Preferences
WIHO'S PORTAL
X
  • Italiaanse luxe-juwelier Bulgari (89) overleden

    De Italiaanse juwelier en zakenman Paolo Bulgari is op 89-jarige leeftijd overleden. Hij gaf decennialang leiding aan het gelijknamige luxemerk.

    Onder Bulgari en zijn broers groeide het bedrijf uit tot een wereldberoemd juwelenmerk. Ook bouwden zij het merk uit van alleen sieraden naar horloges, geurtjes, lederwaren en zelfs hotels.

    Naar verluidt hield Paolo er ook als directielid nog van om soms te helpen achter de toonbank van het filiaal in de beroemde Via dei Condotti in Rome. Klanten wisten dan vaak niet met wie ze te maken hadden. Hij bleek ook tot op hoge leeftijd helpen bij het ontwerpen van sieraden.

    Statussymbool

    Bulgari werd in 1881 in Rome opgericht door de Griekse zilversmid Sotirios Voulgaris, die daarvoor de Italiaanse schrijfwijze van zijn achternaam gebruikte. Zijn zoons Giorgio en Costantino namen na zijn dood de zaak over.

    Paolo kwam in de jaren 60 voor het familiebedrijf te werken. Het bedrijf maakte toen naam met sieraden die geïnspireerd waren door de antieke oudheid, met veel goud en felgekleurde edelstenen. Bulgari ontwikkelde toen ook een lijn met sieraden waarin oude Romeinse, Griekse of Perzische munten waren verwerkt.

    Voor Paolo waren sieraden een uniek luxeproduct. "Iedereen is dol op statussymbolen. Naar meubels of kunst kun je kijken en ervan genieten, maar sieraden draag je, ze zijn lichamelijk. Daarmee is het het meest verfijnde statussymbool."

    Taylor en Loren

    Grote fan in die jaren was bijvoorbeeld filmster Elizabeth Taylor. Zij had het merk leren kennen tijdens de opnames van Cleopatra in Rome; haar latere echtgenoot Richard Burton zei ooit dat het enige woord Italiaans dat ze had geleerd bij die opnames 'Bulgari' was. Ook Sophia Loren mocht graag Bulgari-juwelen dragen op de rode loper.

    Na de dood van Giorgio Bulgari in 1966 namen zijn zonen het bedrijf over, samen met een neef. Zij begeleidden de uitbreiding met winkels in bijvoorbeeld New York, Parijs en Genève. Na daarbij eerst voor een rol op de achtergrond te hebben gehad, werd Paolo in 1984 directeur van het bedrijf.

    De naam werd ondertussen synoniem voor luxe. In de film Casino brengt hoofdrolspeler Robert De Niro zijn vrouw Sharon Stone een koffer vol Bulgari-armbanden. In de Robert Altman-satire Prêt-à-porter over de modewereld heeft Paolo zelf een klein rolletje.

    Miljardendeal

    In 2011 ging het merk op in de Franse luxeketen LVMH, waar ook champagnemerk Moët & Chandon, sieradenmerk Tiffany & Co en modehuizen Louis Vuitton en Dior onder vallen. Paolo noemde de verkoop van het familiebedrijf moeilijk, maar meende dat dit Bulgari toekomstbestendiger zou maken.

    De familie kreeg voor de overname destijds ruim vier miljard euro. Tegenwoordig werken er meer dan 6000 mensen voor het bedrijf, verspreid over ruim 300 boetieks wereldwijd.

    Paolo Bulgari overleed in Rome, omringd door zijn familie. Zijn uitvaart is maandag.

  • Palestijnen vrezen meer noodweer aankomende winter in Gaza

    Terwijl de gevolgen van de overstromingen in Gaza eerder deze maand nog voelbaar zijn, bereiden veel Palestijnen zich voor op meer noodweer. De winter staat voor de deur. Hulporganisaties doen wat ze kunnen, maar hebben nog altijd niet voldoende middelen om iedereen te helpen.

    Osama Abu Obeid trekt een zeil omhoog en laat zien dat de grond nog steeds vochtig is. Hij woont samen met zijn vrouw en hun acht kinderen in een tentenkamp in Gaza-Stad.

    "Het was heel zwaar", vertelt hij over de recente overstromingen. "Al onze matrassen en dekens stonden onder water en zelf waren we ook doorweekt." Hij laat op meerdere plekken gaten en scheuren in hun tent zien en vertelt hoe de regen van alle kanten naar binnen stroomde.

    De familie krijgt een nieuwe tent, maar er is veel meer nodig:

    Bij die overstromingen kwamen zo'n 70.000 tenten onder water te staan. Tienduizenden families hebben schade gemeld aan hun onderkomen en bezittingen. 600 gezinnen raakten ontheemd.

    Het was de eerste winterstorm van het jaar en inwoners vrezen voor meer extreme weersomstandigheden. Net als voor veel andere inwoners is het voor de familie Obeid niet de eerste winter in een tent.

    "Het moeilijkste wat ik heb meegemaakt in de winter is dat mijn kind zei: 'Mama, ik heb het koud. Zoek een andere plek waar ik kan zitten.' Maar dat kan niet, want dit is ons enige onderkomen", vertelt moeder Kifah Abu Obeid.

    Hun 11-jarige dochter Mira barst in tranen uit als ze vertelt dat ze gewoon weer wat kleren zou willen en een matras, zoals ze voor de oorlog thuis altijd had.

    Te weinig hulp

    Een van de organisaties die inwoners in Gaza helpen, is het Egyptisch Hulpcomité. "We ontvingen tienduizenden noodoproepen van getroffen inwoners", vertelt Mohamed Mansour van de organisatie. "Niet alleen de tenten stonden onder water, maar ook de voedselvoorraden en medicijnen voor ouderen en mensen met chronische ziektes."

    De hulporganisatie helpt inwoners hun tenten te repareren en te vervangen en deelt matrassen en warme dekens uit. Maar Mansour benadrukt dat de aanvoer van hulpgoederen naar Gaza onregelmatig verloopt en dat de hulp die binnenkomst sterk is afgenomen.

    Minder hulpgoederen

    De Israëlische krant Haaretz schreef afgelopen week nog dat sinds maart ongeveer de helft van het afgesproken aantal vrachtwagens met humanitaire hulp en commerciële goederen Gaza binnenkomt.

    De krant baseert zich op cijfers van het Israëlische leger, die het heeft verkregen via het door de VS opgezette civiel-militaire coördinatiecentrum (CMCC) in het zuiden van Israël.

    Het WFP zei in oktober de voedselhulp drastisch te moeten verminderen vanwege geldtekort, ondanks de grote tekorten:

    De 'Vredesraad' van president Trump riep Israël eerder deze maand op om onmiddellijk alle noodzakelijke wintervoorraden en humanitaire hulpgoederen Gaza binnen te laten. Volgens de Verenigde Naties staan 150.000 tenten bij de grens klaar voor verzending.

    Dual-use producten

    Israël houdt sommige goederen aan de grens tegen of vertraagt de invoer ervan met extra controles, omdat die goederen volgens het land ook door Hamas gebruikt kunnen worden voor militaire doeleinden. Het gaat om zogenoemde dual-use producten, zoals waterpompen, generatoren en bouwmaterialen.

    Het kantoor van Netanyahu schreef onlangs nog in een verklaring dat Hamas "humanitaire hulp stelselmatig doorsluist naar militaire infrastructuur".

    Volgens de Israëlische autoriteiten zijn er inmiddels toch tienduizenden tenten en duizenden vrachtwagens met winterspullen Gaza binnengelaten. Hoeveel van die hulp in Gaza is en de inwoners heeft bereikt, is onduidelijk.

    Hulporganisaties zijn kritisch over het argument van dual-use producten en stellen dat het de noodhulp aan inwoners in Gaza belemmert. Ook Mohamed Mansour van het Egyptisch Hulpcomité benadrukt hoe dringend de situatie is.

    "Zo'n 480.000 gezinnen worden opnieuw bedreigd door honger, door de dood en nu ook door overstromingen. En dat terwijl we nog maar aan het begin van de winter staan."

    'Lijden doen we hoe dan ook'

    "Pak de kussens, vooruit", zegt Kifah tegen haar 11-jarige dochter Mira. Voor de familie Obeid is er een sprankje hoop, want ze hebben een nieuwe tent om in te slapen gekregen van het Egyptisch Hulpcomité.

    De andere tenten van de familie, zoals die met het keukentje erin, worden niet vervangen en op dit moment ook niet gerepareerd. Daar heeft de hulporganisatie de middelen niet voor. De familie is in ieder geval blij met hun nieuwe onderkomen deze winter.

    "Het is eigenlijk niet groot genoeg voor tien personen, maar we hebben tenminste een dak boven ons hoofd", vertelt Kifah. "We lijden hoe dan ook, maar het leed in die andere tent was nog veel erger."

  • Maandag alle Belgische vluchten geannuleerd wegens staking

    Maandag worden alle vluchten van en naar België geschrapt vanwege een landelijke staking. Die staking is in diverse sectoren. Omdat een deel van de luchtverkeersleiding eraan meedoet, is besloten uit veiligheidsoverwegingen alle vluchten te annuleren tussen 07.00 en 21.00 uur.

    De luchthaven Brussel is ook onder Nederlandse reizigers populair. Jaarlijks vertrekken of arriveren er ongeveer een miljoen Nederlanders. Reizigers wordt aangeraden contact op te nemen met hun luchtvaartmaatschappij om alternatieven te vinden.

    Er wordt maandag voor de elfde keer gestaakt tegen de bezuinigingen die de regering-De Wever overweegt. De overheid moet flink snijden in de kosten en de premier heeft al eens zijn ontslag aangeboden omdat zijn kabinet er niet uitkomt. Het aanbod werd door koning Filip afgewezen.

    Ov en vuilnis

    Onder leiding van de drie grootste vakbonden gaan werknemers overmorgen opnieuw in Brussel de straat op om druk op de onderhandelingen te houden. Naast de luchtverkeersleiders doen ook werknemers uit het ov mee.

    Daardoor zullen ook bus- en tramlijnen minder vaak rijden. Gemiddeld zullen vier op de tien bussen niet rijden, voorspelt de VRT. Op het spoor wordt geen hinder verwacht.

    Verder bestaat de kans dat maandag het vuilnis niet wordt opgehaald. Toch wordt burgers aangeraden vuilniszakken gewoon buiten te zetten, omdat er na de stakingsdag een inhaalronde zal worden gereden.

  • Klimaattop al een dag uitgelopen en onderhandelingen lijken muurvast te zitten

    Kleine oogjes op de klimaattop in Antalya vanavond, met deelnemers die verveeld een uiltje knappen terwijl ze wachten op uitsluitsel. Volgers van klimaattoppen zijn wel wat gewend, maar de onderhandelingen zitten dit jaar muurvast. De onderhandelaars hadden gisteren al klaar moeten zijn, maar zijn nog altijd in achterkamertjes aan het praten.

    De Turkse voorzitter van de top heeft sinds gisteravond niet meer gemeld hoe de vlag erbij hangt. Het is onduidelijk of er zicht is op een akkoord of dat de vertegenwoordigers uit de bijna 200 aanwezige landen zonder succes huiswaarts zullen moeten keren.

    De deuren zitten dicht en het is moeilijk om vat te krijgen op de gesprekken achter de schermen. Journalisten peilen bij gebrek aan informatie bij cafetaria- en beveiligingswerknemers of zij morgen opnieuw aan het werk zijn, in de hoop te kunnen ontwaren of het nog heel lang gaat duren voor de delegaties eruit zijn.

    Fossiele brandstoffen

    Op de klimaattop onderhandelen de aanwezige landen onder tientallen onderwerpen. Grootste twistpunt lijken, zoals vaker de afgelopen jaren, fossiele brandstoffen als steenkool, olie en gas. Een deel van de landen wil dat in de eindtekst duidelijk staat dat landen gaan minderen met fossiele brandstoffen. Onder de tegenstanders zouden vooral olieproducerende landen als Saudi-Arabië zijn.

    Aan het einde van de middag ging klimaatcommissaris Wopke Hoekstra naar de organisatie van de top, op de voet gevolgd door een aangestormde menigte journalisten. Mogelijk zei hij tegen de organisatie dat hij pas akkoord gaat met het resultaat van de top als de slotverklaring wordt aangepast. Bijvoorbeeld door het noemen van fossiele brandstoffen. Hoekstra hield vandaag nadrukkelijk de optie open dat er geen deal komt, wat een blamage voor de klimaattop zou zijn.

    Fossiele brandstoffen zijn niet het enige onderwerp waarover landen het oneens zijn. Dat geldt ook voor de financiële steun die rijke landen moeten geven om arme landen te helpen zich te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Ook zouden er meningsverschillen zijn over de plannen om meer CO2 af te vangen uit de lucht en onder de grond te stoppen. Olieproducerende landen, die hier een belangrijke klimaatoplossing in zien, willen daar graag aandacht voor in de slottekst.

    Woede bij meerdere landen

    Eerder deze week verscheen een eerste voorstel voor een slotverklaring. Hierin stond een lange lijst met plannen, waaronder het minderen met olie, steenkool en gas. In een nieuwe versie op donderdag was dit voornemen verdwenen. Tot woede van Panama, dat dreigde de uitkomst van de top te blokkeren.

    Diverse landen, waaronder Frankrijk en België, sloten zich aan bij Panama om te eisen dat de landen inderdaad afspraken maken over fossiele brandstoffen. Al lieten ze in het midden of ze ook bereid waren een akkoord te vetoën.

    Echte mislukkingen zeldzaam

    Op klimaattoppen komen ruim 190 landen bij elkaar die het allemaal eens moeten worden. Het leidt doorgaans tot moeizame onderhandelingen. De laatste jaren lijkt dat verergerd. Dat komt deels door het wegvallen van de Verenigde Staten, na de aankondiging dat ze uit het klimaatverdrag van de VN stappen. Als diplomatiek zwaargewicht konden zij, mits ze dat wilden, helpen om comprimissen over de streep te trekken.

    Hoewel landen achteraf vaak teleurgesteld zijn over de uitkomst van toppen zijn echte mislukkingen zeldzaam. Toen Nederland de top in 2000 organiseerde, lukte het niet op tijd een akkoord te bereiken. De top moest later worden afgemaakt in Bonn. Aan het eind van de chaotisch verlopen top in Kopenhagen in 2019 schaarden landen zich niet achter de slotverklaring. Er werd alleen, in VN-jargon, "kennis van genomen" dat er een conceptakkoord was geschreven.

  • Dansen tot diep in de nacht? Jongeren kiezen steeds vaker iets anders

    Uitgaan en dansen tot in de vroege uurtjes. Het gebeurt nog wel, maar minder jongeren kiezen daarvoor. Dat bleek al uit een groot uitgaansonderzoek van het Trimbos-instituut dat in 2023 werd gedaan onder ruim 7000 respondenten tussen de 16 en 35 jaar. Volgens het instituut zet die dalende trend door.

    Volgens Trimbos-onderzoeker Michelle van der Horst zijn er verschillende redenen waarom jongeren minder vaak naar nachtclubs gaan. Zo heeft een generatie tijdens de coronapandemie het uitgaan minder aangeleerd. "Je kijkt naar je oudere broers en zussen en je omgeving, waar je dingen van overneemt", zegt Van der Horst.

    Volgens Trimbos zijn jongeren bewuster bezig met hun mentale en fysieke gezondheid. Ze wegen vaker af of een nacht doorhalen wel opweegt tegen een goede nachtrust. Daarnaast speelt geld een belangrijke rol: uitgaan is een stuk duurder geworden.

    De toenemende aandacht voor mentale gezondheid leidt er ook toe dat de behoefte aan sociaal contact verandert, zegt Van der Horst. Jongeren willen hun vrienden ontmoeten en met elkaar kunnen praten. "Dat is in een clubsetting lastiger vanwege de harde muziek."

    Daarnaast hoort Van der Horst dat sommige jongeren bang zijn om tijdens het uitgaan gefilmd te worden, seksueel grensoverschrijdend gedrag mee te maken of gedrogeerd te worden.

    Daar komt nog bij dat het aantal discotheken de laatste jaren is gedaald. Nederland telde in 2006 nog 547 discotheken, inmiddels zijn dat er 172, blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau Locatus.

    Ook het aantal cafés is in twintig jaar gehalveerd, van 9984 naar 4538. Tegelijkertijd groeide het aantal café-restaurants en koffiebars fors.

    Rotterdam had twintig jaar geleden nog 44 discotheken, nu zijn dat er tien. Toch wil dat volgens de Rotterdamse nachtburgemeester Thys Boer niet zeggen dat het nachtleven verdwijnt.

    Volgens Boer ontstaan er steeds meer plekken die verschillende functies tegelijk hebben. "Kijk maar naar Mono in Rotterdam. Overdag is dat een koffiebar en 's nachts een clubruimte. Zulke locaties worden niet als nachtclub aangemerkt."

    Boer zegt dat we anders moeten gaan kijken naar de definitie van uitgaan. "Het nachtleven is niet weg, het verandert." Dat er minder jongeren nachtclubs bezoeken vindt hij wel zorgelijk. "Ik denk dat het nachtleven een plek is waar je ontdekt wie je bent en wie je wil zijn. Het is goed voor je zelfontplooiing en je kunt er talent ontwikkelen."

    'Een andere jeugd'

    Gisteren was in het Rotterdamse poppodium Annabel een reünie van Hollywood Music Hall. Deze discotheek was tussen 1996 en 2014 voor veel nachtbrakers vaste prik.

    Bij het Schiekadeblok staat een groep vriendinnen die naar de reünie gaan. Een van hen ziet hoe anders haar eigen kinderen omgaan met uitgaan. "Mijn dochters willen er helaas niet heen", vertelt ze. Ze zijn op een andere manier bezig met drank, feesten en veiligheid. "Dat vind ik jammer, want ze hebben een andere jeugd dan wij hadden."

    Het Trimbos-instituut krijgt overigens signalen dat het publiek dat nog wél naar nachtclubs gaat ouder wordt, zegt onderzoeker Van der Horst. Onderzoek onder 35-plussers moet dat nog uitwijzen.

    Kunst maken in de avond

    Terwijl traditionele nachtclubs verdwijnen, ontstaan er steeds meer andere plekken waar jongeren elkaar ontmoeten. In cultuurpodium Worm in Rotterdam organiseert Mimi van Rinsum wekelijks Artgang, een vrije inloopavond waar bezoekers samen aan kunst en creatieve projecten werken. Er wordt genaaid, geborduurd, gebreid en gehaakt.

    "Het is een sociale plek om mensen te ontmoeten", vertelt Van Rinsum. "We komen wekelijks samen, proberen verschillende kunstvormen uit en leren elkaar nieuwe dingen. Ik zie het wel als een manier van uitgaan. Volgens Van Rinsum zoeken veel jongeren een rustige plek waar ze anderen kunnen leren kennen.

    "Uitgaan kan voor veel mensen iets positiefs betekenen", zegt onderzoeker Van der Horst. "Grenzen verleggen, nieuwe mensen ontmoeten en leren om iemand aan te spreken die je nog niet kent. Als de uitgaanssetting niet bij je past, is het mooi dat er nieuw aanbod komt, zoals bordspel- of pingpongavonden."

    NOS op 3 zocht dit jaar uit waarom de uitgaanscultuur is veranderd:

  • Prinses Kate open over kankerdiagnose in docu: 'Het verandert iets in je'

    De Britse prinses Kate gaat in een nieuwe documentaire in op de invloed die haar kankerdiagnose had op haar leven. Centraal in het programma staat haar benefietactie om de Three Peaks Challenge te volbrengen, het beklimmen van de drie hoogste bergpieken in Groot-Brittannië op één dag.

    "Kanker verandert je", zegt Kate in de trailer van Heal, dat volgende week zondag wordt uitgezonden op de BBC. "Je lichaam verandert, fysiek, maar een kankerdiagnose verandert ook iets veel, veel dieper in je."

    Bekijk hier de trailer:

    Kate (44) maakte in maart 2024 bekend dat ze aan de ziekte leed, aan welke vorm heeft ze nooit gezegd. Een half jaar later meldde ze dat ze succesvol was behandeld met chemotherapie, maar om verder aan te sterken bleven haar publieke optredens beperkt. Inmiddels is ze weer meer aan het werk. Zo bezocht ze eerder deze maand nog India met haar man William.

    In de tv-uitzending is naast de beklimmingen van de Schotse Ben Nevis (1345 meter), de Engelse Scafell Pike (978 meter) en Snowdon in Wales (1085 meter), ook te zien hoe Kate lotgenoten en familie van patiënten opzoekt. Ze bespreekt de noodzaak "hoop en geluk te vinden naast onzekerheid".

    De prinses zegt dat "we vaak door lijden begrijpen dat er ook nog een grotere schoonheid bestaat", en dat ze zich gerealiseerd heeft dat "het niet de bedoeling is dat we de uitdagingen van het leven alleen dragen". In de film is ook te zien hoe haar man en kinderen George (13), Charlotte (11) en Louis (8) haar feliciteren bij een geslaagde beklimming.

    Met de challenge zamelde Kate geld in voor het Royal Marsden Hospital, waar ze zelf ook is behandeld. Ook de opbrengst van de documentaire gaat naar dat doel. "Dit is mijn bescheiden manier om iets terug te doen en te bedanken", liet ze daarover eerder al weten.

  • Universiteit Groningen zet mogelijk het mes in een derde van de activiteiten

    De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) gaat mogelijk flink versoberen. Als het aan een adviescommissie ligt, moet een derde van de activiteiten van de universiteit geschrapt of afgeslankt worden. Dit blijkt uit een plan dat medewerkers van de RUG hebben ontvangen, schrijft de regionale omroep RTV Noord. De voorgestelde bezuinigingen betreffen vooral activiteiten en diensten, niet onderwijs en onderzoek.

    De universiteit moet tot 2032 ongeveer 45 miljoen euro bezuinigen, zo werd dit voorjaar al bekend. De RUG kampt al jaren met tekorten, onder meer doordat de personeelskosten de afgelopen jaren sneller stegen dan de bijdrage vanuit het Rijk.

    Personeel en chatbots

    Het personeelsbestand moet daarom kritisch bekeken worden en er zou minder gebruikgemaakt moeten worden van dure externe krachten, vindt de adviescommissie onder leiding van voormalig rector magnificus Elmer Sterken. Chatbots en digitale balies kunnen het werk van mensen overnemen en het cursusaanbod voor personeel kan soberder. Hoeveel banen de bezuinigingsronde uiteindelijk gaat kosten, is niet bekend.

    Winst lijkt te halen door te snijden in de ondersteunende activiteiten van de RUG. Die hebben vooral betrekking op bijvoorbeeld evenementen, promotie, begeleiding en informatievoorziening. Het doel is om zo min mogelijk te snijden in onderwijs, aldus de commissie.

    De commissie nam zo'n 400 activiteiten van de ondersteunende diensten onder de loep en kwam tot de conclusie dat een derde hiervan gestopt of afgebouwd kan worden. Een derde kan ongewijzigd doorgaan en het laatste deel moet nog verder onderzocht worden.

    Sluiten en verkopen

    RTV Noord wist vorige maand al te melden dat het Universiteitsmuseum gaat sluiten als onderdeel van de aangekondigde bezuinigingen. Dit zou een besparing van 1 miljoen euro per jaar moeten opleveren.

    Ook de fysieke RUG-winkel, de IShop, moet dicht. Verder staan 21 panden op de nominatie om verkocht te worden.

    Minder geld naar evenementen

    Als het aan de commissie ligt gaat er ook minder geld naar evenementen. Zo mag de financiële steun aan de viering van het Gronings Ontzet stoppen, net als het geld voor het hooglerarendiner en de Ceremony of Merits.

    Studenten en scholieren zullen het ook met minder moeten doen. Uit de afdelingen Career Services, die hulp biedt bij loopbaanoriëntatie, en de Scholierenacademie, waarmee de universiteit in contact staat met basisscholen en het voortgezet onderwijs, mag van de commissie de stekker getrokken worden.

    In de zomer van 2027 zal de universiteit definitief besluiten over de bezuinigingsplannen.

  • Sonde onderzoekt ijs en mysterieuze holtes Mercurius na reis van 8 jaar

    In 2017 stond BepiColombo nog in een testruimte in Noordwijk, vandaag is de planeetverkenner aangekomen bij Mercurius, zo'n 150 miljoen kilometer van de aarde. Acht jaar heeft het onbemande ruimteschip erover gedaan.

    Hoewel Mercurius niet zo heel ver van de aarde staat, is het toch lastig om er te komen. Je moet constant afremmen tegen de zwaartekracht van de zon. Er was een ingewikkelde route nodig van meerdere banen rond de zon, via Venus, de aarde en Mercurius zelf, om precies met de juiste snelheid op de goede plek uit te komen.

    In 2024 ontstond er ook nog een probleem met de stuwraketten, die niet meer op vol vermogen konden werken. Daardoor liep de reis elf maanden vertraging op.

    Ingewikkelde manoeuvres

    BepiColombo is vernoemd naar een 20ste-eeuwse Italiaanse wetenschapper die gespecialiseerd was in het berekenen van dat soort ingewikkelde manoeuvres. Maar de verkenner is geen soloproject van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. De sonde bestond bij vertrek uit drie delen: een booster en twee gecombineerde Europese en Japanse ruimtevaartuigen. De booster is begin september afgestoten, het Europees-Japanse deel vloog daarna door. Vanavond om 19.24 uur Nederlandse tijd zet het ruimtevaartuig de motoren 37 minuten lang aan om in een baan rond de planeet te komen.

    Mercurius staat dicht bij de zon. De temperaturen kunnen oplopen tot 450 graden Celsius, zo heet als een pizza-oven. De sonde beschikt daarom over spiegels die het zonlicht en de straling moeten weerkaatsen, keramische materialen en een enorme kap om het Japanse deel te beschermen.

    De hitte bij Mercurius gaf veel kopzorgen bij de ontwikkeling van het ruimteschip. Bij tests bleken thermische systemen niet goed te werken, dus moesten ze terug naar de tekentafel. Het leverde bijna drie jaar vertraging op.

    Een van de projectwetenschappers van ESA vertelde destijds dat de samenwerking met de Japanners er niet onder had geleden. "Als je lang samenwerkt, is het een kwestie van tijd. Je past je aan elkaar aan. En dan gaat het prima."

    Opgesplitst

    Na vanavond komt de combinatie in een langgerekte baan om de met kraters bezaaide planeet. Daarna wordt verder afgeremd om de ideale baan te bereiken.

    Op 10 december splitst het ruimteschip op: het Europese deel (MPO) en het Japanse deel (Mio) vliegen naar verschillende banen. De Europese MPO komt in een baan over de polen terecht en nadert het oppervlak tot zo'n 480 kilometer, Mio komt in een hogere, veel meer elliptische baan. De Japanse verkenner is zijn beschermkap dan inmiddels kwijt, maar door snel rond te draaien raken zijn zonnepanelen toch niet oververhit.

    Wat gaat BepiColombo onderzoeken?

    De planeetverkenner moet antwoorden vinden op raadsels die zijn overgebleven na de missies van NASA-sondes Mariner 10 en Messenger, die aantoonden dat de bruingrijze bol geologisch veel interessanter is dan eerder gedacht. Messenger vond bijvoorbeeld afzettingen in schaduwrijke kraters die mogelijk uit waterijs bestaan. Dat verbaasde astronomen. Ze hadden op een planeet zo dicht bij de zon niet eens water verwacht. BepiColombo heeft instrumenten die kunnen checken of er echt ijs in die kraters zit.

    De Europees-Japanse missie moet ook een ander raadsel oplossen: wat zijn de mysterieuze holtes op het oppervlak die Messenger in 2013 ontdekte? Mogelijk zijn die ontstaan door ontsnapte gassen uit de bodem, maar dat is een theorie. Als BepiColombo die holtes ziet veranderen, zou dat bewijs zijn dat Mercurius nog steeds geologisch actief is.

    De Japanse en Europese sondes gaan vanuit hun verschillende banen samenwerken. Zo kunnen ze de verzengende invloed van de zon op het magnetisch veld en het oppervlak van Mercurius gezamenlijk onderzoeken. De missie moet astronomen straks ook meer vertellen over het ontstaan van ons zonnestelsel.

    Een van de vragen is of Mercurius is gevormd in de baan waar hij nu draait. Wellicht is de planeet op een andere plek in het zonnestelsel ontstaan en door een grote botsing naar zijn huidige positie geduwd.

    De sondes zullen in april aan de onderzoeksfase beginnen. Die gaat zeker een jaar duren, maar daarna kan de missie nog worden verlengd.

  • Kapitein Costa Concordia-scheepsramp komt vervroegd vrij

    De voormalige kapitein van het cruiseschip Costa Concordia komt na negen jaar gevangenis vervroegd vrij. Francesco Schettino werd in 2017 in hoger beroep veroordeeld tot zestien jaar cel voor een scheepsramp waarbij 32 mensen om het leven kwamen.

    Een rechtbank in Rome heeft de 66-jarige Italiaan toestemming gegeven om de rest van zijn straf onder toezicht thuis uit te zitten vanwege goed gedrag. Volgens Italiaanse media verliet Schettino gisteravond de Rebibbia-gevangenis in Rome.

    Na de uitspraak van de rechtbank zei de advocaat van Schettino dat zijn cliënt erg blij en ontroerd is. Wel zei ze dat Schettino snapt dat zijn straf nog niet voorbij is. Bij overtredingen moet hij terug naar de gevangenis.

    Rotsen

    De kapitein werd destijds schuldig bevonden aan doodslag, het veroorzaken van schipbreuk en het in de steek laten van de passagiers.

    Aan boord van het luxueuze Costa Concordia zaten op 13 januari 2012 meer dan 4200 passagiers en bemanningsleden, toen het voor de kust van het Toscaanse eiland Giglio in de Middellandse Zee op de rotsen liep, kapseisde en zonk.

    Schettino wordt door justitie als hoofdverantwoordelijk beschouwd voor het kapseizen van het schip. Hij stuurde het schip te dicht langs het eiland.

    Na de ramp verklaarde Schettino dat hij was afgeleid. De kapitein kreeg een grote lading kritiek over zich heen omdat hij het schip als een van de eersten had verlaten, terwijl passagiers nog werden geëvacueerd. Naar eigen zeggen was hij per ongeluk in een reddingsboot gevallen.

    Geluidsopnamen van zijn gesprekken met de kustwacht die na de ramp vrijkwamen, veroorzaakten een schandaal. Te horen was hoe Schettino een woedende havenmeester weerstond en hardnekkig weigerde terug aan boord te gaan.

    Documentaire

    Het gekapseisde schip lag ruim twee jaar in zee voor het eilandje voordat het in 2014 werd weggesleept naar de haven van Genua. Er kwamen hordes ramptoeristen af op Giglio, omdat veel mensen het luxueuze cruiseschip met eigen ogen wilden zien. Bij de ontmanteling werd bijna 26.000 ton aan materiaal uit het wrak gehaald, zoals ijzer en meubilair.

    De Costa Concordia had onder meer vijf restaurants, vier zwembaden, dertien bars, een discotheek, een bioscoop, een casino en een winkelcentrum.

    Dit jaar verscheen over de scheepsramp de documentaire Shipwrecked: Nightmare at Sea. Daarin vertellen overlevenden, bemanningsleden en betrokken hulpverleners over de chaotische uren na het ongeluk.

  • Oer-Nederlands, D/domstad en naar verluid(t): Groot Dictee slechter gemaakt dan vorig jaar

    Is het nou predikaat of predicaat? Goedgeölied, goedgeolied of toch met een spatie? En komt er echt niet een koppelteken ergens in fietspadeninfrastructuur? Taalliefhebbers zwoegden vanmiddag weer op het Groot Dictee der Nederlandse Taal in een speciale uitzending van De Taalstaat.

    In de bibliotheek op de Utrechtse Neude bogen vijftien Taalstaat-luisteraars en vijftien BN'ers zich over de tekst van Wim Daniëls, Utrecht fietsstad. Het werd voor de eerste keer gepresenteerd door Ronald Giphart, die eind vorig jaar het radioprogramma overnam van Frits Spits. Oud-politica Gerdi Verbeet las de tekst voor.

    Zoals elk jaar scoorden de prominenten slechter op het dictee dan de luisteraars: gemiddeld 23 tegen 17 fouten. Winnaar was de docent Alain Balistreri uit Rotterdam, met zeven fout.

    Vorig jaar werd het dictee beter gemaakt. De winnaar had toen drie fout en het gemiddelde onder de luisteraars was tien.

    Tegenvallende uitslag

    Bij de bekende Nederlanders was er deze keer met dertien fouten een gedeelde eerste plek voor culinair journalist Joël Broekaert en onderwijsstaatssecretaris Judith Tielen. Die laatste eindigde in 2022 ook al eens ex aequo bovenaan, toen met journalist Karin Sitalsing.

    Tielen baalde van haar uitslag: vorige keer had ze maar twee fout. "Ik vind het nogal tegenvallen", erkende ze. Broekaert was juist blij verrast en nam meteen voor om nooit meer mee te doen: "Dan kan het nooit meer slechter."

    Het Groot Dictee begon in 1990 als tv-uitzending op initiatief van presentator Philip Freriks, die het principe uit Frankrijk kende. In 2015 verdween het wegens teruglopende kijkcijfers van de buis, maar in 2018 kwam het terug op de radio.

    Steenkolennederlands

    Kwamen er vroeger onder gast-dicteeschrijvers als Jan Wolkers, Arnon Grunberg en Kees van Kooten nog geregeld "linguïstische bêtises" voorbij als guichelheil, przewalskipaard en zeugmata, sinds Daniëls de afgelopen jaren de tekst levert, wordt vooral getoetst of deelnemers de nuances van Nederlandse spellingregels wel kennen.

    Zo ging het dit keer bij meerdere deelnemers mis bij het woord oer-Nederlands, zei jurylid Ton den Boon, hoofdredacteur van de Dikke Van Dale. Dat is met een kleine o, een koppelteken en dan weer een kapitale N, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het begrip steenkolennederlands of de taalvariant Middelnederlands. "Als u er nog wijs uit kunt worden, vind ik dat knap."

    Schrijver Daniëls verklapte ook dat hij "naar verluidt" een van de grootste instinkers vindt. "Dat wordt heel vaak fout gedaan. Ik schrijf het er elk jaar in", lachte hij. Zijn ezelsbrug: het is eigenlijk "naar het verluidt" en dus derde persoon enkelvoud.

    Omstreden onder de deelnemers in Utrecht was de spelling van domstad, zonder hoofdletter dus. "Het is geen officiële plaatsnaam. In de woordenlijst en de Dikke Van Dale staat het ook zo", reageerde de jury onverbiddelijk. "Je hebt immers meerdere domsteden, zoals ook Keulen of Aken."

    Fieneke Jochemsen zit in het nakijkteam en vertelt waar ze op gaat letten:

  • Beschuldigde Italiaanse oud-politiechef dood gevonden

    De voormalige Italiaans politiechef Gianni De Gennaro heeft zichzelf van het leven beroofd. Er liep een onderzoek van justitie naar de 78-jarige De Gennaro. Hij zou een onderzoek naar de moord op een vooraanstaande antimaffiarechter in 1992 hebben willen dwarsbomen.

    Volgens Italiaanse media is De Gennaro dood aangetroffen in zijn landhuis in Toscane. Familieleden hadden alarm geslagen omdat ze geen contact meer met hem kregen.

    Hulp nodig?

    Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de online chat van 113 of telefonisch op 113 of 0800-0113.

    De Gennaro was hoofd van de Italiaanse politie van 2000 tot 2007. Als een van de invloedrijkste veiligheidschefs van Italië speelde hij een belangrijke rol in de strijd tegen de georganiseerde misdaad, met name tegen de Siciliaanse maffiaorganisatie Cosa Nostra in de jaren 80 en 90.

    Nog geen week geleden maakten aanklagers op Sicilië bekend dat ze een onderzoek naar De Gennaro waren begonnen. Hij was mogelijk betrokken bij pogingen om het onderzoek naar een autobomaanslag in Palermo in 1992 te frustreren. Bij die aanslag kwamen antimaffiarechter Paolo Borsellino en vijf politieagenten die hem begeleidden om het leven.

    Een rechter wees een verzoek van het Openbaar Ministerie af om De Gennaro onder huisarrest te plaatsen. De aanklagers waren daartegen in beroep gegaan. Een beslissing werd de komende weken verwacht.

    Omstreden hoofdstukken

    Het nieuws over het onderzoek naar De Gennaro leidde tot geschokte reacties in Italië. De Gennaro zelf sprak alle beschuldigingen tegen. Volgens zijn advocaat Francesco Bertorotta raakten de aantijgingen zijn cliënt diep. Hij is naar eigen zeggen niet verrast door de dood van De Gennaro. "Dit kan het gevolg zijn van lasterlijke beschuldigingen die in het openbaar worden geuit."

    De moord op Borsellino kwam destijds hard aan in het land. Minder dan twee maanden eerder was antimaffiarechter Giovanni Falcone, een nauwe medewerker van De Gennaro, ook om het leven gekomen bij een bomaanslag door de maffia.

    Bekijk hier een terugblik op de moorden die Italië in de jaren 90 schokten:

    Na de moorden werden verdachten door de politie aangewezen die later onschuldig bleken te zijn. Later volgde onderzoek naar beschuldigingen dat valse bekentenissen waren afgedwongen. Nog altijd is de waarheid niet boven tafel. De zoektocht naar de verantwoordelijken voor het misleiden van het onderzoek is nog altijd gaande.

    De familie Borsellino heeft meermaals opheldering geëist en reageerde geschokt op de dood van De Gennaro. "Misschien is weer een deel van de waarheid met hem verdwenen", zei Manfredi Borsellino, de zoon van de vermoorde rechter.

    Prominente politici hebben ook gereageerd. Premier Meloni zei geschokt te zijn en betuigde haar medeleven. Anderen noemden de media-aandacht die de oud-politiechef te verduren kreeg buitensporig. "In een vrij, democratisch en beschaafd land wordt rechtgesproken in de rechtszaal, niet daarbuiten", zei vicepremier Tajani.

    Uiteenlopende functies

    De Gennaro bekleedde de hoogste functies binnen de Italiaanse politie en inlichtingendiensten. Hij werkte nauw samen met Falcone aan baanbrekende antimaffiaonderzoeken en kreeg de bijnaam "de haai". Later stond hij aan het hoofd van de antimaffiarecherche, was hij zeven jaar nationaal politiechef en was hij het hoofd van de Italiaanse inlichtingendienst.

    In 2013 werd hij voorzitter van het staatsbedrijf Finmeccanica, het huidige defensie- en luchtvaartconcern Leonardo. Die functie bekleedde hij tot 2020. Tot zijn dood bleef hij actief in verschillende topfuncties in het bedrijfsleven en bij denktanks.

  • Afgebrande school Deurne waarschijnlijk nog maanden dicht

    De school in Deurne waar gisteravond een brand uitbrak blijft waarschijnlijk nog maanden dicht, zegt directeur Pleun van Genugten tegen de NOS. De bijna 300 leerlingen zullen de komende tijd ergens anders moeten worden ondergebracht.

    Volgens Van Genugten is het de vraag "of de school überhaupt nog open kan" vanwege de grote schade aan het schoolgebouw in het Brabantse dorp. Twee lokalen zijn volledig vernield. De centrale hal, met daarin een bibliotheek, kan ook als verloren worden beschouwd. In de rest van het gebouw is bijna overal rookschade ontstaan.

    Vuurwerk

    De brand is volgens de politie ontstaan door het afsteken van vuurwerk binnen. De politie vermoedt dat twee kinderen dat hebben gedaan. Omdat ze onder de 12 jaar oud zijn, kunnen ze hiervoor niet strafrechtelijk worden vervolgd en zijn ze ook niet aangehouden. Wel is met hun ouders gesproken.

    "Er is heel veel verdriet", zegt de directeur. "Maandag gaan we alle ouders en leerlingen ontvangen om ruimte te geven aan dat verdriet. En ook bij leerkrachten is veel verdriet. Je kunt je voorstellen dat als jij je ziel en zaligheid stopt in iets en het is daarna weg, dat het echt een impact heeft."

  • Kleuter (5) overlijdt na eten van giftige paddenstoel

    In het Brabantse Geffen is begin deze maand een 5-jarig meisje overleden na het eten van een giftige paddenstoel. Waarschijnlijk gaat het om een groene knolamaniet.

    Omroep Brabant meldt op basis van een anonieme bron die dicht bij het meisje stond dat de kleuter op 2 november ernstig ziek werd na het eten van een paddenstoel. Inwoners van Geffen waarschuwden elkaar al snel op sociale media om geen paddenstoelen te eten. Ook werden oproepen gedaan voor het doneren van een lever.

    Volgens de omroep is het meisje op de dag dat ze de paddenstoel at, naar het Universitair Medisch Centrum Groningen gebracht. Dit ziekenhuis is gespecialiseerd in het transplanteren van levers. Tot een operatie kwam het niet, het meisje overleed een dag na opname.

    Vergiftiging

    Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) in Utrecht laat weten dat er dit jaar tot begin november 277 mensen klachten hadden na blootstelling aan paddenstoelen. Onder hen zijn 172 kinderen.

    33 patiënten zijn ziek geworden vanwege een vergiftiging door zelf geplukte paddenstoelen in de maaltijd. In achttien gevallen was vermoedelijk sprake van een vergiftiging met de extreem giftige stof amatoxinen. Deze stof die in de knolamaniet zit, tast de lever aan. Bij twaalf patiënten werd hiervoor het tegengif silibinine toegediend.

    Volgens het NVIC is er eerder dit jaar al iemand overleden na het eten van een giftige paddenstoel.

    Vergiftiging door paddenstoelen worden niet altijd gemeld. De daadwerkelijke cijfers zullen daardoor waarschijnlijk hoger uitvallen.

    Groene knolamaniet

    Volgens boswachter Frans Kapteijns zijn er in Nederland meerdere giftige paddenstoelen, maar is de groene knolamaniet de enige die dodelijk kan zijn.

    Het verraderlijke aan het eten van de groene knolamaniet is dat de eter niet meteen ziek wordt. Soms krijgt iemand pas een dag later klachten als misselijkheid, buikpijn en diarree, die ook weer kunnen afzwakken. Ondertussen worden in die tijd wel de organen aangetast. Alleen een transplantatie kan dan nog iemands leven redden.

  • Finland: Russisch vrachtschip geraakt door Oekraïense drones in Finse Golf

    Een Russisch vrachtschip is vanochtend aangevallen door drones in de Finse Golf. Volgens de Finse strijdkrachten is het schip gelieerd aan de Russische strijdkrachten en is het waarschijnlijk getroffen door Oekraïense drones.

    Het schip was op weg naar de havenstad Kaliningrad in de gelijknamige Russische exclave aan de Oostzee, meldt gouverneur Drozdenko van de oblast Leningrad op Telegram.

    Het schip voer in internationale wateren en bevond zich op ongeveer vijf kilometer van de Russische kust toen het volgens Drozdenko werd geraakt door de drones. Er brak brand uit op het schip.

    Het beschadigde vrachtschip dreef vervolgens de Finse wateren binnen, meldt de Finse grenswacht. Er is geen gevaar voor ander maritiem verkeer en er is geen milieuschade vastgesteld.

    Russisch reddingschip

    Drozdenko schreef later in een nieuw bericht dat een Russisch reddingsschip het vrachtschip had bereikt, maar dat de bemanning weigerde te worden geëvacueerd. Ze waren van plan hun reis voort te zetten na reparaties te hebben uitgevoerd.

    Volgens Finse bronnen ligt de Sparta II nu brandend voor anker en is de bemanning geëvacueerd zodat de brand bestreden kan worden. De bemanning is overgestapt op een nabijgelegen Russisch koopvaardijschip dat op weg is naar Rusland.

    Er is volgens de commandant van de Finse kustwacht goed contact tussen de maritieme reddingcentra van Helsinki en Sint-Petersburg.

    Luchtruim geschonden

    Het Finse ministerie van Defensie heeft uit voorzorg het lucht- en scheepvaartverkeer in het oostelijke deel van de Finse Golf tijdelijk stilgelegd.

    Aan het begin van de middag heeft een Russische helikopter mogelijk het Finse luchtruim geschonden, meldt Finland. De minister van Defensie houdt er rekening mee dat het toestel reddings- of opsporingsoperaties in de buurt van het beschadigde Russische schip wilde uitvoeren.

    De Finse premier Orpo zegt dat het drone-incident bewijst dat de oorlog tussen Rusland en Oekraïne zich uitbreidt "naar onze directe omgeving". Hoewel de verantwoordelijkheid voor de drone-aanval nog niet is opgeëist, schrijft Orpo op X: "Oekraïne heeft het recht om tegen de agressor te strijden."

X
X
X
X
  • Software-update - Debian GNU/Linux 13.8
    Debian is een open source besturingssysteem, dat zowel voor desktops als servers gebruikt kan worden en waarbij de nadruk op stabiliteit en veiligheid ligt. Het wordt dan ook als basis voor diverse Linux-distributies gebruikt, waaronder Ubuntu en Linux Mint. Versie 13, die als codenaam 'Trixie' meegekregen heeft, zal de komende vijf jaar van updates worden voorzien. De belangrijkste veranderingen die in versie 13 zijn aangebracht kunnen op deze pagina worden gevonden; de releasenotes voor versie 13.8 zijn hieronder te vinden: Debian 13.8 released
  • GL.iNet: crimineel kreeg toegang tot routers en kvm's door kwetsbaarheid
    Een crimineel heeft toegang gekregen tot 'een deel' van de routers en KVM-switches (keyboard, video, mouse) van GL.iNet. Mogelijk is hierbij schadelijke software geïnstalleerd. Het bedrijf werkt aan een oplossing en gaat getroffenen op de hoogte stellen. Het is onduidelijk wat de omvang van het incident is.
  • Datacenterbouw kost Meta zijn klimaatdoel voor 2030: 'tijdlijn heroverwegen'
    Meta gaat zijn eigen klimaatdoelen waarschijnlijk niet halen vanwege de ontwikkelingen in de AI-sector. Daarom gaat het bedrijf zijn 'tijdlijn heroverwegen'. Het doel was om in 2030 klimaatneutraal te zijn, maar vermoedelijk wordt het doel opgeschoven naar een later jaar. Google, Amazon en Microsoft hebben vergelijkbare doelen die vooralsnog onveranderd zijn.
  • Firmware-update - QNAP QTS 5.2.10.3568
    QNAP heeft een update voor versie 5.2 uitgebracht van de firmware die op diverse modellen van zijn nas-apparaten staat. In versie 5.2 heeft QNAP de beveiliging verbeterd. Zo is er een Security Center toegevoegd die onder meer tegen ransomware moet beschermen. Verder is er een Kernel Mode SMB Daemon die smb-operaties moet versnellen en is er ondersteuning voor TCG-Ruby Self-Encrypting Drives toegevoegd. De changelog voor deze uitgave kan hieronder worden gevonden. Important Notes
  • Hotfix voor Nvidia-driver moet onnodig data naar ssd schrijven verhelpen
    Nvidia brengt GeForce Hotfix Driver 621.35 uit om een recente bug te verhelpen waarbij de driver op de achtergrond onnodig tot tientallen gigabytes per uur naar ssd's schreef. Eerder hadden AMD-drivers een vergelijkbaar probleem.
  • Software-update - Calibre 9.19
    Versie 9.19 van Calibre is uitgekomen. Calibre is een open source e-bookbeheerprogramma dat haast onmisbaar is voor elke e-readerbezitter. Het kan onder meer alle relevante informatie en omslagafbeeldingen opzoeken, e-boeken bewerken en converteren om ze zo geschikt te maken voor de diverse soorten e-readers. Verder kan het programma kranten, tijdschriften en nieuwsartikelen op basis van RSS-feeds omzetten in e-bookformaat en kunnen er boeken worden aangeschaft bij de bekende webwinkels. Calibre is beschikbaar voor Windows, Linux en macOS. In versie 9 is onder meer een boekenplank toegevoegd, wat een nieuwe manier is om alle boeken te tonen. Ook zijn er enkele optionele AI-functies toegevoegd, die bijvoorbeeld een suggestie kunnen doen welk volgend boek je moet lezen of vragen over de inhoud van een boek kunnen beantwoorden. De changelog voor deze uitgave kan hieronder worden gevonden. New features
  • Rockstar: GTA VI verdiende niet 2,4 maar 3,8 miljard dollar op de eerste dag
    Grand Theft Auto VI, ofwel GTA VI, heeft na de eerste dag maar liefst 3,8 miljard dollar opgebracht, omgerekend 3,45 miljard euro. Eerder werd nog geschat dat de openwereldgame 'maar' 2,4 miljard dollar had opgeleverd. GTA VI is daarmee voor zover bekend verreweg de grootste entertainmentrelease aller tijden.
  • Software-update - AutoHotkey 2.0.32
    Versie 2.0.32 van AutoHotkey is uitgekomen. Dit open source programma stelt je in staat om vaak gebruikte toetsaanslagen, handelingen en/of knoppencombo's met toetsenbord en muis in een script achter een sneltoets te zetten, zodat de betreffende handeling in één keer wordt uitgevoerd. Ook is het mogelijk om eerder gescripte toetscombinaties van AutoIt2 te converteren naar de scripttaal van AutoHotkey. In deze uitgave zijn de volgende twee problemen verholpen: Changes in version 2.0.32
  • .Geek - Black Friday is niet zo gunstig dit jaar, maar deals zijn wél relevanter
    Black Friday is in volle gang en inmiddels hebben we een aardig idee of het vooroordeel klopt dat de uitgerekte Black Friday-maand eigenlijk niet meer zo gunstig is. Dat klopt wel een beetje als je naar het aantal 'echte deals' kijkt. Als je die deals dan wat nauwkeuriger uitsplitst, blijkt wel dat de aanbiedingen gemiddeld wél relevanter voor tweakers zijn dan vorig jaar.
  • Review - Jackery SolarVault 3 Pro Max AC-thuisbatterij - Modulair met hoog rendement
    De door ons geteste SolarVault 3 Pro Max AC-thuisbatterij heeft een capaciteit van 2,5kWh. We hebben ook een uitgebreide versie met 5,04kWh capaciteit getest.
  • Artiesten keren Etsy de rug toe nu het platform AI-modellen gaat trainen
    Veel contentmakers keren Etsy de rug toe omdat het artiestenplatform hun kunst en content gaat gebruiken om AI-modellen te trainen. Etsy veranderde onlangs de algemene voorwaarden, kort nadat het juist had besloten AI-content op het platform aan te pakken.
  • .Geek - Net nu Anthropic-koers daalt, zou Claude fundamentele wiskundetheorie bewijzen
    Een ingenieur beweert dat Claude de Riemann-hypothese heeft bewezen, een belangrijke theorie over priemgetallen die de basis is van honderden andere wiskundige stellingen. Die claim moet met een korrel zout worden genomen, want de ontdekker heeft geen definitief bewijs geleverd én komt precies met de doorbraak op het moment dat de beurskoers van Anthropic minder hoog lijkt dan gedacht.
  • Google trekt in januari definitief de stekker uit de Nest-app
    Google stopt definitief met de losstaande Nest-app. Die werkt vanaf 25 januari volgend jaar niet meer. Gebruikers moeten dan migreren naar Google Home. Het bedrijf zette die overstap al jaren geleden in. Zelfgemaakte, opgeslagen videoclips worden niet automatisch overgezet, maar apparaten wel.
  • Software-update - Grimmory 3.5.1
    Versie 3.5.1 van Grimmory is uitgekomen, een eenvoudig met Docker op te zetten selfhosted webapplicatie voor het organiseren en beheren van e-boeken. Het kan boeken al dan niet dynamisch organiseren op bijvoorbeeld schrijver of genre, metadata ophalen vanuit meerdere bronnen en biedt ondersteuning voor meerdere gebruikers. Er is een ingebakken lezer voor pdf's, epubs en comics, en boeken kunnen ook naar Kobo-e-readers worden gedownload of gelezen worden op een mobiel apparaat met daarop een leesapp die OPDS ondersteunt. In deze uitgave is een beveiligingsprobleem in Java verholpen. Features
X
X
  • Americans Enters Post-Penny World, Businesses Now Allowed to Round Cash Transactions to Nearest Nickel
    Friday U.S. President Trump "signed the Common Cents Act, which now lets businesses round cash transactions to the nearest nickel, into law," reports CBS News: It sets standards for cash transactions that businesses and consumers can use when exact change isn't available, as the penny is phased out. The legislation calls for cash transactions to be rounded up or down to the nearest 5 cents... Before its passage, businesses could be sued if they failed to give customers exact change, even when rounding up in a patron's favor. CBS includes this quote from an official NACS, an advocacy group for the convenience/fuel retailing industry. "Retailers have been looking for federal guidance on processing cash transactions since penny production ended. NBC News points out that the U.S. Mint said it would still produce collector's versions of pennies in "limited quantities," reporting on what has and hasn't changed now: The penny can still be used as legal tender "for all debts, public charges, taxes, and dues," according to the new law. The Treasury Department said last year that the Federal Reserve will continue to recirculate the approximately 114 billion pennies that are in existence "for as long as possible...." And, as the nickel replaces the penny at the bottom of the U.S. Mint's currency list, that coin can now be manufactured with an inner layer of zinc and an outer layer of nickel [according to the newly-signed law]. It is currently produced with nickel and copper, which costs more than zinc.

  • Will AI-Fueled Cyberattacks Lead to Better Funding for Critical Open Source Projects?
    Remember that famous XKCD comic joking that all modern digital infrastructure rests on "a project some random person in Nebraska has been thanklessly maintaining since 2003." Politico Europe's cybersecurity reporter wonders if this recent spate of outages suggests that supporting block is coming loose? (Especially after Politico reported Thursday that internal services at EU institutions went offline after a major AI-fueled cyberattack.) Authorities blame the sudden wave of instability on the capacity of new AI tools to detect vulnerabilities in existing code and for bad actors to exploit them... Interviews with more than a dozen cybersecurity leaders and those working on maintaining the internet show the scale of the challenge to keep the web up and running, in a world where the pace of finding vulnerabilities has rapidly and permanently accelerated. Since the web's early days, an unruly cast of idealist engineers and non-profit foundations have been essential for looking after decades-old critical code that's been used to build our digital world. This small army of largely volunteer coders now say they can't keep up with the power and pace of AI. "We're running on fumes," said Robin Bender Ginn, executive director of the OpenJS Foundation, which looks after JavaScript, among the most widely used programming languages. "It keeps me up at night." Cybersecurity agencies around the world rang the alarm last month about major flaws detected in PHP, another critical coding language that underpins 70% of the web. This week, similar scares have spread over Java and NGINX, which also fuel large swathes of technology. Helmut Reisinger, the European chief executive of cybersecurity giant Palo Alto Networks, said in an interview that the company is seeing "more or less" ten times as many incidents compared to about four months ago. He predicts the constant drumbeat of attacks and scares in the last month is going to become the "new norm...." The rise of AI models and their capabilities of finding software flaws is putting more pressure on open-source software engineers, who are inundated with reports of vulnerabilities — some of which are false or exaggerated. Reports of flaws discovered by AI are "quite verbose," Ginn said. Juhan Lepassaar, the head of EU cyber agency ENISA, said in an interview that the agency has observed a similar pattern of false positives. While some hope the AI-fueled attacks "will put the needs of open source software on the map and prompt an intervention," according to the article, "many of those steeped in the ecosystem... have their doubts." "I'm a bit pessimistic," says Nils Adermann, a PHP Foundation board member. "I worry that people will just not care enough to actually do anything about it."

  • Nvidia's Accounting Practices Now Being Investigated by America's SEC
    We knew America's Securities and Exchange Commission was investigating Nvidia. But Reuters reported Friday that what's being investigated is Nvidia's accounting practices, according to "two people briefed on the matter." Prices of Nvidia shares extended losses and were down about 13% on Friday, according to LSEG data, after Reuters reported details of the SEC probe. They had been down more than 6% before Reuters published its report... The SEC probe is the latest of Nvidia's legal woes. The Justice Department has also been reviewing Nvidia's $12.9-billion deal to buy open-source platform Hugging Face alongside a broader antitrust investigation into the company's acquisitions and practices, Reuters reported last month. Reuters says they "could not immediately determine" exactly what potential accounting issues America's SEC is examining." (And Reuters points out that "Investigations are not evidence of wrongdoing and many close without resulting in enforcement action.") Their article adds some historical context — that U.S. authorities "have been investigating Megaspeed since 2024 over possible violations of export controls related to alleged shipments of Nvidia AI chips to China, the US Justice and Commerce departments said this week." And the Financial Times reported Tuesday that Nvidia removed Singapore from its geographical breakdown of revenue sources, Reuters points out, "even as Singapore sales soared to almost half its global revenue." Analysts and investors have also grown increasingly concerned about circular AI financing deals, in which chipmakers including Nvidia have pursued complex financial arrangements to help customers fund purchases of their chips and the construction of costly AI infrastructure, such as data centers... Speaking to Reuters last month, SEC enforcement chief David Woodcock said the agency was examining AI companies' corporate disclosures to ensure issuers are giving investors the full picture on potential risks. On its Tuesday earnings call, Nvidia's interim CEO and former CFO Colette Kress said the company was proud of its role in supporting the AI industry, but would be far more selective moving forward about AI industry financing deals.

  • Earth has a New Moon
    "Earth is currently hosting a second moon," reports CNN: Our planet's gravity captured the tiny asteroid in April. This temporary "mini-moon" — about 2 meters (6 feet) in diameter — will stick around until early December, when it's expected to leave Earth's sphere of influence and continue on a path around the sun. The object is so small and dim in observations that astronomers needed several weeks to confirm it wasn't a defunct satellite or a fragment of one. The International Astronomical Union's Minor Planet Center — which tracks asteroids, comets and other small bodies in the solar system — named the newcomer 2026 QQ8 in late October. While mini-moon is not an official designation, astronomers have previously used the moniker to characterize a handful of natural objects, including 2006 RH120, which spent around one year in Earth orbit, and 2020 CD3, which orbited our planet for about three years. However, it's not uncommon for Earth to have one of these transient companions. "On average, there's probably one there at any given time," said Matthew Payne, director of the Minor Planet Center. "They hang around for a few weeks or months. Sometimes it's none, sometimes it's a couple." The catalog of these visitors is relatively short because they usually slip under the radar... The exact origin of the space rock is "an active area of inquiry," Payne said, but most NEOs originate from the asteroid belt, a region between the orbits of Mars and Jupiter that contains millions of rocky objects of varying size that revolve around the sun. Over millions of years, gravitational forces can shift some of these objects' orbits toward the inner solar system.

  • Bitcoin Drops to $56,085, a Two-Year Low, in Worst Month Since 2022
    Seven days ago Slashdot reported Bitcoin had plummeted 24% in just 46 days. Since then it's dropped another 9.4%, falling to $56,085 by Friday night, its lowest price in over two years. "It has lost more than half its value since reaching a peak above $126,000 in October 2025," reports Bloomberg, noting it's now worth less than when Donald Trump first took office in January of 2025. Yahoo Finance reports: At its current price, the digital coin is down more than 20% so far in November, putting it on pace for its worst monthly performance since June 2022, according to Yahoo Finance data. That would be bitcoin's eighth-worst month since Yahoo Finance's daily records began tracking the digital asset in September 2014... US spot bitcoin exchange-traded funds have also added to the selling pressure. So far this month, net investors have withdrawn roughly $3.5 billion, according to asset manager Farside Investors, which tracks the product flows. That includes $582 million in outflows on Thursday alone. "Bitcoin's latest sell-off is reviving doubts that it can behave as the 'digital gold' market hedge that crypto backers have long envisioned," writes CNBC. They note Bitcoin "is on pace for its seventh-straight weekly loss for the first time since May 2022, according to CNBC data."

  • Internet Archive Staffers Are Unionizing
    An anonymous reader quotes a report from Wired: Staffers at the Internet Archive, the nonprofit "digital library" that runs the Wayback Machine, are voting to join the Communications Workers of America (CWA). More than 80 of the 124 eligible US staffers voted in favor of unionizing, and they are currently awaiting voluntary recognition of the union from Internet Archive founder Brewster Kahle. If Kahle does not grant voluntary recognition, employees will vote whether to certify the union in a process run by the National Labor Relations Board. The Internet Archive, which also offers free catalogs preserving tens of millions of digital and physical media items, was founded by Kahle in 1996. Kahle's mission was to provide "Universal Access to All Knowledge." Will Howes, an Internet Archive engineer, says that the organizing process has demonstrated how "aligned" employees are in their passion for Kahle's goals. "Frankly, we really see the formation of this union as accepting [Kahle's] challenge to make this workplace the best place it can be in pursuit of a mission, universal access to all knowledge," Howes tells WIRED. "We believe the first and most primary goal of our union is to make sure that the Internet Archive reflects the wants and values of the people that work there, and the people that make the archive," [says Microfiche digitization technician Danielle Leard]. Howes and Leard tell WIRED that the Internet Archive -- which claims to have archived more than 1 trillion web pages -- employs a highly diverse set of workers, including librarians, engineers, physical media specialists, and facility coordinators who maintain the archive's building, a former Christian Scientist church in San Francisco. Leard says that the staff's diversity has made the organizing process, which began in February 2025, "a unique challenge," but one that's "really rewarding."

  • Mercury-Bound X-Ray Telescope Delivers First Images After Eight Years In Space
    A British-built X-ray telescope aboard the European-Japanese BepiColombo spacecraft has captured its first astronomical images after eight years in space and roughly 6.2 billion miles of travel. Phys.org reports: A team led by the University of Leicester has been making calibration measurements with the Mercury Imaging X-ray Spectrometer (MIXS), one of the instruments on the two-spacecraft BepiColombo mission to Mercury, which begins its orbital insertion tomorrow (Nov. 21) in preparation for the final stage of arrival at our solar system's smallest planet. After an eight-year journey, it is vital that the team checks how MIXS is performing. Although they have been monitoring the instrument during its trip, it was only in September, following the separation of the Mercury Transfer Module (MTM) from the joined science orbiters, Mercury Planetary Orbiter (MPO) and Mercury Magnetospheric Orbiter (MMO) or Mio, that MIXS could finally see into space for the first time and calibration measurements could be made before the orbit insertion sequence begins. The Crab Nebula is 6,500 light-years away and a well-characterized astrophysical source of X-ray light. By observing it, the team can work out the performance characteristics of MIXS in space and compare these with calibration measurements made with the same instrument in the laboratory in 2015. These observations provide MIXS's first view of an astronomical X-ray source. The main observation sequence consisted of 55 spacecraft slews, with 39 hours of observations during Sept. 11-12. Measuring how much the Crab Nebula's image is spread across MIXS's detector helps the scientists measure MIXS's angular resolution, or how sharply it will be able to distinguish features on Mercury's surface. They found this to be slightly better than when it was last measured in the lab in 2015. "During our calibration observations we have determined that MIXS is generally performing fantastically well in space! We have no effects in our images that are associated with 'stray light' (optical photons getting in when they should not). We continue to see effects of galactic cosmic rays as we did during cruise, but we understand these and can filter them out," said Professor Emma Bunch, Principal Investigator (PI) for the MIXS instrument and Director of the Institute for Space at the University of Leicester. "We see some self-fluorescence which appears when the sun is illuminating the optic, but this won't affect our dayside observations of Mercury's surface. And the detector has suffered no radiation damage after eight years in space. We see some effects in the instrument that we are still studying and expect to undertake some optimization procedures during the Mercury commissioning phase to fine-tune MIXS in preparation for the science phase."

  • Anthropic Mathematician Claims to Prove Riemann Hypothesis
    Slashdot has been covering the Riemann Hypothesis for years. 2000: Prove The Riemann Hypothesis And Make.Money.Fast 2002: More on Riemann Hypothesis 2008: Claimed Proof of Riemann Hypothesis 2008: Prominent Mathematicians Rebuke Recent Riemann Hypothesis Proof Add a new headline to the list... 2026: Using AI, mathematician claims to have solved one of math's great mysteries joshuark shares a report from Scientific American: Levent Alpoge, a mathematician at Anthropic, has claimed to have solved the Riemann Hypothesis with the help of Anthropic's AI model Claude, but the proof is not yet independently verified and remains under scrutiny. [An AI-generated solution of the 167-year-old problem, long considered far out of reach to human mathematicians, would cap off the technology's year-long conquest of math in spectacular fashion.] The Riemann hypothesis was first proposed in 1859 by the mathematician Bernhard Riemann. It claims that the locations of the prime numbers along the number line, which appear random at first blush, are actually determined by an intricate, meaningful order. [...] Alpoge posted his Claude proof coded in the programming language Lean, which verifies the mathematical correctness of each argument. Issues can arise in Lean, but it shouldn't take long for experts to verify whether the hypothesis is properly coded, and if the proof is correct. If that happens, it will cap off a year in which AI's mathematical capabilities ascended from unreliable college student to a superhuman force, leaving no part of the discipline undisrupted. [...] Alpoge's statement is elegiac -- recognizing the sense of grief many mathematicians are feeling -- but also optimistic. "It is natural to feel that this is an end, in my case a loss of a principal guiding light," he wrote, "but what I saw during the course of progress so amazed me that I believe it is one dawn across science of something far greater." [...] The Riemann result, if correct, will echo far beyond mathematics. It doesn't have any immediate real-world applications -- it won't upend global banking or make the internet run faster. But after a year of watching LLMs surpass one math benchmark after another, there is no more staggering achievement it could possibly reach. A machine may have just solved a problem that the smartest people on the planet all agreed they were nowhere close to figuring out. As MIT mathematician Andrew Sutherland once put it to me: "An AI that can prove the Riemann hypothesis is not one I'd want to meet. If that happens, mathematicians having jobs will be the least of our problems." "If the proof is correct and understood, this completes a dictionary between different branches of math where the connections were only partial," says Hector Pasten, a mathematician at the Pontifical Catholic University of Chile. "Something like a Rosetta Stone." "If true, even from a first high level scan of the summary of the proposed argument, it is very plausible to me that the new ideas in the proof will open up brand new avenues of thinking in number theory and have an immense impact beside the obviously extremely influential result in itself," added mathematician Carlo Pagano, a professor at Concordia University and a visiting researcher at Google DeepMind. In a separate article from Scientific American, independent mathematicians say the AI-assisted proof is almost certainly valid. MIT mathematician Andrew Sutherland said the chance of anything being wrong was "approximately zero" after independently compiling and checking the code. However, researchers are still conducting final checks to ensure the proof accurately represents the original hypothesis and does not exploit any loopholes in Lean's verification system. But did a human beat the AI? The Washington Post reports: Just hours after Alpoge's claim circulated on social media, Ravi Vakil, president of the American Mathematical Society and a professor at Stanford University, said in a hurried statement that mathematician Alessandro Masullo had a proposed proof of the Riemann hypothesis without AI several months earlier. The draft, which runs some 940 pages, is in need of significant revisions, Masullo said in a statement, and was not ready for publication. Online observers quickly noted that it contained omissions and apparent errors. But in the introduction to the draft, he published a striking flag. "If any message at all this work is meant to send to the mathematician who feels discouraged by the pace and tone of the current climate, it is this," he wrote. "We are still here. We are very much alive. We are not going anywhere."

  • FCC Backs AT&T's Plan To Remove Copper Landlines In California
    An anonymous reader quotes a report from PCMag: On Friday, the FCC announced that it was preempting "specific requirements in California law that prevent consumers from transitioning off of unreliable, slow copper lines," even as some residents fear they'll be saddled with spotty cell service as an alternative. AT&T argues that California's "Carrier of the Last Resort" (COLR) rules prevent it from removing the old-school copper network that currently serves only 3% of California households, a number that continues to shrink. In May, the company urged the commission to declare that federal laws preempted California's regulations, thus clearing the way for AT&T to discontinue the service as it prioritizes high-speed fiber and expanded 5G cellular coverage. Friday's FCC order (PDF) partially grants AT&T's petition, agreeing that under federal law it has "explicit jurisdiction over the discontinuance of interstate telecommunications services." Still, the order refrains from "wholly" preempting California's Carrier of the Last Resort rules, and seems to instead focus on the AT&T situation. "While we preempt those requirements that necessitate that AT&T obtain a variety of CPUC [California Public Utilities Commission] approvals before it can discontinue POTS [plain old telephone service] in accordance with federal authorization, we do not preempt the COLR and other obligations more generally," the 74-page document says. [...] Despite the FCC's order, it's not entirely clear if AT&T will pursue the copper landline phase-out in California. In May, the carrier sued to overturn the local regulations and block the CPUC from enforcing them against AT&T, which noted it spends $1 billion each year to maintain the copper network. That court case remains ongoing. [...] According to the regulator, AT&T has proposed discontinuing the legacy telephone service in the state on or after June 1, 2027.

  • GTA 6 Hits Massive $3.79 Billion In First-Day Sales
    Rockstar Games' Grand Theft Auto VI generated a record-breaking $3.79 billion in preorders and first-day sales, making it the biggest entertainment launch in history, according to parent company Take-Two Interactive. The figure surpasses the lifetime global box-office earnings of Avengers: Endgame ($2.9 billion) and comes after more than a decade of development at a reported cost of $1.5 billion. The game developer declined to disclose the number of 'GTA 6' copies sold. "It is with immense gratitude that we enter a new chapter of Rockstar Games with the release of 'Grand Theft Auto VI,'" Rockstar Games president and founder Sam Houser said. "We are incredibly humbled by the response from players around the world and we couldn't be more excited to share this moment with you." Further reading: Gamers Skip Work to Play GTA VI After 13-Year Wait

  • Signal Restricts Screenshots to Block AI Agents From Reading Messages
    Signal is introducing default-on screenshot restrictions to prevent AI agents from reading private conversations, warning that increasingly powerful assistants integrated into operating systems pose an "existential threat" to its privacy guarantees. "Right now, these agentic AI integrations are changing this environment in a way that's making it increasingly hostile to privacy. This is an existential threat to Signal, and our ability to responsibly uphold our mission," it said in a blog post. Reuters reports: Signal, widely regarded by privacy advocates as a leader in secure messaging, called its new protections "incomplete" and urged operating system providers Apple, Alphabet's Google and Microsoft to give app developers more concrete ways to block the agents from accessing sensitive data. It also called on those companies to provide more information about how their agents function, so developers can assess what data the bots are accessing and adjust their systems accordingly. [...] Users will receive pop-up windows giving them options to disable the blocks when Signal detects screenshot attempts or efforts by an AI assistant to access the screen, depending on the device. Signal similarly blocked Microsoft's Recall AI from taking screenshots on Windows last year. It said it was unable to reliably offer such protections on Apple's macOS.

  • Trump Vows To Stop US Companies From Building Data Centers Abroad
    Longtime Slashdot reader fahrbot-bot shares a report from CNBC: President Donald Trump on Friday said U.S. companies will be banned from building data centers in other countries and will face a "tremendous tax" penalty if they do so. "We're going to fight very hard for the data centers," Trump said at a White House press conference before announcing the new policy -- which apparently came as news to his own staff. "I don't know if that's a breaking story," Trump said. "I haven't even said that to my people. But I'm telling them now they're here." International expansion represents a growth opportunity for the top cloud infrastructure providers, which want to serve clients from data centers that are nearby, sometimes to meet regulatory requirements. Trump said Friday, however, that if companies want to continue building the centers outside the U.S., "they can, but we're going to put a tremendous tax on them." "We have a lot of places that want them badly, and they're great places. They have energy, and they have everything. They're tremendous assets," Trump said.

  • Anthropic Shares Tank After Huge IPO As the Nasdaq Erases 2026 Gains
    U.S. stocks extended their sell-off Friday as Anthropic shares plunged more than 11% on their second day of trading, despite the AI company's record-setting IPO a day earlier. The Nasdaq fell more than 3%, wiping out its gains for 2026, while the S&P 500 dropped nearly 2% and joined the Dow in correction territory, down at least 10% from recent highs. NBC News reports: The S&P 500 was trading nearly 2% lower as it headed for its worst losing week since April 2025, when President Donald Trump announced his "Liberation Day" tariffs, and is now 10% off from its most recent high, entering what's known as "correction territory." Meanwhile, the tech-heavy Nasdaq Composite was off more than 3% and officially erasing all its previous gains in 2026. Other major AI-related names such as CoreWeave, Nvidia and Oracle also sold off. The six consecutive declining S&P 500 sessions mark the index's longest losing streak since April 2024. A seventh losing day would make it the longest stretch since the pandemic slump in February 2020, according to Deutsche Bank.

  • Trump Admin Still Won't Let TP-Link Sell Routers In US
    An anonymous reader quotes a report from Ars Technica: TP-Link, which may be the top provider of wireless routers for US homes and small businesses, isn't allowed to sell its latest Wi-Fi routers in the US. The Trump administration imposed a sweeping ban on foreign-made consumer routers in March 2026, and TP-Link hasn't been able to obtain an exemption. The rules prevent the import or sale of all new router models that are manufactured, assembled, designed, or developed outside the US. The Trump administration has control over which router makers receive special permission to import and sell new products through a waiver-review process involving the Federal Communications Commission, the Department of Defense, and the Department of Homeland Security. While some of its competitors have obtained exemptions to the ban, TP-Link appears to be having a hard time making its case to government officials. Its routers approved before the March 2026 ban remain available for sale in the US, but its newly released Wi-Fi 8 routers cannot be imported or sold. Earlier this year, TP-Link announced plans to begin assembling routers in Mississippi as early as 2027, "but convincing Trump officials that it is fully under US control is likely a difficult task," reports Ars. "The government reviews of router makers' requests for waivers, formally called conditional approvals, are shrouded in secrecy."

Loading preferences...