Een meisje van 2 jaar oud is in het noordwesten van Spanje overleden door de hitte nadat ze per ongeluk was achtergelaten in haar vaders auto. Het was vandaag zo'n 26 graden in Galicië, maar plaatselijk liep de temperatuur hoger op.

Het meisje zat urenlang in de hete auto die was geparkeerd in het stadje Bríon, in Galicië. Haar vader was vergeten haar naar de kinderopvang te brengen. Volgens plaatselijke media had de vader eerst een ouder kind naar school gebracht. Daarna wilde hij het meisje naar de opvang brengen, maar werd hij afgeleid door een telefoongesprek. In plaats van naar de crèche reed hij naar zijn werk en liet hij het kind achter in de auto.

De moeder sloeg alarm toen ze het meisje 's middags wilde oppikken bij de opvang en te horen kreeg dat het kind daar 's ochtends niet was gebracht. De hulpdiensten werden ingeschakeld. Het meisje, bezweken door de hitte, werd naar een ziekenhuis gebracht. Artsen probeerden haar nog 20 minuten lang te reanimeren, waarna ze officieel dood werd verklaard. Als doodsoorzaken werden ernstige uitdroging en een hitteberoerte genoemd.

De politie heeft een onderzoek ingesteld en de familie van het meisje krijgt psychologische ondersteuning. Het stadje Bríon heeft twee dagen van rouw afgekondigd en vraagt de bewoners vrijdag een minuut stilte te houden.

Sneller oververhit

In warm weer kan de temperatuur in een auto snel oplopen. Vooral voor kinderen is dat gevaarlijk: een kind kan drie tot vijf keer sneller oververhit raken dan een volwassene. In de VS overlijden volgens organisatie Kids and Car Safety zo'n veertig kinderen per jaar in hete voertuigen, ongeveer een elke negen dagen. 86 procent van de overleden kinderen zijn drie jaar of jonger.

Twee van de asielmaatregelen die onlangs in de Eerste Kamer werden weggestemd zijn door de Tweede Kamer snel terug op de agenda gezet: het sneller terugsturen van criminele asielzoekers en het afschaffen van dwangsommen voor de IND bij te lange asielaanvraagprocedures.

Bij een debat over wetgeving over het opsluiten van asielzoekers die overlast geven werden ze toegevoegd als amendementen bij de wet.

De maatregelen waren onderdeel van eerdere wetten, maar een paar weken geleden werd één van de twee strenge asielwetten van voormalig asielminister Faber (PVV) weggestemd in de Eerste Kamer.

Daarop zei het kabinet al snel met nieuwe voorstellen te komen. Minister Van den Brink kwam daarna met een voorstel om vreemdelingen sneller ongewenst te verklaren. Vandaag voegt de Tweede Kamer daar voorstellen aan toen om overlastgevende asielzoekers sneller op te sluiten en de dwangsommen voor de IND af te schaffen.

Dwangsommen IND weg

SGP, JA21, VVD en de ChristenUnie hebben daartoe een kleine wetswijziging voorgesteld die regelt dat geen dwangsommen meer worden opgelegd als een asielprocedure te lang duurt.

GroenLinks-PvdA is tegen het verdwijnen van de dwangsommen. Kamerlid Westerveld vindt dat er op die manier geen stok achter de deur meer is om mensen te beschermen tegen een "machtige overheid".

Het strafbaar stellen van het in Nederland blijven zonder geldige papieren, of om deze mensen te "helpen onder te duiken" wordt niet in de nieuwe wetten opgenomen. Dat die toevoeging de vorige keer in de wet belandde was voor CDA, D66 en SGP.

De Tweede en Eerste Kamer stemden eerder wel in met het tweestatusstelsel, dat een onderscheid maakt tussen mensen die gevaar lopen vanwege hun etniciteit, geaardheid of religie, en mensen die vluchten voor oorlog en (natuur)geweld.

Binnenkort gaat ook het Europese migratiepact in werking, waardoor onder meer de permanente verblijfsvergunning wordt afgeschaft en de nareis beperkt.

Debat asielonrust verschoven

De Kamer zou ook debatteren over de onrust in gemeenten bij de komst van azc's. De afgelopen weken vonden er op meerdere plekken rellen en ongeregeldheden plaats tijdens demonstraties tegen de opvang van asielzoekers. De VNG sprak van "vormen van terreur en intimidatie". Burgemeesters riepen de landelijke politiek op achter hen te staan en geen tegenstrijdige signalen over de spreidingswet te geven, die de verdeling van opvang over het land moet regelen.

Dit debat is door de Kamer naar dinsdag verplaatst omdat de vergaderagenda vandaag vol was en het heel laat dreigde te worden.

Na drie mislukte pogingen zijn de Deense autoriteiten vandaag gestopt met de berging van de dode bultrug Timmy. In de maag en darmen van de walvis hopen zich rottingsgassen op die elk moment tot ontploffing kunnen komen.

De mislukte bergingspogingen zijn het nieuwste hoofdstuk in het verhaal rond de enorme walvis, die vorige maand strandde voor de kust bij Wismar in het noorden van Duitsland.

Dierenliefhebbers vreesden dat de walvis, die normaal in de veel diepere Atlantische Oceaan rondzwemt, ten dode was opgeschreven. Greenpeace riep meermaals op om Timmy met rust te laten. Andere dierenliefhebbers vonden dat zielig. Zij zamelden geld in voor een soort drijvend aquarium waarmee de bultrug op 2 mei iets ten noorden van Denemarken werd uitgezet. De hoop was dat hij daarvandaan zou terugzwemmen naar de Atlantische Oceaan.

Die reddingspoging bleek afgelopen zaterdag tevergeefs. Een DNA-test wees uit dat een dode walvis die was aangespoeld op het Deense eiland Anholt Timmy was.

Aan een touw vastleggen

Sindsdien proberen de Denen het dier te bergen. Het plan was om het kadaver aan een touw vast te leggen en het dan met een schip naar de havenstad Grenaa te slepen. Daar kan het dier dan onderzocht worden op ziektes, maaginhoud en, voor veel dierenliefhebbers heel belangrijk: doodsoorzaak. Wetenschappers en dierenartsen kunnen daar ook vergelijkingen maken met eerdere strandingen van walvissen.

Zandbank

Vanochtend vroeg werd het kadaver van het strand van Anholt de volle zee in gesleept. Het kwam op een zandbank terecht.

Daar ligt het nu nog, met om zich heen tal van meeuwen die proberen het vlees te bemachtigen. De bergers zijn bang dat het dier ontploft als ze het touw bevestigen. Het risico op een explosie stijgt zelfs iedere minuut, zegt een deskundige in de Duitse krant Bild. De opgehoopte rottingsgassen in de ingewanden van een walvis kunnen nergens heen door de dikke spekhuid.

Ook de waterstand speelt een rol bij de mislukte berging van vandaag, laten de Denen weten. Het is onbekend wanneer ze een nieuwe poging wagen.

Tracker

Intussen blijft Timmy de Duitsers bezighouden. Het ministerie van milieu van de noordelijke deelstaat waar de walvis als eerste strandde heeft vandaag een tracker opgeëist. De tracker was aan Timmy meegegeven toen hij naar Denemarken werd gebracht en moet het antwoord geven op de vraag hoelang de walvis nog heeft geleefd.

Gisteren bleek overigens dat Timmy helemaal geen mannetje was. Doordat het dier op z'n rug ligt, zijn twee zogenoemde melkklierspleten te zien waarin tepels zitten.

Dode dieren met een verhaal

Alle ontwikkelingen met Timmy (v) betekenen dat het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam nog even moet wachten. Het museum maakte vandaag bekend dat het dier prima in de collectie zou passen.

Het museum heeft sinds een aantal jaren de vaste expositie Dode dieren met een verhaal. Daarin is bijvoorbeeld de dominomus te zien, de mus die werd doodgeschoten omdat zij 23.000 dominostenen omgooide. Later, tijdens de coronapandemie, werd een mondkapmeeuw toegevoegd. Dat was een zilvermeeuw die met haar poot verstrikt raakte in het elastiekje van een achteloos weggegooid mondkapje.

Probleemwolf

Onlangs liet het Natuurhistorisch Museum weten ook de doodgeschoten probleemwolf Bram te willen toevoegen aan de vaste expositie. En nu willen de Rotterdammers Timmy hebben. Of in ieder geval voor een deel want voor de hele dode walvis zou een nieuwe vleugel gebouwd moeten worden.

De Denen en Duitsers hebben waarschijnlijk andere zorgen aan hun hoofd, maar Marijn Roosen van het museum blijft hopen. "We wachten eigenlijk af of er iets wordt aangeboden", zegt hij bij omroep Rijnmond. "Dat heeft te maken met de enorme afstand, maar ook met bepaalde wetgeving die bij dit soort diersoorten komt kijken."

In het centrum van Utrecht is een solidariteitsbetoging gaande voor asielzoekers. Naar schatting enkele duizenden aanwezigen demonstreren tegen het recente geweld bij anti-azc-protesten. De sfeer is volgens verslaggevers gemoedelijk.

De manifestatie is georganiseerd door actiegroepen als Extinction Rebellion (XR), de Dolle Mina's en DeGoedeZaak. Deelnemers dragen borden waarop staat: "Zeg ja tegen azc" en "Toen niet, nu niet. Nooit meer fascisme".

Er wordt met uiteenlopende vlaggen gezwaaid: van de Palestijnse tot die van politieke partij Pro. Op een podium worden toespraken gehouden. De demonstranten scanderen dat vluchtelingen welkom zijn. Vanaf het Domplein lopen de demonstranten naar het Jaarbeursplein.

Verspreid over Nederland zijn de afgelopen maanden herhaaldelijk demonstraties gehouden tegen de komst van asielzoekerscentra. Op deze manifestaties uiten sommige bewoners hun onvrede over het lokale beleid en de communicatie over de komst van opvanglocaties. Er doen ook extreemrechtse groepen mee, die fel tegen de komst van migranten of asielzoekers zijn.

Op verschillende plekken, zoals Loosdrecht en Apeldoorn, zijn anti-azc-protesten meerdere avonden op rij uitgelopen op rellen. In Loosdrecht werd bijvoorbeeld brand gesticht voor een noodopvanglocatie en werden hulpverleners tegengehouden of bekogeld. Zeker vier van de tien opgepakte relschoppers bij asielprotesten zijn afkomstig uit een andere gemeente, blijkt uit een analyse van de NOS.

De moeder van twee Franse jonge kinderen is samen met haar partner aangehouden door de Portugese politie. Het tweetal wordt ervan verdacht de kinderen alleen in Portugal te hebben achtergelaten.

De twee Franse jongens, van 4 en 5 jaar oud, werden op 19 mei langs een weg ten zuiden van Lissabon gevonden. Daarop stelde de Portugese politie een onderzoek in. De man en de vrouw werden aangehouden in het plaatsje Fátima, zo'n 100 kilometer boven Lissabon.

De 41-jarige moeder verliet ruim een week geleden Frankrijk met haar kinderen zonder dat iemand daarvan op de hoogte was. De Portugese politie was naar haar en haar 55-jarige partner op zoek. De biologische vader van de jongens had op 11 mei zijn kinderen als vermist opgegeven, omdat de vrouw "zonder uitleg haar huis had verlaten".

"In mijn achteruitkijkspiegel zag ik ze schreeuwend en huilend op me afkomen", zei de man die de jongens vond tegen Portugese media. Hij zei dat de jongens vertelden dat ze door hun ouders waren geblinddoekt, waarna ze iets in het bos moesten gaan zoeken. De kinderen dachten eerst dat het een spelletje was.

De kinderen zeiden vervolgens tegen de politie dat ze uit Frankrijk kwamen en door hun moeder en stiefvader waren achtergelaten.

Vermissing

Het politiebureau van de Franse stad Colmar, de stad waar de vrouw woont, was ook een onderzoek begonnen nadat de kinderen als vermist waren opgegeven. Agenten traceerden de mobiele telefoon van de moeder. Daaruit bleek dat ze met haar twee jonge zoons, over wie ze de voogdij heeft, naar Spanje en vervolgens naar Portugal was gereisd.

"De kinderen zijn veilig en wel. Ze zijn niet gewond", melden Portugese autoriteiten. Ze zijn nu onder de hoede van de Portugese kinderbescherming.

Torenhoge ambities, grote dromen in de ruimte, maar ook grote verliezen. Volgende maand wil Elon Musk zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX naar de beurs brengen. Het belooft een van de opmerkelijkste beursgangen ooit te worden.

Gisteren werden documenten gepubliceerd die een inkijkje geven in het ruimtebedrijf van miljardair Musk. Die zogeheten prospectus moet beleggers helpen in te schatten of het een interessante investering kan zijn als het bedrijf de beurs op gaat.

Het leest als een sciencefictionboek. Zo wil Musk al over twee jaar de eerste AI-datacenters in de ruimte lanceren. Ook wil hij kunstmatige intelligentie ontwikkelen die het uiteindelijk mogelijk moet maken een basis op de maan te bouwen. Hij wil gaan mijnen op astroïden en passagiersvluchten naar Mars realiseren.

Kans van hun leven

Om dit allemaal te bereiken heeft SpaceX geld nodig. Musk wil 75 miljard dollar ophalen en daarmee zou het de grootste beursgang ooit worden. Als beleggers daadwerkelijk dit geld steken in SpaceX dan zou het bedrijf een beurswaarde krijgen van meer dan 2 biljoen dollar (2000.000.000.000 dollar). Musk zou daarmee ook direct de eerste biljonair ter wereld worden.

"Beleggers kunnen dit zien als de kans van hun leven. Het kan een succes zijn en dan wil je de boot niet missen", zegt beleggingsexpert en beursanalist Corné van Zeijl. Maar hij stipt ook de andere kant van de medaille aan. Want wie voorbij de grote toekomstdromen kijkt, ziet vooral een bedrijf dat nog heel veel verlies maakt.

"Als je naar de financiën kijkt dan slaat het helemaal nergens op", zegt Van Zeijl. Zo boekte SpaceX het afgelopen kwartaal nog een verlies van bijna 4,3 miljard dollar bij een omzet van bijna 4,7 miljard dollar. In heel 2025 boekte het bedrijf ook al een fors verlies van bijna 5 miljard dollar. De torenhoge ambities gaan volgens Van Zeijl dan ook gepaard met grote risico's.

Wanneer SpaceX een beursgang maakt op de Amerikaanse techbeurs Nasdaq dan is het goed mogelijk dat het ook wordt opgenomen in indexfondsen. "Pensioenfondsen gaan hier mogelijk ook geld in steken. Zodra een bedrijf in een indexfonds zit dan gaat het heel snel", zegt Van Zeijl. Want pensioenfondsen volgen vaak indexfondsen en als SpaceX er in de toekomst in zit, bestaat er dus een kans dat ook Nederlands pensioengeld gestoken wordt in dit bedrijf.

Tanken op Mars

Los van de financiën staan er nog andere zaken in de prospectus die de beleggers zouden kunnen afschrikken. Zo houdt Musk ook na de beursgang 85 procent van de stemrechten in handen en kan hij niet ontslagen worden. Ook staat er in de documenten dat Musk zijn interesse in het bedrijf kan verliezen: "Het verlies of afname van betrokkenheid zou een negatief effect hebben op onze bedrijfsstrategie." Het is volgens Van Zeijl wel duidelijk dat deze bestuursstructuur voor beleggers risicovol is.

Daarnaast zijn er grote twijfels over de haalbaarheid van al deze grote dromen. "AI-datacenters in de ruimte lanceren is een erg vergezocht plan. Maar wellicht weet Musk de wereld te verbazen", zegt Philippe Schoonejans van ruimtevaartmuseum Space Expo.

Hiervoor zijn heel veel grote satellieten nodig en die kunnen volgens Schoonejans grote problemen op aarde veroorzaken. "De hoeveelheid satellieten vergroot het risico op een kettingbotsing. Zonder werkende satellieten worden we zo'n twintig jaar terug in de tijd geworpen. Terug naar toen we nog niet afhankelijk waren van mobiele telefoons, internet of navigatie."

Nu al is zo'n 95 procent van alle satellieten die rond de aarde zweven in handen van Musk, weet Schoonejans.

Hij is nog minder hoopvol over passagiersvluchten naar Mars. "Dat gebeurt zeker niet in de komende twintig jaar en al helemaal niet met een terugkeer naar aarde", zegt Schoonejans. "Door gewichtloosheid vindt spierverlies en botontkalking plaats. Na dat soort lange vluchten worden astronauten normaal gesproken uit een raket getild." Dat lukt niet op Mars.

Bovendien heb je heel veel brandstof nodig om weer terug te kunnen keren naar aarde. "Maar op Mars kun je niet tanken."

De activisten van de vloot met hulpgoederen voor Gaza zijn aangekomen in Turkije. Eerder vandaag werd bekend dat de opvarenden, onder wie zes Nederlanders, Israël werden uitgezet en naar Turkije overgebracht zouden worden. Drie vluchten werden geregeld door Turkije.

De Nederlandse opvarenden krijgen een medische check en overnachten in Istanbul. Naar alle waarschijnlijkheid zullen ze morgen hun reis naar Nederland vervolgen.

De vloot van de organisatie Global Sumud Flotilla was met hulpgoederen vanuit Barcelona onderweg naar Gaza. Afgelopen maandag werden de activisten in internationale wateren bij Cyprus tegengehouden en geënterd door het Israëlische leger. Ze werden van hun schepen gehaald en naar Israël gebracht.

Geklap en bloemen

Op de luchthaven van Istanbul werden de activisten ontvangen door Turkse autoriteiten en door sommige familieleden, melden Turkse media. Er werd geklapt en enkelen ontvingen bloemen. Opvarenden met verwondingen worden met ambulances naar het ziekenhuis gebracht.

De activisten zijn erg slecht behandeld in Israël, volgens hun advocaat. Ze zouden zijn geslagen en sommigen zouden slachtoffer zijn geworden van seksueel misbruik. De Israëlische veiligheidsminister Ben-Gvir deelde gisteren op sociale media beelden van hoe de gevangengenomen opvarenden door Israël werden behandeld. Daar brak internationale verontwaardiging over uit.

Hoeveel mensen met de vluchten zijn meegekomen, is nog onduidelijk. Volgens Israël zijn alle buitenlandse opvarenden uitgezet.

Nederlanders wordt afgeraden naar Cuba te reizen. Vanwege oplopende maatschappelijke onrust en groeiende tekorten op het eiland is het reisadvies aangescherpt. De kleurcode was geel en is nu oranje, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken in een update.

"Het is niet veilig er op vakantie te gaan", luidt het nieuwe reisadvies. Er geldt een uitzondering voor noodzakelijke reizen. "Bijvoorbeeld voor de uitvaart van een familielid, of als u er dringend heen moet voor uw werk."

Men moet er rekening mee houden dat de ambassade Nederlanders minder goed kan helpen als ze in de problemen raken. Landgenoten die er al zijn, krijgen het advies contact op te nemen met hun reisorganisatie en te vragen wat ze het beste kunnen doen.

Tekorten

Cuba wordt al maanden geteisterd door grootschalige stroomuitval. Als gevolg van de Amerikaanse blokkade tegen het communistische regime zitten Cubanen steeds vaker in het donker en zonder werkende voorzieningen. Er is een tekort aan medicijnen en brandstof.

Bekijk hier de reportage die NOS-correspondent Nina Jurna in april maakte over de erbarmelijke omstandigheden in Cuba:

Volgens persbureau Reuters waren er vorige week op verschillende plekken in het land kleinschalige protesten. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken meldt dat het aantal demonstraties beperkt is, maar dat die onverwachts kunnen ontstaan. "Houd er rekening mee dat de lokale autoriteiten hard reageren op protesten en openbare onrust."

Amerikaanse militaire dreiging

Boven op de maatschappelijke onrust speelt ook de hoog opgelopen militaire spanningen tussen de VS en Cuba. Na de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro, een bondgenoot van het Cubaanse regime, dreigt Washington ook met ingrijpen tegen Havana.

Deze week werd duidelijk dat de voormalige Cubaanse president Raúl Castro is aangeklaagd in de VS. Hij wordt beschuldigd van onder meer samenzwering en moord. De hoofdaanklager stelt dat er wordt verwacht dat Castro naar de Verenigde Staten komt, vrijwillig of desnoods gedwongen.

Trump: ze hebben de controle verloren

Vanuit Cuba is de beschuldiging afgedaan als onzin en een politiek spel. President Miguel Díaz-Canel zei dat de aanklacht puur bedoeld is om "de dwaasheid van een militaire agressie tegen Cuba te rechtvaardigen".

President Trump zei gisteren dat er volgens hem geen escalatie zal komen tussen de twee landen. "Ik denk niet dat dat nodig is, het land valt uit elkaar. Ze hebben al de controle verloren over Cuba", verwees hij naar het regime.

Inez Weski is "geschrokken en teleurgesteld" dat de rechtbank in Rotterdam haar vandaag schuldig heeft verklaard aan deelname aan de criminele organisatie van Ridouan Taghi. Dat zeggen haar advocaten Geert-Jan en Carry Knoops. Weski was zelf niet bij de uitspraak.

"Wij vinden dat ze ten onrechte is veroordeeld", reageert Carry Knoops. De advocaten van Weski hadden vorige maand uitgebreid betoogd dat de zaak van tafel moest wegens fouten en ondeugdelijk bewijs. De rechtbank ging daar niet in mee.

Wel legde de rechtbank een aanzienlijk lagere straf dan vorige maand was geëist. In plaats van de door het OM gevraagde 4,5 jaar, kreeg Weski 42 dagen cel. Omdat ze die tijd al in voorarrest heeft gezeten, hoeft ze niet meer terug naar de gevangenis.

Voor Weski is dat geen overwinning, zegt Knoops. "Dat ze niet terug hoeft naar de gevangenis, doet er niet toe. Het gaat om het feit dat ze stelt onschuldig te zijn, maar toch is veroordeeld." Het ligt volgens Weski's advocaten voor de hand dat ze in beroep gaan tegen de uitspraak.

'Groot verschil'

Het Openbaar Ministerie is tevreden dat de rechtbank de zaak tegen Weski bewezen acht, maar vindt de opgelegde straf van ruim een maand erg laag. "We moeten goed kijken naar gelijkwaardigheid met andere zaken", vindt officier van justitie Ferry van Veghel.

Hij doelt op de zaak tegen Youssef T., een eerder veroordeelde advocaat van Taghi. Hij kreeg 5,5 jaar cel voor het doorspelen van berichten.

"Als je in de ene zaak 7 jaar eist en er 5,5 jaar wordt opgelegd, en je in de andere zaak 4,5 jaar eist en er 42 dagen wordt opgelegd, dan zit daar een wel heel groot gat tussen. Daar moeten we goed naar kijken."

Geen meerwaarde

De rechtbank zei dat de zaak van Weski niet een op een te vergelijken is met de zaak tegen Youssef T., omdat die ging over nog ernstiger feiten en hij meer berichten heeft doorgespeeld dan Weski.

Hoewel een lange gevangenisstraf volgens de rechtbank ook nu op zijn plaats zou zijn, zien de rechters daar toch geen meerwaarde in. De zaak heeft namelijk al grote gevolgen gehad voor de verdachte.

Weski moest noodgedwongen stoppen als advocaat en raakte haar goede reputatie kwijt. Daarmee kwam er volgens de rechtbank een "ontluisterend einde" aan haar ruim 40-jarige carrière. Risico dat ze nog eens de fout in gaat, is er niet meer.

Ook speelt de slechte gezondheid van de 71-jarige Weski een rol. Na haar arrestatie is haar gezondheid verder achteruit gegaan en nu "zeer broos".

Vormfouten

Volgens de rechtbank heeft de hele samenleving kunnen zien wat de consequenties zijn voor wie zich schuldig maakt aan dit soort strafbare feiten. "Een celstraf zou niet bijdragen aan het strafdoel van algemene preventie", oordeelde de rechtbank.

Hoewel de rechtbank geen reden zag om de hele zaak te beëindigen, zijn er wel twee fouten gemaakt in het onderzoek naar Weski. Ook die leveren strafvermindering op.

Een officier van justitie heeft een document verspreid binnen het OM, terwijl dat niet mocht van de rechtbank. Daarnaast is een klacht van Weski over haar detentieomstandigheden bewust achtergehouden.

Geheime locatie

Weski zat na haar arrestatie ruim een week vast op een geheime locatie. Volgens de rechtbank was dat voor haar eigen veiligheid en is ze daar goed verzorgd, al is de ervaring van Weski heel anders.

Deze detentie is een van de principiële punten die haar advocaten willen aanvechten in hoger beroep. "Vormfouten die onherstelbaar zijn, zouden moeten leiden tot de conclusie dat er een onrechtvaardig proces heeft plaatsgevonden", zegt advocaat Carry Knoops. "Daaroverheen walsen en alleen maar een lagere straf opleggen, is niet voldoende."

Als het aan het Openbaar Ministerie (OM) ligt, krijgt wegenwachter Wil van G. (60) een celstraf van vier jaar, waarvan twee voorwaardelijk. Van G. wordt ervan verdacht dat hij twee jaar geleden een 56-jarige fietser die hem had bestolen doodreed in Eindhoven.

Tijdens de rechtszaak vandaag kwam vast te staan dat de wegenwachter de fietser achtervolgde omdat die hem kort daarvoor had bestolen van zijn portemonnee. De wegenwachter hielp toen een automobiliste met pech, meldt Omroep Brabant.

"Een atypische zaak met een atypische afloop", noemde het OM de zaak.

Vrijwel precies twee jaar geleden, op 16 mei 2024, hielp de wegenwachter een vrouw met pech bij een supermarkt aan de Urkhovenseweg in Eindhoven. Terwijl hij de auto repareerde, werden zijn telefoon en portemonnee met 600 euro uit zijn ANWB-bestelbus gestolen.

Speeltuintje

Toen de zoon van de wegenwachter via de app findmyphone de telefoon van zijn vader lokaliseerde, zette die met de auto de achtervolging in. Bij een speeltuintje aan de Kempensebaan trof hij drie mannen zonder een vaste woon- of verblijfplaats aan, van wie hij er een herkende als de dief.

Bij het speeltuintje stapte de wegenwachter schreeuwend uit zijn bus met in de hand een grote bandenlichter. De dief pakte daarop een fiets en reed hard weg, achtervolgd door de wegenwachter in zijn bestelbus.

Op beelden die in de rechtszaal werden vertoond was te zien hoe Van G. vervolgens op grote snelheid een groenstrook overstak en de fietser van achter aanreed. De fietser belandde onder de wielen. De wegenwachter reed daarna nog een keer achteruit over het slachtoffer heen. Die overleed een paar dagen later aan zijn verwondingen.

Mentaal wrak

Wegenwachter Wil van G. zat vandaag ineengedoken en stilletjes voor de drie rechters. Hij liet weten mentaal een wrak te zijn. Sinds het ongeluk zit hij ziekgemeld thuis. Het feit dat hij iemand heeft doodgereden knaagt zodanig aan hem dat hij vele medicijnen nodig heeft om wat rust te vinden en te kunnen slapen.

Na de aanrijding zat de wegenwachter al zeven weken in voorarrest. Daarna werd hij vrijgelaten vanwege de mentale klachten, waarvoor geen goede behandeling was in de gevangenis. Van G. gaf duidelijk aan dat hij een celstraf niet aankan. Hij zei zelfs "dood te gaan" als hij weer de cel in moet.

Eigen rechter

Het OM zei die klachten mee te wegen maar wees vooral op de gevaarlijke wijze waarop Van G. achter de dief was aangegaan en eigen rechter ging spelen. Volgens de officier van justitie was de wegenwachter niet uit op de dood van de dief, maar snapt iedereen dat die kans groot is als je op zo'n manier met een bestelbus achter een fietser aangaat.

Het OM eiste niet alleen vier jaar cel maar ook een rijverbod van vijf jaar. De rechter doet op 4 juni uitspraak.

Inwoners van het Verenigd Koninkrijk kunnen binnenkort tegen een lagere prijs onder andere koekjes, chocola en pretparktickets kopen. Dat maakte de Britse minister van Financiën Reeves bekend. Vandaag kondigde ze verschillende maatregelen aan die bedoeld zijn om de stijgende kosten als gevolg van de oorlog in Iran te verzachten.

Zo krijgen vrachtwagenchauffeurs een jaar lang een vrijstelling van wegenbelasting en wordt een geplande verhoging van brandstofaccijns uitgesteld.

Daarnaast mogen kinderen in augustus gratis met de bus, gaat de belasting op tickets van onder andere pretparken, dierentuinen en musea omlaag van 20 naar 5 procent en wordt de invoerbelasting voor ongeveer honderd supermarktproducten verlaagd. "Ik verwacht dat supermarkten deze besparingen volledig doorgeven aan hun klanten", zei Reeves.

Stijgende energiekosten

De maatregelen zouden volledig bekostigd worden door belastingontwijkende constructies aan te pakken van olie- en gasbedrijven met activiteiten in het buitenland. "Ik wil dat elk gezin deze zomer kan genieten", zei de minister. "Nu de oorlog in Iran de prijzen hier laat stijgen, is mijn economische plan het juiste."

Er werden geen verdere plannen aangekondigd om de energieprijzen in het VK te beteugelen. Eerder dit jaar, in april, greep de Britse overheid in door een prijsplafond in te stellen voor drie maanden. Verwacht wordt dat daarna de energieprijzen weer stijgen.

Reeves zei dat de overheid bereid is opnieuw in te grijpen als de "marktomstandigheden op de energiemarkt later dit jaar aanzienlijk verslechteren."

Het was even wachten, maar na dagen met wisselvallig en koel weer, lag de temperatuur vandaag rond de gebruikelijke waarde voor de tijd van het jaar. Morgen en in het pinksterweekeinde loopt het kwik nog verder op.

Vrijdag is er veel zon, al komt er in het noordoosten van het land nog wat meer bewolking voor. Tot regen komt het niet en er staat maar weinig wind.

De temperatuur komt in het binnenland rond of iets boven de 25 graden uit. Alleen vlak bij zee en in het noorden wordt deze zomerse waarde (net) niet gehaald.

Saharastof

Ook in het pinksterweekeinde is het weer zomers. De warmste dagen zijn zaterdag en maandag, als het van noordwest naar zuidoost 23 tot 29 graden wordt.

Zaterdag is het niet zo fraai blauw, door flink wat Saharastof hoger in de atmosfeer en vrij veel vocht in de onderste luchtlagen. Hierdoor voelt het zaterdag ook best broeierig aan. Daarvan is zondag en maandag geen sprake meer, dan is het het meest zonnig en blijft het warm.

Na het weekeinde steekt er een noordelijke wind op en gaan de temperaturen weer een eind omlaag. Vooralsnog gaat dat overigens zonder regen en blijft de zon flink schijnen.

Airbus en Air France zijn in Frankrijk schuldig bevonden aan dood door schuld vanwege een vliegtuigcrash in 2009. Bij dat ongeval kwamen 228 inzittenden om het leven. Het was het zwaarste vliegtuigongeluk in de geschiedenis van de Franse luchtvaart.

De rechtbank in Parijs stelt dat de vliegtuigbouwer en luchtvaartmaatschappij "volledig en uitsluitend verantwoordelijk" zijn voor de crash. Beide partijen moeten de maximale boete van 225.000 euro betalen. De boetes worden als symbolisch beschouwd.

Het toestel was op 1 juni 2009 op weg uit de Braziliaanse stad Rio de Janeiro toen het in een storm terechtkwam en van de radar verdween. Het vliegtuig stortte neer in de Atlantische Oceaan.

Onvoldoende training

Volgens een onderzoeksrapport uit 2012 kregen de piloten tijdens de vlucht onjuiste informatie over de snelheid, doordat apparatuur aan de buitenkant van het toestel was bevroren. Daardoor werd niet op tijd opgemerkt dat het toestel op een gegeven moment snelheid verloor.

Volgens de aanklacht heeft Air France de piloten niet voldoende getraind en voorbereid op dit soort extreme weerssituaties. Het onderzoeksrapport concludeerde dat de bemanning overvallen was door de storm.

Volgens de advocaten van de nabestaanden waren beide partijen op de hoogte van de problemen met het toestel en de gebrekkige training van de bemanning.

Zaak voor hoogste hof

Air France en Airbus werden in 2023 door een lagere rechtbank vrijgesproken maar het Franse Openbaar Ministerie ging in beroep tegen de uitspraak. Beide partijen hebben de beschuldigingen altijd ontkend.

Airbus zegt dat het in beroep gaat tegen de uitspraak bij het hoogste gerechtshof in het land. Het proces zal dan waarschijnlijk jaren duren.

Ziekenhuisserie The Pitt zorgt de afgelopen tijd voor kijkcijferrecords en een reeks aan prijzen. Het ziekenhuisgenre staat weer volop in de belangstelling. Want ook de Amerikaanse zender CBS komt weer met een ziekenhuisserie, opnieuw een spin-off van Grey's Anatomy.

Van spectaculaire reddingsacties, bloederige ingrepen tot liefdesdrama's tussen chirurgen en arts-assistenten: ziekenhuisseries zijn al tientallen jaren een succesformule op televisie. Waarom blijven mensen daar massaal naar kijken?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In deze podcast verklaart tv-recensent Alex Mazereeuw het succes van series als The Pitt, ER, Grey's Anatomy, Scrubs en Dag & Nacht. "Er is een constante stroom nieuwe patiënten en verhaallijnen. Je hebt heel veel drama om mee te werken", zegt hij. Daarbij heeft het, volgens Mazereeuw, "iets comfortabels om te kijken naar mensen die weten wat ze doen".

Mazereeuw vindt dat de series van nu gedurfder zijn dan vroeger. "Vroeger was het allemaal iets keuriger, mocht er niet te veel bloed te zien zijn bijvoorbeeld. Nieuwe series verschijnen op streamingdiensten, daar zijn minder regels."

En hoe realistisch zijn dit soort series eigenlijk? Wat herkennen artsen uit hun eigen werk? Volgens spoedeisendehulparts Yara Basta komen nieuwere series behoorlijk in de buurt van de realiteit. "Je hebt een Grey's Anatomy en dat is allesbehalve realistisch, maar wel een heerlijke soap. En je hebt The Pitt en dat is heel realistisch. Dat is een feest van herkenning", aldus Basta.

Wel ziet ze soms patiënten binnenkomen die door de series verkeerde verwachtingen hebben. "Er komt niet voor elke snee een plastisch chirurg naar de Eerste Hulp om te hechten."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Rosanne Sies
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Ajax heeft een bijzondere wedstrijd in Volendam vanavond eenvoudig met 2-0 gewonnen van FC Groningen. De Amsterdammers waren heer en meester in het Kras Stadion, met als beloning dat er zondag nog een laatste wedstrijd op het programma staat. Ook voor die finale van de play-offs om Conference League-voetbal reist Ajax af naar Volendam. Later vanavond wordt bekend of de tegenstander dan FC Utrecht of sc Heerenveen is. 

Het was een vreemde gewaarwording vanavond en eigenlijk ook vanmiddag al in Volendam. Het verhaal moge inmiddels bekend zijn: door de concertreeks van Harry Styles in de Johan Cruijff Arena wijkt Ajax voor de play off-duels voor Conference League-voetbal uit naar Volendam. Het zorgde ervoor dat de Volendamse dijk en de rest van het dorp vandaag voor één keer wit-rood-wit kleurde. Sommige fans kwamen zelfs met de boot. Ook in het Kras Stadion was het even wennen. Nooit zit een ander stadion dan de Arena namelijk zo vol met Ajaxfans. 

Naar de eerste helft van de wedstrijd dan: die controleerde Ajax eigenlijk volledig vanaf de eerste minuut. De eerste grote kans leek er direct in te gaan. Mika Godts werd in de veertiende minuut aan de linkerkant van het veld weggestuurd door Steven Berghuis. Godts kapte naar binnen en schoot de bal kiezelhard via onderkant lat nét over de doellijn, maar de Belg bleek de bal in buitenspelpositie gekregen te hebben. 

Uit een voorzet van Godts kopte 'mister 1-0' Davy Klaassen in de vierentwintigste minuut wel raak. Het zorgde ervoor dat Ajax verdiend op voorsprong kwam. Een voorsprong die het voor rust een paar keer moest vergroten, maar vooral Wout Weghorst miste een aantal enorme kansen. Eén keer prikte de spits wel raak, maar ook die goal werd afgekeurd vanwege buitenspel.

Die tweede goal kwam er ruim tien minuten na rust wel. Vanaf de rand van het Groningse strafschopgebied schoof Jorthy Mokio de bal beheerst binnen. Er was op dat moment geen vuiltje aan de lucht, maar toch leek Ajax het zichzelf ruim twintig minuten voor tijd, totaal onnodig, nog moeilijk te maken. Brynjólfur Willumsson kopte de 2-1 binnen, maar ook nu greep de VAR in vanwege buitenspel. Het zorgde voor blijdschap bij de Ajax-fans, die dat lieten merken aan een plukje FC Groningen-genodigden die even daarvoor nog flink had gejuicht. 

Bij die 2-0 bleef het uiteindelijk en daardoor mag Ajax zondag nog een keer naar Volendam voor de finale van deze play-offs om Conference League-voetbal. FC Utrecht en sc Heerenveen trappen straks om 21.00 uur af om te bepalen wie in die wedstrijd de tegenstander van Ajax wordt. Mocht Ajax zondag winnen dan sluit het een dramatisch seizoen in elk geval nog een klein beetje positief af. Die wedstrijd zondag begint om 18.00 uur. 

Schelden, aanranding en intimidatie. Hardlopende vrouwen in de stad worden regelmatig lastiggevallen. Volgens cijfers van de politie zijn dit soort incidenten alleen rondom de Sloterplas in maart, april en mei al tientallen keren voorgekomen. Om aandacht te vragen voor het gevoel van onveiligheid onder vrouwen trokken meerdere vrouwelijke raadsleden eind van de dag de hardloopschoenen aan voor een rondje Sloterplas. 

Het idee om met een groepje vrouwelijke raadsleden te gaan rennen komt van VVD-raadslid Dorle Kok. "De afgelopen maanden zijn er tientallen meldingen van vrouwen binnengekomen, die zijn lastiggevallen bij de Sloterplas." En daarom lopen de raadsleden van zo'n beetje alle partijen om aandacht te vragen voor de onveiligheid in vooral de Amsterdamse parken. D66-raadslid Nora Ait Boubker: "de openbare ruimte is net zo goed van ons als van de mannen, en dat willen nu echt uitstralen."

Rond de Sloterplas - maar ook in andere Amsterdamse parken - worden hardlopende vrouwen 
regelmatig vrouwen uitgescholden of op de billen geslagen. De politie zegt dat het vooral jongens op fatbikes zijn die problemen veroorzaken.

Een claim die wordt bevestigd door Kate Tellier, oprichter van de stichting Run Her Way. Zij heeft in meerdere steden onderzocht wat vrouwen allemaal meemaken tijdens het hardlopen. Volgens Tellier is het een globaal probleem, maar: "Wat Amsterdam uniek maakt, is het fenomeen fatbikes. Er zijn veel verhalen van vrouwen die zeggen lastiggevallen te zijn door jongeren op fatbikes."

Tellier concludeert in haar onderzoek dat 65 procent van de hardlopende vrouwen wel eens een onveilige situatie heeft meegemaakt. "Verbale agressie komt het meest voor. Maar ook ongewenst fysiek contact. Er zijn verhalen dat vrouwen die soms wel een kilometer lang worden achtervolgd door automobilisten, fietsers of wandelaars."

Afgelegen paden en tunnels

Vooral de Amsterdamse parken voelen onveilig. Volgens Tellier door slechte of ontbrekende verlichting, afgelegen paden en groepjes mannen die er rondhangen. Vooral tunnels, waterkanten en randen van parken worden als onveilig ervaren. "Vrouwen vinden dat er te weinig maatregelen worden genomen om de veiligheid te verbeteren."

Lokagenten

Inmiddels is er fatbikeverbod in het Vondelpark, en de politie is deze maand een grote actie gestart tegen intimidatie rondom de Sloterplas. Zo worden er extra agenten en zelfs drones ingezet. Maar volgens raadslid Naomi Italiaander van JA21 moet er meer gebeuren. "Er zijn al extra maatregelen genomen, maar kennelijk is het niet voldoende. Je ziet dat het nog steeds aanhoudt. Wij vinden eigenlijk dat er meer lokagenten moeten zijn om ook mensen op heterdaad te kunnen betrappen." 

Dorle Kok: "De VVD heeft vorige week aan het college gevraagd om permanente camera's rond de Sloterplas te plaatsen. Zodat we ook echt de pakkans kunnen vergroten."

Een man in een rolstoel is vanmiddag overleden na een aanrijding door een trein bij station Bijlmer Arena. De politie gaat ervan uit dat er sprake is van een ongeluk, zegt een woordvoerder. Door het ongeval reden er tijdelijk geen treinen tussen CS en Utrecht Centraal. 

De eerste melding over de aanrijding kwam rond 14.55 uur binnen, waarna hulpdiensten met veel materieel ter plaatse kwamen. Hulp mocht niet meer baten; de man overleed ter plekke.

Hoe het ongeval kon gebeuren, wordt nog onderzocht. 

Ajax krijgt vanavond de laatste kans om er toch nog iets van te maken dit seizoen; de club speelt in Volendam een play-offwedstrijd tegen FC Groningen. En dus kleurde het dorp vandaag wit-rood-wit.

Sommige fans maken er op deze zonnige dag het beste van en pakken de boot naar Volendam. "Als we één goal meer hadden, hadden we al deze voorpret niet gehad." De wedstrijd begint om 18.45 uur. 

Amsterdam gaat het komende halfjaar 230 extra vluchtelingen opvangen. Aanleiding is het tekort aan opvangplekken bij het aanmeldcentrum van het COA in het Groningse Ter Apel. De extra vluchtelingen worden opgenomen in bestaande opvanglocaties in de stad.

In een persbericht staat dat minister Van den Brink (Asiel en Migratie) Amsterdam heeft verzocht 'extra ruimte te maken om de druk op Ter Apel te verminderen'. Dit komt bovenop de 4.781 bestaande opvangplekken in de stad. 

Verantwoordelijk wethouder Groot Wassink benadrukt dat Amsterdam hiermee 'ruimschoots' voldoet aan de taakstelling van de Spreidingswet. Die wet moet ervoor zorgen dat vluchtelingen eerlijk over Nederland worden verdeeld. Maar niet alle gemeenten voldoen aan het door het Rijk vastgestelde aantal opvangplekken voor asielzoekers. Daardoor stagneert de doorstroom vanuit Ter Apel en is het aanmeldcentrum opnieuw te druk.

"Falend opvangbeleid"

Groot Wassink is kritisch op de landelijke gang van zaken. "Door falend opvangbeleid ettert deze opvangcrisis al jaren door, terwijl er een spreidingswet is waar iedereen zich aan dient te houden", schrijft hij in het persbericht. "Zeker voor mensen die al in Nederland zijn, moeten wij als land zorgen voor barmhartige opvang. Het is niet de eerste keer dat een minister of staatssecretaris een dergelijk verzoek doet aan gemeenten."

De tijdelijke noodopvang in Amsterdam wordt betaald door het Rijk en de uitvoering is in handen van het COA. Er worden geen kinderen of alleenstaande minderjarigen opgevangen en volgens de gemeente zorgt het COA voor 'een evenwichtig samengestelde groep van mannen en vrouwen'.

De politie heeft een derde verdachte aangehouden in verband met de dood van de 73-jarige Paul Wyber aan de Lijnbaansstraat in de Jordaan. Het gaat om een 14-jarige jongen. Eerder werden in de zaak al twee jongens van 15 en 17 jaar aangehouden. Alle verdachten zitten vast.

De nieuwste aanhouding, van de 14-jarige jongen, was gisteren. De andere twee jongens werden een week geleden gearresteerd. Waar ze precies van worden verdacht, is niet bekendgemaakt.

Agenten troffen Wyber op 11 mei dood aan in zijn woning aan de Lijnbaansstraat, nadat familieleden al enige tijd geen contact meer met hem kregen. De man bleek door een misdrijf om het leven te zijn gekomen. De politie houdt er rekening mee dat hij al sinds Koningsdag dood in zijn woning lag.

Familie: "Nog veel vragen"

Zijn familie schreef eerder in een verklaring dat Wybers plotselinge dood hen 'diep heeft geraakt en veel verdriet met zich meebrengt'. "Dat de omstandigheden rondom zijn overlijden nog veel vragen oproepen, maakt deze periode voor ons extra moeilijk. We zoeken steun bij elkaar en vragen om rust en privacy. We hopen dat het politieonderzoek snel duidelijkheid geeft over wat er is gebeurd."

Ook schreven ze te begrijpen dat Wybers overlijden media-aandacht oproept; ze gaven toestemming zijn naam te gebruiken, maar vroegen 'met nadruk' om geen foto's of andere persoonlijke gegevens van hem te publiceren.

De politie heeft gisteravond een minderjarige jongen aangehouden nadat telefonisch een dreiging werd geuit aan het adres van de Joodse school Cheider in Buitenveldert. Dat meldt de politie. Door de situatie bleef de school vandaag dicht.

Na het dreigende telefoontje startte de recherche gisteravond direct een onderzoek, wat resulteerde in de aanhouding niet lang daarna. Door de dreigende situatie kon een gepland bezoek van burgemeester Halsema aan Cheider gisteravond niet doorgaan.

''Het wordt grimmiger en grimmiger'', zei voorzitter van het Centraal Joods Overleg (CJO) Chanan Hertzberger in een reactie. Morgen is de school ook dicht, omdat de viering van Sjavoeot (Wekenfeest) begint. Hertzberger hoopt dat de school zondag of maandag weer open kan.

Explosies

Joodse instellingen worden al jaren zwaar beveiligd. Die maatregelen voorkwamen niet dat in maart een explosie plaatsvond bij de school in Buitenveldert. Diezelfde maand waren er ook explosies bij het kantorencomplex Atrium op de Zuidas en bij een synagoge in Rotterdam.

Vorige week werd voor het beramen van meerdere aanslagen, waaronder die op Cheider en Atrium in Zuid, een Irakees gearresteerd door de Verenigde Staten. Hij zou commandant zijn van een pro-Iraanse militie. 

Man in rolstoel overleden na aanrijding trein; politie gaat uit van ongeluk, en Ajax vecht vanavond in Volendam voor Europees voetbal. Dat en meer in het AT5 Nieuws van donderdag 21 mei.

Bij het festival Op de Ring stonden ze nog op de snelweg, nu zijn ze overal in de stad terug te vinden. Alle 750 bomen die de stad cadeau kreeg voor zijn verjaardag. Ze zijn verspreid over de stad geplant.

De stad kreeg de uit Brabant afkomstige bomen voor zijn 750e verjaardag cadeau van een groep ondernemers. Tijdens het feest Op de Ring stonden ze op een gedeelte van de A10, waar ze op een snikhete 21 juni voor een klein beetje schaduw konden zorgen.

Toen ging het trouwens om 7500 bomen: 750 grote en 6750 kleine. De kleine bomen werden gedoneerd aan non-profitorganisaties.

Planten

Om aan te sterken verhuisden de bomen tijdelijk naar de Riekerhaven. Vanaf november werden de bomen één voor één naar hun vaste thuisbasis verplaatst. Het planten gebeurde tot en met april.

De bomen bestaan uit verschillende soorten. De gemeente heeft een lijst (pdf) gepubliceerd waarop te zien is om welke bomen het gaat en waar ze precies zijn geplant.

Een groep heeft in de nacht van woensdag op donderdag twee inzittenden van een auto op de Roetersstraat aangevallen. De achterruit van de auto is daarbij geheel gesneuveld. De auto kwam op de kruising met de Sarphatistraat tot stilstand. Wat de aanleiding was voor de aanval, kan de politie niet zeggen. De inzittenden raakten niet gewond.

Het incident vond rond 01.00 uur plaats. Volgens een woordvoerder van de politie vielen meerdere personen de inzittenden van de auto aan. Op welke manier dat gebeurde, is onderdeel van onderzoek.

Op beelden die AT5 van een omstander kreeg opgestuurd, is te zien dat agenten met kogelwerende vesten bij de betreffende auto staan. Dit duidt vaak op een vuurwapengevaarlijke situatie. Omwonenden die AT5 sprak, kunnen echter niet vertellen wat zich precies heeft afgespeeld.

De politie heeft nog geen verdachten aangehouden. Het onderzoek naar het incident loopt nog.

De gemeente voert regels in waardoor woningeigenaren kunnen worden geweigerd voor een sociale huurwoning. Alleen in uitzonderlijke gevallen, zoals bij een echtscheiding of een onlangs geërfd huis, is dat vanaf 2027 nog mogelijk. Dat staat in de nieuwe Huisvestingsverordening van de gemeente.

Met de regel wordt het nu wettelijk mogelijk voor de gemeente om een sociale huurwoning niet te verlenen vanwege het hebben van een koopwoning. Het komt volgens wethouder Zita Pels (Volkshuisvesting) met enige regelmaat voor dat Amsterdammers met een koopwoning ook sociaal huren. 

"We hadden nog geen maatregel waarmee we dit konden sturen", zegt een woordvoerder van de gemeente. "Nu kunnen we handhaven bij nieuwe aanvragers." Voor zittende huurders blijft de woningbouwcorporatie verantwoordelijk.

Amsterdam is de eerste gemeente die wettelijk vastlegt dat inwoners met een koopwoning niet in sociale huur mogen wonen. "Met deze regel zorgen we ervoor dat sociale huurwoningen beschikbaar blijven voor huishoudens die ze het hardst nodig hebben", zegt de gemeente.

Twee panden

Woningbouwcorporaties konden wel al zittende sociale huurders uit hun woning zetten als zijn een pand bezaten, besloot de rechter. Die gaf Ymere vorig jaar gelijk toen de woningcorporatie een man uit een sociale huurwoning zette die twee koopwoningen zelf verhuurde. Wethouder Pels zei begin dit jaar dat handhaving voor corporaties 'in de praktijk complex' is.

Amsterdam wil met de verordening ervoor zorgen dat er meer betaalbare woningen in de stad beschikbaar zijn. In 2040 zou het tekort aan woningen opgelost moeten zijn. De regels gaan op 1 januari 2027 in.

De Joodse school Cheider in Buitenveldert blijft vandaag gesloten vanwege een dreigende situatie. Wat die dreiging is, is nog niet bekend. Volgens de politie kwam er een telefonische melding binnen. Daar wordt onderzoek naar gedaan. In maart ging er een explosief af bij de school.

De politie wil nog niet op de aard van de dreigende situatie ingaan. "We kunnen daar nog niks over zeggen: alleen dat er een melding is gegaan", laat een politiewoordvoerder. Na de explosie in maart nam burgemeester Halsema al extra maatregelen rondom de school. Joodse instellingen worden al jaren zwaar beveiligd.

''Het wordt grimmiger en grimmiger'', zegt voorzitter van het Centraal Joods Overleg (CJO) Chanan Hertzberger. Vrijdag is de school sowieso gesloten omdat vanavond de viering van Sjavoeot (Wekenfeest) begint. Hertzberger hoopt dat de school zondag of maandag weer open gaat.

De eerdere explosie vond in de nacht van vrijdag 13 maart plaats. Cheider was die dag gesloten vanwege de aanslag op een synagoge in Rotterdam eerder die week. De zondag erop ging de Joodse school weer open. 

Vorige week werd voor het beramen van meerdere aanslagen, waaronder die op Cheider en Atrium in Zuid, een Irakees gearresteerd door de Verenigde Staten. Hij zou commandant zijn van een pro-Iraanse militie. 

Israël laat vandaag de Amsterdamse student Jesse van Schaik (21) en andere opvarenden van de hulpvloot richting Gaza vrij. Ze zouden vandaag rond 18.00 uur aankomen in Turkije, laat de familie van Van Schaik weten. Via Istanboel zal Van Schaik naar verwachting naar huis kunnen komen. Maandag werden Van Schaik en vijf andere Nederlanders, onder wie de Amsterdamse BNNVARA-journalist Gijs Sanders, onderschept door Israël.

Het was lang onduidelijk wat er met de opvarenden was gebeurd. De familie maakte zich grote zorgen. "We zijn enorm opgelucht dat ze terugkomt'', zegt haar vader. ''Ik ben heel trots op mijn dochter, maar we zien haar ook graag terug."

Gisteren plaatste de Israëlische minister Ben-Gvir beelden waarop onder meer te zien was dat de gevangenen op hun knieën met hun hoofd op de grond moesten zitten. Premier Rob Jetten noemde de beelden 'mensonterend' en sprak de Israëlische president Herzog aan op de behandeling.

Of Van Schaik daarbij zat kon de familie niet zien. ''We hopen heel erg dat ze niet beschadigd is door de behandeling in Israël'', zegt haar vader. Contact met zijn dochter heeft hij nog niet gehad.

Afgelopen weekend kwam de Amsterdamse politie met een video om te waarschuwen voor zogenoemde meidenhuizen. Dat zijn WhatsAppgroepen waar soms wel honderden meisjes aan deelnemen en veel persoonlijke informatie delen. Maar het zijn niet alleen meiden die in de groepen zitten. Volgens de politie realiseren veel meisjes zich niet dat onbekenden ongemerkt kunnen meekijken. 

Veel jongeren kennen de groepen inmiddels. “Ja, ik ken het van TikTok”, vertelt een meisje op straat. “Groepen waarin allemaal meiden zitten waarin ze dingen van zichzelf delen, bijvoorbeeld hun outfit enzo.”

Volgens social media-onderzoeker Mieke Oldeman is het niet vreemd dat jongeren zich aangetrokken voelen tot zulke groepen. “Jongeren willen heel graag ergens bij horen”, legt ze uit. “Het brein van jongeren is daar heel gevoelig voor. Een meidenkanaal is een makkelijke manier om ergens bij te horen. Veel makkelijker dan op een groepje meisjes afstappen.”

Toch schuilt er volgens de politie een groot gevaar achter, de op eerste oog, onschuldige groepen. “Veel meisjes beginnen bijvoorbeeld met het verkopen van armbandjes”, zegt politieagente Mahasin Rahmouni. “Maar het zijn hele jonge kinderen, soms al vanaf groep 7, die niet bezig zijn met de gevaren die kunnen ontstaan door in zo’n groep te zitten.”

Groepsdruk speelt grote rol

Volgens Oldeman speelt groepsdruk een belangrijke rol bij de populariteit van de meidenkanalen. “In die kanalen gaat het over onderwerpen die veel meiden bezighouden”, legt ze uit. “Denk aan welke mascara nu populair is. Jongeren zijn bang dat ze iets missen als ze er niet in zitten. Als bijna iedereen uit je klas updates krijgt via zo’n kanaal, ga je er toch maar in.”

Die druk kan er volgens Oldeman ook voor zorgen dat jongeren steeds meer van zichzelf blijven delen. "Als jij een kanaal hebt met veel volgers, omdat jij deelt hoe jij je make-up doet en je ouders willen dat je daarmee stopt, kan dat lastig zijn. Jongeren zijn bang dat volgers hen niet meer leuk vinden of afhaken. Daardoor ontstaat een voortdurende druk om online actief te blijven en persoonlijke dingen te delen.”

Persoonlijke informatie

Volgens de politie is het grootste probleem dat de groepen openbaar zijn. “Iedereen kan jouw kanaal in zonder dat je weet wie meekijkt”, aldus Rahmouni. “Mensen kunnen foto’s, filmpjes en persoonlijke informatie zien zonder dat jij weet wie dat allemaal heeft bekeken.” In de groepen wordt volgens de politie onder meer gedeeld hoe laat jongeren uit school zijn, wat ze dragen en wat ze in het weekend gaan doen.

Volgens onderzoeker Oldeman is een verbod niet de beste oplossing. “Uiteindelijk wil je dat een kind zelf besluit uit zo’n kanaal te gaan”, zegt ze. “Als je het alleen verbiedt, bestaat de kans dat een kind het stiekem blijft doen. Het belangrijkste is dat ouders het bespreekbaar maken en vragen of hun kind in zo’n groep zit.”