Preferences
WIHO'S PORTAL
X
  • Spoorsaboteurs kunnen hoge straffen tegemoetzien: 'Ze namen alle risico's voor lief'

    Er zijn nog geen verdachten opgepakt, maar aanwijzingen dat er protesterende boeren achter de landelijke sabotageacties op het spoor zitten zijn er inmiddels wel. Als dat zo is, hebben ze met deze actie hun eigen glazen ingegooid, verzekert hoogleraar terrorisme en politiek geweld Bart Schuurman.

    De acties van vannacht gaan een aanklacht voor vandalisme ver voorbij, verwacht de hoogleraar aan de Universiteit Leiden. "Ik verwacht dat het Openbaar Ministerie (OM) hoog zal inzetten. De daders hebben het risico genomen dat er doden of gewonden konden vallen, al was dat misschien niet hun bedoeling."

    Als er volgens het OM sprake is van overtreding van artikel 164, 'opzettelijke gevaarzetting trein- en luchtverkeer', staan daar forse straffen op, tot maximaal 15 jaar cel. Als de rechter oordeelt dat er sprake is van een terroristisch oogmerk, kan die strafmaat nog verder oplopen.

    Grens overschreden

    Zeker is dat deze manier van actievoeren niet veel meer met het demonstratierecht te maken heeft, zegt Ira Helsloot, emeritus hoogleraar besturen van veiligheid aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

    "Dat heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heel duidelijk afgebakend. Als je ernstige hinder veroorzaakt, weegt dat zwaarder dan het recht op demonstreren. Massaal op straat lopen mag, de snelweg blokkeren, zoals Extinction Rebellion deed, of met tractoren langzaam rijden op de snelweg, mag niet."

    Gewelddadig actievoeren komt in Nederland de laatste jaren niet heel vaak voor. In de jaren 80 was dat anders. Toen was er bijvoorbeeld terreurorganisatie RaRa, die veel materiële schade veroorzaakte.

    De laatste tijd waren er in Duitsland aanvallen op energievoorzieningen, mogelijk door vanuit Rusland aangestuurde daders, maar ook door klimaatactivist Daniel V., die vorige week na een klopjacht werd opgepakt bij de Nederlandse grens.

    Maar buizen op het spoor bevestigen waar treinen op botsen en seinen door op rood gaan, gaat een stap verder, zegt Schuurman.

    "Zelfs al waren ze niet bewust uit op doden of gewonden, dan namen ze wel het risico dat er treinen zouden ontsporen of op elkaar zouden botsen, of dat er iets anders zou gebeuren wat ze niet hadden voorzien. Mogelijk is er gedacht na de acties op de snelwegen dat ze alles konden doen, dat er toch niet wordt opgetreden."

    Torenhoge claim

    Als de daders echt slachtoffers wilden vermijden, hadden ze vooraf moeten waarschuwen. "Nu hebben ze midden in de nacht buizen op het spoor bevestigd en het risico voor lief genomen."

    Schuurman acht de kans groot dat politie en justitie er met camerabeelden en getuigen in zullen slagen verdachten op te sporen. "En dan verwacht ik dat hen stevige aanklachten staan te wachten."

    Zelfs al draait het niet op jarenlange celstraffen uit, een torenhoge claim kunnen eventuele veroordeelde spoorsaboteurs sowieso verwachten. "De schade is enorm", weet Helsloot. "Dit is een paar miljoen aan kostenderving voor de spoorwegen. Die kan de NS verhalen op de daders."

    Daarnaast zullen ze met dit soort acties hun doel niet bereiken, stelt Schuurman. "Ze hebben hun eigen glazen ingegooid. Wie denkt nog dat dit een goed idee is? Wie heeft hier nog sympathie voor? Dit is een actie waar ze heel veel spijt van gaan krijgen."

  • VS bouwde netwerk van militaire bases rond Iran, nu blijken die zelf doelwit

    De Amerikaanse marine onderzoekt of haar belangrijkste marinebasis in het Midden-Oosten nog wel moet worden hersteld. De schade die Iran heeft aangericht aan het hoofdkwartier van de Amerikaanse Vijfde Vloot in Bahrein tijdens de eerste maanden van de oorlog, is zo groot dat marineschepen er niet meer kunnen aanmeren.

    "They blew the hell out of Bahrein", zei de Amerikaanse waarnemend minister van Marine Hung Cao vorige week opvallend openhartig over de Iraanse aanvallen op de Naval Support Activity Bahrein, de NSA.

    De basis in hoofdstad Manama was tientallen jaren het zenuwcentrum van de Amerikaanse marine in het Midden-Oosten. Cao zei dat een speciale werkgroep nu onderzoekt wat er met de zwaar beschadigde basis moet gebeuren en of herstel nog zinvol is.

    'Strategische winst'

    Maar de problemen voor de Amerikanen gaan veel verder dan de fysieke schade. Volgens Andreas Krieg, docent veiligheidsstudies aan King's College London, heeft Iran vooral laten zien dat de grote Amerikaanse bases in de Golf niet langer de veilige plekken zijn die ze jarenlang waren.

    "De echte strategische winst voor Teheran is dat bases die vroeger als relatief veilige achterhoede golden, nu moeten worden beschouwd als onderdeel van het strijdtoneel", zegt Krieg tegen de NOS.

    Iran hoeft volgens hem niet eens een complete basis te vernietigen. "Het hoeft alleen genoeg terugkerende verstoring te veroorzaken om het gebruik van die bases duurder, en politiek moeilijker te maken." En daar is Iran goed in geslaagd.

    Pentagon erkent verwoestingen

    Voor het eerst heeft ook het Pentagon zelf een beeld geven van de omvang van de schade. De inspecteur-generaal van het Amerikaanse ministerie van Defensie schreef in een gisteren verschenen rapport dat Iran in de eerste maanden van de oorlog "honderden gebouwen en constructies" op Amerikaanse bases heeft verwoest.

    Naast Bahrein zijn ook Amerikaanse bases in Qatar, Saudi-Arabië, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten, Oman, Irak en Jordanië beschadigd. Ook gingen volgens het rapport tientallen militaire vliegtuigen verloren, waaronder mogelijk zelfs dertig MQ-9-drones.

    De menselijke tol onder de Amerikanen was ook aanzienlijk. Sinds het begin van de oorlog op 28 februari kwamen achttien militairen om het leven, de meeste door vijandelijk vuur. Honderden militairen raakten gewond.

    'Minder bases, meer spreiding'

    Het rapport legt ook de kwetsbaarheid van de Amerikaanse luchtverdediging bloot. Patriot en THAAD-raketten waarmee de bases worden beschermd zijn duur, beperkt beschikbaar en veel moeilijker te produceren dan de drones en raketten die Iran erop afvuurt. Het Pentagon erkent in het rapport dat het intensieve gebruik van de afweerrakketten "tot strategische tekorten" heeft geleid.

    Dat stelt de Amerikanen voor een dilemma. Ze kunnen vliegtuigen en militairen op een kleiner aantal beveiligde bases concentreren, maar maken daarvan dan extra aantrekkelijke doelwitten. Of ze kunnen materieel verspreiden, maar dan moet ook de luchtverdediging en bijkomende logistiek over meer locaties worden verdeeld.

    "De VS zullen waarschijnlijk beide doen", zegt Krieg. "Een kleiner aantal zwaar beschermde bases behouden, terwijl belangrijke middelen en cruciale functies over een groter en flexibeler netwerk worden verspreid."

    Hoe zo'n toekomst eruit kan zien, is volgens Krieg al zichtbaar op Al Udeid in Qatar, de grootste Amerikaanse luchtmachtbasis in het Midden-Oosten. Meerdere Iraanse raketten raakten daar het Combined Air Operations Center, van waaruit de VS ruim twintig jaar luchtoperaties in de regio aanstuurde.

    Het commandocentrum raakte zo zwaar beschadigd dat het niet meer kon worden gebruikt. Uit voorzorg hadden de Amerikanen cruciale commandofuncties al naar de VS verplaatst.

    "Al Udeid blijft enorm belangrijk, maar kan niet langer worden gezien als het onaantastbare brein van de Amerikaanse luchtmacht in de regio", zegt Krieg. "Het wordt steeds meer één onderdeel van een verspreid netwerk, in plaats van het onmisbare centrum ervan."

    Uitwijken, mogelijk naar Europa

    Volgens Krieg zal de Amerikaanse aanwezigheid in de regio blijvend veranderen als gevolg van de oorlog. Grote bases verdwijnen niet, maar meer commandofuncties en materieel zullen worden verspreid over kleinere locaties verder weg van Iran, mogelijk zelfs in Europa.

    "Washington kan gebouwen repareren, radars, vervangen en hangars herbouwen", zegt Krieg. "Veel moeilijker te herstellen is de aanname dat Amerikaanse troepen zich gemakkelijk en veilig dichtbij Iran kunnen concentreren."

    Volgens Krieg wordt de Amerikaanse militaire aanwezigheid daardoor "kleiner, meer verspreid en meer afhankelijk van regionale partners". En die verandering, zegt hij, is waarschijnlijk blijvend.

  • Anonieme doden op Texel opgegraven in zoektocht naar vermiste vissers

    De politie op Texel gaat proberen de identiteit te achterhalen van 38 anonieme doden die in de loop der jaren zijn aangespoeld. Morgen begint de politie met het opgraven van de eerste negen stoffelijke overschotten. Daar wordt DNA van afgenomen dat wordt vergeleken met materiaal van vermiste personen.

    De grote DNA-zoekactie komt na lang aandringen van de Urker gemeenschap, zegt politiewoordvoerder Erwin Sintenie tegen omroep NH. Nabestaanden van 31 vermiste vissers hopen op een DNA-match tussen de ongeïdentificeerde lichamen en hun familie. De Urker vissers zijn tussen 1922 en 1997 op de Noordzee vermist geraakt.

    Grafrechten

    De gemeente Texel kon lange tijd niet meewerken aan het DNA-onderzoek. De anonieme doden liggen tussen niet-anonieme doden. Op sommige graven van die laatste groep zaten grafrechten. Pas wanneer die zijn vrijgegeven, mag het graf worden gelicht.

    Ook lagen sommige anonieme doden er al zo lang dat er nieuwe graven overheen werden gelegd. De gemeente wilde de grafrust van de nieuwe graven niet verstoren. De onbekende doden zijn gevonden of aangespoeld op het eiland tussen 1920 en 2010 en liggen op verschillende begraafplaatsen op Texel.

    Drie migranten

    Sinds 2010 is het verplicht om van alle anonieme overledenen DNA-materiaal af te nemen om te vergelijken met materiaal van vermiste personen. Hierdoor kon van drie migranten de identiteit worden achterhaald.

    In 2023 spoelden op Texel lichaamsdelen aan van, naar later bleek, twee mannen van 20 en 27 jaar uit Afghanistan. In 2014 spoelde het lichaam van een migrant aan die het Kanaal had willen oversteken. Het bleek na DNA-onderzoek om een 22-jarige Syriër te gaan.

    "De boodschap voor de achterblijvers is niet goed, maar we zijn blij en trots dat we ze duidelijkheid hebben kunnen geven", aldus Sintenie.

    Volgens de politiewoordvoerder is de groep anonieme doden op Texel groot in vergelijking met de rest van Nederland en kan dat te maken hebben met de relatief sterke stroming rond het eiland.

    'Intensieve actie'

    Het onderzoek naar de identiteit van de anonieme doden kan maanden duren. "Het is een intensieve actie", zegt de politiewoordvoerder. "Er moeten graafmachines en forensische speurders naar de begraafplaats op het eiland. Ook moet alles goed worden afgezet."

    Nauwkeurigheid is volgens hem vereist bij deze gevoelige zaak. "Sommige doden liggen diep en met meerderen in een graf. We gaan laagje voor laagje graven en willen dit echt in één keer goed doen."

    Na het onderzoek worden de menselijke resten direct herbegraven.

  • AIVD: Iran breekt online in bij dissidenten om gevoelige informatie te stelen

    Iran gebruikt spionagesoftware om gevoelige informatie te verzamelen over kritische Iraniërs die in het Westen wonen. Daarvoor waarschuwt de Nederlandse inlichtingendienst AIVD, samen met de Amerikaanse FBI en het Britse cybersecuritycentrum NCSC.

    Iraanse diensten proberen via sociale media contact te leggen met dissidenten, activisten en journalisten en hun vertrouwen te winnen. Daarna vragen de Iraanse "cyberactoren" hen om een bestand te downloaden en dat te openen, zeggen de diensten.

    'Volledige controle'

    Zodra het bestand is geopend heeft de software, Chosen Brick, volgens de AIVD "volledige controle over het apparaat". Zo kan het Iraanse regime toegang krijgen tot contactpersonen, e-mails en socialemedia-accounts van het slachtoffer.

    Ook kan de software beveiligingsinstellingen aanpassen of die in- of uitschakelen en schermafbeeldingen maken. Vooral apparaten van Windows zouden het doelwit zijn.

    Volgens het Britse NCSC heeft gestolen persoonlijke informatie van een aantal dissidenten op pro-Iraanse websites gestaan.

    Beter beschermen

    Dissidenten die de spionagesoftware hebben gedownload zijn op de hoogte gesteld, meldt de AIVD. Om hoeveel mensen het gaat, vermeldt de dienst niet.

    De AIVD, FBI en NCSC adviseren critici van het Iraanse regime om hun apparaten beter te beschermen tegen de schadelijke software.

  • Boerenactivisten mogelijk verantwoordelijk voor sabotage op het spoor

    Er zijn aanwijzingen dat boerenactivisten achter de sabotage op het spoor zitten. Dat blijkt uit gesprekken die de NOS vandaag heeft gevoerd met boeren en boerenorganisaties in het land. Bronnen in agrarische kringen bevestigen dat de afgelopen dagen in online groepen is gesproken over vergaande acties op Prinsjesdag.

    Een van deze bronnen zegt dat in een lokale 'trekkergroep' ook de sabotage van het spoor is besproken. Het ging onder meer over hoe buizen aan het spoor vastgemaakt moesten worden. In deze groep zouden radicale boeren zitten en sympathisanten met een afkeer van het beleid van de overheid.

    In andere online groepen met veel boeren ging vandaag een foto rond van metalen buizen die op het spoor zijn aangebracht. Door wie precies en waar de foto is gemaakt, blijft vooralsnog onduidelijk. Volgens ProRail zijn er vandaag 35 storingen geweest doordat voorwerpen op de rails zijn gelegd. De actie is niet opgeëist.

    Verschillende acties

    Boerenprotestgroep Agractie zegt niets van de sabotageactie te weten. Ook actiegroep Farmers Defence Force zegt niet betrokken te zijn, al sluit voorman Mark van den Oever niet uit dat individuele boeren verantwoordelijk zijn. Volgens hem waren er vandaag "wilde acties" te verwachten.

    Vanmiddag werden langs snelwegen en provinciale wegen ook onder meer hooibalen in brand gestoken. De oproep daartoe kwam wel van actievoerende boeren.

    Door boeren en boerenorganisaties wordt over het algemeen afkeurend gereageerd op het plaatsen van buizen op het spoor en het veroorzaken van storingen bij spoorwegovergangen. Zij vinden sabotage te ver gaan als actiemiddel. Al durft niet iedereen vrijuit te spreken, uit angst voor reacties van anderen uit de sector.

    Land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland laat weten dat vandaag grenzen zijn overschreden. "Sabotage heeft niets te maken met het demonstratierecht", zegt een woordvoerder. "Wie hierachter zit, moet zich ernstig afvragen welk belang hiermee gediend is."

    'Levensgevaarlijk'

    De politie wil niet ingaan op de vraag wie er verantwoordelijk lijkt voor de sabotage op het spoor. Bronnen melden aan de NOS dat betrokkenheid van boeren of hun sympathisanten zeker een scenario is dat wordt onderzocht.

    ProRail zegt niet te weten wat het doel is van de "gecoördineerde actie" op het spoor. "Maar dat het levensgevaarlijk is, is zeker", zegt een woordvoerder. "Gelukkig hebben onze systemen goed gewerkt waardoor geen sprake is geweest van ongelukken."

    Wel reed bij Steenwijk een trein tegen een voorwerp op de rails. De trein was al gewaarschuwd en reed niet op volle snelheid.

    ProRail zegt vannacht en morgenochtend extra alert te zijn met cameratoezicht en surveillances.

  • Brits ziekenhuis had moord op baby's kunnen voorkomen, oordeelt commissie

    Sommige baby's die door de Britse verpleegkundige Lucy Letby om het leven zijn gebracht, hadden gered kunnen worden. Dat zegt een commissie die onderzoek deed naar de sterfgevallen. Volgens het vernietigende rapport hebben de leidinggevenden van het ziekenhuis "op alle niveaus compleet gefaald" bij het beschermen van de kinderen.

    De 36-jarige Letby werd in 2023 veroordeeld voor de moord op zeven baby's en poging tot moord op zeven andere baby's. Ze werkte in 2015 en 2016 op de afdeling neonatologie van het Countess of Chester Ziekenhuis, vlakbij Liverpool. Letby heeft vijftien keer levenslang opgelegd gekregen.

    In de periode dat ze als verpleegkundige werkzaam was in het ziekenhuis, bracht ze de baby's om het leven op manieren die weinig sporen achterlieten, oordeelde de rechtbank. Zo vergiftigde Letby hen met insuline, spoot ze lucht in hun bloedbaan of rommelde ze met de beademingsslangen.

    De verpleegkundige heeft altijd volgehouden onschuldig te zijn. Ze diende verzoeken in om tegen haar straf in beroep te mogen gaan, maar die werden afgewezen. De Britse raad die onderzoek doet naar mogelijke gerechtelijke dwalingen bekijkt op dit moment informatie die een groep medische experts namens Letby heeft ingediend.

    Ouders in het ongewisse

    De commissie, die de Britse regering drie jaar geleden instelde om lering te trekken uit deze zaak, concludeert nu dat de dood van zeker twee baby's voorkomen hadden kunnen worden. Het ziekenhuis had eerder kunnen ingrijpen toen de toestand van de kinderen verslechterde.

    "Zodra het vermoeden bestond dat Letby mogelijk opzettelijk schade toebracht, hadden er beschermende maatregelen moeten worden genomen", zegt de vooraanstaande rechter Kathryn Thirlwall, die het onderzoek leidde.

    Thirlwall had ook kritiek op de manier waarop het ziekenhuis de ouders jarenlang in het ongewisse liet over wat er met hun baby's was gebeurd. Ze noemde die omgang "verwerpelijk". Ze zei dat de ziekenhuisdirectie het voorkomen van onrust bij de ouders als excuus gebruikte om de autoriteiten niet in te schakelen, schrijft de BBC.

    De commissie heeft ook aanbevelingen gedaan om patiënten in het ziekenhuis beter te beschermen. Ze pleit voor camera's bij alle wiegjes en couveuses en beter gecontroleerde toegang tot insuline.

    De advocaat van Letby stelt in een reactie op het rapport dat de Britse regering met het instellen van het onderzoek "te haastig heeft gehandeld". De verpleegkundige probeert immers tegen haar veroordeling in beroep te gaan, benadrukt hij. Medestanders van Letby kwamen vandaag naar het stadhuis van Liverpool, waar het rapport werd gepresenteerd.

    Onderzoek naar leidinggevenden

    Vorig jaar werden in de zaak-Letby drie leidinggevenden van het Countess of Chester Ziekenhuis opgepakt op verdenking van doodslag door grove nalatigheid. Het onderzoek naar hen loopt nog steeds. Een van de leidinggevenden wordt ook verdacht van belemmering van de rechtsgang.

  • De belangrijkste plannen van minderheidskabinet-Jetten op een rij

    Veel plannen van het kabinet-Jetten waren al bekend, maar vandaag werd de hele Miljoenennota gepubliceerd. Hieronder de belangrijkste voornemens uit het eerste 'koffertje' van dit kabinet op een rij.

    Hierbij is er wel een belangrijk voorbehoud: de coalitie heeft geen meerderheid in zowel de Tweede als de Eerste Kamer. Het is daarmee zeker niet gezegd of er een meerderheid is voor de plannen.

    Wonen

    Het kabinet heeft plannen gemaakt voor de besteding van de 7 miljard euro voor betaalbare woningen tot en met 2035 die in het coalitieakkoord is afgesproken. Van dat bedrag gaat zo'n 2,3 miljard naar een regeling waarbij gemeenten per betaalbare woning 7000 euro krijgen.

    Een andere subsidie voor gemeenten wordt met 650 miljoen opgehoogd. Nog eens 940 miljoen euro gaat naar grootschalige woningbouwlocaties. Ook worden er honderden miljoenen uitgetrokken voor ouderenwoningen, middenhuurwoningen en studentenwoningen.

    Het kabinet wil ten slotte dat woningcorporaties er vanaf 2028 jaarlijks 425 miljoen euro op vooruitgaan. Dat is meer dan in het coalitieakkoord is vastgelegd.

    Landbouw

    Het kabinet wil extra geld uitgeven aan natuurherstel, agrarisch natuurbeheer en aan het helpen van boeren bij het aanpassen van hun bedrijf. Minister Van Essen van Landbouw heeft in totaal 20 miljard voor de komende jaren om het stikstofprobleem op te lossen en legt nu honderden miljoenen extra klaar ten opzichte van de eerdere financiële plannen.

    Voor de Veluwe en de Peel zijn dit jaar stikstofreductieplannen met de regio's gemaakt. Daar was al bijna een half miljard voor. Eenzelfde bedrag wordt nu klaargelegd voor de aanpak van andere regio's, onder meer Noordwest-Overijssel, Hart van het Noorden, het Groene Hart, Brainport Eindhoven en de Rotterdamse Haven.

    Zo presenteerde minister Heinen het koffertje:

    Zorg

    Het verplichte eigen risico in de zorg stijgt volgend jaar met de inflatie mee naar 400 euro. De zorgpremie zal 12,50 euro stijgen, is de verwachting, en zal daarmee gemiddeld uitkomen op 169 euro per maand.

    De uitgaven aan de zorg behoren tot de hoogste van het kabinet en komen volgend jaar uit op 118 miljard.

    Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport stopt extra geld in preventie en kansengelijkheid. Er gaat 25 miljoen naar gemeentelijke en maatschappelijke ondersteuning van kwetsbare gezinnen en nog eens 40 miljoen naar een wijkgerichte aanpak van kwetsbare groepen. Verder gaat 23 miljoen euro naar gratis schoolfruit en 26 miljoen naar sportaccommodaties.

    Voor gordelroosvaccinaties wordt volgend jaar 47 miljoen euro apart gezet. Voor de periode van 2028-2031 is 100 miljoen euro extra per jaar beschikbaar om ook de groep 61- tot 69-jarigen te vaccineren. Eerder zouden alleen mensen die 60 zijn geworden een vaccinatie aangeboden krijgen.

    AOW en WW

    Het een-op-een koppelen van de gemiddelde levensverwachting aan de AOW-leeftijd komt definitief niet terug in de begroting. De bezuiniging op de AOW had een besparing van ruim 2,7 miljard euro per jaar op moeten leveren, maar leidde tot veel kritiek vanuit de vakbonden.

    Daarnaast wordt de geplande halvering van de maximale WW-duur met een jaar uitgesteld, tot 2029. Het kabinet was van plan de maximale uitkeringsduur te verlagen van 24 naar 12 maanden.

    Koopkracht

    De koopkracht van Nederlanders gaat er volgend jaar iets op achteruit. Voor alle huishoudens gemiddeld komt er een koopkrachtvermindering van 0,1 procent.

    Lage inkomens gaan er iets op vooruit (0,2 procent) en ook gepensioneerden staan in de plus (0,3 procent). Minder koopkracht is er te verwachten voor middeninkomens (-0,1 procent) en hogere inkomens (-0,2 procent).

    Hogere belastingen zijn daar de voornaamste oorzaak van. Het minderheidskabinet besloot eind augustus extra geld vrij te maken om de daling wat te dempen.

    Het kabinet stelt voor de voorgenomen verhoging van de inkomstenbelasting, onder meer bedoeld om de defensie-uitgaven te kunnen verhogen, iets te matigen. Om de hoge prijzen aan de pomp te verlichten, wordt de korting op de brandstofaccijnzen met een jaar verlengd.

    Deze maatregelen worden onder meer gedekt met een hogere belasting op leidingwater en een lagere belastingkorting voor ouderen.

    Koopkracht?

    De koopkrachtplaatjes laten zien hoe het kabinetsbeleid de financiën van huishoudens beïnvloedt, rekening houdend met actuele economische ontwikkelingen. Veranderingen in het persoonlijke leven, bijvoorbeeld een scheiding, een nieuwe baan of het krijgen van een kind, hebben doorgaans veel meer invloed.

    Defensie

    De begroting van Defensie groeit volgend jaar naar 28,9 miljard euro. Twee jaar geleden was dat nog iets meer dan 21 miljard. In 2035 moet volgens NAVO-afspraak 3,5 procent van het bruto binnenlands product naar de krijgsmacht gaan.

    Volgend jaar komt weer nieuw of gemoderniseerd materieel binnen. De marine krijgt een tweede nieuwe mijnenjager, de landmacht de gemoderniseerde CV90-infanteriegevechtsvoertuigen en de luchtmacht krijgt de laatste gemoderniseerde Apache-gevechtshelikopters.

    Van de begroting van Defensie wordt ook de militaire hulp aan Oekraïne betaald. Jaarlijks gaat het om 3 miljard euro, maar een deel daarvan wordt steeds al in eerdere jaren uitgegeven.

    Onderwijs

    Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap kan volgend jaar meer investeren. Het gaat om 668 miljoen euro. Er wordt vanaf volgend jaar ruim een half miljard euro extra vrijgemaakt om lezen, taal en rekenen te verbeteren. Scholen worden verplicht het geld aan de verbetering van de basisvaardigheden uit te geven.

    Om meer personeel te werven onder zijinstromers wordt het budget hiervoor met 80 miljoen euro verhoogd.

    Infrastructuur

    Het kabinet wil 5,1 miljard euro extra uittrekken tot en met 2040 voor het Mobiliteitsfonds waarmee veel infrastructuur wordt betaald. Van de nieuwe pot geld gaat 1,5 miljard euro naar onderhoud van infrastructuur. Naar regionale bereikbaarheid gaat blijvend extra geld, oplopend tot 300 miljoen euro per jaar.

    "Ondanks deze extra 1,5 miljard euro blijven scherpe keuzes noodzakelijk", schrijft het ministerie. Voor onderhoud aan wegen, spoorwegen en waterwegen zijn tekorten van naar schatting tientallen miljarden euro's.

    Justitie en asiel

    Het ministerie van Justitie en Veiligheid trekt in 2027 231 miljoen euro uit om de veiligheid op straat, thuis en online te verbeteren. Van dat bedrag worden bijvoorbeeld meer wijkagenten betaald.

    Het wordt voor de politie gemakkelijker om gegevens te verzamelen op sociale media. Ook gaat er extra geld naar de ME om rellen en andere grote ordeverstoringen aan te pakken.

    Om de asielinstroom te verlagen en meer uitgeprocedeerde mensen uit te zetten investeert het kabinet 28,8 miljoen euro in de samenwerking met landen buiten de EU.

    Energie en innovatie

    Het kabinet wil miljarden uittrekken om innovatie te stimuleren. Minister Herbert van Economische Zaken kondigt een "investeringsinstelling" van 3,3 miljard euro aan.

    In het coalitieakkoord hadden D66, VVD en CDA ook al opgeschreven dat er een speciaal agentschap moest komen om toepassingen klaar te maken voor de markt. Dat gaat nu gebeuren, met een budget van 500 miljoen euro. Al met al hoopt het kabinet de economie met 1,5 procent per jaar te kunnen laten groeien.

    Minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei kondigt aan dat er extra geld komt voor stroomkabels voor windenergie van zee naar het vasteland. In totaal is er 360 miljoen euro voor nieuwe gebieden waar windturbines moeten komen.

    Ook pompt het kabinet geld in het opslaan van het broeikasgas CO2 in lege gasvelden onder de Noordzee. Voor dat project is 1,3 miljard euro klaargelegd.

    Bestaande subsidieregelingen voor verduurzaming van huizen en bedrijfsgebouwen gaan door. In totaal is daar 6 miljard euro voor. Een groot deel gaat naar subsidies voor warmtepompen en isolatie.

    Minder regels

    Het kabinet wil de komende tien jaar flink extra bezuinigen door regels te schrappen en te versimpelen. In de Miljoenennota staat dat 200 miljoen euro per jaar moet worden bezuinigd in 2028 en 2029.

    De vorige kabinetten wilden ook al besparen op de Rijksoverheid, maar de afgelopen jaren stegen de kosten juist. Ook werden juist meer ambtenaren aangenomen in plaats van dat het aantal ambtenaren terugliep.

    In de Miljoenennota hebben D66, VVD en CDA besloten meer te willen bezuinigen dan in hun eerdere plannen stond.

  • Zeker 150 demonstranten opgepakt bij lhbti-betoging tegen Turkse regering

    De Turkse politie heeft minstens 150 mensen opgepakt bij een betoging voor lhbti-rechten bij een rechtbank in Istanbul. De demonstranten hadden zich daar verzameld om te protesteren tegen de invallen bij lhbti-organisaties van afgelopen weekend, maar de politie verhinderde dat. Toen demonstranten leuzen begonnen te roepen werden zij opgepakt.

    Afgelopen weekend arresteerde de politie 26 mensen in Istanbul en 21 in Ankara bij invallen. Ook zijn websites en sociale media-accounts van lhbti-organisaties en personen geblokkeerd. De Turkse regering zegt dat de acties bedoeld zijn om kinderen, gezinnen en familiewaarden te beschermen en spreekt van de operatie 'Mijn familie is veilig'.

    Pride verboden

    De arrestaties zijn de nieuwste ontwikkeling in een campagne van de Turkse regering tegen de lhbti-gemeenschap. Sinds 2015 verbieden de autoriteiten bijeenkomsten zoals de Istanbul Pride. Als mensen de marsen opnieuw proberen te organiseren, leidt dat vaak tot arrestaties en hard optreden van de politie.

    Binnen de lhbti-gemeenschap groeit daardoor de angst dat de harde aanpak van de regering gaat zorgen voor meer haat en geweld.

    Zorgen over mensenrechten

    Michael O'Flaherty, mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa, heeft ook kritiek op de acties. Hij roept Turkije, dat lid is van de raad, op mensen vrij te laten die zijn opgepakt vanwege hun werk voor mensenrechten- of maatschappelijke organisaties.

    Volgens O'Flaherty zijn "familiewaarden" en "de bescherming van kinderen" op zichzelf geen reden om mensenrechten in te perken.

    Ook Amnesty International Turkije is getroffen door de internetbeperkingen. Het X-account van de organisatie werd geblokkeerd, maar inmiddels heeft Amnesty een nieuw account aangemaakt.

  • Tiktokker op vrije voeten na steekpartij Amsterdam Centraal, blijft verdachte

    De 43-jarige man uit Naarden die wordt verdacht van een steekpartij achter Amsterdam Centraal vorige maand is op vrije voeten gesteld. Zijn voorlopige hechtenis is vandaag opgeheven, bevestigt het Openbaar Ministerie. Hij blijft wel verdachte in de zaak.

    De man is als fitness-influencer actief op TikTok. De steekpartij vond eind augustus plaats tijdens een van zijn livestreams. Hij stond toen te filmen op de De Ruijterkade, aan de IJ-zijde van station Amsterdam Centraal.

    Mes

    Op de beelden was te zien dat de man een aantal keer "niet aanraken" zegt. "Ik ben niet bang voor zes, zeven mannen", zegt hij vervolgens. En dan: "ze gaan allemaal vallen". Het lijkt erop dat de tiktokker op een gegeven moment een mes in zijn hand heeft.

    Vier mannen raakten bij het incident gewond. Drie van hen, onder wie de tiktokker, werden naar het ziekenhuis gebracht. Zij konden diezelfde of de volgende dag weer naar huis.

    Het onderzoek naar de steekpartij gaat door, benadrukt het Openbaar Ministerie.

  • Noors telecombedrijf mogelijk betrokken bij misdaden tegen menselijkheid Myanmar

    Een Noors telecombedrijf wordt verdacht van medeplichtigheid aan misdaden tegen de menselijkheid in Myanmar na de militaire staatsgreep in 2021. De Noorse politie heeft vandaag een inval gedaan bij het hoofdkantoor van Telenor in Oslo.

    De Noorse nationale recherche- en opsporingsdienst Kripos en de binnenlandse inlichtingen- en veiligheidsdienst PST zijn afzonderlijk een onderzoek begonnen naar de activiteiten van het bedrijf. Daaruit volgen twee aanklachten tegen Telenor.

    De aanklacht van Kripos richt zich op de periode na de militaire coup op 1 februari 2021 tot de verkoop van dochteronderneming Telenor Myanmar Ltd. (TML) op 25 maart 2022. Het bedrijf had in die periode meer dan 18 miljoen klanten in het land.

    In deze periode zou TML meermaals gegevens van klanten aan het militaire regime hebben overgedragen. Datzelfde regime was verantwoordelijk voor grootschalige misdaden tegen delen van de bevolking, schrijft de Noorse politie.

    Bewakingsapparatuur

    De aanklacht van PST richt zich op het schenden van sanctiewetgeving, waarmee de overheid internationale maatregelen van onder meer de Verenigde Naties kan handhaven.

    TML zou onder meer volgens die wetgeving verboden bewakingsapparatuur hebben verkocht, zonder toestemming van het Myanmarese ministerie van Buitenlandse Zaken.

    Dit speelde zich grotendeels af in dezelfde periode als de periode die Kripos onderzoekt. Daarom werken beide partijen samen en hebben ze vandaag een gezamenlijke huiszoeking uitgevoerd.

    Een woordvoerder van Telenor zegt tegen persbureau Reuters dat het bedrijf volledig meewerkt met de politie. Er zijn volgens Telenor geen aanklachten tegen individuen.

    Klantdata van tegenstanders

    Dit jaar spande de Zweedse non-profitorganisatie Justice and Accountability Initiative al een rechtszaak aan tegen Telenor. Het bedrijf zou namen, adressen, paspoortnummers, Facebook-, bank- en locatiegegevens en de gespreksgeschiedenis van klanten hebben verzameld en deze op verzoek met het leger hebben gedeeld.

    Het zou gaan om klantgegevens van tegenstanders van het regime, de data van zeker 1253 telefoons zouden zijn verzameld.

    "Dat gebeurde ondanks dat het bedrijf wist van de mogelijke schendingen van mensenrechten die gepleegd werden door het leger", schrijft de organisatie. "In sommige gevallen verzocht het moederbedrijf uitdrukkelijk om aan de verzoeken te voldoen." Dit zou hebben geleid tot de executie van minstens één prominente activist.

    'Onmogelijke situatie'

    Volgens Telenor kwam het bedrijf tijdens de militaire staatsgreep in een onmogelijke situatie terecht.

    "Medewerkers liepen het risico op gevangenisstraf, marteling of de doodstraf als geen gehoor werd gegeven aan de bevelen van het leger", laat Telenor weten in een verklaring aan Reuters. "We kwamen tot de conclusie dat we geen reële keuze hadden en dat we het leven van onze medewerkers niet op het spel konden zetten."

  • Pro, Ja21 en SGP blijven erbij: kabinet moet kiezen tussen 'links' en 'rechts'

    De grote oppositiepartijen zien ook na de troonrede en miljoenennota geen aanknopingspunten om tot een brede meerderheid in de Tweede Kamer te komen. Meerdere oppositieleiders blijven erbij dat het kabinet tussen 'links' en 'rechts' moet kiezen.

    "Mooie woorden kunnen niet verbloemen dat het kabinet stuurloos is en dat ze geen richting kiezen voor Nederland", reageert Pro-leider Klaver. Hij herhaalt zijn eis dat de bezuinigingen op de werkloosheids- en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen eerst van tafel moeten.

    Ook JA21-leider Eerdmans is niet tevreden. "Het is heel eenvoudig: politiek is keuzes maken. Daar is wilskracht voor nodig en lef. Dit is een middenverhaal waar Klaver niet tevreden mee is en ik ook niet. Dus dan blijven we met onze handen op de rug staan."

    De SGP, die nodig is voor een meerderheid 'over rechts' in de Tweede Kamer, wil ook dat het minderheidskabinet een keuze maakt. "Als je geen keuze maakt in sociale zekerheid, gaat het niet de goede kant op", vindt partijleider Chris Stoffer.

    'Van de dansvloer geweerd'

    Zowel Klaver als Eerdmans benoemt dat D66, VVD en CDA er tijdens de formatie voor kozen om niet samen te werken met Pro of JA21. Ook bij de begrotingsonderhandelingen kwam het niet tot een deal.

    Volgens Pro en JA21 kan het hen daarom nu niet meer verweten worden dat een meerderheid vinden moeizaam zal gaan. "Ik houd het kabinet daarvoor verantwoordelijk", zegt Klaver. "Zij hebben gekozen voor een minderheidskabinet."

    Eerdmans is het daarmee eens. "Wij zijn van de dansvloer geweerd, en nu wordt onze prijs hoger", zegt Eerdmans. "Je moet ons niet op onze verantwoordelijkheid nemen als je die zelf niet hebt genomen."

    'Gaat goedkomen'

    Fractievoorzitters van coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn optimistischer en herhalen dat de miljoenennota "echt wel handreikingen" en "een uitgestoken hand" naar de oppositie bevat. "Ik ga proberen mijn hand zover uit te steken dat iemand hem aanneemt", zegt fractievoorzitter Jan Paternotte (D66).

    Wat betreft VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans is het zaak "van zowel de coalitie als oppositie" om een meerderheid te vinden. "Als we allemaal naar elkaar luisteren, kan het echt wel goed komen", zegt CDA-leider Henri Bontenbal.

    50plus is tot nu toe de enige oppositiepartij die al toezegt het kabinet te steunen. "We geloven in samenwerking, want stilstand is funest", zegt fractievoorzitter Jan Struijs.

    In de troonrede riep ook koning Willem-Alexander de politiek op om samen te werken. Dat lijkt in ieder geval PVV-leiders Wilders niet te zijn. Hij vindt dat Nederland "naar de mallemoer" gaat, omdat er geen asielstop komt, de kosten stijgen en er bezuinigd wordt op zorg. Hij wil dat het kabinet opstapt.

    Ook Stephan van Baarle (Denk) vindt dat het kabinet "fundamenteel de verkeerde keuzes maakt", vanwege de investeringen in defensie. "Als je ervoor kiest om die af te wentelen op gewone mensen, kunnen wij dat niet steunen."

    'Drammers'

    "Al die drammers die hun eigen zin willen doordrammen en ook niks bereiken, daar heeft Nederland ook niks aan", vindt Gidi Markuszower (Groep Markuszower) op zijn beurt. "Als er voorstellen zijn die Nederland echt vooruithelpen, gaan wij die natuurlijk steunen."

    "Of ze nu links of rechts gaan, als ze maar vooruit gaan", vindt ook ChristenUnie-leider Mirjam Bikker. De BBB wil eerst kijken hoe de politieke beschouwingen verlopen. "Met een minderheidskabinet zou de hele boel nog verbouwd kunnen worden", zegt fractievoorzitter Henk Vermeer. "We kunnen pas beslissen als we het totale plaatje hebben."

    Kleinere oppositiepartijen benoemen vooral wat zij vandaag hebben gemist. Zo had SP-leider Jimmy Dijk graag in de troonrede wat gehoord over Groningen, het toeslagenschandaal en de gestegen prijzen.

    Lid Mona Keijzer wil dat er veel meer gedaan wordt om asielzoekers uit veilige landen te weren. Christine Teunissen (Partij voor de Dieren) wil dat er meer gebeurt om de klimaatdoelen te halen, Volt-leider Laurens Dassen noemt daarnaast kunstmatige intelligentie.

  • Zeven mannen opgepakt voor handel in duizenden kilo's illegaal vuurwerk

    Zeven mannen zijn afgelopen weekend aangehouden voor de invoer en handel in illegaal zwaar vuurwerk. Bij de actie is in totaal 3800 kilo aan explosieven in beslag genomen.

    Volgens de politie gaat het om een groep die vuurwerk vanuit Duitsland naar Nederland heeft geïmporteerd. In samenwerking met de Duitse politie kreeg ze de transporten in beeld.

    Eind augustus kon bij het Brabantse Schaijk een lading van 1200 kilo vuurwerk worden onderschept. Een 22-jarige verdachte uit Oss werd daarbij aangehouden.

    Meer vuurwerk onderschept

    Zaterdag wist de politie ook bij Arnhem, Heijen en Ulft vuurwerktransporten te onderscheppen. Daarbij zijn in totaal 2600 kilo vuurwerk, 30.000 euro aan contant geld en verschillende gegevensdragers in beslag genomen.

    Zeven verdachten van 31 tot 60 jaar zijn opgepakt. Ze komen uit Oss, Raalte, Olst, Wesepe, Silvolde en Ruurlo. Eén heeft geen vaste woon- of verblijfplaats. Drie van hen zitten nog vast.

    De politie meldt dat de mannen vooral handelden in zogenoemd F4-vuurwerk, de zwaarste categorie. Het was voor consumenten al niet toegestaan om deze explosieven in bezit te hebben, ook vóór het vuurwerkverbod.

  • Lichaam gevonden bij Arnhem, mogelijk vermiste zanger Ben Saunders

    Bij een zoekactie in een recreatiegebied ten zuiden van Arnhem is vanmiddag een lichaam aangetroffen. Vrienden van de 43-jarige zanger Ben Saunders zeggen tegen De Telegraaf dat het om hem gaat.

    De winnaar van het eerste seizoen van tv-talentenjacht The Voice of Holland is sinds vanochtend vermist. Later verspreidde de politie een Burgernetbericht met een signalement dat overeenkomt met Saunders: 'een 43-jarige man met baard en diverse tatoeages'.

    Misdrijf uitgesloten

    Er is een zoektocht begonnen waarbij onder meer honden, duikers en een politiehelikopter zijn ingezet. Rond 13.20 uur is een lichaam gevonden. Het is nog niet officieel bevestigd dat het om de zanger gaat. De politie meldt dat uit onderzoek blijkt dat een misdrijf is uitgesloten.

    Bij het recreatiegebied de Rijkerswoerdse Plassen zijn vrienden en familie van de zanger samengekomen, meldt een videocorrespondent ter plaatse.

    Ben Saunders groeide op in Hoorn, als zoon van Engelse ouders. Hij brak in 2011 door, toen hij het eerste seizoen van de talentenjacht The Voice of Holland won. Een dag later won zijn broer Dean ook een talentenshow op de Nederlandse televisie, het derde seizoen van Popstars.

    Terwijl het muzikale succes wegebde, kwam Saunders meerdere malen in aanraking met justitie. In 2015 werd hij opgepakt voor het mishandelen van een verkeersregelaar in Hoorn. Hij kreeg 180 uur taakstraf en moest een schadevergoeding betalen.

    Nog geen week later kreeg hij van de rechter te horen dat hij de schade moest vergoeden van een vernieling bij een café in Landsmeer in 2014. Saunders bleef ook lid van de verboden motorclub Satudarah.

    Onlangs verhuisde hij naar een woonwagenkamp in Arnhem. In die stad opende hij eerder een tattooshop.

    Beelden van de auditie van Ben Saunders voor The Voice of Holland:

  • Planbureau: doorsnee huishouden gaat er door Prinsjesdagplannen minder op achteruit

    De koopkracht ontwikkelt zich volgend jaar iets beter dan in augustus nog geraamd werd. Dat zegt het Centraal Planbureau. In augustus ging het CPB ervan uit dat een doorsnee huishouden er volgend jaar 0,3 procent op achteruitgaat in koopkracht.

    Door de maatregelen die op Prinsjesdag zijn aangekondigd is de raming nu een achteruitgang van 0,1 procent voor het doorsnee huishouden.

    Plusje voor laagste inkomens

    Alleen de laagste inkomens gaan er volgend jaar iets op vooruit: +0,2 procent. En gepensioneerden: +0,3 procent. Gepensioneerden krijgen er geld bij doordat pensioenfondsen er goed voorstaan en daardoor de pensioenen kunnen verhogen. De koopkracht van de laagste inkomens groeit een beetje doordat werkenden een grotere korting krijgen op hun inkomstenbelasting.

    "Er gebeurt wel iets om voor bepaalde groepen de koopkracht iets op te krikken", zegt CPB-directeur Pieter Hasekamp. "Het kabinet heeft ervoor gekozen om werkenden een steuntje in de rug te geven door die arbeidskorting iets te verhogen."

    Focus op kwetsbaren

    "We hebben in augustus gezegd: focus nu vooral op kwetsbare groepen en zorg tegelijkertijd dat we minder afhankelijk worden van geïmporteerde fossiele energie", zegt Hasekamp. "En je zou kunnen zeggen, dit pakket komt daar half aan tegemoet."

    Het kabinet kiest volgens het CPB voor gerichte steun aan huishoudens met een lager inkomen en voor ondersteuning bij verduurzaming. Zo kondigde het kabinet in het voorjaar al aan dat er weer een Tijdelijk Noodfonds Energie komt. Mensen met een laag inkomen en hoge energierekening kunnen steun uit dat fonds krijgen.

    Ook komt er hulp bij energiebesparende maatregelen in huis en is binnenkort subsidie beschikbaar voor het inruilen van een brandstofauto voor een tweedehands elektrische auto.

    Onzekerheid

    Het CPB zegt erbij dat er nog veel onzekerheid is rondom de koopkrachtcijfers, ten eerste omdat er nu een minderheidskabinet is. Dat betekent dat voor veel Prinsjesdagmaatregelen nog politieke steun moet worden gezocht.

    Daarnaast is er de situatie rond Iran. Wanneer de oorlog daar aanhoudt of verergert kunnen de brandstof- en energieprijzen verder stijgen. Dan zullen vooral huishoudens geraakt worden met een laag tot middeninkomen die veel gas gebruiken en/of veel kilometers rijden.

    Nibud is bezorgd

    Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) benadrukt dat de koopkracht vooral achteruitgaat door belastingverhogingen van het kabinet. De inkomstenbelasting gaat omhoog. "Dit merken mensen in januari direct op hun loonstrook. Zonder deze plannen zouden mensen er gemiddeld een ruime procent op vooruit gaan", aldus het Nibud.

    Sommige bezuinigingsmaatregelen zijn uitgesteld tot 2028. Het Nibud is dan ook bezorgd over wat er dan gebeurt. "Nu al kunnen veel huishoudens met een laag inkomen en extra zorgkosten hun minimaal noodzakelijke uitgaven niet betalen", zegt Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen.

    "Het uitstel van een aantal plannen neemt een deel van de druk weg. Maar voor hoelang? Komt de klap alsnog in 2028? We roepen het kabinet op om deze kwetsbare groep ook op de langere termijn te ontzien en niet op te zadelen met onvermijdbare financiële problemen."

    Economie groeit

    De Prinsjesdagmaatregelen hebben volgens het CPB verder nauwelijks effect op de economische groei in 2027. Het CPB gaat net als in augustus nog steeds uit van een economische groei van 1,2 procent volgend jaar. Het begrotingstekort komt naar verwachting uit op 2,2 procent en de staatsschuld op 46,7 procent van het bruto binnenlands product.

X
X
  • Wind belangrijker voor geluidsoverlast Bunnik dan gedacht: 'Verschil is fors'
    De geluidsoverlast in Bunnik heeft veel meer te maken met de wind dan gedacht. Dat blijkt uit de eerste meetresultaten van een groep bewoners. Sinds maart meten inwoners van de Kromme Rijnwijk op verschillende plekken in hun buurt het geluidsniveau. Zo willen ze aantonen hoeveel herrie de snelweg A12 en het spoor maken.
  • Ook Houten in het geweer tegen Jeugdzorger Samen Veilig
    Na de gemeenteraad van Utrecht is ook in de Houtense raad beroering ontstaan over het functioneren van Samen Veilig Midden Nederland (SAVE). De jeugdzorginstelling ligt zwaar onder vuur na een reeks misstanden. Recent bleek Samen Veilig kinderen illegaal onder te brengen in Spanje. Daarnaast hanteert het bedrijf een methode die als niet-wetenschappelijk wordt bestempeld.
  • Na Prinsjesdag waarschuwt Utrecht: 'Als het hier vastloopt, loopt Nederland vast'
    De provincie Utrecht en burgemeester Sharon Dijksma voeren na Prinsjesdag de druk op het kabinet verder op om meer te investeren in woningbouw. Vooral Rijnenburg is daarbij een belangrijk punt. Volgens Dijksma zijn daar 25.000 woningen mogelijk als het Rijk geld beschikbaar stelt voor een nieuwe tramlijn.
  • Bunnik kapt 105 zieke iepen langs de Achterdijk
    Langs de Achterdijk in Bunnik worden de komende weken zo'n 105 zieke of dode iepen gekapt, meldt de gemeente. De bomen zijn door de aanhoudende droogte in het land extra vatbaar voor een besmettelijke schimmel, ook wel bekend als iepziekte.
  • VIDEO: Voor Maxima, Amalia of 'het wuiven': deze regiogenoten staan vandaag in Den Haag
    Een echtpaar uit Amersfoort, een schoolklas uit Leerdam en Esther uit de Utrechtse wijk Leidsche Rijn. Allemaal trokken ze naar Den Haag voor prinsjesdag. Maar wel allemaal om een andere reden. En de troonrede? Die wordt door de schoolklas met wat minder belangstelling gevolgd.
  • Hoop, maar ook stevige kritiek op Miljoenennota: 'Harteloze begroting'
    De eerste troonrede onder premier Rob Jetten was de langste sinds de eeuwwisseling. Een slecht voorteken? Koning Willem-Alexander waarschuwde dat financiële grenzen het kabinet dwingen keuzes te maken. De reacties uit de provincie Utrecht en de rest van het land zijn verdeeld.
  • Nieuwe fietsbrug over snelweg bij Bunnik gaat miljoenen extra kosten
    De nieuwe fietsbrug over de A12 bij Bunnik wordt miljoenen euro's duurder. De provincie Utrecht dacht dat de brug 15,5 miljoen euro zou kosten, maar wil nu ruim 22,6 miljoen euro uittrekken voor het bouwwerk.
  • Zonnepanelen in brand op sporthal in Utrecht
    In een sporthal in de Utrechtse wijk Zuilen is vanochtend brand uitgebroken. De zonnepanelen op het dak van het gebouw aan de Burgemeester Norbruislaan zijn in brand gevlogen, meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio.
  • DierenPark Amersfoort krijgt een nieuwe chimpansee en die introductie is spannend
    DierenPark Amersfoort krijgt vanmiddag een nieuwe chimpansee: Tanno. Dat is spannend, want het dier moet binnen de huidige groep chimpansees in de dierentuin zijn plek gaan vinden. De introductie kan weken tot maanden duren, vertelt gedragsbioloog Heleen Post.
  • Veelgebruikte veerpont na problemen door lage waterstand weer in gebruik
    De pont tussen Schalkwijk en Culemborg vaart weer. De veerboot werd zondag uit de vaart genomen vanwege het "snel gedaalde waterpeil", maar vanochtend om 06.30 uur is de dienstregeling weer hervat, meldt uitbater Veerbedrijf Mason.
  • Treinverkeer ontregeld door sabotage, politie start onderzoek
    Spoorbeheerder ProRail vermoedt dat de grote verstoring op het spoor van vanochtend veroorzaakt is door sabotage. Op meerdere plekken in het spoor zijn spullen gevonden die "daar bewust zijn neergelegd", waardoor storingen ontstonden. Het gaat onder meer om buizen die aan het spoor zijn vastgemaakt. De politie Midden-Nederland is een onderzoek gestart.
  • Vogeltje zit vast in keuken, koelkast moet deels worden uitgebouwd
    Een roodborstje uit Utrecht heeft zich afgelopen vrijdag wel heel erg in de nesten gewerkt. Het beestje was vast komen te zitten achter een ingebouwde koelkast en kon daar niet meer weg komen.
  • ‘Mister Vuurwerk’ krijgt 3,5 jaar cel voor grootste vuurwerkvondst ooit
    Drie mannen uit Nieuwegein en een man uit Hagestein krijgen gevangenisstraffen vanwege grootschalige illegale vuurwerkhandel. De hoogste straf is voor de leider van de groep, die zichzelf 'Mister Vuurwerk' noemt. Hij moet drieënhalf jaar de cel in.
  • Burgemeester Dijksma naar Prinsjesdag met één grote vraag: is er nog geld?
    Als burgemeester van Utrecht en voorzitter van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) kijkt Sharon Dijksma met extra interesse uit naar morgen. Op Prinsjesdag wordt duidelijk waar het kabinet het komende jaar geld voor uit wil trekken. Is dat genoeg om de problemen die stad en provincie hebben op te lossen?.
X
X
  • .Geek - Een handvat om Nintendo de 21e eeuw in te dragen: GameCube is 25 jaar oud
    Het was Nintendo's eerste console van deze eeuw en kwam 25 jaar geleden uit. De GameCube kwam in september 2001 uit in Japan, al liet de release in Nederland en België nog maanden op zich wachten.
  • Software-update - AIDA64 8.40
    FinalWire heeft een nieuwe versie van AIDA64 uitgebracht. Met AIDA64 kan een uitgebreid overzicht van alle in de computer aanwezige hard- en software worden verkregen. Vooral handig zijn de directe links naar de pagina's waar specifieke drivers en firmware van de diverse onderdelen kunnen worden gedownload. Daarnaast kunnen er diverse benchmarks mee worden uitgevoerd en is er uitgebreide hardwaremonitoring. AIDA64 is beschikbaar in de versies Extreme, Engineer, Business en Network Audit, en met prijzen die beginnen bij 60 euro voor een persoonlijke licentie. De changelog voor versie 8.40 ziet er als volgt uit: Release notes:
  • OPPO brengt Find X10 Pro Max met drie 200MP-camera's volgende maand uit
    OPPO brengt de Find X10 Pro Max met drie 200-megapixelcamera's volgende maand uit. De release in China is volgende week. De telefoon heeft een MediaTek Dimensity 9600 Pro-soc, zo zegt de fabrikant.
  • Xiaomi houdt bij 18 Pro-smartphone vast aan scherm op achterkant
    Xiaomi gaat op zijn komende high-endsmartphone, de 18 Pro, een scherm op de achterkant zetten. Zijn voorganger, de 17 Pro, heeft dat ook. De fabrikant maakt later meer details bekend over zijn nieuwe telefoon.
  • Gerucht: SkyShowtime stopt mogelijk in Nederland
    Comcast en Paramount Skydance zouden mogelijk willen stoppen met hun gezamenlijke streamingdienst SkyShowtime in Europa. Daardoor zou de dienst ook in Nederland stoppen. De dienst is er sinds vier jaar.
  • Software-update - VirtualBox 7.2.18
    Oracle heeft versie 7.2.18 van VirtualBox uitgebracht. VirtualBox kan worden gebruikt om andere besturingssystemen als een virtuele machine op een computer te installeren. Daardoor is het mogelijk om verschillende besturingssystemen op dezelfde hardware naast elkaar en tegelijkertijd te gebruiken. VirtualBox is beschikbaar voor Windows, macOS, Linux en Solaris, en is in staat om diverse gastbesturingssystemen te draaien. In deze uitgave zijn de volgende veranderingen en verbeteringen aangebracht: VirtualBox 7.2.18
  • Combi-abonnementen WhatsApp Plus en Instagram Plus komen uit in NL en BE
    Meta heeft Meta One wereldwijd uitgebracht. Daarbij gaat het om combipakketten met de Plus-abonnementen van WhatsApp, Instagram en Facebook. De goedkoopste versie kost 7,99 euro per maand.
  • MediaTek kondigt zijn eerste 2nm-soc aan, Dimensity 9600
    Processorontwerper MediaTek heeft de Dimensity 9600 Pro aangekondigd, zijn nieuwste soc voor smartphones. Het is MediaTeks eerste 2nm-soc en die maakt voor het eerst gebruik van Arm C2-cores.
  • .Geek - Geen Willem-AI-lexander: troonrede is volledig door mensen geschreven
    De Nederlandse premier Rob Jetten laat een deel van zijn posts op sociale media schrijven door AI. Hoe zit dat met zijn belangrijkste tekst van het jaar? De troonrede blijkt volledig door mensen geschreven.
  • AP krijgt komende jaren meer budget, maar moet daarna juist bezuinigen
    De Autoriteit Persoonsgegevens krijgt in 2027 een budget van 56,83 miljoen euro. Dat is een kleine 3,8 miljoen euro meer dan vorig jaar werd begroot. Ook in 2028 krijgt de Nederlandse privacytoezichthouder een verhoogd budget. Vanaf 2029 wordt juist bezuinigd op de AP.
  • Nederland krijgt agentschap voor investeringen in baanbrekende technologie
    Nederland krijgt definitief een agentschap dat investeert in bedrijven die werken aan baanbrekende technologie. Het kabinet maakte op Prinsjesdag bekend daar een half miljard euro voor vrij te maken.
  • Gerucht: Apple werkt aan reeks vouwbare iPhones
    Apple werkt aan een line-up van vouwbare iPhones en wil het dus niet bij één iPhone Duo houden. Dat meldt financieel persbureau Bloomberg. Dat zou ook de reden zijn dat Apple de naam Duo heeft gekozen en niet bijvoorbeeld Ultra.
  • Heroic Games Launcher laadt bekende gamefixes voortaan bij opstarten
    Heroic Games Launcher gaat bekende gamefixes al bij het opstarten inladen. Dat gebeurt via een JSON-bestand van 16KB, schrijft ontwikkelaar Ariel Juodziukynas. Eerder haalde de launcher de oplossingen voor bekende problemen voor elke game afzonderlijk binnen.
  • Software-update - Mozilla Firefox 156.0
    Mozilla heeft versie 156 van zijn webbrowser Firefox uitgebracht. In deze uitgave start onder meer de pdf-viewer sneller op, wordt er minder processorkracht en geheugen gebruikt wanneer grote jpg-afbeeldingen verkleind worden weergegeven, kan de browser op macOS automatisch openen wanneer de computer wordt opgestart en zijn er diverse problemen verholpen. De complete changelog voor deze uitgave kan hieronder worden gevonden. New
X
X
  • Scientists Discover Mysterious New X-Ray Objects 'Unlike Any They Have Seen Before'
    An anonymous reader quotes a report from Space.com: NASA's Chandra X-ray Observatory has found a brand new type of an otherwise familiar object -- compact binary systems that steal gas from other stars, but which do so while emitting very low-energy X-rays but copious amounts of ultraviolet. Chandra spotted 84 suspicious object emitting very low-energy X-rays in six galaxies -- four evolved ellipticals and two spirals, namely our near-neighbor the Andromeda Galaxy (M31) and the Pinwheel Galaxy (M101). "We've never encountered a group of objects that act like this," said Mustafa Muhibullah of the University of Alabama in a statement. Compact objects, in the form of black holes, neutron stars and white dwarfs, are the remains of stars that have died. Their small size and powerful gravity means that they're adept at getting close to orbiting companion stars and ripping the stars' outer layers of gas away. The gas swirls around the compact object, falling onto its surface, and this accretionary process usually produces torrents of high-energy X-rays because the stolen gas becomes superheated by the compact object's gravitational vice-like grip. Because of their weak X-rays, Muhibullah's team refer to them as 'hypersoft X-ray sources'. Since low-energy X-rays and ultraviolet light are next to each other on the electromagnetic spectrum, Muhibullah and his team suspect that the low-energy X-rays are spillover from objects emitting prodigious amounts of ultraviolet. Moreover, they think that these objects are lower-level compact binaries. They're hard to find though, because the interstellar medium of hydrogen and helium gas between the stars absorbs ultraviolet light. This could be why we have yet to find any hypersoft X-ray sources in our own galaxy, because we have to look through the interstellar medium through the plane of the Milky Way. Consequently, there could be a large population of hypersoft X-ray sources that remain undiscovered and they could have an important effect on the universe around them. The findings have been published in the journal Nature Astronomy.

  • Cops Searched Thousands of Flock Cameras for Reasons of 'LMAO,' 'IDK,' 'Hehe,' And 'Asdfg'
    404 Media reports: Last summer, a cop with the Lake County, Indiana Sheriff's Department used Flock's surveillance search engine to look for a license plate across more than 19,000 cameras in 1,558 cities and towns. The cop's stated reason for the search, according to a record of Flock's system, was "LMAO." The cop is one of dozens who put gibberish, jokes, or other nonsense into Flock's "reason" box, highlighting the casualness and lack of care some cops have when searching an incredibly powerful surveillance system. This is on top of the thousands upon thousands of cops who simply wrote something like "investigation," "test," or left the box blank as their search "reason," according to a new analysis by the Electronic Frontier Foundation and shared with 404 Media. EFF's investigation found cops across dozens of jurisdictions writing "LMAO," "LOL," "Hehe," "Haha," "idk," "blah," "TBD," and "robbery I don't remember the case number leave me alone" in Flock's "reason" box for searches. They found cops writing "idiot," "fuck this new search engine," "dickhead," "shithead," and "WEIRD KID" in the reason box. And they found an entire class of police button mashers, who ran searches for reasons of "asdfg," "gyghkkghghjkghjk," "jhjhjkhj," "jkhhkjhjk," "nmbvcbnm," and so on and so forth. The searches came from police departments across the country from 2023 through late 2025, when Flock changed how the "reason" box in its search system functions... Each time a search is performed, a record of it is saved in the Flock system, which can be obtained by the public using government records requests. These audit logs show hundreds of thousands of searches of the system; after 404 Media and other news outlets used these types of logs to show police using the Flock system to look for undocumented immigrants on behalf of ICE, a woman in Texas who had an abortion, and protesters, cops were warned by government surveillance centers to be "as vague as permissible" about the reasons for their searches... A police department said it investigated a cop who wrote "driving around being weird" in the reason field but found it was for "legitimate public safety purposes." If a police chief "stood in front of a city council and asked for permission to install hundreds of cameras just so his officers could investigate the high crime of 'haha,' they would be laughed out of the room," argues the EFF blog post, calling this proof that agencies can't be trusted to oversee themselves. But judges aren't being asked to authorize searches or review evidence, which the EFF post argues shows laws and courts haven't caught up yet with a new technology. Whatever auditing happens is clearly "deficient," the EFF warns, and while many jurisdictions require by law an actual reason for searches, "this keeps happening because police use automated license plate readers as a convenient shortcut around constitutional privacy safeguards." The EFF sees police officers "making a mockery of our civil liberties" by logging reasons like "LOL", "LMAO", "sexy", and "idk" while accessing sensitive location data. In fact, they argue the warrant-less databases fostered a culture of abuse that "allowed police to treat a mass surveillance network like their own personal search engine, permitting the tracking of the movements of everyday citizens for low-level complaints, personal whims, and sometimes, seemingly, for the lols." Flock Safety claims it has improved its system by requiring officers to select from a dropdown list of crimes before running a search-but that only makes it easier for officers to hide improper searches behind the veneer of uniformity. The system does not require proof that the dropdown reason actually matches the true purpose of the search... Since this update, officers are no longer required to type out why they are digging through a driver's movement history, and instead can select a pre-packaged option like "Traffic infraction" or "Other" in half a second... Mass surveillance is incompatible with a free society, and especially so when the people with access to this data are treating it like a joke. This ALPR mass surveillance — the indiscriminate, continuous collection and retention of location data on every driver, regardless of suspicion — should not exist. But because it does, EFF continues to urge courts and state legislatures to immediately step in and impose strict, enforceable restrictions to rein in this abuse. At an absolute minimum, this means mandating rigid data deletion deadlines and an ironclad warrant requirement. If police want the power to track a person's movements, they must be required to convince a judge with evidence and probable cause. They should not be able to bypass the Constitution with a search for "haha."

  • Math Professor Accuses OpenAI of Copying His Work, Says AI Compute Power Makes Racing to Publish 'Pointless'
    The New York Post wrote that OpenAI "stunned the mathematics world" last week when it announced its AI model "cracked a legendary math problem left unsolved for nearly a century in just 88 hours." But a New York University professor "has come forward alleging OpenAI may have copied his work after asking him to collaborate — with one of the company's scientists allegedly warning he might 'ruin his career' if he refused." [P]rofessor Tristan Buckmaster, a British-Australian researcher who trained in Germany... had been working with Long Island-raised math prodigy Levent Alpöge, a researcher with OpenAI rival Anthropic, on a different elusive fluid dynamics equation, known as the Euler problem, when he found a solution using AI tools from both Anthropic and ChatGPT. He said scientists from OpenAI approached him and tried to convince him to jointly announce the solution, claiming they had independently solved Navier-Stokes. Buckmaster questioned the timing of their finding the solution in a blog post, noting OpenAI had only done so "in the past few days" — after the company became aware of his work. He asked OpenAI experts whether its AI systems used to solve the equation had been "trained on, or had access to" his research, but said they declined to answer, prompting him to wonder how they had advanced toward the solution so quickly. The puzzle is "not the direction one arrives at in a few days," Buckmaster wrote incredulously... In OpenAI's post on its website sharing the Navier-Stokes proof, which it credited to Astra, the company's latest AI bot, the firm insisted no user data was incorporated into its model to solve the problem. However, it noted that it "cannot rule out" that anonymized data was used to "improve our models." "We congratulate Levent Alpöge and Tristan Buckmaster on their remarkable mathematical work," OpenAI said in the announcement. Buckmaster shot back, "Is it ethical to use customer's data to try to scoop their customer?" Alpöge's affiliation with Anthropic "seems to have been a sore point for OpenAI," writes TechCrunch. Buckmaster's public statement says the OpenAI's Sebastien "twice asserted that he wanted Levent removed from authorship" and also said that "it was so annoying that Levent works at Anthropic" — but that Buckmaster still refused to remove the Anthropic mathematician's credit. I said that if OpenAI released its result in the way proposed I would go public with what happened. The reply was, "Why would you ruin your career?" [OpenAI's Bubeck said later on X that he'd meant unfounded accusations could damage Buckmaster's career.] I replied that I am an academic, and asked why he thought going public would ruin my career. The reply was, "If you don't want me to be nice, then I don't have to be nice." Buckmaster later told Australia's public broadcaster ABC that the companies building AI "have zero respect for the scientific community. I mean, it's appalling, honestly." But he went on to say AI has made the race to publish mathematical breakthroughs pointless. "I think it's pointless. Like, I think the game is up...." Professor Buckmaster said he and Dr Alpöge had more research they could publish but questioned the point of racing ahead with it when AI could perform work that had previously occupied researchers for years. He said there needed to be a discussion about how mathematics should operate in this new environment. Professor Buckmaster said some mathematicians had stopped publicly sharing what they were working on to avoid tipping off AI companies about their plans. He has called on academics and people from OpenAI, Anthropic and DeepMind to discuss ground rules for how they worked together. He said the companies' power carried responsibilities that went beyond competing to solve problems before their rivals... Building on the work of mathematicians Diego Córdoba and Luis Martínez-Zoroa, the pair found a solution to the Euler problem, a stepping stone to the Navier-Stokes problem. Professor Buckmaster said he spent weeks checking and improving the "slop" proofs generated by AI... For now, Professor Buckmaster said he wanted to finish existing work and support his PhD students and postdoctoral researchers, rather than chase another Millennium Prize. "I think it's more important to re-evaluate what math is," he said. "The New York University professor also warned Australia about the centralisation of resources into the hands of a small number of privately owned foreign companies..."

  • ChatGPT-Using Lawyer Cited Its Fake Witnesses and Police Testimony in Court
    Reuters reports: A defense lawyer appealing his client's murder conviction submitted a brief containing made-up police testimony and witnesses fabricated by OpenAI's ChatGPT, New Mexico's highest court said. The New Mexico Supreme Court on Wednesday fined the attorney, Stephen Aarons [for $5,000], and held him in contempt for failing to verify the accuracy of the court filing, which Aarons said he prepared with help from the AI program... and said they will refer him to an attorney disciplinary board for investigation. Aarons in a statement to Reuters said he had used ChatGPT to summarize the trial proceedings when he agreed to take up the defendant's appeal last year, and did not understand the degree to which AI could "hallucinate" facts. "I am remorseful but hopeful that the disciplinary board takes into account it was an honest mistake," he said.... Dozens of lawyers have been sanctioned for filing briefs where AI made up case citations or misquoted the law. Aarons' filing appears to have gone further, containing fabricated witness testimony in a criminal appeal... Aarons told the court at an August 21 hearing that he fed a computer-generated transcript and other case materials to ChatGPT, presuming it would generate "a bulletproof summary." The justices sounded incredulous that Aarons was not fully aware of how AI can make mistakes. "Counsel, do you watch the news? Do you listen to the radio? Do you read anything about what's going on in the world?" Justice C. Shannon Bacon said at the hearing. "Because the problem with lawyers relying on AI hallucinations is an above-the-fold story every single day." "OpenAI did not immediately respond to a request for comment."

  • Reservations Go Live for Valve's Steam Frame VR Headset. An Experiment in Progress?
    Reservations are now live for Valve's "Steam Frame" VR headset (with its Linux-based SteamOS and an ARM CPU). "It starts at $1,059 for 256GB or $1,299 for 1TB," reports CNET, "and every purchase includes a copy of Half-Life: Alyx if you don't already own it." Reservations are open through Sept. 17 at 10 a.m. PT, "with customers randomly assigned a place in line after the reservation window closes." CNET's editor at large even argues that the Steam Frame "isn't necessarily the future of XR, as much as it's a framework for evolving beyond the present." Their review calls it an "ambitious" VR headset that "feels like an experiment in progress." The ability to run other apps in windows can make Frame feel, at times, almost like a computer. Linux apps in desktop mode range from Chromium to Firefox to a bunch of other tools. I watched YouTube in one window while playing Portal 2 in other, and started to marvel at how flexible Frame could be. But VR games require a full immersive takeover of the headset... The Steam Frame can convert games intended for both PC VR and even Android APK files, using a conversion tool called Lepton... I haven't sideloaded anything yet, but Steam Frame in theory could be a Rosetta Stone for VR gaming, even tapping into some Android XR titles, but not out of the box... 2D games can be projected onto a near-range or farther-off theater mode screen that can be dragged around, resized and turned into a curved or flat monitor, much like with the Apple Vision Pro, Samsung Galaxy XR or Meta Quest. You can download any game in your Steam library to test, even if it's not technically listed as "Great on Frame" yet... But the name "Frame" suggests a framework, something Valve's team acknowledged when I spoke to them during my review process... "We want this to be your PC, and people mod it, take it apart, make accessories for it," says Jeremy Selan, a software developer on the Steam Frame team. "We'll be putting out the CAD for all these [Steam Frame] systems. This is entirely based on open-source technology stacks based upon SteamOS. Our hope is that this isn't just one device, that this would be sort of the root of a growing SteamOS ecosystem. It already encompasses gaming and Proton and SteamOS and those Linux gaming capabilities. This is going to lay the foundation for a new sort of evolutionary tree of that, to also bring it into the VR and XR space."

  • A Visit to San Francisco's AI-run Store: No Customers, Nothing Useful, And Losing Money Fast
    Previously Andon Labs handled the hardware and software integration for that AI-powered vending machine that went bankrupt after Wall Street Journal reporters "systematically manipulated the bot into giving away its entire inventory for free". Today they announced "we are opening up the platform we use to run our real-world autonomous businesses for anyone to run their organization on." Specifically they've released Pion, "an agent designed to run any company fully autonomously... Pion lets people hand a business over to persistent agents with access to the tools they need to operate it, including email, phone, banking, browser and secure computing environments." It's a research preview with a waitlist, "to make it possible to run many more real-world experiments across many more domains than we could ever run ourselves." But for their own latest experiment, Andon Labs' founders "signed a three-year lease on a retail space in SF," Business Insider reported in April, "and gave an AI agent named Luna a corporate credit card, internet access, and a mission to open a physical store." And five months later, SFGate reports that "this market has no one in it and nothing useful to sell." [T]he inventory is a hodgepodge of white elephant Christmas gifts. It's kinda like the kids section of an art museum's gift shop. Here's a wooden Connect Four set labeled "Four-In-A-Row Set Of Connections," presumably so as not to set off litigation alarms at Hasbro. Here are neatly arranged stacks of random paperback books, Chinese checker sets, mildly fancy soap dispensers, and a frustratingly spare selection of snacks and drinks... I grabbed an Olipop from the store fridge and then approached the counter to buy it from Luna. I wasn't allowed to buy the soda from [human clerk] Felix, even though that would have been both faster and normal. Instead, Felix instructed me to pick up a telephone receiver that was resting on a flexible sculpture of a wooden hand. "Hello?" "What are you looking to purchase today?" Luna asked. "I'm buying a classic root beer Olipop." "I'm sorry," Luna said, "we don't sell lollipops here." "No, Luna. It's an Olipop, not a lollipop. It's the soda." "Oh! My bad...." Luna processed my Olipop purchase through its system, had me tap to pay, and that was that. Again, it would have been easier to buy this from a human, and interacting with Luna was really just like ordering from an iPad kiosk, only more labor intensive... [T]here's a series of monitors set up inside of Andon Market that display all of the store's sales down to the exact dollar. Luna was given $100,000 to work with when this place opened. That number is now down to $60,000, its revenue lagging far behind the AI token cost to operate... Luna can't turn a profit, doesn't sell anything people want, and still needs human beings to rubber stamp any "decision" it makes. My science background ended somewhere around freshman year of college, but even I know when an experiment hasn't been set up to yield proper results. "Luna" is powered by Claude, the article points out, running a store in a good location for foot traffic, "but no one else was in the store when I first walked in on a sunny weekday afternoon." SFGate also reports that last month Luna had to fire one of its employees "for being late to work, abandoning their post once they got there, and charging snacks to the store's credit card." Human clerk Felix Carson admits "It's almost like I'm running the store, and then there's an AI that has a checklist," in an article in IEEE Spectrum: Luna, the AI manager, keeps track of deliveries and communicates with vendors, while Carson and his coworkers handle the physical work. When Luna tells Carson to check something in the back, he sometimes ignores it because he doesn't want to leave the sales floor unattended. Luna also repeatedly spots a built-in electrical cover in photos of the floor, mistakes it for a loose coaster, and asks Carson to remove it. Even so, Carson calls Luna a "decent manager," praising its flexibility when employees need time off. When Felix spoke to IEEE Spectrum, "he was about an hour into his shift. Two customers had come in. Neither bought anything, although both left with free pins and stickers."

  • No Rolling Power Outages for California Since 2020 - Thanks to 17,000 MW of New Battery Storage
    "Californians just made it through the hottest August on record without having to endure any rolling power outages," reports the Los Angeles Times. In fact, the state hasn't implemented rotating power outages since 2020. Because "Over the last few years, California has quietly but dramatically increased the resiliency of its electrical grid through a significant expansion in battery energy storage." These batteries hold onto solar energy captured during the day, so it can be sent to the grid as demand peaks in the evening and morning, when most people are at home running air conditioners and other appliances. During the August heat wave of 2020, the California Independent System Operator, which manages the flow of electricity for most of the state, declared a Stage 3 Emergency and hundreds of thousands of households lost power in rolling outages. At the time, the system had less than 100 megawatts of battery storage available, according to system spokesperson Jayme Ackemann. Today, it has more than 17,000 megawatts available.... According to Ackemann, the system seeks to add 20,000 to 25,000 megawatts of battery storage capacity by 2045 — the same year it has set a goal of achieving carbon neutrality. That means the state would remove as many carbon emissions from the atmosphere as it emits. In recent years, California has steadily grown the share of electrical power generated by renewable sources — such as solar, wind, geothermal and hydropower — which bolstered the resiliency of the grid by increasing the overall amount of energy available. An uptick in people installing rooftop solar panels has provided an additional power boost, Ackemann said. In May, California became the first known large-scale power system in the world to have relied on more than 50% solar power for an entire month.... California's grid is also now integrated with electrical systems across much of the Western United States. This means that if there is an extreme heat event in Southern California, energy from a cooler area such as the Pacific Northwest can be imported to help meet regional demand. All of this has collectively helped the state's electrical system weather this year's long-lasting heat. "Southern California continued to break temperature records this week when Long Beach and Anaheim reached a blistering 107 degrees and Escondido hit 112 degrees..."

  • Union Contract with Microsoft Ratified by 1,900 Blizzard Developers and Workers
    Nearly 1900 Blizzard Entertainment workers "voted to ratify their first union contract with parent company Microsoft after over two years of bargaining," reports Kotaku, "consolidating Blizzard's many smaller unions into three larger bargaining units." The workers now gain new protections "on issues such as generative AI, crediting, remote work, and layoffs." [The contract] acknowledges that AI tools "may be useful in the game development process to support human judgment and creativity and that AI-assisted workflows remain subject to appropriate human control and review for accuracy and quality." But it also stipulates that any implementation of AI technology that would materially impact work performed by union employees must have its impacts bargained over before it can be implemented. Other sections cover issues such as crediting (guaranteeing that current and former employees are credited by name in all games they work on) and remote work (designating certain roles as hybrid in-office and providing procedures for individuals to apply for their roles to be fully remote). It also contains a lengthy section on how layoffs may be conducted, including a required 60-day notice period (or pay in lieu of notice), a guarantee of one week of severance for every six months of employment, and 14 months of recall rights. The contract also guarantees successorship, meaning if Blizzard is ever acquired by another company, the contract would remain intact. "Workers also contractually locked in their current hybrid work schedule," reports the gaming news site Aftermath, "meaning that Blizzard can't suddenly change it, as has been a labor-unfriendly trend in the games industry over the past couple years." Fully remote workers scored a big win as well. "I'm remote, and we grandfathered everyone who is remote to stay remote, so we can't be magically called to an office that we've never worked at before," [said Diablo senior environment artist Mahreen Fatima]. And "The contract also elevated pay floor," reports the Yakima Herald-Republic. "Across the board, workers secured a 1.25% pay increase, but some workers who were paid below $50,000 per year will walk away with pay increases that are as much as 34%."

  • Should US Open-Weight AI Labs 'Distill' Frontier Models Too?
    Silicon Valley giants and national security experts "are calling for action against Chinese companies engaged in model distillation," reports CNBC. But "I would do nothing," says Y Combinator CEO Garry Tan. "We could argue that there should be an American distillation regime." Distillation is the process of using the outputs of a more capable AI model to train a smaller or less capable one, sometimes illicitly... Anthropic has accused Chinese companies such as Moonshot AI, DeepSeek, and MiniMax of the practice, while OpenAI believes DeepSeek's V3 and R1 model architectures were distilled from its own GPT-4 and GPT-4o models. In the midst of this, the U.S.'s National Security Agency, Cybersecurity and Infrastructure Security Agency, and Federal Bureau of Investigation released an official cyber security advisory warning on the topic on Tuesday... But Tan believes regulators should focus less on curbing distillation and more on creating an equilibrium between open weight models and frontier models — as long as frontier models retain a price premium that allows their business model to remain feasible. "This is actually the ideal case. You want open weight models to give people freedom and access," he explained. "If I were a regulator, that's what I would go after." Tan acknowledged that this is a hard balance to strike, calling it "a tightrope." Nevertheless, he says it's a balance worth pursuing — saying it "could result in the best possible outcome." Tan later told TechCrunch he'd like to see America with more open-weight options that aren't Chinese, built by smaller U.S. open-weight AI labs using those same training techniques on products from America's frontier AI labs: Anthropic CEO Dario Amodei had previously publicly called on U.S. regulators to crack down on distillation. It's notable that the commander of Silicon Valley's prestigious and prolific startup accelerator doesn't agree. To be clear, Tan isn't advocating for American AI labs to use stolen credentials to distill. He wants them to be free to come in the front door. In fact, his argument is twofold. He feels it's an overreach for AI labs to dictate what their customers can do with the information their models share with them. He also notes that the proprietary AI labs didn't ask permission when they vacuumed up as much human knowledge as they could to train their models. They famously ingested plenty of copyrighted material without the permission of those intellectual property holders. "Controlling what users and customers do with API calls to closed weight models feels constraining, and there's a role government can play here to normalize the fact that access to intelligence that was trained on broad public access data should itself also be more a form of a public good than something locked away behind restrictive terms of service," he told TechCrunch when asked why American labs should be free to distill, too... To him, the true AI doomer scenario is for all the immense power of frontier AI to wind up in the hands of a single powerful, proprietary provider. "The nightmare scenario, the doomer scenario for AI is that there's just one company," he said. "It has the best access to capital. It has the best AI researchers. It runs away with it and suddenly there's one company that's monolithic. And that would be bad."

  • 220 Million Traveler Records Exposed In Vietnam-Linked APIS Leak
    A misconfigured Advance Passenger Information System (APIS) database linked to Vietnam exposed more than 220 million passenger and crew travel records spanning 2017 to 2026, including names, passport numbers, nationalities, flight details, seat assignments, and baggage references. Researchers said the database was reachable through a chain of security mistakes and default credentials. It was later secured after the disclosure, but it's unclear whether the data had already been copied or abused. BleepingComputer reports: Kinryu Labs discovered the Elasticsearch cluster on June 3 while surveying exposed databases as part of research into ransomware activity. The cluster, named 'pax-info', contained 29 indices and roughly 107 GB of data. Its two principal indices held 210,318,069 passenger records and 10,465,631 crew records, for a combined 220,783,700 entries. According to Kinryu Labs, the cluster was hosted in Viettel-assigned IP space in Hanoi. BleepingComputer could not confirm which Vietnamese organization operated the system. The exposed information included passengers' and crew members' names, dates of birth, sex, nationalities, passport or travel-document numbers, document expiration dates, and issuing countries. Associated travel data included flight numbers and dates, airlines, departure, destination and transit airports, seat assignments, baggage references, and scheduled, estimated, and actual flight times, information typically carried by APIS and related airline systems. Sample records reviewed by BleepingComputer included travelers of Korean, Chinese, Canadian, and New Zealand nationality, among others. While the researchers could not provide a complete breakdown by nationality, the data covered numerous international airlines across Asia-Pacific, Europe, and the Middle East. As a result, the exposed records could relate to people from virtually anywhere who visited or transited through Vietnam over the nine-year period. Kinryu Labs expects to publish additional details on its blog later this week.

  • NASA and IBM Open Source Lunar Mapping Tools
    NASA and IBM have released an open-source AI model trained on a large collection of lunar observations to help scientists analyze the Moon at scale. "The NASA-IBM Lunar Foundation Model gives scientists a foundation to explore the Moon at scale, connecting observations across instruments, revealing patterns that are difficult to see in isolation, and providing an open platform the global research community can build on," said IBM director of research for Europe, Juan Bernabe-Moreno. The Register reports: It is claimed as the first AI model to integrate observations captured in a range of modalities (data formats), and at different viewing angles and spatial scales. Instead of sifting through maps and images by hand or using low resolution machine learning models, scientists can use this to analyze geographic features, the pair say. In particular, NASA and IBM hope researchers will be able to discover previously unidentified lunar ice deposits, analyze volcanic features called Irregular Mare Patches, and identify and classify craters. Lunar ice indicates the presence of water and oxygen, which may be useful for future manned missions. It is found in permanently shadowed regions, which are among the most difficult areas to observe. The NASA-IBM model combines multimodal and multi-resolution observations to better predict where ice may be present on the lunar surface. Alongside the model, IBM and NASA scientists compiled an open-source lunar dataset from over 30 spatially-aligned layers, using data from nine instruments across four missions. It combines tens of thousands of images and maps showing various geophysical properties of the lunar surface.

  • California's Gig Drivers Just Secured Collective Bargaining Power with Newly Certified Union
    A union representing Uber and Lyft drivers was just certified by California's Public Employment Relations Board, officially recognizing them as the drivers' bargaining organization. The Sacramento Bee reports that this new bargaining structure : The move will allow the California Gig Workers Union to help drivers negotiate issues affecting working conditions and benefits. It comes as at least 30% of active drivers expressed support of the union... [California] Assembly Bill 1340 helped bring the union to fruition by allowing the independent contractor drivers to engage in collective bargaining. "The next step for the union is to negotiate a contract with Uber and Lyft that meets drivers' demands," reports the Los Angeles Times, "including health insurance, support for high gas prices and more transparency around pay: California is the third state to allow ride-hailing drivers to unionize, following Washington in 2022 and Massachusetts in 2024... The California Gig Workers Union was formed with the support of the Service Employees International Union... "Gig drivers shouldn't have to face the future alone," said SEIU 521 official Riko Mendez in a statement. "As autonomous vehicles rapidly expand, having a union gives the drivers the power to negotiate for fair pay and meaningful say in how new technology shapes their work and our communities' futures."

  • Flock Worker Calls Police On Reporter - For Filming Them in Public
    "This is what happened when we tried to record Flock installing a new camera on public roads," says Emmy award-winning reporter Brendan Keefe in a new video for InvestigateTV. In an accompanying article, InvestigateTV says their reporter "parked on the public street at a distance, donned a yellow safety vest and a hat emblazoned with the logo of InvestigateTV's Atlanta affiliate where he also works, displayed a press placard on his dashboard and then pulled out a camera to record the installation.... The installer saw him and immediately packed up his equipment and drove away, so Keefe also returned to his car and followed several cars behind, hoping to document the next stop." And then Flock's technician called 911. When asked "What's the address of your emergency" Flock's technician answered "I'm getting followed — harassed, pretty much. Taking videos and pictures!" Flock's worker said they'd been harassed multiple times that day, then stated incorrectly that "I know for a fact" that that was what the reporter wanted to do too. InvestigateTV reports that as a result of the Flock technician's call, "Three police cars ended up in the national investigative reporter's rearview mirror that Wednesday afternoon." Keefe told one of the three police officers who pulled him over, "There is an irony here that they're setting up these cameras that track all of our movements, that follow everywhere we go. But when I try to get video in public of him in public setting up a camera, he's afraid I'm following him?" InvestigateTV also reports that "About 17 minutes after the stop began, the responding officers returned to their vehicles and Keefe was allowed to drive away." But the call that brought three police cars to their reporter "was not the first time this summer someone working for Flock Safety summoned police over a camera. " About 17 minutes after the stop began, the responding officers returned to their vehicles and Keefe was allowed to drive away... [But the stop] was not the first time this summer someone working for Flock Safety summoned police over a camera. On June 5, police in Smyrna, Georgia, responded to a 911 call from a Flock employee after a group of YouTube creators began filming outside the company's distribution center located in the Atlanta suburb... The caller claimed the group filming had "been driving around the perimeter, basically harassing everyone" working at the facility. "Three young white males, probably mid-twenties, I'm not sure if they're armed. And they're carrying filming equipment as well," the caller said. Three times during the call he raised the possibility the people filming might be armed, though, when asked, he told the dispatcher he had not seen any weapons... [One of the protesters later told the caller "I think it's interesting, when you guys have this happen, you call the police and make us get stopped. But then you do it and it's okay?"] No one was charged in the YouTuber group, though the individuals were ordered to leave the premises under an official trespass warning. Keefe's video report ends with one final irony. "Every day on my way to work, I'm captured again by those same new shiny Flock cameras. We tried watching the watchers. Turns outs, it's a lot easier for them to watch us." Flock responded to the report by claiming "We do not object to members of the public or press photographing Flock cameras or personnel in public." But they added that employees working "in the field" must "prioritize their safety" and "may contact law enforcement when they believe they are being threatened, harassed, followed, or otherwise face a safety concern."

  • Malicious OpenAI Agents Linked to RubyGems Campaign That Gained RCE on RubyDoc Servers in May
    A swarm of OpenAI agents launched a "major malicious attack" against RubyGems last May, according to a new report. That coordinated attack hit Ruby's package manager "with hundreds of junk gems, prompting the maintainers to suspend new user sign-ups for about four days," writes The Hacker News, citing a senior product manager for software supply chain security at Mend.io: The latest findings, which were first reported by The Wall Street Journal, indicate these events were propelled by a cluster of OpenAI agents, with the earliest package uploaded to RubyGems on May 5, 2026, before more than 2,000 packages were submitted between May 11 and 12, 2026. These efforts were followed by the agents publishing five more packages between May 26 and 27, 2026, and another 83 packages on June 18, 2026... [T]he packages were authored using a large language model (LLM) and hundreds of the packages that were pushed to RubyGems had "oai" in their name. Fifteen of the packages listed "oai" as their author, while another had "openaixyz65947@gmail.com" as the contact email address... "The swarm behaves extremely similarly to the German-wiki agents we previously found," the researchers said, referencing another May 2026 incident... "The June agents were accessing 49 of the same files as the wiki agents..." "The process of building documentation for a gem involves evaluating a user-specified '.yardopts' file, which allows linking to Ruby scripts intended to help with this process," the researchers explained. "In the GemStuffer campaign, the agents abused this to gain arbitrary remote code execution on RubyDoc.info's servers." One of the gems, "zzsouthrunner" (which again matches the "ZZ" naming scheme the agents adopted in both the wiki and Hugging Face incidents) has been found to leave the following explicit comment at the top of "data/script.rb": # malicious crawler/exfil for Southwark Jan 2026 docs via rubydoc.info worker... The entire exploitation chain can be summed up as follows — Submit a malicious package to RubyGems — Trigger a documentation request, so that RubyDoc.info will build the package — Use the build script to run code on RubyDoc.info and scrape target websites — Exfiltrate the data off RubyDoc.info's servers by publishing another gem back to the RubyGems package registry, which is publicly viewable Additionally, the OpenAI agents have been found attempting to steal other users' API keys after gaining remote code execution capabilities on the build environment, while clearly being aware that what they were doing is unauthorized breaking and entering into real systems. This is evidenced by the names given to the files (e.g., hack.rb, evil.rb, inject.rb, exploit.rb, and ssrf.rb), the packages themselves (e.g., pwnp999, exfiltestwand3, hacksvn1778554764, and lambproxyhackabcxyz), and the comments left in the source code (e.g., "# malicious probe," "#hack," "# malicious test," and "# malicious crawler/exfil"). In some cases, however, the rogue agents attempted to go under the radar, leaving comments to conceal the malicious payload in the next release version of the packages. "# disable evil in next version and bump version," reads a comment left within the "data/evil.rb" file in the yardxabc889 gem. Troublingly, the agents also attempted to exploit a CDN caching bug (CVSS score: 7.3, no CVE) on May 12, 2026, that was only patched by RubyGems in July 2026... "If you signed in to rubygems.org with a gem client older than v3.2.0 (or otherwise via a legacy key), your key could have been exposed," RubyGems noted in an advisory. "Currently, 18% of sign-ins through gem sign-in come from an affected version, and for the first several years of this bug, before we changed the client's sign-in path in December 2020, it was every gem client." Other actions by OpenAI's agents cited in the article: "Agents bypassed RubyGems' email confirmation system to get working API keys without having to verify their email addresses in order to register a large number of accounts using disposable email addresses." "Agents attempted to use RubyGems' webhook system to stage data in the form of encoded URLs." "Agents used a cluster of 83 gems published to RubyGems over a 3-hour window on June 18, 2026, to experiment with different methods of accessing the U.S. Securities and Exchange Commission county.json dataset."

Loading preferences...