Bij de Arc de Triomphe in Parijs is een man door de politie doodgeschoten nadat hij een politieagent met een mes had bedreigd. De man raakte zwaargewond en overleed later in het ziekenhuis.

Het incident gebeurde iets na 18.00 uur, toen de vlam bij het graf van de Onbekende Soldaat onder de Arc de Triomphe werd aangestoken. Dat gebeurt elke dag als eerbetoon aan gesneuvelde soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Motief nog onduidelijk

Volgens de Franse binnenlandse minister Nuñez probeerde de verdachte tijdens het ontsteken van het vuur een agent van de gendarmerie aan te vallen, die de ceremonie beveiligde. Daarop trok een collega zijn wapen en schoot hem meerdere keren neer. Geen andere omstanders of politieagenten raakten gewond.

Het is nog niet duidelijk wat het motief van de verdachte is. Het Franse antiterrorismeparket buigt zich over de zaak.

Franse media, zoals Le Parisien, schrijven dat de verdachte eerder werd veroordeeld in België. Hij zou in 2012 meerdere agenten hebben aangevallen met een mes bij een metrostation in Molenbeek.

De Arc de Triomphe is een van de bekendste bezienswaardigheden van Parijs en ligt rond het drukste kruispunt van de stad en aan het einde van de Champs-Élysées. Het metrostation in de buurt van de triomfboog is om veiligheidsredenen gesloten, schrijft de Parijse vervoersmaatschappij RATP.

De veiligheidsconferentie in München, een van de belangrijkste geopolitieke netwerkbijeenkomsten ter wereld, komt precies op een moment dat de wittebroodsweken van het huwelijk tussen de Duitse AfD en Trumps regering voorbij lijken. Dat bleek de afgelopen maanden een soms ongemakkelijk gelegenheidshuwelijk te zijn.

Een jaar geleden kon de AfD haar geluk niet op. Kort voor de Duitse verkiezingen sprak techmiljardair Elon Musk op de partijdag een uitzinnige menigte toe. "De toekomst van de mensheid hangt af van deze verkiezingen. Jullie hebben mijn steun, en ik denk ook van vicepresident Vance en president Trump", zei hij.

"We love you!", riep de glunderende AfD-voorzitter Alice Weidel terug, en vormde met haar handen een hartje.

Samenwerking uitgesloten

Kort daarna rekende de Amerikaanse vicepresident JD Vance in zijn toespraak op de veiligheidsconferentie in München hard af met Europese regeringen, en de Duitse in het bijzonder. Die droeg hij op om meer samen te werken met de AfD, een partij die volgens de Duitse veiligheidsdienst bewezen extreemrechts is.

Andere Duitse partijen sluiten een samenwerking om die reden uit. Ze zijn daartoe ook niet gedwongen, omdat de AfD vooralsnog geen meerderheid van de stemmen heeft.

Afgelopen twee jaar was de partij niet eens uitgenodigd in München. De partij was te radicaal, vond de toenmalige voorzitter. Daarop maakte Vance tijd voor een persoonlijke ontmoeting met AfD-voorzitter Alice Weidel. buiten het hotel waar de conferentie plaatsvindt. Toenmalig bondskanselier Scholz trof hij daarentegen überhaupt niet.

'Domme kritiek'

Dit jaar vliegen er minder hartjes door de lucht. Na de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro en de luidkeels verkondigde wens om Groenland in te lijven, is de AfD verdeeld over het optreden van de Amerikaanse regering.

Dat valt moeilijk te rijmen met hun principe van nationale zelfbeschikking en weinig bemoeienis in het buitenland. Zeker in het oosten van Duitsland zien aanhangers van de partij zich liever als pacifistisch, en hebben ze van oudsher minder vanzelfsprekend sympathie met de VS.

"Hij heeft een fundamentele verkiezingsbelofte gebroken: dat hij zich niet zou inmengen in andere staten", aldus Weidel in januari. "Dat moet hij zijn kiezers nu uitleggen." Medevoorzitter Tino Chrupalla wees "wilde-westen-methoden" af.

"Dom", noemde een vertegenwoordiger van de Republikeinse partij die kritiek in een interview in de Duitse krant Die Welt. Volgens hem is daardoor de onderlinge relatie beschadigd.

Recht van de sterkste

Een ander deel van de partij ziet in de Amerikaanse aanpak juist een nieuwe realiteit die omarmd moet worden: dat de wereldorde niet langer op regels gebaseerd is, maar draait om wie de sterkste is.

"Soevereiniteit betekent dat staten zelf beslissen wat hun belangen zijn. Als Denemarken niet wil dat Groenland bij de VS hoort, dan moet Denemarken sterk genoeg worden", zegt AfD-parlementariër Anna Rathert voor de deur van de conferentie.

Rathert is een van de twee relatief onbekende AfD'ers die samen met de portefeuillehouder Defensie dit jaar wel op de conferentie mochten komen. Als de inmiddels grootste Duitse oppositiepartij kon de huidige voorzitter van de conferentie dit jaar naar eigen zeggen niet om een uitnodiging heen. Voorzitter Weidel hoopte ook op een ontvangst, maar tevergeefs.

Vrees voor buitenlands ingrijpen

Voor Rathert is de eerste dag van de conferentie desondanks al een succes. Ik heb zeer interessante gesprekken gevoerd. Ik kon mijn perspectief overbrengen." Dat is precies wat andere partijen vrezen: dat de AfD belangrijke buitenlandse partners overtuigt dat Duitsland geen vrij land meer is en er ingegrepen moet worden.

"De Amerikanen kijken zeker ook naar dit interview en vragen zich af: hoe kan het toch dat de media en democraten eisen dat de grootste oppositiepartij in het land verboden wordt?"

Hoewel media dat niet eisen, loopt er in Duitsland al langer een discussie of het Grondwettelijk Hof moet toetsen of de partij zo extreem is dat die de grondwet breekt en verboden moet worden. In dat geval hoopt de AfD op hulp van de Amerikanen.

Toch blijft de macht van de drie AfD'ers op de conferentie dit jaar beperkt. Ze zullen nergens op een podium spreken. Een interview met camera binnen in het zwaar beveiligde conferentiehotel is ook niet mogelijk.

Daarvoor zijn ze niet belangrijk genoeg, liet de organisatie weten. En een ontmoeting met de Amerikaanse buitenlandminister Rubio zit er naar alle waarschijnlijkheid evenmin in.

Zeker 645 Nederlanders dienden in maart vorig jaar in het Israëlische leger. Dat blijkt uit openbaar gemaakte documenten van het leger. De informatie werd opgevraagd door de organisatie Hatzlacha en gepubliceerd door het Britse onderzoekscollectief Declassified UK.

Van de militairen op de lijst hadden 559 militairen naast de Israëlische nationaliteit ook de Nederlandse nationaliteit. Voor 86 andere militairen geldt dat zij drie of meer paspoorten hebben, waaronder dus een Nederlands paspoort.

Het is niet duidelijk of de militairen op de lijst ook daadwerkelijk allemaal actief zijn geweest in Gaza. De militairen kunnen bijvoorbeeld ook in Israël zelf of op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn ingezet.

