Op de Mount Everest is opnieuw een dodelijk ongeluk gebeurd. Een 21-jarige Nepalese gids kwam om het leven toen hij in een gletsjerspleet viel.

Het is al de vijfde persoon die deze maand een tocht in het Himalayagebergte niet overleeft. Alleen al op de Mount Everest, de hoogste berg van de wereld, kwamen in de afgelopen twee weken drie mensen om het leven.

De omgekomen sherpa gleed uit op 7200 meter hoogte. Sherpa's begeleiden vaak buitenlandse klimmers tijdens expedities en leggen routes aan richting de top.

Op de Mount Everest kwam eerder deze maand een 35-jarige klimmer om tijdens een acclimatisatieoefening. Een sherpa van 51 jaar oud overleed op de terugweg naar het basiskamp.

Op andere bergtoppen in het Himalayagebergte kwamen een Amerikaan en een Tsjech om het leven. Hoe die ongelukken gebeurden is niet bekend.

Nog altijd populair

Ondanks de vliegverstoringen in het Midden-Oosten nemen klimmers nog altijd de moeite om naar het berggebied in Nepal te komen. Volgens de Nepalese toerismedienst heeft de oorlog nauwelijks invloed op het aantal klimmers.

Voor het huidige klimseizoen, dat loopt in april en mei, gaf Nepal 492 vergunningen af om de Mount Everest te beklimmen. Zo'n vergunning kost een klimmer 15.000 dollar (omgerekend ruim 13.000 euro).

Het klimseizoen begon dit jaar met vertraging. De route naar de top van de Mount Everest ging twee weken later open dan gebruikelijk vanwege een groot gletsjerbrok die de doorgang blokkeerde. Daardoor zaten honderden klimmers vast in het basiskamp. Uiteindelijk zette een groep ervaren berggidsen een andere route naar de top uit, om de blokkade te omzeilen.

Vanavond barst het Eurovisie Songfestival los in de Wiener Stadthalle. Dit jaar voor het eerst in 24 jaar in afwezigheid van Nederland. Omroep AVROTROS wilde niet meedoen, nadat bekend was geworden dat Israël niet wordt uitgesloten door organisator EBU.

Vorig jaar won de Oostenrijker JJ met zijn nummer Wasted Love, dus mag het land dit jaar het festival organiseren. Het is de derde keer in de geschiedenis dat het Eurovisie Songfestival in Oostenrijk plaatsvindt. De eerste keer was in 1967 en de laatste keer was in 2015, na de winst van Conchita Wurst met Rise Like a Phoenix.

Slechts twee keer eerder koos Nederland ervoor niet mee te doen aan het evenement, in 1985 en 1991. Beide keren was dat omdat het samenviel met de Nationale Dodenherdenking. In 1995 en 2002 mocht Nederland niet meedoen vanwege een te slecht resultaat een jaar ervoor.

Nederland is niet het enige land dat thuisblijft. Spanje, Slovenië, IJsland en Ierland besloten ook om niet naar Wenen te gaan.

Verdeeldheid onder fans

Bij de Nederlandse tak van de officiële fanclub van het Eurovisie Songfestival zien ze dat de beleving van het festival onder liefhebbers dit jaar verschilt. "Enerzijds heb je de diehardfans die naar Wenen afreizen. Aan de andere kant heb je de mensen die dit jaar uit principe niet gaan kijken omdat Israël meedoet", zegt voorzitter Erwin van der Does. "Daarnaast is er nog een derde groep die niet gaat kijken omdat Nederland niet meedoet."

Groep 1, de Nederlandse diehardfans, is in elk geval nog altijd vrij omvangrijk. Nederland staat op plek 10 in het lijstje van landen waar de meeste kaarten zijn verkocht voor de repetities en de live-uitzendingen. Uit cijfers van de EBU blijkt dat er in alle landen in totaal 95.000 tickets zijn verkocht voor negen shows.

Een van die fans die kaarten hebben weten te bemachtigen, is de 22-jarige Bowien Ravenhorst. "Veel mensen vinden het gek dat ik naar Wenen ga omdat Israël meedoet. Ik heb zelf ook nog getwijfeld of ik erheen moet gaan, maar ik vind het ook belangrijk om het geluid te laten horen van de mensen die wel gaan maar Israël toch niet steunen. Als we allemaal wegblijven dan hebben ze sowieso gewonnen."

Eurovisiesteeg

Die verdeling onder de fans is iets waar ze ook mee te maken hebben op de plekken waar het Eurovisie Songfestival traditiegetrouw wordt uitgezonden op grote schermen. Zoals bij Café Kalff in Utrecht, waar de steeg naast het café aan de Oudegracht tijdens het liedjesfestijn elk jaar wordt omgedoopt tot 'Eurovisiesteeg'. Ieder jaar zijn daar zo'n duizend mensen om naar de live-uitzending van de finale te kijken.

Dit jaar vroegen ze online aan bezoekers wat er zaterdag op de schermen uitgezonden moest worden. Fans konden kiezen tussen Nederlandse inzendingen door de jaren heen, het Eurovisie Songfestival van 2019 (toen Duncan Laurence won namens Nederland) of toch gewoon de editie van dit jaar, waarbij wel het geluid wordt uitgezet tijdens het optreden van Israël. Uiteindelijk zijn de meeste stemmen naar het uitzenden van de live-uitzending gegaan.

Toch werd de organisatie gedwongen om het evenement te cancelen wegens de tegenvallende kaartverkoop. En dat niet alleen. "Ik heb online veel haatreacties gehad", zegt café-eigenaar Fabian uit den Bosch. "Enerzijds ontvangen we veel berichten van mensen die het niet oké vinden dat wij het uitzenden, omdat we daarmee niet zouden erkennen wat er in de wereld gebeurt. Anderzijds word ik voor antisemiet uitgemaakt omdat mensen boos zijn over het feit dat we het geluid uit willen zetten bij het optreden van Israël."

Geen deelname, wel een uitzending

Van de niet-deelnemende landen zijn Nederland en IJsland de enige landen die het Eurovisie Songfestival wel uitzenden. In Nederland zullen de NOS en de NTR de uitzending verzorgen.

Henry Schut en Jeroen Kijk in de Vegte verzorgen dit jaar het commentaar vanuit de Oostenrijkse hoofdstad. De halve finales van vanavond en donderdag en de finale op zaterdag zijn vanaf 20.30 uur met een voorbeschouwing vanuit Nederland te zien op NPO 1 en NPO Start.

Femicidezaken worden in de rechtszaal niet altijd duidelijk herkend of behandeld als femicide. Dat stellen wetenschappers van de Universiteit Maastricht na onderzoek in opdracht van kennisinstituut WODC. Volgens hen ligt dat mede aan het gebrek aan een heldere juridische definitie van het begrip femicide.

Volgens de woordenboeken wordt onder femicide verstaan: het doden van een vrouw vanwege haar vrouw-zijn. In de praktijk worden andere definities gehanteerd. Zo definieert het Openbaar Ministerie ieder levensdelict tussen (ex-)partners waarvan een vrouw het slachtoffer wordt als femicide. Maar rechters gaan vaak niet zo ver, zeggen de onderzoekers.

De wetenschappers spraken met rechters en officieren van justitie. Ook onderzochten ze 282 rechtszaken uit de periode 2021 tot en met 2024 waarop je het label femicide zou kunnen plakken. In slechts 2 procent van deze zaken gebruikte de rechtbank de term in het vonnis.

"Ik heb wel de indruk dat rechters en officieren een grote bereidheid hebben om een zaak als femicide te benoemen, maar in de onderzochte uitspraken gebeurt dit vaak niet", zegt onderzoeker Laurie Ritzen. Een heldere juridische definitie van het begrip kan volgens haar leiden tot een eenduidigere aanpak en een consistentere afdoening van femicidezaken.

Patronen van geweld

Volgens de onderzoekers maakt het expliciet erkennen van femicide verschil, omdat daarmee beter zichtbaar wordt dat veel moorden op vrouwen niet op zichzelf staan, maar vaak voortkomen uit patronen van geweld, controle, stalking, misogynie (vrouwenhaat) of eerdere mishandeling. Door zulke signalen eerder te herkennen, zouden politie en justitie sneller kunnen ingrijpen en mogelijk escalatie kunnen voorkomen.

Omdat het nu vaak niet expliciet wordt benoemd, blijft het onduidelijk op welke manier de kenmerken van femicide zijn meegewogen. Ritzen: "We zien dat in 40 procent van de femicidezaken het geweldsverleden tussen slachtoffer en dader wordt meegenomen in de strafmotivering. Als dat gebeurt, worden de straffen altijd hoger. Van die andere 60 procent weten we niet of de rechter heeft meegewogen dat er eerder sprake van geweld was."

Definitie femicide

De onderzoekers gebruiken zelf de internationale definitie van de VN-organisatie UNODC. Volgens die definitie vallen levensdelicten op vrouwen door een (ex-)partner of familielid automatisch onder femicide. Als de dader een onbekende is, geldt een van de volgende criteria:

In het onderzoek is ook gekeken naar de manier waarop andere landen femicide juridisch aanpakken. Zo hebben Cyprus en Italië femicide als afzonderlijk strafbaar feit opgenomen in het wetboek van strafrecht. Ritzen: "Cyprus heeft eigenlijk een aparte status gegeven aan doodslag op vrouwen. Maar we hebben nog geen zicht op hoe dit in de praktijk uitpakt."

Spanje kiest voor een andere aanpak en werkt met gespecialiseerde rechtbanken voor gendergerelateerd geweld. Daardoor wordt dit soort zaken behandeld door speciaal opgeleide rechters en officieren van justitie. Daarnaast hanteert Spanje één vaste juridische definitie van femicide: "de moord op een vrouw door een man vanuit machismo of misogynie (vrouwenhaat)".

De onderzoekers wijzen erop dat zo'n aparte status voor vrouwen op gespannen voet staat met het idee dat iedereen voor de wet gelijk is. Ritzen: "Maar door het begrip genderneutraal te maken, loop je het risico dat de specifieke gendergerelateerde context naar de achtergrond verdwijnt en dat de definitie dan veel te breed wordt."

Een goede definitie van femicide zorgt volgens de onderzoekers voor meer zichtbaarheid, betere registratie en explicietere erkenning van het probleem. Ook kan het bijdragen aan meer specialistische kennis bij politie en justitie. "Maar ik zou het aan de politiek overlaten hoe femicide gedefinieerd moet worden", zegt Ritzen. "Al geldt wel: hoe vaster het begrip wordt omlijnd, hoe makkelijker het toepasbaar is."

Rusland heeft vannacht zijn aanvallen op Oekraïne hervat. Enkele uren na het aflopen van het driedaagse staakt-het-vuren stuurde Rusland drones richting de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Volgens de Oekraïense president Zelensky waren het er meer dan 200.

Droneresten kwamen neer op een wooncomplex van twintig verdiepingen. Over doden, gewonden of schade is nog niets bekendgemaakt. In de plaats Fastiv, in de regio Kyiv, raakten een kinderopvang en meerdere woningen beschadigd, schrijft The Kyiv Independent. De Oekraïense luchtmacht maakt verder melding van droneaanvallen op de steden Zaporizja, Dnipro, Charkiv en Cherson.

Persbureau DPA meldt op basis van Russische bronnen dat Oekraïne na het verlopen van het staakt-het-vuren langeafstandsdrones op Rusland heeft afgevuurd. In verband daarmee werd de luchtvaart in Centraal-Rusland voor enige tijd stilgelegd. Ook hier is over slachtoffers of schade niets bekend.

Geschonden

Het staakt-het-vuren gold van zaterdag tot en met maandag. Gisteren beschuldigden beide partijen elkaar van het schenden daarvan.

De Russische president Poetin had om het staakt-het-vuren gevraagd om zaterdag veilig de parade te kunnen houden voor de overwinning op nazi-Duitsland in 1945. President Trump bemiddelde in de kwestie.

Zelensky stemde ermee in, onder meer omdat het bestand gepaard zou gaan met de vrijlating van duizend krijgsgevangenen door beide partijen. "Het Rode Plein is minder belangrijk voor ons dan de levens van Oekraïense gevangenen die we thuis kunnen brengen", zei Zelensky. Het is onduidelijk of die uitwisseling heeft plaatsgevonden.

Japanners eten populaire chips en andere snacks binnenkort uit zwart-witzakken. De Japanse snackfabrikant Calbee stopt noodgedwongen met de gebruikelijke verpakkingen in kleur, door een tekort aan grondstoffen voor inkt door de oorlog in Iran.

Sinds de olieprijzen zo zijn gestegen, is een tekort ontstaan aan nafta: een belangrijke grondstof uit de petrochemische industrie. Dat leidt op zijn beurt weer tot een tekort aan oplosmiddelen en harsen, de grondstoffen voor de inkt die in drukkerijen wordt gebruikt.

Om de financiële gevolgen zo klein mogelijk te houden, past de snackfabrikant alleen de verpakkingen aan van populaire producten met de hoogste verkoopcijfers, omdat die toch wel worden gekocht.

De maatregel geldt voor veertien producten van de fabrikant en gaat in per 25 mei.

Correspondent Japan Anoma van der Veere:

"De zwart-witte chipszakken laten zien hoe groot de gevolgen zijn van het tekort aan nafta. Bedrijven proberen zich ondertussen aan te passen: fabrikanten halen producten van de planken of verlagen hun productie, verhogen de prijzen of zoeken nieuwe leveranciers in China waar de tekorten een stuk minder schrijnend zijn.

Dat zorgt tegelijk voor een nieuw probleem. Japanse bedrijven worden hierdoor nóg meer aangewezen op producten van Chinese chemiebedrijven, terwijl Tokio juist al jaren probeert die economische afhankelijkheid te verminderen. De Japanse overheid probeert de schade te beperken door extra nafta te importeren uit landen als de Verenigde Staten, Algerije en Peru. Ook zetten raffinaderijen strategische olievoorraden in om de tekorten op te vangen.

Maar nu zelfs zo'n alledaags product als Calbee-chips, dat in vrijwel alle supermarkten in de schappen ligt, moet worden aangepast, groeit ook onder consumenten het besef hoe kwetsbaar de Japanse economie is voor conflicten buiten de eigen grenzen."

Ook een Japanse drankenfabrikant is genoodzaakt om maatregelen te nemen door het grondstoffentekort. Het bedrijf stopt vanaf eind deze maand met de bedrukking van verpakkingen van vijftien dranken die het voor grote merken produceert.

Uit angst voor bendegeweld zijn honderden inwoners van de hoofdstad van Haïti hun huis uit gevlucht. Port-au-Prince wordt al jaren geteisterd door gewelddadige confrontaties tussen rivaliserende bendes.

Afgelopen weekend schoten bendeleden op straat op elkaar en staken ze huizen in brand. Een lokaal ziekenhuis behandelde in twaalf uur tijd veertig mensen met schotwonden, zegt een woordvoerder van Artsen zonder Grenzen. De hulporganisatie ving ook tijdelijk 800 gevluchte buurtbewoners op in het gebouw.

Beelden uit de hoofdstad, waar honderden mensen op de vlucht zijn geslagen:

Sinds 2021 zijn door bendegeweld ruim 20.000 doden gemeld in Haïti. Ruim een miljoen burgers zijn op de vlucht geslagen. Het land zit zonder president sinds de moord op president Moïse, die in de zomer van 2021 in zijn slaapkamer werd doodgeschoten. Vier opdrachtgevers voor de moord werden daarvoor afgelopen weekend veroordeeld.

Een internationale VN-troepenmacht helpt het Haïtiaanse leger bij de poging om de orde in het land te herstellen. De hoofdstad is inmiddels voor een deel onder controle, maar verspreid over het land zijn nog altijd honderden bendes actief. Er zijn nog geen grote bendeleiders opgepakt.

Het werk van de VN-blauwhelmen in Port-au-Prince wordt bemoeilijkt door de slechte staat van de wegen. De vredessoldaten kunnen daardoor niet overal patrouilleren.

Schrijver Michael Berg is met zijn boek Terugkeer de winnaar geworden van de Hebban Thrillerprijs. Dat werd bekendgemaakt in het NOS Radio 1 Journaal. De prijs wordt ieder jaar uitgereikt aan de auteur van de beste Nederlandstalige thriller.

Lezers van de lezerscommunity Hebban plaatsten het boek op de shortlist, met vier andere genomineerden. Een vakjury koos uiteindelijk de winnaar.

Michael Berg, pseudoniem van Michel van Bergen Henegouwen, zegt dat het winnen van de prijs een "erkenning is van bijna 20 jaar schrijven".

'IJzersterk'

Terugkeer is het eerste boek van de Mergellandmoorden-trilogie en volgt politieagent Alex Nievelsteijn. Hij keert na een traumatische ervaring bij de Amsterdamse politie terug naar zijn geboorteplaats in Zuid-Limburg. Daar geeft hij leiding aan een coldcaseteam en maakt hij jacht op een seriemoordenaar.

Volgens de jury is het boek een "ijzersterke en meeslepende thriller door de goede combinatie van Zuid-Limburgse sfeer, de spannende verhaallijnen die langzaam bij elkaar komen en de zeer knap neergezette personages".

De Hebban Thrillerprijs is dit jaar voor de zevende keer uitgereikt. Eerdere winnaars zijn De Erfgenamen van A.C. Porter (2025), De Man met Duizend Gezichten van Lex Noteboom (2024) en De Ripper connectie van Gerrit Barendrecht (2023).

PostNL moet een boete van 6,9 miljoen euro betalen omdat het bedrijf in 2023 te veel post te laat heeft bezorgd. Dat jaar heeft PostNL niet voldaan aan de wettelijke eis om minimaal 95 procent van alle brievenbuspost binnen 24 uur te bezorgen, oordeelt de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

In 2023 bezorgde PostNL nog geen 89,5 procent van brievenbuspost op tijd. "Mensen en bedrijven die iets op de post doen, moeten erop kunnen rekenen dat ze krijgen waarvoor ze hebben betaald", zegt ACM-bestuurslid Manon Leijten. "De wet zegt: minimaal 95 procent van de post moet de volgende dag op de mat liggen. En deze norm heeft PostNL niet gehaald."

Leijten zegt dat de ACM veel klachten heeft ontvangen van mensen die hun post te laat, of soms helemaal niet hebben gekregen. "Bijvoorbeeld van mensen die een rekening niet hebben ontvangen, en vervolgens een incassobureau voor de deur hebben staan. Of mensen die een oproep van de rechter hebben gemist. Of een oproep voor een bevolkingsonderzoek."

Krapte

PostNL slaagt er al langer niet in om post op tijd door de brievenbus te gooien. Het bedrijf wijst naar onder meer de krapte op de arbeidsmarkt, waardoor er te weinig postbodes zijn. Dat noemt PostNL overmacht.

De ACM gaat daar niet in mee. "Het is aan het bedrijf zelf om een voldoende aantrekkelijk aanbod te bieden om werknemers te werven én te behouden", oordeelt Leijten. "PostNL heeft weliswaar maatregelen genomen om nieuw personeel aan te trekken en te behouden, maar ontoereikend om te voldoen aan de wettelijke bezorgplicht."

Hoewel de ACM benadrukt niet op de stoel van de directie van PostNL te willen gaan zitten, vindt de waakhond wel dat een bedrijf er alles aan moet doen om zich aan de wettelijke regels te houden: "Dat kunnen betere arbeidsvoorwaarden zijn om genoeg personeel te werven. Of innovatie. Dat is aan PostNL. Wij zijn er om toe te zien dat PostNL voldoet aan de wet."

'Onverantwoord'

PostNL noemt de boete "niet doelmatig en disproportioneel". Het bedrijf gaat dan ook in bezwaar tegen de straf. Het postbedrijf hamert erop dat de wettelijke bezorgplicht al in 2023 "niet uitvoerbaar" was.

Vanaf 1 juli 2026 mag PostNL langer doen over de postbezorging. Nu moet het bedrijf volgens de wettelijke bezorgplicht binnen 24 uur een brief bezorgen. Dat wordt 48 uur. Volgend jaar gaat die bezorgtijd naar drie dagen. Het bedrijf is blij met die stap, maar zegt dat het nog niet voldoende is.

"Tegen die achtergrond is deze boete niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onverantwoord", zegt PostNL-directeur Pim Berendsen. "De boete gaat voorbij aan deze realiteit en werkt averechts. In plaats van bij te dragen aan het borgen van betrouwbare postbezorging, ondermijnt het de financiële positie van het postbedrijf en zet daarmee betrouwbare postbezorging verder onder druk."

Als de wettelijke bezorgplicht niet wordt aangepakt, verwacht PostNL dat het structureel verlieslatend wordt. "Dat kan niet van een commercieel bedrijf verlangd worden", schrijft het bedrijf. Vorig jaar was het verlies 17 miljoen euro.

Het is niet de eerste keer dat PostNL een boete krijgt voor het niet op tijd bezorgen van de post. Zo'n boete is echter ook weleens teruggedraaid. Dat gebeurde bijvoorbeeld eind vorig jaar, toen het College van Beroep voor het bedrijfsleven een boete voor te late post uit 2019 schrapte.

PostNL voldeed volgens de ACM in 2019 met 94,34 procent niet aan de wettelijke norm. Maar de hoogste rechtbank constateerde fouten in de meetmethode.

Het vertrouwen in politici was in tien jaar nog nooit zo laag als vorig jaar. In 2025 had maar 21,2 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder vertrouwen in politici, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2016, bij de eerste meting, was dat nog 27,5 procent.

Ook het vertrouwen in de Tweede Kamer als instituut was vorig jaar lager dan ooit gemeten: 24,6 procent van de ondervraagden had vertrouwen in dit instituut. Dit vertrouwen werd in 2012 voor het eerst gemeten en toen was het 36,9 procent.

Corona

Het vertrouwen in de Tweede Kamer is niet altijd omlaaggegaan. Vooral in de tweede helft van de jaren 10 nam het vertrouwen juist toe. In 2020 - het eerste coronajaar - had 53,2 procent nog vertrouwen in de Tweede Kamer.

Ook voor het vertrouwen in politici in het algemeen was 2020 een kantelpunt. Dat jaar had nog 39,7 procent van de 15-plussers vertrouwen in politici.

Ondanks alle kritiek op Brussel nam het vertrouwen in de Europese Unie in de periode 2012-2025 juist toe. In 2012 had 39,2 procent van de ondervraagden nog vertrouwen in de EU, vorig jaar was dat 51,5 procent.

Ook het vertrouwen in ambtenaren nam ten opzichte van destijds iets toe, van 44,3 procent in 2012 naar 47,1 procent vorig jaar.

Leeftijdsgroepen

Van alle leeftijdsgroepen hebben 15- tot 25-jarigen het vaakst vertrouwen in politieke instituties. Mensen tussen de 65 en 75 hebben het minste vertrouwen. Bij 75-plussers is het vertrouwen juist wat hoger dan in de leeftijdsgroep direct daaronder.

CBS-hoofdsocioloog Tanja Traag denkt dat deze beoordelingen te maken hebben met de politieke ervaring van de groepen. "Jongeren hebben over het algemeen politiek nog weinig meegemaakt, dus kunnen hun mening lastig vormen", zegt ze tegen persbureau ANP. "Daarentegen heeft de oudere groep bijvoorbeeld meer politieke tegenslagen meegemaakt, wat de beoordeling negatief beïnvloedt."

Bij de arrestatie van een bendeleider in Mexico zijn ook zijn huisdieren in beslag genomen. De zeven tijgers leefden in een kooi, is te zien op beelden van de Mexicaanse autoriteiten.

De politie arresteerde in het noordoosten van het land de 39-jarige José Antonio Cortés Huerta. Hij wordt gezien als de leider van een bende gelieerd aan het drugskartel Cártel del Noreste.

Bij zijn aanhouding nam de politie verschillende zaken in beslag: vuurwapens, drugs, auto's, motoren, contant geld en dus zeven tijgers. Deze roofdieren worden in de Mexicaanse drugswereld vaak ingezet als statussymbool en afschrikmiddel.

Criminelen van het Sinaloa-kartel werden er in het verleden zelfs van beschuldigd dat zij hun tegenstanders, dood of levend, aan tijgers voerden. Of dat in dit geval ook is gebeurd, is niet bekendgemaakt.

Brandstofsmokkel

De bendeleider kon worden aangehouden na een politieonderzoek naar de inbeslagname van een schip, schrijft de Mexicaanse veiligheidsminister op X. In het kader daarvan deed de politie vier huiszoekingen.

De zaak draait onder meer om brandstofsmokkel en handel in verboden middelen door criminelen die banden hebben met het Cártel del Noreste. Dit kartel werd vorig jaar door de Amerikaanse president Trump op een lijst met terroristische groeperingen geplaatst.

Goedemorgen! In Wenen begint vandaag het Eurovisie Songfestival, waaraan Nederland niet meedoet. Ook doet de Hoge Raad uitspraak tegen Willem Engel.

Eerst het weer: enkele buien en flink wat wind bij een graad of 5. Vanochtend kan er ook nog een lichte bui vallen, in middag is het op de meeste plaatsen droog. Het is met temperaturen rond de 13 graden koel voor de tijd van het jaar.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

Het moederbedrijf van de gehackte onderwijssoftware-maker Canvas heeft een deal gesloten met hackersgroep ShinyHunters. Die stal studentnummers, namen en e-mailadressen en berichten van 275 miljoen studenten, docenten en onderwijsmedewerkers wereldwijd.

"Als onderdeel van de overeenkomst zijn de gegevens aan ons teruggestuurd en hebben we een digitale bevestiging gekregen van de vernietiging van de gegevens", zegt Canvas in een verklaring over de deal. Het bedrijf zegt niet of er losgeld is betaald. Dat is wel wat de hackers eisten.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Bonaire wordt bedreigd door de gevolgen van klimaatverandering. Het eiland heeft te maken met een stijgende zeespiegel, zwaardere stormen, extreme droogte, maar ook extreme regenval. En dat gaat in de toekomst alleen maar toenemen.

Fijne dag!

Het moederbedrijf van het gehackte onderwijsplatform Canvas heeft een akkoord gesloten met hackers van de groep ShinyHunters. Instructure zegt dat de gegevens die vorige week werden gestolen zijn verwijderd. Het bedrijf zegt niet of er losgeld is betaald, wat de hackers wel hadden geëist.

"Als onderdeel van de overeenkomst zijn de gegevens aan ons teruggestuurd en hebben we een digitale bevestiging gekregen van de vernietiging van de gegevens", is te lezen in een verklaring over de hack. "Ons is verteld dat er geen klanten worden afgeperst."

ShinyHunters bevestigt dat: "De data zijn verdwenen, weg". Ook zeggen de hackers dat Canvas en de bedrijven die er gebruik van maken niet meer zullen worden afgeperst.

Onderwijssoftware

Vorige week maakte Canvas bekend dat de gegevens van miljoenen docenten en studenten waren gestolen bij een grote hack. De onderwijssoftware van Canvas wordt onder meer op scholen en universiteiten gebruikt voor contact tussen docenten en studenten, zoals het inleveren van opdrachten of het inzien van lesmateriaal of cijfers.

Er waren gegevens zoals studentnummers, namen en e-mailadressen en berichten van 275 miljoen studenten, docenten en onderwijsmedewerkers wereldwijd buitgemaakt. In totaal waren volgens de hackers zo'n 9000 onderwijsinstellingen geraakt.

ShinyHunters

De hack werd opgeëist door ShinyHunters, de groep die ook achter de grote cyberaanval op telecomprovider Odido zit. In dat laatste geval hadden criminelen toegang tot een bestand met de gegevens van 6,2 miljoen accounts. Odido betaalde geen losgeld, waarop de hackers alle klantdata publiceerden.

Bij Instructure leek het er in eerste instantie op dat het bedrijf niet van plan was om de hackers te betalen. ShinyHunters zei vervolgens dat onderwijsinstellingen die Canvas gebruiken zelf konden onderhandelen met de groep. Instructure zegt nu dat instellingen geen contact hoeven te zoeken met ShinyHunters.

In Nederland maken ook meerdere hogescholen en universiteiten gebruik van Canvas. Onduidelijk was of al deze onderwijsinstellingen allemaal waren getroffen door de hack. Wel waarschuwden verschillende hogescholen en universiteiten hun studenten en medewerkers voor pogingen tot online oplichting.

Ultimatum

Een aantal dagen na de initiële hack wist ShinyHunters de applicatie, ondanks verbeterde veiligheidsmaatregelen, nogmaals te kraken. Bij deze digitale inbraak plaatsten de hackers een bericht waarin gemeld werd dat Instructure "in plaats van contact op te nemen om het op te lossen, ons heeft genegeerd en wat beveiligingspatches heeft doorgevoerd".

Ook noemde ShinyHunters een nieuwe uiterste datum om te onderhandelen over de gegevens. Dat was vandaag, op 12 mei. Als Instructure voor die datum geen contact opnam, zouden de hackers de gestolen gegevens openbaar maken.

Aan dit dreigement lijkt het onderwijssoftwarebedrijf gehoor te hebben gegeven. "Hoewel er nooit volledige zekerheid is bij de bestrijding van cybercriminelen, vonden we het belangrijk om alle mogelijke stappen te ondernemen om klanten voor zover mogelijk extra gemoedsrust te bieden", aldus Instructure.

In de Utrechtse plaats Bunnik heeft een brand gewoed in een autogarage. Het vuur is onder controle, maar het pand is niet meer te redden, meldt de veiligheidsregio.

Een persoon is gewond geraakt en met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Het gaat om een medewerker van het autobedrijf. Het is niet duidelijk hoe het nu met het slachtoffer gaat.

Pand volledig afgebrand

De brand ontstond vannacht rond 00.45 uur. Het pand van het autobedrijf bleek al snel niet meer te redden. De brandweer probeerde daarom vooral te voorkomen dat het vuur oversloeg naar de naastgelegen woningen. Dat is gelukt.

De woningen liepen volgens de veiligheidsregio minimale schade op, maar het autobedrijf is "volledig afgebrand". De bewoners van aangrenzende woningen zijn ondergebracht in een hotel.

Weg afgesloten

Om voldoende bluswater bij elkaar te krijgen, werd water uit de Kromme Rijn aan de andere kant van de N229 gehaald. De provinciale weg was daarom een paar uur lang afgesloten voor al het verkeer.

Rond 06.00 uur was de brand onder controle. De brandweer is nu nog aan het nablussen, zodat het vuur niet opnieuw oplaait, meldt RTV Utrecht. Daarvoor blijft een rijstrook van de N229 nog even dicht. De rijstrook naar de oprit van de A12 is wel weer open.

Mensen die kaartjes hadden voor het festival Music On dat dit weekend werd afgelast, kunnen hun geld terugkrijgen. Ook kunnen ze ervoor kiezen om hun ticket te gebruiken voor de editie van volgend jaar. Dat heeft de organisatie bekendgemaakt.

Het housefestival dat zaterdag en zondag in het Meerpark in Amsterdam-Oost zou plaatsvinden, werd kort voor aanvang afgelast omdat de gemeente de centrale tent op het festivalterrein had afgekeurd.

Music On zegt "diep geraakt" te zijn door de afgelasting. "We werken op dit moment aan een systeem om dit zo soepel en zorgvuldig mogelijk af te handelen", is te lezen in een verklaring. Volgende week informeert de organisatie kaarthouders over de mogelijke opties tot compensatie.

Tent afgekeurd

Het festival werd afgelast vanwege de vergunning voor de gebruikte feesttent. Music On had een vergunning gekregen voor het gebruik van een zogeheten Sahara-tent. In maart koos Music On voor het gebruik van een andere feesttent en vroeg de gemeente of de vergunning kon worden aangepast. Op 5 mei stuurde de omgevingsdienst een negatief advies over het gebruik van deze andere tent naar de gemeente.

Omdat er geen positief advies gegeven kon worden over de tent en de gemeente de veiligheid van de bezoekers niet kon garanderen, werd de vergunning van het festival ingetrokken. Daarop stapte de organisatie naar de rechter voor een kort geding. Die oordeelde dat er terecht een negatief advies was gegeven over het gebruik van de tent.

20.000 bezoekers

Het festival zou 20.000 bezoekers ontvangen en was uitverkocht. Op sociale media werd onder de afgelastingsberichten van het festival al direct gevraagd om een terugbetaling. Sommige bezoekers waren vanuit het buitenland naar Nederland gevlogen en eisten zelfs het hele bedrag voor hun reis terug.

Het Openbaar Ministerie (OM) gaat ervan uit dat er meer kinderen het slachtoffer zijn geworden van Joannes B.. Dat blijkt vandaag op een zogeheten pro forma zitting in de zaak. De man wordt op dit moment vervolgd voor zes feiten, waaronder een poging tot verkrachting van een 2-jarig meisje op een locatie van kinderopvang Partou in Amsterdam. Een woordvoerder van het OM wil niet inhoudelijk reageren op de nieuwe verdenkingen, het is nog onduidelijk of B. voor deze nieuwe verdenkingen vervolgd gaat worden.

Het onderzoek naar B. is nog in volle gang, de politie gaat ervan uit eind juni het einddossier af te hebben. " Het geeft het Openbaar Ministerie de gelegenheid te kijken waar we nu staan te beslissen welke verdenkingen er nog meer op de tenlastelegging moeten. Er staan nu zes verdenkingen op, maar er komen er nog een aantal bij. Het is nog onder voorbehoud, je weet niet wat er verder bijkomt qua meldingen." 

Pieter Baan Centrum

De man gaat zodra het politieonderzoek is afgerond naar het Pieter Baan Centrum. De verdachte heeft gesproken met een psycholoog en een psychiater, die adviseren hem daar te laten onderzoeken. Volgens het OM zijn er indicaties dat B. een vorm van dementie heeft. De officier van justitie zei vandaag dat B. heel meewerkend is: "Hij wil zelf ook weten wat er met hem aan de hand is, heeft hij gezegd." 

De rechtbank heeft het Openbaar Ministerie verzocht een Engels strafblad van B. toe te voegen aan het dossier. Wat er op dat strafblad staat is nog onbekend. Op 5 augustus is er weer een inleidende zitting waar mogelijk meer bekend gaat worden over eventuele nieuwe verdenkingen. 

Een duo op een huurscooter is vanmorgen gespot op de oprit naar de A10 bij afslag Sloten. Op beelden die een automobilist naar AT5 stuurde, is te zien hoe de bijrijder nog even snel een selfie maakt voordat ze weer doorrijden. Of de twee de ring op zijn gegaan of toch nog bij de afslag rechtsaf de stad zijn ingegaan is niet duidelijk. 

Het is zeker niet voor het eerst dat een scooter op de ringweg wordt gezien. Eerder doken al beelden op van deelscooters op de A10 West.

De Louis Couperusbuurt in Nieuw-West wordt over anderhalf jaar gesloopt en gerenoveerd. Voor die tijd moeten alle bewoners weg zijn. Zij krijgen wel de kans om terug te keren naar een gerenoveerde woning, maar daar heeft lang niet iedereen zin in. 

Eigenlijk wilde Andries van Vonno hier niet naartoe komen, maar na enig aandringen staat hij toch met zijn handen tegen het raam van een woning waar met grote roze letters 'Modelwoning' op staat. Hij schudt zijn hoofd als hij naar binnen kijkt. "Je ziet al meteen dat je je spullen niet kwijt kan."

Stadgenoot heeft deze woning, aan de oostkant van de Louis Couperuswijk, ingericht zoals straks alle woningen eruit komen te zien na het grootschalige renovatieproject. Bewoners kunnen dan terugkeren, maar Andries, die hier al meer dan twintig jaar met zijn vrouw woont, piekert daar niet over.

Slopend proces 

Dat komt niet alleen omdat Stadgenoot zijn huis wil verbouwen. Al valt het hem zwaar dat de investeringen in zijn huurwoning, zoals een muurtje in de keuken en kastenruimte, ook gesloopt worden.

Nee, het is meer het hele proces. Als voorzitter van de bewonerscommissie heeft hij er sinds 2008 alles aan gedaan om het megaproject van Stadgenoot tegen te houden. Eindeloos vergaderd, posters verspreid door de wijk en langs alle deuren om buren te overtuigen deze bijzondere wijk te beschermen.

Maar Stadgenoot zet door. Volgens de woningcorporatie, die zelf ook de buurt in is gegaan, is 82% van de buurt wel voor de renovatieplannen. Die plannen liegen er niet om. Nu telt de wijk 700 sociale huurwoningen, aan het einde van het project moeten er circa 1.200 huizen staan. Het aantal sociale huurwoningen blijft gelijk en het project moet over tien jaar klaar zijn.    

Dat gaat in verschillende fases. Bewoners uit 'fase 1' krijgen nu anderhalf jaar de tijd om te verhuizen. Als zij een vast huurcontract hebben, kunnen zij kiezen voor een tussenwoning om over een tijd terug te keren naar een gerenoveerd huis in de Couperuswijk. Bewoners die dat niet willen, krijgen een urgentieverklaring voor een nieuwe woning. 

Groene wijk 

De Louis Couperuswijk, een oude arbeidswijk die nog gebouwd is in de geest van Van Eesteren, valt vooral op door het groen. Voor Selda Aydogan, die al 27 jaar in de buurt woont, is dat een van de redenen om na een periode in een tussenwoning misschien wel terug te keren. 

"Ik heb een goedkope huur, de buurt is mooi groen en het is een unieke plek", zegt Aydogan. "Het enige is dat je niet terugkeert naar je eigen woning, maar naar eenzelfde soort woning. En het is dan opgeknapt, dus een fijnere woonsituatie."

Aydogan is één van de bewoners die wel instemde met de renovatie. Ze is niet alleen tevreden dat haar woning een opknapbeurt krijgt, maar ook dat er na jaren van onzekerheid eindelijk een besluit is genomen. "Heel veel mensen voelen opluchting nu we inzicht hebben in de toekomst."

Schimmel in huis

Voor Andries is het absoluut geen opluchting dat hij zijn huis uit moet. De stress van afgelopen jaren zit hem hoog, vertelt hij op de bank in zijn woonkamer. "Ik wilde hier mijn leven eindigen", zegt hij. "Dit is verschrikkelijk."

Natuurlijk, hij ziet de schimmel in hun slaapkamer ook wel. Maar dat komt volgens de voorzitter van de bewonerscommissie vooral omdat Stadgenoot sinds de renovatieplannen niks meer aan de woningen gedaan heeft. "Dan versloft het vanzelf."

Slopen voor een flat

Een groot deel van de woningen zal gesloopt worden, dus die bewoners kunnen sowieso niet terugkeren naar hun wijk. Een van hen is Ronald, die vanuit zijn ouderlijk huis naar deze plek is verhuisd en nooit meer is weggegaan. Op de plek van zijn arbeidershuis komt een flat. "Ik ben erg honkvast en ik vind het een ramp dat ik mijn huis uit moet, want mijn hele kennissenkring zit hier, mijn huisarts, alles zit hier", zegt hij. "Hoe moet ik dat ergens anders weer opbouwen?"

Zijn woning staat in fase 2, dus hij verwacht dat hij nog zo'n vier jaar heeft om een alternatieve woning te vinden. "Mijn partner is invalide en ik moet er niet aan denken dat we in een flat moeten wonen. We zouden kunnen verhuizen naar een benedenwoning in fase 1, maar dat is kleiner en hogere huur."

Een woordvoerder van Stadgenoot geeft aan dat niet alle specifieke wensen van bewoners overgenomen konden worden, maar zeggen ze ook tegemoetkomingen te hebben gedaan. Volgens de woordvoerder is 82% van de buurtbewoners akkoord gegaan met de plannen. 

De eerste bewoners hebben hun huurovereenkomst opgezegd en verhuisd. Voor alle huurders met een regulier contract, die niet willen terugkeren, is de wettelijke verhuisvergoeding van ruim 7900 euro beschikbaar. 

Het Verkeer is terug bij de werkzaamheden op de Ruyschstraat. In verschillende fases wordt hier groot onderhoud uitgevoerd. De oneven zijde van de straat is inmiddels weer toegankelijk en nu is de even zijde aan de beurt. Omgevingsmanager Tim Eggen geeft een update.

''De laatste tijd hebben we gewerkt aan de oneven zijde, dat betekent dat de oneven zijde helemaal gereed is'', vertelt omgevingsmanager Tim Eggen. ''Het verkeer kan weer vanaf de Wibautstraat richting de Amstel rijden en de wijk daarachter is weer volledig bereikbaar zoals het voorheen ook was.'' Momenteel wordt de even zijde aangepakt.

Zandbak voor de deur 

Er rijdt veel bouwverkeer door de straat en bewoners kunnen hun auto of fiets niet voor de deur parkeren. ''Ik vond het erg belastend omdat er veel modder was'', vertelt een buurtbewoner. Een buurtgenoot zegt: ''Het is niet persé makkelijk om nu langs te lopen, je moet elke keer oversteken en zo.'' Maar er zijn ook enthousiastelingen in de buurt. ''Ik vond het eerlijk gezegd wel leuk'', zegt een bewoner. ''Ik heb vier kinderen en ze houden erg van het zand, gaan met een schepje en emmertje naar buiten.''

Gevolgen verkeer

De komende tijd kunnen automobilisten nog steeds niet vanaf de Wibautstraat richting het OLVG rijden en zijn er omleidingen door nabijgelegen straten. Naar verwachting kan er vanaf half juni weer door de Ruyschstraat worden gereden. Tramreizigers ondervinden geen hinder van de werkzaamheden. Vanaf de bouwvak (20 juli) moet het werk klaar zijn.

Wie over het Azartplein loopt en naar boven kijkt, ziet op het Wladiwostok-gebouw sinds vandaag een windvaan met het silhouet van een schip. Het plein zelf was al vernoemd naar dit legendarische narrenschip Azart, ofwel The Ship of Fools, dat met de markante kapitein August Dirks jarenlang de wereld overtrok. Het metalen kunstwerk is vanmorgen geplaatst door buurtbewoners en de smid die het kunstwerk heeft gemaakt. 

"Het gaat om hen, om de artiesten. Het gaat om een levende groep, het is mooi dat dat zo min of meer in herinnering blijft ". Schipper August wordt in zijn rolstoel langzaam door zijn vrienden het plein opgerold, terwijl hij met fijngeknepen ogen omhoog staart. August was op weg naar Australië toen hij ernstig ziek werd. Hij moest zijn schip verlaten en terugkomen naar Nederland. Het schip ligt inmiddels op een strand in Zuid-Amerika. Daar doet het nu dienst als theater en cultureel centrum.

In de verte ziet hij hem. De schim van iets wat hij herkent uit het verleden. Zijn schip is als windvaan terug op het dak van de flat op het plein. Bewoners namen het initiatief om een crowdfunding op te richten en met het ingezamelde geld konden zij dit kunstwerk laten maken.

De officiële onthulling is op zaterdag 30 mei. Vanaf dan is er ook een plakkaat op het gebouw te vinden met alle info over de tocht die het schip heeft afgelegd. Bij het Azartplein lag het schip vroeger vaak aangemeerd en is daarom genoemd naar deze zottenschuit.

Filmmaakster Annike Kaljouw maakte eerder een documentaire over het schip en zijn bemanning. Die is al enige tijd te zien geweest in verschillende kleine Amsterdamse bioscopen, maar op 4 juni is er ook een landelijke première. 

De organisatie van housefestival Music On zegt bezoekers te gaan compenseren voor het feest dat afgelopen zaterdag niet door kunnen gaan. Het festival in de Watergraafsmeer werd geannuleerd omdat de gemeente een tent van het festival afkeurde. Desondanks zegt organisator Loveland de schade op te kunnen vangen. "We houden ons hoofd boven water."

De wanhoop was groot bij de organisatie afgelopen zaterdag. De gemeente keurde de grote tent af van het festival en ook een kort geding bracht geen soelaas. Het festival zei zich genoodzaakt te voelen het feest te annuleren voor alle 20.000 bezoekers.

Toch lukt het de organisatie om hen te compenseren voor hun kaartje. "We zijn droevig, maar we kunnen door met ons bedrijf." Daarmee komt de organisatie terug op de uitspraak van oprichter Marnix Bal die zaterdag zei dat de annulering 'de doodsteek' zou betekenen voor het bedrijf. Zo gaat festival Loveland gewoon door. 

Music On blies het feest in sportpark Middenmeer in Oost zaterdagmiddag een uur van tevoren af, nadat die ochtend bleek dat de opgebouwde tent geen vergunning had. Sommige bezoekers kwamen vanuit het buitenland gereisd voor het house-feest. Organisator Wouter Muurlink noemt het verschrikkelijk voor die bezoekers dat het festival werd geannuleerd. "We gaan dit netjes oplossen", belooft hij teleurgestelde kaartjeskopers. 

Verkeerde tent

Het festival had een aanvraag gedaan voor een andere tent dan op de vergunning stond. Die tent - het hoofdpodium van het festival - werd afgekeurd door de omgevingsdienst. De organisatie was de afgelopen week in gesprek gegaan met de dienst om de tent toch te laten goedkeuren. De gemeente vond echter dat de veiligheid niet kon worden gewaarborgd. 

Organisator Wouter Muurlink stelt dat de tent in maart al was aangevraagd. ''Het is een mooiere upgrade van de oude tent. Deze nieuwe tent wordt gebruikt bij festivals zoals ook Amsterdam 750 jaar." Volgens Muurlink volgde Music On aanvullende maatregelen op van de gemeente ten behoeve van de veiligheid van de tent. "Vrijdag sloten we het in goed overleg af, dus we tasten echt in het duister. Als we dit een week eerder hadden geweten had die oude tent er gestaan."  

Miljoenen schade

Het festival werd vanmiddag langzaam afgebouwd. De schade voor de organisatie loopt in de miljoenen doordat alle artiesten, logistiek en voorraad al betaald waren. Muurlink denkt dat deze gebeurtenis nog een staartje gaat hebben.

"We willen dit evalueren met de gemeente. Voor de hele branche is het belangrijk te weten hoe dit heeft kunnen gebeuren", zegt de organisator. Wel is Muurlink hulpdiensten en vooral teleurgestelde bezoekers dankbaar dat alles zaterdag toch relatief gemoedelijk is verlopen rondom het terrein.

De meeste stadsgidsen van Amsterdam sturen je langs de Dam, het Rijksmuseum of het Anne Frank Huis. Maar er is nu een nieuwe únieke stadsgids die je kennis laat maken met een andere kant van de stad. Onderzoekers schreven een gids over moslimerfgoed, een volgens hen vaak onderbelicht deel van de Amsterdamse geschiedenis. 

Warda El-Kaddouri en Mirjam Shatanawi schreven samen met andere onderzoekers een stadsgids over moslimerfgoed in Amsterdam, die een volgens hen vaak onderbelicht deel van de Amsterdamse geschiedenis in kaart brengt. Aan de hand van wandelroutes, persoonlijke verhalen en bijzondere locaties laat de gids zien hoe moslimgemeenschappen al eeuwenlang onderdeel zijn van het sociale, culturele en religieuze leven van de stad.

Invloed van moslims in de stad

"Ik vind het heel belangrijk dat zichtbaar wordt waar de invloed van moslims te vinden is en dat er heel veel sporen zijn op plekken waar je het niet verwacht. En dat er heel veel plekken zijn waar je kan zien dat hier moslims gewoond, gewerkt hebben en dat dat eigenlijk door de hele stad is", vertelt Mirjam Shatanawi bij een van de plekken uit de gids.

Het is een gevelsteen met de tekst 'De Turksche Keizerspoort' verwijzend naar het pand dat ten tijde van het Ottomaanse Rijk werd gebruikt als pakhuis voor goederen als wol, zijde, leer en koffie. 

Met het project willen de auteurs niet alleen historische kennis toegankelijk maken, maar ook bijdragen aan een breder beeld van de stad en haar inwoners. En waar je zo voorbij de gevelsteen zou lopen, is dat niet het geval bij de Fatih Moskee op de Rozengracht.

"Wat ik zo mooi vind, is dat het echt een gedeelde geschiedenis laat zien. Een katholieke kerk die uiteindelijk een moskee is geworden", vertelt Warda El-Kaddouri. Het gebouw werd eerste gebruikt als kerk, daarna als stoffenwinkel en werd gekraakt. De Turkse gemeenschap kocht het pand in de jaren 80 waarop een grote restauratie volgde.

De stadsgids wordt vandaag gelanceerd en is binnenkort verkrijgbaar bij vestigingen van de OBA en de stadsdeelkantoren.

Een passagiersvlucht van Ryanair moest vanavond uitwijken naar luchthaven Schiphol vanwege een medisch probleem aan boord. Meerdere hulpdiensten zijn ingezet en een traumahelikopter vloog enige tijd boven de luchthaven. 

Het gaat om passagiersvlucht FR7665 van maatschappij Ryanair, die vloog van het Poolse Warschau naar Leeds in Engeland. Onderweg naar de bestemming gaf het vliegtuig een noodmelding, waarna het moest uitwijken naar Schiphol.

Volgens een woordvoerder van Schiphol was de noodmelding vanwege een 'medische situatie' aan boord. Inmiddels is het vliegtuig veilig geland op de Buitenveldertbaan en zijn er hulpdiensten aanwezig. Ook vloog er enige tijd een traumahelikopter boven Schiphol. Deze is uiteindelijk weer vertrokken. 

Geen vertraging voor andere vluchten

Andere vluchten zouden geen vertraging hebben opgelopen door deze noodlanding op de luchthaven, aldus de woordvoerder. Later vanavond kunnen de reizigers hun vlucht weer hervatten.

Wat er precies aan de hand was aan boord, kan zowel Schiphol als de Veiligheidsregio Kennemerland niet zeggen.

Boetes zouden worden kwijtgescholden, de knip zou verdwijnen en handhavingscamera's op de Laan van Vlaanderen in Nieuw-West gingen vrijdag uit. Maar nu blijkt dat de gemeente een vonnis verkeerd heeft gelezen: het besluit tot de knip is door de rechter helemaal niet als onterecht bestempeld. Alleen de afwijzing van een bezwaar over de knip op de Laan van Vlaanderen moet opnieuw. Dat betekent niet dat het bezwaar ook per se gegrond is. De gemeente gaat in juni daarom weer boetes uitdelen.

De knip op de laan in Nieuw-Sloten gaat per direct weer in. De gemeente deelt deze maand geen boetes uit vanwege de ontstane verwarring. Bestuurders komen in mei weg met een waarschuwing. Eerder opgelegde boetes blijven wel staan.

Ook moet de gemeente het bezwaar onderbouwd afwijzen. 'De gemeente moet beter uitleggen welke onderzoeken en afwegingen aan het verkeersbesluit over het verkeersfilter ten grondslag liggen', zegt de gemeente.

De knip werd in 2023 ingesteld. Sindsdien mag er tijdens de ochtend- en avondspits alleen door bewoners en anderen die een ontheffing hebben gekregen gereden worden. Ook op de nabijgelegen Sloterweg zijn knips ingesteld. Dat leidde zelfs na een jaar nog tot vele boetes. Een deel werd daar eerder al kwijtgescholden.

Het evenement Music On Festival zou zaterdag 9 en zondag 10 mei plaatsvinden in het Meerpark, maar werd op het laatste moment afgelast. De gemeente trok de vergunning in omdat de veiligheid niet kon worden gegarandeerd. Hoe kon het zover komen?

Stadsdeel Oost geeft inmiddels meer duidelijkheid over de afgelasting. De reden waarom het festival uiteindelijk niet door kon gaan, is dat er een andere tent was geplaatst dan waarvoor eerder toestemming was aangevraagd. Volgens de Omgevingsdienst diende het festival halverwege maart een verzoek in voor een andere tent.

Vergunning 

Voor evenementen met meer dan 2.000 bezoekers moet minimaal zestien weken van tevoren een vergunning worden aangevraagd. Omdat Music On meer dan 20.000 bezoekers trekt, geldt die verplichting ook voor dit festival.

Halverwege maart tot afgelopen weekend is geen zestien weken. Desalniettemin zat daar toch heel wat tijd tussen om een beslissing te nemen over deze nieuwe tent, zou je denken. Maar dat zit volgens de gemeente toch anders. "Op 17 maart heeft de organisatie een verzoek ingediend voor een andere tent. Deze aanpassing is dus sindsdien bekend bij de gemeente. Zoals gebruikelijk is deze wijziging doorgestuurd naar de Omgevingsdienst ter advies. Dit was eind maart. Op 5 mei heeft de Omgevingsdienst een negatief advies gemaild naar de gemeente", laat een woordvoerder van stadsdeel Oost weten.

Inschatting gemeente

In de vier dagen tussen het advies en het festival heeft de gemeente een inschatting gemaakt of het festival veilig genoeg is om het door te laten gaan. Dit was niet het geval, zegt stadsdeel Oost. Volgens het stadsdeel beoordeelt de Omgevingsdienst de situatie op basis van de ingediende stukken. Bouwinspecteurs controleren op locatie uitsluitend vanuit bouwtechnisch perspectief.

Daarbij vindt standaard enkele dagen voor aanvang van een evenement een schouw plaats om vast te stellen of de bouwwerken overeenkomen met de vergunningsaanvraag. Omdat organisatoren tenten en podia vaak pas één of twee dagen van tevoren opbouwen, vinden deze controles meestal kort voor het evenement plaats. Wanneer tenten eerder gereed zijn, kan in overleg met de organisator ook eerder worden gecontroleerd. 

Sahara-tent 

In eerste instantie was er een vergunning aangevraagd voor een zogenoemde Sahara-tent. Deze vergunning was al aangevraagd in december vorig jaar. Daarover gaf de Omgevingsdienst een positief advies. Uiteindelijk koos de organisatie echter voor een andere tent, de reden zou zijn omdat de organisatie deze mooier vindt.

Voor die nieuwe constructie kon geen positief advies worden afgegeven, omdat er onvoldoende informatie over beschikbaar was. Daardoor bleef alleen een negatief advies over. Door dat negatieve advies kon de gemeente geen garanties geven over de veiligheid van bezoekers. Een uur later trok de gemeente de vergunning officieel. Hierna volgde op de ochtend van het festival zelf een kort geding. De organisator verloor deze en hierdoor viel definitief het doek voor het feest.

Organisator Loveland, die al dertig jaar evenementen organiseert in de stad, zegt boos en gefrustreerd te zijn over de gang van zaken. Inmiddels is duidelijk dat alle bezoekers volledig worden gecompenseerd.

Het zat er al een tijdje aan te komen, maar nu is het zover: fatbikes mogen niet meer het Vondelpark in. Bij de ingangen staan handhavers - uitgerust met schuifmaat - om de fatbikers te weren. Nu krijgen ze nog een waarschuwing, maar over twee weken worden de eerste boetes uitgedeeld. De fatbikegebruikers die wij tegenkomen nemen zonder gemor een omweg.

"We zien dat het goed gaat", vertelt verkeerswethouder Melanie van der Horst (D66), die vanochtend poolshoogte kwam nemen. "Ik ben blij dat het verbod is ingegaan." Fatbikers die het park in willen gaan worden eerst tegengehouden door zogenoemde fietscoaches, die de nieuwe regels uitleggen. 

Zo mag je nog wel met de fatbike aan de hand wandelen, maar is opstappen en fietsen verboden. Achter de fietscoaches staan ook handhavers om fietsers tegen te houden. Zij zijn straks ook bevoegd om boetes uit te delen.

Meten met schuifmaatjes

Ferry Vervuurt is aanvoerder van de handhavers in het Vondelpark en deelt de schuifmaatjes uit aan zijn collega's om de banden op te meten. Hij benadrukt dat de komende twee weken belangrijk zijn om iedereen te informeren. "Daarna worden pas de boetes uitgedeeld."

Vaste wandelaars in het Vondelpark zijn blij met het verbod. "Het is heel goed", vertelt een man die naast het park woont en er al jaren elke dag een rondje loopt. "Ze rijden soms zo hard dat je niet eens met je rollator durft te lopen."

Als het fatbikeverbod volgens het stadsbestuur een succes blijkt te zijn, dan wordt het mogelijk uitgebreid naar andere plekken in de stad. Waar dat precies zal gebeuren, is niet bekend.

De politie begint deze maand een grote actie tegen intimidatie rondom de Sloterplas. Daar worden regelmatig vrouwen uitgescholden of op de billen geslagen. Vooral jongens op fatbikes veroorzaken problemen, zegt de politie. Sinds maart zijn er tientallen meldingen geweest van vrouwen die zijn lastiggevallen in het gebied.

Vooral hardlopende vrouwen worden al maanden aangerand, uitgescholden en geïntimideerd, zegt de politie. Daarom worden extra agenten, politiepaarden en zelfs drones ingezet. "Als je denkt dat we er niet zijn, we zien je toch", waarschuwt een woordvoerder. De politie benadrukt dat het slaan op billen valt onder aanranding. "We kunnen je daar voor oppakken."

De vrees is dat met mooier weer en meer sportende vrouwen, het gedrag van de jongeren op fatbikes alleen maar zal toenemen. Daarom spreken agenten jongens in het park aan. Ook zullen zij meer handhaven. Daarbij zullen ook agenten in burger zijn om de jongeren aan te houden. ''Je moet gewoon veilig kunnen hardlopen", zegt de politie. "Stel dat het jouw moeder is die dit overkomt?"

In februari was er tijdelijke noodverlichting in het park. Begin die maand waren er twee incidenten waarbij vrouwen werden bedreigd. Sinds november deed een groot deel van de lantaarnpalen in het park het niet.

Mocht je het gemist hebben, het afgelopen jaar was Het Jaar van de Voetganger. Tijdens dit themajaar zijn verschillende activiteiten uitgevoerd om de voetganger meer aandacht te geven. Zo is onlangs in de Roetersstraat geëxperimenteerd met het creatief gebruik van de openbare ruimte. Jesse Jörg van 'Roeters Maakt Ruimte' demonstreert in Amsterdam Informeert hoe je de openbare ruimte voetgangersvriendelijk kunt inrichten.

Meer aandacht voor de voetganger, waarom is dat nodig? "Er is in Amsterdam ontzettend veel aandacht voor auto's en fietsers, maar eigenlijk is de voetganger een beetje het ondergeschoven kindje'', vertelt Jesse Jörg van Roeters Maakt Ruimte. ''Je ziet in deze straat ook dat de balans een beetje zoek is en dat geldt voor veel meer plekken dan alleen hier. Wat ons betreft, zou hier veel meer ruimte zijn voor de voetganger, en daarmee voor verbinding."

Smartzone

Bij aandacht voor de voetganger gaat het niet alleen over het te voet van A naar B gaan, maar ook over het maken van een ommetje, veilig spelen en prettig verblijven op straat. Dat kan bijvoorbeeld met de aanleg van groene ruimtes waar voetgangers kunnen lopen, met bredere stoepen of verbeterde oversteekplaatsen met duidelijke signalen. Maar er kan nog veel meer.

"Deze parkeerplek is deze week omgedoopt tot een smartzone en dat betekent eigenlijk dat je deze parkeerplek kan reserveren voor allerlei typen gebruik'', vertelt Jörg met een koffie aan een terrastafeltje. ''Nu is het een klein terrasje''. Maar dezelfde plek kan ook omgetoverd worden tot kinderboekenruil locatie. ''En hier aan de zijkant zie je dat gevelgroen is aangelegd door de buren, in samenwerking met een café en de universiteit."

Ruimte

De gemeente wil in de toekomst samen met Amsterdammers kijken hoe de voetganger in de stad letterlijk en figuurlijk meer ruimte kan krijgen. "Er kan ontzettend veel, meer dan in eerste instantie vaak gedacht wordt'', benadrukt Jörg.

Vanaf vandaag zijn fatbikes niet meer welkom in het Vondelpark en een andere tent was alleen bedoeld om afgelast festival mooier te maken. Dat en meer in het AT5 Nieuws van maandag 11 mei, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk.