Reizigers die met de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa vliegen, moeten ook de komende dagen rekening houden met aanhoudende problemen. Nadat piloten om middernacht waren begonnen aan een tweedaagse staking, heeft nu ook cabinepersoneelsvakbond UFO stewardessen en stewards opgeroepen om het werk neer te leggen.

Die staking staat gepland voor woensdag en donderdag, en geldt voor vluchten vanaf de onder Nederlanders populaire luchthavens van Frankfurt en München. Daarmee blijven de problemen tussen Lufthansa en het personeel voortduren. Ook vrijdag legde het cabinepersoneel het werk al neer en werden honderden vluchten geschrapt.

Als de stewards en stewardessen woensdag staken, is het al de vijfde keer dit jaar dat personeel van Lufthansa het werk neerlegt.

100-jarig bestaan

De nieuwe stakingen vallen samen met een symbolisch moment, aangezien Lufthansa woensdag het 100-jarig bestaan viert. De festiviteiten lijken overschaduwd te worden door de stakingen, nu cabinepersoneelsvakbond UFO heeft aangekondigd juist dan te demonstreren bij het hoofdkantoor op de luchthaven van Frankfurt.

De gevolgen voor reizigers zijn groot. De pilotenstaking leidde vandaag tot honderden geannuleerde vluchten op de luchthavens van Frankfurt en München. Volgens de Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung zijn alleen al in Frankfurt meer dan 50.000 reizigers getroffen door annuleringen en omboekingen. Ook dinsdag worden grote verstoringen in Frankfurt en München verwacht.

Slepend conflict

De stakingen draaien om een slepend conflict tussen het personeel en de directie. Zowel piloten als cabinepersoneel eisen een beter salaris en een betere pensioenregeling. De vakbond wil daarnaast een sociaal plan voor Cityline. Het dochterbedrijf wordt mogelijk opgeheven, waardoor circa 800 banen op het spel staan. In totaal werken ongeveer 19.000 stewardessen en stewards voor Lufthansa.

Volgens de vakbond weigert de luchtvaartmaatschappij concessies te doen in de onderhandelingen. Lufthansa noemt de eisen onrealistisch en stelt dat de acties het bedrijf schaden. Bestuurslid Michael Niggemann verwijt de vakbond bovendien dat die "volledig onverschillig" zou staan tegenover het lot van passagiers en de toekomst van het bedrijf.

Het Waterschap Limburg heeft naar eigen zeggen een nieuwe techniek ontwikkeld die veel meer medicijnresten uit het rioolwater kan halen. Volgens het waterschap kan met de nieuwe techniek zo'n 80 procent van alle medicijnstoffen uit het water worden verwijderd.

Er worden al zuiveringstechnieken gebruikt om zo veel mogelijk resten uit het water te halen, zoals slibkorrels. Met de huidige technieken wordt zo'n 30 procent van de medicijnresten eruit gefilterd.

Koolpoeder

Bij de waterzuiveringsinstallatie in Simpelveld wordt nu ook koolpoeder toegevoegd aan het afvalwater. Het gaat om zeer fijn vermalen kool die in staat is om medicijnresten, PFAS en pesticiden uit het rioolwater te verwijderen, aldus het waterschap.

"Maar we gebruiken het hier vooral tegen medicijnresten", legt technoloog Wout Pannekoek uit. "In dat koolpoeder zitten kleine poriën die de verontreinigen opnemen. Dat gaat via adsorptie, waarbij de medicijnresten zich hechten aan het koolpoeder."

Jaarlijks komt 190 ton aan medicijnresten in het oppervlaktewater terecht. Het merendeel komt via huishoudens via het riool bij waterzuiveringsinstallaties terecht. Daarna wordt het geloosd in kanalen, rivieren en beken. Sommige medicijnen kunnen effect hebben op het gedrag van waterdieren en daarmee op de hele voedselketen, concludeerden onderzoekers in Nederland enkele jaren geleden.

Vissen

Volgens bestuurder Arnold Jansen van Waterschap Limburg zitten tussen de medicijnresten bijvoorbeeld voorbehoedsmiddelen met hormonen. "Die zorgen voor hormonale verwarring bij de vissen", zegt Jansen tegen L1 Nieuws.

Het gezuiverde water belandt in de naastgelegen Eyserbeek. De kwaliteit van die beek is volgens het waterschap al verbeterd. De Eyserbeek loopt door een gebied waar het water wordt gebruikt om drinkwater van te maken.

De organisatie spreekt zelf van "een wereldwijde primeur". Het Waterschap Limburg hoopt dat anderen in Nederland en West-Europa de techniek overnemen.

Voor het eerst in tien jaar is een jaguar op grote hoogte gespot in Honduras. Wildcamera's legden het dier vast in het Sierra del Merendón-gebergte in het westen van het land. Dat meldt CNN vandaag op basis van foto's van non-profitorganisatie Panthera.

Het gaat om een solitair mannetje dat op 6 februari werd vastgelegd door wildcamera's, op ongeveer 2200 meter hoogte in het bos.

Het is een zeldzame waarneming: jaguars leven doorgaans onder de 1000 meter en worden maar zelden op dit soort hoogtes gezien. In Honduras zijn in totaal slechts drie waarnemingen van jaguars op grote hoogte bekend, waarvan de laatste in 2016.

In Honduras leven tientallen jaguars, vooral in twee nationale parken in het noorden van het land. Voor het behoud van genetische diversiteit is beweging tussen populaties essentieel.

Franklin Castañeda, directeur van Panthera Honduras, die de beelden met CNN deelde, noemt de vondst "geweldig". Volgens hem werd het gebergte al vijftien jaar in de gaten gehouden. Het jonge mannetje trok waarschijnlijk door het grensgebied tussen Honduras en Guatemala, op zoek naar vrouwtjes.

1,3 miljoen hectare bos herstellen

De waarneming wordt als positief signaal gezien in Honduras, waar de natuur onder druk staat. Het land verloor volgens Global Forest Watch in de afgelopen 25 jaar 1,5 miljoen hectare bos, bijna een vijfde van het totale beboste gebied. Dat was voornamelijk om landbouwgrond te creëren.

De huidige regering wil de ontbossing tegen het einde van dit decennium terugdringen en 1,3 miljoen hectare bos herstellen. In de afgelopen jaren nam volgens Panthera ook de stroperij af in Honduras, wat de leefomstandigheden voor de jaguar verbeterde. "Het lijkt erop dat we een herstel zien bij grote katachtigen in het algemeen," concludeert Castañeda.

Andere positieve ontwikkelingen

In andere landen in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika komen recent ook positieve signalen over jaguars. Zo werd vorig jaar december een zeldzame zwarte jaguar gespot in Ecuador en toonde een landelijke telling in Mexico in 2024 aan dat de jaguarpopulatie daar sinds 2010 met 30 procent was toegenomen.

Jaguars leven uitsluitend in Zuid-, Midden- en een klein deel van Noord-Amerika. Jaguars zijn niet te verwarren met luipaarden, die ook wel panters worden genoemd. Deze katachtigen komen voor in Afrika en delen van Azië.

In een bij vlagen emotioneel betoog heeft oud-advocaat Inez Weski de beschuldigingen aan haar adres opnieuw met klem ontkend. Vandaag was de laatste dag van haar rechtszaak. Aan het einde van de zitting in de Rotterdamse rechtbank kreeg Weski het laatste woord, een recht dat iedere verdachte heeft.

De microfoon waarin ze sprak, liet bij aanvang een knarsend geluid horen. "Het recht kraakt", reageerde Weski. "En daar wil ik het precies over hebben."

Het Openbaar Ministerie eiste onlangs 4,5 jaar gevangenisstraf tegen de 71-jarige oud-advocaat. Ze zou berichten hebben doorgespeeld van en naar haar toenmalige cliënt Ridouan Taghi in de EBI in Vught.

Net als aan het begin van haar proces zei Weski dat daar niets van klopt. Het onderzoek van het OM staat volgens Weski bol van onwaarheden. "Ik noem het wanrecht. Schaamteloos is het."

Tunnelvisie

Haar vierkoppige verdedigingsteam, onder leiding van het advocatenechtpaar Knoops, heeft de afgelopen dagen ook uitgebreid betoogd dat er niets deugt van de zaak. Waar het OM twee uur nodig had om het bewijs tegen Weski uiteen te zetten, trok haar verdediging tweeënhalve zittingsdag uit voor het verweer.

Volgens Weski's advocaten heeft het OM fout op fout gestapeld. Daarom zou de zaak helemaal van tafel moeten. Mocht de rechtbank daar niet in meegaan, dan wil de verdediging vrijspraak.

De verdediging vindt dat het Openbaar Ministerie last heeft van tunnelvisie. Het OM zou selectief hebben geplukt uit onderschepte chatberichten, om die vervolgens verkeerd uit te leggen.

Ook zijn ontlastende chats expres uit het dossier gehouden, stellen Weski's advocaten. Zij spraken van een "ondeugdelijke verdenking" en een "misleidend dossier". Bovendien vinden zij dat de berichten waar het OM zich op baseert, onrechtmatig zijn verkregen en gebruikt.

Geheim

Het gaat om berichten van de gekraakte chatdienst Sky ECC. Weski gebruikte een telefoon van deze dienst om met familieleden van haar cliënt Taghi te communiceren. Volgens de verdediging had de politie geen toestemming om in deze berichtenberg te graven, maar gebeurde dat toch.

In de data zou bewust zijn gezocht naar advocaten die mogelijk strafbare feiten pleegden, terwijl communicatie tussen advocaten en hun cliënten strikt vertrouwelijk is. De politie mag die niet zomaar inzien en dat zou dus ook gelden voor de berichten tussen Weski en Taghi.

Deze geheimhouding, het verschoningsrecht, is volgens de verdediging keer op keer geschonden. Niet alleen door te neuzen in Weski's berichtenverkeer, maar bijvoorbeeld ook door stukken in beslag te nemen op haar kantoor.

Alice in Wonderland

Een andere reden om een streep door de zaak te zetten, is de manier waarop Weski gevangen is gezet, betoogde de verdediging. Ze verbleef negen dagen op een geheime locatie, volgens het OM voor haar eigen veiligheid.

Weski's advocaten vinden deze vorm van gevangenschap in strijd met alle wettelijke regels. Al meerdere keren hebben ze daar hun ongenoegen over geuit.

"Ze is er onderworpen aan de Alice in Wonderland-methode", zei advocaat Carry Knoops vandaag. Daarmee bedoelde ze dat Weski bewust in grote onzekerheid is gehouden, wat volgens haar een vorm van marteling is.

Achteraf is duidelijk dat Weski gevangenzat op het voormalige Kamp Zeist. Volgens Knoops heeft ze daar onder andere een posttraumatische stressstoornis opgelopen.

Bewijs

Het zou er allemaal toe moeten leiden dat het OM niet langer het recht heeft om Weski te vervolgen. En anders moet het bewijs van tafel, vinden haar advocaten.

Dat bewijs stelt volgens hen sowieso niets voor. Zo heeft het OM niet duidelijk gemaakt hoe Weski dan precies berichten aan Taghi heeft doorgegeven in de EBI. Dat ze deelnam aan Taghi's criminele organisatie, zoals het OM stelt, is volgens de verdediging bij lange na niet aangetoond. "Zij is onterecht aangeklaagd", aldus advocaat Geert-Jan Knoops.

Verder benadrukte de verdediging dat de fysieke en mentale gezondheid van Weski zo achteruit zijn gegaan, dat ze niet meer terug naar de gevangenis kan. Dat zou haar fataal kunnen worden, luidde de waarschuwing. Als ze toch schuldig wordt bevonden, zou Weski geen straf moeten krijgen.

Schilderijen

Zelf liet Weski vanmiddag in de rechtszaal snikkend een paar schilderijen en etsen van de Spaanse kunstenaar Francisco Goya zien. De werken staan volgens Weski symbool voor het verval van de rechtsstaat en voor haar gevoel bij dit proces.

Ze liet ook foto's zien van een gehavende Ridouan Taghi, vlak na zijn arrestatie in Dubai in 2019. "Het bleek de start van het gevaar", lichtte Weski toe. Volgens haar probeerde de overheid namelijk de mishandeling van haar cliënt onder het tapijt te vegen. "Ik kan slechts hopen dat u beseft hoever de macht van een staat kan gaan", zei ze tegen de rechtbank. Die is van plan om 21 mei uitspraak te doen.

Odido, Booking.com, Basic-Fit: kort na elkaar maken grote bedrijven bekend dat er gegevens zijn gestolen nadat er digitaal is ingebroken. Vinden er nu opeens meer hacks plaats?

"Het is eigenlijk toevallig", zegt Eward Driehuis van cybersecuritybedrijf ThreatFabric. De aanval op Basic-Fit vindt niet plaats omdat de criminelen het specifiek op Basic-Fit gemunt hadden, maar omdat ze weten dat daar gegevens zijn te halen, zegt hij.

"Het is gewoon: omdat ze naar binnen kúnnen komen, gaan ze naar binnen en jatten alles wat ze kunnen."

Odido heel groot, Basic-Fit kleiner

De diefstal van gegevens bij Basic-Fit is, als je naar het grote plaatje kijkt, helemaal niet zo groot, zegt Driehuis. Het bedrijf maakte vandaag bekend dat er gegevens van 200.000 Nederlanders zijn gedownload. Bij Odido ging het om 6,5 miljoen mensen.

"Odido was echt een grote. Wat dat betreft is de hack bij Basic-Fit helemaal niet zo groot", zegt Driehuis. "Maar dat betekent niet dat het voor de uiteindelijke slachtoffers geen impact heeft."

De persoonlijke gegevens die bij Odido, Booking.com en Basic-Fit zijn gestolen, kunnen bijvoorbeeld door criminelen gebruikt worden om jou weer op te lichten.

Hoe meer gegevens ze van je hebben, hoe overtuigender een e-mail, telefoontje of sms kan zijn. Bijvoorbeeld omdat criminelen ook jouw klantnummer kunnen noemen: informatie die normaal alleen bij het bedrijf zelf ligt.

Geen verband tussen aanvallen bekend

Een verband tussen deze aanvallen is er voor zover bekend niet. Van Odido weten we dat er een gespecialiseerde groep hackers achter de inbraak zat: de Shinyhunters. Zij laten hun slachtoffers een menselijke fout maken om toegang te krijgen tot accounts van medewerkers die veel gegevens kunnen inzien.

Het is niet bekend wie er achter de aanvallen bij Booking.com en Basic-Fit zitten. Ook is onduidelijk hoe zij precies zijn binnengekomen in de onlinesystemen van de bedrijven.

Er zijn nog veel meer hacks, zegt Driehuis. "De kleintjes komen niet in het nieuws. Die zie je allemaal niet. Er zijn misschien wel duizenden bedrijven in Nederland die al gehackt zijn, maar dat helemaal niet weten."

De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt dat iedereen er vanuit moet gaan dat zijn gegevens al gestolen zijn, of dat dat gaat gebeuren. Bedrijven die worden gehackt, zijn in de meeste gevallen verplicht dat aan deze toezichthouder te melden.

Een rechtbank in Parijs heeft de Franse cementproducent Lafarge veroordeeld voor het financieren van de terroristische organisaties in Syrië in 2013 en 2014. De toenmalige directeur is tot een celstraf van zes jaar veroordeeld, de toenmalige adjunct-directeur hoorde vijf jaar tegen zich uitspreken. Beiden gaan in beroep.

Volgens de rechters is bewezen dat het bedrijf in die periode 5,6 miljoen euro heeft betaald aan Islamitische Staat en het Nusra Front, die door de Europese Unie als terroristische organisaties werden beschouwd. Het enige doel daarvan was het openhouden van Lafarges cementfabriek in het noorden van Syrië, zei de voorzitter van de rechtbank.

Het smeergeld stelde de groepen in en buiten Syrië in staat dodelijke terreuraanslagen te plegen.

Lafarge had de fabriek in 2008 voor 680 miljoen dollar gekocht. Hij werd in 2010 in bedrijf genomen, een paar maanden voor het uitbreken van een opstand tegen het Assad-regime. De opstand liep uit op een burgeroorlog, waarbij de terreurgroepen delen van het noorden van Syrië in handen kregen, ook het gebied waar de fabriek stond.

Ook vijf andere leidinggevenden zijn tot meerdere jaren gevangenisstraf veroordeeld. Het bedrijf zelf is ook gestraft, het moet een boete van 1,13 miljoen euro betalen. Lafarge is sinds 2015 eigendom van het Zwitserse bedrijf Holcim.

Péter Magyar was twee jaar geleden nog een onbekende figuur. Dat veranderde volkomen toen hij in een veelbekeken interview de aanval opende op de corruptie onder Orbán.

Met dit optreden stormde Magyar het Hongaarse publieke debat binnen. En zondagavond deed hij wat de meeste Hongaren tot voor kort niet meer voor mogelijk hadden gehouden: met zijn Tisza-partij verpletterde hij Viktor Orbán.

Met grote beloftes over EU-toenadering en corruptiebestrijding veroverde hij een tweederdemeerderheid in het parlement. Een ding is duidelijk: Magyar luidt een nieuw tijdperk in de Hongaarse geschiedenis in.

Acht jaar in Brussel gewerkt

Opvallend is dat de 45-jarige op het eerste gezicht veel weg heeft van een typische Fidesz-prominent. Hij is een man uit een hoogopgeleid gezin met een achtergrond in rechten. Als politieke insider heeft hij verschillende overheidsfuncties bekleed, onder meer acht jaar in Brussel.

Verder was Magyar getrouwd met Judith Varga, een voormalig minister van Justitie en een belangrijke bondgenoot van Orbán. Samen hebben ze drie zonen.

Misbruikschandaal

In 2024 brak Magyar met Fidesz nadat een misbruikschandaal aan het licht was gekomen. In korte tijd profileerde hij zich als de belangrijkste man van de oppositie. Hij was geloofwaardig als voormalig Fidesz-aanhanger wanneer hij sprak over de vergaande corruptie onder Orbán.

Binnen een paar maanden behaalde hij met zijn Tisza-partij maar liefst 30 procent van de stemmen bij de Europese verkiezingen. Hongaren die al jaren gefrustreerd waren dat de oppositie maar niet verenigd een vuist kon maken, zagen eindelijk een kans.

Bekijk hier de overwinningstoespraak van Magyar:

Tegelijkertijd groeide de onvrede in de samenleving vanwege grote problemen in het land. De gezondheidszorg ging sterk achteruit onder Orbán. Met bijvoorbeeld een groeiend aantal infectieziektes in ziekenhuizen, doordat er geen airco's waren.

Er was geen geld voor het onderwijs, waardoor ouders gevraagd werd om eten of wc-papier mee te nemen voor hun kinderen. Daar kwam een stagnerende economie bovenop, ondanks hoge inflatie. Het werd steeds pijnlijker dat Hongarije stilstond en werd ingehaald door de rest van de regio.

Scherpe anti-migratie-boodschap

Magyar combineerde een scherpe anti-Orbánboodschap met een populistische, conservatieve agenda. Hij heeft een scherpe anti-migratie-boodschap.

Over het EU-lidmaatschap voor Oekraïne is de verkiezingswinnaar terughoudend. Hij zegt wel een einde te maken aan de Hongaarse blokkade voor een cruciale EU-lening van 90 miljard voor Oekraïne. En hij belooft van Hongarije weer een betrouwbare EU-partner te maken.

Gevoelige thema's in Hongarije, zoals lhbti-rechten, ging Magyar handig uit de weg. Hij liep bijvoorbeeld niet mee met de verboden Pride-mars afgelopen zomer. Hij wilde zo voorkomen dat Orbán munitie kreeg voor zijn campagne.

Als Magyar wilde winnen, dan moest hij juist conservatieve kiezers weglokken. De meer liberale, progressieve kiezers bleven hem als enige alternatief voor Orbán toch wel steunen.

Met een moordend campagneprogramma trok Magyar het hele land door. Hij bezocht met de vlag in zijn hand 700 plaatsen, vooral ook op het conservatieve platteland. Waar het kon ging Magyar op de foto met kiezers, die deze selfies massaal deelden op sociale media. Daar kon Magyar om de staatspropaganda heen werken, en door de gelederen van Fidesz breken.

Orbán deed er alles aan om Magyar zwart te maken. Hij zou heulen met Oekraïne om Hongarije de oorlog in te trekken. In het hele land werden posters opgehangen van Magyar en Zelensky. Maar elke aanval van Fidesz wist Magyar te pareren en elke keer wist hij terug te slaan.

Termijnlimiet aangekondigd

Er bestaan wel zorgen dat Magyar met zijn tweederdemeerderheid een 'Orbán 2.0' kan worden. Ook zijn er veel aanwijzingen dat Magyar geen lieverdje is voor de mensen met wie hij werkt.

Maar op een persconferentie benadrukte hij nogmaals dat hij een termijnlimiet van acht jaar wil voor premiers. "Dat betekent ook dat Orbán nooit meer de macht kan hebben", zei hij. Orbán is 20 jaar premier geweest, van 1998 tot 2002 en van 2010 tot nu.

Hongaren die smachten naar verandering, wuiven de zorgen dan ook weg. Zij wilden vooral eerst het vertrek van Orbán. En dat is Magyar na zestien jaar gelukt. Binnen een maand wil hij als nieuwe premier beginnen.

Ontboste regenwouden herstellen zich sneller dan gedacht, blijkt uit nieuw onderzoek van de Duitse universiteit TU Darmstadt in samenwerking met Ecuadoriaanse wetenschappers en tientallen universiteiten en onderzoeksinstituten. Wanneer de landbouw stopt, herstelt de vegetatie zich vanzelf en komen diersoorten terug.

In dertig jaar tijd keert zo'n 75 procent van de dier- en plantsoorten er terug en herstelt de biodiversiteit zich tot meer dan 90 procent van het oorspronkelijke niveau, zo berekenden de wetenschappers die meer dan 8500 soorten meenamen in het onderzoek naar het ontboste regenwoud in Ecuador.

Volgens hoofdauteur Timo Metz tonen regenwouden "een opmerkelijke veerkracht" en hebben ze "het vermogen om terug te keren naar hun oorspronkelijke staat".

Vleermuizen, apen en vogels nemen zaden mee

De wetenschappers richtten zich op voormalige landbouwgrond in het noordwesten van Ecuador. Daar, in de regio Chocó, is veel bos verdwenen ten gunste van plantages en weilanden.

Overgebleven gebieden zijn essentieel voor het herstel van natuur op verlaten landbouwgrond, want van daaruit keren dieren en planten terug, stelt Nico Blüthgen, hoogleraar ecologie aan de TU Darmstadt: "Vleermuizen, apen en andere zoogdieren, maar ook vogels brengen boomzaden terug naar de gekapte gebieden. Mestkevers begraven de zaden in de grond en honderden andere diersoorten zorgen voor de bestuiving."

De Nederlandse hoogleraar tropische bosecologie aan de universiteit van Wageningen, Lourens Poorter, deed eerder al onderzoek naar het herstel van vegetatie na landbouw in de tropen. Hij is in een reactie enthousiast over het "unieke" onderzoek, omdat voor het eerst zoveel soortgroepen zijn meegenomen. "Er is niet alleen gekeken naar aaibare soorten, zoals apen, maar ook naar bijvoorbeeld schimmels, bacteriën, bijen en bomen."

'Voor herstel is alles nodig'

"Het laat zien dat je voor herstel alles nodig hebt: bestuivers, zaadverspreiders en schimmels. Veel soorten hebben elkaar nodig en elke soort heeft een unieke bijdrage aan het ecosysteem."

Uit het onderzoek blijkt verder dat het uitmaakt wat de agrarische functie van de landbouwgrond was. Het regenwoud herstelt zich sneller op verlaten cacaoplantages dan op weilanden.

Door de achtergebleven cacaobomen is het microklimaat in de beginfase er beter dan in een open grasveld. De bomen zorgen voor schaduw, zodat planten en dieren bij hitte meer bescherming hebben en de grond in een droge periode langer vochtig blijft.

Ongewervelden en bacteriën

Grassen zijn een concurrent van jonge bomen, zegt Poorter: "Grassen kunnen tot wel twee meter hoog worden en dan is het voor jonge bomen moeilijk om op te groeien."

Niet elke soort komt even snel terug. Zoogdieren, vogels en insecten die makkelijk afstanden afleggen, komen eerder terug dan bijvoorbeeld bomen. En voor ongewervelde insecten die leven tussen dode bladeren en bacteriën duurt het het langst voor de omstandigheden goed genoeg zijn.

Omstandigheden Ecuador

Volgens Poorter scheelt het ook dat de voornamelijk kleinschalige landbouw in Ecuador minder intensief is dan bijvoorbeeld de landbouw in Nederland. Ook heeft landbouwgrond in de tropen vaak nog relatief kort, enkele decennia, een agrarische functie gehad. "In Nederland zou het minstens 200 jaar duren voor het oude bos weer terug is."

Het scenario van herstel in dertig jaar gaat dan ook niet op voor gebieden waar tropisch regenwoud grootschalig is gekapt, zoals in Brazilië, China en Indonesië. Daar zijn enorme landbouwvelden van tientallen vierkante kilometers. In die gebieden zal het herstel van tropisch regenwoud veel langer duren en lukt dat niet zonder hulp van de mens, zegt Poorter, omdat de meeste dieren niet over grote afstanden het open veld intrekken.

Ontbossing

Onderzoeker Blüthgen is enthousiast over de veerkracht, maar wijst erop dat de bestaande ecosystemen moeten worden beschermd: "De ontbossing gaat sneller dan de maatregelen om natuur in stand te houden. Jaarlijks gaat er wereldwijd vier tot zes miljoen hectare verloren."

Onderzoeksmethode

De wetenschappers hebben niet ruim dertig jaar gekeken hoe de natuur zich op een voormalig stuk landbouwgrond ontwikkelde. Ze keken naar meerdere voormalige weilanden en plantages die korte of al langere tijd met rust werden gelaten. Met die gegevens hebben de onderzoekers een tijdlijn gemaakt.

Daarbij zijn de onderzoekers er dus in feite van uitgegaan dat al die percelen zich ongeveer op dezelfde manier ontwikkelen, terwijl de lokale omstandigheden verschillend kunnen zijn. Desondanks noemt Poorter, die niet meewerkte aan het onderzoek, de resultaten vanwege de omvang van het onderzoek en de grote hoeveelheid verzamelde data "robuust".

GroenLinks-PvdA mag als Progressief Nederland (Pro) aan de volgende Tweede Kamerverkiezingen meedoen. Dat heeft de Kiesraad besloten, die het verzoek van de partij aan gronden uit de Kieswet toetste en geen reden ziet om het verzoek te weigeren.

Officieel moet de partij nog fuseren, maar de Partij van de Arbeid heeft alvast verzocht als Progressief Nederland (Pro) aan de volgende Kamerverkiezingen mee te doen. Als de leden in juni met de fusie instemmen, moet het verzoek opnieuw worden ingediend, maar dat is volgens een woordvoerder van de Kiesraad een formaliteit.

Pro nog niet meteen in Tweede Kamer

Het presidium, het bestuur van de Tweede Kamer, gaat zich nu buigen over het in gebruik nemen van de naam in het parlement. Het presidium komt met een advies, waarover de Tweede Kamer uiteindelijk beslist, aldus een woordvoerder vandaag.

Het presidium vergadert doorgaans op woensdagen. Het zou kunnen dat er woensdag al over gesproken wordt, maar zeker is dat niet, aldus de woordvoerder.

Kamerleden van GroenLinks-PvdA noemden zelf in eerdere debatten de naam Pro al, hetgeen hen op een reprimande van de Kamervoorzitter kwam te staan: tot er officiële besluitvorming is, mag dat niet.

'Voeten in aarde'

Als de Kamer instemt met de nieuwe naam, betekent dat nog niet dat die overal verandert. Voor de provinciale en gemeentelijke verkiezingen moet de partij zich opnieuw inschrijven. Bij de beoordeling van een registratie voor Tweede Kamerverkiezingen mag de Kiesraad niet toetsen aan lokaal geregistreerde aanduidingen.

Sommige lokale partijen - met al langer 'pro' in hun naam - vinden de situatie verwarrend voor kiezers en gaan naar de Raad van State. Vijftien tot twintig partijen zijn vastberaden hun naam niet op te geven.

In artikel G4 van de kieswet staat dat de benaming die voor een partij in de Tweede Kamer is geregistreerd, in beginsel ook voor lokale en provinciale afdelingen geldt. Tenzij de naam overeenkomt met een al geregistreerde partij en er daardoor verwarring kan ontstaan.

Volgens Radboud Ribbert, advocaat bij Greenberg Traurig, kan het nog heel wat voeten in de aarde hebben, omdat uiteindelijk de centrale stembureaus beslissen en doorgaans "wie het eerst komt het eerst maalt" geldt. "Bovendien zal men willen voorkomen dat de kiezer bij de provinciale of lokale verkiezingen in het stemhokje in verwarring raakt".

Voorbarig

Enkelen lokale partijen zien tot hun ergernis dat de fusiepartij zich in steeds meer gemeenten - waaronder Rotterdam en Groningen - al 'Pro' noemt. Ze noemen dat voorbarig.

De Groningse GroenLinks-PvdA fractievoorzitter Van Hoorn ziet dat anders: het ging in Groningen volgens hem zonder problemen. "Daar zijn geen lokale pro-partijen en waren er geen bezwaren van andere partijen". Van Hoorn zegt de bedenkingen van partijen waar het wél speelt te begrijpen, maar gaat ervan uit dat het goedkomt. Dat zegt ook een landelijk woordvoerder van de fusiepartij. "We gaan met lokale partijen in gesprek en hebben er vertrouwen in dat het goedkomt."

Dario Castiglione van ProVeenendaal, die namens de protesterende lokale partijen de kar trekt, moet dat nog zien. Over een paar weken is er een gesprek met GroenLinks-PvdA, maar de fractievoorzitter van ProVeenendaal laat vast weten dat niemand moet denken dat ze hun naam als lokale partij zomaar even aan de wilgen gaan hangen.

Een groot deel van de Noorse regering is weer gevestigd in het oude regeringscomplex in het centrum van Oslo. Het complex raakte in 2011 zwaar beschadigd bij de aanslag van de rechtsextremist Anders Breivik en moest daarna gerenoveerd worden.

Het vernieuwde complex werd vandaag door premier Jonas Gahr Støre geopend. Zes ministeries gaan er vandaag al weer aan de slag. Ook het kantoor van de premier zit er weer. De andere ministeries zullen de komende jaren volgen.

De sociaaldemocratische regering was het doelwit van de aanslag die op 22 juli 2011 in Oslo werd gepleegd door Breivik. De rechts-extremist plaatste een bom in een bestelbus, die hij tegenover het regeringscentrum parkeerde. Enkele minuten later ontplofte de bom. Bij de explosie kwamen acht mensen om het leven.

Vanwege de grote schade en verhoogde beveiligingseisen duurden de werkzaamheden meer dan tien jaar. De oude gebouwen zijn hersteld en er zijn nieuwe gebouwen bij gekomen. De ministeries waren de afgelopen jaren verspreid over de Noorse hoofdstad.

Na zijn aanslag in Oslo ging Breivik naar het eiland Utøya, waar een kamp was van de jongerenafdeling van de regerende Arbeiderspartij. Breivik opende het vuur en schoot 69 mensen dood. De meeste slachtoffers waren tieners.

Premier Støre noemde de heropening een "historische dag". Hij was tijdens de aanslag minister van Buitenlandse Zaken. "Het is voor ons een belangrijk deel van de geschiedenis: het was de Arbeiderspartij die weg is gejaagd uit dit kantoor, en het is de Arbeiderspartij die nu weer terugkeert", zei Støre.

Een 24-jarige man moet acht jaar de cel in voor het verkrachten en aanranden van drie ouderen in een woonzorgcentrum in Breda. Brennan G. krijgt ook een beroepsverbod opgelegd.

In het onderzoek bleek dat de man ook 1250 seksueel expliciete foto's en video's van kinderen op zijn telefoon had staan. Hij is daarom ook schuldig bevonden aan het bezit van kinderporno.

Eerste nachtdienst

In 2024 werkte de man, die toen in België woonde, als flexmedewerker in de zorginstelling. Tijdens zijn eerste nachtdienst verkrachtte hij twee ouderen en randde hij een ander aan. De volgende ochtend vertelden de drie bewoners van de instelling aan het personeel wat hen die nacht was aangedaan. Het gaat om twee vrouwen van 90 en 80 en een man van 77.

Hoewel zij alle drie (beginnend) dementerend waren, vertelden zij gedetailleerd en los van elkaar over de gebeurtenissen. Daarom oordeelt de rechtbank dat deze verklaringen betrouwbaar zijn. Ook werden DNA-sporen van G. op het lichaam van een van de slachtoffers gevonden.

Zowel familieleden als het personeel hebben verklaard dat de slachtoffers na die nacht angstig, verdrietig en in zichzelf gekeerd waren. G. heeft de afgelopen twee jaar ontkend dat hij bewoners heeft verkracht. Tijdens een zitting in maart gaf hij voor het eerst toe een van de bewoners te hebben aangerand.

Maximaal beroepsverbod

De rechtbank oordeelt dat G. misbruik heeft gemaakt van de kwetsbaarheid van zijn slachtoffers en van zijn vertrouwenspositie als zorgverlener, schrijft Omroep Brabant.

De man mag dertien jaar lang niet met kwetsbare mensen werken. Dat is het maximale beroepsverbod dat de rechtbank kan opleggen.

Het kabinet wil nog voor de zomer excuses aanbieden aan afstandsmoeders en -kinderen. Afstandsmoeders zijn vrouwen die tussen 1956 en 1984 gedwongen werden om hun pasgeboren baby's af te staan.

Dat gebeurde vaak onder druk van familie en de kerk, maar ook van instanties als de Raad voor de Kinderbescherming. Het gaat om ruim 13.000 vrouwen en zo'n 15.300 kinderen.

"Er was onvoldoende oog voor de kwetsbare en schrijnende positie van moeders en kinderen. Dat heeft veel pijn en verdriet tot gevolg gehad", schrijft staatssecretaris Van Bruggen (D66) van Justitie en Veiligheid in een brief aan de Tweede Kamer. Ze erkent dat excuses nodig zijn. "Voor de getroffenen zijn excuses van de overheid een startpunt voor erkenning van dit leed".

Levenslange schade

Een speciale commissie die onderzoek deed naar afstand en adoptie in die periode concludeerde vorig jaar dat veel afstandsmoeders en -kinderen "levenslange schade" hebben overgehouden en dat de afstandsverklaringen die deze vrouwen moesten ondertekenen geen wettelijke basis hadden.

De moeders en kinderen reageerden teleurgesteld, onder meer omdat de commissie niet tot de slotsom kwam dat de overheid excuses moest maken. Dat wil het kabinet nu dus toch doen en wel "zo snel en zorgvuldig mogelijk". In februari waren meerdere partijen in de Tweede Kamer daar ook al voor.

Speciale bijeenkomst

Besloten is nog voor de zomer een bijeenkomst te organiseren, waarbij de mensen die het slachtoffer zijn van het toenmalige beleid en hun belangenorganisaties betrokken worden.

Het kabinet wil voor de zomer aan de Kamer laten weten wat het met de aanbevelingen van de onderzoekscommissie gaat doen.

In februari vertelde Jeroen in Nieuwsuur dat hij zelf op zoek ging naar zijn biologische moeder:

Verleden in Zicht komt op voor de belangen van afstandskinderen. Bestuurslid Frans Haven zegt heel erg blij te zijn dat de excuses er nu komen, al heeft dat volgens hem veel te lang geduurd. Hij ziet het als een goede eerste stap. Hij vindt dat de moeders en kinderen volledig inzicht moeten krijgen in de dossiers die destijds over hen zijn aangelegd.

De stichting had bij het vorige kabinet tevergeefs op excuses aangedrongen. Vorige week had het bestuur een gesprek met de staatssecretaris en minister Hermans (VVD) van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hij is blij er nu wel snel is gereageerd.

Kippenvel

Bij dat gesprek was ook Ellen Venhuizen van de stichting De Nederlandse Afstandsmoeder (DNA). Ze is "heel erg blij" met de brief van het kabinet. "Kippenvel, hoera!" Ze heeft het goede nieuws meteen in een nieuwbrief verspreid en krijgt enthousiaste reacties van haar achterban.

Ook Venhuizen vindt dat de dossiers nu vrijgegeven moeten worden zonder "lakwerk". Moeders die dat willen kunnen dan lezen wat er met hun kind gebeurd is. Voor de kinderen is het voor hun identiteit van groot belang om te weten waar ze vandaan komen, aldus Venhuizen.

Meer dan de helft van de Nederlandse bevolking heeft nog geen noodpakket in huis, blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau Ipsos I&O.

Na de groots opgezette overheidscampagne 'Denk Vooruit' heeft 44 procent wel een noodpakket. Dat is 9 procentpunt meer dan bij de vorige meting in 2025.

In de campagne roept de overheid mensen op om zich voor te bereiden op een noodsituatie. Via tv-spotjes, online-berichten, radioboodschappen en duizenden posters in bushokjes wordt sinds november 2025 gecommuniceerd dat het nodig is om voorbereid te zijn op een crisissituatie. In de campagne worden een grote cyberaanval, een overstroming of oorlog als voorbeelden gegeven.

'Overheid jaagt angst aan'

Van de mensen die het informatieboekje 'Bereid je voor op een noodsituatie' hebben gelezen, heeft 42 procent geen actie ondernomen. Een kwart van de ontvangers heeft het boekje niet eens gelezen. Meer dan één op de tien heeft de brochure direct weggegooid. Van de ontvangers heeft 14 procent geen begrip voor de campagne, zij vinden dat de overheid de burger angst aanjaagt.

Ook denken zij dat de genoemde gevaren voor Nederland irreëel zijn. Iemand zegt: "De overheid heeft een plicht voor burger te zorgen. Geef dan iedereen een noodpakket."

Van de mensen die de brochure hebben ontvangen, heeft 63 procent hem ook gelezen. Daarvan vindt iets meer dan 80 procent dat er nuttige informatie instaat.

Eerder zei minister Van Weel van Justitie en Veiligheid dat hij naar een samenleving toe wil "die zich even kan redden zonder dat de centrale overheid daar alles aan doet." De bedoeling is dat mensen 72 uur zelfredzaam zijn wanneer hulpdiensten geen directe bijstand kunnen leveren.

Zorgelijke situatie

Dat veel mensen de campagne laten voor wat het is, noemt Van Weel zorgelijk. Vooral jongeren zouden moeilijk te bereiken zijn.

In 2026 komt de campagne Denk Vooruit nog met twee grote campagnemomenten, in juni en oktober. In november 2025 kregen 8,5 miljoen huishouders een boekje in de brievenbus met de titel 'Bereid je voor op een noodsituatie'. In een noodpakket zitten zaken als een noodradio, een zaklamp, lucifers, 70 euro cash, afsluitbare waterflessen en houdbaar voedsel.

Verantwoording onderzoek

Het onderzoek van Ipsos I&O is uitgevoerd onder 2111 Nederlanders van 16 jaar en ouder. Zij zijn lid zijn van het I&O Research Panel. Het rapport Herhaalanalyse Rasch Weerbaarheid is tot stand gekomen na een representatieve steekproef onder 1026 Nederlanders, uitgevoerd door Behavior Change Group.

In deze video van NOS op 3 zie je wat er in een noodpakket moet zitten:

Gaan de asielwetten van Faber het halen? Die vraag staat morgen centraal in de Eerste Kamer. In aanloop naar dat debat uiten verschillende organisaties nog eens hun zorgen, vooral over de uitvoerbaarheid en over de strafbaarstelling van illegaliteit.

Voor de deur van de Eerste Kamer had een aantal maatschappelijke organisaties zich vanmiddag verzameld namens zo'n 34.000 "bezorgde burgers". Directeur Dagmar Oudshoorn van Amnesty noemde de wetten "niet menserechtenproof".

Menselijke waardigheid

Eerder vandaag hield de Raad van Kerken een wake voor "medemenselijkheid" rond de nieuwe asielwetgeving. "We vinden die wetten een ongelooflijke verharding van wat we als land jegens vluchtelingen willen doen", zei Derk Stegeman van die kerkelijke koepelorganisatie.

Hij maakt zich vooral zorgen over de strafbaarstelling van mensen zonder juiste verblijfspapieren. Volgens hem gaat die maatregel "de grenzen van wat je kan doen met menselijke waardigheid ver te buiten". De Raad van Kerken roept Eerste Kamerleden op om niet hun oren te laten hangen naar "partijpolitieke lijnen".

Het kabinet hoopt met de wetten, die geërfd zijn van het vorige kabinet, de instroom van asielzoekers naar beneden te krijgen. Op de wetten kwam van verschillende kanten kritiek vanwege (on)uitvoerbaarheid, onder meer van de IND, de Raad van State, de advocatuur en de rechtspraak.

Hier gaan de asielwetten onder meer over:

Het is nog geen gelopen race, want de Eerste Kamer is verdeeld. Van iets meer dan 30 van de 75 senatoren lijkt zeker dat ze tegen gaan stemmen (GL-PvdA, D66, Volt, Partij voor de Dieren, SP, ChristenUnie en twee eenpitters).

"We vinden dat de wetsvoorstellen niet echt goed in elkaar zitten", licht D66-senator Boris Dittrich toe. "Ze dragen er zeker aan bij om het beleid strenger te maken, maar je moet het wel op een rechtvaardige manier doen." Hij wijst erop dat allerlei uitvoeringsinstanties, waaronder de politie, de wetten niet zien zitten.

Maatschappelijke rust

Maar de wens om iets te doen is groot. Dat niet zeker is of de wetten de instroom omlaag brengen en dat ze de asielketen juist kunnen verstoppen, weegt voor een aantal partijen minder zwaar. Van rond de 30 senatoren lijkt zeker dat ze voor gaan stemmen (BBB, VVD, PVV, JA21, 50Plus en nog twee eenpitters).

VVD-senator Marian Kaljouw wijst erop dat er misschien geen bewijs is dat de wetten de instroom omlaag brengen, "maar ook geen bewijs dat het niet zo is". Ze zegt dat mensen zich "enorme zorgen" maken over de komst van asielzoekers. Ze ziet het als haar plicht daar wat mee te doen. "We willen maatschappelijke rust."

CDA doorslaggevend

Het CDA kan met zes zetels doorslaggevend zijn voor een meerderheid, en die fractie (waar bezwaren leven) heeft volgens de Volkskrant een formule gevonden om voor te kunnen stemmen. Maar zeker is het nog niet; het debat moet nog worden gevoerd en binnen fracties kunnen Kamerleden ook nog afwijkend stemmen.

Volgende week dinsdag wordt gestemd over de wetten. Mocht de senaat ze goedkeuren, dan voert het kabinet ze "onverkort" uit, staat in het coalitieakkoord. Overigens wordt het migratiebeleid binnenkort sowieso strenger, omdat het Europese Asiel- en Migratiepact in juni van kracht wordt.

Lees hier hoe de Nederlandse plannen en het Europese beleid zich tot elkaar verhouden:

Het Openbaar Ministerie eist een celstraf van 17 jaar en tbs met dwang tegen Timothy B. De 33-jarige man vermoordde begin 2025 zijn moeder in zijn woning aan de Dorpsstraat in Landsmeer. Het zwaar verminkte lichaam van de vrouw werd na een urenlange vermissing gevonden in de badkuip. B. zegt zich er niets meer van te kunnen herinneren, maar die verklaring gelooft het Openbaar Ministerie niet. 

"Ik wil er niets over zeggen. Ik denk niet dat het heel veel uitmaakt wat ik zal zeggen. Het is al gebeurd, ik kan het niet terugdraaien en ik wil het daarbij laten", zegt Timothy B. tegen de rechtbank over het omvangrijke dossier.

De man wordt verdacht van de moord op zijn moeder in zijn woning in Landsmeer. B. heeft de verdenkingen eerder al bekend en herhaalde vandaag dat de aanleiding moet worden gezocht in een gesprek over vermeend seksueel misbruik door moeder. De vrouw was voor een gesprek over de financiën naar zijn woning gekomen en begon daar volgens B. juist over de schulden van haar ex-partner, zijn vader.

Seksueel misbruik

"Toen heb ik gezegd dat ze ook geen lieverdje is geweest en ben ik over het misbruik begonnen. Ze begon te lachen en zei: 'Je bent er toch groot mee geworden'? Toen heb ik een wapen gepakt, maar wat er daarna is gebeurd weet ik niet meer", vertelde B. vandaag. 

Een buurvrouw hoort die avond twee schoten, maar kan het geluid niet plaatsen. Haar man denkt het om vuurwerk gaat, maar de politie gaat ervan uit dat het de kogels zijn waarmee de vrouw door haar hoofd is geschoten.

Vrouw was al vermist

Haar nietsvermoedende partner geeft haar die avond, rond twaalf uur 's nachts, als vermist op. De politie begint een zoektocht naar de vrouw en treft haar auto op een parkeerplaats in Noord aan. Later die dag vertrouwt de ex-partner van B. het niet en gaat samen met een vriend naar de woning van de man in Landsmeer.

Al videobellend met de familie van het slachtoffer treffen ze de deuren van de wc en badkamer dicht aan. In een prullenbak vinden ze een bebloed vuurwapen en kledingstukken van de vrouw. De politie wordt ingeschakeld en zij vinden het lichaam van de vrouw uiteindelijk in bad aan. In het dossier staat de hoeveelheid bloed in de ruimte beschreven, er stond een zaag tegen de rand van de badkuip en er waren meerdere messen in de ruimte. De onderbenen van de vrouw waren weg en er was snijletsel in haar hals en onderrug. Kort daarna wordt Timothy B. aangehouden voor de moord op zijn moeder. 

Uit onderzoek blijkt dat de vrouw om het leven is gebracht door twee schotwonden in haar hoofd en meerdere steekwonden in wang, nek en hals heeft. Het is niet duidelijk in welke volgorde het letsel is aangebracht. Wel had de vrouw verwondingen op haar armen wat wijst op afweerletsel. Het afzagen van de onderbenen is na de dood gebeurd. 

B. weet naar eigen zeggen alleen nog dat hij een vuurwapen uit de keukenla pakte op zijn moeder richtte. "Ik stond in de keuken en zij zat op een stoel, het was op vier of vijf meter afstand." Maar hoe zijn moeder uiteindelijk in bad terecht is gekomen en wat er met haar onderbenen is gebeurd is, weet hij niet meer. 

Deskundigen van het Pieter Baan Centrum hebben een antisociale persoonlijkheidsstoornis, in combinatie met middelengebruik, bij B. vastgesteld. Maar dat kan volgens hen niet hebben doorgewerkt in zijn handelen. Ook kan er geen oorzaak worden vastgesteld voor het geheugenverlies. 

De zaal was vandaag gevuld met familie en nabestaanden. Onder meer de zus van B., haar partner en hun oma maakten gebruik van hun spreekrecht. Oma: "Ik ben niet alleen mijn dochter kwijtgeraakt, maar ik ben ook jou kwijt. Jij mijn kleinzoon, je was ook mijn vlees en bloed. Ik heb je vastgehouden en geknuffeld, maar nu zit je daar als de moordenaar van mijn kind."

"Mijn leven zal sinds 8 januari 2025 nooit meer hetzelfde zijn. Jij was mijn broer, en nu ben jij een vreemde. Hoe kan ik een vreemde nog vertrouwen als ik mijn eigen broer niet meer kan vertrouwen", vertelde B's zus.

B. heeft geen behoefte te reageren op de verklaringen van zijn familie. Wel zei hij dat het naar omstandigheden goed gaat in de gevangenis. Als de rechtbank ingaat op het verleden van B. blijkt dat hij in verschillende instellingen heeft gezeten, op jonge leeftijd cannabis, coke en xtc gebruikte en is veroordeeld voor de overval op een snackbar. Daarnaast is hem in 2007 een werkstraf van 40 uur opgelegd voor een mishandeling. 

Volgens het Openbaar Ministerie is er sprake van licht verminderde toerekeningsvatbaarheid en eist 17 jaar cel en tbs met dwangverpleging. "Zelden zijn de omstandigheden van iemands dood zo gruwelijk. Het OM weegt ook in strafverzwarende zin mee dat verdachte zijn familie voor de rest van hun leven met vragen achterlaat. Dat hij ervoor kiest achter te houden wat er die nacht precies gebeurd is en wat hij met haar lichaam gedaan heeft. Ondanks dat er meerdere malen een beroep op de verdachte is gedaan, heeft hij nooit willen vertellen waar haar benen zijn en heeft de familie afscheid moeten nemen van een incompleet lichaam.” 

Morgen is het pleidooi van advocaat Julian Gijssen, naar verwachting doet de rechtbank twee weken later uitspraak. 

Er was een klein Hongaars feestje in Amsterdam gisteravond. Meerdere Hongaren die in de stad wonen, vierden de overwinning van oppositieleider Péter Magyar en zijn Tisza-partij tijdens de verkiezingen in hun thuisland. Met de ruime overwinning komt na zestien jaar een einde aan het regime van de nationalistische Victor Orbán.

Marton Biró komt niet helemaal fris aan bij het interview, het is namelijk laat geworden gisteravond. Samen met andere landgenoten die in Amsterdam wonen heeft hij feest gevierd toen duidelijk werd dat er einde is gekomen aan het Orbán-tijdperk in Hongarije. "Iedereen hoopte erop, maar het was niet iets wat we na zestien jaar hadden verwacht."

Bij de verkiezingen behaalde Tisza met 138 van de 199 zetels in het parlement een ruime meerderheid. De nieuwe premier Magyar is net als Orbán rechts-conservatief, maar belooft een andere koers te gaan varen.

Biró - die zes jaar geleden als student naar Nederland kwam - geeft hem voorlopig het voordeel van de twijfel. "Qua politieke richting is het geen grote verandering. Wat wel anders gaat worden is zijn houding tegenover de Europese Unie." Waar Orbán weinig op had met de Europese Unie en tegen Rusland aanschurkte, wil Magyar werken aan een betere relatie met de EU. Ook belooft hij de corruptie in het land aan te pakken. Biró moet het nog zien. "Het is een nieuwe partij, met allemaal nieuwe mensen die vooral uit de civiele sector komen. Dus zonder politieke geschiedenis."

Ook queer-activist en dragqueen Gábor Süveges was op het feestje gisteren. Hij vluchtte zes jaar geleden naar Amsterdam. "Als queer in Hongarije waren er nogal wat uitdagingen. Door alle maatregelen tegen mijn gemeenschap voelde ik me niet veilig." Süveges doelt onder meer op de Pride in Boedapest, vorig jaar. Die werd door Orbán verboden, maar de burgemeester van de hoofdstad lapte dat verbod aan zijn laars. De Pride kwam er en Süveges was erbij, net als AT5/NH Nieuws. 

Süveges hoopt dat er dingen gaan veranderen voor hem en alle andere Hongaren. "Dat mensen in mijn land nog steeds kunnen hopen op een toekomst in Europa. Dat we ons nog steeds Europeanen kunnen voelen, dat we er weer bij horen binnen de Europese Unie. Voor mezelf hoop ik dat er misschien een dag komt dat ik kan terugkeren en daar kan wonen."

Dat er opnieuw een rechts-conservatieve premier komt, neemt Süveges vooralsnog voor kennisgeving aan. "Ik weet het, ja. Maar gisteren in zijn overwinningsspeech zei hij dat er in Hongarije vanaf nu geen ruimte meer mag zijn voor discriminatie, alleen maar omdat iemand ervoor kiest om van iemand te houden. Dat kan er op wijzen dat er verbeteringen op komst zijn."

Juliet Broersen van Volt en vastgoedondernemer Marcel Melis staan vandaag lijnrecht tegenover elkaar in de rechtbank. Goed komt het duidelijk niet meer tussen de twee, daarom is de rechter nodig om duidelijkheid te verschaffen. Met name de uitspraak van Broersen dat ze 'Andrew Tate-vibes' kreeg van Melis stond vandaag centraal.

Het is volgens de vastgoedbaas een aantasting van zijn reputatie en hij eist daarom een rectificatie van Broersen. "Door mij te vergelijken met Andrew Tate, wat een veroordeelde vrouwenhater, seksist en verkrachter is, kunnen mensen dus een conclusie trekken dat ik dezelfde soort persoon zou zijn", aldus Melis. "En dat is het grote probleem."

Broersen ziet de rechtszaak juist als een zorgelijke ontwikkeling. "Ik denk dat je als politicus in de raadzaal de vrijheid moet voelen om het politieke debat te voeren", legt ze na afloop van de zitting uit. "Daar gaat het uiteindelijk om. Als ik door anderen word ingeperkt op die uitspraken, dan is op een gegeven moment het hek van de dam voor de lokale politiek."

Toegang tot socials van huurders

De twee komen tegenover elkaar te staan, nadat Juliet Broersen in een raadsvergadering een artikel van Het Parool aanhaalt. Daarin worden vrouwelijke huurders aan het woord gelaten die zich akelig hebben gevoeld, omdat Melis toegang zou hebben geëist tot hun socialmedia-accounts. Dat besprak Broersen in een raadsdebat en door filmpjes die ze van Melis had gezien, gaf ze aan dat ze 'Andrew Tate-vibes' kreeg van hem.

Volgens Melis is er hierdoor 'te veel op de persoon gespeeld'. In de rechtszaal geeft hij aan dat hij zich nu aanhoudend moet verdedigen. Ook noemt hij het stuk in Het Parool onjuist en hij voelt zich beschadigd. 

Naam zuiveren

Die uitspraak stond centraal in de rechtszaal, want volgens Melis en zijn verdediging is dat schadelijk voor hem geweest. "Ik ben hier om mijn naam zuiver te houden en te herstellen", zegt Melis tegen de rechter. Volgens zijn advocaat Bertil van Kaam roept de vergelijking met Tate een associatie met seksueel geweld en intimidatie op. Het heeft volgens de raadsman ook tot gevolg dat Melis haatcomments krijgt op zijn social media. 

Zorgen

Die haatreacties kreeg Juliet Broersen ook toen het conflict tussen de twee startte. Naast dat ze zich zorgen maakt over de impact die dat heeft op de bereidwilligheid van jonge vrouwen om de politiek in te gaan, is ze zelf nog altijd doelwit.

Duidelijk is dat Broersen en Melis elkaar niet gaan vinden. Er volgt dus geen rectificatie vandaag en daarom gaat de rechter zich over de zaak buigen. Op 24 april volgt de uitspraak. 

De afsluiting van de N247 in combinatie met de avondspits zorgt voor grote drukte op de A10 West en de A5. Door de afsluiting van de provinciale weg in Noord wordt verkeer omgeleid via de A10. Wie vanaf de A5 naar Noord rijdt, kan er tot veertig minuten langer over doen dan gebruikelijk.  

De N247 verbindt Noord met Hoorn, maar is afgesloten tussen kruispunt 't Schouw en de A10 Noord. De 20.000 automobilisten die dagelijks gebruikmaken van de provinciale weg, worden nu omgeleid via de A7, A8 en de A10. In landelijk Noord zijn ook een aantal wegen afgesloten om sluipverkeer te voorkomen. 

Op de A5 in oostelijke richting staat volgens Rijkswaterstaat meer dan twintig minuten vertraging. Op de A10 West in noordelijke richting kunnen automobilisten rondom knooppunt Westpoort nog rekenen op zestien minuten vertraging. 

De afsluiting duurt tot Koningsdag, over twee weken. Hier vind je meer informatie over de afsluiting van de N247. 

Er worden weer nieuwe leden voor de kinderraad gezocht. De kinderraad vertegenwoordigt alle kinderen uit Amsterdam. In de raad geven kinderen uit groep 7 en 8 hun mening over onderwerpen die voor hen belangrijk zijn. In Amsterdam Informeert vertellen kinderraadsleden en kinderburgemeester Inés, Adam, Kioni en Kiyaro hoe het is om in de kinderraad te zitten. 

In de kinderraad zitten zestien kinderen, met uit elk stadsdeel twee vertegenwoordigers.“We vergaderen en discussiëren over verschillende onderwerpen”, vertelt Adam. Tijdens bijeenkomsten bespreken ze thema’s die belangrijk zijn voor kinderen in Amsterdam, zoals buitenspelen, AI en supermarkten.

Waarom het belangrijk is? ''Zodat kinderen hun stem kunnen laten horen”, zegt Kioni. “Volwassenen kunnen dat niet op dezelfde manier, omdat zij niet het perspectief van een kind hebben.”

Naast het serieuze werk is er ook ruimte voor plezier. “Het is gewoon heel gezellig”, vertelt Inés. “Je gaat naar veel evenementen, leert nieuwe dingen en praat over verschillende onderwerpen.”

Feestelijk hoogtepunt

De kinderburgemeester is de vertegenwoordiger van de Kinderraad. Kiyaro vervulde die rol het afgelopen jaar. Eén van de hoogtepunten? “Toen Amsterdam 750 jaar oud werd. Toen konden we samen feestvieren en heel veel plezier hebben. Dat was een heel mooi moment voor ons.”

Bij een portiek in de Smaragdstraat in de Diamantbuurt in Zuid is vannacht een explosief afgegaan. De politie heeft later die nacht tijdens een surveillancerondje op de Willemsparkweg een man kunnen aanhouden met een explosief in een boodschappentas. Er wordt onderzocht of hij iets te maken heeft met de explosie in de Smaragdstraat.

De explosie op de Smaragdstraat was rond 3.30 uur. Daarbij is schade ontstaan aan de portiek, maar er is niemand gewond geraakt. Zo'n drie kwartier na de knal zagen agenten tijdens hun nachtdienst een man op de Willemsparkweg in Zuid lopen met een boodschappentas. 

Toen ze naast hem gingen rijden had hij die plotseling niet meer in zijn handen. Ze hielden hem staande en vonden uiteindelijk de boodschappentas terug, met een explosief. De Explosieve Opruimingsdienst is langsgekomen om de boodschappentas met inhoud in beslag te nemen. 

De man die is aangehouden is twintig jaar en zit nog altijd vast. De recherche gaat nu uitzoeken of hij iets te maken heeft met de eerdere explosie. De politie komt graag in contact met getuigen en vraagt iedereen met bruikbare beelden zich te melden. 

17 jaar cel met tbs geëist tegen Timothy B. voor vermoorden en verminken van zijn eigen moeder en hulporganisaties vrezen voor de nieuwe asielwet waar vandaag en morgen over wordt gedebatteerd. Dat en meer in het AT5 Nieuws van maandag 13 april, gepresenteerd door Lotte Rigter.

Burgemeester Halsema voert dit jaar nieuwe maatregelen in om de drukte en overlast tijdens Koningsdag tegen te gaan. Het moet de eerst stap zijn in het doorbreken van het 'alles-kan-en-allesmag-imago'. Over precies twee weken kleurt de stad weer oranje, dus zetten we de nieuwe regels opnieuw op een rij. 

Met name in de binnenstad is Koningsdag volgens de gemeente uitgegroeid tot een 'grootschalig, niet altijd gereguleerd en moeilijk beheersbaar openluchtfestival'. Dat komt door de toename van het aantal bezoekers, onder meer door de groei van de stad zelf, maar ook door een toestroom van mensen uit omliggende gemeenten. "Op dit moment is Koningsdag niet overal en altijd veilig, niet altijd feestelijk en niet altijd Amsterdams; dat moet anders", aldus de burgemeester. "Bezoekers aan onze stad blijven welkom, maar in mindere mate."

Illegale alcoholverkoop

Dit jaar neemt de gemeente dus extra maatregelen om Koningsdag beheersbaar te houden. Zo wordt de handhaving van illegale alcoholverkoop aangescherpt. Dit jaar wordt meteen 'handhavend opgetreden' en wie tijdens eerdere edities al de fout in ging, krijgt een last onder dwangsom. Dat betekent dat zij bij een nieuwe overtreding meteen moeten betalen. De minimale boete is dan duizend euro. 

Uit een intern rapport bleek dat Koningsdag in 2025 'onbeheersbaar' was voor de ambulancedienst. Om dit in 2026 te voorkomen, worden er extra fietsende EHBO'ers ingezet en zitten er meer centralisten in de meldkamer. "Een betere coördinatie zorgt voor een meer efficiënte inzet van ambulances", stelt de burgemeester.

Ook wil de burgemeester de drukte op het water verminderen. Daarom gaat de zogeheten 12+1 regel weer in. Dat betekent dat er maximaal twaalf personen en een schipper per boot zijn toegestaan. De afgelopen jaren was er voor Koningsdag een vrijstelling voor die regel. Die verdwijnt vanaf dit jaar. Wie zich niet aan de regel houdt, riskeert een boete van honderdzestig euro voor particuliere schippers vanaf zestien jaar en achthonderd euro voor ondernemers.

Ook mogen evenementen aan de randen van de stad dus langer doorgaan, namelijk tot 22.00 uur. D66 pleitte hier eerder voor. "We maken betaalde festivals aan de randen van de stad aantrekkelijker door de eindtijd naar 22.00 uur op te schuiven waar dat kan. Dit helpt bij het spreiden van bezoekers en voorkomt extra drukte in de binnenstad. Evenementen in stadsdeel Zuid eindigen op verschillende tijdstippen om al te grote drukte op station Zuid te voorkomen wanneer de bezoekers weer naar huis gaan", aldus de gemeente.

Maatregelen 2027

Vanaf 2027 gaan er weer nieuwe maatregelen in. Zo worden de Westerstraat en de Noordermarkt vanaf volgend jaar een evenemententerrein. Of de straten dan volledig worden afgezet, is nog niet bekend. 

Vandaag start het debat in de Eerste kamer over de nieuwe asielnoodmaatregelenwet. Hiermee wordt het mogelijk om illegaal verblijf strafbaar te stellen. Die wet heeft ernstige gevolgen voor de naar schatting 30.000 ongedocumenteerden in Amsterdam, zeggen wethouder Groot Wassink en hulporganisaties. "Deze wet is inhumaan, omdat deze mensen zo veel minder toegang krijgen tot basisvoorzieningen zoals zorg en onderwijs."

Gianni da Costa is al jaren verbonden aan de Protestantse Diaconie, die voedselpakketten verstrekt aan ongedocumenteerden. Met zijn organisatie Giving Back Projects richtte hij een weekendschool op voor kinderen van illegale arbeidsmigranten. Volgens Da Costa heeft het wetsvoorstel maar een doel:  "Het criminaliseren van ongedocumenteerden in de stad. Het is een wet die onze samenleving niet rechtvaardig of veilig maakt, maar wel grote groepen mensen buiten spel zet."

Strafbaar

Mensen zonder legale verblijfsstatus zijn strafbaar volgens het wetsvoorstel. En dat is niet hoe de gemeente Amsterdam met mensen om wil gaan,zegt wethouder Rutger Groot Wassink. "Het betekent dat een grote groep Amsterdammers veel minder toegang krijgt tot basisvoorzieningen zoals zorg en onderwijs. Het is een slechte wet, ineffectief en onuitvoerbaar. Daar zit ook de zorg voor de politie. Moet die al die mensen gaan oppakken? Die hebben wel wat anders te doen." 

Angst

Veel ongedocumenteerden voelen zich vanwege het wetsvoorstel nog kwetsbaarder, zeggen ze. Daarom wilde niemand voor camera reageren. Gianni da Costa, verwoordt daarom hun angst om straks gearresteerd te worden. "De stad betaalt vanzelf de rekening: deze groep mensen blijft dan onder radar. Ouders durven hun kinderen niet meer naar school te brengen, terwijl de kinderen daar recht op hebben. Mensen durven niet meer naar een ziekenhuis en gaan misschien dood."

Groot Wassink ziet geen probleem in de druk die de ongedocumenteerden zouden leggen op de voorzieningen in de stad. Het zijn mensen die hier wonen en werken, misschien moet je kijken of ze werkvergunningen kunnen krijgen, of niet. Ze zijn er toch al. Die kun je niet zomaar wegtoveren."

Amsterdam heeft al samen met Utrecht, Den haag, Groningen en Eindhoven bezwaar gemaakt tegen de plannen. 21 april stemt de Eerste Kamer over het wetsvoorstel.

In heel Zuidoost betaal je vanaf vandaag parkeerkosten. Ook in Gein, wat de laatste gratis wijk van het stadsdeel was, moet je nu 1,72 per uur betalen. Alleen na 19.00 uur en zondags is parkeren in de meeste wijken kosteloos. Bewoners van Gein konden vanaf februari een parkeervergunning aanvragen. 

Met de stop van Gein als gratis parkeergebied, verdwijnt een van de laatste gebieden in Amsterdam waar je vrij kan parkeren. De afgelopen jaren werd het betaald parkeren flink uitgebreid in Nieuw-West, Zuidoost en Noord.

Wie nog kosteloos de auto wil neerzetten, moet uitwijken naar de polders van Osdorp, Landelijk Noord, delen van het Westelijk Havengebied, Weesp, het Amsterdamse Bos of een klein gedeelte van Overamstel. 

Waterbedeffect

Voor parkeerders in Zuidoost is het dorpje Driemond nu de dichtstbijzijnde gratis optie. In het stadsgebied Weesp, waar ook Driemond in ligt, betaal je alleen voor parkeren in het centrum. 

De gemeente introduceerde afgelopen november ook al betaald parkeren in heel Noord. Oostzanerwerf, Kadoelen, Banne Buiksloot en Tuindorp Oostzaan waren de laatste wijken waar de auto nog gratis kon staan. In Landsmeer en Oostzaan zorgde dat voor een waterbedeffect: inwoners kunnen daar hun auto nu nauwelijks kwijt.

Zaterdag overleed tv-icoon Sonja Barend op 86-jarige leeftijd. Haar oud-collega Hanneke Groenteman was bevriend met haar en zat een enkele keer ook bij Sonja aan de talkshowtafel. Jeroen Wollaars kreeg in 2021 de Sonja Barend Award uitgereikt uit haar handen. Groenteman: "De Sonja Barend Award gaat naar Sonja."

Barend overleed in het bijzijn van haar familie. "Ik was totaal in shock", vertelt Groenteman over het moment dat ze hoorde dat haar vriendin en oud-collega was overleden."Sonja was de meest levende persoon in mijn beleving. Een beter talkshowhost was er niet. Ze was intelligent en betrokken, ze kon plagen en prikken en je kon met haar lachen. Er is geen enkele talkshowhost die benadert wat zij bracht. "

"Ze zit in ons aller hoofd. Ze was zeer kundig", vertelt journalist Jeroen Wollaars over Sonja Barend. Hij kreeg in 2021 hoogstpersoonlijk uit haar handen de felbegeerde Sonja barend Award uitgereikt. "Het leek alsof alles ze zo uit de mouw schudde, maar alles was perfect voorbereid. Dat weet ik van een eindredacteur van Nieuwsuur die heel lang met haar gewerkt heeft. En ze keek ook alles terug, omdat ze wilde weten wat misging en wat beter kon. 

Het is vervelend om nu al in de verleden tijd over haar te praten" aldus Wollaars. "Ze was iemand die harten kon openen en veroveren. Ze zou nu nog steeds op tv kunnen zijn. Ze had het vermogen om op het juiste moment in de juiste groef te zitten."

Na de gedwongen sluiting van een horecazaak op de Javastraat waar de ratten over de toonbank krioelden, wordt er gekeken naar een nieuwe manier van bestrijding: fretten. In Rotterdam zijn ze hier al mee bezig en als het aan Ja21 ligt, gebeurt dit straks ook in Amsterdam. Volgens rattenvanger Nico, die al jaren fretten gebruikt, is het een heilig middel. 

Op de Javastraat rent hond Snack zijn neus achterna. De hond van rattenvanger Nico Kraaijeveld is getraind om ratten op te sporen en hier hoeft hij weinig moeite voor te doen. Al kwispelend snuffelt hij langs de gevels en hoekjes van de straat. Hij blijft staan, precies op de plek waar de horecazaak onlangs gedwongen de deuren moest sluiten, en dan weet Nico genoeg: "Hier zitten ze ook!"

Het is precies het soort tafereel dat Ja21 voor ogen heeft. De partij heeft schriftelijke vragen ingediend over de mogelijkheid van het inzetten van fretten als oplossing voor het rattenprobleem in de stad. Lijsttrekker Sytze Rijpkema verwijst hierbij naar een succesvolle proef die door de Rotterdamse gemeenteraad is aangenomen. 

Natuurlijke vijand

Samen met zijn fretten en drie honden bestrijdt Nico het rattenprobleem in Rotterdam. Volgens hem is het een goede methode, maar niet de enige oplossing: "Het is een hele mooie aanvulling op de bestrijdingsmiddelen die er al zijn, maar we kunnen niet overal terecht met fretten."

Fretten zijn de natuurlijke vijand van de rat, en met hun slanke lijf kunnen de dieren overal komen waar de ratten zitten. De fretten drijven zo de knaagdieren naar buiten. Eenmaal buiten worden de ratten direct door de honden gedood, of gevangen en later gedood. De fretten maken soms zelf al een rat dood ondergronds, maar hun voornaamste rol is opjagen. Op deze manier kunnen er tientallen ratten op één dag worden afgemaakt.

Dierenwelzijn

Volgens Nico is de methode een stuk diervriendelijker dan de gangbare aanpak met gif: "Met gif lopen ze vier à vijf dagen te zwalken. Dat is geen diervriendelijke manier." Zijn honden maken de ratten daarentegen binnen enkele seconden af. "De hondjes vinden het geweldig."

Toch is niet iedereen overtuigd. Dierenwelzijnsorganisaties plaatsen vraagtekens bij methodes waarbij dieren worden ingezet om andere dieren te doden. Het opjagen en doden door honden en fretten kan ook stress veroorzaken

Niet overal geschikt

In dichtbebouwde gebieden is de methode minder effectief. Zo besloot Zoetermeer na overleg met Rotterdam er juist van af te zien. Of Amsterdam geschikt terrein heeft voor deze aanpak, moet nog blijken.

Het college van B&W heeft nog niet gereageerd op de vragen van Ja21. Of fretten straks ook door de straten van Amsterdam worden ingezet, is dus nog afwachten.

De 'koningin van de talkshow' en iconische televisiepresentatrice Sonja Barend is zaterdag op 86-jarige leeftijd overleden. Dat laat BNNVARA vanmiddag weten. 

Ze overleed gisteren in haar woning, in het bijzijn van haar familie. "Met haar verliest Nederland een van de grootste televisiepersoonlijkheden die het land heeft gekend", schrijft BNNVARA. "Met haar ongeëvenaarde scherpte, betrokkenheid en moreel kompas gaf zij richting aan het publieke debat."

Barend werd geboren in Amsterdam en zat op verschillende plekken ondergedoken tijdens de Tweede Wereldoorlog. Toen ze twee jaar was, werd haar vader opgepakt en vermoord in Auschwitz. Na de oorlog ging ze aan het werk bij de Twentsche Bank, en via een aantal omwegen kwam ze uiteindelijk terecht bij de NTS, de voorloper van de huidige NOS. 

Sonja Barend Award

In 1966 was ze voor het eerst op televisie te zien als omroepster. In de daaropvolgende jaren ontpopte Barend zich tot een icoon van de Nederlandse televisie. Vooral als talkshowhost werd ze geroemd om haar journalistieke scherpte, maar ook om haar warmte. In 2006 maakte ze haar laatste programma. 

Sinds 2009 reikt de VARA de Sonja Barend Award uit voor het beste televisie-interview van Nederland. Oud-AT5'ers Mariëlle Tweebeeke, Jeroen Wollaars en Matthijs van Nieuwkerk mochten de prijs ooit uit haar handen in ontvangst nemen.

In 2006 ontving ze van toenmalig burgemeester Job Cohen de onderscheiding van officier in de Orde van Oranje-Nassau. 

In 2008 sprak Frank Awick namens AT5 uitgebreid met Sonja Barend:

Vier nachtclubs bieden sinds kort een zogeheten Nachtpas aan. Dat is een abonnement van 24,50 euro per maand waarmee Amsterdammers onbeperkt kunnen langskomen. Steeds meer jongeren vinden clubben tegenwoordig te duur. Dit abonnement moet ze weer terug de club in krijgen. 

Moktar Nabil, eigenaar van nachtclub Garage Noord, is een van de initiatiefnemers. "We zien dat alles gewoon steeds duurder wordt, en dat mensen daarom minder uitgaan", vertelt hij. 

Dat erkennen sommige twintigers op straat ook. "Het is heel duur, dus ik ga daarom niet meer uit." Een ander doet het alleen nog in de zomer. 

Clubs Nachbar, Skatecafe, en Radio Radio doen ook mee met de Nachtpas. Het spreekt sommigen wel aan. "Ik kan dat bedrag wel missen ja", vertelt een man. "Wat ik zeg, het kost geen knoop."

Toeristen

"We zijn allemaal echt wel bereid om wat in te leveren en te begrijpen dat je wat minder voor je ticketing vraagt", zegt clubeigenaar Nabil. "Maar die toeristen, die mogen gewoon lekker betalen."

 De eerste 150 Nachtpassen waren meteen na lancering uitverkocht. De vier nachtclubs die deelnemen kijken komende tijd aan hoe dat gaat. Wel is er al een wachtrij waar je je op in kunt schrijven voor een mogelijk volgende oplage.