Merendeel Amerikaan

De lijst laat zien dat de meeste buitenlanders in het Israëlische leger ook de Amerikaanse nationaliteit hebben, gevolgd door Fransen, Russen en Duitsers.

Het is in Nederland niet per definitie verboden om in dienst te gaan bij een ander leger. Wel kunnen Nederlanders vervolgd worden als bewezen kan worden dat zij betrokken zijn geweest bij oorlogsmisdaden.

Dat er Nederlanders in het Israëlische leger dienden was bekend, maar het was niet bekend om hoeveel mensen het ging. In 2024 werden de familieleden van meerdere Israëlische militairen in Nederland bedreigd.

Twee Israëlische militairen die op vakantie waren in Nederland braken hun vakantie vorig jaar af uit vrees voor vervolging. Een pro-Palestijnse actiegroep wilde een rechtszaak tegen hen aanspannen.

Ruim 800 passagiers zijn geëvacueerd uit een trein ten zuiden van Utrecht. De trein is waarschijnlijk tegen een loshangend deel van een bovenleiding gereden, zegt ProRail. Op het traject is door onbekende reden een bovenleiding gebroken.

Volgens spoorbeheerder ProRail is er wat schade aan de trein, maar is niemand gewond geraakt. Aan de bovenkant van de trein zijn twee stroomafnemers kapot. Deze pantografen worden door de trein gebruikt om stroom van de bovenleiding te halen.

De passagiers konden overstappen in een andere trein die naast de gestrande trein is gezet.

Bussen ingezet

Door de gebroken bovenleiding rijden er voorlopig geen treinen van Utrecht Centraal naar Houten en van Utrecht Centraal naar Driebergen. De NS zet bussen in op deze trajecten. Er rijden wel weer twee intercity's per uur naar Arnhem.

Het is nog niet duidelijk wanneer het treinverkeer weer volledig kan worden opgestart.

Meerdere ziekenhuizen hebben deze week operaties uitgesteld vanwege drukte door griep en andere luchtweginfecties. Ook is er sprake van meer uitval onder personeel door ziekte.

Het gaat onder meer om het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch, het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht en het Martini Ziekenhuis in Groningen. Bij het laatstgenoemde ziekenhuis zijn vandaag en komende maandag twintig geplande operaties afgezegd.

Behalve voor griep liggen daar nog altijd meer mensen in het ziekenhuis met botbreuken als gevolg van de gladheid van vorige week.

"Mensen werken naar een operatie toe, dus dan is het vervelend als dat uitgesteld moet worden", zegt de woordvoerder van het Martini Ziekenhuis tegen RTV Noord. "Maar de acute zorg moet niet in het geding komen."

Epidemie

Sinds woensdag heerst in Nederland officieel een griepepidemie. Daarvan is sprake als gedurende twee weken zeker 46 op de 100.000 mensen griepklachten hebben.

In het zuiden van het land wordt vanwege carnaval rekening gehouden met een toename van het aantal griepgevallen. In het Jeroen Bosch Ziekenhuis zijn voor maandag enkele operaties uit voorzorg afgezegd. "De ervaring leert dat deze periode vaak leidt tot een verdere toename van griepgerelateerde klachten, zowel bij patiënten als bij personeel", aldus het ziekenhuis.

Niet hossen

Demissionair minister Bruijn van Volksgezondheid heeft mensen met verkoudheidsklachten opgeroepen om geen carnaval te vieren. "Ik begrijp dat dit wel veel gevraagd is. Maar als je ziek bent, ga ook niet hossen op straat, want je maakt iedereen om je heen ziek."

Fotograaf Arie Kievit heeft de Zilveren Camera gewonnen, de belangrijkste Nederlandse prijs voor fotojournalistiek. Hij kreeg de prijs voor zijn fotoserie over het uit de hand gelopen anti-immigratieprotest in Den Haag. Hij maakte de serie in opdracht van de Volkskrant.

Tijdens de demonstratie op 20 september organiseerde een vrouw die zich 'Els Rechts' noemt een demonstratie voor strenger asielbeleid, maar die liep uit de hand. Relschoppers stonden in zwarte en gezichtsbedekkende kleding op het Malieveld, onder wie rechts-extremisten. Zij renden de A12 op, gooiden met stenen en staken een politieauto in brand. Het geweld keerde zich ook tegen fotografen.

"De veldslag op het Malieveld laat goed zien hoe gepolariseerd de samenleving is en met wat voor woede dit gepaard gaat", aldus juryvoorzitter Eva de Vos, chef beeld bij Het Parool. "Kievit stond er middenin en wist, ondanks de dreigende houding van de demonstranten ook richting fotojournalisten de gebeurtenissen van die dag voelbaar vast te leggen.'

Kievit ontving in Theater Gooiland in Hilversum de wisseltrofee en een cheque van 10.000 euro. De foto is ook opgenomen in de tentoonstelling De Zilveren Camera die vanaf morgen in Fotomuseum Hilversum te zien is.

Dit is de serie Rellen extreemrechts bij een demonstratie voor een strenger asielbeleid waarvoor Kievit de prijs ontving:

Kievit (1965) werkt als freelance persfotograaf voor onder meer Hollandse Hoogte/ANP, de Volkskrant, Trouw en het AD. Het is de eerste keer dat zijn werk bekroond wordt met de Zilveren Camera. Hij was dit jaar twee keer genomineerd in de categorie Nieuws nationaal. Naast zijn winnende fotoserie was ook een serie over de Rode Lijn-demonstratie tegen het geweld in Gaza genomineerd.

Andere genomineerde foto's in de categorie Nieuws nationaal gingen over de moord op de 17-jarige Lisa (van fotograaf Joris van Gennip), 'probleemwolf' Bram (van fotograaf Mariëlle van Uitert) en de ontmoeting tussen Trump en NAVO-chef Rutte, waarbij Rutte de Amerikaanse president 'daddy' noemde (van fotograaf Piroschka van de Wouw).

In de categorie Nieuws internationaal werden foto's genomineerd over de val van de Syrische president Assad, de oorlog in Oekraïne en Sudan en het Nederlandse staatsbezoek van de koning en koningin aan Suriname afgelopen december, het eerste sinds 1978.

Vorig jaar won ANP-fotograaf Remko de Waal de Zilveren Camera. Die kreeg hij voor een foto waarop meervoudig olympisch kampioen Sifan Hassan te zien is tijdens haar laatste kilometers van de marathon op de Olympische Spelen in Parijs.

Dat de twee Stint-ondernemers geen straf krijgen voor hun rol bij het ongeval waarbij zeven jaar geleden vier jonge kinderen overleden. is hard aangekomen bij de nabestaanden. Dat laat Lars Walders van de organisatie Namens de Familie weten. "Dit kwam echt onverwacht", zegt hij. "Wat nu overheerst is verslagenheid en verdriet."

De elektrische bolderkar waarin de kinderen zaten werd in 2018 op een spoorwegovergang geraakt door een trein. Bij het ongeluk kwamen Dana (8), Liva (4), Fleur (6) en Kris (4) om het leven. De toen 11-jarige Indy, de oudere zus van Dana en Liva, en de begeleider raakten zwaargewond.

Uit onderzoek bleek dat de bolderkarren allerlei technische gebreken hadden. Volgens de rechter is er echter onvoldoende bewijs om de schuld van het ongeluk toe te rekenen aan de oprichter van het bedrijf en de ontwerper. Wel werden de twee veroordeeld voor valsheid in geschrifte. Daarvoor kregen ze geen straf opgelegd.

Geen straf

"De nabestaanden begrijpen de uitspraak niet", aldus Walders. Hij spreekt van een juridisch ingewikkeld en technisch vonnis. "Er is een deel waar ze wel strafbaar voor zijn bevonden, maar geen straf voor hebben gekregen. Dat vinden ze onbegrijpelijk."

De uitspraak heeft geleid tot verslagenheid, verdriet en boosheid bij de nabestaanden, zegt Walders. Hoewel de nabestaanden blij zijn dat de ondernemers ter verantwoording zijn geroepen en zijzelf hun verhaal hebben kunnen laten horen, hadden zij vooral graag een straf voor de ondernemers gezien. "De hoogte maakte ze niet uit, maar wel dát er een straf volgde."

De rechtbank vond een straf echter "niet opportuun", onder meer omdat de zaak al lang speelt en al lange tijd hun leven beheerst. Dat is lastig uit te leggen aan mensen die hun kinderen moeten missen, aldus Walders.

Houding producenten

De nabestaanden hadden tijdens een eerdere zitting al hun ongenoegen geuit over de houding van de ondernemers. Volgens hen hebben zij nooit contact opgenomen of medeleven betuigd.

Het OM heeft al aangegeven te overwegen in hoger beroep gaan tegen "het teleurstellende vonnis van de rechtbank".

De hack bij telecombedrijf Odido is waarschijnlijk een van de grootste datalekken ooit in Nederland. Hackers hadden toegang tot een bestand met gegevens van 6,2 miljoen accounts. Daar zaten ook bankrekeningnummers bij. Waar moeten Odido-klanten nu rekening mee houden en extra op letten?

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) benadrukt dat de gegevens niet gebruikt kunnen worden om in te loggen in je bankapp of internetbankieren. "Je bankrekeningen blijven dus veilig", staat in een bericht op de NVB-site.

Wel waarschuwt de NVB dat criminelen de informatie kunnen gebruiken om je via mail, telefoon of sociale media te benaderen. En dan kunnen ze doen alsof ze van je bank, Odido of een ander bedrijf zijn. "Ze kunnen de gegevens gebruiken om geloofwaardiger over te komen, omdat ze over veel van je persoonlijke informatie beschikken."

De banken roepen mensen daarom op om nooit persoonlijke gegevens, wachtwoorden of pincodes te delen en alert te zijn op berichten die onverwacht, dringend of verdacht overkomen.

Incasso?

In het bestand waar de hackers toegang toe hadden stonden ook bankrekeningnummers. Dat roept de vraag op of ze daarmee dan ook via automatische incasso's geld van je rekening kunnen afschrijven. De NVB zegt dat daar het gevaar niet zit. "Als criminelen dat willen doen, moeten ze eerst een zakelijk account openen en toestemming vragen om automatische incasso's uit te voeren."

En je kan ook nog eens bij iedere incasso tot acht weken daarna zelf het geld terugboeken. Als het om een onterechte incasso gaat, heb je zelfs dertien maanden de tijd. Je kan dan een Melding Onterechte Incasso doen bij de bank. Het bedrijf dat het geld afschreef moet dan aantonen dat je daarvoor toestemming gaf. Is die er niet, dan stort de bank het geld terug.

Kortom, dat is volgens de banken allemaal te omslachtig. "Criminelen willen zo snel mogelijk aan geld komen. Dat doen ze door je rechtstreeks te bellen, ze gaan voor de makkelijkste weg." De banken vinden dan ook niet dat het nodig is om een nieuw rekeningnummer te nemen.

Gebeld en gemaild

Het grootste gevaar is volgens banken, Odido en de Fraudehelpdesk dat je een telefoontje, sms, whatsapp of mail krijgt van iemand die zich als Odido, je bank of een ander bedrijf voordoet. En je vertrouwen wekt met al je persoonlijke gegevens om vervolgens geld van je te ontfutselen. Pas daar dus voor op de komende tijd. Odido geeft het advies om bij belletjes iemands voor- en achternaam te vragen en het algemene telefoonnummer van het bedrijf. Controleer vervolgens op de site van het bedrijf of dat nummer klopt. Bel dan zelf naar het bedrijf en vraag naar de medewerker die je belde.

En je kan dus nepmailtjes krijgen, bijvoorbeeld met facturen, betaalverzoeken of een link om ergens in te loggen. En ook hierbij, controleer zorgvuldig de herkomst en juistheid van mailtjes. Check bijvoorbeeld altijd wat er na het '@'-teken van het emailadres staat. En neem via een andere weg contact op met het bedrijf, of de mail wel echt daarvandaan komt. Log nooit ergens in via een link in zo'n nepmailtje. Want het kan dan bijvoorbeeld een crimineel zijn die zich met een nepwebsite voordoet als je bank en zo je inloggegevens probeert te verkrijgen.

Wat is er volgens Odido mogelijk gestolen?

Niet gestolen:

De Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) heeft bij drie strafrechtelijke onderzoeken in totaal 12,5 miljoen illegale sigaretten in beslag genomen. Het gaat om sigaretten die door het speciale Combiteam Smoke werden gevonden bij acties op verschillende plekken in Nederland, meldt de opsporingsdienst.

De eerste lading van ruim 3,5 miljoen sigaretten werd op 28 januari in beslag genomen in Rotterdam. De tabak zat in een container vol met plastic bakken, waartussen sloffen sigaretten waren verstopt. Die container werd onderzocht op basis van informatie uit het buitenland. Volgens de FIOD was Nederland niet de eindbestemming van de container en zou die verscheept worden naar het buitenland. In deze zaak is nog niemand aangehouden.

Sigaretten in sauna's

Ruim een week later was er een onderschepping op de snelweg bij het Drentse Nieuw-Amsterdam. Deze partij sigaretten werd ontdekt na een controle van de douane in de haven van Rotterdam. De sigaretten zaten in houten kisten waarin sauna's zouden zijn verpakt.

In de kisten bleken inderdaad onderdelen van sauna's te zitten, maar in de houten frames zaten ook sloffen sigaretten verborgen. In totaal werden bij deze actie ongeveer 6,5 miljoen sigaretten onderschept.

Een andere partij illegale rookwaar werd vijf dagen daarna aangetroffen in een bedrijfspand in Vlijmen in Brabant. Vervolgens werd bij een actie die daarop volgde nog meer tabak gevonden in een loods in Den Bosch. In totaal werden bij de acties in Brabant ruim 2,5 miljoen sigaretten aangetroffen, die volgens de FIOD bestemd waren voor illegale verkoop.

4,2 miljoen aan accijns

Bij de inbeslagnames in zowel Drenthe als Brabant is een verdachte aangehouden. De FIOD sluit niet uit dat nog meer aanhoudingen volgen.

Als alle 12,5 miljoen onderschepte sigaretten waren verkocht, was de Nederlandse staat naar schatting 4,2 miljoen euro aan accijns misgelopen, laat de FIOD weten.

Het is nog altijd onduidelijk waardoor een 70 kilo zware wijzer van de Domtoren in Utrecht begin dit jaar losraakte en een stuk naar beneden viel. Onderzoek heeft geen duidelijke antwoorden opgeleverd. "Hartstikke onbevredigend", zegt wethouder De Vries namens de gemeente.

Specialisten van klokkengieterij Royal Eijsbouts, de Monumentenwacht en de gemeente hebben afgelopen weken onderzoek gedaan naar de vallende minutenwijzer.

Moer en bout

De wijzers zitten vast met een moer en een bout. "Deze bevestigingsmethode wordt veel gebruikt en betrouwbaar geacht", schrijft de gemeente. Waardoor ze in dit geval toch losraakten, is onduidelijk. "Het lijkt aannemelijk dat de moer die de wijzer aan de as moet bevestigen onvoldoende geborgd was", aldus de gemeente.

De onderzoekers denken niet dat er een verband is met de sneeuwval begin januari.

Tijdens een controle van de andere klokken op de Domtoren, bleek dat de noordelijke en zuidelijke klokken "meer speelruimte hadden dan wenselijk is". Die zijn beter vastgemaakt.

'Niet uit te leggen'

Vastgoedwethouder De Vries vindt het jammer dat er geen duidelijke oorzaak is gevonden. "We hebben de Dom pas gerenoveerd, het is eigenlijk niet uit te leggen dat de wijzer naar beneden is gevallen."

De zware wijzer kwam op een lager gelegen torentrans terecht en viel dus niet helemaal naar beneden. Niemand raakte gewond. "Voor ons is het allerbelangrijkste dat we zorgen dat dit nooit meer gebeurt", zegt de wethouder. De wijzerplaten worden daarom in de toekomst extra gecontroleerd.

De losgeraakte wijzer moet nog worden gerepareerd. Het is nog niet bekend wanneer de klok aan de westkant van de Domtoren weer de juiste tijd aangeeft.

Een zware lawine heeft in het Franse skigebied bij Val d'Isère aan drie skiërs het leven gekost. De lawine vond plaats in een off-skigebied, buiten de normale pistes.

De lawine was vanochtend rond 11.30 uur. De drie maakten deel uit van een groep van vijf skiërs, die werden begeleid door een professional, meldt de gemeente Val d'Isère. Ook hadden ze een goede uitrusting bij zich, waaronder een lawinepieper, een schep en een lawinesonde.

Een zoekactie naar meer slachtoffers werd rond 14.00 uur gestaakt. De berging van de lichamen ging nog door tot vroeg in de middag.

Waarschuwing van kracht

Volgens bergreddingsdienst CRS Alpes was er sprake van een reeks lawines. Daarvoor was gisteren al gewaarschuwd. Vandaag was het lawinegevaar volgens de gemeente 4 op een schaal van 5 en was er een waarschuwing van kracht voor het hele berggebied. Er is de afgelopen dagen veel sneeuw gevallen, waardoor het al instabiele sneeuwdek verder verzwakt is geraakt.

Gisteren werd het lawinerisico in de Franse Alpen nog hoger ingeschat, 5 op 5. Dat gebeurde in Frankrijk voor het laatst in april vorig jaar.

De kosten voor de importheffingen die president Trump vorig jaar invoerde worden vrijwel helemaal door Amerikaanse bedrijven en consumenten betaald. Volgens de Amerikaanse centrale bank (Fed) wordt maar liefst 90 procent betaald door de Amerikanen zelf.

Afgelopen jaar voerde de Amerikaanse president een hele hoop nieuwe importbelastingen in. Zo geldt op dit moment wereldwijd een heffing van 50 procent op producten van staal, ijzer en aluminium. En na maanden van onderhandelingen werd deze zomer afgesproken dat op producten uit de Europese Unie een algemene invoerheffing van 15 procent geldt.

Ook veel andere landen zagen afgelopen jaar hun producten fors duurder worden in de Verenigde Staten. De afgelopen zomer schoten de heffingen ook alle richtingen op. Zo waren Chinese producten even 125 procent duurder, maar werd dat na een deal met China weer minder. Volgens berekeningen van de Fed steeg de gemiddelde invoerbelasting in de Verenigde Staten afgelopen jaar van 2,6 procent naar 13 procent.

Amerika betaalt

Doordat bijna alle producten uit het buitenland een stuk duurder zijn geworden, zijn ook de prijzen in de Verenigde Staten gestegen. Dit in tegenstelling tot wat Trump beloofde. Het Witte Huis hoopte met de heffingen dat Amerikaanse producten aantrekkelijk zouden worden. Maar ook dat de kosten voornamelijk gedragen zouden worden door de buitenlandse bedrijven. Een invoerheffing wordt altijd betaald door een importeur, maar een exporterend bedrijf zou ervoor kunnen kiezen de prijs iets te verminderen zodat het product niet opeens heel veel duurder is in de VS. Maar dit blijkt dus nauwelijks te gebeuren.

In december was het leven in de VS 2,7 procent duurder geworden vergeleken met een jaar eerder. In januari zakte dit percentage naar 2,4. Dat is hoger dan de volgens economen ideale 2 procent. Toch is het ook geen schokkende inflatiestijging en daarmee lijkt de impact van de heffingen nog mee te vallen.

"We zien het al wel terug in de inflatiecijfers maar het is een beetje bedrieglijk", zegt Philip Marey, VS-analist van de Rabobank. "Goederen stijgen veel forser in prijs dan diensten." Als de heffingen niet waren ingevoerd dan had de Amerikaanse inflatie volgens Marey wel rond de 2 procent gelegen.

Tussentijdse verkiezingen

De verwachting is dat de piek van de heffingen komend half jaar gevoeld gaan worden in de VS. Volgens de Amerikaanse bank Goldman Sachs zijn de meeste heffingen inmiddels al doorberekend. Bovendien zijn eind dit jaar ook tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. Analisten van de bank verwachten niet dat Trump komend jaar met nog meer heffingen zal komen en daarmee de producten in de VS nog duurder maakt.

"Er is nu zelfs duidelijk een prikkel om bepaalde heffingen te verlagen", zegt Marey. "Hij zal vooral kijken naar de producten voor consumenten omdat zijn populariteit heel hard wegzakt." Om deze redenen verlaagde Trump eind vorig jaar dan ook de heffingen op producten als bananen en koffie uit Brazilië.

Volgens de krant Financial Times overweegt Trump nu zelfs de heffingen op staal, ijzer en aluminium te verzachten. Op dit moment geldt er een heffing van 50 procent op deze producten. Bovendien breidde het Witte Huis afgelopen zomer de lijst met producten die onder deze heffing vallen flink uit. Maar volgens het dagblad zouden er mogelijk toch wat producten van deze lijst gehaald gaan worden.

In de Tweede Kamer stonden deze week de kleintjes tegenover de groten bij een motie over het al dan niet verhogen van de kiesdrempel. De kleintjes wonnen. Wat betekent deze uitslag voor de verhoudingen tussen de oppositie en de coalitie?

Over die coalitie gesproken: de beoogde kabinetsleden zijn nu allemaal bekend. Welke minister heeft de moeilijkste post? En natuurlijk staan Jorn Jonker (die deze week Joost Vullings vervangt) en Marleen de Rooy ook nog even stil bij het einde van het tijdperk-Schoof.

Dat en meer in podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren via NPO Luister.

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl

Nederland gaat samen met België en Luxemburg om een uitzonderingspositie vragen over de wolvenstand bij de Europese Commissie. Dat heeft demissionair staatssecretaris Rummenie op de valreep van zijn ambtstermijn met deze landen besproken.

"Wij zijn drie dichtbevolkte en dun beboste landen. De vraag is of wij aan dezelfde criteria moeten voldoen als de andere landen", zegt Rummenie. "Hier willen wij over praten." De Benelux-landen moeten aandringen op meer centraal gestuurd Europees wolvenbeleid omdat de wolf zich ook niet aan landsgrenzen houdt, vindt hij.

De Europese Commissie heeft twee ecologen onderzoek laten doen. Zij concluderen dat de Europese wolvenregio in totaal 500 roedels moet herbergen om de soort 'in het wild' te kunnen laten voortbestaan.

"Het is raar dat alle landen apart moeten vaststellen hoe de wolvenpopulatie in hun land moet overleven", vindt Rummenie. "De Europese Commissie zou meer actief moeten worden in een logische verdeling over de landen."

Doodbijten

Nog een week is Rummenies partij BBB vertegenwoordigd in het kabinet. De partij is voorstander van een "harde aanpak" van de wolf, omdat de roofdieren veel schapen en ander vee doodbijten en soms de confrontatie met mensen aangaat. In Drenthe werd vorige maand nog een wolf bij een basisschool gezien.

Rummenie waarschuwt daarvoor. "De situatie is zorgelijk. Ik blijf erbij: het is niet de vraag óf maar wannéér er iets gebeurt", zei hij na afloop van de laatste ministerraad. "Ik hoop dat het nieuwe kabinet snel met de nieuwe wetgeving aan de gang gaat."

Maar ook zit door het toenemende aantal wolven het ene 'natuurbehoud' het andere in de weg. Zo zijn op Park de Hoge Veluwe bijna alle moeflons door wolven gedood. De moeflon loopt daar al een eeuw rond om door begrazing het heidegebied open te houden.

Aanvallen in 2025

Tot halverwege november waren er 888 aanvallen op dieren geregistreerd, waarmee het record van 770 aanvallen in 2024 is gebroken. Dat blijkt uit een analyse van het ANP op basis van gegevens van BIJ12. Deze organisatie behandelt voor de provincies wolvenzaken.

Ruim de helft van de wolvenaanvallen vond plaats in Gelderland. De Gelderse gemeente Barneveld wordt ook wel de wolvenhoofdstad van Nederland genoemd.

Verder was er vorig jaar een opvallende toename van het aantal incidenten in Friesland. In die provincie werden in de gemeten periode 685 schapen, koeien en pony's gedood. Dat is twee keer zo veel als in 2024.

Die nieuwe wetgeving moet ervoor zorgen dat wolven eerder het etiket probleemwolf krijgen of dat er eerder sprake is van een probleemsituatie zodat ze mogen worden afgeschoten.

De BBB-staatssecretaris had dit nog graag voor zijn vertrek willen regelen maar een Kamermeerderheid, met ook de drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA, hield dit tegen. De meningen lopen uiteen van "de wolf hoort niet in Nederland" tot "de wolf is een verrijking, ook in de stad".

De meeste partijen willen wachten tot het benodigde wetenschappelijke onderzoek klaar is zodat daar de juiste wetgeving op kan worden gebaseerd.

Ecologisch onderzoek

De universiteit van Wageningen onderzocht in 2024 hoeveel wolven zich theoretisch gezien in Nederland kunnen vestigen. Daar kwam uit: 23 tot 56 wolvenroedels. Er zijn er nu elf. Een ecologisch onderzoek waaruit moet blijken hoeveel wolven Nederland ook echt 'aankan' wordt verwacht in april of mei.

De universiteit onderzoekt verder hoe de wolf zich door Nederland beweegt. En er loopt ook nog een onderzoek naar het maatschappelijk draagvlak. In Vlaanderen, waar ook verzet is tegen de groeiende wolvenpopulatie, is zo'n maatschappelijk onderzoek ook onlangs van start gegaan.

Geen enkel dier roept in Nederland zoveel emotie op als de wolf. NOS op 3 legt uit waar dat vandaan komt:

Om 10.00 uur precies zaten vanochtend meer dan 100.000 mensen klaar achter hun laptop of telefoon om een ticket te bemachtigen voor de show van Snoop Dogg, eind deze maand in de Melkweg. Slechts 1.400 kaartjes gingen er in de verkoop. De kans dat wij dan net bij iemand gaan filmen die door die enorme wachtrij heen komt, is dan natuurlijk piepklein. Zou je denken, tenminste.

Tot ieders verbazing kondigde de Amerikaanse superster Snoop Dogg deze week ineens een concert in Amsterdam aan. Deze maand al, op 26 februari, in de Melkweg. Ook daar zagen ze de show niet aankomen. "Een totale verrassing, superbijzonder", zegt programmeur bij de Melkweg Anna Veenstra. "Begin vorige week kreeg ik een belletje met de vraag of wij The Max (de grote zaal, red.) beschikbaar hadden. En dat was zo. Dus dat is echt een cadeautje."

Net wel of net niet

Als de Amsterdamse Laury hoort dat 'Snoop' naar Amsterdam komt, weet ze het zeker: hier moet ik heen. "Hij heeft gewoon zoveel goede nummers", zegt ze als we vanochtend bij haar op bezoek zijn. En dan, om 10.00 uur, is het zover. "Er zijn 1.427 wachtenden voor u", ziet Laury al snel. En dat is hoopvol. Al blijft het heel lang heel spannend. 

Na een kwartiertje ongeveer is Laury door de wachtrij heen, maar als ze dan daadwerkelijk tickets wil bestellen, blijkt het toch niet gelukt. "Er zijn niet voldoende tickets om aan je vraag te voldoen", leest ze op van haar laptopscherm. "Helaas kunnen er natuurlijk een heleboel mensen niet", zegt Melkweg-programmeur Veenstra daarover. "Maar die paarhonderd mensen die een kaartje hebben weten te bemachtigen gaan iets heel moois meemaken."

Toch nog een ticket

En net als wij weer weg willen gaan bij Laury, gebeurt er na tientallen keren refreshen iets waar ze zelf ook geen rekening meer mee had gehouden. "Doorgaan naar betalen!" Maar snel daarna: "Nu heb ik er maar één aangeklikt." Echt blij is Laury op dat moment nog niet, omdat ze dolgraag met haar vriendinnen was gegaan. 

Maar als we haar later op de dag nog even bellen, blijkt dat het besef inmiddels wel een beetje is ingedaald. Dat komt ook doordat ze vrienden heeft gesproken die ook tickets hebben. "Net had ik het nog niet helemaal door, maar nu ik ook gewoon van anderen heb gehoord dat zij ook gaan, voelt het iets meer als werkelijkheid. Dus heel leuk, ja."

Een tankstation aan de Pieter Calandlaan in Nieuw-West is vanavond overvallen. Een man, die rond de twintig jaar wordt geschat, bedreigde een medewerker met een mes. De politie is altijd nog op zoek naar de verdachte en is bezig met sporenonderzoek.

Dat gebeurde rond 19.30 uur. De man is uiteindelijk vertrokken met een boodschappentas met geld. Er is een Burgernetmelding uitgegeven met een signalement van de verdachte. 

Het is niet de eerste keer dat het tankstation aan de Pieter Calandlaan is overvallen. In 2021 was het er ook al raak, toen een ongewapende man geld eiste van de cassière. 

De politie doet nog onderzoek. Getuigen, of mensen met bruikbare (dashcam)beelden wordt gevraagd om zich te melden. 

De gemeente test op dit moment een nieuwe afvalbak. Die gaat makkelijk open, zodat statiegeld-verzamelaars de bak niet hoeven te slopen, en sluit vanzelf, waardoor de klep niet meer wijd open blijft staan. 

De stadsreinigers hebben meegepraat over het ontwerp van de bak. "Er is best veel aan aangepast", legt stadsreiniger Milton uit. "We hebben een hendeltje erbij. De sloten zijn weggehaald, zodat de deuren magnetisch eigenlijk opengaan. Die kunnen ook vanzelf dicht. Voorheen gingen ze niet vanzelf dicht en moesten wij ze dichtduwen." Ook zijn de afvalzakken volgens hem verbeterd.

Het probleem met afval rond de bakken na het zoeken van statiegeldblikjes en -flesjes speelt al een paar jaar. De gemeente probeerde er op verschillende manieren wat aan te doen, zoals met doneerringen en andere magneten, maar dat werkte nog niet. Zo werden die magneten bijvoorbeeld gestolen. 

Wethouder Hester van Buren (PvdA) kan niet garanderen dat het afval rond de nieuwe bakken niet meer terugkomt. "Ik zou het willen garanderen. Maar er is ook zoiets als gedrag van de mensen die in de stad wonen en bezoeken." 

Ze vindt het niet erg dat de bakken nu door iedereen eenvoudig open te maken zijn. "Hij kan open, maar anders wordt hij opengebroken. Dus daar hebben de medewerkers ook goed naar gekeken." Milton: "Nu is het van, wees welkom, maar open, zoek je ding, tot ziens, sluit hem weer. Dan blijft het voor iedereen netter."

Er staan nu acht nieuwe bakken. De komende weken wordt gekeken of het afvalprobleem rond de bakken daadwerkelijk minder wordt en als dat zo is, dan zullen uiteindelijk alle bakken vervangen worden. 

De 26-jarige man die eind vorige maand is veroordeeld tot 3,5 jaar cel en tbs met dwangverpleging voor een poging verkrachting in het Westerpark gaat in hoger beroep. Dat meldt het Openbaar Ministerie, dat zelf niet in hoger beroep gaat. Tot woede van de advocaat van het slachtoffer. "Justitie heeft nagelaten in hoger beroep mee te gaan, ondanks dat de verdachte niet is veroordeeld voor poging moord, poging doodslag en poging mishandeling, zoals wel ten laste was gelegd. Daarmee krijgt mijn cliënt een trap na."

Hoewel de straf lager uitvalt dan de vijf jaar cel en tbs met dwangverpleging die het Openbaar Ministerie had geëist, is justitie 'tevreden met de strafoplegging', mailt een woordvoerder naar AT5. "De kansrijkheid van een appel werd door het OM ook niet hoog ingeschat."

Volgens de advocaat van het slachtoffer is er nieuw bewijs voor een poging tot moord of doodslag, maar in hoger beroep kan alleen nog de verdenking poging tot verkrachting worden behandeld. "Het OM neemt een gigantisch risico dat de verdachte ook daarvan wordt vrijgesproken. De kansen om dit zware dossier met veel bewijs aan een hogere rechter voor te leggen, zijn er nu niet meer. Voor het slachtoffer is dit klap op klap op klap." 

Bovendien was volgens de advocaat en haar cliënt met het OM afgesproken dat geen hoger beroep werd ingesteld, tenzij de verdachte dat zou doen. "Ik weet niet hoe ik dit aan mijn cliënt moet uitleggen." Een woordvoerder van het OM bevestigt noch ontkent dat die afspraak was gemaakt. Wel zeggen ze: "Het OM snapt dat zij liever had gezien dat het OM in appel was gegaan."

'Minutenlang gewurgd'

De destijds 20-jarige vrouw werd op 10 mei 2024 na een cafébezoek gevolgd door een man, die haar meesleurde naar het Westerpark. Daar mishandelde hij haar en probeerde hij haar te verkrachten, zo heeft ze verklaard. Ook bedreigde hij haar met de dood en wurgde haar minutenlang: "Jij gaat vanavond dood. Dan weet je dat. Dit is jouw laatste avond." Omwonenden hoorden de vrouw gillen en belden 112, waarop verdachte Mohammed H. werd aangehouden. 

De rechtbank veroordeelde H. ruim twee weken geleden tot 3,5 jaar cel en tbs met dwang voor een poging tot verkrachting. Hij werd ook verdacht van poging tot moord, poging tot zware mishandeling en poging tot doodslag, maar werd daarvan vrijgesproken. Volgens de rechtbank is niet bewezen dat hij 'willens en wetens' de vrouw probeerde te vermoorden. De dreigementen kon H. ook hebben geuit om het slachtoffer te beangstigen en haar te dwingen tot seks, aldus het vonnis.

De vrouw was teleurgesteld in de uitspraak. "Ik ben gewurgd, heel lang en heel hard", riep ze naar de rechter. Vervolgens verliet ze geëmotioneerd de zaal. Haar advocaat lichtte haar reactie vervolgens toe: "Zij heeft een nekklem gevoeld. Als dan wordt gezegd dat poging moord niet bewezen kan worden, is dat heel teleurstellend."

Wanneer het hoger beroep dient, is nog niet bekend.

De stad zal dit weekend een tikkeltje leger zijn dan normaal, want veel Zuiderlingen reizen af naar onder de rivieren voor carnaval. Vanmorgen verzamelden een groepje op Centraal Station voor een speciale treinreis richting Maastricht. Mét carnavalsmuzikanten. 

De carnavalsmuziek vliegt je om je oren op perron 5b. De trein, geregeld door de NS, trekt veel bekijks en bezoekers. Vanaf Amsterdam rijdt de trein naar Maastricht met een tussenstop in Eindhoven.

"Carnaval is echt een dorpsfeest", zegt een van de reizigers. "Iedereen kan lekker gek doen." "Het zit gewoon in je dna", vertelt een ander. "Je groeit er mee op."

En hoewel we vrijwel alleen maar mensen uit Limburg tegenkomen, zien we plots ook een geboren en getogen Amsterdammer. "Ja, ik ga naar Maastricht. Ik begin vanavond en ga alle dagen!"

Een gek gezicht vanochtend op de A10 West: daar liep een hond op de vluchtstrook. Het gaat om een reu, een kruising tussen een husky en een herder. Het dier is in goede gezondheid gevangen en ondergebracht bij het dierenasiel.

De eerste melding over de hond op de snelweg kwam rond 7.00 uur binnen bij de politie. Drie kwartier later belde iemand die het hondje had gevangen. De dierenarts is uiteindelijk langsgekomen om hem op te halen. 

Hoe het hondje op de snelweg is beland is niet bekend. De reu is gechipt, maar het is nog niet duidelijk wie het baasje is. De eigenaar kan zich melden bij DOA, het dierenasiel.

Amsterdam heeft meer keuze dan ooit deze verkiezingen, en meer dan 100.000 mensen probeerden vandaag een ticket voor Snoop Dogg te bemachtigen. Dat en meer in het AT5 Nieuws van vrijdag 13 februari, gepresenteerd door Quirien Euwe. 

Het AT5 Weer van 13 februari gepresenteerd door Gabriëlle en Monique vanuit een seksshop in de Warmoesstraat. 

De komende twee weekenden is de A4 richting Amsterdam vanuit Schiphol en Amstelveen afgesloten. Ook is de A10 Zuid tot afrit S108 Oud Zuid/Buitenveldert dicht. In beide weekenden worden werkzaamheden uitgevoerd voor de nieuwe brug over de Schinkel. In Het Verkeer een update over de werkzaamheden bij knooppunt De Nieuwe Meer. 

Tijdens de eerste weekendafsluiting worden liggers voor de nieuwe Schinkelbrug gehesen. De brug over de kleine rivier de Schinkel verbindt Amsterdam-West en Amsterdam-Zuid met elkaar. Deze werkzaamheden zijn onderdeel van project Zuidasdok. Het tweede weekend wordt ook gewerkt aan de brug. Verkeersmanager Jaap Buitink vertelt: "In het tweede weekend is ook de huishoudbeurs en de 9 maanden beurs, die mensen moeten ook omrijden via de A9 op bij de RAI uit te komen."

In 1972 werd de Schinkelbrug geopend, met slecht twee bruggen. Inmiddels zijn dit er al vijf, maar daar blijft het niet bij. In de komende jaren zal er worden uitgebreid naar acht bruggen.

Gevolgen verkeer

In de weekenden van 13 tot 16 februari en 20 tot 23 februari is de A4 richting Amsterdam vanuit Schiphol (A4) en Amstelveen (A9) dicht. Ook is de A10 Zuid tot afrit S108 Oud Zuid/Buitenveldert afgesloten. Het verkeer wordt omgeleid via de A9/A5 of via de A9/A2. ""Dat kan zorgen voor 30 tot 60 minuten vertraging" vertelt Buitink.

Buitink vertelt: "We hebben nog een heleboel afsluitingen komend jaar, de belangrijkste is in het weekend van 11 en 12 april waarbij we zowel de binnen- als de buitenring afsluiten. Dan verwachten we veel hinder in de stad."

In het weekend van vrijdagavond 20 tot maandagochtend 23 februari is de verbinding tussen de A10 West en de A10 Zuid overdag wel open, tussen 07.00 en 22.00 uur.

Geen treinen van en naar Amsterdam Bijlmer ArenA

Tijdens de werkzaamheden op de A10 Zuid dit weekend voert ProRail ook een spoedreparatie uit. Daardoor rijden er van zaterdag 14 februari 12.00 uur tot maandag 16 februari 6.00 uur geen treinen van en naar Amsterdam Bijlmer ArenA. Vanaf zaterdag 12.00 uur tot het einde van de dienstregeling rijden er ook geen treinen van en naar Duivendrecht.

Dit heeft direct gevolgen voor bezoekers van de Johan Cruijff ArenA en de Ziggo Dome. 
NS adviseert reizigers om ander vervoer te kiezen.

Zonnebril mee en het terras op: na een grauwe vrijdag kunnen Amsterdammers zich morgen opmaken voor een zonovergoten dag. Fris wordt het wel: de temperaturen schommelen 's ochtends rond het vriespunt en 's middags rond de 3 graden – hoewel het kouder kan aanvoelen. Dat meldt Weeronline.

Vandaag is het even doorbijten: de zon laat zich nauwelijks zien en de lucht is grijs, met een kwik tussen de 2 en 3 graden. Het contrast met morgen is groot, wanneer er vanaf het einde van de ochtend vrijwel geen wolkje meer te bekennen is. Kleed je warm aan: door een stevige wind uit het noorden en noordoosten kan het flink koud aanvoelen. 

Ook wie in de nachten op pad gaat, doet er goed aan een sjaal mee te nemen: het wordt zo'n 1 tot 6 graden onder nul. 

Dan de zondag. De dag start droog, waarna in de middag neerslag volgt — waarschijnlijk in de vorm van sneeuw. Mogelijk blijft die sneeuw ook even liggen, onder meer op grasvelden. 'S Avonds gaat het regenen en is de kans op een wit landschap weer vervlogen. Het kwik blijft steken tussen de 0 en 2 graden, met een gevoelstemperatuur tot -6.

Waar pakketbezorgers als DHL, PostNL en DPD nu nog vaak verschillende ophaalpunten in de stad hebben, moeten ze die in de toekomst samen delen om het aantal busjes in de stad te verminderen. Vanmiddag ondertekenden de vier grootste gemeenten en bezorgbedrijven afspraken hierover. Amsterdam - koploper met 125.000 pakketjes per dag - hoopt dat het aantrekkelijker wordt om pakketjes bij een ophaalpunt te laten bezorgen.

Door de groei van online bestellingen rijden er steeds meer bezorgbusjes in de stad. Volgens cijfers van de gemeente gaat het in Amsterdam om 125.000 bezorgde pakketjes per dag. Dat is meer dan de helft van alle pakketjes die in de vier grootste steden worden bezorgd: naar schatting 200.000.

Net als Utrecht, Den Haag en Rotterdam wil Amsterdam dat er in de toekomst minder van die busjes nodig zijn om dat grote aantal pakketjes te kunnen leveren. Dat zou onder meer kunnen als meer mensen hun bestelling bij een pakketpunt ophalen. Nu wordt 80 procent van de 125.000 bezorgde pakketjes nog aan huis gebracht. 

'Onveilig'

"Pakketbussen staan nu 80.000 keer stil op straat", zegt verkeerswethouder Melanie van der Horst (D66). "Dat zorgt voor opstoppingen en onveilige situaties, vooral in smalle straten."

De optie om een bestelling bij een pakketpunt op te halen, wil Amsterdam net als andere steden dus aantrekkelijke maken. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat er voor iedereen een pakketpunt op loop- of fietsafstand is. De gemeente wil dat dat vanaf 2028 voor iedereen het geval is.

Verschillende locaties

Als bezorgbedrijven in de toekomst gebruikmaken van gedeelde pakketpunten, is er voor bijna elke bestelling wel een pakketpunt in de buurt, is de gedachte. Dat kunnen winkels zijn, maar ook publieke locaties, zoals ov‑knooppunten, fietsenstallingen, winkels, buurtcentra en sportaccommodaties. De precieze locaties in Amsterdam moeten nog worden bepaald, zegt de gemeente. 

Van der Horst hoopt dat er door de maatregel duizenden ritten minder zullen zijn in Amsterdam.

Aan de gemeenteraadsverkiezingen doen dit jaar een recordaantal van 35 partijen mee. Daar zitten volgens politicoloog Henk van der Kolk vooral nadelen aan. "Verdiep je in lokale politiek en probeer niet steeds het wiel opnieuw uit te vinden."

"Ik denk dat zoveel partijen het voor kiezers niet erg overzichtelijk maakt, dat het besturen van een gemeente er niet makkelijker op wordt en dat het schijn is dat je zoveel keuze hebt", somt Henk van der Kolk, hoogleraar politicologie, de nadelen op.  

Dit jaar staan er 35 partijen op de lijst, waarvan een groot deel lokale partijen als Hart voor Amsterdam/Partij voor de Ouderen, Namens Amsterdammers, Amsterdamse Alternatieve Alliantie, Het Liberaal Collectief Amsterdam en de Stem van Amsterdam. Een stuk meer dan voorgaande verkiezingen, toen deden er nog 26 partijen mee. In 2010 waren het er zelfs 'maar' 19. 

Volgens Van der Kolk is de groei aan partijen deels te verklaren door het gebrek aan verbinding met grote, bestaande partijen. De politicoloog waarschuwt kiezers met name voor het feit dat nu vaak onduidelijk is waar zo'n kleine specifieke partij verder voor staat. 

Op de Dappermarkt reageren kiezers niet enthousiast op de lange lijst met namen. "Allemaal een zeteltje, iedereen subsidie, allemaal een spandoekie. Daar word je toch helemaal gek van."

Een partij opzetten

De drempel om zelf een partij op te richten is niet erg hoog. De naam van de partij moet officieel worden geregistreerd om bovenaan het stembiljet te verschijnen. Nieuwe partijen moeten daarnaast 30 ondersteuningsverklaringen verzamelen van inwoners die in de gemeente mogen stemmen. 

Zij leggen die verklaring persoonlijk af op het gemeentehuis. Daarnaast moeten nieuwe partijen een waarborgsom van 225 euro betalen, die wordt terugbetaald als een partij minimaal één zetel haalt.  

Niet wiel opnieuw uitvinden

“Voor de kiezer is dit niet wenselijk. Met zoveel partijen wordt het overzicht lastig”, zegt Van der Kolk. Volgens hem laten kleine partijen vaak kansen liggen om bestaande grotere partijen te versterken. “Het is nu zo versplinterd dat samenwerken in de raad moeilijk wordt.” 

Maar is het dan belangrijk dat iedereen met politieke idealen en ambities een partij kan opzetten? "Ik denk dat die kans dat een nieuwe partij groot wordt zo ontzettend klein is dat je beter een bestaande politieke partij een beetje jouw richting op kan duwen. Dat je daar leert samenwerken en compromissen leert sluiten en niet probeert het wiel opnieuw uit te vinden. 

Het is wellicht niet de eerste partij waar u aan denkt in Amsterdam, toch staan ze binnenkort op het stembiljet: de BBB. Als het aan hen ligt, komt de ouderwetse nuchterheid weer terug in de stad. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gaat AT5 op de koffie bij lijsttrekkers, met vandaag: Ruud Thonhauser. 

"Ik heb de indruk dat veel politici heel veel praten, heel weinig zeggen, en nog minder luisteren", begint Thonhauser zijn verhaal. Hij heeft geen politieke achtergrond, maar is vastberaden een plekje in de raad te bemachtigen. "De mensen weten zelf vaak de oplossingen." Op zijn verzoek ontmoeten we hem in de Spaarndammerbuurt. "Ik ben hier geboren en getogen en in tegenstelling tot nu, was de Spaarndammerbuurt echt een volksbuurt."

Hoewel de BBB en Amsterdam wellicht geen voor de hand liggende match is, heeft Thonhausers partij zeker wel wat te zoeken in de stad. "De BBB brengt nuchter verstand naar Amsterdam. Dat kunnen we zeker gebruiken." Volgens de kersverse lijsttrekker kan Amsterdam wel een voorbeeld nemen aan gemeentes buiten de Randstad. "In plattelandsgemeentes zie je nog steeds dat men voor elkaar zorgt. Daar is het op elkaar letten of even boodschappen doen voor elkaar nog de gewoonste zaak van de wereld." 

Vroeger ging dat volgens Thonhauser wel anders: "Als wij hier op straat vuilnis van ons afgooiden, dan kwam de buurman en kreeg je, op zijn Amsterdams gezegd, een klap voor je kanus. En als je dan thuiskwam en je vertelde dat, kreeg je er nog een van je vader. Ik zeg niet dat we kleine kinderen moeten gaan slaan, maar het was wel streng en je deed het nooit meer. Uiteindelijk hadden we een schone straat en een leefbare buurt, en dat is waar we naartoe willen." 

Op 25 februari vindt de herdenking plaats van de Februaristaking. Het is inmiddels 85 jaar geleden dat Amsterdammers massaal het werk neerlegden uit protest tegen de jodenvervolging. Wat bewoog deze mensen, vroeg journalist Elsbeth Etty zich af. In haar boek ''We moeten iets dóén!'' ging ze op zoek naar het antwoord. In Amsterdam Informeert vertelt ze over haar grootste ontdekking.

Journalist Elsbeth Etty gaat voor haar boek op zoek naar wat al die mensen bewoog om zich tijdens de Februaristaking te verzetten tegen de Jodenvervolging door de nazi's. "Wat mij fascineerde was, hoe het in godsnaam mogelijk is dat ze het lef hadden om dat te doen."

Om daar antwoord op te krijgen las ze opnieuw de trilogie ''Februari'' van Theun de Vries. ''Ik vroeg me altijd af in hoeverre het fictie was en in hoeverre het echt was'', vertelt Etty. ''Hij blijkt een heleboel van die stakers te hebben geïnterviewd".

Grootste ontdekking

Die interviews van De Vries staan in schriftjes die bewaard zijn gebleven in het Literatuurmuseum in Den Haag. ''Heel veel personages hebben andere namen gekregen, maar hij onthult dus in die interviews wie wie is in het boek Februari,'' vertelt Etty enthousiast. ''Dus dat is echt mijn grootste ontdekking geweest."

Zo komen we onder andere te weten dat het personage van trambestuurder Sebald de Rijker gebaseerd is op de 51-jarige Leo Louwinger, die toen aan de Schinkelkade woonde, vlakbij remise Havenstraat. ''Hij wordt zelf ook in elkaar geslagen door NSB-ers omdat hij Joden beschermt die uit de tram worden gegooid.''

De maat vol

Tijdens haar onderzoek kwam Etty er achter dat op een bepaald punt voor veel mensen de maat vol is.  "Net als je nu in Amerika ziet, dat mensen niet kunnen accepteren dat in hun stad mensen zo grof aangevallen worden. Dan ga je ook echt iets doen."