De Amerikaanse acteur James Van Der Beek is op 48-jarige leeftijd overleden. Hij was onder meer bekend van zijn rol als Dawson Leery in Dawson's Creek. Ook speelde hij gastrollen in de series One Tree Hill en How I met Your Mother.

Van Der Beek maakte in november 2024 bekend dat hij darmkanker had.

Zijn vrouw Kimberly Van Der Beek, zelf ook actrice, deelde het nieuws over het overlijden van haar echtgenoot op Instagram. "Hij heeft zijn laatste dagen met moed, geloof en waardigheid doorgebracht", schrijft ze.

Katie Holmes

Dawson's Creek werd in Amerika uitgezonden van 1998 tot en met 2003 en was ook in Nederland op tv te zien. Ook Katie Holmes, Joshua Jackson en Michelle Williams speelden daarin. Vorig jaar kwam de cast nog bij elkaar om geld op te halen voor het goede doel. Van der Beek kon er niet bij zijn, maar kwam wel aan het woord in een videoboodschap.

Van Der Beek in een aflevering van Dawson's Creek:

"Ik heb deze diagnose in stilte verwerkt en stappen genomen om het op te lossen, met de steun van mijn fantastische familie", zei hij eerder over zijn diagnose tegen de show Today. "Er is reden tot optimisme en ik voel me goed."

Met zijn vrouw had hij zes kinderen. Vandaag schrijft ze dat er nog veel valt te vertellen over hem, onder andere over zijn wensen en zijn liefde voor de mensheid. "Die tijd zal komen. Voor nu vragen we rust en privacy terwijl we rouwen om onze geliefde echtgenoot, vader, zoon, broer en vriend."

Voordat er verkiezingen komen in Oekraïne, moeten er veiligheidsgaranties en een staakt-het-vuren met Rusland zijn, zegt de Oekraïense president Zelensky. Hij reageerde op vragen van journalisten naar aanleiding van een bericht van de Financial Times (FT) dat Zelensky bezig is met het organiseren van presidentsverkiezingen.

Ook schreef de FT dat de Oekraïense president is overgegaan op het organiseren van een referendum over een eventuele vredesovereenkomst met Rusland. Maar dat gebeurt dus nog niet, zei Zelensky in een audiobericht ."We gaan over op verkiezingen als de benodigde veiligheidsgaranties er zijn."

In december deed Zelensky de opvallende mededeling dat zijn land klaar zou zijn voor de verkiezingen, ook als de oorlog nog niet afgelopen was. Volgens hem zou het mogelijk zijn om binnen 60 tot 90 dagen verkiezingen te houden, mits Europa en de VS veiligheidsgaranties zouden bieden voor een veilige en eerlijke stembusgang.

Met zijn mededeling over de noodzaak van een bestand met Rusland voordat verkiezingen kunnen plaatsvinden, is hij van zijn eerdere uitspraak teruggekomen. De ambtstermijn van Zelensky zat er eigenlijk in mei 2024 al op, maar de Oekraïense wet staat geen verkiezingen in oorlogstijd toe.

Onrealistisch plan

In december was al duidelijk dat het idee om verkiezingen te houden onrealistisch is. De lijst met redenen daarvoor is lang. Zo kan de veiligheid niet worden gegarandeerd, is een deel van de Oekraïense bevolking gevlucht en zijn honderdduizenden militairen aan het front gestationeerd.

Zijn boodschap toentertijd leek vooral ingegeven door de wens van president Trump. Die heeft er sinds zijn aantreden meermaals op aangedrongen dat er verkiezingen worden gehouden in Oekraïne. Deze eis is ook terug te lezen in het 28-puntenplan waarmee Trump een einde hoopte te maken aan de oorlog.

Veel voorstellen in het plan-Trump stuiten op weerstand bij de Oekraïners. Zo staat er in dat Oekraïne grondgebied in de Donbas moet afstaan, ook gebied dat niet door de Russen is veroverd. Gesprekken over een bestand zijn "productief", zeggen Oekraïense en Amerikaanse delegaties de laatste tijd voortdurend, maar concrete resultaten zijn er niet.

Zaterdag meldde Zelensky dat Trump voor juni een bestand wil. "Ze (de Amerikanen) zeggen dat ze er alles aan willen doen om een einde te maken aan de oorlog", zei de Oekraïense president. Of dat gaat gebeuren, blijft ongewis. De gesprekken daarover met de Russen worden komende week in Miami in de Verenigde Staten hervat.

'Brutale aanvallen van Poetin'

De gesprekken tussen de Russen, Oekraïners en Amerikanen vinden plaats terwijl Rusland Oekraïne dagelijks aanvalt. Zo werden vannacht zeker vier mensen gedood bij een Russisch bombardement in de Oekraïense regio Charkiv.

Bondgenoten van het land doen ondertussen veel om Oekraïne te ondersteunen. Zo kondigde de Britse defensieminister Healey vandaag aan dat het Verenigd Koninkrijk 150 miljoen pond reserveert om in de VS wapens te kopen voor Oekraïne. "Samen moeten we Oekraïne van de nodige luchtverdediging voorzien, zodat het kan reageren op de brutale aanvallen van de Russische president Poetin", zei hij daarover.

Twee Russische vliegmaatschappijen willen toeristen evacueren uit Cuba. Dat zegt de Russische luchtvaartautoriteit Rosaviatsia. Daarna zijn de maatschappijen van plan om voorlopig niet meer op het eiland te vliegen, vanwege de grote brandstoftekorten waar Cuba mee kampt.

Canadese luchtvaartmaatschappijen treffen vergelijkbare maatregelen en zullen in de komende dagen naar verwachting een paar duizend passagiers ophalen.

De Cubaanse autoriteiten waarschuwden deze week dat er geen brandstof meer beschikbaar is voor buitenlandse vliegmaatschappijen. De maatregel duurt minstens een maand.

Het communistische land zakt met de dag verder in een economische crisis en een energiecrisis, sinds alle resterende aanvoerlijnen van olie zijn afgesneden door de Verenigde Staten. Het regime kijkt naar mogelijkheden om de blokkade te omzeilen. "We gaan niet instorten," zei vicepremier Oscar Perez-Oliva Fraga op de staatstelevisie.

Reisadvies nog op geel

Voor Nederlanders die naar Cuba willen reizen staat het reisadvies vooralsnog op geel. Wel waarschuwt het ministerie van Buitenlandse Zaken dat de energieproblemen de komende tijd kunnen toenemen. "De stroom valt vaak uit. Straatverlichting, verkeerslichten, geldautomaten en ook beveiligingsystemen kunnen uitvallen."

De situatie kan daardoor onveilig aanvoelen, schrijft het ministerie. Het adviseert reizigers altijd een opgeladen telefoon bij zich te hebben en powerbanks mee te nemen.

Vanuit Nederland gaan er al langer geen directe vluchten naar Cuba, maar onder meer Air France en Air Europa bieden nog wel reizen aan. De maatschappijen laten weten dat die voorlopig ook doorgaan. Ze zullen bij een tussenstop onderweg kerosine bijtanken.

Humanitaire hulp

Met de val van oud-bondgenoot Maduro en de toenemende druk vanuit de Verenigde Staten, staat Cuba er grotendeels alleen voor. Mexico schoot eerst nog te hulp met olieleveringen, maar stopte daarmee. Vorige week kondigde de Mexicaanse president Sheinbaum aan humanitaire hulp te sturen, deze week moet er een tweede lading aan goederen aankomen.

Langdurige stroomstoringen zijn al langer deel van het dagelijks leven van Cubanen, maar inmiddels stapelen de problemen zich op. Het land gaat gebukt onder grote armoede en er is een groot gebrek aan voedsel en medicijnen.

Nieuwsuur kijkt vanavond naar hoe de economische problemen op Cuba steeds groter worden, die uitzending is hier straks live te zien.

BMW roept wereldwijd honderdduizenden auto's van meerdere modellen terug wegens een probleem met de startmotor. De autoproducent wil niet zeggen hoeveel precies. In Nederland gaat het om 5500 auto's.

Bij controles is vastgesteld dat bij een magneetschakelaar na veel starts slijtage kan ontstaan. Daardoor kunnen auto's na verloop van tijd slechter of helemaal niet starten. Ook sluit het bedrijf kortsluiting niet uit waardoor de startmotor oververhit kan raken.

"In het ongunstigste geval ontstaat brand", laat het bedrijf weten. In dat geval ziet of ruikt de bestuurder rook tijdens het rijden of bij het verlaten van de auto. Eigenaren wordt aangeraden de auto niet met draaiende motor onbeheerd achter te laten.

Concreet gaat het om de 2-reeks coupé, de 3-, 4- en 5-reeks, de 6-reeks Gran Turismo, de 7-reeks, de X4, X5, X6 en Z4. "De eigenaren zullen zo spoedig mogelijk benaderd worden om het probleem te verhelpen," zegt een woordvoerder van BMW Nederland.

Het afgelopen najaar riep BMW wereldwijd 1,2 miljoen auto's terug, waarvan 14.000 auto's in Nederland. Toen was het probleem dat er water in de startmotor kon komen, waardoor eveneens kortsluiting en oververhitting kon ontstaan. In het najaar ging het om auto's die gebouwd waren tussen september 2015 en september 2021. Dit keer vooral - maar niet uitsluitend - om auto's geproduceerd tussen juli 2020 en juli 2022.

"Overal sneeuw maar niet in Cortina", "er ligt een armzalig beetje sneeuw" en "hittegolf in de winter", schreven Nederlandse kranten eind 1955. Vier weken voor de Olympische Winterspelen namen de zenuwen in Italië toe. Met trucks voerden militairen sneeuw aan uit andere delen van de Dolomieten.

Zulke zorgen zijn er niet voor de huidige editie. Het vriest in het noorden van Italië en op de pistes ligt voldoende (kunst)sneeuw. Toch maakt het Internationaal Olympisch Comité (IOC) zich zorgen over de toekomst van de Winterspelen. Klimaatverandering is goed merkbaar in skigebieden, zoals in de Alpen, en ideale winteromstandigheden worden minder vanzelfsprekend. De plaats Cortina d'Ampezzo is in februari nu 3,6 graden Celsius warmer dan tijdens de vorige Spelen.

