John Travolta is gisteren tijdens het filmfestival van Cannes verrast met een erepalm. De 72-jarige acteur krijgt de prijs voor zijn gehele oeuvre.

De 72-jarige acteur is in Cannes voor de première van de door hem geregisseerde film Propeller One-Way Night Coach. Voorafgaand aan de vertoning van zijn regiedebuut, werd hij verrast met de prijs. Onder luid applaus ontving hij zichtbaar emotioneel de palm. "Dit is ongelofelijk", sprak hij. "Dit is het laatste dat ik had verwacht". Ook noemde hij het krijgen van de oeuvreprijs "beter dan een Oscar".

Twee nominaties

Travolta werd in zijn leven twee keer genomineerd voor een Oscar voor beste acteur. In 1978 voor zijn rol als Tony Manero in Saturday Night Fever en in 1995 voor zijn rol als Vincent Vega in Pulp Fiction. Hij won de prijs nooit. Wel won hij meerdere Golden Globes en een ere-Bafta-award.

De erepalm wordt dit jaar ook uitgereikt aan Lord of the Rings-regisseur Peter Jackson en zangeres en actrice Barbra Streisand. Van hen werd echter al eerder bekendgemaakt dat zij die zouden ontvangen. Acteurs die eerder verrast werden met een erepalm waren onder anderen Tom Cruise in 2022, Harrison Ford in 2023 en Denzel Washington vorig jaar.

Vliegreis

Het regiedebuut van Travolta is eind deze maand op Netflix te zien. Het is een verfilming van een boek dat hij in 1997 uitbracht en gaat over een jongen die met zijn moeder een lange vliegreis maakt en allerlei unieke passagiers en bemanningsleden ontmoet. Zijn dochter Elle Bleu Travolta speelt in de film een bijrol als stewardess.

Het verhaal is losjes gebaseerd op Travolta's eigen ervaringen en is een ode aan vliegen. Travolta is piloot en bezit meerdere kleine toestellen. In het verleden bezat hij ook een Boeing 707 waarin hij zelf vloog. Dat toestel heeft hij cadeau gegeven aan een museum in Australië.

De politie heeft opnieuw ingegrepen bij een asielprotest in Apeldoorn. Betogers gaan daar al meerdere dagen de straat op om te demonstreren tegen de mogelijke komst van een noodlocatie.

Rond 22.00 uur verzamelde een groep demonstranten zich bij een rotonde, waar eerder ook al werd gedemonstreerd. Ze staken vuurwerk af en belemmerden de doorgang van auto's.

Volgens een woordvoerder van de politie verliep het protest in de avond lang relatief rustig, op het afsteken van het vuurwerk na. Rond middernacht vaardigde de gemeente een noodbevel uit, wat inhoudt dat mensen een bepaald gebied moeten verlaten.

Grimmige sfeer

Kort na middernacht werd de sfeer grimmiger nadat een groep demonstranten de confrontatie met de politie opzocht. De ME voerde charges uit en drie mensen zijn aangehouden. Het werd rond 00.30 uur weer rustig.

De gemeente wil in Apeldoorn voor ongeveer een jaar 240 asielzoekers en statushouders opvangen in een leegstaand schoolgebouw. "De minister van Asiel en Migratie heeft gemeenten dringend gevraagd extra opvangcapaciteit te realiseren. Gemeenten hebben hierin een gezamenlijke verantwoordelijkheid", schrijft de gemeente Apeldoorn over het besluit. "Apeldoorn neemt die verantwoordelijkheid en stelt een leegstaand deel van het schoolgebouw tijdelijk beschikbaar als spoednoodopvang."

Een Irakees die ervan wordt verdacht onder meer de aanslagen op meerdere Joodse instellingen in Nederland te hebben gecoördineerd is opgepakt en wordt in de Verenigde Staten berecht. Dat maakte het Amerikaanse ministerie van Justitie bekend.

Mohammad Baqer Saad Dawood al-Saadi wordt verdacht van een reeks aanslagen in Europa, waarbij hij in de meeste gevallen een aansturende rol zou hebben gehad.

Volgens Amerikaanse justitie zit hij achter de explosie bij een synagoge in Rotterdam op 13 maart, een explosie bij een Joodse school in Amsterdam op 14 maart, brandstichting bij een Amerikaanse bank op de Amsterdamse Zuidas op 15 maart en een poging tot brandstichting bij een gebouw van Christenen voor Israël in Nijkerk op 3 april.

Mesaanval

Ook zou al-Saadi een coördinerende rol hebben gehad bij onder meer de explosie bij de synagoge in Luik, het in brand steken van vier ambulances van een Joodse hulporganisatie in Londen, brandstichting bij Joodse instellingen in Londen en de mesaanval op twee Joodse mannen in Londen.

De Irakees is volgens zijn advocaat opgepakt in Turkije. Hij werd waarschijnlijk begin deze week aan de VS uitgeleverd, meldt CNN op basis van vluchtdata van een toestel van het ministerie.

Uit afgeluisterde telefoongesprekken blijkt volgens Amerikaanse justitie dat al-Saadi verwijst naar Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah, kortweg Ashab al-Yamin en sprak over de aanslagen in onder meer Nederland en België. Ashab al-Yamin is de relatief onbekende terreurorganisatie die de aanslagen in Nederland, België en het Verenigd Koninkrijk heeft opgeëist.

'Meerdere teams'

Al-Saadi zou in de opnames hebben gezegd dat hij "meerdere teams" runt in Europa en dat hij geen verdere hulp nodig had omdat "dingen hier goed gaan". Wel zou hij hulp hebben gevraagd voor geplande aanslagen in de Verenigde Staten en Canada en daar geld voor hebben geboden.

Volgens de Amerikaanse aanklager is de Irakees een commandant binnen Kataib Hezbollah, een radicale, pro-Iraanse sjiitische militie in Irak die nauwe banden onderhoudt met terreurgroep Hezbollah in Libanon. In die hoedanigheid zou al-Saadi opdrachten uitvoeren van de Iraanse Revolutionaire Garde.

Generaal Soleimani

Als ondersteunend bewijs voor zijn betrokkenheid bij Iran zijn in de aanklacht onder meer foto's opgenomen waarop de Irakees te zien is met de Iraanse generaal Soleimani, die aan het hoofd stond van de elite-eenheid van de Revolutionaire Garde, de Quds-brigade. De generaal werd in 2020 door de Amerikanen gedood met een raketaanval.

Hoewel Nederland nog niet heeft gereageerd op de aanhouding van de Irakees, meldde zowel premier Jetten als minister Van Weel (Justitie) direct na de aanslagen dat een link met Iran werd onderzocht. In een rapport dat de in Den Haag gevestigde denktank ICCT in maart schreef, werd gezegd dat meerdere signalen richting Iran wijzen.

Voor de aanslagen in Rotterdam werden vier verdachten aangehouden. Voor de brandstichting bij de Amerikaanse bank is één verdachte aangehouden. Voor de andere twee aanslagen in Nederland wordt nog gezocht naar de daders.

De gemeente Wijdemeren heeft inwoners "overvallen" met het besluit om vluchtelingen op te vangen in Loosdrecht, erkent waarnemend burgemeester Mark Verheijen. Hij zegt dat in een videoboodschap die vandaag op de website van de gemeente is verschenen.

"Vorige maand namen wij als gemeente het besluit over te gaan tot tijdelijke noodopvang voor maximaal zeventig asielzoekers in ons gemeentehuis. Over de snelheid van dat besluit en de communicatie is al veel gezegd. U bent daardoor overvallen, en dat had anders gekund en anders gemoeten."

Namens de gemeente biedt Verheijen excuses aan voor de communicatie rondom het besluit. Hij wil de komende tijd verder in gesprek met de inwoners "om ervoor te zorgen dat Loosdrecht een veilige en leefbare plek blijft en we met z'n allen een succes maken van deze opvang".

'Snel handelen'

Bij de noodopvanglocatie in Loosdrecht kwam het de afgelopen tijd tot gewelddadige anti-azc-demonstraties. Zo werd er afgelopen dinsdag brand gesticht en werd de brandweer gehinderd bij het blussen.

Inwoners benadrukten dat er niet met hen gesproken was over de tijdelijke opvang van asielzoekers en dat ze zich voor het blok gezet voelden. De gemeente Wijdemeren werd op 13 april benaderd door het COA met het verzoek voor een crisisnoodopvang. Op 17 april maakte de gemeente bekend dat het maximaal 110 mensen zou gaan opvangen in het voormalige gemeentehuis van Loosdrecht. Dat zou vanaf 22 april zijn - vijf dagen later.

Demonstraties

Na de aankondiging waren er demonstraties. Op 24 april liet de gemeente weten dat de opvang later begint, niet eerder dan 6 mei, om zo meer tijd te hebben voor inspraak van omwonenden. Ook werd aangekondigd dat het college besloten had dat er een kleiner aantal asielzoekers komt: niet 110, maar 70.

Op de eigen website lichtte de gemeente die keuzes toe. Wijdemeren schreef dat "het college vond dat zij snel moesten handelen" nadat het verzoek van het COA binnenkwam. "Achteraf vindt het college dat ze hier iets meer tijd voor had moeten nemen."

Uiteindelijk arriveerden de eerste asielzoekers op 12 mei in de noodopvang. Dat is ook de dag dat een demonstratie uit de hand liep en er brand gesticht werd bij het pand, waar op dat moment mensen binnen waren.

Tot 1 november

In de videoboodschap zegt Verheijen dat de noodopvang in Loosdrecht gewoon zal doorgaan.

Ook benadrukt hij dat de opvang uiterlijk op 1 november stopt. Daarna krijgt het gebouw een andere bestemming en wordt het niet meer ingezet als locatie voor de opvang van asielzoekers, zegt de burgemeester.

De Europese grensbewakingsdienst Frontex zag in de eerste vier maanden van dit jaar een sterke afname van het aantal keren dat de grenzen van de Europese Unie illegaal werden overgestoken. Frontex noteerde 28.500 illegale oversteken, een daling van 40 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

De afgelopen maanden was het relatief slecht weer, maar de afname is ook het gevolg van strengere controles op migratieroutes en samenwerking met landen waarvandaan migranten naar de EU vertrekken, stelt de dienst.

Verschillende routes

De migratieroutes in het oostelijke en het centrale deel van de Middellandse Zee, naar Griekenland en Italië, werden nog altijd het meest gebruikt. Maar het aantal illegale oversteken via die routes nam af met respectievelijk 32 procent en 46 procent.

Het aantal mensen dat vanuit West-Afrikaanse landen naar de Canarische eilanden kwam, die bij Spanje horen, daalde nog harder. Frontex telde 78 procent minder ongedocumenteerden op die route. De dienst wijst op de recente samenwerking van Spanje en de EU met Mauritanië, Senegal en Gambia om illegale migratie tegen te gaan.

Alleen de ongeoorloofde migratiestroom in het westelijke deel van de Middellandse Zee nam de afgelopen maanden toe, met zo'n 50 procent. Omdat het via andere migratieroutes lastiger geworden is om Europa te bereiken, proberen meer mensen nu via Algerije naar Spanje te komen.

De illegale overtochten naar Europa blijven extreem gevaarlijk. Dit jaar zijn tot nu toe meer dan 1200 mensen overleden op de Middellandse Zee.

'Vertekend beeld'

Hulporganisatie Save the Children was twee weken geleden kritisch op Frontex. Volgens de organisatie geven de cijfers van Frontex een vertekend beeld van het aantal migranten dat vanuit aankomstland Griekenland verder reist via de zogenoemde Balkanroute. De organisatie zegt dat het aantal vluchtelingen op die route waarschijnlijk niet gedaald is.

De steeds strengere grenscontroles zouden leiden tot meer 'ondergrondse' routes waarop migranten niet worden gedetecteerd. Het zijn vooral kinderen die op zulke routes nog meer gevaar lopen, stelt de organisatie.

Frontex zei in een reactie het niet eens te zijn met de conclusies van Save the Children. De cijfers kloppen volgens de dienst wel degelijk. Frontex ontkent niet dat mensensmokkelaars een gevaar vormen voor kwetsbare mensen op de vlucht, maar betwist dat strengere grensbewaking ertoe leidt dat asielzoekers veel vaker in ondergrondse netwerken terechtkomen.

Jeanine Hennis-Plasschaert, de speciale gezant voor Libanon van de Verenigde Naties (VN), krijgt een nieuwe rol binnen het internationale samenwerkingsverband. Ze wordt ondersecretaris-generaal voor Veiligheid en Beveiliging en komt te werken onder de secretaris-generaal van de VN António Guterres.

Hennis-Plasschaert was sinds 2024 speciaal gezant voor Libanon, de hoogste VN-vertegenwoordiger in het land. Daarvoor had ze ruim vijf jaar dezelfde rol in Irak. "Ze brengt meer dan 30 jaar ervaring in de diplomatie, bemiddeling en internationale veiligheid met zich mee", is te lezen in een persbericht over haar benoeming.

Ze volgt Gilles Michaud op, een Canadees. Wie de nieuwe VN-gezant in Libanon wordt, is nog niet bekendgemaakt.

Minister van Defensie

Voordat ze voor de Verenigde Naties ging werken was Hennis-Plasschaert onder meer Kamerlid in de Tweede Kamer en minister van Defensie. Voor haar overstap naar de landelijke politiek was Hennis-Plasschaert parlementariër in het Europees Parlement.

Toen ze in de Tweede Kamer zat gold ze als vertrouweling van voormalig premier en huidig NAVO-chef Mark Rutte. In 2017 trad ze af als minister nadat een jaar daarvoor twee Nederlandse militairen om het leven waren gekomen tijdens een VN-missie in Mali.

Hennis-Plasschaert nam door ontslag te nemen als minister de verantwoordelijkheid voor fouten die waren gemaakt bij de controle op de veiligheid van de oefenmunitie tijdens de missie.

Recent sprak de NOS met Hennis-Plasschaert over de onderhandelingen tussen de regering van Libanon en Israël:

Israël en Libanon hebben afgesproken hun fragiele staakt-het-vuren met 45 dagen te verlengen. Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt na twee dagen overleg in Washington.

Volgens de woordvoerder van het ministerie moeten de gesprekken bijdragen aan een duurzame oplossing. "We hopen dat deze gesprekken leiden tot blijvende vrede tussen de twee landen, volledige erkenning van elkaars soevereiniteit en veiligheid langs hun gezamenlijke grens", schrijft de woordvoerder op X.

De door de VS geleide bemiddeling tussen Libanon en Israël vindt parallel plaats aan diplomatieke inspanningen om het conflict tussen de VS en Iran te beëindigen. Iran heeft gezegd dat het beëindigen van Israëls oorlog in Libanon een van de eisen is voor een akkoord over het bredere conflict.

De Libanese delegatie was in Washington aanwezig ondanks bezwaren van de Libanese Hezbollah-militie. Israël zegt dat Hezbollah ontwapend moet worden als onderdeel van een bredere vredesovereenkomst met Libanon.

De wapenstilstand werd op 16 april aangekondigd door de Amerikaanse president, maar in de praktijk gaat de oorlog door. Israëlische grondtroepen blazen dagelijks huizen en infrastructuur op in het deel van Zuid-Libanon dat het ongeoorloofd bezet houdt.

Het Israëlische leger maakt van het gebied, net als in Gaza, een militaire bufferzone om te voorkomen dat er aanvallen van Hezbollah kunnen worden uitgevoerd.

Aanvallen opgevoerd

Terwijl de gesprekken vandaag in Washington ten einde liepen, gaf het Israëlische leger evacuatiebevelen uit voor de zuidelijke stad Tyrus, waar het naar eigen zeggen infrastructuur van Hezbollah had aangevallen.

Een correspondent van AFP meldde een reeks aanvallen, waarvan twee in de buurt van Tyrus. Staatsmedia berichtten dat een andere aanval gericht was op een centrum van een lokale maatschappelijke organisatie in de buurt van een ziekenhuis.

Het Libanese ministerie van Volksgezondheid meldde dat de luchtaanvallen op het district Tyrus minstens 37 mensen hebben verwond, onder wie zes ziekenhuispersoneelsleden, negen vrouwen en vier kinderen.

Israël heeft de afgelopen dagen de luchtaanvallen en artilleriebeschietingen in Zuid-Libanon opgevoerd. Volgens het leger zijn die gericht tegen Hezbollah-strijders en infrastructuur.

Het conflict heeft grote gevolgen voor de bevolking in Libanon. Vooral in het zuiden, in de Beka-vallei en in de zuidelijke buitenwijken van Beiroet zijn veel mensen getroffen. Meer dan een miljoen Libanezen zijn ontheemd geraakt, wat neerkomt op ongeveer een vijfde van de bevolking.

Bijna 3000 doden

In sommige gebieden zijn hele dorpen verwoest door Israëlische aanvallen. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat sommige aanvallen mogelijk neerkomen op oorlogsmisdaden.

De huidige gevechten begonnen begin maart, kort nadat de VS en Israël samen aanvallen uitvoerden op Iran. Hezbollah reageerde met raketbeschietingen op Israël, waarna Israël grootschalige luchtaanvallen uitvoerde en een grondoffensief in Zuid-Libanon begon.

Volgens de Libanese autoriteiten zijn bijna 3000 mensen gedood sinds de oorlog begon. Bijna 9000 mensen zijn gewond geraakt door Israëlische beschietingen. In deze cijfers wordt geen onderscheid gemaakt tussen militanten en burgers. Israël zegt dat er in dezelfde periode achttien militairen en vier burgers zijn gedood door Hezbollah.

Het was een nieuwe klap voor de broze relatie tussen de Mexicaanse en Amerikaanse regering. Dinsdag publiceerde CNN een exclusief onderzoek, waarin stond dat de CIA sinds vorig jaar bezig is met een "uitgebreide campagne" in Mexico, waarbij moordaanslagen op hooggeplaatste kartelleden worden voorbereid, gefaciliteerd of direct gepleegd.

Als voorbeeld werd een bomaanslag op een kartelbaas genoemd, gepleegd in maart op een snelweg vlak buiten Mexico-Stad. Volgens het Amerikaanse medium "een gerichte moord, gefaciliteerd door CIA-agenten".

De focus van de operatie van inlichtingendienst CIA zou liggen op minder bekende doelwitten, die binnen de structuur van Mexicaanse criminele organisaties leidinggevende rollen hebben. "De werkwijze verschilt niet veel van antiterrorismemissies die gericht zijn op het uitschakelen van groeperingen in het Midden-Oosten en elders in de wereld", meldden betrokkenen aan CNN. Mexicaanse autoriteiten zouden niet altijd op de hoogte zijn van deze operaties op hun grondgebied.

Zowel de CIA als de Mexicaanse regering was er snel bij om de berichten tegen te spreken. "De Mexicaanse regering verwerpt categorisch elke versie die het bestaan van dodelijke, geheime of unilaterale operaties door buitenlandse instanties op nationaal grondgebied normaliseert, rechtvaardigt of suggereert", schreef de Mexicaanse minister van Veiligheid Harfuch. Een woordvoerder van de CIA noemde het onderzoek "onjuist en sensationeel".

CIA-operaties in stroomversnelling

De afgelopen weken duiken steeds meer berichten op over de niet-geautoriseerde aanwezigheid van CIA-agenten in Mexico. In april kwam het publiek daar bij toeval achter, toen twee CIA-agenten omkwamen bij een auto-ongeluk nadat zij hadden deelgenomen aan een inval van een drugslaboratorium in de noordelijke deelstaat Chihuahua, met nog twee andere CIA-agenten en de plaatselijke politie.

Activiteiten van buitenlandse agenten op Mexicaans grondgebied zonder federale toestemming is een overtreding van de Mexicaanse grondwet, benadrukte president Claudia Sheinbaum. Daarnaast zei ze te hopen dat dit een incident was.

Maar volgens het eerdergenoemde onderzoek van CNN is dat allerminst het geval. Met het label van "buitenlandse terroristische organisatie" dat meerdere Mexicaanse kartels van de VS hebben gekregen en de aanstelling van Ron Johnson, een voormalig paramilitair officier van de CIA, als nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Mexico, zijn de operaties van het Amerikaans agentschap in Mexico in een stroomversnelling gekomen.

Iets wat John Ratcliffe, de directeur van de CIA, al had aangekondigd toen hij onder Trump werd aangesteld: er zouden meer geheime operaties en anti-kartelmissies komen.

Trump te vriend houden

Mexico probeert sinds de terugkeer van Trump het Witte Huis tevreden te houden op veiligheidsgebied. President Sheinbaum heeft sindsdien tientallen hooggeplaatste kartelleden laten uitleveren, duizenden militairen ingezet in de strijd tegen kartels en als kers op de taart dit jaar 'El Mencho', leider van het Jaliscokartel, laten uitschakelen. Die laatste operatie werd overigens uitgevoerd met inlichtingen van de CIA, een samenwerking die Sheinbaum met klem benadrukte.

Maar die samenwerking lijkt meer op eenrichtingsverkeer. Begin mei werd dat eens te meer duidelijk, toen de Amerikaanse regering zonder Mexico vooraf in te lichten enkele prominente Mexicaanse politici, allen uit de partij van Sheinbaum, in staat van beschuldiging stelde vanwege samenwerking met het Sinaloakartel.

De VS eist de uitlevering van deze narcopolitici. Sheinbaum wees erop dat Washington eerst bewijs moet leveren, en is in Mexico een onderzoek gestart naar deze politici.

Lastig parket

Politici uitleveren aan de VS zou Sheinbaum in eigen land op grote kritiek komen te staan, hen niet vervolgen zou de relatie met Trump op het spel zetten. Het brengt haar in een steeds lastiger parket, zeker nu de Amerikanen nadrukkelijker achter corrupte Mexicaanse politici aangaan. Volgens The New York Times heeft de Amerikaanse regering deze week federale aanklagers opdracht gegeven om terrorismewetten te gebruiken tegen Mexicaanse functionarissen die betrokken zijn bij de drugshandel.

Terry Cole, directeur van de Drug Enforcement Agency (DEA), zinspeelde daar ook op tijdens een getuigenis afgelopen dinsdag in de Amerikaanse Senaat. "Het lijdt geen twijfel dat de drugshandelaren en hooggeplaatste politici in Mexico al jarenlang onder één hoedje spelen", zei hij. Die politici moeten even hard aangepakt worden, vond hij.

Claudia Sheinbaum wil er publiekelijk weinig woorden over kwijt. "Wij willen een goede relatie met de Amerikaanse regering", zei ze deze week. "Waar liggen onze grenzen? Bij de verdediging van de soevereiniteit en bij respect voor het Mexicaanse volk." Nu die soevereiniteit steeds meer in het geding is, is de vraag hoeveel klappen de afbrokkelende relatie tussen Mexico en de VS nog aankan.

Rusland wil bondgenoot Belarus veel dieper de oorlog intrekken. Dat zegt de Oekraïense president in een videoboodschap op X. Hij zegt zich te baseren op inlichtingen van de Oekraïense veiligheidsdienst.

Er zouden nieuwe gesprekken zijn met de Belarussische leider Loekasjenko om Oekraïne "of een NAVO-land dat grenst aan Belarus" aan te vallen. Volgens Zelensky heeft Oekraïne de details van die gesprekken in handen gekregen. De NAVO-landen die aan Belarus grenzen zijn Polen, Litouwen en Letland.

Rusland viel eerder al Oekraïne aan vanuit Belarus. Dat gebeurde bijvoorbeeld op 24 februari 2022, toen Rusland de grootschalige aanval op Oekraïne begon. Belarus en Rusland oefenden vorig jaar tijdens de oefening Zapad-2025 een aanval op de Suwalki-corridor. Dat gebied wordt vaak het kwetsbaarste gebied van de NAVO genoemd.

Het is niet voor het eerst dat Oekraïne waarschuwt dat Rusland een nieuwe invasie voorbereidt vanuit Belarus. Eerder deze maand waarschuwde de woordvoerder van de grenswacht dat Belarus en Rusland samen werken aan logistieke routes en andere infrastructuur.

Zelensky waarschuwde in april ook dat er nieuwe militaire infrastructuur wordt gebouwd in Belarus.

Rusland is daarnaast van plan het kantoor van de Oekraïense president aan te vallen, net als de locaties waar overheidsfunctionarissen en de legerleiding zich bevinden, zei Zelensky vandaag.

Hij zei dat Oekraïne documenten in handen heeft met plannen voor die aanvallen. Bij zijn bericht heeft hij ook meerdere foto's geplaatst waarop de Russische plannen te zien zouden zijn.

Zelensky deelde luchtfoto's die uit de Russische plannen zouden komen:

De aanvalsplannen zijn niet nieuw, zegt Zelensky. "Nu, na Iran, zijn ze weer actief geworden en proberen ze ons te lokaliseren en onze bewegingen te volgen."

Hij benadrukt dat deze aanvallen niets af zouden doen aan de Oekraïense vastberadenheid. "Sommige mensen in Moskou snappen nog steeds niet dat de Oekraïners hun onafhankelijkheid nooit zullen opgeven, met of zonder Bankova." De Bankovastraat is de straat in Kyiv waar het presidentieel kantoor staat.

Rusland heeft niet op de beschuldigingen gereageerd.

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied wil de vergunningen van de kooksgasfabrieken van Tata Steel in IJmuiden intrekken. Aanleiding zijn aanhoudende overschrijdingen van milieunormen, waaronder te hoge uitstoot van zogenoemde zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), die schadelijk zijn voor mens en milieu.

Volgens de omgevingsdienst zijn eerdere maatregelen, zoals dwangsommen, onvoldoende effectief gebleken. Tata Steel kreeg tot april 2025 de tijd om de uitstoot terug te dringen, maar de overtredingen zijn niet gestopt. Voor één fabriek is inmiddels de maximale dwangsom van ruim 17 miljoen euro bereikt.

De intrekking van de vergunningen betekent niet dat de fabrieken direct dichtgaan. De omgevingsdienst wil eerst bepalen hoe de installaties veilig en gecontroleerd kunnen worden gesloten. Voorafgaand aan een definitief besluit krijgen Tata Steel en andere betrokkenen de kans om te reageren.

Tata Steel laat weten te onderzoeken of de kooksgasfabrieken sneller kunnen sluiten dan gepland, maar zegt dat dit technisch en logistiek complex is. Het bedrijf stelt dat de aankondiging van de omgevingsdienst zorgt voor onzekerheid binnen het bedrijf.

Staalproductie

Bij de kooksgasfabrieken van Tata Steel in IJmuiden wordt kooks geproduceerd door steenkool in ovens te verhitten. Wat overblijft noem je kooks, een gezuiverde vorm van steenkool. Kooks zijn een belangrijk onderdeel voor staalproductie. Ze worden gebruikt om ijzererts te smelten.

Wordt het een vrouw? Iemand van kleur? Een Australiër? Of weer een witte Britse man?

Weinig acteurs zullen de rol van de Britse spion James Bond afwijzen. Wie hem goed neerzet, is verzekerd van langdurig werk en kan het gebruiken als springplank voor een lange filmcarrière. Na Daniel Craigs laatste Bond-film (No Time to Die, 2021) is die felbegeerde rol weer beschikbaar. De audities zijn nu officieel begonnen, meldt vakblad Variety.

Amazon MGM Studios, de rechthebbende van de James Bond-franchise, heeft casting-expert Nina Gold ingeschakeld, die eerder de casting deed voor onder meer fantasy-serie Game of Thrones en de Star Wars-films.

Veel Britse favorieten

Een duidelijke profielschets voor een ideale Bond is er niet. Het personage heeft een mix van charme, intellect en fysieke kracht. In het verleden werd hij gespeeld door witte mannen, Brits of Iers, die 30 tot 40 jaar waren in hun eerste film. Het waren vaker wel dan niet gevestigde acteurs, maar niet per se grote filmsterren.

Namen waarop gewed kan worden bij de bookmakers passen grotendeels in deze traditie. Topfavoriet Callum Turner is wit, Brits en 36. De top 10 bestaat ook vooral uit witte Britse mannen, van wie acht Engelsmannen en één Schot. Uitzondering is nummer drie Jacob Elordi, die - mocht hij de rol krijgen - na George Lazenby de tweede Australische Bond zou zijn. Ook zou hij met zijn 28 jaar vrij jong zijn.

Wat foto's van mogelijke kanshebbers:

Wie op zoek gaat naar een vrouw of een acteur van kleur moet wat verder naar beneden in de lijst. Op plek 12 staat Damson Idris (34), die in de voor een Oscar voor Beste Film genomineerde Formule 1-film F1 speelde. De eerste vrouw staat een plekje lager. Dat is Sydney Sweeney (28), bekend van HBO-series The White Lotus en Euphoria. Zij zou dan ook de eerste Amerikaanse Bond zijn.

De nieuwe Bond moet in ieder geval het bekende iconische zinnetje overtuigend kunnen uitspreken. Alle eerdere varianten daarvan op een rijtje:

Als de nieuwe Bond eenmaal bekend is gemaakt, komt een einde aan een lange periode van onzekerheid. Die periode begon nadat Amazon de filmstudio MGM had gekocht, inclusief de rechten op de Bond-franchise.

In eerste instantie was er sprake van een samenwerking met de traditionele producenten Barbara Broccoli en Michael G. Wilson. Maar vorig jaar werd duidelijk dat Amazon uiteindelijk de volledige creatieve controle heeft overgenomen, wat leidde tot gemengde reacties onder fans. Sommigen maken zich zorgen dat de Amerikaanse eigenaar de Britse charme te veel zal veranderen, anderen zien kansen voor nieuwe ideeën en een snellere productie.

Onder Amazon zouden uitbreidingen van de franchise, zoals spin-offs rond bekende Bond-personages of -schurken, mogelijk zijn. Tegelijk waarschuwen experts dat te veel uitbreiding kan leiden tot James Bond-moeheid, zoals is gebeurd bij sommige Marvel- en Star Wars-producties.

Uiterst zorgvuldig

Barbara Broccoli, die nu geen creatieve zeggenschap meer heeft, stond jarenlang bekend als de hoedster van het merk, terwijl Amazon vooral een lucratieve en actieve exploitatie lijkt na te streven. Over hoe radicaal veranderingen zullen zijn, blijft Amazon stil, maar het is duidelijk dat de franchise een nieuwe richting krijgt.

Maar eerst moet die iconische rol, na vijf jaar wachten, worden ingevuld.

Courtenay Valenti, hoofd film bij Amazon MGM, benadrukte dat de nieuwe '007' uiterst zorgvuldig wordt gekozen. "Samen met een team van topfilmmakers willen we recht doen aan Bonds erfenis."

Interne memo

De Britse tabloid The Daily Mail verwees vorig jaar naar een interne memo van Amazon. Daarin zou staan dat de nieuwe Bond mannelijk zou blijven. Ook zou hij Brits moeten zijn of afkomstig uit een land uit het Britse Gemenebest. Jacob Elordi zou dan nog in aanmerking kunnen komen. Amazon heeft het bestaan van die memo nooit bevestigd.

De politie Groningen heeft een jongen uit de gemeente Stadskanaal aangehouden. Hij wordt verdacht van vernielingen aan een woning aan de Oranjestraat. Hij zou met stenen de ramen van het pand hebben ingegooid.

Gisteren werd bekend dat in de gemeente in Oost-Groningen twee moeders worden verdacht van ernstige mishandeling van twee kinderen. Daarop werden ruiten ingegooid bij de woningen van de moeders en bij een woning van familie van een van hen.

Er zijn vernielingen aangericht op de Julianastraat, de Koninginnelaan en de Oranjestraat. De jongen zou op dat laatste adres de ramen hebben kapotgemaakt. De politie denkt niet dat hij ook wat te maken heeft met de vernielingen bij de andere adressen.

De politie is op zoek naar meer verdachten en heeft camerabeelden waarop mensen te zien zijn. Via deze beelden hoopt de politie meer verdachten op te sporen.

Omdat de jongen die vandaag werd aangehouden minderjarig is, is nog onbekend hoelang hij kan worden vastgehouden. Daar moet de rechter-commissaris een besluit over nemen zodra hij wordt voorgeleid.

Noodverordening tot maandag

Nadat het nieuws over de mishandeling gisteren bekend werd, ontstond onrust in Stadskanaal. Toen aan de huizen vernielingen werden aangericht en werd opgeroepen tot verdere acties heeft de burgemeester een noodverordening ingesteld voor het gebied waar de woningen staan.

De noodverordening geldt tot maandag en houdt onder meer in dat de politie toezicht houdt. Vandaag riep de burgemeester inwoners op tot kalmte. "Ik begrijp de woede en het verdriet dat mensen voelen en dat gevoel deel ik", zei hij. Volgens hem belemmeren de vernielingen het onderzoek van de instanties. "Ik doe een dringende oproep aan inwoners: laat de politie en justitie hun werk doen", aldus burgemeester Sloots.

Waar Loosdrecht de laatste weken geregeld in het nieuws was vanwege grimmige demonstraties tegen de noodopvang van asielzoekers, zijn er steeds meer mensen die een ander geluid willen laten horen.

Zo waren in Loosdrecht zelf de laatste weken geregeld betogingen van mensen die wel voorstander zijn van de noodopvang. Die werden echter overschaduwd door de anti-azc-protesten en rellen waarbij onder andere Defend-groepen en het extreemrechtse netwerk Identitair Verzet aanwezig waren.

Uit een recente peiling van het EenVandaag opiniepanel kwam naar voren dat het soort azc-protesten zoals in Loosdrecht door een ruime meerderheid wordt afgekeurd. Wel hebben de meeste mensen er begrip voor dat er demonstraties tegen de komst van azc's zijn.

Demonstraties die zoals in Loosdrecht gepaard gaan met geweld raken mensen heel erg, zegt directeur van stichting Vluchtelingenwerk Sjoerd Warmerdam. "Zeker vluchtelingen worden er heel angstig van."

Hij noemt het "heel zorgelijk" dat vluchtelingen worden aangewezen als veroorzaker van problemen "waar ze helemaal geen aandeel in hebben", zoals bijvoorbeeld de woningcrisis. Hij vindt het niet goed dat die woede zich tegen hen richt en vindt het daarom belangrijk om het positieve geluid over vluchtelingen ook te laten horen.

Dringend behoefte

Hij staat daarin niet alleen. Zo is de 'Samen Leven'-poster van de stichting 17.000 keer aangevraagd. "We willen daarmee laten zien dat we staan voor een open en sterke samenleving, voor en met vluchtelingen", zegt Warmerdam. Ook ziet hij dat mensen nu in actie willen komen en zich aanmelden als vrijwilliger.

Morgen begint de organisatie met een actie waaraan volgens hem dringende behoefte is. "Dat horen we van vluchtelingen zelf en het is niet voor niets zo dat zoveel mensen al een poster hebben aangevraagd en aan ons vragen: 'Ik wil in actie komen, wat kan ik doen'?"

Ingelise de Jongste begon een kaartenactie, nadat relschoppers dinsdag het voor opvang bestemde deel van het gemeentehuis hadden bestookt met vuurwerk en fakkels en vervolgens de brandweer tegenhielden. Zij deed een oproep op sociale media genaamd #kaartenregen. "Zeg nee tegen geweld bij azc's en laat toekomstige bewoners weten dat ze wél welkom zijn. Stuur een kaartje met een lief bericht in welke taal dan ook", schrijft ze.

Tegen de NOS zegt ze dat ze daarmee de asielzoekers en hulpverleners wil steunen en ook een signaal wil afgeven aan de politiek: dat geweld zoals in Loosdrecht gezien moet worden als terreur en dat dit niet het beleid mag bepalen.

Ook anderen hebben een oproep gedaan om een kaart te sturen naar een COA-adres met een verwelkomende tekst. Dat juicht de initiatiefneemster toe; ze ziet het als een teken dat de boodschap breed gedragen wordt.

'Voelen ons gesteund'

Aan de verschillende oproepen om een kaart te sturen is massaal gehoor gegeven. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers Noord-Holland, Flevoland en Overijssel (COA Midden-Noord) laat weten dat het vandaag vijf postzakken vol brieven heeft binnengekregen. Ook zijn er bloemen en cadeaus gestuurd.

Het COA zegt dat zowel de bewoners als de medewerkers "enorm geraakt zijn door de vele kaartjes, bloemen en lieve berichten uit het hele land". De organisatie voelt zich daardoor "ontzettend gesteund" en noemt het "bijzonder om te merken hoeveel mensen de bewoners, medewerkers en de gemeente een hart onder de riem willen steken".

Vandaag heeft premier Jetten met hulpverleners van brandweer en politie, medewerkers van het COA en vrijwilligers uit de vluchtelingenopvang gesproken.

Op X zegt Jetten dat hij "geraakt is door hun ervaringen en de wijze waarop zij zich elke dag inzetten voor onze samenleving". Hij benadrukt dat het kabinet "onvoorwaardelijk staat voor de veiligheid van agenten, hulpverleners en hulporganisaties".

Burgemeester: excuses voor slechte communicatie Loosdrecht

De gemeente Wijdemeren heeft inwoners "overvallen" met het besluit om vluchtelingen op te vangen in Loosdrecht, erkent waarnemend burgemeester Mark Verheijen in een videoboodschap die vandaag op de website van de gemeente Wijdemeren is verschenen.

Hij zegt dat de communicatie over het besluit "anders had gekund en had gemoeten". Hij biedt daar namens de gemeente zijn excuses voor aan. Verheijen benadrukt dat er tot maximaal 1 november dit jaar vluchtelingen in het pand verblijven. Daarna zijn er andere plannen voor het gebouw en wordt het niet meer ingezet als locatie voor de opvang van asielzoekers, zegt de burgemeester.

Hij wil de komende tijd verder met bewoners van de plaats in gesprek "om ervoor te zorgen dat Loosdrecht een veilige en leefbare plek blijft en we met z'n allen een succes maken van deze opvang."

Het Franse luxeconcern Louis Vuitton Moët Hennessy (LVMH) doet modehuis Marc Jacobs van de hand. Het merk wordt verkocht aan de Amerikaanse bedrijven WHP Global en G-III Apparel Group, die beide al een aantal andere modemerken bezitten.

De kopers schrijven in een persbericht dat ze 850 miljoen dollar bijeenbrengen om de deal te financieren. Voor het einde van het jaar moet de verkoop zijn afgerond.

Ontwerper Marc Jacobs blijft na de overname aan als creatief directeur. "Verandering is onvermijdelijk. Wat blijft is mijn onwrikbare liefde voor mode en het plezier dat ik daaraan beleef. De belofte van nieuwe mogelijkheden is waar ik me op verheug en wat mij inspireert", schrijft Jacobs op Instagram.

Het Amerikaanse modehuis stond al langer in de etalage. Het merk werd in 1984 opgericht door Jacobs en kwam in 1997 in handen van LVMH. In hetzelfde jaar werd de modeontwerper benoemd tot creatief directeur van Louis Vuitton, waarvoor hij, naast zijn eigen label, bijna twee decennia actief bleef.

Het komt niet vaak voor dat LVMH een merk verkoopt. De luxesector heeft echter te maken met teruglopende omzetten. Veel grote modehuizen hebben last van inflatie, geopolitieke spanningen en een consument die kritischer wordt op kwaliteit, duurzaamheid en exclusiviteit.

De financieel topvrouw van LVMH zei vorig jaar dat het concern niet vasthoudt aan merken "als we geloven dat ze geen goede aanvulling zijn of wij niet de juiste operator zijn".

Met de verkoop kan het Franse conglomeraat zich meer richten op zijn duurdere aanbod, zoals Louis Vuitton, Christian Dior en Loewe.

Joint venture

De twee kopers richten een joint venture op om Marc Jacobs samen te runnen. WHP Global is al eigenaar van Vera Wang en het Nederlandse jeansmerk G-Star. De G-III Apparel Group bezit onder meer Karl Lagerfeld en DKNY.

Burgemeester Femke Halsema heeft met spoed cameratoezicht ingesteld aan de Spelderholt in Noord. Woensdag vond in de straat een explosie plaats. 

Het cameratoezicht geldt voor twee maanden. "Dit incident heeft impact gehad op de buurt en er is vrees voor herhaling", laat Halsema weten. 

Gisteren stelde de burgemeester vanwege 'geweldsincidenten' ook al cameratoezicht in op het Renooiplein in Zuidoost en de Oranje Vrijstaatkade in Oost. Om welke geweldsincidenten het gaat, is niet bekend.   

Na twintig jaar in de Amsterdamse politiek neemt Rutger Groot Wassink afscheid. In een afscheidsinterview bij AT5 blikt de GroenLinkser terug op twee decennia, waarin hij naar eigen zeggen 'milder' is geworden. Hoewel Groot Wassink de actieve politiek voor nu verlaat, sluit hij een terugkeer als burgemeester niet uit. "Er zijn best gemeenten waar ik het burgemeesterschap van zou overwegen."

In het Stadsarchief, de plek waar hij het interview in Park Politiek wilde houden, geeft de wethouder toe dat het vertrek hem niet onberoerd laat. "Ik stop omdat ik het zelf wil, maar het is ook een afsluiting van een periode. Daar komt ook weemoed bij kijken."

Groot Wassink was twintig jaar lang politiek actief in de stad. Hij begon als stadsdeelraadslid in Westerpark, later in West. Vanaf 2014 zat hij in de Stopera: eerst in de raad als fractievoorzitter, de laatste acht jaar als wethouder in het college. In 2018 leidde Groot Wassink zijn partij naar de verkiezingsoverwinning in de stad.

Zodra het nieuwe college aantreedt, naar verwachting volgende maand, is Groot Wassink met politiek pensioen.

Groot Wassink werd gedurende zijn actieve loopbaan omschreven als een 'zolderkamercommunist', maar zelf ziet hij dat anders. Hij typeert zichzelf als een bestuurder die vooral resultaat wilde boeken. Toch bleef hij tot het laatst toe stellig tegenover de ruk naar rechts in Nederland. "Ik ben niet zo links, maar het land is rechtser geworden."

Over zijn weigering om als voorzitter van een VNG-commissie te onderhandelen met het kabinet waar Marjolein Faber (PVV) minister van asielzaken was, zegt hij: "Ik heb zulke principiële bezwaren tegen de PVV. Ik vind dat een ondemocratische partij die onze rechtsorde van binnenuit probeert uit te hollen. Dan moet je daar geen voorzitter willen zijn."

Groot Wassink kijkt met veel plezier terug op de samenwerking binnen de coalitie, in het bijzonder met Marjolein Moorman (PvdA) en Reinier van Dantzig (D66). De drie hadden zelfs een appgroep genaamd 'De Drie Musketiers'. Het vertrek van Van Dantzig vorig jaar vanwege zijn ziekte raakte hem diep. "Hij was echt een maatje. Dat hij het werk op moest geven, was buitengewoon triest en heftig."

Zelfreflectie is er ook. Zo noemt Groot Wassink de ophef rondom het lhbti-rapport een moment waarop hij de beeldvorming verkeerd had ingeschat. "Achteraf gezien had ik dat rapport eerder moeten sturen om die ophef te voorkomen."

Stek Oost

Een van de meest bewogen dossiers van de afgelopen tijd was de situatie rondom Stek Oost, het gemengd woonproject met starters en statushouders, waar ernstige geweldsincidenten plaatsvonden. In een commissievergadering begin dit jaar hield Groot Wassink vol dat de taakstellingen voor het plaatsen van statushouders geen argument was om door te gaan met het project.

"Ik heb daar toch wat minder stellig over moeten zijn", zegt de wethouder. Hij legt uit dat de adrenaline in de raadszaal invloed kan hebben. "Elke macht moet gecontroleerd worden, dus dat is hartstikke goed. Maar dat leidt soms tot debatten waarin je heel geconcentreerd en vol adrenaline debatteert. Dan gebeurt het dat je soms te scherp bent en dan zeg je daarna: nou, dat had ik anders moeten formuleren."

Toekomst

Hoewel de wethouder nu eerst op vakantie gaat en zegt Den Haag niet in te willen, blijft de deur voor het lokaal bestuur op een kier staan. Een rol als burgemeester ziet hij over een aantal jaar wel zitten. En een functie als directeur van Milieudefensie die nu vacant is? "Hahaha, zeg nooit nooit."

 Voor zijn opvolgers heeft Groot Wassink nog één belangrijk advies: "Geniet er ook een beetje van."

De politie heeft twee minderjarige jongens aangehouden in de zaak rond de omgebrachte Paul Wyber in de Jordaan. Ze worden verdacht van betrokkenheid bij de dood van de 73-jarige man. De twee werden gisteren op straat aangehouden en zitten in volledige beperkingen, wat betekent dat ze alleen contact mogen hebben met een advocaat. 

Wybers lichaam werd maandag gevonden in zijn woning aan de Lijnbaansstraat, nadat de familie geen contact meer met hem kon krijgen. Hij is voor het laatst levend gezien op Koningsdag en lag mogelijk al twee weken dood in zijn woning. De politie gaat ervan uit dat Wyber door een misdrijf om het leven is gekomen en is een grootschalig onderzoek gestart.

"Er is uitgebreid sporenonderzoek verricht in de woning, er zijn gesprekken gevoerd met omwonenden en ook camerabeelden zijn onderzocht", schrijft de politie. "Dat intensieve recherchewerk leidde naar twee verdachten." De twee bleken 15 en 17 jaar oud.

'Nog veel vragen'

Zijn familie schreef eerder in een verklaring dat zijn plotselinge dood 'diep heeft geraakt en veel verdriet met zich meebrengt'. "Dat de omstandigheden rondom zijn overlijden nog veel vragen oproepen, maakt deze periode voor ons extra moeilijk. We zoeken steun bij elkaar en vragen om rust en privacy. We hopen dat het politieonderzoek snel duidelijkheid geeft over wat er is gebeurd."

Ook schreven ze te begrijpen dat Wybers overlijden media-aandacht oproept; ze geven toestemming zijn naam te gebruiken, maar vragen 'met nadruk' om geen foto's of andere persoonlijke gegevens van Paul te publiceren.

De Harry Styles-mania is in volle gang in de stad. En daar speelt de organisatie natuurlijk helemaal op in. Op de Looiersgracht in de Jordaan stonden vandaag daarom honderden fans urenlang in de rij voor een pop-upstore, want daar kon je de nieuwste merchandise van Harry kopen. 

Morgen is het dan zover, de aftrap van de concertreeks van Harry Styles. Maar veel fans, ze komen uit de hele wereld, zijn al in de stad. In de Jordaan stonden alvast honderden fans te trappelen voor de opening van de pop-upstore met merchandise van de populaire popster. 

Na een paar buien en een paar uur wachten mogen de fans de winkel in. Eenmaal binnen slaat de teleurstelling bij sommigen snel toe. "Alles is al uitverkocht, hopelijk hebben ze volgende week weer mijn maat," vertelt een fan. Toch lopen de meeste fans met een dikke glimlach de pop-upstore uit. Want het gaat de fans om veel meer dan een hoody (90 euro), theedoek (40 euro) of pet (45 euro). Het gaat ze om de beleving.

De rijen zullen voorlopig nog wel even blijven staan. De pop-upstore blijft open tot 7 juni. 

Gisteravond zetten de eerste mensen hun klapstoeltje al neer voor de deur van een horlogewinkel in de P.C. Hooftstraat. Morgenochtend verkopen zij zo'n honderd exclusieve horloges. Een enkele liefhebber - maar vooral veel toekomstige doorverkopers - willen dat niet missen. 

Het miezert in de P.C. Hooftstraat dus komen uit verschillende tassen paraplu's tevoorschijn. "Ik ben niet bang voor een beetje regen, want ik ben goed voorbereid. Ik heb twee bananen, zes biertjes en het nummer van de pizzaboer. Ik heb ook een paraplu en twee broeken aan", vertelt een man die achter in de rij aansluit. Hij lijkt een van de weinige bezoekers die een horloge komt kopen en deze daadwerkelijk gaat houden. De meeste mensen in de rij zien het vooral als een slimme deal. 

"Ik ben zeventien jaar. Er zijn geen baantjes waar ik omgerekend zo snel geld kan verdienen", vertelt een jongen in de rij. "Ik wil hem zo snel mogelijk verkopen. Ik denk dat ik er wel tienduizend euro voor kan krijgen. En het horloge zelf kost vierhonderd euro, dus reken maar uit."

De meest fanatieke verkoper moet Anton uit Rusland zijn. Hij komt speciaal met het vliegtuig naar Amsterdam om het horloge te halen. "Ik vind het niet leuk in de rij. Het is koud en het regent, dus ik zie vooral op tegen de nacht. Maar ik kan wel lekker wat geld verdienen. Morgenavond vlieg ik weer terug. Ik hoop dat ik het horloge dan al verkocht heb", vertelt hij. 

Om tien uur gaat de horlogewinkel morgenochtend open. 

Twee jongens van 15 en 17 aangehouden rond dood van Paul Wyber in de Jordaan en deze mensen slapen nachtenlang buiten in de P.C. Hooftstraat voor een uniek horloge, gepresenteerd door Lotte Rigter.

Een metershoog portret van de Britse artiest Harry Styles is vandaag onthuld bij de Johan Cruijff Arena. Door vier superfans werd het doek neergehaald en werd zichtbaar dat Styles er staat afgebeeld. Het is de eerste schildering van een serie, in juni worden nog een aantal werken onthuld die de pilaren bij de hoofdingang van het stadion sieren. 

Het stadion staat de komende drie weken volledig in het teken van de zanger. Hij zal tien concerten geven, waarvan de eerste morgen is. De fans, die al dagen helemaal in de ban zijn van de komst van Styles, vinden het een werk een groot succes. De vriendinnen Lieve, Manou, Anouk en Britt glunderen naast de pilaar. "Heel leuk en ook heel leuk alle persoonlijke details van hem met tatoeages, echt leuk", vertellen ze. "Ja, het is echt superleuk gedaan!"

Het kunstwerk is gemaakt door Floor Wesseling en was in opdracht van de Johan Cruijff Arena. Het is onderdeel van een groter geheel dat het stadion cadeau doet aan de stad. "Het is een mooi moment", vertelt Johan Cruijff Arena-directeur Tanja Dik. "Het betreft Harry Styles, die hier vanaf morgen tien keer een concert geeft en omdat het een start is van een kunstwerk."

Ajax-legendes

Welke portretten er nog bij komen houdt de directeur nog even geheim. Aangezien het de thuisbasis is van Ajax rijst de vraag of er naast artiesten ook iconische voetballers te zien zullen zijn op één van de pilaren. "Natuurlijk komen ook heel veel Ajax-legendes op de pilaren", verzekert ze. "Dit is de eerste en dat is logisch, omdat Harry nu hier is. We gaan pas in juni echt het kunstwerk openen en dan zijn er heel veel Ajax-legendes op deze pilaren aanwezig."

Voor de aanwezige muziekfans had de keuze voor Harry Styles niet beter gekund. Zij kunnen geen genoeg krijgen van de artiest en tellen de uren af naar het eerste concert. "De eerste show en je weet niet wat er gaat gebeuren. Doodeng en heel spannend." 

Slapen

Er zijn pogingen geweest van verschillende fans om te blijven slapen in de buurt van het stadion, maar die waren niet succesvol. "Slapen en kamperen, dat mag echt niet in het gebied", aldus de directeur. "Dat is ook niet veilig genoeg. Dus we willen graag dat mensen hier in alle veiligheid van het concert kunnen genieten, dat is uiteindelijk het allerbelangrijkste."

Het eerste concert van Harry Styles is morgenavond. Hij sluit af op vrijdag 5 juni. 

Waar begin vorige eeuw Amsterdammers stonden te springen om medische hulp, wordt de publieke gezondheidszorg tegenwoordig nog wel eens als overheidsbemoeienis gezien. Dit jaar bestaat de GGD 125 jaar. Met een driedelige serie duikt AT5 in de geschiedenis van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst van Amsterdam. Vandaag deel 1: van noodzakelijke zuigelingenzorg tot scepsis over vaccinaties. 

De komst van een gemeentelijke gezondheidsdienst in 1901 was een verademing voor veel Amsterdammers. De armoede was groot, de gemiddelde levensverwachting was slechts 40 jaar en een kwart van de zuigelingen stierf in het eerste levensjaar. Voor het eerst hadden Amsterdammers die dat niet konden betalen, massaal toegang tot medische hulp.

Hoe is dat nu? Wie steunt er anno 2026 op de GGD en zitten Amsterdammers nog te wachten op een gezondheidsdienst vanuit de overheid? GGD-directeur Anna van der Hulst: "Ook toen waren er Amsterdammers die vonden: waar bemoei je je mee? Maar wat wij doen is nooit met een vingertje wijzen, maar zorg in de wijk bieden vanuit hun vertrouwde omgeving." 

Mika Godts, de smaakmaker van Ajax dit seizoen, is niet opgenomen in de Belgische WK-selectie. Dat maakte bondscoach Rudi Garcia vandaag bekend. 

Mika Godts was een van de weinige lichtpuntjes in het horrorseizoen van Ajax: hij scoorde zeventien keer en was goed voor twaalf assists. Zondag speelt hij met Ajax de laatste wedstrijd van het seizoen, uit bij sc Heerenveen. Ajax vecht nog voor een plekje in de Europa League. 

Bondscoach Rudi Garcia (geen familie van Ajax-coach Oscar Garcia, red.) zegt ondanks dat hij Godts niet heeft geselecteerd  'zeer tevreden' te zijn over zijn prestaties.

"Maar kijk eens naar onze opties op de linkerflank. Daar hebben we de twee besten van de Premier League met Leandro Trossard, die de titel en Champions League kan winnen met Arsenal, en Jeremy Doku, die de X-factor van Man City is. Bovendien kan ook Diego Moreira daar spelen, net als Matias Fernandez-Pardo, hoewel we die laatste niet meenemen voor die positie. Het wordt dan moeilijk om nog een vijfde optie mee te pakken", aldus Garcia.

Prijs pakken met Ajax

Afgelopen interlandperiode werd hij voor het eerst opgeroepen voor de Rode Duivels en maakte hij zijn debuut tegen de Verenigde Staten. Tegen Mexico startte de linksbuiten in de basis. Toch heeft de bondscoach besloten hem niet mee te nemen: "Het is belangrijk om door te gaan met de groep die in eerdere periodes heeft gepresteerd, zoals de Nations League en de WK-kwalificatie", liet hij weten.

Of Godts zich na de zomer weer meldt bij Ajax of kiest voor een avontuur in het buitenland, is nog de vraag. Wel liet hij vorige week in een reportage van Ajax weten graag een prijs te pakken met de club. Iets wat hem nog niet lukte. 

De antivogelnetten over de bomen in het Carel Willinkplantsoen, die daar door het Rijksmuseum zijn opgehangen, worden vanaf komende maandag weggehaald. Dat bevestigt een woordvoerder van het museum. De netten hingen er in aanloop naar werkzaamheden, om te voorkomen dat broedende vogels zich in de bomen zouden nestelen. Maar meerdere vogels kwamen in de constructie vast te zitten, wat leidde tot kritiek van dierenliefhebbers. Overigens: volgens de woordvoerder kwamen de vogels op eigen kracht weer naar buiten. 

Inmiddels zijn de netten volgens het museum niet meer nodig. "Het broedseizoen is zo vergevorderd dat vrijwel alle vogels een plek hebben gevonden om hun nest te bouwen", aldus de woordvoerder. "De kans dat werkzaamheden in het plantsoen broedende vogels zullen verstoren is volgens de ecoloog dan ook zo klein dat de netten kunnen worden weggehaald."

De bomen waren ingepakt vanwege werkzaamheden voor een toekomstige beeldentuin van het Rijksmuseum en moesten de vogels tijdens het broedseizoen juist beschermen. Het ontwerp was volgens het museum dusdanig dat de kans zo klein mogelijk was dat vogels erin verstrikt raakten. 

Maar omwonenden en voorbijgangers meldden dat ze onder meer duiven, papegaaien en parkieten zagen vastzitten in de netten, en ook de dierenambulance kreeg daar meldingen over binnen. Nadine Pakker van de dierenambulance noemde de situatie bij AT5 zorgelijk: "Als vogels zich vrij binnen de netten bewegen, hebben ze nog een kans. Maar zodra ze vast komen te zitten, hebben ze echt hulp nodig om bevrijd te worden."

Ook de Partij voor de Dieren sprak zich uit tegen de constructie.

In de strijd tegen zwerfafval plaatst de gemeente vanaf volgende maand de eerste 200 vernieuwde prullenbakken op zeven drukbezochte plekken. De bakken, die zijn ontwikkeld met stichting Verpact, hebben onder meer een zelfsluitende deur en een recyclevoorziening voor statiegeldflesjes en –blikjes. En de gemeente neemt deze zomer meer maatregelen tegen het afvalprobleem. 

De nieuwe modellen worden vanaf eind juni geplaatst bij de achterzijde van het Centraal Station, de Kinkerstraat, station Noord/Johan van Hasseltweg, het Museumplein, de Amsterdamse Poort, het Osdorpplein en Oostpoort. De gemeente hoopt dat daarmee het zwerfvuil op deze 'hotspotlocaties' zal afnemen. Uiteindelijk moeten 8000 van de 11000 prullenbakken in de stad worden vervangen. Wanneer de overige 7800 aan de beurt zijn, is nog niet duidelijk. 

De gemeente neemt ook andere maatregelen tegen de afvalproblematiek. AT5 krijgt regelmatig tips van buurtbewoners uit verschillende stadsdelen over restafval, en bergen vuilniszakken en grofvuil naast containers. In het centrum gaat de gemeente daarom 44 bovengrondse containers plaatsen op plekken waar uiteindelijk ondergrondse containers komen, voornamelijk in de Haarlemmerbuurt en de Jordaan. 

200 extra containers tegen restafval

Daarnaast komen op 28 drukke plekken, zoals in parken, bij kades en zwemlocaties, 200 extra mini-containers voor restafval en 200 statiegeldcontainers. Ook schrijft Van Buren dat er tot eind september in de weekenden en op dagen met 'uitzonderlijk mooi weer' extra gereinigd wordt in parken en bij andere recreatieplekken. 

"Het schoonhouden van de stad vraagt in de zomer, als mensen vaker buiten zijn, om extra inzet", aldus de wethouder. Tegelijkertijd doet ze ook een beroep op bezoekers en bewoners. "Met gerichte campagnes vragen we hen om zelf ook een bijdrage te leveren aan het schoonhouden van de stad." Die acties zijn onder meer gericht op bewoners van grootschalige studentencomplexen en bezoekers van drukbezochte locaties, zoals parken. 

Met het nieuws dat de knip op de Laan van Vlaanderen tóch niet tijdelijk verdwijnt, is een deel van de omwonenden blij, maar een ander deel juist teleurgesteld. Waar die laatste groep de knip in Nieuw-West het liefst zo snel mogelijk ziet verdwijnen, zijn er ook bewoners die hopen dat de knip juist 24 uur per dag gaat gelden. En dus niet alleen in de spitsuren, zoals nu het geval is.

Vorige week hoorde de gemeente van de rechter dat ze niet goed hebben onderbouwd waarom de knip op de Laan van Vlaanderen alleen in de spitsuren geldt en niet de hele dag door. De zaak werd aangespannen door Stichting Stop Sluipverkeer en de Dorpsraad Sloten-Oud Osdorp. 

Coen Glaser, van Stichting Stop Sluipverkeer, is er blij mee. Glaser wijst op cijfers waaruit blijkt dat het de laatste jaren buiten de spitsuren veel drukker is geworden op de Laan van Vlaanderen. Dat zou te maken hebben met de knip op de Sloterweg, die wél de hele dag door geldt. Daardoor komt er nu meer verkeer door de Laan van Vlaanderen.

"Het is er nu onveilig", zegt Glaser, "Er zitten vier scholen in de buurt, maar eigenlijk kunnen de kinderen de weg niet oversteken, want er is ook nergens een zebrapad. Er zijn ook een paar ongevallen geweest met zwaar lichamelijk letsel. Deze weg is er gewoon niet voor gemaakt."

Glaser wil dat het verkeer zo min mogelijk langs wegen als de Laan van Vlaanderen en zoveel mogelijk over het zogenoemde 'plusnet' wordt gestuurd, wegen die meer verkeer aankunnen. In de buurt van Slotervaart en Nieuw-Sloten gaat het dan om de Plesmanlaan en de Johan Huizingalaan. 

Verdeeld

In de buurt zijn de meningen over de knip verdeeld. Andere bewoners, ook degenen die direct aan de weg wonen, zien de knip juist graag verdwijnen. Veelgehoorde klachten: het is verwarrend, mensen die op bezoek komen krijgen boetes en op die Plesmanlaan en Johan Huizingalaan is het nu juist veel te druk. 

"Van mij mag die knip gewoon weg", zegt een bewoner. "Je moet nu nadenken, in het begin heb ik er ook een boete voor gehad." 

Ieder adres kan twee ontheffingen krijgen, maar in haar gezin zijn die al aan haar man en zoon vergeven. "Het is misschien een luxeprobleem, maar ik moet nu dus omrijden."

Volgens Carolien Tijssen van stadsdeelpartij GoedBeterWest (ook tegen de knip), speelt dit bij meer huishoudens. "Want ja, de woningnood zorgt ervoor dat veel mensen volwassen kinderen hebben die nog thuis wonen. Die kunnen soms niet weg tijdens de spitsuren, want je krijgt maar een beperkt aantal vergunningen."

En er worden dus veel boetes uitgeschreven: "Vorig jaar voor zo'n 8 miljoen euro. Dat gaat niet naar de gemeente hè, dat geld is voor de Rijksoverheid."

'Nog altijd bereikbaar'

Ook ondernemers op het Belgiëplein en bewoners van Nieuw-Sloten (die geen ontheffing krijgen) zeggen er last van te hebben. Glaser vindt die klachten overdreven: "Deze wijk is gewoon bereikbaar. Je kon er van drie kanten in, daarvan is er een nu afgesloten. Waar hebben we het over?"

Glaser weet dat veel buurtbewoners tegen de knip zijn. "Er zijn aan het begin van dit project veel inspraakreacties geweest, meer dan 2000. 1200 van hen waren tegen, maar 900 waren er voor. Het is dus verdeeld, maar wij vinden dat veiligheid voorgaat. En het is gebaseerd op onderzoek en cijfers van de gemeente zelf, hè? Daar moet de gemeente dus ook hun besluit op onderbouwen." 

Een opmerkelijke melding voor de brandweer vanavond: niet een kat, maar een vrouw kwam metershoog vast te zitten in een boom nadat ze erin was geklommen in het Rembrandtpark in West. Dat bevestigt een woordvoerder.

De melding over de vrouw in de boom kwam rond 19.00 uur binnen, waarna de brandweer met onder meer een ladderwagen ter plaatse kwam. "Bij katten gaat het vaak vanzelf, maar mensen zijn er niet voor gemaakt om behendig alle kanten op te klimmen", zegt de woordvoerder. "Dan kan de weg naar beneden wat lastiger zijn."

De vrouw is door brandweermedewerkers naar beneden gehaald en raakte niet gewond. Waarom ze zo hoog klom, is niet bekend. 

Van Birmese buikspek tot zalm van het spit, en van lokale biertjes tot Palestijnse hibiscuslimonade: tot en met zondag staan er meer dan 80 foodtrucks op festival de Rollende Keukens in het Westerpark. Zo ook de foodtruck van kok Salma Barakat uit Gaza, die traditionele Palestijnse gerechten serveert. "Het geeft kracht om hier te zijn."

Het Westerpark ziet er deze Hemelvaartsdag anders uit dan op een doorsnee dag: er staan 80 foodtrucks en de geuren van onder meer gegrild vlees en kruiden en specerijen hangen in de lucht. Het is de achttiende editie van de Rollende Keukens en zoals ieder jaar trekt het festival veel bezoekers.

Het evenement trekt niet alleen Amsterdammers, maar ook bezoekers uit de rest van het land. Sommigen komen alleen voor de sfeer, anderen vooral om zoveel mogelijk verschillende gerechten te proeven. “Dit is al mijn tweede gerecht”, vertelt een bezoeker. “Ik ben begonnen met oesters en ga nu verder met de chili kip.”

Een van de foodtrucks is van Salma Barakat, die in 2018 vluchtte uit Gaza en sindsdien in Nederland werkt als kok en cateraar. Voor haar betekent koken op het festival meer dan alleen eten verkopen. "Het voelt goed om hier te zijn, het geeft me kracht”, zo zegt ze. "Hiermee ondersteun ik mijn familie daar om te overleven." Haar volledige opbrengst tijdens het festival gaat naar haar broers en zussen in Gaza.

De Rollende Keukens is nog te bezoeken tot en met zondag.