De EU wil vaart maken met het versterken van de interne markt. Als het niet lukt om met alle 27 EU-landen op korte termijn vooruitgang te boeken, wil de Europese Commissie kijken of er een begin kan worden gemaakt met een kleinere groep landen. Nederland ziet het wel zitten om zich bij zo'n kopgroep aan te sluiten.

De interne markt was een van de belangrijkste agendapunten op de informele top vandaag in een kasteel in het Belgische Alden Biesen. Die locatie werd speciaal gekozen om vrijuit te kunnen praten over de concurrentiekracht van de EU. Veel EU-leiders maken zich grote zorgen hierover. Zij vrezen dat Europa economisch te ver achteropraakt op China en de Verenigde Staten.

Een van de ideeën is daarom om regels voor bedrijven in alle EU-landen gelijk te trekken. Op die manier hebben bedrijven geen last van verschillen tussen EU-landen.

Deadline

De Europese Commissie wil het om te beginnen makkelijker maken om te investeren en te beleggen in bedrijven in andere lidstaten. Ook daarvoor hebben nu alle EU-landen eigen regels. Het voordeel van het gelijktrekken van die regels is dat jonge bedrijven in de hele EU op zoek kunnen naar investeringen om hun bedrijf te laten groeien.

Die bedrijven dragen dan meer bij aan de Europese economie en zullen minder snel de EU verlaten om zich bijvoorbeeld in de Verenigde Staten te vestigen, is de gedachte.

Het idee om barrières tussen lidstaten weg te nemen is niet nieuw. EU-landen praten er al tientallen jaren over. Maar als puntje bij paaltje komt stuiten concrete voorstellen vaak op verzet, omdat lidstaten vrezen dat het hun nationale markt schaadt en ze geen bevoegdheden af willen staan.

Daarom stelt Von der Leyen nu een deadline. Als in juni nog niet alle 27 EU-landen bereid zijn een begin te maken om de regels voor investeringen in andere lidstaten gelijk te trekken, dan stelt ze voor met een kleine groep welwillende landen van start te gaan.

Nederland in kopgroep?

Nederland staat positief tegenover de optie om met een kleine groep te beginnen. Andere landen kunnen dan later aansluiten.

Demissionair minister van Financiën Eelco Heinen overlegt nu al regelmatig met Duitsland, Frankrijk, Spanje, Polen en Italië om de mogelijkheden voor zo'n samenwerking te verkennen.

Mochten deze landen bereid zijn aan zo'n kopgroep deel te nemen, dan zijn er wel nog minstens drie deelnemers nodig. Volgens de Europese regels mag intensievere samenwerking binnen EU-verband alleen met minstens negen lidstaten.

Op de top spraken de leiders ook over andere mogelijkheden om de Europese concurrentiekracht te versterken. Zo moeten er plannen komen om de energieprijzen te verlagen en administratieve lasten voor bedrijven weg te nemen.

Omdat deze top informeel was, staan er geen conclusies op papier. Eind maart praten de EU-leiders opnieuw over concurrentiekracht, maar dan op een reguliere top. Daar moeten de vandaag uitgewisselde ideeën concreter worden.

De Europese Commissie zal in aanloop naar die top met een concreet stappenplan komen om de interne markt te versterken. Demissionair premier Schoof, die vandaag zijn laatste Europese top had, zal er dan niet meer bij zijn.

Verschillende organisaties en politici maken zich "grote zorgen" over de situatie op het elektriciteitsnet in Flevoland, Utrecht en Gelderland.

Vandaag werd duidelijk dat als er niet krachtig wordt ingegrepen er vanaf de zomer in die provincies geen nieuwe aansluitcontracten voor woningen afgegeven kunnen worden.

Volgens Vereniging Eigen Huis (VEH) vormt het volle stroomnet "een van de grootste risico's voor de realisatie van nieuwe woningen". Als huizen niet meer kunnen worden aangesloten op het net komt de leefbaarheid volgens de VEH "direct onder druk te staan". Er moeten daarom op korte termijn maatregelen worden genomen.

'Groter belang'

Daar zijn veel politici het mee eens. De Gelderse gedeputeerde Ans Mol (BBB) wil "koste wat het kost" voorkomen dat de bouw van woningen in Gelderland stil komt te vallen, ook als dat betekent dat er bijvoorbeeld minder inspraak komt voor omwonenden van nieuwe wijken. "We hebben geen gelegenheid om langer te wachten", zegt Mol tegen Omroep Gelderland.

"Het is van nationaal belang. Daar moet iedereen zich van bewust zijn. Dan komt er misschien wel een ontwikkeling in je achtertuin die niet zo leuk is. Maar als we straks geen woningen meer kunnen bouwen voor onze kinderen en de toekomst van Gelderland, dan is dat een groter belang."

Meer hoogspanning, snellere vergunningen

Ook Tennet zegt dat er snel maatregelen nodig zijn voor het overbelaste stroomnet. Volgens de netbeheerder zijn daar "meerdere knoppen" voor, zoals mensen belonen die geen elektriciteit verbruiken in de piekuren tussen 16.00 uur en 21.00 uur.

Tennet wil sneller hoogspanningsstations kunnen bouwen, die zijn nodig om het net uit te breiden. Een alternatief is het zwaarder belasten van het energienet, maar daardoor is er meer risico op overbelasting met stroomstoringen tot gevolg. Die komen nu zelden voor.

Bouwend Nederland, de branchevereniging voor de bouwsector, wijst erop dat in de drie provincies naar schatting de komende tien jaar tot bijna 240.000 woningen moeten worden gebouwd met een aansluiting op het stroomnet. Om dat voor elkaar te krijgen moeten bijvoorbeeld vergunningen sneller worden uitgegeven. Bouwend Nederland wil dat de nieuwe minister de regie over het dossier neemt.

Brandbrief

Tegen RTV Utrecht zegt gedeputeerde van de provincie Utrecht Huib van Essen (GroenLinks) zo snel mogelijk in gesprek te willen met Stientje van Veldhoven, de nieuwe minister van Klimaat en Groene Groei. De crisiswet die het nieuwe kabinet wil invoeren moet er zo snel mogelijk komen.

"Hiervoor sturen we samen met de provincies Flevoland en Gelderland een brandbrief naar het Rijk, waarin wij aandringen op snelle duidelijkheid en concrete maatregelen."

De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar beschuldigt de partij van premier Viktor Orbán ervan een afpersingscampagne tegen hem voor te bereiden met een in het geheim opgenomen sekstape. Magyar is bij de parlementsverkiezingen in april de belangrijkste tegenstander van premier Orbán en staat voor in de peilingen.

"Ik vermoed dat ze van plan zijn een opname vrij te geven, gemaakt met apparatuur van de geheime dienst en mogelijk vervalst, waarop mijn toenmalige vriendin en ik te zien zijn tijdens intieme momenten," schrijft Magyar op zijn sociale media. Daarmee neemt hij een vlucht naar voren en wacht hij niet tot de sekstape wordt gepubliceerd.

Deze week stuurden onbekenden een link naar een site naar Hongaarse journalisten. Op die site is een zwartwitfoto van een slaapkamer te zien. Magyar spreekt van smeercampagne in Russische stijl.

Orbán en zijn Fidesz-partij zijn al bijna zestien jaar aan de macht. In die jaren hebben ze de democratische rechtstaat steeds verder afgebroken.

De verkiezingen zijn op 12 april. In opiniepeilingen van onafhankelijke bureaus heeft Magyars centrumrechtse Tisza-partij bij kiezers die hun keuze hebben gemaakt een voorsprong van 8 tot 16 procentpunt op Orbáns partij.

De verschillen tussen de partijprogramma's zijn groot. Tisza wil een pro-westerse koers varen en zich onafhankelijk maken van fossiele energie uit Rusland. Orbán vaart een pro-Russische koers, ondanks het lidmaatschap van de EU en de NAVO. Ook de afbraak van de rechtstaat en de vrije pers in Hongarije leidt keer op keer tot conflicten met Brussel.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"In Hongarije wachtte iedereen gisteren met spanning op de publicatie van de video, maar die kwam niet. Nu gaat Magyar zelf alsnog in op details die mogelijk op de opname staan, ook al is die nog niet gepubliceerd. Het laat zien dat hij een mogelijk schandaal voor wil zijn.

De ex met wie hij op de video te zien zou zijn, lekte eerder al audio-opnames uit die door staatsmedia gebruikt werden voor een campagne tegen Magyar. Zij ontkent betrokken te zijn bij de illegale opname en wil samen met Magyar actie ondernemen.

Het echte schandaal hier, benadrukt Magyar, is dat de regering bereid is om dit soort tactieken toe te passen. Het zou een afleiding zijn voor een doofpotaffaire rond een batterijfabriek waarbij medewerkers giftige stoffen zouden hebben ingeademd.

Als de video daadwerkelijk online komt, zou het Magyar eerder kunnen helpen dan schaden. Voor zijn aanhangers is het verder bewijs hoe wanhopig Orbán op het moment is."

In IJsselstein is vanmiddag een manuscript van Jan Wolkers geveild. Het gaat om een ruwe versie van de roman De walgvogel uit 1974. De nieuwe eigenaar heeft 1900 euro neergeteld voor het manuscript.

Volgens het veilinghuis zijn manuscripten van Wolkers (1925-2007) bijzonder. "Een tijdje ging het verhaal dat Wolkers zijn manuscripten verbrandde, maar dat werd ontkracht in zijn biografie", vertelt taxateur Michael Meijering.

"Er komen weinig originele manuscripten van Wolkers op de markt. Dit zijn kleine parels die op je pad komen. Het is een stukje Nederlandse literaire geschiedenis."

Gevonden

Het manuscript is per toeval ontdekt door een erfgenaam van Joost de Wit, directeur van de Stichting ter Bevordering van Vertaling van Nederlands Werk, die het manuscript had gekregen van Wolkers. In het manuscript staan aantekeningen voor de drukker.

De Walgvogel gaat over een onmogelijke liefde tussen Lien en de ik-persoon. Het verhaal speelt zich af in Nederland en in Nederlands-Indië.

Wie het manuscript gekocht heeft, is niet bekengemaakt. De koper moest naast 1900 euro ook 25 procent veilingkosten betalen en heeft dus in totaal 2375 euro voor het manuscript betaald. Het kan een particuliere koper zijn of een organisatie. "Mogelijk door de universiteitsbibliotheek in Leiden, die meer van Jan Wolkers in bezit heeft", zegt Meijering. "Of een andere verzamelaar of liefhebber heeft dit nu aangeschaft."

Turks Fruit

Wolkers is een van de bekendste en invloedrijkste naoorlogse Nederlandse schrijvers. Zijn beroemdste romans, Turks Fruit (1969) en Terug naar Oegstgeest (1965), worden nog altijd veel gelezen. Naast schrijver, was hij ook beeldhouwer en schilder. Hij overleed in 2007 op 81-jarige leeftijd.

Na een formatie van meer dan 600 dagen is er een nieuwe regering in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Vlak nadat de knoop was doorgehakt, plaatste formateur Georges-Louis Bouchez een afbeelding van witte rook op X. "We zijn opgelucht dat we na meer dan 600 dagen weer een regering hebben in de hoofdstad van Europa", zei Bouchez tegen de VRT.

In de nieuwe Brusselse regering komen zeven partijen: MR, PS, Les Engagés, Groen, Vooruit, Anders en CD&V. Wie minister-president wordt, is nog niet bekend. "Misschien komen we dat vanavond nog te weten", zegt politiek verslaggever van de VRT Benedikte Coussement.

Volgens formateur Bouchez zitten er veel "vernieuwingen" in het regeerakkoord. De partijen moeten onder meer aan de slag met een nieuw mobiliteitsplan, de begroting en de aanpak van drugsproblemen.

Voorzitters van partijen reageren positief. Frédéric De Gucht, van Anders, vindt dat er een ambitieus project voor Brussel op tafel ligt. "Ik ben zeer moe, maar zeer tevreden", zegt hij. Bejamin Dall van CD&V zegt: "Er komt een daadkrachtige regering met een sterk regeerakkoord."

Premier De Wever sceptisch

De Belgische premier De Wever zei op de EU-top in Alden Biesen dat hij vooral benieuwd is naar de inhoud. "Wat mij vooral interesseert, is de besparingsoperatie, want de Brusselse begroting is totaal ontspoord. Daar ga ik vooral op letten: of er een geloofwaardige sanering is, of niet. Ik ben daar nogal sceptisch over."

Al de hele dag hing in de lucht dat er vandaag een akkoord zou komen. Dat zeiden journalisten, maar ook partijleiders lieten zich er over uit.

Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaat uit de hoofdstad en omliggende gemeenten. Het heeft een eigen parlement met een vast aantal zetels voor Vlaamse en Franstalige politici.

België heeft zowel een landelijke regering als aparte regeringen voor de deelstaten. Er zijn zes deelstaten: drie gewesten en drie gemeenschappen. De gewesten zijn Vlaanderen, Wallonië en Brussel. De gemeenschappen de Vlaamse gemeenschap, de Franse gemeenschap en de Duitstalige gemeenschap.

Alle deelstaten hebben een eigen regering. Behalve het gewest Vlaanderen en de Vlaamse gemeenschap: die vormen samen één Vlaamse regering.

En dan is er nog de federale regering, waarvan Bart De Wever premier is.

De Amerikaanse regering trekt het wetenschappelijk uitgangspunt voor klimaatwetgeving in. Het gaat om de 'endangerment finding', waarin staat dat zes broeikasgassen, waaronder CO2 en methaan, de gezondheid en het welzijn van mensen schaden.

Het is de rechtvaardiging van bijvoorbeeld regels voor de uitstoot van auto's en energiecentrales. Die uitstoot moest door het Amerikaanse milieuagentschap EPA beperkt worden, om de gezondheid en het welzijn van de Amerikanen te beschermen.

Maar bij de EPA waait sinds de terugkeer van Trump als president een andere wind. De EPA trekt de 'endangerment finding' nu terug.

President Trump sprak van een "rampzalig beleidsstuk uit de Obama-periode die de Amerikaanse auto-industrie ernstig beschadigde en de prijzen voor Amerikaanse consumenten enorm heeft opgedreven."

Aan het terugdraaien van dit wetenschappelijk fundament van de Amerikaanse klimaatregelgeving is op de achtergrond lang gewerkt. EPA- baas Lee Zeldin noemde het eerder "de grootste dereguleringsactie in de geschiedenis van de Verenigde Staten".

"Er zullen geen klimaatparticipatietrofeeën meer worden uitgereikt aan fabrikanten die ervoor zorgen dat Amerikaanse auto's bij elk rood licht en elk stopbord stilvallen", zei Zeldin op de persconferentie waar het besluit werd aangekondigd.

Gedwongen door de rechter

De EPA stelde de 'endangerment finding' op in 2009, nadat de organisatie een rechtszaak verloor van Amerikaanse Staten die vonden dat de centrale overheid niet genoeg deed tegen de uitstoot van broeikasgassen. Bij conservatieve politici en bedrijven leidde dit toen al tot veel weerstand.

Bij de rechter vingen ze echter bot. De Democratische presidenten Obama en Biden gebruikten de 'endangerment finding' als basis voor de verplichte uitstootreductie van broeikasgassen en andere groene regels.

Nu valt het wettelijke fundament onder heel veel van die regels weg. Ook kunnen de regels daardoor beter aangevochten bij de rechter.

Ingewikkeld en tijdrovend

Het terugtrekken zal waarschijnlijk worden aangevochten door onder meer milieuorganisaties. "De beslissing van de EPA is op geen enkele manier te verenigen met de wet, de wetenschap en de realiteit van rampen die ons elk jaar harder treffen. Earthjustice en onze partners zullen de regering-Trump voor de rechter dagen", liet het non-profit advocatenkantoor Earthjustice weten aan persbureau AP.

Mocht het besluit standhouden, dan kan dat grote gevolgen hebben. Niet alleen schrapt Trump veel milieuregels, een volgende regering heeft ook geen mogelijkheid meer om dit ongedaan te maken en zal als ze broeikasgassen wil reguleren opnieuw een wettelijke basis moeten creëren. En dat is een ingewikkeld en tijdrovend juridisch proces.

VS-correspondent Sjoerd den Daas:

"In het afgelopen jaar ging Trump al met de sloopkogel door het klimaatbeleid, wat Trump ondanks alle wetenschappelijk bewijs ziet als hoax. Een winterstorm eerder deze maand zag hij als bewijs voor zijn onjuiste claim dat global warming een verzinsel is van alarmisten.

Stijgende zeespiegels zouden leiden tot meer vastgoedkansen aan de stranden, grapte hij eerder al eens. Eerder stelde het Witte Huis al dat het schrappen van de regel '1.300 miljard aan lastenverlichting' zal betekenen. Trump sprak over 'duizenden miljarden' aan kostenbesparingen. Van beide bedragen werd niet gezegd hoe de sommen gemaakt zijn.

Trump gaat in tegen de heersende consensus in de wetenschap, en de geldende praktijk in vrijwel de hele wereld. Naar eigen zeggen kiest hij nu voor hardwerkende Amerikaanse families. Waar het hem vooral om te doen lijkt is de industrie: milieuregels staan vooral in de weg. Gevolgen voor het milieu en de volksgezondheid, extra kosten, zijn er volgens Trump niet.

In de komende periode zullen er ongetwijfeld veel rechtszaken volgen, aangespannen door voor- en tegenstanders van deze ongekende koerswijziging. Individuele staten kunnen tot op zekere hoogte hun eigen klimaatbeleid voeren, en doen dat ook, zoals bijvoorbeeld in Californië."

Al tijdens zijn eerste termijn was Trump een fervent tegenstander van klimaatbeleid. Maar sinds zijn herverkiezing gaat hij veel verder in het afbreken van het bestaande beleid. Veel beleid van zijn voorganger Biden werd teruggedraaid. Denk aan subsidies voor elektrische auto's en zonne- en windenergie. Lopende projecten, bijvoorbeeld voor offshore windenergie, worden zoveel mogelijk gefnuikt.

De VS trok zich sinds Trumps aantreden niet alleen terug uit het klimaatverdrag van Parijs. Het land nam ook afscheid van het IPCC, de internationale organisatie die alle wetenschappelijke kennis over klimaatverandering bundelt.

Ook stapte de VS uit het VN-klimaatverdrag uit 1992, waardoor een volgende regering niet meer zomaar kan toetreden tot het klimaatverdrag van Parijs.

Een onschuldige vrouw is als verdachte te zien geweest in de televisieprogramma's Opsporing Verzocht en het regionale opsporingsprogramma Plaats Delict, van de omroepen RTV Oost en Omroep Gelderland.

De tv-programma's besteedden begin deze maand aandacht aan het oplichten van een hoogbejaarde vrouw in het Overijsselse Nieuwleusen door een nepagent.

In het item waren bewakingsbeelden te zien waarop de onschuldige vrouw herkenbaar was, omdat zij voldeed aan het signalement van een verdachte in de oplichtingszaak. Dat was een verkeerde en te snel getrokken conclusie, zeggen de politie en het Openbaar Ministerie nu.

De vrouw stapte na de uitzendingen zelf naar de politie om opheldering te vragen.

Excuses gemaakt

De politie en het Openbaar Ministerie hebben in een persoonlijk gesprek excuses aangeboden aan de vrouw. De gepubliceerde bewakingsbeelden zijn offline gehaald en de regionale en landelijke opsporingsprogramma's zullen in de komende uitzending aandacht besteden aan de fout.

De politie maakt na toestemming van het Openbaar Ministerie regelmatig beelden openbaar in opsporingsprogramma's en op social media, in de hoop dat kijkers het onderzoek verder kunnen helpen. En met succes: jaarlijks lost de politie naar eigen zeggen honderden zaken op dankzij kijkerstips.

De zaak van de oplichting in Nieuwleusen door een nepagent is nog niet opgelost, het onderzoek loopt nog.

De hack bij telecomprovider Odido, waarbij toegang werd verkregen tot een bestand met gegevens van 6,2 miljoen accounts, is volgens deskundigen een van de grootste datalekken ooit in Nederland.

"Ik kan me niet een bedrijf voor de geest halen waarvan zoveel gegevens zijn gelekt", zegt ethisch hacker Sijmen Ruwhof.

Bij de hack zijn naast standaardpersoonsgegevens ook IBAN-nummers bemachtigd, wat niet vaak voorkomt, zegt Ruwhof.

"Ook hebben ze paspoort- of rijbewijsnummers weten te kopiëren. En die combinatie is best wel uniek; het zijn hele gevoelige persoonsgegevens."

Burgerservicenummers, bijvoorbeeld van scans van identiteitsbewijzen, zijn niet buitgemaakt.

Het is nog onduidelijk van hoeveel mensen de gegevens daadwerkelijk zijn gestolen. Dat zoekt Odido nu uit. De inbraak werd afgelopen weekend ontdekt.

Wat is er volgens Odido mogelijk gestolen?

Niet gestolen:

Met de persoonsgegevens kunnen criminelen berichten sturen die er bijzonder echt uitzien, zegt Ruwhof. "Zoals e-mails of sms'jes waarin zij jouw persoonsgegevens opnemen en zich voordoen als een legitiem bedrijf. Omdat ze echte gegevens over je hebben, ziet zo'n bericht er heel authentiek en geloofwaardig eruit."

Ruwhof waarschuwt dat criminelen hiermee mensen proberen te verleiden om op linkjes te klikken die naar nepwebsites leiden. "Daar staat bijvoorbeeld een nepinlogscherm dat er heel echt uitziet. Als je daar je wachtwoord invoert, wordt het naar criminelen gestuurd, waardoor zij nog meer toegang tot je leven kunnen krijgen."

Met de gestolen gegevens kunnen criminelen ook op naam van iemand anders bedrijven bellen. "Dan moet je vaak een paar vragen beantwoorden, zoals de laatste drie cijfers van je bankrekeningnummer, je postcode en je geboortedatum, om je te authentiseren."

Dat risico is zeker aanwezig, zegt hij. "Criminelen kunnen zonder jou te benaderen zich voordoen als jou, contracten afsluiten en andere vormen van fraude plegen."

'Goudmijn voor inlichtingendiensten'

Ethisch hacker Matthijs Koot zegt dat criminelen de gestolen informatie kunnen misbruiken om bij hun slachtoffers vertrouwen te wekken. Hij waarschuwt voor een toename van helpdeskfraude, bankfraude en andere vormen van oplichting.

Volgens hem is de gestolen informatie ook een goudmijn voor vijandige inlichtingendiensten. "Die proberen continu hun potentiële doelwitten in kaart te brengen, bijvoorbeeld door telefoonnummers en woonadressen van bekende politici te achterhalen, of door informatie te verzamelen over medewerkers van (rijks)overheidsorganisaties, energiebedrijven en havenbedrijven."

Miljoenen

De datadiefstal laat volgens Ruwhof zien dat Odido niet in controle was. "Zes miljoen gegevens lekken is ontzettend veel. Op het moment dat de data werden gestolen, had de cybersecurity-afdeling al moeten ingrijpen", zegt hij.

"Zo'n grote hoeveelheid unieke set aan persoonsgegevens is heel veel geld waard. Het is heel goed mogelijk dat de criminelen de gegevens te koop gaan aanbieden", zegt Ruwhof. Volgens hem is het ook denkbaar dat de hackers Odido afpersen. Odido wil niet zeggen of het onder druk is gezet of wordt gechanteerd door de hackers.

Ook voor stalkers en doxxers (die persoonsgegevens delen om iemand te intimideren) kan de gestolen informatie relevant zijn omdat zij met een actueel telefoonnummer, woonadres en/of e-mailadres hun slachtoffers kunnen vinden.

Voor drugscriminelen kan het een manier zijn om gegevens te achterhalen van andere criminelen, zegt Koot. "Criminelen gebruiken niet altijd uitsluitend prepaid-simkaarten; ze kunnen ook voor privé-, familie- of vriendencontact een regulier betaald abonnement gebruiken. "Een datalek als dit is waarlijk één van de ergste horrorscenario's."

Communiceren duurt lang

"We zijn vanmiddag om 12.00 uur begonnen met het inlichten van onze klanten", zegt Odido-directeur Tisha van Lammeren tegen de NOS. "Dat gebeurde vanaf het moment dat duidelijk was op klantniveau welke gegevens zijn gestolen per klant." Dat kon niet eerder, zegt ze. "Je wil geen foutieve informatie delen."

Volgens Van Lammeren duurt het inlichten van klanten lang omdat het om miljoenen klanten gaat.

De directeur gaat niet in op de vraag of de beveiliging op orde was. "De veiligheid van onze klanten is onze hoofdprioriteit. Dat dit gebeurt geeft aan hoe slinks de cybercriminelen zijn."

Ook kan of wil Van Lammeren geen uitspraken doen over de vraag of duidelijk is wat de criminelen willen met de gegevens, of er bijvoorbeeld losgeld is geëist.

Het OM eist drie jaar celstraf tegen ex-profvoetballer Romeo Castelen wegens witwassen en valsheid in geschrifte. Tegen een medeverdachte eist het OM 18 maanden. Ook wil het OM dat er 2,2 miljoen euro en 800.000 euro van de verdachten wordt afgepakt.

De voetballer werd in november 2019 met 621 briefjes geld, uiteenlopend van 100 tot 500 euro, aangehouden op Schiphol. Hij had bijna 140.000 euro bij zich. Hij had geen aangifte gedaan van de uitvoer van het geld bij de douane, waarna de FIOD een onderzoek startte.

De 42-jarige ex-voetballer zelf zegt dat hij dat geld nodig had om een horloge te kopen in China, waar hij in 2017 voetbalde. Het OM vermoedt dat hij het geld samen met een Chinese voetbalclub wilde witwassen.

Drie rekeningen

Hoewel zijn contract in november 2017 beëindigd werd, bleef hij namelijk geld ontvangen van de club en mensen van de club. Het OM acht het bewezen dat de ex-profvoetballer een appartement heeft gekocht met het geld van drie rekeningen waarop contant geld werd gestort.

Volgens de profvoetballer kreeg hij het geld als bonus voor zijn prestaties en voor scoutingwerkzaamheden. Ook zou hij geld hebben bijverdiend als kapper.

Het OM zegt dat er geen legale herkomst van dat geld ontdekt is. Ook bleek uit onderzoek dat er afspraken werden gemaakt over het verantwoorden van de betalingen met valse documenten.

Volgens de officier van justitie is witwassen onlosmakelijk verbonden aan zware criminaliteit en vormt dit een ernstige bedreiging voor de samenleving.

Castelen voetbalde eerder voor Nederlandse clubs als Feyenoord, ADO den Haag en RKC Waalwijk. Ook heeft hij tien keer in het Nederlands elftal gespeeld.

We zijn nog niet helemaal van de winter af, wat gezien de kalender ook niet onlogisch is. Vannacht en morgenochtend maakt het noordoosten (en later ook het oosten) van ons land kans op wat natte sneeuw. Of hier veel van blijft liggen is maar de vraag, maar als de intensiteit van de neerslag even groot genoeg is, kan het wat wit worden. Als het weer droog wordt, smelt alles bij temperaturen boven nul weer weg.

Zaterdag verloopt droog, met alleen heel vroeg op de dag, in het uiterste zuiden van Limburg, misschien nog een vlok natte sneeuw. In de loop van de dag schijnt de zon volop en wordt het ongeveer 3 graden. Het is daarmee wel koud, maar de zon vergoedt veel.

Van het carnavalsweekend is het daarmee ook de beste dag. Want in de loop van zondag wordt de bewolking dikker en kan er ook weer regen vallen. Vooral in de oostelijke helft van het land is daarbij eerst ook kans op (natte) sneeuw, wat best even voor overlast kan zorgen. Na het weekeinde is het weer minder koud; een graad of 7 overdag. Als er dan op maandag neerslag valt, is dat gewoon regen.

Wintersport en de Alpen

Veel wintersporters zullen dit weekend naar de sneeuwgebieden reizen. Even opletten, want een combinatie van verse sneeuwval en een harde wind zorgen op sommige plekken voor verhoogd lawinegevaar. In de Franse, Zwitserse en een deel van de Noord-Italiaanse Alpen geldt dat bijvoorbeeld nu al.

Op sommige plekken zijn wegen en skigebieden afgesloten: check dat dus goed om nare verrassingen te voorkomen. Problemen doen zich met name voor in de Franse regio Savoie. Op andere wintersportplekken, zoals de Dolomieten, het oosten van Zwitserland en het oosten van Oostenrijk geldt nu matig tot aanzienlijk lawinegevaar.

Zeeland heeft vorig jaar minder toeristen getrokken. In 2025 daalde het aantal overnachtingen in de kustprovincie met zo'n vijf procent, terwijl het aantal overnachtingen landelijk juist licht steeg.

Het aantal mensen dat in een vakantiehuisje sliep in Zeeland liep nog verder terug: met twaalf procent. De campings in de provincie doen het daarentegen nog steeds goed. Dat komt naar voren uit cijfers van het CBS.

Het aantal buitenlandse bezoekers liep terug, maar vooral Nederlanders gingen vorig jaar minder vaak op vakantie naar Zeeland. "Het weer was juist gunstig. Maar Zeeland wordt steeds minder gezien als een bestemming waar het hele jaar iets te doen is", verklaart Diana Korteweg Maris van HZ Kenniscentrum Kusttoerisme.

Beperkt aanbod

Korteweg Maris: "Buiten de vakanties en de mooie zomerdagen is het aanbod beperkt, waardoor onze provincie kwetsbaar is ten opzichte van andere kustgebieden die wel attracties hebben voor slecht weer."

Volgens Korteweg Maris spelen ook de hoge prijzen in Zeeland een rol bij de afname van het aantal toeristen. "Wanneer prijs, kwaliteit en aanbod niet met elkaar in balans zijn, verliest Zeeland marktaandeel", zegt ze tegen Omroep Zeeland.

Volgens het kenniscentrum heeft Zeeland de afgelopen jaren te weinig geïnvesteerd in vernieuwing en duurzaamheid. "Veel ondernemers hadden het idee dat de gasten toch wel kwamen. Je zou dus kunnen spreken van enige nonchalance", zegt Korteweg Maris.

Daarnaast worden veel toeristische ondernemers ouder en stoppen, zonder dat er een opvolger is. "Sommige bedrijven investeren wel, maar dat is nog te verdeeld om Zeeland als geheel sterker te maken."

Voor het komend jaar verwacht Korteweg Maris dat de druk op de sector groot blijft. Vooral het goedkopere segment blijft kwetsbaar. "Zeeland kan daarom niet achteroverleunen."

In Bunschoten is vannacht een buschauffeur mishandeld door een passagier. Dat bevestigt vervoerder Keolis aan RTV Utrecht. Chauffeurs in de regio eisen actie.

Volgens Keolis wilde de reiziger dat de chauffeur hem vanaf de laatste halte dichter naar zijn eindbestemming zou brengen. Toen de chauffeur dat weigerde, escaleerde de situatie. De chauffeur is onder meer in het gezicht geslagen en moest naar de eerste hulp.

"Echt verschrikkelijk. Geweld is nooit de oplossing", zegt de woordvoerder van Keolis. Ook gedeputeerde André van Schie, verantwoordelijk voor het openbaar vervoer in de provincie Utrecht, veroordeelt dat er geweld tegen een chauffeur is gebruikt. "Geweld, intimidatie en het beledigen van ov-personeel is onacceptabel. Juist zij verdienen onze waardering en respect."

Nieuwe dienstregeling

Voor chauffeurs in Utrecht is de maat vol, zegt FNV Streekvervoer. Volgens hen past de mishandeling in een breder patroon sinds de nieuwe dienstregeling in december. Er zijn problemen met het busvervoer in de hele provincie, zoals uitval en vertraging, waardoor chauffeurs meer agressie voor de kiezen krijgen.

De vakbond eist namens de chauffeurs voor het weekend een actieplan. Zo willen ze onder meer dat enkele ritten waarop de meeste incidenten plaatsvinden, geschrapt worden.

Ook willen ze dat veiligheidsmedewerkers meerijden op de 'risicolijnen'. "Ik krijg dagelijks signalen van chauffeurs dat het hen erg hoog zit", zegt Stijn Duursma, bestuurder van de vakbond. "Ze voelen zich onveilig en niet gesteund door hun werkgever."

De defensieministers van de NAVO-bondgenoten vergaderden vandaag in Brussel. Bij die belangrijke vergadering ontbrak echter de Amerikaanse minister Hegseth van Defensie. Het is zeer uitzonderlijk dat ministers niet naar deze bijeenkomsten komen, die al maanden van tevoren vaststaan. Eerder liet ook Hegseths collega Rubio van Buitenlandse Zaken verstek gaan.

Hegseth stuurt wel een vervanger, staatssecretaris Colby, maar achter de schermen klinkt dat de afwezigheid van Hegseth gezien kan worden als een politiek signaal: zo belangrijk is de NAVO niet meer voor de Amerikanen.

"Jammer voor hem, hij mist een leuk feestje", zei de IJslandse minister van Buitenlandse Zaken bij binnenkomst op het NAVO-hoofdkwartier over de ontbrekende Hegseth. "Natuurlijk is het altijd beter dat ministers erbij zijn, maar ik zou het niet als slecht signaal omschrijven."