Twee jaar geleden liet het IOC daarom onderzoeken hoe klimaatbestendig de Winterspelen zijn. "We hebben naar twee criteria gekeken", zegt Robert Steiger, van de Universiteit van Innsbruck. "Of er 30 centimeter sneeuw lag, de minimale hoeveelheid om te skiën, en of het elke nacht vroor." Zonder vorst wordt de sneeuw zacht. Dat leidt tot blessuregevaar en oneerlijke wedstrijden omdat niet alle skiërs op dezelfde ondergrond sporten.

Als een plek in minimaal negen van de tien winters aan de voorwaarden voldeed, gold deze als 'klimaatbestendig'. Voor 93 skigebieden werden toekomstscenario's bekeken op diverse momenten, rekening houdend met scenario's waarin de aarde meer of minder opwarmt.

Eerst het goede nieuws: ook in de toekomst blijven de Winterspelen mogelijk, blijkt uit het onderzoek. Zelfs als de aarde snel opwarmt zijn er ook in 2080 nog locaties om de Spelen te organiseren, ook in Europa.

In de meest realistisch geachte scenario's neemt het aantal geschikte skigebieden wel af. Op dit moment zijn de Spelen in 63 van de 93 gebieden betrouwbaar te organiseren. In 2050 zijn dat er 52 en aan het einde van de eeuw nog maar 46.

Sneeuwkanonnen zijn essentieel

De Paralympische Spelen, die plaatsvinden in maart na de reguliere Spelen, krijgen het moeilijker. Als de organisatie niet met die datum schuift, zijn er in 2050 nog maar 22 skigebieden klimaatbestendig. Op verzoek van opdrachtgever IOC wil Steiger niet zeggen welke van de 93 plekken niet meer geschikt zijn.

Steigers onderzoek gaat ervan uit dat pistes worden geprepareerd met sneeuwkanonnen. Zonder kunstmatige, formeel 'technische' sneeuw, daalt het aantal geschikte skigebieden dramatisch. Toch is het realistisch ervan uit te gaan dat organisaties sneeuwkanonnen gebruikten, benadrukt Steiger: "Het is in de praktijk moeilijk voor te stellen dat je een skiwedstrijd houdt zonder sneeuwproductie."

Zelfs zonder klimaatverandering zijn sneeuwkanonnen nodig voor zowel de gewone wintersport als de topsport, zegt Arjen de Graaf van de Nederlandse Ski Vereniging. "Neem een middelgroot skigebied als het Stubaital. Daar gaan dagelijks 20.000 mensen van een helling. Die verwachten goede kwaliteit en een bepaalde hardheid. Die krijg je niet met alleen natuursneeuw."

Met 120 kilometer per uur naar beneden

Ook voor wedstrijden worden pistes uitgebreid geprepareerd. Niet alleen met kunstmatige sneeuw. "Er wordt letterlijk water opgespoten, dat in het sneeuwdek trekt en bevriest", zegt De Graaf. "Je krijgt een knetterharde sneeuwijslaag zodat de omstandigheden voor de nummer 1 hetzelfde zijn als voor de nummer 30. En je veilig met snelheden van 120 tot 130 kilometer per uur naar beneden kan."

De Spelen gebruiken al kunstmatige sneeuw sinds de jaren tachtig. Bij de vorige spelen in Peking, een regio waar het nooit veel sneeuwt, was zelfs alle sneeuw kunstmatig. Daar kwam veel kritiek op. Voor het maken van sneeuw is water en stroom nodig.

Arjen de Graaf van de Nederlandse Ski Vereniging benadrukt dat het bedrijven van een skigebied, waaronder het maken van sneeuw, slechts een beperkt deel is van de totale broeikasgasuitstoot van wintersport. "Dat is 2 tot 4 procent", zegt De Graaf. "60 tot 80 procent zit in de reis naar de bestemming, en 15 procent zit in het verblijf. Het is dus veel belangrijker hoe je ernaartoe gaat: met het vliegtuig, de trein of bijvoorbeeld de elektrische auto."

Spelen moeten verduurzamen

In afwachting van Steigers onderzoek stelde het IOC de keuze voor de Spelen van 2030 en 2034 uit. Inmiddels is er gekozen voor de Franse Alpen en Utah, twee klimaatbestendige plekken.

Ook moet duurzaamheid een grotere rol gaan spelen. "Vanaf 2030 is klimaatactie een contractuele verplichting voor organisatoren", laat het IOC weten in een reactie. "Duurzaamheid moet in het DNA" en "organistoren moeten toegewijd zijn aan het aanpakken van klimaatverandering, het beschermen van biodiversiteit en hun hulpmiddelen zo duurzaam mogelijk beheren".

Zo moeten regio's laten zien dat ze stadions, pistes en accommodaties zo min mogelijk nieuw bouwen. De Spelen mogen daarom over een groter gebied plaatsvinden. IJsstadion Thialf, in Heereveen, is zelfs in de running om de locatie te worden voor het schaatsen tijdens de Winterspelen van 2030 in de Franse Alpen. Ook moet de organisatie zoveel mogelijk hernieuwbare stroom gebruiken.

In 1956 kwam het, zoals altijd, wel goed met de Spelen. In januari begon het te sneeuwen en lagen de pistes er zelfs zonder sneeuwkanonnen goed bij.

"Schrijven is uitgesteld sterven", zei Cees Nooteboom in 2023 toen hem werd gevraagd wat er na zijn dood zou overblijven van zijn werk. Hij zou al met één regel poëzie tevreden zijn. Vandaag overleed hij, 92 jaar oud.

In 2023 had hij net zijn verzamelde gedichten uit de jaren 1955-2022 gepubliceerd, een pil van 656 pagina's. Maar als er één regel van hem zal voortleven, komt die misschien eerder uit zijn bekendste roman, Rituelen uit 1980: "Herinnering is als een hond die gaat liggen waar hij wil".

Nooteboom, auteur van reisverhalen, essays, romans en gedichten, stond in Nederland nooit in de lijstjes van belangrijkste schrijvers, zoals 'de Grote Drie' Hermans, Mulisch en Reve, maar over de grens werd hij wél beschouwd als een groot auteur. Daarom werd hij ook jaar in, jaar uit genoemd als kanshebber voor de Nobelprijs voor de Literatuur.

Het zaad van de onrust

In Nederland voelde hij zich nooit echt thuis. Hij werd gezien als een typisch Europese schrijver, en woonde ook op verschillende adressen in Europa. Sinds 1965 ging hij elke zomer naar zijn huis op het Spaanse eiland Menorca. Daarnaast had hij huizen in Amsterdam, Berlijn en Hofgut Missen, in Zuid-Duitsland aan de Bodensee.

Zijn leven lang had hij een drang om te zwerven, een neiging die hij toeschreef aan zijn vader, een zakenman die in 1945 omkwam bij het bombardement op het Bezuidenhout in Den Haag. "Het is jouw schuld dat ik almaar als een gek over de wereld moet draaien, jij hebt het zaad van die onrust in mij gezaaid", schreef hij erover.

Hij was ook een typische vertegenwoordiger van de rusteloze oorlogsjeugd. Op school wilde hij niet deugen. Hij werd van vier scholen, gymnasia en katholieke kostscholen, weggestuurd en werd op 17-jarige leeftijd door zijn stiefvader het huis uitgezet.

Philip en de anderen

Om in zijn levensonderhoud te voorzien, nam hij een baantje bij een bank, maar dat hield hij niet lang vol. Hij liftte naar Zweden en naar de Provence, "dromend van een meisje", een ervaring die hij gebruikte om, nog geen twintig jaar oud, te beginnen aan zijn roman Philip en de anderen. Voor het eerste hoofdstuk kreeg hij een voorschot van 300 gulden, waarvan hij voorlopig kon leven. Hij debuteerde er in 1954 mee.

De korte roman, een romantisch en vreemd verhaal waarin de hoofdpersoon liftend door Europa een meisje zoekt, werd een succes, waarna zijn uitgeverij nog hetzelfde jaar ook zijn eerste dichtbundel, De doden zoeken een huis, uitgaf. Daarin gaf de jonge dichter blijk van een preoccupatie met de dood die hij lang zou houden.

Che Guevara en de Twin Towers

Naar eigen zeggen had hij geen idee hoe het daarna verder moest. Hij ging reisverhalen schrijven voor Elsevier, de Volkskrant en de glossy Avenue, destijds een toonaangevend blad. Daarmee was hij opmerkelijk succesvol, niet alleen omdat ze goed geschreven waren, ook omdat hij vaak op het juiste moment op de juiste plek was.

Zo was hij in 1956 ooggetuige van de Hongaarse opstand, zag hij een paar jaar later guerrillaleider Che Guevara in Bolivia, was hij in 1968 bij de studentenopstand in Parijs en in 1989 bij de val van de Berlijnse Muur. In 1975 zag hij in New York de pas gebouwde Twin Towers, "iets wat nooit kan blijven en op een dag met een zucht in elkaar zakt".

Liesbeth List

Zijn reizen hadden hem in 1954 voor het eerst in Spanje gebracht, met de brommer. Het werd zijn tweede vaderland. In 1992 schreef hij er het reisboek De omweg naar Santiago over. Hij zei dat een jaar zonder Spanje een verloren jaar was. De leegte en de ongenaakbare rauwheid van het land staken volgens hem gunstig af bij de aangeharkte benauwdheid van Nederland, waar de ruimte steeds meer verdween en de mensen steeds neurotischer werden.

Ook in de liefde was hij rusteloos, al had hij in de jaren 60 en 70 veertien jaar een relatie met Liesbeth List. De zangeres was nooit gelukkig met hem, vertelde ze achteraf, omdat hij haar zag als een onbeduidend zangeresje en zichzelf als een groot schrijver, en hij volledig wilde bepalen wat ze wel en niet mocht doen.

Pas in 1980, een kwart eeuw na zijn debuut, had hij weer succes met een roman, Rituelen. Het werd door de recensenten geprezen en werd ook goed verkocht, al is ook dit boek sterk vervreemdend. Het gaat over een doelloze man die in twee fasen van zijn leven iemand ontmoet die door eigen keuze extreem eenzaam is en zelfmoord pleegt. Die twee zijn een vader en een zoon die elkaar nooit hebben gekend.

In 1991 schreef Nooteboom als Boekenweekgeschenk Het volgende verhaal over een ex-leraar klassieke talen die in een hotelkamer in Lissabon wakker wordt, nadat hij de vorige avond in zijn appartement in Amsterdam in slaap was gevallen. In Nederland werd het boek lauw ontvangen, maar in Duitsland werd het een bestseller, nadat het op tv enthousiast was besproken in een veelbekeken boekenprogramma. "Dat jullie Nederlanders zo'n schrijver hebben!", zei de gezaghebbende literair criticus Marcel Reich-Ranicki.

Het werd Nootebooms doorbraak naar een internationaal publiek. In Duitsland kreeg Het volgende verhaal talloze herdrukken en het werd in twintig talen vertaald.

Verbittering

Vanaf toen was hij in het buitenland een grotere schrijver dan in Nederland. Dat was reden voor een zekere verbittering bij hem, hoewel hij in Nederland toch in 2004 de P.C. Hooftprijs kreeg en in 2009 de Prijs der Nederlandse Letteren.

Waarom dan toch zo ontevreden?, werd hem eens gevraagd. Hij was rijk en beroemd en zijn boeken werden hoog geprezen in Duitsland, Italië, Spanje en tal van andere Europese landen. Wat maakte hem toch zo verbeten? "Alles", antwoordde hij. "Ik ben en blijf een Nederlandse schrijver, die ook in zijn eigen taalgebied gewaardeerd en gerespecteerd wil worden."

"Ik zit hier goed"

De laatste jaren bleef hij uit de publiciteit. In 2025 slaagde de schrijver Thomas Heerma van Voss er nog in de door hem bewonderde Nooteboom te interviewen. Hij trok naar zijn huis op Menorca, en werd pas na vijf dagen toegelaten.

Nooteboom zat in een rolstoel, had verschijnselen van parkinson, had flinke last van zijn longen, zijn geheugen was warrig, hij reageerde traag op vragen en had geen idee wie hij tegenover zich had.

Wel realiseerde hij zich dat het einde nabij was. "Ik weet dat het zo langzamerhand mijn beurt is", zei hij. "Er komt een moment waarop je zegt, dit was het, en heb je daar dan een beetje vrede mee ja of nee. Volgens mij heb ik dat. Ik zit hier goed, op deze fantastische plek. Ik wil dat je straks noteert dat ik hier goed zit, want dat is echt zo."

Schrijver Cees Nooteboom is vanmiddag op 92-jarige leeftijd overleden. Hij stierf "heel rustig op zijn geliefde eiland Menorca", heeft zijn uitgever De Bezige Bij laten weten.

Hij wordt beschouwd als een van de grootste Nederlandse naoorlogse schrijvers. Vooral in Duitsland heeft hij een grote status. Hij woonde gedurende zijn leven op verschillende plekken in Europa, zoals in Berlijn en zijn geliefde Spanje, op Menorca.

Nooteboom schreef reisverhalen, essays, romans en gedichten. Zijn boeken zijn in meer dan dertig talen vertaald. Hij won meerdere grote literaire prijzen. In 2004 won hij de P.C. Hooftprijs. In 1992 ontving Nooteboom de Constantijn Huygensprijs voor zijn hele oeuvre.

Bekende boeken van hem zijn De omweg naar Santiago (1992), dat geldt als een van de beste reisboeken ooit, en de roman Rituelen (1980). Dat laatste boek is in ruim tien verschillende talen verschenen en is ook verfilmd.

Uitgebreid interview

Nooteboom brak al zeer jong door met de korte roman Philip en de anderen, waarin de omzwervingen van de hoofdpersoon door Europa geschreven wordt, op zoek naar een liefde. Het duurde vele jaren voor hij dat succes een vervolg kon geven.

De afgelopen jaren bleef de schrijver weg uit de publiciteit, maar schrijver en bewonderaar Thomas Heerma van Voss sprak hem vorig jaar nog een keer. Er verscheen een uitgebreid interview in Trouw.

Zijn uitgever besluit: "We zullen de vriendschap, eruditie, bevlogenheid en eigenzinnigheid van deze internationaal gelauwerde schrijver missen".

Over weinig zijn Duitsers eensgezinder dan dat de bureaucratie in het land moet worden aangepakt. Talloze regels, eindeloze wachtrijen, benodigde stempels: het is in vele kroegen en kleedkamers een geliefd onderwerp om over te klagen.

De Duitse regering belooft de bureaucratie nu écht flink aan te pakken. Voor de volgende federale verkiezingen in 2029 moeten de kosten van regeldruk met een kwart zijn afgenomen. Dat moet jaarlijks 16 miljard euro opleveren en de economie een flinke steun in de rug geven.

Lange wachttijd crematoria

Jörg Schaldach loopt dagelijks tegen de last van bureaucratie aan. In zijn overvolle crematorium in het Oost-Duitse Meissen staan de kisten opgestapeld. "Toen ik in de jaren 90 begon, werd iemand een dag na de uitvaart gecremeerd, maar de wachttijd is enorm opgelopen." Nu worden de lichamen ruim een week na de uitvaart gecremeerd, vertelt Schaldach.

"Het cremeren zelf is hetzelfde gebleven", vervolgt de directeur, die in ruim dertig jaar naar eigen schatting 300.000 mensen heeft gecremeerd. "Het verschil met de jaren 90 is het papierwerk. Waar het vroeger één dubbelzijdig A5-blaadje was, is het nu een stapel van bijna honderd pagina's." Door problemen met digitalisering bij de burgerlijke stand is er een achterstand ontstaan bij de verwerking van iemands dood.

Schaldach laat de grote koelruimte zien waarin de overledenen in kisten liggen. Op elke kist ligt een stapel papieren, met persoonsgegevens en datum van overlijden. Op een enkele staat polizei geschreven. "Naar dat lichaam wordt nog onderzoek gedaan. Dat kan nog weken duren."

Via een gang waar eveneens kisten staan komen we in de nieuwe koelruimte, die nog deels in aanbouw is. Het aantal sterfgevallen in de vergrijsde regio neemt toe, maar de uitbreiding is vooral nodig omdat de wachttijd oploopt, zegt Schaldach. "We hebben inmiddels vijf keer zoveel opslag als in de jaren 90."

In een aangrenzende ruimte staan twee grote ovens, waar iedere 45 minuten twee overledenen worden gecremeerd. Met temperaturen rond de duizend graden gelden er vanzelfsprekend strenge veiligheidsregels. Begrijpelijk volgens Schaldach, toch zucht hij. "Ook op dit vlak is het papierwerk toegenomen. Iedere stekkerdoos moet gedocumenteerd zijn."

De directeur ergert zich zichtbaar aan de "bureaucratie-fetisjisten" in Duitsland. "Vroeger werd er meer nagedacht en met een gesprek en handdruk iets geregeld." Leidt digitalisering dan niet juist tot meer efficiëntie? Schaldach lacht smalend. "Het probleem is niet de computer, maar de mens. Die denkt niet meer zelf na."

Trend gekeerd

De wens om bureaucratie af te bouwen, leeft al langer in Duitsland. In 2006 werd de Normenkontrollrat (NKR) in het leven geroepen, een raad van economische experts die toeziet op afname van regeldruk. Na een aanvankelijke daling namen de kosten van bureaucratie de laatste jaren juist toe.

De bureaucratie kost Duitse bedrijven jaarlijks zo'n 62 miljard euro, becijferde het federale statistiekbureau. Het maakt Duitsland minder aantrekkelijk als vestigingsplaats, stelt denktank ZEW. Uit berekeningen van de Wereldbank bleek dat het afhandelen van een standaard exporttransactie 37 uur aan afhandeling van bureaucratie kost, de op één na slechtste score van de 21 onderzochte landen.

Toch ziet de NKR verandering. In het recente jaarverslag spreekt de expertraad van een afname van 3,2 miljard euro aan bureaucratiekosten. Een belangrijke oorzaak daarvan is de Bau-Turbo, een pakket aan maatregelen om woningbouw te versimpelen.

NKR-voorzitter Lutz Goebel is desondanks licht sceptisch, vertelt hij in zijn bedrijf voor machinebouw in Krefeld. "De regering is ambitieus, er zijn veel plannen, maar we moeten afwachten of ze het waarmaken." Niet ieder ministerie is even gemotiveerd, ziet hij.

Mentaliteit

De regeldrang zit diep in de Duitse haarvaten, zegt Goebel. "In Duitsland zijn we dol op rechtvaardigheid: het moet tot in de puntjes geregeld zijn." Dat vertaalt zich in zeer complexe wetgeving, waarbij elk detail is dichtgetimmerd. Als voorbeeld noemt hij EU-wetgeving, die nationaal omgezet moet worden. "Wij voeren dan strengere, ingewikkeldere wetten in dan buurlanden."

Mede daardoor verliest exportland Duitsland zijn positie in de wereldhandel, ziet Goebel. "De Amerikanen en Chinezen doen het simpeler en sneller dan wij." Na twee jaar recessie noteerde de Duitse economie het afgelopen jaar een verwaarloosbare groei van 0,2 procent. "Het gaat zo niet langer", zegt hij.

In het crematorium van Meissen is Jörg Schaldach weinig hoopvol. "Als ze wetten willen schrappen, dan gaan ze daar eerst nog jaren over nadenken en ondertussen neemt op een andere manier de bureaucratie wel weer toe", zegt hij cynisch. Zijn crematorium treft daarom al voorbereidingen om de opslag van kisten verder uit te breiden.

De sluiting van het luchtruim boven de Amerikaanse stad El Paso en de plotselinge intrekking van het vliegverbod heeft tot veel onduidelijkheid en woede bij lokale autoriteiten geleid. Het vliegveld ligt in de staat Texas aan de Mexicaanse grens.

Het bureau van de Amerikaanse luchtvaartautoriteiten (FAA) kondigde vanochtend aan dat het vliegveld tien dagen lang gesloten zou blijven vanwege "speciale veiligheidsredenen". De FAA zei dat de overheid mogelijk geweld met een dodelijke afloop zou gebruiken als een vliegtuig een directe dreiging vormde.

Het verbod zou gaan gelden binnen een straal van ongeveer 18 kilometer vanaf het vliegveld. Daaronder valt ook de militaire basis Fort Bliss. Enkele uren later meldde de FAA dat het verbod weer was ingetrokken en dat er geen gevaar meer was voor commerciële vluchten.

Zowel het vliegveld als de lokale autoriteiten zeggen hiervan niet vooraf op de hoogte te zijn gesteld.

'Invasie van drones'

Minister Duffy van Transport schrijft op X dat de FAA en het ministerie van Defensie reageerden op een "invasie van karteldrones". De Mexicaanse president Sheinbaum zegt dat zij geen enkele informatie heeft over drones bij de grens.

Het Amerikaanse Congreslid Veronica Escobar zegt dat het binnendringen van drones vanuit Mexico weliswaar ongewenst is, maar dat dit al voorkomt sinds er drones bestaan. "Dit is niet ongebruikelijk en voor zover ik weet was er niets bijzonders aan wat voor drone-invasie in de VS dan ook", citeert The New York Times haar.

De krant schrijft dat er in de laatste zes maanden van 2024 27.000 drones zijn gedetecteerd die vlak bij de grens vlogen. Die informatie deelde de vicevoorzitter van het anti-droneprogramma bij het ministerie van Binnenlandse Zaken vorig jaar met het Congres.

De krant sprak zelf met ingewijden die vertelden dat de sluiting het gevolg was van nieuwe anti-dronetechnologie van het ministerie van Defensie. Men zou bezorgd zijn geweest over de gevolgen voor andere vliegtuigen in het gebied.

Bevolking bang

De burgemeester van El Paso zei op een persconferentie dat de lokale autoriteiten nog in het duister tasten waarom het besluit om het luchtruim te sluiten werd genomen. "Onze gemeenschap werd bang gemaakt, omdat iemand heeft besloten ons luchtruim te sluiten. Je kunt dat niet zomaar doen", zei hij.

Door de sluiting van het luchtruim moesten ook medische vluchten uitwijken. Over de sluiting had eerst overlegd moeten worden met de stad, het vliegveld, de ziekenhuizen en de lokale autoriteiten, benadrukte hij. "Dat is nagelaten om dit te communiceren is onacceptabel."

De rechtbank in Den Haag heeft twee mannen veroordeeld tot een celstraf voor diefstal van een grote collectie Panini-voetbalplaatjes. Een 30-jarige man kreeg veertien maanden celstraf, waarvan vier voorwaardelijk, voor witwassen en diefstal met braak. Zijn 34-jarige handlanger werd alleen veroordeeld voor witwassen en kreeg acht maanden opgelegd, waarvan vier voorwaardelijk.

De collectie werd in de zomer van vorig jaar gestolen van een verzamelaar. Camerabeelden tonen aan dat de verzameling van drie miljoen plaatjes vanuit een opslagbox in Gouda werd ingeladen en vervolgens werd verplaatst naar een andere opslagbox in Rijswijk. Die stond op naam van een van de mannen.

Nadat de verdachten foto's hadden gemaakt van de plaatjes, boden zij deze online aan op veilingsites. De accounts die ze hiervoor gebruikten, stonden op hun eigen naam, meldt de rechtbank Den Haag.

Op de beelden waren vier personen te zien, van wie er vandaag drie voor de rechter verschenen. De derde verdachte is vrijgesproken omdat niet bewezen kon worden dat hij wist dat hij bezig was met diefstal.

In december meldde de politie nog op zoek te zijn naar de vierde man, maar voor zover bekend is hij niet opgepakt.

Grote waarde

De collectie had grote financiële en sentimentele waarde voor het slachtoffer. In een verklaring zei hij dat hij diep getroffen was door het verlies van zijn verzameling. Bovendien zei de man dat de voetbalplaatjes hem in de toekomst financiële zekerheid moesten geven.

Voordat de verdachten werden gearresteerd hadden zij al tienduizenden euro's verdiend aan de plaatjeshandel. Het is onbekend waar de rest van de plaatjes is gebleven. De verzamelaar ziet waarschijnlijk niets van zijn collectie terug.

In Frankrijk is een strafrechtelijk onderzoek geopend naar aanleiding van de dood van een baby die mogelijk babyvoeding met een giftige stof erin had gedronken. Dat meldt het Franse ministerie van Volksgezondheid in een bericht over teruggeroepen babyvoeding. Het gaat om het derde geval in korte tijd van een overleden baby die mogelijk vervuilde babyvoeding had gedronken.

Begin januari kwam de zaak rond de babyvoeding aan het licht, toen bekend werd dat partijen babypoeder waren teruggeroepen. De partijen worden geanalyseerd door de Franse autoriteiten, omdat er een giftige stof in was gevonden. Het gaat om de stof cereulide, die door een bacterie wordt veroorzaakt.

Vorige maand werd duidelijk dat het Franse Openbaar Ministerie onderzoekt of twee baby's zijn overleden aan de giftige stof in de babyvoeding. Een van de twee was 27 dagen oud en overleed in de stad Angers. Het andere kindje was twee weken oud en kwam uit Bordeaux. Daar komt nu het strafrechtelijk onderzoek naar het overlijden van een derde baby bij.

Nog niet bewezen

Het ministerie zegt in totaal ongeveer vijftig meldingen te hebben gekregen over baby's die ziek zijn geworden. Veertien van hen moesten naar het ziekenhuis.

Het departement benadrukt dat nog geen causaal verband is vastgesteld, en dat dus niet met zekerheid te zeggen is dat de baby's ziek zijn geworden of zijn gestorven door het drinken van de voeding. Daar loopt een onderzoek naar.

Terugroepactie

In totaal is in ruim zestig landen opgeroepen om de voeding niet meer aan kinderen te geven en de babyvoedingsproducten in te leveren bij de winkel. Gisteren meldden Franse media dat 24 gezinnen een rechtszaak zijn begonnen tegen de Franse staat en de fabrikanten van babyvoeding. Volgens de ouders moet er nog veel meer onderzoek worden gedaan naar partijen babyvoeding.

Ze vinden dat het terugsturen van de babyvoeding naar de fabrikanten niet volstaat, omdat die bedrijven op deze manier zelf de leiding over het onderzoek hebben. Ze nemen ook de staat mee in de zaak, omdat die volgens de gezinnen onder meer verantwoordelijk is voor "het belemmeren van de waarheidsvinding".

Eerder spande ook consumentenorganisatie Foodwatch in Frankrijk een zaak aan tegen Nestlé en twee andere babyvoedingsfabrikanten. De organisatie stelt dat de bedrijven en de Franse autoriteiten consumenten te laat hebben gewaarschuwd.

Correspondent Frankrijk Saskia Houttuin:

"Frankrijk is tot nu het enige Europese land dat sterfgevallen door mogelijk besmette flesvoeding onderzoekt. Dat de teller inmiddels op drie staat, zet de zaak hier nog verder op scherp. Ook al is nog onduidelijk of de baby's ziek zijn geworden door de cereulide-bacterie.

Maar juist over de onderzoeken die lopen leven nog veel vragen. Het is onduidelijk wanneer er meer duidelijkheid komt. Families die vermoeden dat hun kind ziek is geworden door flesvoeding, worden door de regering vaak doorverwezen naar de fabrikanten. Sommige families weigeren dat, omdat ze er geen vertrouwen in hebben dat de fabrikanten daar onafhankelijk onderzoek naar kunnen doen.

In Frankrijk is bovendien slechts één laboratorium dat cereulide kan detecteren en dat laboratorium zou maar weinig capaciteit hebben. Dit punt ligt voor de regering extra gevoelig, zeker omdat wetenschappers er al jaren geleden over aan de bel trokken."

Terwijl achter de schermen wordt gewerkt aan een nieuwe onderhandelingsronde over het Iraanse nucleaire programma, vergroot Washington opnieuw de militaire druk op Teheran. President Trump zegt te overwegen om een tweede vliegdekschip naar het Midden-Oosten te sturen.

Volgens Trump is er al een "armada" onderweg naar de regio en denkt hij eraan nog een extra vliegdekschip in te zetten, als onderdeel van een tweede zogeheten carrier strike group. Op dit moment bevindt zich al de USS Abraham Lincoln in de Arabische Zee, met gevechtsvliegtuigen, Tomahawk-raketten en meerdere begeleidende marineschepen.

Sinds het weekend zijn er ook tientallen C-17 transportvliegtuigen naar de Golfregio gevlogen, een ongebruikelijke ontwikkeling die wijst op verdere militaire opbouw. Boven de Perzische Golf worden ook Amerikaanse patrouillevluchten waargenomen, die passen bij verhoogde paraatheid.

De militaire opbouw valt samen met aanhoudende diplomatieke pogingen om een oorlog te voorkomen. Afgelopen vrijdag begonnen de VS en Iran in Oman indirecte onderhandelingen, voor het eerst sinds de twaalfdaagse oorlog in juni vorig jaar tussen Iran en Israël, waarbij ook de VS luchtaanvallen uitvoerde op Iraanse nucleaire installaties.

Trump zegt dat de tweede ronde van die gesprekken volgende week moet plaatsvinden. "Of we sluiten een deal, of we moeten iets stevigs doen, net als vorige keer", zei hij in een interview met Amerikaanse media. Toch was hij ook optimistisch. Volgens hem wil Iran "heel graag een deal" en neemt Teheran de gesprekken serieus vanwege de militaire dreiging.

Grote verschillen

Er is nog altijd geen duidelijkheid over de onderwerpen waarover onderhandeld wordt. Washington wil naast afspraken over het Iraanse atoomprogramma ook een beperking op Irans ballistische raketarsenaal en een einde aan Iraanse steun aan gewapende groepen in de regio. Teheran stelt dat er alleen over het nucleaire dossier gepraat zal worden.

De Amerikaanse regering eist dat Iran volledig stopt met verrijking en zijn voorraad hoogverrijkt uranium overdraagt aan een derde land. Volgens het Internationaal Atoomagentschap beschikt Iran over meer dan 400 kilo uranium verrijkt tot 60 procent, het niveau dicht bij de grens van 90 procent die nodig is voor het maken van kernwapens. De Iraanse atoomchef liet deze week doorschemeren dat Iran bereid zou zijn het hoogverrijkte uranium te verdunnen, in ruil voor het opheffen van sancties.

Iran benadrukt dat zijn nucleaire programma uitsluitend civiel is. Ook zegt Teheran de verrijking tijdelijk te hebben stilgelegd na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op de installaties in Natanz, Fordo en Isfahan in juni.

Diplomatieke shuttle

Ondertussen wordt er intensief bemiddeld. In Doha voerde Ali Larijani, een topadviseur van de Iraanse geestelijk leider, vandaag overleg met de Qatarese regering. Hij zou de Iraanse standpunten hebben overgebracht in aanloop naar de nieuwe onderhandelingsronde met de Verenigde Staten.

In de Qatarese hoofdstad sprak hij ook met leiders van Hamas, over de situatie in Gaza en de oplopende regionale spanningen. Een dag eerder was Larijani in de Omaanse hoofdstad Muscat. Oman speelt als gastheer en bemiddelaar een sleutelrol in de indirecte gesprekken tussen Washington en Teheran.

Larijani sprak in Muscat ook met een woordvoerder van de Jemenitische Houthi-beweging. De ontmoeting lijkt bedoeld als coördinatie én als signaal. Bij een eventuele escalatie zou Iran kunnen terugvallen op bondgenoten in de regio, waarmee de kosten van een militair conflict voor de VS en bondgenoten verder zouden oplopen.

Netanyahu in Washington

De ontwikkelingen vallen ook samen met een bezoek van de Israëlische premier Netanyahu aan Washington. Hij geldt als sceptisch over de kansen op een bredere deal en wil ook dat het Iraanse raketprogramma wordt meegenomen in de onderhandelingen. Voor vertrek naar de VS zei hij dat hij Trump zijn visie zal geven op de "essentiële principes van de gesprekken", die volgens hem voor de hele regio van belang zijn.

In Washington klinkt ondertussen ook kritiek. Een coalitie van 25 maatschappelijke organisaties roept het Congres op om militair ingrijpen zonder parlementaire goedkeuring te blokkeren. Senatoren hebben een resolutie ingediend die de Amerikaanse betrokkenheid bij een eventuele oorlog tegen Iran moet beperken.

Voorlopig lijken diplomatie en dreiging hand in hand te gaan. Of de nieuwe gesprekken in Oman daadwerkelijk tot een doorbraak zullen leiden, is onzeker. De verschillen zijn groot, maar de wens, vooral vanuit de Golfstaten, om een nieuwe oorlog in de regio te voorkomen is minstens zo groot.

Op het wad bij Wierum in Friesland is een levende dolfijn aangespoeld. Het dier kwam vlak bij de zeedijk droog te liggen omdat het eb was, schrijft Omrop Fryslân.

Volgens Rinaldo Korst van de dierenambulance gaat het om een gewone dolfijn. Dat is bijzonder, want dolfijnen leven niet in de Waddenzee, in tegenstelling tot bruinvissen. "Dus dit is heel bijzonder. Vooral omdat hij nog leeft", zegt Korst.

Handdoeken

De dolfijn is ter plekke bedekt met natte handdoeken om uitdroging te voorkomen. "We hebben de ademhaling getest. Hij is vrij stabiel, vrij rustig. Dus het lijkt op zich goed."

Dolfijnen zijn gevoelig voor stress, legt Korst uit. "Normaal sluiten ze het luchtgat onder water, maar door stress gaat het te vaak open en dicht, waardoor ze water in de longen krijgen. Daardoor kan een dolfijn verdrinken. Daarom moeten we zorgen dat hij in elk geval boven water blijft."

De dolfijn is uit het water gehaald door SOS Dolfijn en medewerkers van de dierenambulance:

Medewerkers van stichting SOS Dolfijn hebben het dier daarna opgehaald en naar het opvangcentrum in Anna Paulowna gebracht. Hoe het nu met de dolfijn gaat, is nog niet bekendgemaakt.

Een 45-jarige zwemleraar uit Sint-Oedenrode die vorig jaar werd gearresteerd vanwege een zedendelict, had een grote collectie kinderporno. Volgens het Openbaar Ministerie ging het om 100.000 foto's en 300 video's waarop seksuele handelingen met kinderen te zien waren, bleek vandaag bij een tussentijdse zitting.

Edwin S. gaf zwemles aan kinderen voor hun B- en C-diploma en was daarnaast vrijwilliger bij een organisatie die werkt met basisschoolkinderen. Volgens justitie is uit niets gebleken dat de man zelf kinderen heeft misbruikt.

Wel heeft hij tussen 2021 en 2025 "een gewoonte gemaakt van het verwerven en bezitten van kinderporno", aldus de officier van justitie. De collectie stond op twaalf verschillende gegevensdragers, zoals telefoons en harde schijven.

Dwangmatig

"Hij is de laatste periode dagelijks dwangmatig op zoek gegaan naar kinderporno", citeert Omroep Brabant de officier. De man heeft alles bekend. Zijn advocaat zegt dat hij in werkelijkheid minder beelden in bezit had, omdat sommige beelden meermaals zijn opgeslagen.

S. wilde graag onder voorwaarden zijn rechtszaak thuis afwachten, maar daar ging de rechter niet in mee. De zaak gaat waarschijnlijk in mei verder.

Gemeente is eigenaar

De gemeente Meierijstad, waar Sint-Oedenrode onder valt, is eigenaar van het zwembad waar de man werkzaam was. De man is naar eigen zeggen niet ontslagen, maar ontvangt geen loon meer.

Een woordvoerder van de gemeente laat aan de regionale omroep weten dat nog niet duidelijk is wat de gevolgen zijn: "Als werkgever moet je eerst de rechtszaak afwachten. Wij hebben daarom ook nog geen uitspraak gedaan over een nieuwe functie", aldus de woordvoerder.

Er is komend weekend zeer beperkt treinverkeer tussen Centraal Station en Utrecht Centraal en tussen Schiphol en Utrecht Centraal. Dat komt door spoedherstelwerkzaamheden aan kapotte wissels bij Duivendrecht. Daardoor rijden er van zaterdag 12.00 uur tot maandag 06.00 uur helemaal geen treinen van en naar Bijlmer Arena, meldt ProRail vanavond.

Reizigers moeten rekening houden met extra overstappen en een langere reisduur. Op zo'n korte termijn het treinverkeer stilleggen, levert veel hinder op, schrijft ProRail, die de situatie 'zeer vervelend' noemt voor reizigers en vervoerders. Maar de werkzaamheden anders of later uitvoeren, is niet mogelijk.

Twee weken geleden raakten twee wissels bij Duivendrecht beschadigd door slijtage. Sindsdien rijden treinen er vanwege de veiligheid met maximaal 40 kilometer per uur in plaats van de gebruikelijke 140 kilometer per uur. 

Begin deze week bleek dat de slijtage ook bij lage belasting verder toeneemt. Het risico van langer wachten is dat de wissels op een gegeven moment helemaal uit dienst moeten worden genomen. "Dat zou nog grotere en langdurigere gevolgen hebben voor reizigers en vervoerders", aldus ProRail.

Aangepast reisadvies

NS brengt momenteel de precieze gevolgen voor de dienstregeling in kaart. "We verwachten dat het aangepaste advies voor zaterdag in de loop van vrijdag in de reisplanner verwerkt is, en voor de zondag een dag later."

Waardoor de slijtage aan de wissels is ontstaan, wordt nog onderzocht.

De gemeente zet met 'een extra intensieve aanpak' in op het structureel terugdringen van het hoge ziekteverzuim binnen de organisatie. Dat schrijven burgemeester Halsema en verantwoordelijk wethouder Van Buren vandaag in een brief aan de raad. De aanpak richt zich met name op directies met het hoogste verzuimpercentage. Voor het plan worden miljoenen uitgetrokken. 

Ingrijpen is volgens Halsema en Van Buren hard nodig: gemiddeld zat vorig jaar 9,7 procent van de medewerkers ziek thuis, fors meer dan het landelijke gemiddelde voor gemeenten (6,7 procent). Doel is om het cijfer in 2030 omlaag te trekken naar die 6,7 procent. 

Om dat te bereiken, trekt het college dit jaar 9 miljoen euro uit en tot 2030 jaarlijks 8 miljoen euro. Daarmee is in het bijzonder aandacht voor 17 directies met een uitzonderlijk hoog verzuim van 8 procent en hoger, en meer dan 250 medewerkers. Samen zijn die afdelingen goed voor ongeveer 60 procent van alle ambtenaren en 70 procent van het totale verzuim. Het gaat onder meer om de directies Wonen, Onderwijs, Afval & Grondstoffen en Toezicht & Handhaving Openbare Ruimte. 

Trainingen gespreksvaardigheden

De aanpak is niet alleen gericht op het verbeteren van het verzuimproces zelf, maar ook op structurele problemen op het gebied van leiderschap, sociale veiligheid en organisatie-inrichting. Zo worden teams geholpen bij het duidelijker afbakenen van taken en krijgen leidinggevenden trainingen in gespreksvaardigheden. 

Naast de verscherpte aanpak voor 17 directies wordt de in 2025 ingezette koers voortgezet. Sindsdien wordt ingezet op onder meer opleidingen voor leidinggevenden op het gebied van verzuimpreventie-, -begeleiding en -kennis, en extra inzet van verzuimadviseurs. 

Volgens Halsema en Van Buren komt het grote aantal zieken 'dienstverlening, uitvoeringskracht en werkplezier van medewerkers niet ten goede'. "Het is een van de urgente signalen dat de organisatie onder druk staat en dat extra maatregelen nodig zijn om te werken aan een gezonde en veilige organisatie."

AT5 maakte vorig jaar deze reportage over het hoge ziekteverzuim bij de afdelingen afval en reiniging: 

Hendrik Groen is dit jaar auteur van het Boekenweekgeschenk. De schrijver, die eigenlijk Peter de Smet heet, stapt daarmee voor het eerst - en wat hem betreft ook eenmalig - uit de anonimiteit. Journalist Doortje Smithuijsen schrijft het Boekenweekessay.

In een rode Piaggio, verwijzend naar de titel van het Boekenweekgeschenk, rijden de auteurs het Straat Museum binnen. Nog enigszins ongemakkelijk stapt De Smet uit de achterbak van het kleine autootje. Publiciteit is hij niet gewend; sinds hij in 2014 debuteerde met het boek 'Pogingen iets van het leven te maken: Het geheime dagboek van Hendrik Groen' wist hij behoorlijk onder de radar te blijven. 

Maar voor de Boekenweek wilde hij een uitzondering maken: "Dat is een hele grote eer, want dan sta je als schrijver tussen een enorme lange rij van alle grote namen uit de Nederlandse literatuur, dus daar kon ik eigenlijk geen nee tegen zeggen."

De Smet woont al zeventig jaar in Amsterdam-Noord. De buurt vormde ook de inspiratie voor zijn Hendrik Groen-boeken. Het geschenk 'Piaggio' gaat over twee mensen voor wie het leven niet meezit, maar die elkaar onverwacht ontmoeten op een feestje en daarna samen een nieuwe weg inslaan.

Babyboomer vs. millennial

Het thema dit jaar is 'Mijn generatie'. En daarin verschillen babyboomer De Smet en millennial Smithuijsen behoorlijk van elkaar. "Ik denk niet dat een millennial snel anoniem zou schrijven", aldus Smithuijsen. "Millennials zijn toch vaak erg navelstaarderig en bezig met zichzelf. De autofictie en de zelfkritische stukken die zijn natuurlijk niet van de lucht binnen mijn generatie. Dus het idee van een anoniem oeuvre, ik denk dat dat voor een millennial heel ingewikkeld zou zijn."

De Smet: "Ik ben eerlijk gezegd niet zo heel erg met generaties bezig. Ik denk dat dat eigenlijk meer iets is van de generaties van nu dan die van mij en mijn ouders."

Anoniem in Noord

Als het aan De Smet ligt, is dit uitstapje in de publieke wereld eenmalig en trekt hij na de Boekenweek direct weer de deur van zijn huis in Noord achter zich dicht. Of dat realistisch is, is nog maar de vraag. Smithuijsen: "Peter is ervan overtuigd dat hij terug de anonimiteit ingaat. Ik denk niet dat je de anonimiteit in en uit kan gaan naargelang je wilt. Maar dat gaan we zien. Peter lijkt me dan wel iemand die dat wel gewoon lukt."

De 91e Boekenweek begint op 11 maart en duurt tot 22 maart. Lezers krijgen het Boekenweekgeschenk 'Piaggo' cadeau bij een besteding vanaf 17,50 euro.

Vanwege het project Zuidasdok zijn de komende tijd weer wegafsluitingen gepland. Van vrijdag 22.00 uur tot maandag 05.00 uur en volgend weekend is de A4 grotendeels dicht tussen de knooppunten Badhoevedorp en De Nieuwe Meer richting Amsterdam.

Verkeer op de A4 vanuit Schiphol en de A9 vanuit Amstelveen kan komend weekend niet via de A4 richting de A10 Zuid rijden. Weggebruikers op de A9 vanuit Haarlem kunnen wel over de A4 naar de A10 West. 

Ook volgend weekend, van vrijdagavond 20 februari tot en met maandagochtend 23 februari, is de A4 grotendeels dicht tussen knooppunten Badhoevedorp en De Nieuwe Meer richting Amsterdam. Wel is de verbinding tussen de A10 West en de A10 Zuid open tussen 07.00 en 22.00 uur. 

Verkeer vanuit Schiphol kan omrijden via de A9 en A5 en vanuit Amstelveen via de A9 en A2.

Tot een uur vertraging

Zuidasdok voert komend weekend hijswerkzaamheden uit bij de nieuwe brug over de Schinkel, waar twee extra rijstroken komen. Voor de veiligheid van verkeer en bouwvakkers is de A10 Zuid in de richting van Amsterdam dicht tot oprit S108 Oud-Zuid. Door een omleiding kan de vertraging oplopen tot een uur. 

Voor het miljardenproject Zuidasdok wordt de A10 Zuid verbreed en ondertunneld en station Zuid vernieuwd en uitgebreid. In 2036 moet alles klaar zijn. Doel is een betere bereikbaarheid van de stad en de noordelijke Randstad.

Een tipgever van AT5 keek vanmiddag gek op bij Ranonkelkade in Noord: het water van het Buiksloterkanaal leek wel bevroren. Het water was namelijk bedekt onder een witte waas. Volgens een woordvoerder van het Waterschap had iemand 20 liter latex in een afvoerput gedaan, en is die verf vervolgens beland in het kanaal. 

Volgens de woordvoerder wordt de verantwoordelijke verdacht van een milieudelict en kan die daar een forse boete voor krijgen. Of er al iemand in beeld is, is onbekend.

Rijkswaterstaat bevestigt dat het water verontreinigd is. Een aannemer gaat met een soort stofzuiger aan de slag om de verf uit het kanaal te krijgen. Hoelang dat gaat duren, is niet duidelijk. "Het is een fors gebied en ze doen hun best."

Verdachte Chris Jude heeft bekend dat hij schuldig is aan de moord op de 17-jarige Lisa op 20 augustus vorig jaar in Duivendrecht. Ook bekent hij schuld aan een gewelddadige verkrachting en poging tot verkrachting aan de Weesperzijde. Dat bleek vanmiddag in een zitting op de rechtbank. Eerder zei hij zich niets meer te kunnen herinneren.

De verdachte, die zichzelf Chris Jude noemt, wordt naast de moord op Lisa ook verdacht van een gewelddadige verkrachting aan de Weesperzijde. Begin deze maand werd bekend dat hij ook wordt verdacht van een poging tot verkrachting. Ook aan de Weesperzijde. Uit resultaten van forensisch onderzoek bleek dat bloed van het slachtoffer is aangetroffen op een schoen die vermoedelijk van de verdachte is. Al deze gebeurtenissen gebeurden tussen 10 en 20 augustus vorig jaar. 

Eerder zei hij zich niets meer van deze gebeurtenissen te kunnen herinneren. Uit latere verklaringen blijkt dat dit niet klopte. Hij zou niet de waarheid hebben verteld, omdat hij er niet over durfde te praten. Vandaag bleek dat Jude stemmen in zijn hoofd zou hebben gehoord, die hem aanmoedigden om Lisa om het leven te brengen.

"De verdachte vertelt dat hij stemmen in zijn hoofd hoorde die vertelden dat wanneer hij iemand zou verkrachten, hij naar de hemel zou gaan. Dat leidde tot een poging tot en tot een voltooide verkrachting. Maar dat was uiteindelijk nog niet genoeg, zoals hij zelf vertelt. De stemmen gingen door en zeiden dat hij iemand moest vermoorden en daar is Lisa het slachtoffer van geworden", vertelt de persofficier na afloop van de zitting.

Chris Jude

Ook werd vandaag meer bekend over de achtergrond van de verdachte, een 23-jarige man uit Nigeria. Eerder verklaarde hij dat hij als kind van weeshuis naar weeshuis trok en geen contact heeft met familie. Na onderzoek van politie en een verklaring van Chris Jude zelf, blijkt dit anders te liggen. Hij weet wie zijn ouders zijn, heeft vier broers en een zus. Met sommigen heeft hij contact. Zo verklaarde hij dat hij samen met zijn broer naar Europa is gekomen.  Het OM spreekt van een geschokte rechtsorde, omdat hij bewust zijn ware identiteit heeft proberen te verhullen.

Stemmen

De advocaat van de verdachte zei vandaag opnieuw dat Chris Jude schreeuwende en gillende stemmen hoort die hem soms opdracht geven iets te doen. De advocaat van het slachtoffer van de verkrachting aan de Weesperzijde weerlegde dat tijdens de vorige zitting juist. Volgens haar maakte de verdachte tijdens de verkrachting geen verwarde indruk, toen hij een uur lang met het slachtoffer in gesprek was. Of Chris Jude inderdaad psychische problemen heeft, heeft tot nu toe nog niemand aan kunnen tonen.

In maart wordt Chris Jude onderzocht in het Pieter Baan Centrum. 

Een 32-jarige man uit Weesp is gisteren aangehouden op verdenking van het seksueel afpersen van een 59-jarige man uit de Gelderse gemeente Lingewaard. Hij dreigde intieme beelden te openbaren en wist het slachtoffer daarmee 4000 euro afhandig te maken.

De verdachte zocht contact met het slachtoffer via een datingapp voor mannen. Ze wisselden telefoonnummers uit en stuurden elkaar vervolgens via WhatsApp seksueel getinte beelden. 

Toen het slachtoffer op een gegeven moment aangaf geen contact meer te willen, dreigde de verdachte de beelden te openbaren of bij hem thuis langs te komen. Als het slachtoffer dit wilde voorkomen, moest hij betalen.

De 32-jarige Weesper is meegenomen naar het bureau. Hij is inmiddels weer vrij, maar nog wel verdachte in de zaak. Het onderzoek is volgens de politie in volle gang. 

De Berlagebrug over de Amstel was vanmiddag defect en stond zo'n twee uur open. Hierdoor reden tram 12 en bus 62 een aangepaste route. 

De oorzaak van het defect is nog niet bekend. "Gedacht wordt aan een storing in de bediening van de brug", zegt een woordvoerder van de gemeente. Rond 17.00 uur meldde ze dat de brug weer opengaat.

Bij een eerdere storing aan de Berlagebrug in 2024 lieten fietsers en voetgangers zich niet weerhouden: ze gingen onder de slagbomen door en wisten zo alsnog de overkant te bereiken. Dat was nu niet mogelijk, omdat de brug helemaal openstond. 

Verdachte bekend moord op Lisa en zedenmisdrijven, en oud-raadslid Wil van Soest wil met haar 89 jaar opnieuw de Stopera in. Dat en meer in het AT5 Nieuws van woensdag 11 februari, gepresenteerd door Quirien Euwe.

Sinds 1 februari is Jordi Cruijff de nieuwe technisch directeur van Ajax. Hoog tijd voor een kennismaking met Jordi, die meer is dan alleen 'de zoon van'. Vandaag stond Cruijff de pers te woord. In dit artikel lees je de antwoorden van Jordi op de vragen die hem werden gesteld. We deelden die op in drie thema's.

1. Wie is Jordi?

Je hebt weleens gezegd dat je je meer Spanjaard voelt dan Nederlander. Hoe zijn je eerste dagen hier?

Tot nu toe prima. Het is een beetje vergelijkbaar met 1996, het EK. Dat opende wel mijn ogen. Toen stond ik op het trainingsveld en voelde ik me een buitenlander. Toen merkte ik hoe hard spelers over elkaar waren, heel direct. Ik dacht: als je dat in Spanje doet heb je een oorlog. Dat is een groot cultuurverschil. Voor een Spanjaard ben ik heel direct, maar voor een Nederlander ben ik denk ik niet zo direct.

Hoe ga je je presenteren bij Ajax?

Ik ben een discreet type. Als je naar voren moet treden, ga je naar voren. Dat is verantwoordelijkheid nemen, dat hoort erbij. Maar ik hoop en denk dat van tachtig tot negentig procent van mijn meetings niemand iets zal afweten. Dus ik zal me meer op de achtergrond bewegen. Maar er zijn zeker momenten dat je een stap naar voren moet doen. Dat zal ik ook doen als dat nodig is, daar heb ik geen moeite mee.

Heb je voor jezelf een balans gevonden tussen de zoon van Johan zijn en jezelf zijn? 

Ja, soms maak je dingen mee en dan weet je wat echt belangrijk is in het leven. Voetbal is een passie van me. En je moet niet bang zijn om beslissingen te nemen. Zoals mijn vader altijd zei: de enige die een penalty mist, is degene die hem genomen heeft. De rest heeft alleen maar commentaar. Je moet gewoon met je eigen ideeën straight forward zijn. Als je faalt, dan moet je dat met je eigen ideeën doen. Dat heb ik altijd in me gehad. Ik hou van moeilijke landen. Ik weet niet waarom. Dat zit misschien in mijn karakter. Ik hou ook van moeilijke situaties. Laten we eerlijk zijn: een club belt je niet als alles goed gaat. Meestal zijn er veranderingen als het minder gaat. Maar daar hou ik wel van.

Ik zou niet komen als ik een adviseur zou zijn. Dus ik kom en ik ga ervoor. Neem ik een foute beslissing, dan neem ik een foute beslissing. Dan ben ik ook degene die zijn hand in de lucht steekt en zegt: ik heb het fout gedaan. Ik ga me niet verstoppen, dat is mijn karakter. We doen het als team samen, maar uiteindelijk ben ik wel eindverantwoordelijk.

Je hebt meteen al de staf bij Jong Ajax vervangen. Is dat nodig bij Ajax?

Als je een kant op wil gaan, dan vind ik dat je beslissingen moet nemen. Dat doe je met alle respect naar de trainer (Willem Weijs, red.) toe. Het is niet leuk, want je komt aan en in je eerste meeting zeg je dat je iets wil veranderen, gebaseerd op wat je geanalyseerd hebt. Je kunt denken dat Jong Ajax een deel van de jeugdopleiding is, maar er spelen spelers die nu al hun debuut in het eerste kunnen maken. En het eerste van Ajax heeft winnaarsmentaliteit nodig, want daar win je titels mee.

2. Wat gaat er nu gebeuren bij Ajax?

Wanneer wil je een nieuwe trainer presenteren voor het eerste?

Misschien ben ik daar niet zo Nederlands in wat dit betreft, maar: ik ben altijd het type dat mensen wil respecteren. Als we het nu al over een trainer voor het nieuwe seizoen hebben, dan halen we de focus weg op vandaag. Het elftal heeft heel belangrijke wedstrijden voor de boeg. We moeten winnen en voor die tweede plek gaan. En ik wil de huidige coach ook gewoon respecteren. Als je het over anderen hebt, dan vind ik dat respectloos naar hem toe, maar ook naar alle namen die eruit kunnen komen en naar hun clubs toe.

Wordt dat voor jou de belangrijkste transfer de komende tijd, een nieuwe hoofdtrainer?

Een van de belangrijkste wel, denk ik. Maar dat is logisch natuurlijk. De trainer is toch degene die je verder moet helpen. Hij moet er direct kunnen staan en hij moet dit DNA kunnen begrijpen. Dat zijn beslissingen die we op een heel discrete manier nemen, waarbij we respect tonen naar iedereen die hier nu werkt. 

Kun je uitleggen waarom je er uiteindelijk voor hebt gekozen om geen nummer zes te halen, in plaats van een dure nummer zes?

Er kwamen lijsten met opties voor de nummer zes. Dan maak je een volgorde van wie je het liefst zo hebben, dat is nu ook gebeurd. Maar soms is wat je wil niet haalbaar. Dromen is gratis, maar de realiteit is soms iets duurder. We hebben het wel geprobeerd, maar lastminute-verhalen kunnen gewoon niet. Daar baal je van, maar dat is voetbal. Soms neem je een penalty en dan gaat 'ie er niet in. Daar moet je overheen stappen. In plaats van energie steken in dingen die fout zijn gegaan, kun je beter energie steken in oplossingen.

Welke rol zie je weggelegd voor Louis van Gaal, nu adviseur van de RvC?

Louis was een van de eerste personen met wie ik heb gesproken. Daar is niets over naar buiten gekomen, daar ben ik wel trots op. Maar zo hoort het ook. Het was een heel goed gesprek. Duidelijk en leuk. We spreken natuurlijk wel een beetje dezelfde voetbaltaal. Ik waardeer zijn mening natuurlijk enorm. Hij heeft veel ervaring in veel aspecten. Je hoeft het natuurlijk niet over alles eens te zijn, maar het was een fijn gesprek waarvan ik zeker weet dat er meer gaan volgen.

Is het de bedoeling om meer clublegendes bij de club te betrekken? Zou dat een optie zijn? 

Als je een jonge speler bent en je hebt een droom om topvoetballer te worden, dan is de geloofwaardigheid van iemand die alles gewonnen heeft gewoon heel groot. Maar het moet wel een balans zijn tussen wat vandaag is, wat gisteren was en wat morgen komt. Het hoeft niet van nul naar honderd te gaan, maar ook niet van honderd naar nul. Als je een club bent die zoveel legendes heeft, dat zie je al als je hier in het stadion loopt en al die foto's ziet, dan moet de club hen op een goede manier gebruiken. Zij hebben je groot gemaakt. Er zijn er een heleboel met wie je altijd kunt sparren en door wie je kunt groeien.

De trainer van Jong Ajax, Óscar, is een Spanjaard. Maakt het jou uit of een trainer Nederlands is of een buitenlander?

Iemands paspoort vind ik niet belangrijk. De focus ligt op voetbal. Veeleisend zijn, een winnaarsmentaliteit hebben. Ik vind het wel grappig om te lezen dat mensen het nu over een 'Spaanse invasie' hebben. Want als je naar mijn cv als technisch directeur kijkt, heb ik veel meer met Nederlanders dan met Spanjaarden gewerkt. Dus ik kijk niet naar nationaliteiten. Ik kijk wel naar wat iemand kan brengen. Toen Francesco Farioli hier kwam, heb ik volgens mij veel geklaag gehoord toen hij kwam en nu is hij weg en nu mist iedereen hem. Dat vind ik grappig om mee te maken. Dus mensen hebben al een mening voor ze iets meemaken. Geef mensen de kans om succes te bereiken of te falen en kom daarna met je oordeel. 

Wat is jouw visie op de jeugdopleiding van Ajax ten opzichte van het kopen van spelers?

Ajax heeft een stempel mee dat het een opleidingsclub is. Als een speler Ajax op zijn cv heeft staan, dan is hij meer waard. Maar er zijn ook situaties waarin je een ander type speler kan halen, want uiteindelijk ben je een eindstation in Nederland. Maar spelers willen het liefst natuurlijk naar Real Madrid, Barcelona of de Premier League. Wij zijn het eindstation in Nederland, maar we leiden ook op. Als een speler het goed doet, wil hij niet vijf jaar bijtekenen. Dat is heel logisch ook. Dus soms haal je spelers, die probeer je beter te maken en je weet dat ze weggaan. Dat is ook zo met de opleiding. Als je heel veel dezelfde spelers hebt, heb je soms iets anders nodig. Samen ben je sterker.

Waar moet Ajax staan medio 2028, het moment dat je contract verloopt?

Dan moeten we kampioen zijn. Dat is gewoon wat je wil, daar ga je voor vechten, daar ga je voor werken. Dat is de ambitie. Als je die ambitie niet hebt, moet je hier niet komen.

3. Johan

Hoe is het voor jou om in een stadion te zijn waar je constant afbeeldingen van je vader ziet?

Hij let de hele dag op me, van vroeg tot laat. Als zoon ben je natuurlijk supertrots dat je vader zoiets kan bereiken. Dat hij bij twee clubs een stadion op zijn naam heeft staan en standbeelden. Er zijn weinig mensen die dat voor elkaar hebben gekregen. Maar ook het feit dat er zoveel liefde voor hem is, zelfs nu hij er al bijna tien jaar niet meer is, dat zoveel mensen nog steeds met zoveel liefde over hem praten. En over wat hij bereikt heeft als persoon, coach en speler. Hij had natuurlijk ook zijn rebel days, om het zo maar te zeggen. Hij had een sterke mening, dat typeert hem wel. Maar om hem overal hier te zien: dat maakt je als zoon supertrots.

Die achternaam zou ook een last kunnen zijn. De verwachtingen zijn natuurlijk gigantisch. Heb je daar nog over nagedacht?

Dat was ook zo bij FC Barcelona. Daar is het nog tien keer moeilijker en erger, een veel groter land en een emotioneel land. Dus als je dat hebt meegemaakt, dan ben je overal klaar voor. Ik denk dat ik vanaf jonge leeftijd al heb ingezien dat m'n vader in de voetbalwereld immortal is. Mezelf vergelijken met m'n vader kan ik niet en dat wil ik ook niet, want dat verlies ik toch altijd. Ik zie het dus niet als iets wat stress oplevert of druk geeft, maar meer als iets wat me motiveert.

Je hebt gezegd dat als je iets soms even niet weet, dat je dat dan aan Johan vraagt. Wat bedoel je daarmee?

Er zijn momenten dat je alleen in een kamer bent en een beslissing moet nemen, waarop je weleens met hem praat. Hij antwoordt natuurlijk niet, maar ik voel hem wel. Dan probeer je te bedenken wat hij zou zeggen. Maar laten we eerlijk zijn: zijn antwoord was altijd onverwacht, als je al iets van zijn antwoorden begreep. Mijn favoriete uitspraak van hem is: als ik had gewild dat je het had begrepen, had ik het wel beter uitgelegd. Hij zei veel dingen waar ik op jonge leeftijd weinig van begreep, maar die je wel snapt als je wat ouder bent. Natuurlijk denk ik vaak aan m'n vader. Dat is alleen maar motiverend.

Het weren van zeecruises kan schadelijk zijn voor de relatie van de stad met de landelijke overheid: daarvoor zouden ambtenaren het college hebben gewaarschuwd, schrijft Het Parool. Volgens de ambtenaren zou de gemeente daarmee geld van het Rijk voor andere projecten - zoals een brug over het IJ - op het spel kunnen zetten.

Het Parool heeft interne stukken van de gemeente ingezien. Het gaat over de plannen van de gemeente om geen nieuwe zeecruiseterminal in de Coenhaven te bouwen en grote cruiseschepen vanaf 2035 uit de stad te weren. Minister Tieman (Infrastructuur en Waterstaat) zei vervolgens dat hij verrast was door die plannen, die overigens nog niet definitief zijn. Volgens de gemeente was het ministerie wel degelijk op de hoogte.

Nu blijkt dat ambtenaren binnen de gemeente het dus geen goed idee vinden om te stoppen met zeecruises. De directie van de gemeentelijke afdeling Grond & Ontwikkeling zou hebben gewaarschuwd dat de keuze om zeecruises te weren 'ín potentie zeer nadelige gevolgen' zou kunnen hebben voor een aantal andere projecten. 

Volgens de ambtenaren is het risico dat de gemeente hierdoor benodigd geld voor die projecten misloopt groter dan de milieuvoordelen die er zouden zijn als de plannen doorgevoerd worden. 

'Financiële gevolgen onzeker'

Volgens de ambtenaren komt dat onder meer omdat de gemeente met deze plannen bepaalde afspraken met het Rijk niet zou nakomen. Dat terwijl de banden met de nautische sector van Rijkswaterstaat, waar de gemeente in dit geval veel mee te maken heeft, 'uitermate stroef' zouden zijn.

Bovendien is het volgens de ambtenaren nog helemaal niet zeker wat de financiële gevolgen van het weren van zeecruises zouden zijn. Een onderzoek dat consultancybureau Berenschot daarnaar heeft gedaan, geeft volgens de directie van de gemeentelijke afdeling Middelen en Control daar te weinig inzicht in.

Bruggen

Er ligt ook een advies van de afdeling Deelnemingen, dat het college adviseerde om de terminal niet te verplaatsen, zolang niet zeker was hoe de Westbrug gefinancierd zou worden. Een besluit over de mogelijke investering voor een nieuwe terminal in de Coenhaven (geschatte kosten: 100 miljoen euro), zou de gemeente pas daarna moeten maken.

Maar voorlopig lijkt het er op dat de huidige terminal verdwijnt, er geen nieuwe komt. Wat volgens Grond & Ontwikkeling dus negatieve gevolgen zou kunnen hebben voor de verhouding met het Rijk.

De gemeente is van het Rijk financieel afhankelijk als het gaat om de beoogde bouw van een brug over het IJ, maar ook de bouw van het Shipdock, een wijk waar 9600 woningen moeten komen.

Zuidasdok

Dat geldt ook voor het Zuidasdok-project. Het Rijk betaalt daar al voor een groot deel aan mee, maar de tekorten voor het project lopen al jaren op en het is nog de vraag wie er voor dat gedeelte op moet draaien. De gemeente hoopt in het verlengde van dat project ook op geld voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol.

Het staat nog niet vast dat die bijdrage er ook komt. De keuze van de gemeente om de zeecruises te weren, maakt de onderhandelingspositie van de stad dus alleen maar slechter, schreven de ambtenaren, voordat het nieuws naar buiten kwam.

Dat komt onder meer omdat de gemeente concrete afspraken heeft gemaakt over de verhuizing van de terminal voor cruiseschepen, van de Piet Heinkade naar de Coenhaven. Kiest Amsterdam er toch voor om die nieuwe terminal niet te bouwen, dan vervalt daarmee de samenwerking met het Rijk bij het 'Sprong over 't IJ'-project, dat ervoor moet zorgen dat er een Oostbrug en een Westbrug komt.  

Een definitief besluit over de toekomst van cruiseschepen wordt na verwachting door het volgende college gemaakt. Het stadsbestuur kon vanochtend nog niet reageren op de berichtgeving. 

Op 25 februari vindt de herdenking plaats van de Februaristaking. Het is inmiddels 85 jaar geleden dat Amsterdammers massaal het werk neerlegden uit protest tegen de jodenvervolging. Wat bewoog deze mensen, vroeg journalist Elsbeth Etty zich af. In haar boek ''We moeten iets dóén!'' ging ze op zoek naar het antwoord. In Amsterdam Informeert vertelt ze over haar grootste ontdekking.

Journalist Elsbeth Etty gaat voor haar boek op zoek naar wat al die mensen bewoog om zich tijdens de Februaristaking te verzetten tegen de Jodenvervolging door de nazi's. "Wat mij fascineerde was, hoe het in godsnaam mogelijk is dat ze het lef hadden om dat te doen."

Om daar antwoord op te krijgen las ze opnieuw de trilogie ''Februari'' van Theun de Vries. ''Ik vroeg me altijd af in hoeverre het fictie was en in hoeverre het echt was'', vertelt Etty. ''Hij blijkt een heleboel van die stakers te hebben geïnterviewd".

Grootste ontdekking

Die interviews van De Vries staan in schriftjes die bewaard zijn gebleven in het Literatuurmuseum in Den Haag. ''Heel veel personages hebben andere namen gekregen, maar hij onthult dus in die interviews wie wie is in het boek Februari,'' vertelt Etty enthousiast. ''Dus dat is echt mijn grootste ontdekking geweest."

Zo komen we onder andere te weten dat het personage van trambestuurder Sebald de Rijker gebaseerd is op de 51-jarige Leo Louwinger, die toen aan de Schinkelkade woonde, vlakbij remise Havenstraat. ''Hij wordt zelf ook in elkaar geslagen door NSB-ers omdat hij Joden beschermt die uit de tram worden gegooid.''

De maat vol

Tijdens haar onderzoek kwam Etty er achter dat op een bepaald punt voor veel mensen de maat vol is.  "Net als je nu in Amerika ziet, dat mensen niet kunnen accepteren dat in hun stad mensen zo grof aangevallen worden. Dan ga je ook echt iets doen."

Na haar vertrek in 2022 is voormalig raadslid Wil van Soest (89) dit jaar weer vastberaden: ze gaat terug naar de Stopera. Met haar partij Hart voor Amsterdam pleit ze voor een wethouder Ouderenbeleid, meer wijkagenten en het behoud van Amsterdamse tradities als salonboten en vreugdevuren. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart gaat AT5 op de koffie bij lijsttrekkers, met vandaag: Wil van Soest in een seniorenflat aan de Stellingweg in Noord.

Het is inmiddels al meer dan dertig jaar geleden dat Van Soest haar entree in de politiek maakte. Eerst voor de PvdA, daarna voor verschillende lokale partijen die zich vooral inzetten voor Noord.  Ondanks haar liefde voor de stad is het nu wel écht tijd voor verandering, vindt ze. Daarmee wil ze niet zeggen dat vroeger alles beter was, "maar ik wil wel veel dingen terughebben. Ik wil graag het ziekenfonds terug en dat we een gemeentelijke herhuisvesting krijgen. Dat de gemeente weer over de verdeling gaat, en niet de woningcorporaties." 

Wat volgens Van Soest echt wel moet blijven is de saamhorigheid. "En de bewoners. Dat ze niet allemaal de stad uit worden gejaagd", zegt ze. "Ik zou dolgraag willen dat we weer een gemeentelijke woningcorporatie krijgen. Dat de gemeente zelf weer over de woningen gaat. Nu gaat alles naar de jongelui die het meeste geld op zak hebben."

Het huidige stadsbestuur heeft een hoop dingen niet goed gedaan, volgens de Hart voor Amsterdam-lijsttrekker. "Ik erger me eraan dat dit bestuur wegen afsluit en niet voor die tijd nadenkt wat voor gevolgen dat heeft. En dat ze dan later zeggen: ja, sorry, daar hebben we niet zo over nagedacht. Zijn dat bestuurders? Moeten we het daarmee doen? Ik denk dat ik het een beetje beter zou kunnen."

Hoewel Van Soest al bijna negentig jaar oud is, zegt ze dat haar ervaring juist haar grote kracht is. "Ik ben van voor de oorlog, dus ik weet precies wat er gebeurd is. Ik heb veel kennis van dossiers, dus ik kan heel veel bijdragen", zegt ze. "Ik heb acht jaar in de gemeenteraad gezeten, daarop kunnen mensen me beoordelen." 

Op het Rietlandterras in het Oostelijk Havengebied moesten de hulpdiensten in alle vroegte uitrukken. De politie laat weten dat dat gebeurde omdat een man daar 'onbegrepen gedrag' vertoonde.

Op beelden van een omwonende is te zien dat agenten van de aanhoudingseenheid opgeroepen waren. Ook waren er agenten met politiehonden mee en was de brandweer met een ladderwagen op de woning afgekomen.

Bij de politie was iets na 5.00 uur een melding van overlast binnengekomen. Volgens een omwonende zou de man uren hebben lopen schreeuwen en ook vernielingen hebben aangericht. 

Rond 7.30 uur vanochtend ging de politie de woning van de man binnen. Een woordvoerder laat weten dat de man is overgedragen aan een zorginstelling.

Recordaantal

Vorig jaar was er een recordaantal meldingen van mensen met verward gedrag. Agenten kwamen in 2025 in totaal 11.571 keer af op een melding van overlast door een verwarde persoon, bijna 2000 keer vaker dan het jaar daarvoor (9602). Hulpverleners uitten recent nog hun zorgen over de toename van het aantal meldingen. 

AT5 maakte vorig jaar deze reportage over verwarde personen: