Een vrachtschip ligt sinds vanochtend stuurloos in de Noordzee tussen Rottumerplaat en het Duitse waddeneiland Borkum. Gisteravond brak er kort na vertrek uit de haven van Emden brand uit in de machinekamer, meldt het Duitse Centrale Commando voor Maritieme Noodsituaties (CCME).

De brand is inmiddels geblust. De bemanning kon het vuur zelf in toom houden door de machinekamer luchtdicht af te sluiten. Een gespecialiseerd brandweerteam werd rond middernacht per helikopter aan boord gebracht om eventuele smeulende resten te doven en de veiligheid aan boord te controleren.

Volgens de autoriteiten zijn alle achttien bemanningsleden ongedeerd gebleven. Ook zijn er geen meldingen van vervuiling of lekkende schadelijke stoffen.

Onderweg naar Grimsby

Het 149 meter lange voertuigtransportschip Thames Highway ligt nu voor anker en kan door de brand niet zelfstandig verder varen. Het wordt op een later moment door bergingsbedrijven terug naar Emden gesleept.

Het schip, varend onder de vlag van de Bahama's, was geladen met ruim 1200 voertuigen, waaronder honderden elektrische auto's, en was onderweg naar Grimsby in het Verenigd Koninkrijk.

In het Amsterdam UMC is vorige week voor het eerst een hersenoperatie uitgevoerd met behulp van een hologram. Dat is een driedimensionaal (3D) beeld van iets, in dit geval van de hersenen van een patiënt. Met een 3D-bril en het hologram wist de chirurg de juiste route door de hersenen van de patiënt te vinden om een drain te kunnen plaatsen.

De patiënt waar het om ging, had last van een levensbedreigende ophoping van vocht in de hersenkamers. Het overtollige vocht kan met een soort rietje worden afgevoerd, maar dat gaat in 20 procent van de operaties niet goed, omdat de drain niet exact op de juiste plek wordt geplaatst.

Dat komt omdat de chirurg zich tot nu toe met tweedimensionale zwart-wit foto's van de hersenen moest behelpen en er zelf een driedimensionaal beeld bij moest maken. Als een operatie mislukt, moest die opnieuw worden uitgevoerd, met een extra risico op schade aan de omliggende hersendelen.

"Wat we graag wilden tijdens de operatie is een goede navigatie", zodat we een heel precies anatomisch beeld hebben van de persoon die ik aan het opereren ben", zegt neurochirurg Maarten Bot die de operatie uitvoerde. "Dat is gelukt met de toepassing van de 3D-bril."

Die bril projecteerde het hologram van de hersenen tijdens de operatie op het hoofd van de patiënt, waardoor Bot heel precies de plek kon vinden waar de drain moest worden geplaatst. Het hologram was vooraf met behulp van hersenscanfoto's gemaakt.

Elk jaar moet bij honderden patiënten een drain in de hersenen worden geplaatst. Het Amsterdam UMC en het UMC Utrecht gaan nu onderzoeken of het aantal mislukte operaties ook echt afneemt als de nieuwe techniek wordt gebruikt.

In de stad Niscemi op Sicilië zijn ongeveer duizend inwoners geëvacueerd vanwege een aardverschuiving bij een klif. Omdat er nog meer regenval wordt verwacht, dreigen meerdere woningen de diepte in te storten.

In Niscemi wonen zo'n 30.000 mensen. Door dagenlange zware regenval kwam de grond aan de rand van de stad in beweging. Drie wijken zijn halsoverkop ontruimd. Ongeveer 300 gezinnen die hun huis uit moesten, hebben tijdelijk onderdak gevonden in een sporthal. Belangrijke toegangswegen zijn afgesloten.

Beelden van de ingestorte klif:

Het noodweer heeft op Sicilië grootschalige schade veroorzaakt. Op verschillende plekken waren overstromingen en verzakkingen. In het toeristische gebied rond Taormina liepen straten onder water en raakte onder meer het riool beschadigd. In Catania stortte een deel van de boulevard in.

Behalve Sicilië hebben ook Sardinië en de Zuid-Italiaanse regio Calabrië te maken met aanhoudende regen en harde wind. Aan de kust staan golven tot wel negen meter hoog. In het zuiden van Sardinië kwam de zee op sommige plekken tot honderd meter landinwaarts. In Calabrië meldt het regionale bestuur grote schade aan de landbouw.

Er zouden geen slachtoffers zijn gevallen. Volgens de lokale autoriteiten hebben waarschuwingen mensen ertoe aangezet zo veel mogelijk binnen te blijven.

Zeker een miljard schade

Het kabinet van premier Meloni heeft een eerste bedrag van 100 miljoen euro vrijgemaakt voor noodhulp. De Italiaanse regering riep gisteren de noodtoestand uit voor de verschillende delen van Zuid-Italië.

De autoriteiten schatten de totale schade op meer dan een miljard euro. Alleen al op Sicilië gaat het om zo'n 740 miljoen aan schade. De gouverneur van Sicilië waarschuwde dat het bedrag dubbel zo hoog kan worden.

De Europese Unie en India hebben na bijna twintig jaar een vrijhandelsakkoord bereikt. "We hebben een vrijhandelszone gecreëerd voor twee miljard mensen, waar beide kanten van zullen profiteren", zegt Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen op X. Het is een van de grootste vrijhandelsakkoorden ooit gesloten.

"Deze overeenkomst zal enorme kansen bieden voor de 1,4 miljard inwoners van India en de miljoenen mensen in Europa", zegt de Indiase premier Narendra Modi. De economieën van de EU en India zijn samen goed voor 25 procent van het wereldwijde bruto binnenlands product.

Het gaat er volgens de Commissie voor zorgen dat de Europese export naar India verdubbelt. De Europese lidstaten en het Europees Parlement moeten nog instemmen met het verdrag voordat de nieuwe regels kunnen ingaan.

Auto's en wijn

De afgelopen tien jaar verdubbelde de goederenhandel tussen de twee blokken al en door het handelsverdrag moet zo'n 90 procent van de huidige heffingen tussen Europa en India gaan verdwijnen.

De deal biedt vooral kansen voor de Europese auto-industrie: de Indiase importheffingen op Europese auto's gaan omlaag van 110 naar 10 procent.

Ook Europese wijnmakers kunnen blij zijn. De Indiase importheffingen op hun producten gaan van 150 naar rond de 25 procent.

Op zoek naar vrienden

Het akkoord kan niet los worden gezien van de economische koers van de Verenigde Staten. De regering-Trump heeft India een importtarief van 50 procent opgelegd vanwege de handel in Russische olie en bedreigt daarnaast de EU met heffingen.

De EU en India willen daarom onafhankelijker worden van de VS en hun onderlinge economische relatie versterken. "Dit is nog maar het begin", benadrukt Von der Leyen. "We zullen onze strategische relatie verder uitbouwen en versterken. We laten aan de wereld zien dat op regels gebaseerde samenwerking nog steeds geweldige resultaten oplevert."

Veel meer handelsakkoorden

De EU is al langer bezig met het maken van economische afspraken met allerlei landen. Zo wil Von der Leyen zo snel mogelijk het zogenoemde Mercosur-verdrag laten ingaan. Dat is een handelsakkoord dat de EU onlangs sloot met Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay.

Het ingaan daarvan is vertraagd omdat het Europees Parlement wil dat eerst de rechters van het Europees Hof zich over het verdrag uitspreken. Het parlement is bang dat de deal onder meer slecht is voor de concurrentiepositie van de Europese boeren.

Daarnaast werkt de EU aan deals met Australië, Maleisië, de Filipijnen, Thailand en de Verenigde Arabische Emiraten. Onlangs werden ook akkoorden gesloten met Indonesië en Mexico.

Het handelsverdrag met India is nog niet definitief. Behalve de Europese lidstaten en het Europees Parlement, moet ook India het verdrag nog ratificeren.

"Mijn oma herkende haar eigen moeder niet meer", vertelt Oogappels-actrice Samya Ghilane over het oorlogsverleden van haar Joodse familie in de nieuwe aflevering van Roots, een serie van NOS Stories. Haar oma zat als kind ondergedoken op verschillende plekken, los van de rest van haar gezin. "Uiteindelijk kwam ze op een fijne plek terecht, in Rotterdam."

De rest van de familie was ondertussen verraden en naar Auschwitz getransporteerd. "Alleen mijn overgrootmoeder kwam terug. Ze liep mee met de dodenmars."

De nazi's vluchtten voor het oprukkende Rode Leger vanuit het concentratiekamp met tienduizenden gevangenen te voet naar het westen. Onderweg stierven in de ijzige kou duizenden mensen door uitputting, honger of executie.

Moeilijke hereniging

Ghilanes overgrootmoeder overleeft de verschrikkingen en zoekt haar kind op, maar zij weet niet meer wie ze is. "De loyaliteit aan haar biologische moeder was zo groot, dat ze uiteindelijk wel met haar is meegegaan. Het zou prachtig moeten zijn zo'n hereniging met je kind, maar dat is in de realiteit heel moeilijk."

Internationale Holocaustherdenking

Tijdens de Internationale Holocaustherdenking wordt vandaag stilgestaan bij de moord op 6 miljoen Joden, Roma en Sinti in de Tweede Wereldoorlog. In Auschwitz in Polen is elk jaar een herdenkingsceremonie op 27 januari, de dag van de bevrijding van het concentratiekamp, dat symbool is komen te staan voor de gebeurtenissen tijdens de Holocaust.

Ghilanes oma sprak niet over haar oorlogsverleden, dat was te traumatisch voor haar. "Daardoor heb ik als kind vrij weinig van het Joodse van mijn familie meegekregen, behalve dan dat er heel veel pijn was."

Belang van herdenken

Vanwege haar Joodse man hebben verschillende Joodse tradities inmiddels een plek in Ghilanes leven. Zo viert ze iedere vrijdagavond thuis de sjabbat. "Dat vind ik heel fijn, omdat ik dat nooit zelf heb meegekregen. Iedereen weet dat op vrijdagavond bij ons altijd de deur open staat, iedereen mag aanschuiven om bij ons te komen eten."

Kijk hier het hele interview over de Joodse roots van Samya Ghilane:

Ghilane groeide ook niet op met herdenkingen, maar dat is veranderd. "Ik heb ingezien en gevoeld dat het een grote impact heeft, als zoveel mensen bij elkaar zijn en die zijn allemaal stil. Op dat moment voel je juist een grote verbondenheid met de mensen om je heen. Dat je denkt: we zijn hier allemaal samen op deze planeet. Laten we proberen ook in verbinding te blijven met elkaar."

Volgens Ghilane opent een herdenking ook weer gesprekken. "Het gaat niet alleen maar over het verleden als je herdenkt. Je linkt het altijd weer aan de actualiteit. Dat je dan toch weer denkt hoe goed we het hier hebben, maar mensen op andere plekken in de wereld niet."

Nieuwsgierig naar

De Joodse acteur Sem Ben Yakar is wel al van jongs af aan bezig met de holocaust. "Hoe kan zoiets gebeuren? En wat is er toen precies gebeurd? Ik was er al vanaf vrij jonge leeftijd nieuwsgierig naar." Zijn overgrootouders zaten allebei ondergedoken in de Tweede Wereldoorlog. De moeder van zijn oma was de enige van haar gezin die de Holocaust overleefde. Haar ouders en zes zussen zijn vermoord.

Herdenken doet de familie van Sem samen. "Op 4 mei komen we met z'n allen altijd bijeen. Dan gaat er een soort kistje open waarin de Jodenster zit die zij toen droegen en ook allemaal briefjes die uit de trein zijn gegooid door familieleden die niet van transport zijn teruggekeerd."

Ondanks die gruwelijke geschiedenis, is het Joods zijn voor Sem juist ook iets heel moois. "Dat is wat heel erg ontbreekt op dit moment: het verhaal van het mooie ook. Als je nu alleen al 'Jood zijn' googelt, krijg je meteen Auschwitz of bijvoorbeeld 7 oktober, terwijl het ook bestaat uit heel veel mooie dingen. Wat het voor mij inhoudt, is die liefde, die saamhorigheid die het bij zich draagt."

Kijk hier het hele interview met Sem Ben Yakar over zijn Joodse roots

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

SOS Dolfijn roept op om de beloega die voor de Nederlandse kust zwemt met rust te laten. Volgens de stichting werd het dier afgelopen weekend benaderd door bootjes en drones en vloog een politiehelikopter over, wat tot stress kan leiden.

Bij de oproep is een foto geplaatst van een drone die pal boven de witte dolfijn zweeft. Het is niet bekend van wie die was.

Volgens SOS Dolfijn reageert het dier op die onrust: "Dan zie je dat dieren plots omdraaien en wegzwemmen. Als ze dat steeds moeten doen, kost dat ze energie en kunnen ze die tijd niet gebruiken om te eten", zegt woordvoerder Jeroen Hoekendijk tegen Omroep West.

Beloegahype

"Bewonder dit unieke moment alstublieft uitsluitend vanaf het strand", roept SOS Dolfijn op, "zodat de beloega niet onnodig in gevaar wordt gebracht." Het dier is het laatst gezien voor de kust tussen Egmond en Castricum.

De stichting, die zich inzet voor walvisachtigen in de Noordzee, weerlegt kritiek dat de eigen berichten bijdragen aan de beloegahype. "Vanuit onze ervaring kunnen we zeggen dat zulke unieke waarnemingen nooit stil te houden zijn", luidt het weerwoord. "We kiezen er daarom bewust voor om mensen te informeren over hoe het dier op een juiste manier te observeren."

De beloega werd tien dagen geleden voor het eerst gespot, na een melding dat er mogelijk een bootje was omgeslagen in de Noordzee. Het is een uiterst zeldzame dwaalgast in deze contreien.

In 1984 dook voor het laatst zo'n witte dolfijn op in Nederlandse wateren. Normaal zwemmen de dieren in arctische en subarctische wateren rond de poolcirkel, zuidelijker dan het noorden van Noorwegen komen ze normaal niet.

Hoewel het hier niet thuishoort, maakt SOS Dolfijn zich geen zorgen: het dier is niet vermagerd en er lijken geen andere gezondheidsproblemen te zijn. Toch hoopt Hoekendijk dat het dier snel weer de weg terugvindt naar zijn natuurlijke omgeving.

Bij aardverschuivingen in West-Java, Indonesië, zijn 23 militairen van een elite-eenheid om het leven gekomen, meldt een woordvoerder van de marine. Het is niet direct duidelijk hoeveel van hen behoorden tot de 17 mensen van wie de dood gisteren al werd gemeld.

De mariniers waren in de vroege zaterdagochtend aan het trainen in ruig terrein toen een aardverschuiving hun kamp en zo'n 34 huizen in het dorp Pasir Langu verzwolg.

Een woordvoerder meldde al snel dat vier mariniers tot de 17 bevestigde doden behoorden. De hele eenheid telde 23 man die trainden voor een langdurige grensmissie aan de grens tussen Indonesië en Papoea-Nieuw-Guinea.

De lokale autoriteiten meldden gisteren al dat de overige 19 mariniers tot de 42 vermisten behoorden die bedolven waren geraakt na hevige regenval.

Vaker aardverschuivingen

Het reddingswerk in het getroffen gebied verloopt moeizaam. "Zwaar materieel is moeilijk ter plaatse te krijgen, de toegangsweg is smal en de grond is nog steeds instabiel", zei de legerwoordvoerder gisteren.

Indonesië wordt vaker getroffen door natuurgeweld. Vorige maand kwamen er bij zware overstromingen en aardverschuivingen zeker 1200 mensen om het leven op het westelijke eiland Sumatra. Meer dan 7000 mensen raakten gewond.

In de Tweede Kamer en de Nederlandse techwereld zijn de zorgen groot over de afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten. Een overstap naar data-opslagdiensten uit Nederland is mogelijk, is de optimistische boodschap van cloudaanbieders die gisteren op gesprek kwamen in de Tweede Kamer.

Uit onderzoek van de NOS blijkt dat Nederland veel informatie opslaat op servers van Amerikaanse bedrijven. Het gaat dan om Nederlandse overheden, zorginstellingen, scholen en vitale bedrijven, bijvoorbeeld ook de NOS. Van de 16.500 onderzochte domeinnamen is maar liefst 67 procent aan minimaal één Amerikaanse clouddienst gekoppeld.

"Het ondenkbare is denkbaar geworden. Er kan een conflict ontstaan tussen Europa en Amerika waarbij de regering-Trump ons in een digitale winter kan laten belanden en met een druk op de knop ons digitale leven kan stilzetten", zegt Herman Veenstra van The Sharing Group.

"Echt heel Nederland komt stil te staan als Trump Amerikaanse bedrijven vordert om hun Nederlandse klanten uit te zetten", zegt een collega. Daarmee is de urgentie groot om iets te veranderen, is de algemene conclusie.

Amerikaanse bedrijven vallen onder Amerikaanse wetgeving zoals de Cloud Act, waarin staat dat ze verplicht zijn gegevens te verstrekken als bijvoorbeeld de FBI daarom vraagt. Om die reden zijn er ook grote zorgen over de verkoop van het bedrijf Solvinity, waar DigiD op draait, aan een Amerikaans bedrijf.

Maar het kan anders, zeggen de techondernemers tegen de betrokken Kamerleden. "Wij kunnen 80 procent leveren van wat de Amerikanen nu leveren aan data-opslag, software of e-mailsystemen", zegt Wido Potters van de Nederlandse clouddienst BIT.

De Nederlandse cloudondernemers roepen de politiek op om iets te doen, bijvoorbeeld een begin te maken door over te stappen op een Nederlands e-mailsysteem of een Nederlandse cloud.

Op initiatief van GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kathmann slaan tech-ondernemers en Kamerleden de handen ineen. Ze zien allemaal de urgentie van de huidige situatie en hebben de wil om stappen te zetten. "Wij krijgen steeds te horen dat er geen alternatief is voor Microsoft of Google, maar wij laten vandaag zien dat dat er wel degelijk is en dat we Nederland digitaal onafhankelijk kunnen maken", zegt Kathmann.

"We vragen actie van de politiek", zegt Potters. "Begin vandaag met het in kaart brengen van de afhankelijkheid en zorg dat je morgen diensten gaat verhuizen vanuit de VS naar Europa." E-maildiensten van de overheid zouden al snel door Nederlandse bedrijven kunnen worden verzorgd, zeggen de experts.

Totaalpakket

Er zijn nog wel de nodige hobbels te nemen. Zo zouden aanbestedingsregels moeten worden aangepast om Nederlandse en Europese bedrijven een eerlijkere kans te geven, zegt Simon Besteman van de Dutch Cloud Community, de branchevereniging van Nederlandse cloudbedrijven. Ook moeten organisaties misschien iets minder gebruiksgemak verwachten van de Nederlandse en Europese alternatieven, omdat er bijvoorbeeld niet meteen een totaalpakket is zoals Microsoft dat aanbiedt.

Als het aan Kathmann ligt, stapt een ministerie als Algemene Zaken morgen helemaal over naar Nederlandse dienstverlening. "Maar we kunnen het ook met de Tweede Kamer doen, want ook wij hangen aan een Amerikaans infuus. Misschien dien ik daar wel snel een motie voor in", zegt het GL-PvdA-Kamerlid.

Kamerleden van D66, VVD, CDA, JA21, SP en Groep Markuszower delen de urgentie van Kathmann en de techexperts en willen er snel mee aan de slag.

De formerende partijen D66 en CDA willen voorrang geven aan kritieke infrastructuren zoals ziekenhuizen en overheden. "Heel gevoelige persoonsgegevens als patiëntendossiers, maar ook inlichtingendiensten, die moeten als eerst aangepakt worden, zeggen Kamerleden Zwinkels (CDA) en El Boujdaini (D66). Volgens hen staan in het coalitieakkoord dat D66, VVD en CDA komende vrijdag presenteren ook ambitieuze plannen.

Goedemorgen! Vandaag komt er mogelijk nieuws over een belangrijk handelsakkoord tussen India en de EU. En er komt een uitspraak in de zaak tegen de Nederlandse sterrenchef Nick Bril, die vorig jaar een medewerker van zijn restaurant aanreed.

Eerst het weer: vanochtend lokaal een beetje zon, maar vanuit het zuidwesten neemt de bewolking toe, gevolgd door regen. Die breidt zich vanmiddag richting het noordoosten uit. Het wordt tussen de 1 en 4 graden. In het noordoosten gaat de neerslag vanavond over in sneeuw. Komende nacht valt zo'n 2 tot 5 centimeter en in Groningen tot 10 centimeter.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

Franse kinderen tot en met 15 jaar kunnen vanaf september waarschijnlijk niet meer op sociale media. Een wetsvoorstel om apps als Instagram en TikTok te verbieden voor kinderen, is aangenomen. Halverwege februari stemt de Franse senaat over het verbod.

De Assemblée Nationale wil met de nieuwe wet de gezondheid van jonge kinderen beter beschermen. Afgelopen december was Australië het eerste land waar een verbod op sociale media inging, daar geldt dat voor kinderen onder de 16 jaar.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

De musical Soldaat van Oranje wordt op 12 juli voor het laatst opgevoerd, heeft de producent bekendgemaakt. Daarmee komt er na bijna zestien jaar een eind aan de langstlopende musical van Nederland.

De musical gaat over de oorlogsjaren van verzetsstrijder Erik Hazelhoff Roelfzema, die in 2007 overleed. Nieuwsuur maakte in 2024 deze reportage over Erik Hazelhoff Roelfzema en zijn archief:

Fijne dinsdag!

In Iran zijn inmiddels 6126 sterfgevallen geverifieerd bij de protestgolf in het land van de afgelopen weken. Dat zegt mensenrechtenorganisatie HRANA, die vanuit de Verenigde Staten onderzoek doet naar de protesten. Onder de doden zijn 5777 demonstranten, 214 leden van ordediensten, 86 kinderen en 49 burgers die niet demonstreerden.

Er wordt gevreesd dat het werkelijke dodental veel hoger ligt. Meer dan 17.000 andere sterfgevallen worden nog onderzocht en minstens 11.000 mensen hebben ernstige verwondingen opgelopen. Ruim 41.000 mensen zijn gearresteerd sinds het begin van de landelijke opstand, eind vorige maand. Hoe dan ook ligt het dodental ver boven dat van elke protestgolf in het land sinds de Iraanse Revolutie in 1979.

De protesten zijn vrijwel uit het straatbeeld verdwenen. HRANA wijst erop dat het Iraanse regime de communicatiemogelijkheden in het land nog altijd sterk beperkt. De informatiestroom wordt met internetblokkades tegengehouden, om te voorkomen dat demonstranten zich online verenigen. Ook zijn er zorgen over de veiligheid van medische centra waar gewonden worden verzorgd.

De onrust in het land ontstond op 28 december als een protest tegen de enorme inflatie. In de hoofdstad Teheran gingen mensen de straat op en al snel verspreidde het protest zich over het hele land en kreeg het de vorm van anti-regeringsdemonstraties.

Amerikaans vliegdekschip

Het Amerikaanse vliegdekschip USS Abraham Lincoln is inmiddels aangekomen in de regio, samen met drie torpedojagers. President Trump heeft met militaire actie gedreigd als Iran doorgaat met het doden van demonstranten.

De Iraanse president Pezeshkian waarschuwde eerder dat een aanval op geestelijk leider ayatollah Khamenei "een totale oorlog tegen Iran" betekent met grote gevolgen voor de hele regio.

Irans bondgenoten in de regio - een netwerk van militante groeperingen in Gaza, Libanon, Jemen, Syrië, Irak en andere gebieden - zijn de afgelopen jaren sterk verzwakt door aanvallen van Israël op onder meer Hamas in Gaza, Hezbollah in Libanon en de Houthi's in Jemen. In 2024 werd in Syrië president Assad verdreven, een trouwe bondgenoot van Iran.

Zo'n 6,8 miljoen Britten leven in zeer grote armoede. Dat aantal is in dertig jaar niet zo groot geweest, staat in een rapport van de Joseph Rowntree Foundation, een stichting die zich inzet tegen armoede in het Verenigd Koninklijk.

Van zeer grote armoede is volgens de stichting sprake als een huishouden na aftrek van woonkosten een inkomen overhoudt dat minder is dan 40 procent van het modale inkomen. In het Verenigd Koninkrijk komt dat neer op omgerekend zo'n 19.000 euro voor een stel met twee jonge kinderen.

Volgens het rapport nam de algehele armoede de afgelopen dertig jaar licht af, van 24 naar 21 procent van de bevolking, maar het aantal Britten dat in zeer grote armoede leeft nam juist iets toe van 8 naar 10 procent. Dat betekent dat bijna de helft van de mensen die nu in armoede leven, in zeer grote armoede leeft.

Kinderarmoede

Ook de armoede onder kinderen is toegenomen, voor het derde jaar op rij. Inmiddels leven 4,5 miljoen Britse kinderen in armoede. Het zijn vooral gezinnen met drie kinderen of meer: liefst 44 procent van de kinderen in grote gezinnen leeft in armoede.

Volgens het rapport heeft dat onder meer te maken met het besluit van de Britse regering in 2017 om ouders vanaf het derde kind geen extra uitkering te geven. Deze maatregel is vorig jaar door de huidige minister van Financiën Reeves teruggedraaid, maar dat is volgens de Joseph Rowntree Foundation niet voldoende om kinderarmoede in het land aan te pakken.

Naast kinderen worden mensen met een beperking onevenredig hard getroffen. Ook bepaalde minderheidsgroepen, zoals de Bengaalse en Pakistaanse gemeenschap, kennen bijzonder hoge armoedecijfers.

De Amerikaanse president Trump zegt dat hij de importheffingen op goederen uit Zuid-Korea gaat verhogen van 15 naar 25 procent. Volgens Trump houdt Zuid-Korea zich niet aan de vorig jaar gesloten handelsovereenkomst met de Verenigde Staten.

Het gaat om een verhoging van de heffingen op onder meer geïmporteerde auto's, hout en farmaceutische producten. Het is niet duidelijk wanneer de tariefverhoging in moet gaan.

Handelsakkoord

De VS en Zuid-Korea sloten vorig jaar oktober een handelsakkoord waarmee de Amerikaanse importheffingen op veel Zuid-Koreaanse producten juist werden verlaagd van 25 naar 15 procent. Daarbij werd afgesproken dat Zuid-Korea gefaseerd 350 miljard dollar zou investeren in de Amerikaanse economie, waaronder 150 miljard in de scheepsbouwsector.

Eerder deze maand zei de Zuid-Koreaanse minister van Financiën Koo Yun-cheol dat de enorme investering in de Amerikaanse industrie waarschijnlijk niet in de eerste helft van 2026 van start zal gaan. Dit vanwege de zwakke Koreaanse won op dit moment. Volgens Trump treuzelt Zuid-Korea te lang met het uitvoeren van de deal.

In reactie op de aankondiging van Trump liet minister Koo weten dat hij het Zuid-Koreaanse parlement al wilde vragen mee te werken aan het vlot bekrachtigen van de deal.

De Zuid-Koreaanse minister van Industrie Kim Jung-kwan zal binnenkort een bezoek brengen aan de VS en de zaak bespreken met de Amerikaanse handelsminister Howard Lutnick, zo maakte het presidentiële kantoor bekend.

Een meerderheid van het Franse parlement is voor een verbod op sociale media voor kinderen onder de 15 jaar. Dat blijkt uit een stemming over een wetsvoorstel, dat vanavond werd aangenomen met een ruime meerderheid van 116 parlementariërs voor en 23 tegen.

De Assemblée Nationale wil met de nieuwe wet de gezondheid van jonge kinderen beter beschermen. De wet treedt pas in werking als ook de Franse senaat ermee instemt. Die stemming is half februari. Als de wet wordt aangenomen zal deze bij de start van komend schooljaar ingaan, in september.

Parlementslid Laure Miller van de centrumpartij Renaissance diende het wetsvoorstel vorig jaar november in. Het voorstel werd toen breed gesteund, voornamelijk door de achterban van president Macron. Ook hij schaarde zich achter het voorstel.

"Met deze wet zullen we een duidelijke grens stellen in de samenleving. We benadrukken één simpel ding: sociale netwerken zijn schadelijk", zei Miller vandaag tijdens de stemming. Volgens het Franse ministerie van Onderwijs is vijftien jaar een geschikte leeftijd, omdat de meeste leerlingen dan de overstap maken van het collège (onderbouw) naar het lycée (bovenbouw).

Vraagtekens bij haalbaarheid

"De emoties van onze kinderen en tieners zijn niet te koop en mogen niet gemanipuleerd worden, noch door Amerikaanse platforms, noch door Chinese algoritmes", zei Macron zaterdag in een video van de Franse nieuwszender BMFTV.

Al wordt het wetsvoorstel breed gesteund, sommige partijen zijn kritisch. Zo twijfelt de linkse partij La France Insoumise aan de haalbaarheid. Jongeren zouden de leeftijdslimiet gemakkelijk kunnen ontduiken.

Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin:

"Al vroeg in haar openingstoespraak noemde parlementslid Laure Miller een rijtje namen: Marie, Charlize, Emma. Meisjes die in de afgelopen jaren zichzelf van het leven hebben beroofd, aangezet door sociale media. 'Onze kinderen lezen minder, bewegen minder, slapen minder, vergelijken zichzelf met elkaar', sprak ze.

De bescherming van kinderen wordt in de Assemblée Nationale veelvuldig genoemd. In diverse onderzoeken wordt gewezen op de schadelijke effecten van sociale media en veelvuldig schermgebruik: van slaapproblemen tot gebrek aan concentratie, van eetstoornissen tot zelfbeschadiging.

De kans is groot dat vanaf september een verbod van kracht wordt, maar daarmee wordt slechts een eerste horde genomen. De grote vraag is nu hoe zo'n verbod kan worden gehandhaafd: hoe kan worden voorkomen dat jongeren een leeftijdslimiet omzeilen? En in hoeverre kan Frankrijk de medewerking van socialemediabedrijven afdwingen?

Afgelopen december was Australië het eerste land waar een verbod op sociale media inging, daar geldt dat voor kinderen onder de 16 jaar. Er werden al een kleine 5 miljoen socialemedia-accounts offline gehaald. Grote platforms als Instagram, Facebook, TikTok en Snapchat riskeren miljoenenboetes als ze kinderen jonger dan 16 een account laten aanmaken.

In Australië is de wet ingevoerd omdat het land jonge mensen wil beschermen tegen druk, angst en criminaliteit, die samen kunnen hangen met het gebruik van sociale media.

Hoe schadelijk zijn sociale media nou echt? NOS op 3 zocht het uit:

Ook andere landen onderzoeken de mogelijkheden van een socialemediaverbod voor kinderen. Zo is in Denemarken ook al een verbod onder de 15 jaar aangekondigd door het parlement; dat moet dit jaar nog ingaan. Landen als Noorwegen, Griekenland, het Verenigd Koninkrijk en Maleisië overwegen soortgelijk beleid, evenals de Europese Commissie.

In Finland heeft het Instituut voor Gezondheid en Welzijn (THL) nieuwe richtlijnen opgesteld voor het gebruik van digitale apparaten door kinderen. Een van die adviezen is een verbod op sociale media of smartphones voor kinderen onder de 13 jaar.

Het Nederlandse kabinet adviseerde vorig jaar in juni om geen smartphones en sociale media te gebruiken onder de 15 jaar. Tot verder beleid is het nog niet gekomen.

In een poging de demonstraties in Minnesota te beteugelen, trekt president Trump Greg Bovino terug uit de staat. De commandant van de grenspolitie was het gezicht geworden van het harde optreden daar tegen migranten en betogers. Hij wordt vervangen door de belangrijkste migratieadviseur van Trump, 'grenstsaar' Tom Homan.

In nog geen drie weken tijd werden in Minneapolis twee onschuldige burgers doodgeschoten bij protesten tegen het immigratiebeleid. In een poging de aanzwellende onrust tegen te gaan, heeft president Trump gisteren gebeld met zowel burgemeester Frey van de stad, als gouverneur Waltz van de staat Minnesota. Zij zijn beide Democraat.

Alle drie spraken ze na afloop van constructieve gesprekken. Volgens Walz heeft Trump toegezegd te bekijken of het aantal federale agenten in Minnesota omlaag kan. In het telefoongesprek daarna met Frey zou Trump al hebben gezegd dat enkele federale agenten de stad vandaag al zullen verlaten.

Pitbull

Trump schrijft op Truth Social dat Walz hem belde en "respectvol" benaderde. Er zouden afspraken zijn gemaakt om beter samen te werken. "Het was een heel goed gesprek. We leken ongeveer op dezelfde golflengte te zitten." Ook over het gesprek met Frey is hij positief. "Er is veel progressie geboekt", schrijft hij.

Het vertrek van Bovino is de meest in het oog springende wijziging die Trump doorvoert. De afgetrainde Bovino, met zijn korte kapsel en strakke kaaklijn, werd in korte tijd hét symbool voor de hardhandige optredens van de grenspolitie.

Gehate reacties

Gehaat waren zijn reacties op de dood van de twee betogers. Zo reageerde hij met "petje af voor die ICE-agent" op de dood van Renée Good en zei hij zonder bewijs dat Alex Pretti "een bloedbad wilde aanrichten" onder immigratieagenten.

De hardvochtige benadering van Bovino had de steun van minister Kristi Noem van Binnenlandse Veiligheid, maar stuitte ook op kritiek. Volgens het Witte Huis blijft hij de grenspolitie landelijk wel leiden, hoewel het blad The Atlantic meldt dat hij ook die baan kwijtraakt.

Sjoerd den Daas, correspondent Verenigde Staten:

"Bovino, vaak te zien in zijn groene legerjas die zo uit de jaren 40 had kunnen komen, gold als Trumps terriër. Een pitbull, die een operatie leidde die al lang niet meer gaat om het oppakken van moordenaars en verkrachters, zoals het Witte Huis blijft beweren.

Bovino overzag de meest ontwrichtende operatie tot nu toe, die vooral ook bedoeld leek om angst aan te jagen. Binnen en buiten Minnesota moest duidelijk worden dat alleen Trumps wil wet is, tegen elke prijs. Feiten bleken daarin van ondergeschikt belang. Wie meegaat met Trump, wordt beloond. Wie in de weg staat, zal het weten.

Dat Trump Bovino nu toch laat inpakken, lijkt vooral een poging om tegemoet te komen aan groeiende kritiek vanuit de samenleving, maar ook vanuit zijn eigen Republikeinse partij. Want hoewel Trumps strenge immigratiebeleid populair blijft bij zijn trouwste supporters, is de woede in het land over het optreden van diens grensagenten na meerdere schietpartijen flink opgelaaid.

Of het ook zal leiden tot een kentering in het beleid is twijfelachtig: Bovino is niet 'weg', ook Tom Homan geldt als hardliner. 'Streng maar rechtvaardig', in Trumps woorden. Maar Trump zal zich gerealiseerd hebben dat het anders moest."

De Democraten Walz en Frey hadden na de incidenten scherpe kritiek op de inzet van de grenspolitie en ICE-agenten. Walz noemde het schietincident waarbij verpleegkundige Alex Pretti omkwam "misselijkmakend" en riep Trump op de "duizenden gewelddadige ongetrainde agenten onmiddellijk uit Minnesota terug te trekken". Het Witte Huis beschuldigde Walz daarop van het verspreiden van "kwaadaardige leugens".

Walz zegt in het gesprek met Trump te hebben aangedrongen op onpartijdig onderzoek naar de schietpartijen in Minneapolis waarbij federale agenten betrokken waren.

De schietpartij waarbij Pretti overleed, wordt onderzocht door zowel de FBI als het ministerie van Binnenlandse Veiligheid. Lokale autoriteiten in Minnesota doen daarnaast hun eigen onafhankelijke onderzoek, omdat zij het onderzoek van de federale instanties niet vertrouwen.

Zeker 3000 manschappen

Het is de verwachting dat Tom Homan vandaag al aankomt in de staat, er staat onder meer een gesprek met burgemeester Frey gepland. Homan zal volgens een woordvoerder van het Witte Huis voorlopig het belangrijkste aanspreekpunt zijn van de federale immigratie-operatie in Minneapolis. Ook gaat Homan werken aan lopende fraudeonderzoeken.

Trump richtte zich eerder tegen de grote Somalische gemeenschap in Minnesota in verband met zaken rond fraude met overheidsuitkeringen. De meeste verdachten in die zaken hebben hun wortels in het Oost-Afrikaanse land. Het Witte Huis voerde het fraudeonderzoek aan als de belangrijkste reden voor een strenger immigratiebeleid in de staat.

'Twin Cities' Minneapolis en St. Paul eisten gisteren voor de rechter dat het aantal federale agenten wordt teruggebracht naar het niveau van voor de grootschalige ICE-acties. Er zijn momenteel zeker 3000 manschappen in de steden. Het is nog niet duidelijk wanneer de rechter daarover uitspraak doet.

Lawaaiprotest

Ondertussen gingen in Minneapolis de protesten tegen ICE door. Gisteravond werd een lawaaiprotest gehouden bij een hotel waar ICE-agenten waren ondergebracht. Met potten en pannen, fluitjes en zelfs een trombone werd geprobeerd de agenten uit hun slaap te houden. De politie veegde uiteindelijk de parkeerplaats van het hotel schoon en arresteerde enkele demonstranten.

Bewoners van de Schollenbrugstraat in Oost hebben sinds enkele maanden te maken met woningen die langzaam verzakken. In sommige bergingen en huizen in de straat zijn grote scheuren in de muren te zien. Volgens de bewoners is de schade ontstaan door werkzaamheden in de binnentuin achter het pand.

"Het is erger geworden ten opzichte van vorige week", zegt Ies Biekart over een scheur in de muur van een berging. "Vorige week kon mijn hand er nog niet tussen en dat kan nu wel." Biekart woont in de straat en is voorzitter van een vereniging van eigenaren.

De scheuren in de muren van de bergingen zijn volgens Biekart en zijn buren ontstaan na de start van de werkzaamheden in de binnentuin achter de straat. Een oude autogarage wordt daar in opdracht van vastgoedbedrijf Cocon omgebouwd tot kantoor met sportzaal en filmzaal. 

Verzakkingen

De werkzaamheden zijn volgens Biekart alleen niet goed gegaan. "Toen ze bezig waren met het uitgraven van de grond, zijn ze zo'n anderhalve meter diep gegaan", legt hij uit. "Aan de achterkant van onze huizen is de grond toen onder de fundering weggelopen en is de boel gaan verzakken."

De schade aan sommige panden in de straat is groot. Niet alleen de bergingen in de straat hebben scheuren en een hellende vloer, ook in een werkplaats is de verzakking te zien. "De grond is hier onder mijn kasten aan het wegzakken", vertelt eigenaar Lesley van Eck. "Alles golft en het is gewoon weg aan het zakken."

Door de schade die is ontstaan door de verzakkingen kan Van Eck sommige apparaten in zijn werkruimte niet meer gebruiken. 

Schade-experts gaan onderzoek doen

Het vastgoedbedrijf laat in een reactie aan AT5 weten de situatie voor de bewoners 'heel vervelend' te vinden. "Wij hebben begrepen dat de betreffende aannemer(s) deze kwestie inmiddels hebben gemeld aan de verzekeraars van het project en dat door die verzekeraars schade-experts zijn gestuurd", schrijft directeur Arno Brinkers.

"Die moeten de schade opnemen en in kaart brengen of deze inderdaad het gevolg is geweest van de door de aannemer(s) uitgevoerde werkzaamheden of dat er andere oorzaken zijn", aldus Brinkers. Bewoners van de Schollenbrugstraat hebben inmiddels ook een schade-expert in handen genomen en willen een claim indienen bij de verzekering. "Het is nu een verzekeringskwestie", besluit Biekart.

Bij een brand in de Linnaeusstraat is vannacht onder meer een bloemenstal beschadigd geraakt. Het vuur was overgeslagen van fietsen die in brand waren gevlogen. Ook een ondergrondse container vatte vlam.

De brand brak rond middernacht uit. De brandweer kwam met twee auto's ter plaatse om het vuur te blussen. Een woordvoerder spreekt van een flinke buitenbrand. Brandweerlieden waren in totaal een uur bezig om het vuur te blussen en de plek vervolgens veilig te maken. 

Niemand raakte gewond. De oorzaak van de brand is onbekend. De bloemenstal raakte aan één kant dus wel beschadigd.

In een woning aan de Barbara van Meertenstraat in Osdorp is vannacht brand uitgebroken. Eenmaal ter plaatse ontdekte de politie ook een kogelgat in een van de ramen.

De politie kreeg iets na 5.00 uur een melding van de brand. Het vuur is inmiddels geblust. Een politiewoordvoerder zegt dat er niemand gewond is geraakt. Er is tot nu toe nog niemand aangehouden. Getuigen kunnen zich bij de politie melden.

Om te zorgen dat kleine Amsterdammers beter kunnen lezen, is er de campagne: ‘Liefde voor Lezen’. Ook tijdens de Nationale Voorleesdagen, tot en met 1 februari, draait alles om voorlezen aan kinderen van 0 tot 6 jaar. Op Voorschool De Tamboerijn 2 wordt elke dag voorgelezen om het leesplezier van kinderen te stimuleren. Pedagogisch medewerker Kim van Eijsden vertelt in Amsterdam Informeert waarom voorlezen goed is voor een kind. 

Op de voorschool wordt deze ochtend een verhaal voorgelezen over een kleine krokodil die wel een kindje lust. De juf haalt alles uit de kast gehaald, waaronder een kleine knuffelkrokodil en bijpassende stemmetjes. ''Voorlezen voor jonge kinderen vinden wij erg belangrijk, omdat de taalontwikkeling erg gestimuleerd wordt, de betrokkenheid, kinderen leren zich concentreren'', vertelt pedagogisch professional Kim van Eijsden. ''En het mooie van voorlezen is dat dat niet op een manier gaat in een les, maar meer op een speelse manier waardoor kinderen het heel erg leuk vinden.''

Samen lezen

De moeder van Xhiago leest ook vaak voor. ''We lezen meestal in de avond voor bedtijd, hij kiest een boek, dan zingt hij een liedje en dan lezen we het boek samen'', vertelt ze. ''Ik vind het leuk om met hem te lezen want hij komt bij me zitten, hij komt met me kroelen en dan gaan we samen het boekje lezen. Echt een momentje samen.''

Het Verkeer  is deze keer bij de Overtoom waar de oude gietijzeren gasleidingen worden vervangen. Een uitdaging, niet alleen vanwege de verkeersdrukte, maar ook onder de grond is het vol. 

''De oude gasleidingen zijn niet meer veilig voor de toekomst'', legt omgevingsmanager Frederike Wolter uit. Daarom worden de gietijzeren leidingen er nu uitgehaald en vervangen door kunststof HPE-leidingen. ''Deze leidingen kunnen sowieso weer dertig jaar mee.'' De werkzaamheden vinden plaats ter hoogte van de Amstelveenseweg en schuiven steeds meer op richting de binnenstad. 

Naast het vervangen van de gasleidingen worden er ook mantelbuizen aangelegd voor elektrakabels. Dit zijn holle buizen waar later, zonder te graven, stroomkabels in getrokken kunnen worden. ''Zo hoeft de straat maar één keer open en beperken we de overlast voor bewoners en ondernemers zoveel mogelijk”.

Enorme klus 

Het vervangen van de gasleidingen is nog een hele klus. ''Het is een beetje druk in de sleuf met andere kabels en leidingen. Dus het is even stoeien, maar het komt allemaal wel goed'', vertelt één van de werkmannen. 

De Overtoom is een belangrijke verkeersader. ''Daarom zorgen we ervoor dat autoverkeer langs de werkzaamheden kan blijven rijden'', vertelt Wolter. ''Wel moeten ze rekening houden met vertraging.'' Fietsers worden omgeleid. Tramverkeer heeft geen hinder van de werkzaamheden.

De werkzaamheden duren tot begin mei. ''Dan zijn we tot de Saxenburgerstraat gekomen. Daarna gaan we de rest van de Overtoom nog doen''', sluit Wolter af.

Sinds een paar maanden staat er een beveiliger bij metrostation Van der Madeweg. Dankzij jongerenplatform Kraaiennext, ofwel de 'next generation of Kraaiennest' in Zuidoost. Kraaiennext speelde ook een belangrijke rol in de komst van OBA Next naar Zuidoost, en is nauw betrokken bij de plannen voor een nieuwe wijk in de K-buurt. "We zitten allemaal op dezelfde golflengte, we komen met ideeën, en die worden gewoon uitgevoerd. Geen smoesjes."

Kraaiennext, voor en door jongeren, bestaat nu een paar jaar, en valt onder de paraplu van Hart voor de K-buurt.' Het platform bestaat uit jongeren die hart hebben voor hun buurt en mee willen praten over alle besluiten die er worden genomen. Coördinator David Jones: "We komen elke dinsdag bij elkaar. We zitten allemaal op dezelfde golflengte, we komen met ideeën, en dat wordt gewoon uitgevoerd. Geen smoesjes."

De jongeren van Kraaiennext hebben uitgebreid hun stem laten horen bij de plannen voor de nog te bouwen wijk K-midden, een plek waar honderden jongeren een start op de woningmarkt kunnen krijgen, en waar ook meerdere maatschappelijke en culturele voorzieningen komen, zoals oefenruimtes, een buurthuis en een jongerencentrum. Ook de nieuwe OBA NEXT staat nu in de K-buurt. Jones: "De OBA Next zou op de Zuidas te komen, maar we hebben het toch voor elkaar gekregen om hem hier in Kraaiennest te laten landen."

In Kraaiennest staat nu de tijdelijke Paper Dome, een sportieve broedplaats voor de jeugd. