspraken is geregeld dat Oekraïne wapens blijft krijgen uit de VS en dat Europese landen daarvoor betalen.

Via het programma wordt het grootste deel van de raketten voor de Oekraïense Patriotsystemen geleverd en bijna alle munitie voor andere luchtverdedigingssystemen. Oekraïne kampt met voortdurende luchtaanvallen van Rusland op steden en infrastructuur.

Volgens drie bronnen van The Washington Post overweegt het Pentagon nu luchtverdedigingsraketten uit dat programma naar het Midden-Oosten te sturen in plaats van naar Oekraïne.

Wapens voor Oekraïne 'cruciaal'

Het Pentagon bevestigt het bericht van de krant niet en zegt alleen dat het "garandeert dat Amerikaanse troepen en die van onze bondgenoten en partners hebben wat ze nodig hebben om te vechten en te winnen". Het ministerie probeert de productie van munitie op te voeren, maar loopt daarbij op tegen wat de defensie-industrie aan kan.

Olha Stefanisjyna, de ambassadeur van Oekraïne in de Verenigde Staten, reageert diplomatiek. Kyiv houdt zijn partners op de hoogte van wat Oekraïne nodig heeft, ook op het gebied van luchtverdediging, zegt Stefanisjyna, maar Oekraïne begrijpt ook dat er sprake is van een "periode van grote onzekerheid".

De NAVO laat weten dat alle Amerikaanse wapens die via het zogenoemde PURL-programma zijn betaald al zijn geleverd of nog zullen worden verstuurd naar Oekraïne. "Dat is cruciaal", benadrukte topman Mark Rutte tegenover verslaggevers in Brussel. Hij wees ook op het belang van de inlichtingen die de VS met Oekraïne delen.

9000 doelen geraakt

Europese NAVO-landen zijn echter al langer bezorgd over de hoeveelheid munitie die de Amerikanen er doorheen jagen sinds het begin van de luchtaanvallen op Iran op 28 februari. Het Amerikaanse leger heeft in bijna vier weken meer dan 9000 doelen geraakt. Sommige wapensystemen, zoals Patriotraketten, waren al uit andere delen van de wereld gehaald om ingezet te worden in het Midden-Oosten.

"Ze verbruiken echt enorm veel munitie", zegt een van de anonieme bronnen tegen The Washington Post. "Dus er rijzen nu vragen over hoeveel ze nog zullen blijven leveren."

Een Europese bron van de krant zegt dat het pas over een maand of twee gevolgen heeft voor Kyiv als de VS wapens voor Oekraïne naar het Midden-Oosten gaat sturen, omdat "er al zaken in de pijplijn zitten".

Correspondent VS Rudy Bouma:

"Trump zei vandaag tijdens een kabinetsbijeenkomst opnieuw dat de militaire middelen van de VS onbegrensd zijn, maar dat klopt zeker niet. Het Amerikaanse leger heeft de afgelopen jaren veel munitie verbruikt: voor wapenleveranties aan Oekraïne, maar ook bij de aanval op Iraanse nucleaire installaties vorige zomer. Toen gebruikte de VS al een kwart van haar THAAD-raketten, die bijna 13 miljoen dollar per stuk kosten.

Bij kleinere operaties, zoals tegen de Houthi's in Jemen en IS in Nigeria, werden eveneens flink wat raketten afgeschoten, zoals Tomahawk's, JASSM's en Hellfires.

Bij de nieuwe aanvallen op Iran vuurt de VS meer raketten af dan er kunnen worden geproduceerd. Hoewel Trump de wapenindustrie stimuleert om de productie op te voeren, blijven vooral de dure Patriot-, Tomahawk- en THAAD-raketten schaars.

Om een relatief goedkope Iraanse raket uit de lucht te schieten, zijn vaak twee tot drie Patriot-raketten nodig. Iran produceert ook duizenden 'zelfmoorddrones' per maand om buurlanden te bestoken. Amerikaanse bondgenoten in het Midden-Oosten lobbyen daarom bij Washington voor extra wapensteun en het Pentagon hoopt dat het Congres nog eens 200 miljard dollar extra vrijmaakt voor het leger."

De 20-jarige Sem A. uit Zoetermeer is veroordeeld tot vijf jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het online misbruiken van 33 kinderen. De rechtbank in Den Haag vindt bewezen dat hij zijn slachtoffers heeft aangezet tot het plegen van seksuele handelingen bij henzelf. "Voor zijn eigen genot", aldus de rechtbank bij de uitspraak vanmiddag.

De relatief hoge straf voor het online misbruik staat niet op zichzelf. Het Openbaar Ministerie (OM) en de rechtbank benadrukken keer op keer dat de impact van seksueel misbruik via het internet net zo groot is als 'offline' misbruik.

Op 24 februari werd een 32-jarige Haarlemmer veroordeeld tot drie jaar cel en tbs voor het online seksueel misbruik van acht minderjarige slachtoffers. Een maand eerder werd een 51-jarige man uit Huizen veroordeeld tot vijf jaar cel en tbs voor het online seksueel misbruik van tenminste veertien minderjarige meisjes.

Planmatig en geraffineerd

Sem A. uit Zoetermeer deed zich op online computergames zoals Grand Theft Auto, Fortnite en Roblox voor als een kind van 12 en werd volgens het OM "planmatig en geraffineerd" vrienden met jonge kinderen vanaf 8 tot 16 jaar oud. Uiteindelijk legde hij privécontact via WhatsApp of Snapchat en vroeg ze om naaktfoto's of video's te maken.

Voor de beelden betaalde A. soms een beetje geld of een beloning binnen een game. Soms dreigde hij om bij een kind thuis langs te komen of op afstand diens wifi uit te zetten.

De zaak kwam aan het rollen in 2024, toen drie verschillende jongens zich meldden bij de politie met het verhaal dat ze waren gedwongen om naaktbeelden te versturen aan een volwassen man.

De Zoetermeerder werd opgepakt, maar na een dag alweer uit zijn voorlopige hechtenis geschorst. Tijdens die schorsing onttrok hij zich aan het toezicht door reclassering en ging hij verder met zijn praktijken. Hij kocht nieuwe telefoons en PlayStations en wist binnen een paar maanden nog eens bijna veertig slachtoffers te maken. Pas na een paar maanden werd hij opnieuw opgepakt.

Broertjes

Uiteindelijk kon de recherche 41 slachtoffers identificeren. De ouders van 33 kinderen deden aangifte. De slachtoffers komen uit heel Nederland. Twee van de kinderen zijn broers. Die wisten niet van elkaar dat ze door A. werden misbruikt.

A. stuurde soms de beelden van het ene slachtoffer door naar een volgend slachtoffer. Verspreiding van kinderporno, zo vond het OM.

De advocaat van de jongeman betoogde dat het doorsturen van de beelden onder sexting viel en noemde dat normaal gedrag onder jongeren die elkaar expliciete beelden sturen.

Haaks op normaal gedrag

Maar de rechtbank verwierp dat betoog. "Er was geen relatie met de kinderen. Je handelde uit je eigen seksuele behoeftes, wat leidde tot een grote hoeveelheid materiaal van een grote hoeveelheid kinderen", aldus de rechtbank. "Dat staat haaks op wat normaal gedrag kan zijn."

Omdat de kans op herhaling groot is, verwacht de rechtbank een langdurige tbs-behandeling. Mocht die ooit klaar zijn dan krijgt A. nog een gedragsbeïnvloedende maatregel, wat betekent dat hij ook dan onder toezicht blijft.

De man kreeg verder een contactverbod voor alle slachtoffers voor de duur van vijf jaar. Dat verbod gaat in na de celstraf. Ook wees de rechtbank alle kinderen smartengeld toe, variërend van 4000 tot 10.000 euro per kind. "Al kan geen enkel bedrag het leed ongedaan maken", zo zei de rechtbankvoorzitter.

Wow

"Wow", klonk het uit meerdere monden van de ouders van de kinderen toen de rechtbankvoorzitter het vonnis voorlas. De ouders lieten weten te kunnen leven met de uitspraak.

De trans-Atlantische slavenhandel is "de ernstigste misdaad tegen de menselijkheid" uit de geschiedenis, heeft de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties gisteravond geoordeeld. Bijna twee derde van de 193 VN-lidstaten schaarde zich achter een resolutie daarover. Nederland en 51 andere lidstaten onthielden zich van stemming. Drie landen - de VS, Israël en Argentinië - stemden tegen.

Hoewel de resolutie juridisch niet bindend is, zien experts in het internationaal recht het als een stap in de goede richting.

Volgens Alette Smeulers, hoogleraar strafrecht en criminologie van internationale misdrijven, benadrukt de term "ernstig" van de VN vooral hoe extreem de aard van de slavenhandel was.

Tijdens de trans-Atlantische slavenhandel werden tussen de zestiende en negentiende eeuw meer dan 12 miljoen Afrikanen gevangengenomen en gedwongen op een schip naar Amerika gezet. Daar moesten ze werken op koloniale plantages, werden hun bestaansrecht en bezittingen afgenomen en werden ze tot slaaf gemaakt en onderworpen door Europeanen.

Nederland stemde niet in met de resolutie omdat die "een hiërarchie tussen misdaden tegen de menselijkheid introduceert". Ook verzet Nederland zich tegen de toepassing van internationaal recht met terugwerkende kracht.

Marieke de Hoon, universitair hoofddocent internationaal strafrecht aan de Universiteit van Amsterdam, noemt de onthouding van Nederland teleurstellend. Volgens haar is de resolutie historisch te noemen, omdat bijna twee derde van de wereld daarmee erkent welk onrecht destijds een grote groep mensen is aangedaan.

"Je ziet dat in de huidige verdeling van de wereld, waar geld en macht liggen, veel is gecreëerd dankzij slavernij, kolonialisme en onderdrukking. Daar zouden wij ons rekenschap van moeten geven."

Superioriteitsdenken

Volgens De Hoon zijn de oorlogen van vandaag uitingen van dezelfde dynamiek. "Andere volkeren onderwerpen, zich grondstoffen en grondgebied toe-eigenen, is allemaal gebaseerd op het niet erkennen van anderen als je gelijken."

Ook Smeulers zegt dat het niet erkennen dat alle mensen gelijkwaardig zijn, zoals gebeurde tijdens slavenhandel, aan de basis ligt van veel problemen en misdaden die er nu nog steeds zijn.

De VS, Israël en Argentinië waren de enige drie landen die tegen de resolutie stemden. Dat noemt Smeulers een teken aan de wand. "Vooral de politieke leiders van de VS en Israël gaan in hun beleid momenteel ook niet uit van de gelijkwaardigheid van mensen. In plaats daarvan ligt een superioriteitsdenken aan hun beleid ten grondslag."

Correspondent Afrika Elles van Gelder:

"Het wordt door Afrikaanse landen gezien als historisch moment waar ze ook echt naartoe hebben gewerkt. De Ghanese president Mahama, die de aanjager was van deze resolutie, noemt het veroordelen van de slavenhandel op deze manier belangrijk 'ter nagedachtenis aan de miljoenen mensen die de vernedering van de slavernij hebben ondergaan'. Hij hoopt ook dat het bescherming biedt tegen het niet vergeten van het verleden.

De resolutie is onderdeel van een bredere strategie van de Afrikaanse Unie, de organisatie waar de meeste Afrikaanse landen lid van zijn, om te kijken naar gerechtigheid, ook financieel. Want, zeggen de landen die de resolutie steunen, het slavernijverleden heeft geleid tot ongelijkheid die nu nog doorwerkt. Wat wel problematisch is, is dat landen waar dat herstel vandaan moet komen, die dus hebben geprofiteerd van de slavernij, tegen hebben gestemd of zich hebben onthouden van stemming."

De meest extreme schendingen van het internationaal recht wordt beoordeeld aan de hand van een aantal maatstaven: hoe lang ze hebben geduurd, hoe wreed en systematisch ze waren, wat de gevolgen waren, hoeveel schade ze hebben berokkend en aan hoeveel mensen, legt De Hoon uit.

"Op basis van die parameters vind ik het geloofwaardig dat de trans-Atlantische slavenhandel de ernstigste schending is", zegt ze. "Zoveel mensen die werden gedood, gedehumaniseerd en onmenselijk behandeld, zeer wijdverspreid en systematisch, en hele gemeenschappen die werden beroofd van hun mensen en sociale structuren. En de consequenties ervan, in de vorm van ongelijkheden en uitbuiting, zijn nog altijd verankerd in de huidige samenleving."

Historisch moment

Zij ziet erkenning en een constructieve houding bij het tegengaan van onrecht als heel belangrijk. "Daar begin je het gesprek mee. Maar ook herstelbetalingen zijn cruciaal," zegt ze. "Zodat gemeenschappen zich beter kunnen verzetten tegen hedendaags onrecht en uitbuiting."

Dat Nederland zich heeft onthouden van stemming noemt Linda Nooitmeer, oud-voorzitter van Ninsee, zorgelijk. "Het is jammer. Er vallen geen gradaties in leed aan te geven, maar de gevolgen van het slavernijverleden zijn nu nog voelbaar, dat is intergenerationeel. Dat maakt dat deze resolutie ook nu nog van waarde is."

In 2023 maakten de koning en toenmalig premier Rutte excuses voor het slavernijverleden. Eind vorig jaar accepteerden de nazaten van tot slaaf gemaakten en inheemse gemeenschappen de excuses.

"De excuses van Nederland waren aan de voorouders, met een komma. En die komma gaat over het heden. Dus Nederland heeft de morele plicht om alles wat bijdraagt aan die komma te ondersteunen. Dus Nederland had voor moeten stemmen. Dat is consequent. Dat betekent erkenning en herstel voor de huidige generatie."

Oppositiepartij GroenLinks-PvdA krijgt een nieuwe naam, Progressief Nederland. In het dagelijks taalgebruik wil de partij dat afkorten tot Pro. Dat is bekendgemaakt op een speciale bijeenkomst in Halfweg.

De lancering van de nieuwe naam is een van de laatste stappen op weg naar het volledig opgaan van de twee linkse oppositiepartijen in één nieuwe partij. Over ruim twee maanden, in juni, is het oprichtingscongres van Pro en vanaf dan zullen de namen van GroenLinks en van de PvdA niet meer worden gebruikt.

Partijleider Klaver spreekt van een "historisch moment" en benadrukt dat de partij een "brede volkspartij" is. "Voor stad en het platteland, jong en oud, werknemer en werkgever, koper en huurder en voor iedereen die zorgt en zorg nodig heeft", aldus Klaver.

Met de nieuwe naam presenteert hij ook een Progressief Pleidooi, met daarin de uitgangspunten van de fusieclub. De partij wil een brede volksbeweging zijn, die streeft naar vooruitgang voor zoveel mogelijk mensen.

"We moeten als samenleving opnieuw leren om over verschillen heen te stappen en ons te verbinden aan iets groters", staat in het manifest. "De belangrijkste opdracht van Progressief Nederland is om te strijden voor een eerlijke en rechtvaardige samenleving."

Overheid weer aan het stuur

Pro wil de marktwerking in sectoren als de zorg, het openbaar vervoer en de volkshuisvesting terugdringen. "De overheid moet het stuur weer terugpakken van de markt."

In de nieuwe partij komen de sociaaldemocratische zuil en de groene beweging bij elkaar. Die twee zijn niet met elkaar in tegenspraak, meent Klaver. "Onze beweging moet voortaan heel expliciet zijn over ons ideaalbeeld: een groene toekomst gaat hand in hand met vooruitgang voor gewone mensen."

De nieuwe naam en afkorting zijn bewust gekozen. "We strijden tegen onrecht en oneerlijkheid, maar we zijn vooral vóór. Wij zijn, kortom, pro. Pro eerlijk. Pro groen. Pro sociaal."

Pro of PRO?

In de eigen uitingen schrijft Progressief Nederland 'PRO' met drie hoofdletters. De NOS gaat daar niet in mee, omdat ons uitgangspunt is dat we alleen afkortingen als CDA (Christen Democratisch Appèl) of VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie) met louter hoofdletters schrijven.

In dit geval gaat het om een inkorting van het woord Progressief, dat op zichzelf ook al een bestaand woord is: pro. Om diezelfde reden schrijft de NOS ook 50Plus en Denk, terwijl die partijen zelf hun naam met louter hoofdletters schrijven.

In het geheim is lange tijd gewerkt aan het bedenken van een passende nieuwe naam waar beide partijen zich in herkennen. Vorige week meldde BNR al dat het Progressief Nederland zou worden, maar toen wilde niemand dat bevestigen.

De partij wil de nieuwe naam graag meteen gaan gebruiken in de Tweede Kamer, maar het is nog niet helemaal duidelijk of dat wel mag. Het zou dus kunnen dat de naam GroenLinks-PvdA tot de volgende verkiezingen blijft gelden in het parlement.

Timmermans

De samenwerkingsgesprekken tussen GroenLinks en PvdA kwamen vanaf 2021 op gang, nadat de beide partijen een aantal teleurstellende verkiezingsuitslagen achter de rug hadden. De opvatting bestond dat de twee partijen gezamenlijk niet alleen meer zetels zouden halen in de Tweede en Kamer, maar ook een stevigere positie konden verwerven in de provinciebesturen en de gemeenteraden.

In 2023 deden de twee partijen onder leiding van PvdA-voorman Frans Timmermans voor het eerst gezamenlijk mee aan de Tweede Kamerverkiezingen. Dat leverde toen acht zetels winst op. Hij vertrok vorig jaar weer, nadat bij de nieuwe verkiezingen weer vijf van die acht zetels verloren gingen.

Sindsdien voert oud-GroenLinks-leider Klaver de gezamenlijke Tweede Kamerfractie aan. Ondanks de uitgebleven verkiezingswinst bleven de meeste leden en de twee partijbesturen achter de fusieplannen staan. In een referendum vorig jaar juni stemde 88 procent van leden van de PvdA voor een nieuwe partij, net als 89 procent van de GroenLinks-leden.

Zelf ook fusiepartijen

Beide partijen komen overigens zelf ook voort uit een fusie. De PvdA werd kort na de Tweede Wereldoorlog opgericht, onder meer uit de Sociaal Democratische Arbeidspartij (SDAP). GroenLinks werd 34 jaar geleden opgericht uit onder meer de communistische CPN en de pacifistische PSP.

Niet alle leden van GroenLinks en de PvdA staan overigens te juichen voor een fusie van de partijen. Vooral bij de PvdA is sprake van enig verzet. Een kleine groep prominenten vreest dat het 'eigen' sociaaldemocratische profiel verloren zal gaan. Ook is er kritiek op het ontbreken van een scherp onderscheidend profiel. Maar de grote meerderheid ziet dus wel meer kansen voor een nieuwe gefuseerde partij.

Hoge importheffingen, handelsbeperkingen en sinds vorige maand de blokkade van de Straat van Hormuz: het zijn uitdagende tijden voor ondernemers. Al die geopolitieke onrust heeft invloed op het vertrouwen van Nederlandse exporteurs.

Het vertrouwen daalde afgelopen jaar naar het laagste punt sinds de financiële crisis, blijkt uit onderzoek van branchevereniging Evofenedex, dat overigens nog voor de oorlog in het Midden-Oosten werd gedaan.

Bart-Jan Koopman, directeur van Evofenedex, verwacht dat ook 2026 een uitdagend jaar wordt. "Het vertrouwen van ondernemers was al geschonden door de tarievenoorlog van vorig jaar. Door de oorlog in het Midden-Oosten gaat het alleen nog maar verder omlaag."

Enorme logistieke operatie

Op de jaarlijkse bijeenkomst voor exporteurs gaat de stemming alle kanten op. De meeste exporteurs maken zich zorgen over de oorlog in het Midden-Oosten, maar er is ook voorzichtig ruimte voor optimisme.

Voor Barry Leuverman van koelsystemenexporteur Oxycom stonden de afgelopen weken in het teken van vaarroutes en gestrande containers. "Ongeveer 20 procent van onze producten gaat naar het Midden-Oosten. Vorige week kregen we nog een grote order binnen van een fabriek in die regio. Daar gaan we gewoon mee aan de slag, maar het wordt wel een enorme logistieke operatie om containers om de Straat van Hormuz heen te leiden."

Ook voor het spanbandenbedrijf van Monique Ansink wordt handelen met het buitenland steeds ingewikkelder. "We begonnen best optimistisch aan dit jaar. De nasleep van de coronacrisis was net achter de rug en 2025 was een goed jaar. Van dat optimisme is niet veel meer over, nu de wereldhandel opnieuw op z'n kop staat."

Hoewel Ansink niet naar het Midden-Oosten exporteert, zijn de gevolgen van de oorlog ook voor haar voelbaar. "Het hele scheepsverkeer is verstoord, waardoor de exportprijzen omhoog schieten. Ook de productiekosten stijgen, want de grondstoffen waar we onze spanbanden van maken worden steeds duurder."

Zorgen om handelspartners

Tijdens de welkomstborrel gaat het, behalve over de hoge prijzen, ook veel over de omstandigheden waar handelspartners mee te maken hebben. "Onze fabriek staat in Vietnam", zegt Ansink. "De brandstof is daar inmiddels zo duur, dat het voor ons personeel soms onmogelijk is om met de brommer de fabriek te bereiken."

Ze overweegt daarom om de woon-werkvergoeding te verhogen, maar het is afwachten of dat verschil maakt. "Het is maar de vraag of er de komende weken überhaupt nog brandstof verkrijgbaar is".

Andere exporteurs herkennen zich in haar verhaal. "Ik maak me hier druk om een paar containers die niet op tijd aankomen, terwijl mijn klanten in Saudi-Arabië en Iran de drones horen overvliegen", zegt een van hen.

Stabiele markten

Ondanks alle uitdagingen blijft Koopman van Evofenedex positief. "Ondernemers zijn heel veerkrachtig en innovatief", zegt hij terwijl hij zijn blik op de honderden exporteurs achter hem richt.

"We merken de afgelopen jaren dat steeds meer ondernemers kiezen voor nabijgelegen, stabiele markten. Vorig jaar kwam 70 procent van de exportomzet uit andere Europese landen als Duitsland, Italië en Frankrijk."

Exporteur van koelsystemen Leuverman knikt instemmend. "De Europese markt is redelijk stabiel en voorspelbaar. En we exporteren ook steeds meer naar Zuid-Amerika en Australië. Zo spreiden we het risico."

Minister Van den Brink van Asiel en Migratie heeft een brandbrief gestuurd naar alle burgemeesters van Nederland. Hij doet daarin "een klemmend beroep" op gemeenten om op korte termijn noodopvang te regelen voor asielzoekers en statushouders.

Dat is volgens de minister nodig "om te voorkomen dat de opvang de komende weken onbeheersbaar wordt". Op dit moment is er een tekort van 4500 opvangplekken en de verwachting is dat dat oploopt tot 7900 aan het eind van de zomer.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van twee weken geleden hebben veel partijen winst geboekt die zich verzetten tegen de komst van asielzoekerscentra en de spreidingswet. "Totdat er voldoende evenwichtig over het land verdeelde opvang is, blijft de spreidingswet in stand", schrijft Van den Brink. Er is volgens hem geen alternatief dat voldoende opvangplekken oplevert.

Gemeenten moeten uitleggen

Gemeenten die nog niet aan hun wettelijke taak voldoen, krijgen binnenkort een brief waarin hen wordt gevraagd waarom ze nog geen opvang hebben gerealiseerd. Als ze daar geen goede uitleg bij hebben, zal het kabinet "volgende stappen" zetten. Welke stappen dat zijn, maakt Van den Brink niet duidelijk, maar in het uiterste geval kan hij gemeenten dwingen opvang te regelen.

In zijn brief toont de minister begrip voor lokale bestuurders die te maken krijgen met intimidatie en bedreigingen als gevolg van de discussie over azc's. "Weet dat dit kabinet dit te allen tijde afkeurt en volksvertegenwoordigers en bestuurders bij de uitoefening van hun belangrijke democratische taak steunt en zal blijven steunen. Laffe intimidatie en bedreigingen mogen we nooit accepteren."

Een belasting op fast fashion, meer producten zonder verpakking in de supermarkt en een hogere aankoopheffing voor zwaardere auto's. Dit soort maatregelen moet de overheid nemen om Nederlanders te stimuleren om minder en anders te consumeren. En zo minder grondstoffen zoals staal, textiel, plastic en andere materialen te gebruiken.

Dat schrijft de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) in een nieuw rapport over de circulaire economie, dat erop is gericht om minder nieuwe grondstoffen te gebruiken. Zuiniger omspringen met grondstoffen is ook goed voor het klimaat. Zo'n 40 procent van de Nederlandse uitstoot wordt veroorzaakt door het maken van producten.

Het is bovendien een strategische zet: op de lange termijn wordt Nederland zo minder afhankelijk van grondstoffen. En daarmee minder kwetsbaar voor de gevolgen van bijvoorbeeld een energiecrisis zoals nu ontstaat door de oorlog in Iran.

"Door deze crisis zijn we ons weer extra bewust van hoe kwetsbaar onze grondstoffenpositie is", zegt Kornelis Blok, de hoofdauteur van het rapport. "Daarmee is de tijd rijp om meer maatregelen te nemen op dit terrein."

Minder kopen

De overheid maakt al langer beleid om zuiniger om te gaan met grondstoffen. Maar volgens de Klimaatraad, dat advies uitbrengt aan kabinet en parlement, ligt de nadruk tot dusver op recycling en zuiniger produceren. "Overheden aarzelen vaak om beleid te maken dat invloed heeft op hoe mensen consumeren", zegt Blok. "Dat is echt een ondergeschoven kindje."

Beleid moet ertoe leiden dat mensen langer doen met hun smartphones en minder nieuwe kleding kopen. Daarnaast moeten nieuwe, grote auto's duurder worden en kan de overheid aansturen op betere bereikbaarheid met het openbaar vervoer, schrijft de in 2022 in ingestelde WKR in het rapport.

En huizen en gebouwen kunnen beter worden ingericht, of bijvoorbeeld een extra woonlaag krijgen. Dat is niet alleen positief voor het klimaat, benadrukt Blok. Het kan ook een oplossing zijn voor sommige problemen, zoals woningnood.

Adviezen

De Wetenschappelijke Klimaatraad adviseert om zowel minder te produceren als om minder te consumeren. De raad doet aanbevelingen voor vier productgroepen.

Auto's: het beleid moet erop gericht zijn om auto's te produceren met minder en duurzamere materialen. En: maak het makkelijker voor mensen om het openbaar vervoer, de fiets of een deelauto te pakken.

Woningen: gebruik de woningen die er nu al zijn efficiënter. Woningen kunnen een extra woonlaag krijgen of kunnen worden opgesplitst. Kantoren kunnen worden omgebouwd. En bouw nieuwe huizen vaker met hout en andere duurzame materialen.

Kleding: de WKR raadt onder meer reparatievouchers aan, een maatregel die in Oostenrijk succesvol is. Verder kan de overheid kringloopwinkels stimuleren, overconsumptie ontmoedigen en producenten aanmoedigen om kleding te maken die langer meegaat.

Plastic verpakkingen: producten moeten makkelijker zonder verpakking verkocht kunnen worden. Een verpakkingsheffing kan daarbij helpen en gerecycled plastic moet worden gesubsidieerd.

De overheid heeft als streven dat Nederland in 2050 nauwelijks nieuwe grondstoffen gebruikt en dat alle plastic, staal en textiel zo hoogwaardig mogelijk wordt hergebruikt. Maar de route daarnaartoe bleek de afgelopen jaren kronkelig.

Zo werd een plan voor een plastictaks vorig jaar geschrapt. Die was bedoeld om producenten van nieuw plastic zwaarder te belasten. Momenteel is gerecycled plastic nog altijd duurder dan nieuw plastic.

Blok is kritisch op het klimaatbeleid van de Nederlandse overheid dat regelmatig is veranderd. "Zwalken met het beleid is heel schadelijk", zegt de emeritus-hoogleraar duurzame energie.

Hij zag dat de afgelopen jaren een reeks van Nederlandse plastic recyclingbedrijven failliet ging. "Als er bedrijven zijn die de goede kant op rennen, zeg je aan de ene kant: ga dit doen. Maar je zorgt aan de andere kant niet dat ze een sluitende business case hebben."

In de praktijk gebruikt Nederland al behoorlijk wat van zijn grondstoffen opnieuw. Maar vaak gebeurt dat laagwaardig; in paaltjes en bankjes voor langs de weg.

Rechtvaardig beleid

Uiteindelijk moet de overheid er hard aan werken om Nederlanders zuiniger te laten omspringen met materialen, ziet Blok. Wel benadrukt de Klimaatraad dat het Rijk mensen met minder geld niet uit het oog moet verliezen.

Op korte termijn kunnen producten duurder worden door heffingen. "Daarom moet de overheid de inkomsten uit milieubelastingen gebruiken om dit te compenseren, bijvoorbeeld via de inkomstenbelasting", zegt raadslid Sanne Akerboom, die heeft meegeschreven aan het rapport. Bovendien is het belangrijk dat basisproducten betaalbaar blijven, stelt de WKR.

De raadsleden zeggen dat het belangrijk is dat het beleid rechtvaardig is, ook voor mensen die minder verdienen. "Als mensen onrechtvaardigheid voelen door klimaatheffingen, kan het beleid moeizamer worden uitgevoerd", zegt Akerboom. "En op termijn moeten duurzamere keuzes juist makkelijker en goedkoper worden."

Transport en Logistiek Nederland (TLN) stapt naar de rechter omdat er strengere toegangsregels komen voor vrachtverkeer in de binnenstad van Utrecht. Per 1 mei mogen er nauwelijks nog vrachtwagens binnen de singels komen. TNL vindt dat ondernemers te weinig tijd hebben gekregen om zich voor te bereiden.

TLN spreekt bij de aankondiging van de rechtszaak over een "onwerkbaar toegangsbeleid" van de gemeente Utrecht, dat bovendien te snel wordt ingevoerd, meldt RTV Utrecht.

"Ondernemers hebben na publicatie op 10 februari nog geen drie maanden om ontheffingen aan te vragen, afspraken met klanten aan te passen of andere voertuigen te regelen", aldus TLN. "Dat is onrealistisch."

De gemeente Utrecht spreekt juist over nieuwe regels die "duidelijker zijn vastgelegd en beter te handhaven". De gemeente probeert al langer om de kwetsbare historische binnenstad beschermen, de leefbaarheid te verbeteren en fietsers en voetgangers meer ruimte te geven.

Met aanhanger

Als de nieuwe regels op 1 mei ingaan, mogen vrachtwagens die de binnenstad inrijden niet zwaarder zijn dan 3,5 ton. In de praktijk betekent dit dat alleen nog bestelbusjes of elektrische personenauto's met een aanhanger het gebied in kunnen.

In een klein deel van de binnenstad mogen nog wel lichte vrachtwagens komen. Maar die mogen dan inclusief lading niet zwaarder zijn dan 7,5 ton. Daarmee kan je geen vrachtwagenlading frisdrank of bouwmateriaal afleveren, klaagt TLN.

Niet gemakkelijk

TLN stelt dat Utrecht te weinig rekening houdt met de dagelijkse bevoorrading van winkels en horeca. Het is weliswaar mogelijk om ontheffingen aan te vragen en dan toch met een grote vrachtauto de binnenstad in te rijden. Maar dat ontheffingssysteem is onduidelijk en niet gemakkelijk, vindt TLN.

De organisatie vreest ook dat er niet minder, maar juist meer vrachtverkeer de binnenstad inrijdt als de nieuwe regels gaan gelden. Als de lading van een volle vrachtwagen met (elektrische) bestelauto's moet worden vervoerd, zijn er meer voertuigen nodig, redeneert TLN.

Per boot

De gemeente op haar beurt zegt dat de ondernemers niet per se hoeven te kiezen voor 'kleiner vervoer'. Er komen mogelijkheden om horeca en winkels te bevoorraden per boot. De gemeente biedt ook elektrische bakfietsen aan of een aanhanger achter de fiets.

De Utrechtse wethouder Oosters (Student en Starter) had het strengere beleid eigenlijk al op 1 januari willen invoeren. Nadat er ruim 160 kritische opmerkingen en commentaren binnenkwamen op het plan, stelde ze de invoering vijf maanden uit.

De wethouder waarschuwde onlangs dat eventueel nieuw uitstel dat duurder maakt. Deze stijging hangt samen met het langer inhuren van personeel voor het verlenen van ontheffingen", zei ze. "Op dit moment onderzoeken we nog hoeveel de kosten zullen toenemen."

Wanneer de rechtszaak van TLN tegen de gemeente dient, is nog onbekend. "De sector heeft begrip voor kwetsbaar historisch erfgoed", stelt TLN. "Waar het kan, zetten ondernemers kleine elektrische voertuigen in. Maar dan moet het beleid wel uitvoerbaar zijn."

Staatssecretaris Van Bruggen van Justitie gaat voorlopig door met het bij wijze van proef verstrekken van tablets aan gedetineerden in gevangenissen met een groot personeelstekort. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft ze dat op die manier in de gevangenis in Alphen aan den Rijn honderd cellen wel gebruikt kunnen worden, terwijl er eigenlijk niet voldoende cipiers zijn.

De betrokken gedetineerden worden op een dag alleen gelucht. Ze hebben verder geen dagbesteding, maar zitten de hele dag met de tablet op hun cel. De tablets zijn afgesloten van het internet, maar er staat wel inhoud op. Dat is volgens de staatssecretaris een combinatie van educatie en entertainment. Onder die laatste categorie valt ook softporno.

Toen dat een paar weken geleden bekend werd, reageerden verschillende partijen in de Tweede Kamer afwijzend. Ze vinden dat gedetineerden straf moeten krijgen, en geen tablet. "De cel is geen vrije tijd maar een straf", zei partijleider Eerdmans van JA21 tegen RTL Nieuws. "Ze hebben ook al tv op de kamer." Ook zijn sommige Kamerleden bang dat de gevangenen via de tablets toch contact kunnen krijgen met de buitenwereld.

Personeelskrapte ondervangen

Maar volgens staatssecretaris Van Bruggen zijn de apparaten beveiligd en afgeschermd. En in Alphen aan den Rijn, de grootste penitentiaire inrichting van Nederland, en de andere plekken waar de proef loopt, hebben ze hun nut al bewezen. "In 2025 heeft de inzet van tablets in de genoemde inrichtingen waar de pilot loopt ervoor gezorgd dat personeelskrapte ondervangen kon worden, waardoor er plekken operationeel konden blijven", schrijft ze.

De overheid is verplicht om gedetineerden een dagprogramma aan te bieden met verschillende activiteiten. Door het nijpende personeelstekort lukt dat vaak niet en moeten afdelingen worden gesloten. Dat betekent dat verdachten en veroordeelden niet kunnen worden vastgezet omdat er een tekort aan bruikbare cellen is.

"Door de inzet van tablets kan met minder personeel een afdeling open blijven", redeneert Van Bruggen. "De inzet van de tablets is een noodmaatregel die DJI (Dienst Justitiële Inrichtingen) in staat moet stellen om snel en flexibel op tijdelijke personele tekorten te kunnen reageren", vindt de staatssecretaris.

DJI heeft 364 tablets gekocht om aan gedetineerden te geven. Er staan e-learning-programma's, e-boeken, documentaires en amusement zoals softporno op. Volgens Van Bruggen bieden ze daarmee een toereikend alternatief voor dagbesteding. Voor de zomer wil ze besluiten hoe het verder gaat met de proef.

Vanaf vandaag draait I Swear in de bioscopen in Nederland. De film vertelt het waargebeurde verhaal van John Davidson, een man met Gilles de la Tourette. Hij scheldt, likt lantaarnpalen die scheef staan en slaat soms ongecontroleerd om zich heen. 1 op de 100 mensen heeft Tourette en het komt in vele vormen. Hoe is het leven met tics?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Luca Zimmerman is 19, studeert in Rotterdam en heeft ook Tourette. Hij schold vroeger ook, stak ineens middelvingers op en heeft nog steeds tics. Luca herkent zich heel erg in de film en hoopt dat het leven met de tic-stoornis zo inzichtelijker wordt voor iedereen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

NAVO-chef Rutte blijft Trumps oorlog in Iran steunen, ondanks kritiek dat hij daarmee een standpunt inneemt dat niet door de hele NAVO wordt gesteund. "Binnen de alliantie zal je altijd verschillende opvattingen hebben", zei Rutte vandaag. "Dat is onvermijdelijk. Het zijn democratieën."

Volgens de secretaris-generaal van de NAVO zijn alle landen het erover eens dat Iran een bedreiging vormt wanneer het land over nucleaire en raketcapaciteiten beschikt. "En wat Amerika nu doet, is die capaciteiten afbreken. En ja, dat juich ik toe."

Rutte presenteerde vandaag het jaarverslag van de NAVO over 2025. Hij kijkt tevreden terug op een jaar waarin hij de Amerikanen binnenboord wist te houden en de defensie-uitgaven van de NAVO-landen flink zag stijgen.

Maar tijdens de persconferentie vandaag gingen de vragen vrijwel niet over het jaarverslag, want inmiddels heeft zich alweer een nieuw probleem aangediend voor de man die ervoor moet zorgen dat de militaire alliantie goed functioneert: de oorlog in Iran.

Rutte moet laveren tussen de Amerikanen die nog altijd doorgaan met aanvallen en een groep Europese NAVO-landen die serieuze bedenkingen hebben bij Trumps aanpak.

Kritiek

Een week geleden zei bondskanselier Merz in het Duitse parlement dat hij nog geen overtuigend plan had gezien voor hoe de Amerikaanse operatie in Iran kan slagen. "Washington heeft ons ook niet om advies gevraagd." Als Trump dat wel had gedaan, dan zou Duitsland Trumps plannen in deze vorm hebben afgeraden, zei Merz tegen het parlement.

Spanje noemt de oorlog consequent illegaal. De Franse president Macron zei eerder dat de Amerikaanse en Israëlische aanvallen buiten het internationaal recht vallen.

En toch roemt Rutte de Amerikanen tijdens publieke optredens. Tijdens een tv-interview zondag op de Amerikaanse zender CBS noemde hij Trumps handelen cruciaal. "Hij doet dit om de hele wereld veiliger te maken."

Dat is opvallend, omdat de secretaris-generaal van de NAVO altijd namens álle NAVO-bondgenoten moet spreken, maar de kritiek van Europese leiders niet doorklinkt in Ruttes woorden.

Toch handelt Rutte door het prijzen van Trumps acties in Iran wel degelijk in het belang van het gehele bondgenootschap, redeneren ze binnen de NAVO. De kritiekloze houding richting de VS is noodzakelijk om te voorkomen dat de Amerikanen uit de NAVO stappen en afzien van elke vorm van steun aan Oekraïne.

'Lafaards'

Vooralsnog werkt die strategie, maar de vraag is hoever Rutte kan gaan. Terwijl de Amerikaanse president in openbare optredens louter lof ontvangt van de secretaris-generaal, doet Trump weinig anders dan kritiek uiten op zijn Europese bondgenoten.

Zo verwijt hij Europese NAVO-landen een gebrek aan steun in de oorlog die de Amerikaanse president zelf is begonnen. "Ze wilden niet meevechten om een Iran met nucleaire macht te voorkomen," schreef hij een week geleden op zijn platform Truth Social. "Nu (...) klagen ze over de hoge olieprijzen, maar willen ze niet helpen om de Straat van Hormuz open te krijgen." Lafaards, noemt Trump zijn bondgenoten. "We zullen dit onthouden."

Rutte doet die woorden vandaag af als "wat frustratie" van de Amerikaanse president over hoe snel de Europeanen reageren om Trumps verzoek om te helpen de Straat van Hormuz weer open te krijgen.

Volgens Rutte hadden de Europese landen tijd nodig om zich te organiseren, omdat ze voor de oorlog niet door Amerika op de hoogte waren gebracht. Dát de Europese bondgenoten niet op de hoogte waren, vindt Rutte logisch. "Er is altijd een risico dat dingen uitlekken als te veel mensen op de hoogte zijn."

Daarmee probeert Rutte richting Trump te verklaren waarom Europese hulp in de Straat van Hormuz vooralsnog uitblijft en weerspreekt hij tegelijkertijd de kritiek van Europese bondgenoten die van tevoren hadden willen weten wat Trump van plan was.

Statement

Inmiddels is er wel een statement ondertekend door meer dan dertig landen, waaronder veel NAVO-landen, waarin staat dat zij "bereid zijn bij te dragen aan de benodigde inspanningen om een veilige doorgang door de Straat te garanderen". Volgens Rutte kijkt een groep landen onder leiding van het Verenigd Koninkrijk op dit moment waar en wanneer hulp kan worden geboden en komen ze daarmee tegemoet aan het verzoek van Trump.

Maar het is de vraag of dat ook echt zo is. Verschillende landen, waaronder Nederland en Duitsland, lieten eerder weten dat de verklaring niet moet worden geïnterpreteerd als een aanbod om snel militaire hulp richting de Straat van Hormuz te sturen. Eventuele hulp komt er pas als het veilig genoeg is rondom de Straat.

In India is een wetswijziging aangenomen die het moeilijker maakt voor transgender en non-binaire personen om officieel erkend te worden door de staat. In sneltreinvaart sprak het Indiase parlement met een luide "yay" zijn goedkeuring uit voor de aanpassing. Volgens lhbti-activisten in India wordt met deze beslissing hun stem weggenomen.

In India bieden overheidsdocumenten sinds 2014 naast man en vrouw een derde optie. De zogeheten derde sekse is bedoeld voor mensen die zich niet thuis voelen in het hokje van man of vrouw. Door de wijziging is je identificeren als trans of non-binair niet meer voldoende voor de wet; een medisch specialist en overheidsmedewerker moeten daar goedkeuring voor geven.

In New Delhi ging na de stemming een kleine groep activisten de straat op om te protesteren. "Deze wet wist niet alleen ons bestaansrecht uit, maar categoriseert ons ook als minderwaardig in deze samenleving", zegt Ray, die zich identificeert als non-binair.

Leven in de marge

Volgens de Indiase overheid is het doel van de wetswijziging om transgender als term te verduidelijken zodat overheidsprogramma's hen beter kunnen helpen en beschermen. Vanuit de trans gemeenschap is er veel kritiek op die uitleg. "Als de mensen om wie het gaat, zeggen dat het voor hen niet werkt, dan doe je het niet om deze groep te beschermen", aldus Ray.

Gender in de Indiase context is een divers en uitgebreid spectrum van identiteiten. Daarbij ondergaan mensen niet altijd een medische geslachtsverandering, maar gaat het soms over andere manieren van presentatie. Er zijn meer fluïde gendervormen binnen de Indiase cultuur die religie overstijgen zoals Hijra, Jogappas of Khoti identiteiten.

Afgaand op de meest recente volkstelling uit 2011 zijn er in India bijna 500.000 mensen die zich officieus als derde sekse identificeren; dat aantal ligt volgens activisten inmiddels veel hoger.

"Hijras worden gezien als goddelijk, maar tegelijkertijd wonen ze in achterstandsbuurten en krijgen ze nauwelijks werk", zegt activist Tan. "Ondanks die culturele betekenis leven deze gemeenschappen over het algemeen in de marges van de samenleving."

Eigen keuze

Het Indiase hooggerechtshof erkende trans mensen in 2014 als een "derde sekse" en sprak uit dat zij het recht hebben om zichzelf als zodanig te identificeren. Dat was toentertijd een van de meest progressieve uitspraken op dit vlak wereldwijd en een overwinning voor de lhbti-gemeenschap. In 2019 werd die uitspraak bij wet vastgelegd.

Volgens trans en non-binair activist Tan is "derde sekse" een problematische term. "Het brengt een hiërarchie aan waarin de categorie van man en vrouw op een eerste en tweede plek staat."

Of Indiërs die derde optie zagen zitten was tot vandaag in ieder geval hun eigen keuze, zoals vastgelegd in de Transgender Person Act. Dat recht om jezelf te identificeren wordt nu geschrapt. Indiërs kunnen alleen nog op basis van biologische of fysieke kenmerken tot de derde sekse worden gerekend. Dat betekent dat alleen trans vrouwen uit de traditionele gemeenschappen of mensen met een intersekse identiteit in aanmerking komen.

Huwelijk nu illegaal?

Volgens Ujjwal, die zich als non-binair persoon identificeert, is die traditionele blik niet meer van deze tijd. "Steeds meer trans personen willen geen deel uitmaken van deze gemeenschappen. Dat ze onafhankelijk willen zijn betekent niet dat ze geen bestaansrecht hebben."

Tan denkt dat de wijziging een eerste stap is om de wet in zijn geheel te kunnen schrappen. "Als we deze wetswijziging aanvechten in de rechtbank, komt de wet in zijn geheel weer ter discussie te staan."

Er is nog veel onduidelijk over wat de wetswijziging in de praktijk gaat veranderen. Wat betekent die voor mensen die al wettelijk zijn aangemerkt als derde sekse? Heeft een trans man die met een vrouw is getrouwd nog een legaal huwelijk? In India is een huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht verboden per wet.

Terug in de tijd

De nieuwe wet verbiedt het ook om iemand zo te "beïnvloeden" dat diegene zich als trans persoon wil identificeren of een geslachtsverandering wil ondergaan. Dit maakt het werk van medisch hulpverleners en mensenrechtenorganisaties die zich inzetten voor de gemeenschap mogelijk illegaal.

Activisten en kenners zeggen nu dat deze wetswijziging de vooruitgang voor trans mensen tientallen jaren terug in de tijd zet. "Mensen uit de lhbti-gemeenschap in India krijgen vaak van jongs af aan al te horen dat ze niet mogen zijn wie ze zelf willen zijn", zegt Tan. "Deze wetswijziging geeft die stemmen nu gelijk."

De wetswijziging treedt definitief in werking nadat president Murmu het document heeft ondertekend. Verwacht wordt dat zij dit snel zal doen.

Het is druk bij SOS Dolfijn in Anna Paulowna, nu er in drie weken tijd vijf bruinvissen zijn aangespoeld en worden verzorgd in het opvangcentrum. SOS Dolfijn vermoedt dat het stormachtige weer van de afgelopen tijd en onervarenheid een rol spelen bij het aanspoelen van de jonge dieren op het strand.

Bruinvissen, een walvissoort, leven in de Waddenzee en de Noordzee en spoelen in deze tijd van het jaar vaker aan langs de kust. Zo werd gisteravond op het strand van Ameland een levende bruinvis gevonden.

Het mannetje had meerdere verwondingen, onder andere onder zijn linkeroog. Vrijwilligers van de KNRM brachten de bruinvis naar het Friese vasteland. Vanuit daar werd het dier vervoerd naar SOS Dolfijn in Anna Paulowna, waar het werd onderzocht en verzorgd.

SOS Dolfijn laat weten dat het dier uit Ameland de nacht niet heeft overleefd. "Het had veel verwondingen opgelopen doordat vogels eraan hadden gepikt. Dit zien we vaker wanneer een dier op het strand aanspoelt", vertelt Jeroen Hoekendijk van het opvangcentrum aan NH Nieuws. "Omdat de verwondingen te ernstig waren, hebben we besloten het dier te laten inslapen."

Stormachtig weer

Naast het mannetje dat bij Ameland werd gevonden, zijn er eerder deze maand twee bruinvismannetjes gevonden op Vlieland. Ook verzorgt het opvangcentrum momenteel twee vrouwtjes: één uit Zeeland en één van Texel die gistermiddag op het strand is aangespoeld. "Het zijn allemaal jonge dieren van ongeveer een jaar oud", zegt Hoekendijk.

Hij geeft aan dat het niet opmerkelijk is dat er op dit moment zoveel bruinvissen op onze stranden aanspoelen. In de maanden maart en april bevinden zich volgens hem veel van deze dieren in de Nederlandse kustwateren.

Ook kan het stormachtige weer van de afgelopen tijd ertoe leiden dat bruinvissen op het strand terechtkomen. "Bovendien verlaten jonge bruinvissen in deze periode hun moeder en gaan ze zelfstandig verder. Omdat ze nog weinig ervaring hebben, is de kans groter dat ze aanspoelen."

Nog geen opvangproblemen

Vooralsnog leidt de toegenomen drukte niet tot problemen bij het opvangcentrum, aldus Hoekendijk. "Je merkt wel dat het nu drukker is dan normaal en dat er veel van onze vrijwilligers wordt gevraagd. De dieren hebben namelijk 24 uur per dag zorg en begeleiding in het water nodig, zeker in de beginfase."

Bewoners boven de geldstortautomaat aan de Slotermeerlaan, waar vanochtend vroeg een plofkraak plaatsvond, waren vannacht druk met het opruimen van de ravage. De schrik zit er goed in: "Ik was zo in shock dat ik vijf minuten niet kon bewegen."

Bij de plofkraak raakte een tiener gewond. Ze sneed zich aan glasscherven, zegt de politie. Vermoedelijk van de ruiten die aan diggelen werden gedrukt door de explosie. 

De harde knal werd in de wijde omgeving gehoord. Dat is te merken aan de constante toestroom van buurtbewoners die poolshoogte komen nemen. Om te kijken waar die knal nu vandaan kwam.

"Er zijn hier in de buurt vaker explosies", zegt een man die aan de andere kant van het naastgelegen Plein 40-45 woont, "maar zoals deze heb ik nog nooit gehoord. Mijn vrouw dacht dat het onweer was. Vanwege het harde geluid dacht ik: dit kan geen donder zijn. Ik maakte me zorgen om de mensen die erboven wonen."

Van die bewoners raakte er dus één gewond. De rest bleef ongedeerd, maar is wel heel erg geschrokken. "Ik was in shock", zegt Laiju die twee verdiepingen boven de automaat woont. Ze lag net als de andere bewoners te slapen toen het gebeurde. "Ik kon vijf minuten lang niet bewegen."

Haar zoontje van vijf schrok zich ook wezenloos, zegt de Laiju. "Hij was zo bang dat hij niet naar school durfde. Maar hij moest wel van mij, dat is beter voor hem. Dan kan hij alles wat er is gebeurd vergeten."

De bewoners zitten ook met grote schade. Bij Laiju zijn de meeste ramen kapot. Bij haar onderbuurman Yusuf liggen ze er bijna in zijn geheel uit. Yusuf is daardoor de hele ochtend druk met het opvegen van de scherven die op zijn balkon liggen.

De laatste weken zijn er weer meer plofkraken dan normaal. Twee van die plofkraken waren in Amsterdam. Op 13 maart was er één in de Titus van Rijnstraat in Nieuw-West, drie dagen geleden gebeurde hetzelfde op de Sloterkade in Zuid. Ook waren er plofkraken in Badhoevedorp en Landsmeer.

De Amsterdamse politie onderzoekt al die plofkraken. Voor geen van die zaken is een verdachte aangehouden.

De A-Rosa Sena, een riviercruiseschip, is gisteravond tegen de Amsterdamsebrug over het Amsterdam-Rijnkanaal gevaren. De stuurhut en de radarmast raakten flink beschadigd en de schipper raakte lichtgewond. De exacte oorzaak van de botsing is nog onbekend en wordt momenteel onderzocht. Het lijkt erop dat de stuurcabine, die omhoog en omlaag kan schuiven, te hoog stond om onder de brug door te kunnen.

Mensen die even komen kijken zijn verbaasd dat dit heeft kunnen gebeuren: “Verrassend, want ze varen al jarenlang dagelijks over deze route.”

Michiel Mejs denkt de oorzaak van de botsing wel te weten. Hij werkt bij Sleepdienst Van der Zee en sleept het schip van 135 meter naar de Oranjewerf. "Ik denk dat de schipper niet heeft opgelet. En gewoon vergeten is om op het knopje van zakken te drukken. En dan is het te hoog." 

Het schip kan normaal probleemloos onder de brug door. "Als je kijkt naar de stuurhut, die staat op een paal en die kan helemaal zakken tot onder de brug, maar dat is hij vergeten denk ik."

De politie en Onderzoeksraad voor Veiligheid kunnen nog geen uitsluitsel geven over de oorzaak. De passagiers zijn met bussen opgehaald. De Arosa Sena is weggesleept en ging uiteindelijk onder de brug door. 

Ruim 42 kilometer aan rondjes om het monument op de Dam. Bas Jacob begint vanmorgen om 8.00 uur aan zijn avontuur en iets voor het middaguur heeft hij de afstand voltooid. 

Toeristen ontwijken, sneeuw, hagel, regen en wind. Het was geen 'walk in the park' voor hardloper Bas Jacob. Uitdagend en bijzonder, want hij volbracht vandaag een marathon voor het goede doel. "Ik rende om geld op te halen voor de FSHD-stichting", legt hij na afloop uit. "Toen ik op zoek was naar een stichting om hier geld voor in te zamelen, toen kwam een collega van mij ermee die dit erg aan het hart gaat."

Voor hem reden genoeg om aan de loop te beginnen en hij kreeg steun van vrienden en zijn partner. "Bij elk rondje gaan we met een wave met zijn allen hem supporten en hij gaat door regen, zon en door wind", vertelt zijn vriendin Coco Padding. "En volgens mij doet hij het nog goed." 

Stukje meerennen

Maar al een paar uur rennen in dezelfde omgeving begint wel zijn tol te eisen blijkt een paar kilometer voor het einde. "Ja op den duur verveelt het wel", aldus Jacob. Hij krijgt ook steun van passanten, dat maakt het makkelijker om vol te houden. "Vanochtend waren er allemaal scholieren op rondleidingen en sommigen renden een stukje mee zoals jij nu ook doet. Dat is alleen maar leuk en motiverend."

En of hij na 42 kilometer op de Dam tot veel nieuwe inzichten is gekomen? "Het probleem bij mij is, ik ren zonder muziek", legt hij uit. "Ik heb dan altijd een lied in mijn hoofd dat op repeat gaat. Het was non-stop, vier uur lang 'If you like pina colada'."

De politie heeft een Amsterdammer van 30 en een 17-jarige Veldhovenaar aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij het afsteken van het vele vuurwerk in de Johan Cruijff Arena eind november. De actie vanuit het vak van de harde kern zorgde ervoor dat de Eredivisie-wedstrijd tussen Ajax en FC Groningen werd gestaakt.  

Het tweetal wordt verdacht van onder meer openlijke geweldpleging en huisvredebreuk. Het onderzoek is volgens de politie nog 'in volle gang' en richt zich op personen die een belangrijke en coördinerende rol hebben vervuld. Meer aanhoudingen worden niet uitgesloten.

Het vuurwerkincident gebeurde op 30 november. Het duel tegen de Groningers werd vanwege het vuurwerk op het veld aanvankelijk vijf minuten stilgelegd, maar na nieuwe knallen definitief beëindigd. De wedstrijd werd vervolgens op een later moment zonder publiek hervat.

De actie was ter nagedachtenis aan een overleden supporter, waarvoor voorafgaand aan de wedstrijd al een spandoek was opgehangen. Kort voor het afgestoken vuurwerk waren stewards geïntimideerd, waardoor een grote groep supporters zonder tickets de Arena kon binnendringen. 

Een man is vorige week maandag mishandeld en beroofd van zijn fiets in het Vondelpark.  Het slachtoffer verloor daarbij zijn bewustzijn, waarna de verdachte op de vlucht sloeg. De politie heeft zijn signalement gedeeld en is ook op zoek naar twee getuigen.

Het slachtoffer fietste op maandagavond 16 maart even voor 23.30 uur door het Vondelpark naar huis. Op dat moment was het donker en regende het. 'Plotseling en uit het niets' werd hij volgens de politie geslagen door een man. Hij viel op de grond, waarna de verdachte er met zijn fiets vandoor ging.

Daar bleef het niet bij; het slachtoffer liet het er niet bij zitten en probeerde zijn fiets verderop in het park terug te krijgen. Daarbij werd hij opnieuw geslagen en geschopt en verloor hij zijn bewustzijn. Toen hij weer bijkwam, werd hij geholpen door twee vrouwen. De verdachte was toen al weg.

De politie komt graag in contact met de twee vrouwen, in de hoop dat zij meer kunnen vertellen over de mishandeling en diefstal. Het slachtoffer herinnert zich niet veel van hen, maar vermoedelijk zijn het twee Nederlands sprekende vrouwen met een lichte huidskleur.

De politie heeft een signalement verspreid en hoopt dat de vrouwen en eventuele andere getuigen zich melden.

Geldmaat sluit alle zakelijke geldstortautomaten bij woningen na weer een plofkraak, en Bas rent 360 rondjes rond het Monument op de Dam. Dat en meer in het AT5 Nieuws van donderdag 26 maart

Burgemeester Halsema heeft een pand aan het Confuciusplein voor zes maanden gesloten, nadat daar drugs en andere illegale goederen zijn aangetroffen. Volgens de gemeente is er sprake van drugshandel vanuit het pand.

Agenten vielen het pand op 19 februari binnen na een anonieme tip. Binnen troffen zij onder meer cocaïne, 100 gram hasj, honderden verboden vapes en illegale sigaretten aan. Ook lagen er grote hoeveelheden drank en meerdere enveloppen met contant geld, bestaande uit biljetten van 50 en 20 euro.

Het pand werd gebruikt door een groep van 10 tot 15 meerderjarige jongeren (tussen de 18 en 25 jaar). Veel van hen zijn al bekend bij de politie vanwege eerdere incidenten of drugsgerelateerde zaken. Ook heeft er in januari een schietpartij plaatsgevonden voor de deur. "De jongeren vallen publiek lastig, zoeken confrontatie met de politie en verpesten de sfeer in de buurt", schrijft Halsema in het sluitingsbevel. 

De burgemeester stelt dat de situatie een gevaar vormt voor de omgeving. Daarom is besloten het pand voor zes maanden te sluiten.

Geldmaat heeft vandaag maatregelen genomen om plofkraken te voorkomen. Deze week vonden er meerdere explosies plaats bij geldstortautomaten, waaronder twee in Amsterdam. Alle plofkraken deze week vonden plaats bij zakelijke stortautomaten. Daarom gaan nu alle van dit soort zakelijke stortautomaten (sealbagautomaten) dicht waar mensen boven of naast wonen.

Vanochtend vond er op de Slotermeerlaan in Nieuw-West een plofkraak plaats waarbij een omwonende gewond raakte. Zij werd geraakt door glasscherven en moest behandeld worden in het ziekenhuis. Eerder deze week was het ook al raak op de Sloterkade. 

Geldmaat schrijft in een persbericht dat alle plofkraken deze week gemunt waren op zogenoemde 'sealbagautomaten'. Die zijn bedoeld voor zakelijke klanten van banken, om geld te storten. Ze laten ook weten dat bij sommige automaten sprake was van een (beperkte) buit. 

Daarom gaan nu alle zakelijke stortautomaten dicht waar mensen boven of naast wonen. "Dat betreuren we, maar veiligheid gaat voor gebruiksgemak", vertelt Joost den Heyer van Geldmaat. De stortlocaties waar niemand naast of boven woont, gaan vanaf nu om 14.00 uur dicht.

De maatregelen zijn tijdelijk. Wanneer ze worden opgeheven, is niet bekend. Geldmaat is in gesprek met de politie over veiligheid op de lange termijn. 

Bij een restaurant aan de Johan Huizingalaan in Nieuw-West is vannacht een explosie geweest. Door de knal is er flinke schade ontstaan aan de voorzijde van de zaak.

De explosie was rond 5.00 uur. Rond dezelfde tijd was er ook een plofkraak bij een geldstortautomaat op de Slotermeerlaan. Een woordvoerder van de politie laat weten dat de meldkamer telefoontjes ontving van bewoners uit Nieuw-West, die meerdere knallen hadden gehoord. 

Er is niemand aangehouden voor de explosie. De politie vraagt getuigen om zich te melden en mensen met bruikbare beelden om contact op te nemen. Niemand raakte gewond.

Een geldstortautomaat aan de Slotermeerlaan in Nieuw-West is vanochtend doelwit geworden van een plofkraak. Een tiener is door de gevolgen van de explosie gewond geraakt. Zij heeft wonden opgelopen door glasscherven. De straat is afgezet en de politie is een onderzoek gestart. Er zijn nog geen aanhoudingen verricht.

De explosie vond plaats rond 5.15 uur, ter hoogte van Plein '40-'45. Het is niet de eerste plofkraak deze week. Op maandag was het raak op de hoek van de Sloterkade en de Hoofddorpweg. Ook toen was de explosie gericht op een geldstortautomaat. Ook in Badhoevedorp en Landsmeer gebeurde deze week hetzelfde.

Door de knal sprongen er meerdere ruiten van omliggende appartementen. Een tiener heeft wonden opgelopen door glasscherven. Zij moest daarvoor behandeld worden in het ziekenhuis.

Op foto's van de bovenwoningen is de schade goed te zien:

Het is niet duidelijk of er bij de plofkraak iets is buitgemaakt. De politie hoopt dat getuigen zich melden. Iedereen met bruikbare beelden wordt gevraagd contact op te nemen.

Het is dringen bij de universiteitsbibliotheek op het voormalige Binnengasthuisterrein. Al voor openingstijd staan studenten in de rij om het beste plekje te vinden: "Het heeft geen enkele zin om na openingstijd nog te komen."

Afgelopen september opende, na een twaalfjarige verbouwing, de nieuwe UB. In het voormalige ziekenhuis zijn zo'n 1100 studieplekken, evenveel als in de voormalige UB aan het Singel. Studentenvakbond ASVA had op meer plekken gehoopt: "Deze drukte is een duidelijk teken dat er niet genoeg capaciteit is", aldus Miko Kok. "Veel studenten hoopten met dit nieuwe pand op meer studieplekken."

Regen of niet, ook vandaag staan studenten al vroeg in de rij: "Wie het eerst komt, het eerst maalt", vertelt een student. De meesten hebben wel eens vergeefs naar een plekje gezocht: "Ja, dan loop je het hele gebouw door, maar dan is er geen plek en moet je ergens anders heen, terwijl je gewoon wilt studeren."

Ruimere openingstijden

Studenten vinden het ook jammer dat de bibliotheek in het P.C. Hoofthuis dicht is. Uitwijken naar Science Park vinden veel van hen te ver: "Het is overal druk en ik studeer het liefst hier in de UB."

De UvA laat weten te begrijpen dat het frustrerend kan zijn om op piekmomenten een plek te vinden. In tentamenperiodes openen ze daarom extra studieplekken en zijn er ruimere openingstijden. Ook is er een app waarin studenten kunnen zien waar nog plek is.

Een riviercruiseboot is woensdagavond tegen de Amsterdamsebrug over het Amsterdam-Rijnkanaal gevaren. De stuurhut van het schip is daarbij flink beschadigd geraakt. De schipper raakte door de aanvaring lichtgewond. De boot ligt vanaf ongeveer half tien vast aan een kade van het kanaal. 

Het cruiseschip voer vanaf het IJ in zuidelijke richting naar het Amsterdam-Rijnkanaal. Waar de botsing met de brug plaatsvond, is te zien op de online scheepstracker. De 135 meter lange boot kon na de aanvaring toch onder de brug door over het Amsterdam-Rijnkanaal varen. 

Het schip meerde aan bij de kade van de Westelijke Merwedekanaaldijk. Daar konden de politie en ambulance ter plaatse komen. De Amsterdamsebrug is tot nader order afgesloten voor het verkeer beide richtingen op.

De politie deed op locatie onderzoek. Hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren is nog niet bekend. Of het schip nog ergens heen vaart, en of het dat nog kan, in de nacht van woensdag op donderdag is niet duidelijk.

Het Zwitserse schip van Nederlandse makelij, genaamd A-Rosa Sena, is een cruiseboot die over de Rijn vaart. Het schip huisvest maximaal 280 gasten. De boot was volgens de scheepstracker vanaf de Passenger Terminal Amsterdam onderweg naar Utrecht, om vanuit daar door te varen naar Keulen.

De riviercruise wordt weggesleept naar de Oranjewerf in Noord:

Bewoners van een flat met tien verdiepingen in de Coffijboomstraat in de Haarlemmerbuurt zitten al een maand zonder lift. Ymere, eigenaar van het complex, kan niet zeggen wanneer de problemen opgelost gaan worden. 

Meerdere oudere bewoners komen amper nog buiten en een moeder met twee kleine kinderen is inmiddels tijdelijk ergens anders gaan wonen. "Ik vind dit echt niet kunnen", vertelt een bewoner. "Het is vreselijk, we zitten al vier weken zonder lift, dus we zijn ons kapot van het sjouwen", vertelt een andere bewoner. 

Alles zit tegen

Ymere zegt dat het oplossen van het probleem moeilijker is dan gedacht en dat onderdelen niet of nauwelijks leverbaar zijn. "Dit is echt zo'n geval waar als het eenmaal tegenzit, zo ongeveer alles tegen zit", zegt Walter Louman, regiomanager van Ymere op hun website. Howard Cladder woont op de negende verdieping en zegt dat hij inmiddels enorme rugklachten heeft door het vele traplopen. "Mijn levenskwaliteit is zwaar achteruit gegaan. Ik zit aan verhuizen te denken, het is echt vreselijk. We worden van het kastje naar de muur gestuurd", zegt hij. 

Traplift

De flat telt tien verdiepingen, dus bewoners die op de hoogste verdiepingen wonen moeten flink traplopen. Ymere heeft wel inmiddels op elke verdieping een traplift geplaatst. "Het gaat echt tergend langzaam", zegt Cladder. Een andere bewoner zegt dat het ongeveer vijftig minuten duurt om met de traplift beneden te komen. 

Tekst en uitleg

De liftstoringen zijn de gemeenteraad al langer een doorn in het oog, en daarom moesten de woningbouwcorporaties begin deze maand nog tekst en uitleg geven aan de raadsleden. Het stadsbestuur vindt dat de corporaties met structurele oplossingen moeten komen.

"We zetten alles op alles om te zorgen om de invloed van een kapotte lift op het gewone leven van bewoners te beperken", vertelt Louman. Een hotel of tijdelijke logeerwoning is mogelijk voor bewoners die dat nodig hebben, laat Ymere weten. 

Een papieren tasje bungelt aan de voordeur van een filiaal van De Pizzabakkers in de Plantage Kerklaan. Het is even na middernacht als de 14-jarige D.P. op 3 september de tas met drie petflessen benzine, vastgetapet aan een super Cobra 6, achterlaat in de portiek. Hij heeft het pakket eerder die avond gekregen van twee lange jongens op het Waterlooplein en moet een foto maken, zodat het bedreigend over zou komen. Maar wat hij niet weet is dat de politie live meekijkt. Vandaag stond tussenpersoon Darlencho E. voor de rechter.

Terwijl sommige bewoners van de Plantage Kerklaan uit angst de nacht ergens anders doorbrengen en de eigenaren van De Pizzabakkers na twee explosies vrezen voor nóg een aanslag op hun panden, wordt de 14-jarige D.P. op heterdaad aangehouden in de straat. Als agenten meerdere keren een vonk in de buurt van de tas zien, grijpen ze in. De jongen probeert nog weg te rennen, maar wordt aangehouden. 

Een emotionele D.P. vertelt aan de politie: "Ik moest hem ophangen en dan een foto maken, zodat het bedreigend over zou komen", aldus de 14-jarige D.P. Hij was eerder via snapchat benaderd en onder druk gezet. "Ik kreeg te horen dat ik een explosief moest plaatsen, anders zouden ze het bij mij doen."

Het onderzoek naar D.P. gaat door en aan bij de politie vertelt hij over hoe hij aan het explosief kwam. De avond voordat D.P. het explosief af wilde laten gaan had hij de Cobra's, vastgetapet aan flessen benzine in een papieren tas, overhandigd gekregen van twee lange jongens, van ongeveer 17 en 19 jaar oud. Ze hadden afgesproken op het Waterlooplein. 

Flessen benzine en super cobra 6

Het spoor leidt via vingerafdrukken op het explosief en gegevens uit de telefoon van de 14-jarige uiteindelijk naar Darlencho E. (19) en Qushendro L. (17). Op de flessen benzine worden vingerafdrukken van E. gevonden. Op de ducttape waarmee het stuk vuurwerk aan de flessen zijn vastgemaakt, wordt DNA van Qushendro L. gevonden. Daarnaast blijkt uit gegevens uit de telefoon van de 14-jarige verdachte dat er rond de overdracht contact is geweest met een telefoonnummer dat de recherche toeschrijft aan Darlencho E. 

De jongen werd uiteindelijk opgepakt met de telefoon op zak, het nummer straalde de avond van de overdracht volgens justitie aan in de omgeving van de Wibautstraat en het Weesperplein. E. zegt dat hij de witte iPhone toevallig bij zich had en dat deze gegevens niets zeggen over zijn betrokkenheid. "Ik had toevallig die telefoon bij me, ik heb drie telefoons en ik leen ze weleens uit."

Filialen in Google Maps

Uit de gegevens blijkt een gesprek van 16 seconden met D.P., de avond voor het plaatsen van het explosief. Daarnaast wordt gezien dat 163 keer is gebeld met de opgepakte medeverdachte en dat er 94 berichten met hem zijn uitgewisseld. Verder staan in de telefoon op Google Maps de locaties van De Pizzabakkers gemarkeerd en is een screenshot van een filiaal van de keten gevonden. 

Darlencho E. heeft naar eigen zeggen geen enkele betrokkenheid bij de zaak, maar wil verder geen uitleg geven. In totaal zijn vier verdachten aangehouden, naast E. (19) gaat het dus om de 14-jarige D.P., de 25-jarige Querenshyo T. en de 17-jarige Qushendro L. De eerste zitting van laatstgenoemde moet nog plaatsvinden.

De rechtbank doet 8 april uitspraak in de zaak van Darlencho E. Een opdrachtgever is nog altijd niet in beeld.