Dat herhaalde ook NAVO-secretaris-generaal Rutte na afloop. "Ik maak me niet al te veel zorgen als sommige hoge Amerikaanse functionarissen, die ook voor hun eigen halfrond in de Indo-Pacific moeten zorgen, niet altijd hier in Brussel kunnen zijn." Hij noemde dat "heel logisch" en benadrukte dat hij veel contact heeft met Hegseth.

Verklaring oud-ambassadeurs

Dat dit echter niet zo logisch is, blijkt uit de verklaring die een groot deel van de Amerikaanse oud-ambassadeurs van de NAVO en Amerikaanse hoogste NAVO-commandanten sinds 1997 naar buiten brachten. "De NAVO is geen Amerikaans gebaar van vrijgevigheid", schrijven zij.

Het bondgenootschap is juist van groot strategisch belang voor de veiligheid van de VS, stellen de oud-ambassadeurs. "Het is een strategische overeenkomst die ervoor zorgt dat de Verenigde Staten de machtigste en economisch meest stabiele natie ter wereld blijven, tegen een fractie van de kosten die het zou kosten om het alleen te doen."

Als de VS zich zou terugtrekken uit de NAVO zou dat niet alleen tot hogere kosten leiden, maar ook tot grotere risico's en een verlies voor de Amerikaanse invloed in de wereld, zeggen zij.

Ook wijzen de oud-ambassadeurs op verminderde legitimiteit voor de operaties die de VS wereldwijd uitvoert. Die zouden dan meer worden gezien als "politieacties" in plaats van operaties met een internationaal mandaat, waarschuwen ze.

NAVO-correspondent Kysia Hekster:

"Het statement van de Amerikaanse oud-ambassadeurs bij de NAVO en de Amerikaanse generaals komt niet toevallig vandaag, het is goed getimed nu de ministers van defensie hier bij elkaar zijn en aan de vooravond van de start van de veiligheidsconferentie in München.

Het ontbreken van Hegseth wordt door de andere ministers publiekelijk gerelativeerd, maar achter de schermen hoor je dat er wel degelijk zorgen zijn over het politieke signaal dat de Amerikanen voor de tweede keer op rij geen minister naar het NAVO-hoofdkwartier sturen.

Die ongerustheid staat misschien niet letterlijk in de verklaring van de Amerikaanse oud-gedienden, maar de woorden die ze kiezen zeggen genoeg. Ze wijzen erop dat het niet in het belang van de VS is als het vertrouwen van de bondgenoten wordt aangetast.

Maar dat is precies wat wél gebeurd is tijdens de Groenland-crisis, toen Trump NAVO-bondgenoot Denemarken bedreigde. Zij waarschuwen dat de NAVO ook belangrijk is voor Amerika en willen laten zien dat er in de VS wel degelijk brede steun is voor de alliantie."

Demissionair defensieminister Brekelmans zegt dat in de vergadering vooral gesproken is over de NAVO-missie Arctic Sentry en de steun aan Oekraïne.

Brekelmans weet de afwezigheid vooral aan de enorme organisatie die komt kijken voor een bezoek in een ander werelddeel. In zijn ervaring kost dat meerdere dagen en de Amerikaanse ministers hebben het druk, zei ook hij.

"Ik denk niet dat er een politiek signaal is", zei Brekelmans. Hij wees ook naar de Amerikaanse vervanger die was gestuurd. "De boodschap was heel duidelijk, wie dat precies zegt vind ik van secundair belang."

Colby benadrukte in zijn toespraak dat het tijd is voor NAVO 3.0, waarbij Europa meer verantwoordelijkheid moet nemen voor de eigen defensie en zei dat de VS zich meer focust op het eigen halfrond.

Voorlopig zijn de Europeanen nog erg afhankelijk van de Amerikanen, laat deze video zien:

Sinds Trump 2 is sprake van 'europeanisering van de NAVO', waarbij landen taken overnemen van de VS. Trump wil al langer dat de Europeanen veel meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen, conventionele verdediging, zodat hij de blik op de regio rond de Stille Oceaan kan richten.

Het gaat op het NAVO-hoofdkwartier dan ook veel over burden shifting: lastenverplaatsing. De Amerikanen doen minder, de Europeanen meer.

Eerder deze week bleek bijvoorbeeld dat de Amerikanen het NAVO-commando op een aantal plekken overgedragen hadden aan Europese bondgenoten. Ook uit Nederlandse militaire kenniscentra haalden Amerikanen medewerkers terug. Diplomaten verzekeren dat dit voor hen niet als verrassing kwam.

Daarnaast ging de coördinatie van alle hulp aan Oekraïne van Amerikaanse handen over in Duits-Brits leiderschap. De verwachting is dat de VS zal aankondigen een deel van zijn militairen uit Europa te verplaatsen. De Amerikanen blijven wel benadrukken dat hun steun aan de NAVO in beton gegoten is.

Mensen die 60 jaar worden, krijgen vanaf volgend jaar een uitnodiging voor een gordelroosvaccinatie. Demissionair staatssecretaris Tielen voor Preventie beperkt zich bewust tot deze groep, omdat meer mensen inenten te duur is.

Hiermee volgt ze een advies van het RIVM op om het beschikbare geld zo goed mogelijk te besteden, schrijft de staatssecretaris in een brief aan de Tweede Kamer. Vanaf 2027 trekt het ministerie van Volksgezondheid 47 miljoen euro per jaar uit voor de vaccinatie. Vanaf 2030 wordt dat verhoogd naar 53 miljoen euro per jaar. De financiering loopt tot en met 2039.

400 euro

"Praktisch betekent dit dat we jaarlijks minimaal 150.000 mensen kunnen vaccineren", aldus de VVD-bewindsvrouw. Mensen die al 60 jaar of ouder zijn, komen niet in aanmerking voor het vaccinatieprogramma.

"Omdat het gordelroosvaccin helaas erg duur is en er meer dan 5 miljoen 60-plussers in Nederland zijn, wisten we vanaf de start dat dat gewoonweg niet mogelijk is", zegt Tielen. De twee benodigde vaccins per persoon kosten samen rond de 400 euro.

Jeukende blaasjes

De prikleeftijd van 60 is gekozen, omdat dat de meeste gezondheidswinst oplevert en het meest kosteneffectief is, aldus de staatssecretaris. "Met een keuze voor de leeftijd van 60 jaar worden uiteindelijk de meeste gevallen van gordelroos voorkomen."

Mensen die niet in aanmerking komen voor het programma kunnen overigens zelf een vaccinatie halen, zoals nu ook al het geval is. Ze moeten die dan wel zelf betalen.

Gordelroos wordt veroorzaakt door hetzelfde virus als waterpokken, dat na jaren weer actief kan worden. Bij gordelroos heeft iemand jeukende blaasjes op de huid. De aandoening komt vooral voor bij ouderen.

Een groep studenten en personeelsleden van de Vrije Universiteit demonstreerden vandaag voor sociale veiligheid op de VU. Aanleiding hiervoor is de stroom klachten over student Marlon U., over wie drie jaar lang klachten werden ingediend over intimidatie, geweldpleging en grensoverschrijdend gedrag. De demonstranten verwijten het College van Bestuur dat ze veel te laat hebben ingegrepen en te weinig hebben ondernomen om de veiligheid van de studenten te waarborgen.

"Zeg het luid, zeg het duidelijk, sociale veiligheid doet ertoe", scanderen zo'n 150 studenten van de Vrije Universiteit in het Engels op de campus voor het gebouw aan De Boelelaan. Ze roepen het College van Bestuur op om een actiever beleid te voeren als er incidenten plaatsvinden die de veiligheid van de studenten in gevaar brengen. De reden dat ze er deze middag staan, is de houding van de VU op de meldingen en klachten over student Marlon U. Die vinden ze laks en nalatig.

Fysiek en verbaal geweld

Drie jaar lang teisterde Marlon U. studenten en medewerkers. Marlon, student, oprichter en voorzitter van de conservatieve studentenpartij VSP, zou onder meer homoseksuele studenten en medewerkers uitschelden en studenten ongewenst fysiek aanraken. Ook zong hij op de universiteit het nazilied 'Erika' en mishandelde hij een student die hiertegen protesteerde. Hoewel er klachten werden ingediend en studenten zich meldden bij de afdeling Veiligheid en Gedrag, werd er onvoldoende gedaan volgens de demonstranten.

"Ik voel me niet altijd veilig. Vooral niet in de avond, als ik alleen ben", zegt een studente. Een andere student vertelt over haar slechte ervaringen nadat ze incidenten meldde. "Ik heb meerdere keren te maken gehad met intimidatie en pesterijen en allerlei vormen van mishandeling. Ik heb het keer op keer gemeld, maar het heeft nooit iets opgeleverd."

Lakse houding

Paula Eikelboom, lid van de studentenvakbond SRVU en mede-organisator van de demonstratie, is boos. Ze vindt het onbegrijpelijk dat de VU niet duidelijke maatregelen heeft genomen na de incidenten met Marlon U. "Als je beleid maakt voor sociale veiligheid, waarom ben je dan niet bezig met de melders? Waarom geef je dan geen nazorg?"  

Ook Teun Otte, student geschiedenis is verontwaardigd. "De VU heeft dit drie jaar laten gebeuren, er is nooit ingegrepen, totdat het volledig over de schreef is gegaan met het laatste incident. We willen dat het verandert en dat het nooit meer hoeft te gebeuren."

Het College van Bestuur wil niet voor de camera en ook niet schriftelijk reageren op onze vragen. Ze verwijzen naar een openbare brief die ze naar aanleiding van het protest publiceerden op hun website. Jeroen Geurts rector magnificus van de VU, erkent wel dat de ervaring in de praktijk niet altijd aansluit bij wat de ondersteunende structuren, zoals vertrouwenspersonen, meldprocedures, gedragscodes en doorverwijssystemen moeten bieden. Over de actie die het bestuurscollege wil nemen schrijft hij:  

"Het erge is dat dit voorkomen had kunnen worden als ze eerder maatregelen hadden genomen", zegt Jelle Gnoth, voorzitter van de studentenvakbond SRVU. Ze willen dan ook dat de VU hun vier eisen honoreert.

Nieuw veiligheidsbeleid

"Ten eerste moeten studenten worden betrokken in het opstellen van nieuw beleid", zegt Gnoth. "En er moet een duidelijke escalatieladder worden opgesteld, zodat duidelijk wordt, welk incident welke consequentie heeft voor de dader." Ook eist de SRVU dat vertrouwenspersonen meer bevoegdheden krijgen om actie te ondernemen na een melding.

Hun vierde eis is dat het beleid voortaan gefocust wordt op de daders en niet op de slachtoffers. Gnoth: "Het is veel te ingewikkeld om een incident te melden. Als slachtoffer moet je door allerlei bureaucratische procedures heen. Voor de dader is het niet meer dan een even opkomen draven op een gesprek." De SRVU wil dat het nieuwe beleid nog dit studiejaar ingevoerd wordt. 

Aangehouden

Het College van bestuur van de VU wil niet zeggen of Marlon U. op dit moment geschorst is. Hij wordt door de politie wel verdacht van openlijke geweldpleging en zware mishandeling. Hiervoor is hij in december aangehouden door de politie. Zelf ontkent hij de aantijgingen. 

Het leek zo goed als zeker: de gemeente wil af van de zeecruises in de stad. Maar na een waarschuwing van ambtenaren aan het college staan die plannen toch weer ter discussie. In Het Parool stond gisteren namelijk dat het vertrek van de Passenger Terminal volgens ambtenaren de overheidssteun voor andere projecten op het spel zetten, zoals de brug over het IJ. Vandaag ging de raad erover in debat.

Algemeen directeur van ondernemersvereniging Oram Kees Noorman kwam zijn onvrede uiten bij het inspreekmoment in de commissievergadering. "Het voornemen van het college om de zeecruise in Amsterdam volledig te beëindigen, is een onhandig, onnodig, onbesuisd en onverstandig voornemen", zei hij. "In mijn dertien jaar bij Oram heb ik het nog nooit zo bont meegemaakt."

Noorman kon op steun rekenen van onder meer VVD en CDA. "Cruises, de Passenger Terminal, het Rijk en de Provincie zijn de speelbal geworden van de symboolpolitiek van de Partij van de Arbeid, GroenLinks en D66", zei Rogier Havelaar (CDA). "Wat zegt de wethouder tegen de inwoners van Noord?", vroeg VVD-raadslid Myron von Gerhardt, die het onderwerp agendeerde, zich af. "Het lijkt dus te gaan om een politiek besluit. Niet omdat het goed is voor Amsterdam, maar omdat het politiek wenselijk is voor bepaalde partijen."  

Interpretatie van onderzoeksrapport

De keuze van het college om volledig te stoppen met het toelaten van cruiseschepen in de stad, was deels gebaseerd op een onderzoeksrapport van Berenschot. De instantie onderzocht over een lange periode de opties over wat te doen met de zeecruises. Duidelijk was al dat de Passenger Terminal niet op de huidige plek aan de Piet Heinkade kon blijven, vanwege de bruggen die over het IJ moeten komen. Volgens Berenschot is de verplaatsing naar de alternatieve locatie in de Coenhaven alleen mogelijk als er aanvullende maatregelen genomen worden, die maar liefst 100 miljoen euro kunnen kosten.

Volgens coalitiepartij D66 betekent dat simpelweg dat de Passenger Terminal in zijn geheel moet verdwijnen uit de stad: "Als we twee bruggen willen realiseren, moet de Passenger Terminal weg", aldus Erik Schmit. "In het uitgebreide rapport van Berenschot valt te lezen dat de Coenhaven geen alternatief is." Von Gerhardt interpreteert die conclusie anders: "Er staat vrij duidelijk in het rapport dat het financieel wél haalbaar is. Dat het kan, als je verschillende maatregelen neemt. Dat staat gewoon in het rapport, dus ik zou D66 toch even willen verzoeken het rapport goed te lezen." Volgens het VVD-raadslid heeft het college het rapport ook verkeerd geïnterpreteerd: "Ik lees duidelijk dat het wel haalbaar is."

In haar beantwoording blijft verantwoordelijk wethouder Hester van Buren achter de keuzes staan, maar laat nu wel ruimte voor verdere afweging. Ze benadrukt dat het vertrek van de zeecruise de voorkeur heeft van het college, maar dat de definitieve keuze bij een volgend college ligt. Op de vraag of ze voor de voor de bruggen of voor een vertrek van de Passenger Terminal zou kiezen, reageert ze stellig: "De bruggen gaan voor alles. Dat vinden wij ontzettend belangrijk", zegt ze. "Maar de cruiseterminal kan daar niet blijven."

De raadsleden hebben het laatste woord nog niet gezegd over dit thema, volgende week in de raad wordt het opnieuw uitgebreid besproken. 

Coalitiepartijen GroenLinks en PvdA hebben zich vanmiddag tijdens een vergadering in de Stopera kritisch uitgesproken over het plan voor een fatbikeverbod in bijvoorbeeld het Vondelpark. Volgens GroenLinks zou 'een bepaalde groep jongeren' zo mogelijk worden gestigmatiseerd. De gemeente wil fatbikes weren uit drukke gebieden. Volgens verkeerswethouder Van der Horst (D66) zijn er steeds meer problemen met fatbikes en neemt het aantal ongelukken toe.

GroenLinks-raadslid Elisabeth IJmker vroeg zich af waarom het verbod niet ook voor bijvoorbeeld bakfietsen of opgevoerde elektrische fietsen geldt. "Ik denk dat we allemaal ook wel ongemak voelen dat een bepaalde groep jongeren, die gebruikmaakt van de fatbike, wordt weggezet. Ik wil ook aan de wethouder vragen of zij niet bang is dat dit kan leiden tot stigmatisering."

Farley Asruf van de PvdA sprak van een 'moedige stap vooruit', maar hij had wel vragen over de juridische houdbaarheid. "Want waarom alleen de fatbikes? Mijn fractie had liever gezien dat we alle e-bikes zouden doen." Oppositiepartij Denk denkt ook dat het niet juridisch houdbaar is en oppositiepartij De Vonk sprak van een 'heksenjacht op onze jongeren op fatbikes'.

"Er wordt een paar keer iets gezegd over stigmatisering, ik vind dat best wel zware woorden", reageerde verkeerswethouder Melanie van der Horst (D66). "Ik heb gezien dat in alle stadsdelen jongeren op fatbikes zitten. Dus ik wil even waken dat we doen alsof we een bepaalde groep... niemand zegt ook welke groep dat zou zijn. Het zijn gewoon jongeren wat mij betreft."

Van der Horst wees erop dat zij soms zelfs vijftig of zestig kilometer per uur rijden en dat ze de jongeren vooral wil beschermen. Ze gaf eerlijk toe dat ze niet wist of het plan, waarbij de fatbike via de APV verboden kan worden in bepaalde gebieden, bij de rechter overeind blijft. "Is het voorstel dat voorligt ideaal? Nee. Zie ik liever landelijke wetgeving? Ja."

Coalitiepartij D66 en oppositiepartijen VVD, CDA en JA21 spraken zich wel uit voor het fatbikeverbod. "We zijn blij dat er eindelijk iets gaat gebeuren aan de fatbiketerreur in onze parken, dus go wethouder", zei JA21-raadslid Cas van Berkel bijvoorbeeld.

Tijdens de gemeenteraadsvergadering, die volgende week plaatsvindt, zal er opnieuw over het plan gedebatteerd worden. Ook wordt er dan waarschijnlijk gestemd.

Joost Klein staat vanavond in de Ziggo Dome met zijn nieuwe show. Het is zijn grootste optreden ooit. Zelf kondigt hij de show aan op social media met de woorden 'today is a big day', en dat is ook te merken aan zijn fans die al sinds vanochtend in de rij staan: "Ik sta hier al vanaf 5 uur, maar dat is het helemaal waard."

Optredens van Joost Klein staan bekend om de chaotische stijl. Hij haalt alles uit de kast om energie over te brengen op zijn publiek. Dat is ook de reden waarom fans tot veel in staat zijn om zijn concerten bij te wonen: "Ik kom uit Oekraïne, maar woon in Polen", zegt een fan. Een ander: "Ik kom uit Amerika." Opvallend, want de teksten van Klein zijn voornamelijk in het Nederlands. "Versta je het wel? Nee, maar ik leer nu wel wat woorden." Dat beaamt haar vriendin ook: "Dankzij Joost kan ik beter Nederlands praten, want het is eigenlijk niet mijn moedertaal."

De show is het startschot van Klein's wereldtournee dit jaar. Van Argentinië tot Nieuw-Zeeland treedt hij op, maar alleen vanavond staat hij in Nederland. Op die manier is dit concert ook een soort tijdelijk afscheid.

Veel fans benoemen de eenheid die Joost teweeg brengt. "We voelen ons allemaal een, hij is een verbinder."

Het AT5 Weer van donderdag 12 februari, gepresenteerd door Noah vanaf de Prins Hendrikkade.

Zeker acht op de tien jonge vrouwen zijn weleens bang op de fiets. Dat blijkt uit recent onderzoek van de gemeente. Bij mannen ligt het gevoel van sociale veiligheid op de fiets een stuk hoger: slechts 28 procent van de mannen voelt zich wel eens onveilig.

1478 Amsterdammers hebben meegewerkt aan het onderzoek. De vragen gingen voornamelijk over sociale veiligheid, dus niet over verkeersveiligheid in de stad. Daaruit blijkt dat de meesten zich meestal veilig voelen op de fiets, maar toch is er ook een grote groep - voornamelijk vrouwen - die vaker een onveilig gevoel ervaart.

Vooral in het donker vaker angst

Amsterdammers die weleens bang zijn op de fiets, zijn dit het vaakst als ze uitgaan. Vooral in het donker ervaren vrouwen meer angst; bij mannen die zich weleens onveilig voelen, maakt het dagdeel minder uit. Uit het onderzoek blijkt dat 22% van de Amsterdammers weleens is lastiggevallen tijdens het fietsen.

De meeste Amsterdammers die weleens bang zijn op de fiets nemen maatregelen om hun veiligheid te vergroten. 77 procent van de jonge vrouwen laat voor de fietstocht weten wanneer ze vertrekken of aankomen, deelt live hun locatie tijdens het fietsen of belt (of doet alsof).

Mannen die weleens bang zijn op de fiets geven aan vaker een omweg te maken, om onveilige plekken te vermijden. Zij geven aan zich vaak op plekken onveilig te voelen door de aanwezigheid van bijvoorbeeld hangjongeren. Vrouwen voelen zich juist onveiliger als er juist niemand is.

In het onderzoek is ook gevraagd naar suggesties om de veiligheid te verbeteren. Betere straatverlichting en meer toezicht komen het vaakst naar voren als oplossing.

AT5 maakte eind vorig jaar een uitgebreide reportage over sociale veiligheid op straat. Daaruit bleek dat niet altijd duidelijk was waar het precies onveilig is in de stad:

De werkzaamheden aan wissels bij station Duivendrecht zullen dit weekend 'directe gevolgen' hebben voor voetbalsupporters en concertgangers. Er rijden dan namelijk geen treinen naar dit station en naar station Bijlmer Arena.

Dat betekent dat er geen treinstations op loopafstand van de Johan Cruijff Boulevard meer gebruikt kunnen worden. Zaterdag vindt de wedstrijd Ajax - Fortuna Sittard plaats in de Johan Cruijff Arena en rapper Cho treedt op in de Ziggo Dome. Reizigers wordt geadviseerd om op een andere manier naar de Johan Cruijff Boulevard te komen, bijvoorbeeld met de metro.

Het gaat om werkzaamheden van Prorail aan twee wissels die door slijtage beschadigd raakten. "NS is verrast door de omvang en de timing van de spoedwerkzaamheden", laat de NS weten. "Vooral dat deze spoedwerkzaamheden moeten plaatsvinden in een weekend waarin veel mensen met de trein reizen, is voor onze reizigers enorm vervelend. Het is carnaval en daarnaast is er een concert in de Ziggo Dome en een wedstrijd in de Johan Cruijff Arena."

Reizigers wordt geadviseerd om rekening te houden met extra drukte, overstappen en een langere reistijd. Reizigers tussen Utrecht – Zuid - Schiphol en tussen Utrecht – Centraal kunnen reizen via Hilversum. Tussen Holendrecht en Breukelen rijden een klein aantal NS-bussen.

Bewoners nieuw appartementencomplex Zuidoost geteisterd door dieven, debat over mogelijk verdwijnen cruiseterminal en fans van Joost Klein wachten voor de Ziggo Dome. Dat en meer in het AT5 Nieuws, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk.

Behoud van metrolijn 53, een totale boycot van Israël en strengere controles op politieagenten. Dat zijn een paar punten uit het verkiezingsprogramma van De Vonk. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gaat AT5 op de koffie bij verschillende lijsttrekkers, met vandaag: Chris de Ploeg vanuit buurthuis de Bol in Noord. 

"Dit is een van de lagere inkomenswijken van de stad, maar ook een deel van de stad waar heel veel leven is." Volgens De Ploeg staat het buurthuis symbool voor waar zijn partij ook voor staat. "Ik denk dat Amsterdam voor steeds meer mensen onbetaalbaar wordt. Dat hoeft helemaal niet zo te zijn. De Vonk gelooft dat we de problemen moeten benoemen die we hebben. Als we samen die buurthuizen en vakbonden versterken, kan deze stad een stad zijn zonder armoede, waar iedereen zijn rekeningen kan betalen en waar geen dakloosheid is." 

De Vonk en BIJ1 

De Vonk was de afgelopen raadsperiode een bekende naam in de Amsterdamse politiek. Oorspronkelijk werden raadsleden Jazie Veldhuyzen en Nilab Ahmadi verkozen voor BIJ1, maar na een intern conflict verlieten zij die partij en gingen verder namens De Vonk. Zowel Veldhuyzen als Ahmadi keren na de verkiezingen niet terug, maar zeggen in De Ploeg een 'goede lijsttrekker' met een 'nieuw links geluid' gevonden te hebben. 

Dat het Nationaal Slavernijmuseum op Java-eiland komt, is al even bekend, maar hoe het gebouw eruit gaat zien is nog de vraag. Architecten die daar een goed idee voor denken te hebben, kunnen zich vanaf vandaag bij de gemeente melden.

Volgens de gemeente moet het ontwerp voor het gebouw (9.000 vierkante meter) en het bijbehorende park (25.000 vierkante meter) 'recht doen aan de historische betekenis, de betekenis van de plek én aan de functie van het museum als publieke ontmoetingsruimte'.

"Het museum heeft een breed maatschappelijk karakter", aldus een woordvoerder van wethouder Meliani (GroenLinks). "In de beoordeling wordt met name gekeken naar hoe het ontwerp ruimte biedt aan diverse perspectieven, representatie en inclusiviteit."

De gemeente verwacht dat ontwerpteams uit binnen- en buitenland een ontwerp zullen insturen. Er wordt gezocht naar een architect voor het gebouw, maar ook naar een landschapsarchitect voor het park. Ook zoekt de gemeente naar zogenoemde 'kennisdragers' van het Nederlandse slavernijverleden.

Persoonlijke binding

Op de website van de gemeente is te lezen dat inzenders persoonlijke binding met het Nederlandse slavernijverleden moeten hebben en verschillende gemeenschappen goed kunnen vertegenwoordigen. "Ontwerpteams mogen worden aangevuld met kennisdragers uit andere relevante vakgebieden die een aanwinst zijn voor deze prijsvraag."

John Leerdam, directeur van Stichting Nationaal Slavernijmuseum, zegt zelf dat er breder naar de inzendingen gekeken wordt. "Allereerst vind ik: may the best one win. Natuurlijk is afkomst iets wat meegenomen wordt, maar er zijn meerdere eisen die we aan een ontwerp stellen en daar moeten ontwerpers ook aan kunnen voldoen.

De stichting van Leerdam organiseerde de afgelopen jaren 40 bijeenkomsten in Nederland, Suriname en het Caribisch gebied. Volgens Leerdam wordt de input die mensen daar gaven, meegenomen als de jury op zoek gaat naar het meest geschikte ontwerp.

'Iedereen kan zich melden'

Het is de bedoeling dat een 11-koppige jury een selectie maakt van de beste inzendingen. Uit die verzameling wordt uiteindelijk het winnende ontwerp gekozen.

Op een later moment selecteert de gemeente naast een 'ontwerpend team' een 'uitvoerend team', dat over de technische kant van de bouw van het museum gaat. De gemeente hoopt op een samenwerking tussen ervaren bureaus en jonge ontwerpers.

Leerdam, zelf één van de juryleden, hoopt dat veel mensen zich aanmelden. "Ook als ze misschien twijfelen omdat ze wel een idee hebben, maar geen technische kennis. We proberen zo breed mogelijk te selecteren, omdat we iets willen wat gedragen wordt door iedereen. Niet iets dat door een eliteclubje is ontworpen."

Bij het gloednieuwe appartementencomplex Spot in Zuidoost worden volgens bewoners zoveel pakketjes en fietsen gestolen dat zij dreigen met een huurstaking. In een brief aan de verhuurder vragen zij om maatregelen. 

"Afgelopen week zijn er drie fietsen gestolen uit de beveiligde stalling", zegt een bewoner van het appartementencomplex aan de Hiraistraat. En dat is niet de enige klacht: volgens meerdere bewoners hebben dieven afgelopen maanden hun pakketjes of fietsaccu's gestolen en zijn de deuren van de fietsenstalling geforceerd. 

SpotAmsterdam, een verzameling woontorens met namen als Aurelia en Scarlet, wordt sinds november bewoond en telt in totaal 1090 appartementen. Wat een 'unieke woonervaring' moest worden – Spot is een afkorting voor Superior Plan of Transformation - is volgens bewoners uitgelopen op een chaos.

Zo'n 54 huurders hebben afgelopen zondag een brief verstuurd naar verhuurder VB&T waarin ze hun eisen kenbaar maken. Binnen vijf dagen willen de bewoners een concrete oplossing voor de veiligheidsproblemen en betere communicatie met de verhuurder. "Als er niet wordt ingegrepen, denk ik dat we in staking gaan. Dit kan zo niet langer", zegt een van de huurders.

Pakketjes en fietsen gestolen

De politie laat weten dat zij afgelopen jaar 7 meldingen van fietsendiefstallen hebben ontvangen. Maar het is de vraag of de bewoners die slachtoffer worden van dieven, altijd een melding maken bij de politie.

"Happy to announce that my swapfiets also got stolen", schrijft een bewoner in de groepsapp. Een ander stuurt een foto van twee mannen die weglopen met een enorm pakket. "FYI: these guys stole packages", staat erbij. 

Bij de buren van Robert, een van de huurders, is afgelopen ingebroken, zegt hij. "Ik neem nu zelf veiligheidsmaatregelen, want de verhuurder doet niks."

De pakketbezorger heeft intussen instructies gekregen om de pakketjes niet meer beneden neer te leggen, omdat ze gestolen worden. "Ik heb veel klachten ontvangen. Ik bel nu aan en als mensen niet thuis zijn, neem ik het weer mee terug."

"Meerdere maatregelen"

Verhuurder VB&T laat in een reactie weten de problemen bijzonder vervelend voor de bewoners te vinden en zegt verschillende maatregelen te hebben genomen. Zo is pakketbezorgers inderdaad gevraagd om pakketten alleen aan bewoners zelf te overhandigen en is de VvE verzocht om met urgentie camera's te plaatsen. Ook wordt bewoners gevraagd extra goed op te letten met het sluiten van toegangsdeuren.

Op 25 februari vindt de herdenking plaats van de Februaristaking. Het is inmiddels 85 jaar geleden dat Amsterdammers massaal het werk neerlegden uit protest tegen de jodenvervolging. Wat bewoog deze mensen, vroeg journalist Elsbeth Etty zich af. In haar boek ''We moeten iets dóén!'' ging ze op zoek naar het antwoord. In Amsterdam Informeert vertelt ze over haar grootste ontdekking.

Journalist Elsbeth Etty gaat voor haar boek op zoek naar wat al die mensen bewoog om zich tijdens de Februaristaking te verzetten tegen de Jodenvervolging door de nazi's. "Wat mij fascineerde was, hoe het in godsnaam mogelijk is dat ze het lef hadden om dat te doen."

Om daar antwoord op te krijgen las ze opnieuw de trilogie ''Februari'' van Theun de Vries. ''Ik vroeg me altijd af in hoeverre het fictie was en in hoeverre het echt was'', vertelt Etty. ''Hij blijkt een heleboel van die stakers te hebben geïnterviewd".

Grootste ontdekking

Die interviews van De Vries staan in schriftjes die bewaard zijn gebleven in het Literatuurmuseum in Den Haag. ''Heel veel personages hebben andere namen gekregen, maar hij onthult dus in die interviews wie wie is in het boek Februari,'' vertelt Etty enthousiast. ''Dus dat is echt mijn grootste ontdekking geweest."

Zo komen we onder andere te weten dat het personage van trambestuurder Sebald de Rijker gebaseerd is op de 51-jarige Leo Louwinger, die toen aan de Schinkelkade woonde, vlakbij remise Havenstraat. ''Hij wordt zelf ook in elkaar geslagen door NSB-ers omdat hij Joden beschermt die uit de tram worden gegooid.''

De maat vol

Tijdens haar onderzoek kwam Etty er achter dat op een bepaald punt voor veel mensen de maat vol is.  "Net als je nu in Amerika ziet, dat mensen niet kunnen accepteren dat in hun stad mensen zo grof aangevallen worden. Dan ga je ook echt iets doen."

Bij een politiebureau aan de Linnausstraat is vannacht een 39-jarige man met steekwonden gevonden. Hij bleek te zijn neergestoken op het nabij gelegen station Muiderpoort en is zelf naar het bureau gelopen. 

Het steekincident gebeurde vermoedelijk rond 3.20 uur, op het station. Zo'n veertig minuten later werd hij bij het politiebureau aangetroffen. Hij is uiteindelijk aanspreekbaar overgebracht naar het ziekenhuis. 

Het gaat volgens de politie om een man zonder vaste woon- en verblijfplaats. Wat er precies is gebeurd rondom het station, is nog onduidelijk. Er is een onderzoek gestart en de politie hoopt dat mensen die iets hebben gezien rondom station Muiderpoort zich melden.

Snoop Dogg treedt op 26 februari op in de Melkweg. Het concert werd gisteravond door het poppodium aangekondigd.

De Amerikaan werd in de jaren '90 en '00 bekend met hits als Still Dre, The Next Episode en Drop it Like It's Hot.  

'Icoon'

Hij trad in 2023 nog op in de Ziggo Dome en in Ahoy. Die zalen zijn een stuk groter dan de Max, de ruimte in De Melkweg waar Snoop Dogg over twee weken dus te zien is. Er is plek voor 1250 toeschouwers. 14 jaar geleden trad Snoop Dogg ook al in deze zaal op.

In de aankondiging spreekt de Melkweg van 'één van de meest iconische figuren uit het vroege ’90s G-funk-tijdperk'. "Snoop is veel meer dan een wereldberoemde rapper; hij is uitgegroeid tot een popcultuur-icoon, met werk in televisie, film, sport en een muzikale carrière die hiphop ver overstijgt." Volgens de Melkweg is het een unieke kans om de rapper nu 'in een intieme setting' te ervaren.

Spelen

Snoop Dogg is op dit moment al in Europa vanwege de Olympische Winterspelen, waar hij door de Amerikaanse equipe is ingevlogen als fakkeldrager en 'erecoach'. In die rol zat hij gisteren bijvoorbeeld op de tribune voor de 1000 meter schaatsen bij de mannen.

Morgenochtend begint de kaartverkoop.