De Italiaanse premier Meloni heeft zich gevoegd bij het koor van critici die vallen over de aanval van president Trump op paus Leo. Ze noemt Trumps uitlatingen onacceptabel en benadrukte dat het "terecht en normaal is dat de paus oproept tot vrede, en oorlog in welke vorm dan ook veroordeelt".

Dat Meloni zich zo scherp uitlaat over de Amerikaanse president is opvallend. Ze is een van de Europese leiders die het dichtst bij Trump staan, en was bijvoorbeeld als enige bij de inauguratie van Trump in januari 2025.

Trump zei dit weekend dat de paus "zwak op het gebied van misdaad en heel slecht in buitenlandpolitiek" is. Hij wil naar eigen zeggen geen paus "die het OK vindt dat Iran een atoombom heeft". Bovendien zou de Amerikaan alleen paus geworden zijn omdat Trump president is.

Tweede verklaring

Paus Leo pleitte dit weekend in een gebedsdienst in de Sint-Pietersbasiliek voor een snel einde aan de oorlog in het Midden-Oosten. Na de aanval van Trump op hem liet de paus weten dat hij niet onder de indruk is en dat hij zich blijft uitspreken. Hij had echter geen behoefte aan een debat met Trump.

Meloni, zelf katholiek, zei aanvankelijk niets over Trumps woordkeuze. Ze liet in een verklaring, voorafgaand aan een bezoek van Leo aan vier Afrikaanse landen, alleen weten dat ze de paus steunt.

Dat kwam haar op kritiek te staan van de oppositie, die haar verweet dat ze de moed niet had om Trump te bekritiseren. Daarop kwam Meloni met een tweede verklaring waarin ze Trumps uitspraken wel expliciet veroordeelde.

Vanavond schuiven koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan voor hun veelbesproken diner in het Witte Huis met de Amerikaanse president Trump, die ook vandaag weer het nieuws domineerde.

Het koninklijk paar dineert na een drukke dag. Vandaag begonnen Willem-Alexander en Máxima hun driedaagse Amerikaanse werkbezoek in Philadelphia in de staat Pennsylvania, waar ze werden ontvangen door de Democratische gouverneur Josh Shapiro.

In Independence Hall, waar de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring werd aangenomen, hield Willem-Alexander een toespraak waarin hij de historische band tussen Nederland en de Verenigde Staten benadrukte. Op 4 juli viert de VS zijn 250-jarige bestaan.

De koning noemde samenwerking met de Verenigde Staten de beste garantie voor een "goede toekomst" en onderstreepte het belang van de trans-Atlantische relatie. Ook verwees Willem-Alexander naar de vroege steun van Nederland aan de Amerikaanse onafhankelijkheid en benadrukte hij de belangrijke rol van Amerika binnen de NAVO. President Trump heeft begin deze maand nog gedreigd de VS uit de NAVO terug te trekken; hij noemde het bondgenootschap een papieren tijger omdat het onvoldoende te hulp zou zijn geschoten zijn de Iran-oorlog.

Na een rondleiding langs historische plekken in Philadelphia, een school en een bezoek aan het stadion van de Philadelphia Eagles, reisde het koningspaar door naar Washington D.C..

Bij het diner met Trump in het Witte Huis is straks ook premier Jetten aanwezig. Het kabinet gaf eerder al toe dat de timing voor het bezoek "ongemakkelijk" is, maar vond de waarde van zo'n bezoek opwegen tegen de nadelen.

Het bezoek ligt extra onder een vergrootglas wegens recente uitlatingen van Trump, waarin hij onder meer dreigde "een hele beschaving uit te roeien". Ook vandaag haalde de president weer het nieuws, door hard uit te halen naar paus Leo, nadat die de Amerikaanse aanvallen in Iran had veroordeeld.

Vervolgens plaatste Trump een door AI gegenereerde afbeelding van zichzelf, afgebeeld als een Jezus-achtige figuur, op zijn Truth Social-kanaal, wat tot een nieuwe stortvloed aan kritiek leidde. Hij verwijderde de afbeelding later.

's Middags reageerde Trump op de ophef, terwijl hij twee tassen met een bestelling van McDonald's in ontvangst nam. Hij zei de symboliek van de afbeelding niet te hebben begrepen en dat hij dacht dat hij niet als Jezus, maar als arts was afgebeeld. Volgens Trump ging het om een afbeelding van hem als "dokter", iemand die mensen "beter maakt".

Het moment met de McDonald's-bezorging was in scène gezet om aandacht te vestigen op een maatregel van Trump waardoor fooien aftrekbaar zijn van de belasting. "Kijk nou dan", zei Trump, waarna hij zijn blik richtte op een groepje verslaggevers. "Dit ziet er toch helemaal niet gespeeld uit, toch?"

Het Witte Huis spreekt van een privébezoek, waardoor journalisten geen vragen mogen stellen. Wel is er gelegenheid om beelden te maken van de ontmoeting.

Na het bezoek aan Trump gaat de reis verder naar Florida, waar minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat ook zullen aansluiten.

De verwachtingen bij Willem-Alexander zijn in ieder geval hooggespannen. "Het wordt een fantastische avond", zei hij tegenover verslaggevers na zijn bezoek aan een middelbare school in Philadelphia.

In Colombia is een plan goedgekeurd om tientallen nijlpaarden af te schieten. De nijlpaarden zijn een van de vele nalatenschappen van drugsbaron Pablo Escobar en leiden al jaren tot problemen in het land.

"Als we dit niet doen, kunnen we de populatie niet onder controle houden", zei de Colombiaanse minister van Milieu Vélez bij de aankondiging. Naar schatting lopen er zo'n 200 nijlpaarden vrij rond, vooral in het midden van het land, nabij de rivier de Magdalena.

Als er geen maatregelen worden genomen, zou volgens de minister de populatie op kunnen lopen tot wel duizend nijlpaarden. De minister wil met het plan tot wel tachtig nijlpaarden afschieten.

Invasief

Eind jaren tachtig importeerde drugsbaron Escobar illegaal meerdere diersoorten vanuit Afrika, waaronder vier nijlpaarden. Drie vrouwelijke nijlpaarden en één mannelijke nijlpaard werden ondergebracht in zijn privédierentuin. Nadat Escobar in 1993 werd doodgeschoten, bleven veel van zijn terreinen verlaten achter en braken de dieren uit. Sindsdien is het viertal uitgegroeid tot een invasieve nijlpaardenpopulatie. De dieren zijn inmiddels al op 100 kilometer afstand van hun eerste verblijf gezien.

Colombia is het enige land buiten het Afrikaanse continent met een wilde populatie nijlpaarden. Omdat de dieren van oorsprong niet voorkomen in het land, worden ze gezien als een bedreiging voor inheemse diersoorten.

Ook komen steeds vaker aanvallen op mensen voor en richten ze schade aan in dorpen. Zo schreef The Guardian in 2023 over een auto-ongeluk met een nijlpaard, waarna het debat over de dieren weer oplaaide.

Plannen

Al lange tijd wil Colombia van de nijlpaardenplaag af, maar eerdere pogingen om de populatie terug te dringen waren volgens minister Vélez "duur en onsuccesvol". Volgens de lokale autoriteiten planten de dieren zich sneller voort dan men ze kan opsporen.

Het land voerde eerder al een sterilisatieprogramma in, waarbij de dieren worden beschoten met een anticonceptiemiddel. Ook probeerde Colombia tientallen nijlpaarden te verschepen naar andere landen, wat het land miljoenen kostte.

Het plan om te dieren af te schieten, is niet nieuw. In 2009 werd de maatregel ook al ingevoerd, maar nadat beelden van de acties waren uitgelekt ontstond er nationale ophef en werden de acties gestopt. Wanneer de jacht opnieuw moet beginnen, heeft minister Vélez niet bekendgemaakt.

In tv-programma Opsporing Verzocht is vorige week een jongen ten onrechte getoond als verdachte van een zware mishandeling. De makers van het programma en de politie zeggen de vergissing zeer te betreuren en hebben hun excuses aangeboden.

"Er wordt iedere week met grote nauwkeurigheid aan het programma gewerkt en we zijn ons er terdege van bewust wat de impact van een dergelijke vergissing kan zijn", schrijft de politie. Die zegt "goed contact met de betrokkenen" te hebben. In overleg met hen is ook besloten dat er een rectificatie zou komen, zowel op tv als op de website van de politie.

Het bewuste item ging over een ernstige mishandeling in een discotheek in Markelo, in Overijssel. "In de montage zijn twee verschillende jongens aangezien voor één persoon en als verdachte uitgezonden", legt de politie uit.

Het is niet voor het eerst dat het programma blundert. Afgelopen februari werd een soortgelijke fout gemaakt. Toen werd een vrouw ten onrechte als verdachte aangewezen voor het oplichten van een hoogbejaarde vrouw.

De Amerikaanse regering gaat toch weer akkoord met het hijsen van de regenboogvlag in de vlaggenmast van de staat bij The Stonewall Inn-bar in New York. Dat blijkt uit de schikking in het proces dat lhbti-groepen en historische verenigingen tegen de staat hadden aangespannen.

The Stonewall Inn en het bijbehorende drie hectare grote terrein is een nationaal monument dat herinnert aan de strijd die lhbti'ers in de VS hebben gevoerd tegen discriminatie en voor hun burgerrechten.

Drie vlaggen

Bij het terrein stond sinds 2022 een vlaggenmast waarin drie vlaggen hingen: de nationale Amerikaanse vlag, de regenboogvlag en de vlag van de National Park Service dat het terrein beheert.

In februari werd de regenboogvlag neergehaald, in lijn met het anti-wokebeleid van de Trump-regering. Meerdere groepen stapten naar de rechter.

In de schikking die nu is getroffen, krijgen ze hun zin. De regenboogvlag mag weer wapperen, onder de nationale vlag, maar boven die van de parkdienst. De schikking moet nog wel door de rechtbank worden goedgekeurd.

De Amerikaanse zeeblokkade van Iraanse havens en kustplaatsen is vanmiddag om 16.00 uur Nederlandse tijd ingegaan. Kort daarna dreigde de Amerikaanse president Trump dat schepen van de Iraanse marine onmiddellijk vernietigd worden als ze ook maar in de buurt van de blokkade komen.

Tot dusver is het vanavond rustig gebleven in de Perzische Golf, de Straat van Hormuz en de Golf van Oman. Wel blijkt uit gegevens van datawebsite MarineTraffic dat twee olietankers omdraaiden kort nadat de blokkade was ingegaan. Of ze dit uit voorzorg deden of zijn teruggestuurd, is onduidelijk.

Trump kondigde de zeeblokkade aan nadat de onderhandelingen tussen de VS en Iran in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad op niets was uitgelopen.

Volgens de Amerikaanse legertop zouden alle schepen worden tegengehouden die uit Iraanse havens uitvaren of die als bestemming hebben. Vooralsnog lijkt dat niet te zijn gebeurd. De twee tankers die omkeerden, waren niet afkomstig uit Iraanse havens.

Olietanker Rich Starry was vertrokken uit een stad in de Verenigde Arabische Emiraten en was onderweg naar China. De andere olietanker, de Ostria, was ook afkomstig uit de Verenigde Arabische Emiraten.

Het schip dat sinds de blokkade wel de zeestraat passeerde, was een olietanker die onder de vlag voer van de Afrikaanse eilandengroep de Comoren. Het schip vertrok uit de Iraanse stad Bushehr, blijkt uit de data van de website. Wat de bestemming van het schip is, wordt niet vermeld.

Volgens het Iraanse leger en kopstukken van het regime komt de blokkade neer op piraterij. "Geen enkele haven in de regio zal veilig zijn", liet het Iraanse leger weten op de staatstelevisie.

Amerikaanse en Braziliaanse media melden de aanhouding in de VS van Alexandre Ramagem, een voormalig parlementslid en een oud-chef van de Braziliaanse geheime dienst.

Hij werd in september in eigen land tot zestien jaargevangenisstraf veroordeeld voor zijn aandeel in de mislukte couppoging van oud-president Jair Bolsonaro, maar vluchtte via Guyana naar de VS waar hij asiel zou hebben aangevraagd.

Verkeersovertreding

Ramagem zou in de stad Orlando door de politie zijn aangehouden voor een kleine verkeersovertreding en daarna naar de immigratie- en douanedienst ICE zijn gebracht. Volgens de Braziliaanse nieuwssite Globo News ontdekten ICE-agenten na zijn aanhouding dat hij op de vlucht was voor de Braziliaanse justitie.

Globo News schrijft dat Brazilië in januari een uitleveringsverzoek heeft ingediend in de VS.

Een in de VS levende bondgenoot van Bolsonaro zei tegen de Braziliaanse nieuwssite TMC dat Ramagem in de VS asiel heeft aangevraagd en dat die procedure nog loopt. Hij zou in afwachting daarvan in de VS mogen blijven.

In Senegal is voor het eerst een persoon veroordeeld onder de strengere anti-lhbti-wet, die vorige maand in werking trad. Dat meldt persbureau AP. De man werd eerder deze maand gearresteerd.

Een rechtbank in Pikine-Guédiawaye, een voorstad van Dakar, heeft de 24-jarige man veroordeeld tot zes jaar cel. Ook krijgt hij een boete van omgerekend ruim 3000 euro. Volgens de rechtbank is hij schuldig aan "onnatuurlijke handelingen en openbare zedenschennis".

'Niet streng genoeg'

Homoseksualiteit is in Senegal al tientallen jaren strafbaar. Maar onder de nieuwe regering zijn de oude regels flink aangescherpt. Voorstanders van het wetsvoorstel vonden de oude wetten niet streng genoeg.

Onder de nieuwe wet kunnen mensen worden bestraft met vijf tot tien jaar cel en boetes tot ruim 15.000 euro. Niet alleen seksuele relaties met personen van hetzelfde geslacht zijn strafbaar in het land, maar ook het 'promoten of financieren' van onder meer homoseksualiteit, biseksualiteit en transseksualiteit kan bestraft worden.

Arrestaties

In de afgelopen maanden zijn zeker 300 mensen gearresteerd, volgens de Senegalese nieuwssite Sene News. De wet heeft een "klimaat van voortdurende angst" gecreëerd, zegt mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch tegen persbureau AP. Volgens de organisatie verlopen de arrestaties ook agressiever, omdat er nu "steun is vanuit het staatsapparaat".

Senegal is een van de ruim dertig landen op het Afrikaanse continent waar homoseksualiteit strafbaar is. In sommige landen kan de doodstraf worden opgelegd, zoals in Uganda, Mauritanië en Somalië.

De afgelopen jaren zijn in meerdere landen de rechten van lhbti'ers steeds meer ingeperkt. Ook in Europa, waar het Slowaakse parlement vorig jaar een omstreden grondwetswijziging aannam.

Het grote olielek in de Antwerpse haven heeft ook natuurgebieden in Zeeland vervuild. De opruimwerkzaamheden beginnen morgen en gaan naar verwachting weken duren, meldt natuurorganisatie Het Zeeuwse Landschap. "Het is een heel moeilijk gebied van modder en slik", zegt Dimitri Barbe van Het Zeeuwse Landschap tegen Omroep Zeeland.

Het lek ontstond vorige week donderdag rond middernacht bij het tanken van het containerschip MSC Denmark VI. De stookolie belandde door onbekende oorzaak in het water. De olie verspreidde zich over een oppervlakte van meerdere kilometers.

De schade voor Zeeland leek in eerste instantie mee te vallen, maar afgelopen weekend werden de eerste olievlekken ontdekt in de natuurgebieden Het Land van Saeftinghe en de Hedwigepolder. Hoe groot de vervuiling precies is in Zeeland, is nog onduidelijk. "Het lastige is dat de verontreiniging uit twee delen bestaat: een lichte film op het water en een deel zware stookolie dat onder het wateroppervlak zakt. Dat maakt het lastig te zien vanuit de lucht", zegt Barbe.

Plan

Vrijwilligers en een aannemer beslissen morgen waar als eerste wordt schoongemaakt. "Het is een moeilijk begaanbaar getijdengebied. Dus we moeten goed kijken wanneer het eb en vloed wordt en onze opruimacties daarop afstemmen", zegt Barbe.

"Een ander praktisch probleem is dat we goed moeten kijken naar hoe we de verontreinigde grond wegkrijgen. Het is een erg uitgestrekt gebied. En daarnaast zitten we volop in het broedseizoen, dus we moeten ook oppassen dat we de vogels niet te veel verstoren."

Scheepvaart

Na het lek in Antwerpen ging de haven tijdelijk op slot. De eerste vervuilde schepen konden pas zaterdagnacht en zondagochtend de containerterminals verlaten.

De opluchting spat ervan af bij de Europese Commissie. "Jullie hebben het weer gedaan, ondanks alle tegenwerking", zei Ursula von der Leyen, als boodschap aan de Hongaarse bevolking. "Zoals jullie in 1956 dapper in opstand kwamen en in 1989, toen jullie het IJzeren Gordijn afbraken."

De afgelopen tijd bereikten de verhoudingen met Boedapest een dieptepunt. Viktor Orbán blokkeerde met zijn vetorecht het ene na het andere onderwerp en de EU snakte naar verbetering van de relatie. Volgens Von der Leyen is de verkiezingsoverwinning van Péter Magyar een overwinning voor de fundamentele vrijheid, en zal het einde van de periode-Orbán leiden tot een versterking van de EU.

De onderstaande video laat mensen zien die feestvieren na Magyars overwinning:

Von der Leyen lijkt haast te hebben met het aanhalen van de banden met Hongarije. Al jaren stapelen de problemen tussen de EU en het land zich op. Maar liefst 18 miljard euro aan EU-geld is bevroren omdat Orbán zich niet aan de afspraak hield de rechten van zijn burgers te garanderen.

Omgekeerd blokkeert Hongarije een hulppakket van 90 miljard euro voor Oekraïne, dat het buurland hard nodig heeft om militair en economisch overeind te kunnen blijven. Von der Leyen hoopt dat Magyar het Hongaarse verzet zo snel mogelijk opgeeft. De aankomend premier sorteerde daar vandaag in een persconferentie op voor. Ook herhaalde hij zijn verkiezingsbelofte dat hij de EU-miljarden alsnog naar Boedapest gaat halen door hervormingen door te voeren.

Historische vergissing

"Eerst zien, dan geloven", waarschuwt de Groningse hoogleraar recht en politiek John Morijn, die de Hongaarse zaak op de voet volgt. Magyar moet maatregelen nemen tegen corruptie en de onafhankelijke rechtsstaat herstellen. Maar als Magyar aanspraak wil maken op de bevroren EU-subsidies, dan zal hij ook op het terrein van asiel- en lhbti-rechten het beleid in Hongarije moeten veranderen.

Morijn: "Het is gevaarlijk als de EU in de extase na deze uitslag blind vertrouwt op puur de mooie beloftes van Magyar. Het risico bestaat dan dat Brussel veel te snel handelt, ook omdat Magyar nu eenmaal lid is van het machtsblok van de Europese christendemocraten van Von der Leyen zelf. Je moet niet op basis van partijpolitieke banden handelen, of nu denken dat het in Hongarije vanzelf wel goedkomt."

De belangrijkste les uit de recente geschiedenis is Polen. In dat land won de pro-Europese Donald Tusk de verkiezingen, waarna de EU al snel het geblokkeerde geld vrijgaf. Kort daarna werd de conservatieve nationalist Nawrocki president en werden hervormingen tegengehouden. "Dat was een gigantische vergissing, de EU gaf zijn drukmiddelen te vroeg op."

Diplomaten die nauw betrokken zijn bij de dagelijkse onderhandelingen tussen lidstaten zijn "voorzichtig optimistisch" over de toekomstige samenwerking met de nieuwe Hongaarse leider. "Velen hier in Brussel hielden er rekening mee dat de overwinning van Magyar aangevochten zou worden door aanhangers van Orbán. Dat hij nu een ordentelijke machtsoverdracht mogelijk maakt, is een verrassing", klinkt het. Maar al te euforisch zijn ze niet. Ook lidstaten zijn er niet gerust op.

Omdat Magyar een grote overwinningszege boekte, zijn de verwachtingen over hem hooggespannen. De snelste manier voor Magyar om die in ieder geval deels waar te maken, zou het opheffen van de blokkade zijn voor de 90 miljard euro steun aan Oekraïne.

De lijn Magyar

Hoewel de opluchting groot is dat Orbán vertrekt, weten maar weinigen waar Magyar inhoudelijk echt voor staat. In zijn campagne ging hij veel onderwerpen uit de weg. Zijn partij, Tisza, is in het Europees Parlement aangesloten bij de grootste fractie van de Europese Volkspartij (EVP) van christendemocraten. Zelf is de aankomend premier officieel fractievoorzitter, maar in Brussel was hij zelden.

CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers ziet Magyar als een serieuze, gefocuste man. "Altijd bezig met het doel dat hij gisteren had, namelijk de verkiezingen winnen en Orbán na zestien jaar naar huis sturen."

De andere Tisza-Europarlementariërs omschrijft hij als pro-Europees en streng op migratiebeleid. Hoe ze écht over hulp aan Oekraïne denken, gaan we mogelijk nu pas zien, denkt Lenaers.

"Ze hebben ons altijd uitgelegd dat het ontzettend moeilijk was voor hen om daar iets anders over te zeggen dan Viktor Orbán, omdat dat in de campagne volledig misbruikt zou worden. Ze hebben wel gezegd: na de verkiezingen kunnen we daar ook wat relaxter in worden. Dat is nu de vraag: wat ze kunnen gaan leveren."

Reizigers die met de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa vliegen, moeten ook de komende dagen rekening houden met aanhoudende problemen. Nadat piloten om middernacht waren begonnen aan een tweedaagse staking, heeft nu ook cabinepersoneelsvakbond UFO stewardessen en stewards opgeroepen om het werk neer te leggen.

Die staking staat gepland voor woensdag en donderdag, en geldt voor vluchten vanaf de onder Nederlanders populaire luchthavens van Frankfurt en München. Daarmee blijven de problemen tussen Lufthansa en het personeel voortduren. Ook vrijdag legde het cabinepersoneel het werk al neer en werden honderden vluchten geschrapt.

Als de stewards en stewardessen woensdag staken, is het al de vijfde keer dit jaar dat personeel van Lufthansa het werk neerlegt.

100-jarig bestaan

De nieuwe stakingen vallen samen met een symbolisch moment, aangezien Lufthansa woensdag het 100-jarig bestaan viert. De festiviteiten lijken overschaduwd te worden door de stakingen, nu cabinepersoneelsvakbond UFO heeft aangekondigd juist dan te demonstreren bij het hoofdkantoor op de luchthaven van Frankfurt.

De gevolgen voor reizigers zijn groot. De pilotenstaking leidde vandaag tot honderden geannuleerde vluchten op de luchthavens van Frankfurt en München. Volgens de Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung zijn alleen al in Frankfurt meer dan 50.000 reizigers getroffen door annuleringen en omboekingen. Ook dinsdag worden grote verstoringen in Frankfurt en München verwacht.

Slepend conflict

De stakingen draaien om een slepend conflict tussen het personeel en de directie. Zowel piloten als cabinepersoneel eisen een beter salaris en een betere pensioenregeling. De vakbond wil daarnaast een sociaal plan voor Cityline. Het dochterbedrijf wordt mogelijk opgeheven, waardoor circa 800 banen op het spel staan. In totaal werken ongeveer 19.000 stewardessen en stewards voor Lufthansa.

Volgens de vakbond weigert de luchtvaartmaatschappij concessies te doen in de onderhandelingen. Lufthansa noemt de eisen onrealistisch en stelt dat de acties het bedrijf schaden. Bestuurslid Michael Niggemann verwijt de vakbond bovendien dat die "volledig onverschillig" zou staan tegenover het lot van passagiers en de toekomst van het bedrijf.

Het Waterschap Limburg heeft naar eigen zeggen een nieuwe techniek ontwikkeld die veel meer medicijnresten uit het rioolwater kan halen. Volgens het waterschap kan met de nieuwe techniek zo'n 80 procent van alle medicijnstoffen uit het water worden verwijderd.

Er worden al zuiveringstechnieken gebruikt om zo veel mogelijk resten uit het water te halen, zoals slibkorrels. Met de huidige technieken wordt zo'n 30 procent van de medicijnresten eruit gefilterd.

Koolpoeder

Bij de waterzuiveringsinstallatie in Simpelveld wordt nu ook koolpoeder toegevoegd aan het afvalwater. Het gaat om zeer fijn vermalen kool die in staat is om medicijnresten, PFAS en pesticiden uit het rioolwater te verwijderen, aldus het waterschap.

"Maar we gebruiken het hier vooral tegen medicijnresten", legt technoloog Wout Pannekoek uit. "In dat koolpoeder zitten kleine poriën die de verontreinigen opnemen. Dat gaat via adsorptie, waarbij de medicijnresten zich hechten aan het koolpoeder."

Jaarlijks komt 190 ton aan medicijnresten in het oppervlaktewater terecht. Het merendeel komt via huishoudens via het riool bij waterzuiveringsinstallaties terecht. Daarna wordt het geloosd in kanalen, rivieren en beken. Sommige medicijnen kunnen effect hebben op het gedrag van waterdieren en daarmee op de hele voedselketen, concludeerden onderzoekers in Nederland enkele jaren geleden.

Vissen

Volgens bestuurder Arnold Jansen van Waterschap Limburg zitten tussen de medicijnresten bijvoorbeeld voorbehoedsmiddelen met hormonen. "Die zorgen voor hormonale verwarring bij de vissen", zegt Jansen tegen L1 Nieuws.

Het gezuiverde water belandt in de naastgelegen Eyserbeek. De kwaliteit van die beek is volgens het waterschap al verbeterd. De Eyserbeek loopt door een gebied waar het water wordt gebruikt om drinkwater van te maken.

De organisatie spreekt zelf van "een wereldwijde primeur". Het Waterschap Limburg hoopt dat anderen in Nederland en West-Europa de techniek overnemen.

Voor het eerst in tien jaar is een jaguar op grote hoogte gespot in Honduras. Wildcamera's legden het dier vast in het Sierra del Merendón-gebergte in het westen van het land. Dat meldt CNN vandaag op basis van foto's van non-profitorganisatie Panthera.

Het gaat om een solitair mannetje dat op 6 februari werd vastgelegd door wildcamera's, op ongeveer 2200 meter hoogte in het bos.

Het is een zeldzame waarneming: jaguars leven doorgaans onder de 1000 meter en worden maar zelden op dit soort hoogtes gezien. In Honduras zijn in totaal slechts drie waarnemingen van jaguars op grote hoogte bekend, waarvan de laatste in 2016.

In Honduras leven tientallen jaguars, vooral in twee nationale parken in het noorden van het land. Voor het behoud van genetische diversiteit is beweging tussen populaties essentieel.

Franklin Castañeda, directeur van Panthera Honduras, die de beelden met CNN deelde, noemt de vondst "geweldig". Volgens hem werd het gebergte al vijftien jaar in de gaten gehouden. Het jonge mannetje trok waarschijnlijk door het grensgebied tussen Honduras en Guatemala, op zoek naar vrouwtjes.

1,3 miljoen hectare bos herstellen

De waarneming wordt als positief signaal gezien in Honduras, waar de natuur onder druk staat. Het land verloor volgens Global Forest Watch in de afgelopen 25 jaar 1,5 miljoen hectare bos, bijna een vijfde van het totale beboste gebied. Dat was voornamelijk om landbouwgrond te creëren.

De huidige regering wil de ontbossing tegen het einde van dit decennium terugdringen en 1,3 miljoen hectare bos herstellen. In de afgelopen jaren nam volgens Panthera ook de stroperij af in Honduras, wat de leefomstandigheden voor de jaguar verbeterde. "Het lijkt erop dat we een herstel zien bij grote katachtigen in het algemeen," concludeert Castañeda.

Andere positieve ontwikkelingen

In andere landen in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika komen recent ook positieve signalen over jaguars. Zo werd vorig jaar december een zeldzame zwarte jaguar gespot in Ecuador en toonde een landelijke telling in Mexico in 2024 aan dat de jaguarpopulatie daar sinds 2010 met 30 procent was toegenomen.

Jaguars leven uitsluitend in Zuid-, Midden- en een klein deel van Noord-Amerika. Jaguars zijn niet te verwarren met luipaarden, die ook wel panters worden genoemd. Deze katachtigen komen voor in Afrika en delen van Azië.

In een bij vlagen emotioneel betoog heeft oud-advocaat Inez Weski de beschuldigingen aan haar adres opnieuw met klem ontkend. Vandaag was de laatste dag van haar rechtszaak. Aan het einde van de zitting in de Rotterdamse rechtbank kreeg Weski het laatste woord, een recht dat iedere verdachte heeft.

De microfoon waarin ze sprak, liet bij aanvang een knarsend geluid horen. "Het recht kraakt", reageerde Weski. "En daar wil ik het precies over hebben."

Het Openbaar Ministerie eiste onlangs 4,5 jaar gevangenisstraf tegen de 71-jarige oud-advocaat. Ze zou berichten hebben doorgespeeld van en naar haar toenmalige cliënt Ridouan Taghi in de EBI in Vught.

Net als aan het begin van haar proces zei Weski dat daar niets van klopt. Het onderzoek van het OM staat volgens Weski bol van onwaarheden. "Ik noem het wanrecht. Schaamteloos is het."

Tunnelvisie

Haar vierkoppige verdedigingsteam, onder leiding van het advocatenechtpaar Knoops, heeft de afgelopen dagen ook uitgebreid betoogd dat er niets deugt van de zaak. Waar het OM twee uur nodig had om het bewijs tegen Weski uiteen te zetten, trok haar verdediging tweeënhalve zittingsdag uit voor het verweer.

Volgens Weski's advocaten heeft het OM fout op fout gestapeld. Daarom zou de zaak helemaal van tafel moeten. Mocht de rechtbank daar niet in meegaan, dan wil de verdediging vrijspraak.

De verdediging vindt dat het Openbaar Ministerie last heeft van tunnelvisie. Het OM zou selectief hebben geplukt uit onderschepte chatberichten, om die vervolgens verkeerd uit te leggen.

Ook zijn ontlastende chats expres uit het dossier gehouden, stellen Weski's advocaten. Zij spraken van een "ondeugdelijke verdenking" en een "misleidend dossier". Bovendien vinden zij dat de berichten waar het OM zich op baseert, onrechtmatig zijn verkregen en gebruikt.

Geheim

Het gaat om berichten van de gekraakte chatdienst Sky ECC. Weski gebruikte een telefoon van deze dienst om met familieleden van haar cliënt Taghi te communiceren. Volgens de verdediging had de politie geen toestemming om in deze berichtenberg te graven, maar gebeurde dat toch.

In de data zou bewust zijn gezocht naar advocaten die mogelijk strafbare feiten pleegden, terwijl communicatie tussen advocaten en hun cliënten strikt vertrouwelijk is. De politie mag die niet zomaar inzien en dat zou dus ook gelden voor de berichten tussen Weski en Taghi.

Deze geheimhouding, het verschoningsrecht, is volgens de verdediging keer op keer geschonden. Niet alleen door te neuzen in Weski's berichtenverkeer, maar bijvoorbeeld ook door stukken in beslag te nemen op haar kantoor.

Alice in Wonderland

Een andere reden om een streep door de zaak te zetten, is de manier waarop Weski gevangen is gezet, betoogde de verdediging. Ze verbleef negen dagen op een geheime locatie, volgens het OM voor haar eigen veiligheid.

Weski's advocaten vinden deze vorm van gevangenschap in strijd met alle wettelijke regels. Al meerdere keren hebben ze daar hun ongenoegen over geuit.

"Ze is er onderworpen aan de Alice in Wonderland-methode", zei advocaat Carry Knoops vandaag. Daarmee bedoelde ze dat Weski bewust in grote onzekerheid is gehouden, wat volgens haar een vorm van marteling is.

Achteraf is duidelijk dat Weski gevangenzat op het voormalige Kamp Zeist. Volgens Knoops heeft ze daar onder andere een posttraumatische stressstoornis opgelopen.

Bewijs

Het zou er allemaal toe moeten leiden dat het OM niet langer het recht heeft om Weski te vervolgen. En anders moet het bewijs van tafel, vinden haar advocaten.

Dat bewijs stelt volgens hen sowieso niets voor. Zo heeft het OM niet duidelijk gemaakt hoe Weski dan precies berichten aan Taghi heeft doorgegeven in de EBI. Dat ze deelnam aan Taghi's criminele organisatie, zoals het OM stelt, is volgens de verdediging bij lange na niet aangetoond. "Zij is onterecht aangeklaagd", aldus advocaat Geert-Jan Knoops.

Verder benadrukte de verdediging dat de fysieke en mentale gezondheid van Weski zo achteruit zijn gegaan, dat ze niet meer terug naar de gevangenis kan. Dat zou haar fataal kunnen worden, luidde de waarschuwing. Als ze toch schuldig wordt bevonden, zou Weski geen straf moeten krijgen.

Schilderijen

Zelf liet Weski vanmiddag in de rechtszaal snikkend een paar schilderijen en etsen van de Spaanse kunstenaar Francisco Goya zien. De werken staan volgens Weski symbool voor het verval van de rechtsstaat en voor haar gevoel bij dit proces.

Ze liet ook foto's zien van een gehavende Ridouan Taghi, vlak na zijn arrestatie in Dubai in 2019. "Het bleek de start van het gevaar", lichtte Weski toe. Volgens haar probeerde de overheid namelijk de mishandeling van haar cliënt onder het tapijt te vegen. "Ik kan slechts hopen dat u beseft hoever de macht van een staat kan gaan", zei ze tegen de rechtbank. Die is van plan om 21 mei uitspraak te doen.

Het Openbaar Ministerie eist een celstraf van 17 jaar en tbs met dwang tegen Timothy B. De 33-jarige man vermoordde begin 2025 zijn moeder in zijn woning aan de Dorpsstraat in Landsmeer. Het zwaar verminkte lichaam van de vrouw werd na een urenlange vermissing gevonden in de badkuip. B. zegt zich er niets meer van te kunnen herinneren, maar die verklaring gelooft het Openbaar Ministerie niet. 

"Ik wil er niets over zeggen. Ik denk niet dat het heel veel uitmaakt wat ik zal zeggen. Het is al gebeurd, ik kan het niet terugdraaien en ik wil het daarbij laten", zegt Timothy B. tegen de rechtbank over het omvangrijke dossier.

De man wordt verdacht van de moord op zijn moeder in zijn woning in Landsmeer. B. heeft de verdenkingen eerder al bekend en herhaalde vandaag dat de aanleiding moet worden gezocht in een gesprek over vermeend seksueel misbruik door moeder. De vrouw was voor een gesprek over de financiën naar zijn woning gekomen en begon daar volgens B. juist over de schulden van haar ex-partner, zijn vader.

Seksueel misbruik

"Toen heb ik gezegd dat ze ook geen lieverdje is geweest en ben ik over het misbruik begonnen. Ze begon te lachen en zei: 'Je bent er toch groot mee geworden'? Toen heb ik een wapen gepakt, maar wat er daarna is gebeurd weet ik niet meer", vertelde B. vandaag. 

Een buurvrouw hoort die avond twee schoten, maar kan het geluid niet plaatsen. Haar man denkt het om vuurwerk gaat, maar de politie gaat ervan uit dat het de kogels zijn waarmee de vrouw door haar hoofd is geschoten.

Vrouw was al vermist

Haar nietsvermoedende partner geeft haar die avond, rond twaalf uur 's nachts, als vermist op. De politie begint een zoektocht naar de vrouw en treft haar auto op een parkeerplaats in Noord aan. Later die dag vertrouwt de ex-partner van B. het niet en gaat samen met een vriend naar de woning van de man in Landsmeer.

Al videobellend met de familie van het slachtoffer treffen ze de deuren van de wc en badkamer dicht aan. In een prullenbak vinden ze een bebloed vuurwapen en kledingstukken van de vrouw. De politie wordt ingeschakeld en zij vinden het lichaam van de vrouw uiteindelijk in bad aan. In het dossier staat de hoeveelheid bloed in de ruimte beschreven, er stond een zaag tegen de rand van de badkuip en er waren meerdere messen in de ruimte. De onderbenen van de vrouw waren weg en er was snijletsel in haar hals en onderrug. Kort daarna wordt Timothy B. aangehouden voor de moord op zijn moeder. 

Uit onderzoek blijkt dat de vrouw om het leven is gebracht door twee schotwonden in haar hoofd en meerdere steekwonden in wang, nek en hals heeft. Het is niet duidelijk in welke volgorde het letsel is aangebracht. Wel had de vrouw verwondingen op haar armen wat wijst op afweerletsel. Het afzagen van de onderbenen is na de dood gebeurd. 

B. weet naar eigen zeggen alleen nog dat hij een vuurwapen uit de keukenla pakte op zijn moeder richtte. "Ik stond in de keuken en zij zat op een stoel, het was op vier of vijf meter afstand." Maar hoe zijn moeder uiteindelijk in bad terecht is gekomen en wat er met haar onderbenen is gebeurd is, weet hij niet meer. 

Deskundigen van het Pieter Baan Centrum hebben een antisociale persoonlijkheidsstoornis, in combinatie met middelengebruik, bij B. vastgesteld. Maar dat kan volgens hen niet hebben doorgewerkt in zijn handelen. Ook kan er geen oorzaak worden vastgesteld voor het geheugenverlies. 

De zaal was vandaag gevuld met familie en nabestaanden. Onder meer de zus van B., haar partner en hun oma maakten gebruik van hun spreekrecht. Oma: "Ik ben niet alleen mijn dochter kwijtgeraakt, maar ik ben ook jou kwijt. Jij mijn kleinzoon, je was ook mijn vlees en bloed. Ik heb je vastgehouden en geknuffeld, maar nu zit je daar als de moordenaar van mijn kind."

"Mijn leven zal sinds 8 januari 2025 nooit meer hetzelfde zijn. Jij was mijn broer, en nu ben jij een vreemde. Hoe kan ik een vreemde nog vertrouwen als ik mijn eigen broer niet meer kan vertrouwen", vertelde B's zus.

B. heeft geen behoefte te reageren op de verklaringen van zijn familie. Wel zei hij dat het naar omstandigheden goed gaat in de gevangenis. Als de rechtbank ingaat op het verleden van B. blijkt dat hij in verschillende instellingen heeft gezeten, op jonge leeftijd cannabis, coke en xtc gebruikte en is veroordeeld voor de overval op een snackbar. Daarnaast is hem in 2007 een werkstraf van 40 uur opgelegd voor een mishandeling. 

Volgens het Openbaar Ministerie is er sprake van licht verminderde toerekeningsvatbaarheid en eist 17 jaar cel en tbs met dwangverpleging. "Zelden zijn de omstandigheden van iemands dood zo gruwelijk. Het OM weegt ook in strafverzwarende zin mee dat verdachte zijn familie voor de rest van hun leven met vragen achterlaat. Dat hij ervoor kiest achter te houden wat er die nacht precies gebeurd is en wat hij met haar lichaam gedaan heeft. Ondanks dat er meerdere malen een beroep op de verdachte is gedaan, heeft hij nooit willen vertellen waar haar benen zijn en heeft de familie afscheid moeten nemen van een incompleet lichaam.” 

Morgen is het pleidooi van advocaat Julian Gijssen, naar verwachting doet de rechtbank twee weken later uitspraak. 

De laatste voorbereidingen zijn in volle gang voor de achtste editie van de Kids Night 2026 van Make-A-Wish. Tijdens deze avond, waarbij honderden gasten aanwezig zijn, staan de wensen van ernstig zieke kinderen centraal. Voor de 11-jarige Mila en de 18-jarige Imara gaat vanavond op het podium een wens in vervulling.

“Ik ga deze prachtige jurk aandoen”, vertelt Mila enthousiast. “De jurk is mooi roze en ik match met Patrick Martens.” Ze mag vanavond de avond, samen met Patrick Martens, presenteren in het DeLaMar Theater in een zaal vol mensen. “Dat is echt een droom die uitkomt.”

Niet alleen Mila beleeft een bijzonder moment. Ook Imara ziet haar wens werkelijkheid worden. Zij draagt tijdens de avond een zelfgeschreven gedicht voor. Haar droom was om een dichtbundel te maken. “Alle gedichten samen bundelen tot een mooi geheel en anderen inspireren", legt ze uit. “Zodat je, ook in tijden van ziekte, een nieuwe hobby kunt vinden en dat je daarin je ei kwijt kan.”

Steun en spanning 

De Kids Night wordt jaarlijks georganiseerd voor partners, vrijwilligers en zorgprofessionals die bijdragen aan het mogelijk maken van wensen voor kinderen met een ernstige ziekte. Het evenement draait niet alleen om steun en samenwerking, maar ook om het laten uitkomen van bijzondere wensen.

Voor Mila en Imara is het in ieder geval een spannende avond. “Een acht van de tien", zegt Mila lachend als ze haar zenuwen moet beoordelen. “Ik vind het best wel spannend. Ik heb nog nooit voor zoveel mensen op het podium gestaan.”

Er was een klein Hongaars feestje in Amsterdam gisteravond. Meerdere Hongaren die in de stad wonen, vierden de overwinning van oppositieleider Péter Magyar en zijn Tisza-partij tijdens de verkiezingen in hun thuisland. Met de ruime overwinning komt na zestien jaar een einde aan het regime van de nationalistische Victor Orbán.

Marton Biró komt niet helemaal fris aan bij het interview, het is namelijk laat geworden gisteravond. Samen met andere landgenoten die in Amsterdam wonen heeft hij feest gevierd toen duidelijk werd dat er einde is gekomen aan het Orbán-tijdperk in Hongarije. "Iedereen hoopte erop, maar het was niet iets wat we na zestien jaar hadden verwacht."

Bij de verkiezingen behaalde Tisza met 138 van de 199 zetels in het parlement een ruime meerderheid. De nieuwe premier Magyar is net als Orbán rechts-conservatief, maar belooft een andere koers te gaan varen.

Biró - die zes jaar geleden als student naar Nederland kwam - geeft hem voorlopig het voordeel van de twijfel. "Qua politieke richting is het geen grote verandering. Wat wel anders gaat worden is zijn houding tegenover de Europese Unie." Waar Orbán weinig op had met de Europese Unie en tegen Rusland aanschurkte, wil Magyar werken aan een betere relatie met de EU. Ook belooft hij de corruptie in het land aan te pakken. Biró moet het nog zien. "Het is een nieuwe partij, met allemaal nieuwe mensen die vooral uit de civiele sector komen. Dus zonder politieke geschiedenis."

Ook queer-activist en dragqueen Gábor Süveges was op het feestje gisteren. Hij vluchtte zes jaar geleden naar Amsterdam. "Als queer in Hongarije waren er nogal wat uitdagingen. Door alle maatregelen tegen mijn gemeenschap voelde ik me niet veilig." Süveges doelt onder meer op de Pride in Boedapest, vorig jaar. Die werd door Orbán verboden, maar de burgemeester van de hoofdstad lapte dat verbod aan zijn laars. De Pride kwam er en Süveges was erbij, net als AT5/NH Nieuws. 

Süveges hoopt dat er dingen gaan veranderen voor hem en alle andere Hongaren. "Dat mensen in mijn land nog steeds kunnen hopen op een toekomst in Europa. Dat we ons nog steeds Europeanen kunnen voelen, dat we er weer bij horen binnen de Europese Unie. Voor mezelf hoop ik dat er misschien een dag komt dat ik kan terugkeren en daar kan wonen."

Dat er opnieuw een rechts-conservatieve premier komt, neemt Süveges vooralsnog voor kennisgeving aan. "Ik weet het, ja. Maar gisteren in zijn overwinningsspeech zei hij dat er in Hongarije vanaf nu geen ruimte meer mag zijn voor discriminatie, alleen maar omdat iemand ervoor kiest om van iemand te houden. Dat kan er op wijzen dat er verbeteringen op komst zijn."

Juliet Broersen van Volt en vastgoedondernemer Marcel Melis staan vandaag lijnrecht tegenover elkaar in de rechtbank. Goed komt het duidelijk niet meer tussen de twee, daarom is de rechter nodig om duidelijkheid te verschaffen. Met name de uitspraak van Broersen dat ze 'Andrew Tate-vibes' kreeg van Melis stond vandaag centraal.

Het is volgens de vastgoedbaas een aantasting van zijn reputatie en hij eist daarom een rectificatie van Broersen. "Door mij te vergelijken met Andrew Tate, wat een veroordeelde vrouwenhater, seksist en verkrachter is, kunnen mensen dus een conclusie trekken dat ik dezelfde soort persoon zou zijn", aldus Melis. "En dat is het grote probleem."

Broersen ziet de rechtszaak juist als een zorgelijke ontwikkeling. "Ik denk dat je als politicus in de raadzaal de vrijheid moet voelen om het politieke debat te voeren", legt ze na afloop van de zitting uit. "Daar gaat het uiteindelijk om. Als ik door anderen word ingeperkt op die uitspraken, dan is op een gegeven moment het hek van de dam voor de lokale politiek."

Toegang tot socials van huurders

De twee komen tegenover elkaar te staan, nadat Juliet Broersen in een raadsvergadering een artikel van Het Parool aanhaalt. Daarin worden vrouwelijke huurders aan het woord gelaten die zich akelig hebben gevoeld, omdat Melis toegang zou hebben geëist tot hun socialmedia-accounts. Dat besprak Broersen in een raadsdebat en door filmpjes die ze van Melis had gezien, gaf ze aan dat ze 'Andrew Tate-vibes' kreeg van hem.

Volgens Melis is er hierdoor 'te veel op de persoon gespeeld'. In de rechtszaal geeft hij aan dat hij zich nu aanhoudend moet verdedigen. Ook noemt hij het stuk in Het Parool onjuist en hij voelt zich beschadigd. 

Naam zuiveren

Die uitspraak stond centraal in de rechtszaal, want volgens Melis en zijn verdediging is dat schadelijk voor hem geweest. "Ik ben hier om mijn naam zuiver te houden en te herstellen", zegt Melis tegen de rechter. Volgens zijn advocaat Bertil van Kaam roept de vergelijking met Tate een associatie met seksueel geweld en intimidatie op. Het heeft volgens de raadsman ook tot gevolg dat Melis haatcomments krijgt op zijn social media. 

Zorgen

Die haatreacties kreeg Juliet Broersen ook toen het conflict tussen de twee startte. Naast dat ze zich zorgen maakt over de impact die dat heeft op de bereidwilligheid van jonge vrouwen om de politiek in te gaan, is ze zelf nog altijd doelwit.

Duidelijk is dat Broersen en Melis elkaar niet gaan vinden. Er volgt dus geen rectificatie vandaag en daarom gaat de rechter zich over de zaak buigen. Op 24 april volgt de uitspraak. 

De afsluiting van de N247 in combinatie met de avondspits zorgt voor grote drukte op de A10 West en de A5. Door de afsluiting van de provinciale weg in Noord wordt verkeer omgeleid via de A10. Wie vanaf de A5 naar Noord rijdt, kan er tot veertig minuten langer over doen dan gebruikelijk.  

De N247 verbindt Noord met Hoorn, maar is afgesloten tussen kruispunt 't Schouw en de A10 Noord. De 20.000 automobilisten die dagelijks gebruikmaken van de provinciale weg, worden nu omgeleid via de A7, A8 en de A10. In landelijk Noord zijn ook een aantal wegen afgesloten om sluipverkeer te voorkomen. 

Op de A5 in oostelijke richting staat volgens Rijkswaterstaat meer dan twintig minuten vertraging. Op de A10 West in noordelijke richting kunnen automobilisten rondom knooppunt Westpoort nog rekenen op zestien minuten vertraging. 

De afsluiting duurt tot Koningsdag, over twee weken. Hier vind je meer informatie over de afsluiting van de N247. 

Er worden weer nieuwe leden voor de kinderraad gezocht. De kinderraad vertegenwoordigt alle kinderen uit Amsterdam. In de raad geven kinderen uit groep 7 en 8 hun mening over onderwerpen die voor hen belangrijk zijn. In Amsterdam Informeert vertellen kinderraadsleden en kinderburgemeester Inés, Adam, Kioni en Kiyaro hoe het is om in de kinderraad te zitten. 

In de kinderraad zitten zestien kinderen, met uit elk stadsdeel twee vertegenwoordigers.“We vergaderen en discussiëren over verschillende onderwerpen”, vertelt Adam. Tijdens bijeenkomsten bespreken ze thema’s die belangrijk zijn voor kinderen in Amsterdam, zoals buitenspelen, AI en supermarkten.

Waarom het belangrijk is? ''Zodat kinderen hun stem kunnen laten horen”, zegt Kioni. “Volwassenen kunnen dat niet op dezelfde manier, omdat zij niet het perspectief van een kind hebben.”

Naast het serieuze werk is er ook ruimte voor plezier. “Het is gewoon heel gezellig”, vertelt Inés. “Je gaat naar veel evenementen, leert nieuwe dingen en praat over verschillende onderwerpen.”

Feestelijk hoogtepunt

De kinderburgemeester is de vertegenwoordiger van de Kinderraad. Kiyaro vervulde die rol het afgelopen jaar. Eén van de hoogtepunten? “Toen Amsterdam 750 jaar oud werd. Toen konden we samen feestvieren en heel veel plezier hebben. Dat was een heel mooi moment voor ons.”

Bij een portiek in de Smaragdstraat in de Diamantbuurt in Zuid is vannacht een explosief afgegaan. De politie heeft later die nacht tijdens een surveillancerondje op de Willemsparkweg een man kunnen aanhouden met een explosief in een boodschappentas. Er wordt onderzocht of hij iets te maken heeft met de explosie in de Smaragdstraat.

De explosie op de Smaragdstraat was rond 3.30 uur. Daarbij is schade ontstaan aan de portiek, maar er is niemand gewond geraakt. Zo'n drie kwartier na de knal zagen agenten tijdens hun nachtdienst een man op de Willemsparkweg in Zuid lopen met een boodschappentas. 

Toen ze naast hem gingen rijden had hij die plotseling niet meer in zijn handen. Ze hielden hem staande en vonden uiteindelijk de boodschappentas terug, met een explosief. De Explosieve Opruimingsdienst is langsgekomen om de boodschappentas met inhoud in beslag te nemen. 

De man die is aangehouden is twintig jaar en zit nog altijd vast. De recherche gaat nu uitzoeken of hij iets te maken heeft met de eerdere explosie. De politie komt graag in contact met getuigen en vraagt iedereen met bruikbare beelden zich te melden. 

17 jaar cel met tbs geëist tegen Timothy B. voor vermoorden en verminken van zijn eigen moeder en hulporganisaties vrezen voor de nieuwe asielwet waar vandaag en morgen over wordt gedebatteerd. Dat en meer in het AT5 Nieuws van maandag 13 april, gepresenteerd door Lotte Rigter.

Burgemeester Halsema voert dit jaar nieuwe maatregelen in om de drukte en overlast tijdens Koningsdag tegen te gaan. Het moet de eerst stap zijn in het doorbreken van het 'alles-kan-en-allesmag-imago'. Over precies twee weken kleurt de stad weer oranje, dus zetten we de nieuwe regels opnieuw op een rij. 

Met name in de binnenstad is Koningsdag volgens de gemeente uitgegroeid tot een 'grootschalig, niet altijd gereguleerd en moeilijk beheersbaar openluchtfestival'. Dat komt door de toename van het aantal bezoekers, onder meer door de groei van de stad zelf, maar ook door een toestroom van mensen uit omliggende gemeenten. "Op dit moment is Koningsdag niet overal en altijd veilig, niet altijd feestelijk en niet altijd Amsterdams; dat moet anders", aldus de burgemeester. "Bezoekers aan onze stad blijven welkom, maar in mindere mate."

Illegale alcoholverkoop

Dit jaar neemt de gemeente dus extra maatregelen om Koningsdag beheersbaar te houden. Zo wordt de handhaving van illegale alcoholverkoop aangescherpt. Dit jaar wordt meteen 'handhavend opgetreden' en wie tijdens eerdere edities al de fout in ging, krijgt een last onder dwangsom. Dat betekent dat zij bij een nieuwe overtreding meteen moeten betalen. De minimale boete is dan duizend euro. 

Uit een intern rapport bleek dat Koningsdag in 2025 'onbeheersbaar' was voor de ambulancedienst. Om dit in 2026 te voorkomen, worden er extra fietsende EHBO'ers ingezet en zitten er meer centralisten in de meldkamer. "Een betere coördinatie zorgt voor een meer efficiënte inzet van ambulances", stelt de burgemeester.

Ook wil de burgemeester de drukte op het water verminderen. Daarom gaat de zogeheten 12+1 regel weer in. Dat betekent dat er maximaal twaalf personen en een schipper per boot zijn toegestaan. De afgelopen jaren was er voor Koningsdag een vrijstelling voor die regel. Die verdwijnt vanaf dit jaar. Wie zich niet aan de regel houdt, riskeert een boete van honderdzestig euro voor particuliere schippers vanaf zestien jaar en achthonderd euro voor ondernemers.

Ook mogen evenementen aan de randen van de stad dus langer doorgaan, namelijk tot 22.00 uur. D66 pleitte hier eerder voor. "We maken betaalde festivals aan de randen van de stad aantrekkelijker door de eindtijd naar 22.00 uur op te schuiven waar dat kan. Dit helpt bij het spreiden van bezoekers en voorkomt extra drukte in de binnenstad. Evenementen in stadsdeel Zuid eindigen op verschillende tijdstippen om al te grote drukte op station Zuid te voorkomen wanneer de bezoekers weer naar huis gaan", aldus de gemeente.

Maatregelen 2027

Vanaf 2027 gaan er weer nieuwe maatregelen in. Zo worden de Westerstraat en de Noordermarkt vanaf volgend jaar een evenemententerrein. Of de straten dan volledig worden afgezet, is nog niet bekend. 

Vandaag start het debat in de Eerste kamer over de nieuwe asielnoodmaatregelenwet. Hiermee wordt het mogelijk om illegaal verblijf strafbaar te stellen. Die wet heeft ernstige gevolgen voor de naar schatting 30.000 ongedocumenteerden in Amsterdam, zeggen wethouder Groot Wassink en hulporganisaties. "Deze wet is inhumaan, omdat deze mensen zo veel minder toegang krijgen tot basisvoorzieningen zoals zorg en onderwijs."

Gianni da Costa is al jaren verbonden aan de Protestantse Diaconie, die voedselpakketten verstrekt aan ongedocumenteerden. Met zijn organisatie Giving Back Projects richtte hij een weekendschool op voor kinderen van illegale arbeidsmigranten. Volgens Da Costa heeft het wetsvoorstel maar een doel:  "Het criminaliseren van ongedocumenteerden in de stad. Het is een wet die onze samenleving niet rechtvaardig of veilig maakt, maar wel grote groepen mensen buiten spel zet."

Strafbaar

Mensen zonder legale verblijfsstatus zijn strafbaar volgens het wetsvoorstel. En dat is niet hoe de gemeente Amsterdam met mensen om wil gaan,zegt wethouder Rutger Groot Wassink. "Het betekent dat een grote groep Amsterdammers veel minder toegang krijgt tot basisvoorzieningen zoals zorg en onderwijs. Het is een slechte wet, ineffectief en onuitvoerbaar. Daar zit ook de zorg voor de politie. Moet die al die mensen gaan oppakken? Die hebben wel wat anders te doen." 

Angst

Veel ongedocumenteerden voelen zich vanwege het wetsvoorstel nog kwetsbaarder, zeggen ze. Daarom wilde niemand voor camera reageren. Gianni da Costa, verwoordt daarom hun angst om straks gearresteerd te worden. "De stad betaalt vanzelf de rekening: deze groep mensen blijft dan onder radar. Ouders durven hun kinderen niet meer naar school te brengen, terwijl de kinderen daar recht op hebben. Mensen durven niet meer naar een ziekenhuis en gaan misschien dood."

Groot Wassink ziet geen probleem in de druk die de ongedocumenteerden zouden leggen op de voorzieningen in de stad. Het zijn mensen die hier wonen en werken, misschien moet je kijken of ze werkvergunningen kunnen krijgen, of niet. Ze zijn er toch al. Die kun je niet zomaar wegtoveren."

Amsterdam heeft al samen met Utrecht, Den haag, Groningen en Eindhoven bezwaar gemaakt tegen de plannen. 21 april stemt de Eerste Kamer over het wetsvoorstel.

In heel Zuidoost betaal je vanaf vandaag parkeerkosten. Ook in Gein, wat de laatste gratis wijk van het stadsdeel was, moet je nu 1,72 per uur betalen. Alleen na 19.00 uur en zondags is parkeren in de meeste wijken kosteloos. Bewoners van Gein konden vanaf februari een parkeervergunning aanvragen. 

Met de stop van Gein als gratis parkeergebied, verdwijnt een van de laatste gebieden in Amsterdam waar je vrij kan parkeren. De afgelopen jaren werd het betaald parkeren flink uitgebreid in Nieuw-West, Zuidoost en Noord.

Wie nog kosteloos de auto wil neerzetten, moet uitwijken naar de polders van Osdorp, Landelijk Noord, delen van het Westelijk Havengebied, Weesp, het Amsterdamse Bos of een klein gedeelte van Overamstel. 

Waterbedeffect

Voor parkeerders in Zuidoost is het dorpje Driemond nu de dichtstbijzijnde gratis optie. In het stadsgebied Weesp, waar ook Driemond in ligt, betaal je alleen voor parkeren in het centrum. 

De gemeente introduceerde afgelopen november ook al betaald parkeren in heel Noord. Oostzanerwerf, Kadoelen, Banne Buiksloot en Tuindorp Oostzaan waren de laatste wijken waar de auto nog gratis kon staan. In Landsmeer en Oostzaan zorgde dat voor een waterbedeffect: inwoners kunnen daar hun auto nu nauwelijks kwijt.

Zaterdag overleed tv-icoon Sonja Barend op 86-jarige leeftijd. Haar oud-collega Hanneke Groenteman was bevriend met haar en zat een enkele keer ook bij Sonja aan de talkshowtafel. Jeroen Wollaars kreeg in 2021 de Sonja Barend Award uitgereikt uit haar handen. Groenteman: "De Sonja Barend Award gaat naar Sonja."

Barend overleed in het bijzijn van haar familie. "Ik was totaal in shock", vertelt Groenteman over het moment dat ze hoorde dat haar vriendin en oud-collega was overleden."Sonja was de meest levende persoon in mijn beleving. Een beter talkshowhost was er niet. Ze was intelligent en betrokken, ze kon plagen en prikken en je kon met haar lachen. Er is geen enkele talkshowhost die benadert wat zij bracht. "

"Ze zit in ons aller hoofd. Ze was zeer kundig", vertelt journalist Jeroen Wollaars over Sonja Barend. Hij kreeg in 2021 hoogstpersoonlijk uit haar handen de felbegeerde Sonja barend Award uitgereikt. "Het leek alsof alles ze zo uit de mouw schudde, maar alles was perfect voorbereid. Dat weet ik van een eindredacteur van Nieuwsuur die heel lang met haar gewerkt heeft. En ze keek ook alles terug, omdat ze wilde weten wat misging en wat beter kon. 

Het is vervelend om nu al in de verleden tijd over haar te praten" aldus Wollaars. "Ze was iemand die harten kon openen en veroveren. Ze zou nu nog steeds op tv kunnen zijn. Ze had het vermogen om op het juiste moment in de juiste groef te zitten."

Na de gedwongen sluiting van een horecazaak op de Javastraat waar de ratten over de toonbank krioelden, wordt er gekeken naar een nieuwe manier van bestrijding: fretten. In Rotterdam zijn ze hier al mee bezig en als het aan Ja21 ligt, gebeurt dit straks ook in Amsterdam. Volgens rattenvanger Nico, die al jaren fretten gebruikt, is het een heilig middel. 

Op de Javastraat rent hond Snack zijn neus achterna. De hond van rattenvanger Nico Kraaijeveld is getraind om ratten op te sporen en hier hoeft hij weinig moeite voor te doen. Al kwispelend snuffelt hij langs de gevels en hoekjes van de straat. Hij blijft staan, precies op de plek waar de horecazaak onlangs gedwongen de deuren moest sluiten, en dan weet Nico genoeg: "Hier zitten ze ook!"

Het is precies het soort tafereel dat Ja21 voor ogen heeft. De partij heeft schriftelijke vragen ingediend over de mogelijkheid van het inzetten van fretten als oplossing voor het rattenprobleem in de stad. Lijsttrekker Sytze Rijpkema verwijst hierbij naar een succesvolle proef die door de Rotterdamse gemeenteraad is aangenomen. 

Natuurlijke vijand

Samen met zijn fretten en drie honden bestrijdt Nico het rattenprobleem in Rotterdam. Volgens hem is het een goede methode, maar niet de enige oplossing: "Het is een hele mooie aanvulling op de bestrijdingsmiddelen die er al zijn, maar we kunnen niet overal terecht met fretten."

Fretten zijn de natuurlijke vijand van de rat, en met hun slanke lijf kunnen de dieren overal komen waar de ratten zitten. De fretten drijven zo de knaagdieren naar buiten. Eenmaal buiten worden de ratten direct door de honden gedood, of gevangen en later gedood. De fretten maken soms zelf al een rat dood ondergronds, maar hun voornaamste rol is opjagen. Op deze manier kunnen er tientallen ratten op één dag worden afgemaakt.

Dierenwelzijn

Volgens Nico is de methode een stuk diervriendelijker dan de gangbare aanpak met gif: "Met gif lopen ze vier à vijf dagen te zwalken. Dat is geen diervriendelijke manier." Zijn honden maken de ratten daarentegen binnen enkele seconden af. "De hondjes vinden het geweldig."

Toch is niet iedereen overtuigd. Dierenwelzijnsorganisaties plaatsen vraagtekens bij methodes waarbij dieren worden ingezet om andere dieren te doden. Het opjagen en doden door honden en fretten kan ook stress veroorzaken

Niet overal geschikt

In dichtbebouwde gebieden is de methode minder effectief. Zo besloot Zoetermeer na overleg met Rotterdam er juist van af te zien. Of Amsterdam geschikt terrein heeft voor deze aanpak, moet nog blijken.

Het college van B&W heeft nog niet gereageerd op de vragen van Ja21. Of fretten straks ook door de straten van Amsterdam worden ingezet, is dus nog afwachten.

De 'koningin van de talkshow' en iconische televisiepresentatrice Sonja Barend is zaterdag op 86-jarige leeftijd overleden. Dat laat BNNVARA vanmiddag weten. 

Ze overleed gisteren in haar woning, in het bijzijn van haar familie. "Met haar verliest Nederland een van de grootste televisiepersoonlijkheden die het land heeft gekend", schrijft BNNVARA. "Met haar ongeëvenaarde scherpte, betrokkenheid en moreel kompas gaf zij richting aan het publieke debat."

Barend werd geboren in Amsterdam en zat op verschillende plekken ondergedoken tijdens de Tweede Wereldoorlog. Toen ze twee jaar was, werd haar vader opgepakt en vermoord in Auschwitz. Na de oorlog ging ze aan het werk bij de Twentsche Bank, en via een aantal omwegen kwam ze uiteindelijk terecht bij de NTS, de voorloper van de huidige NOS. 

Sonja Barend Award

In 1966 was ze voor het eerst op televisie te zien als omroepster. In de daaropvolgende jaren ontpopte Barend zich tot een icoon van de Nederlandse televisie. Vooral als talkshowhost werd ze geroemd om haar journalistieke scherpte, maar ook om haar warmte. In 2006 maakte ze haar laatste programma. 

Sinds 2009 reikt de VARA de Sonja Barend Award uit voor het beste televisie-interview van Nederland. Oud-AT5'ers Mariëlle Tweebeeke, Jeroen Wollaars en Matthijs van Nieuwkerk mochten de prijs ooit uit haar handen in ontvangst nemen.

In 2006 ontving ze van toenmalig burgemeester Job Cohen de onderscheiding van officier in de Orde van Oranje-Nassau. 

In 2008 sprak Frank Awick namens AT5 uitgebreid met Sonja Barend: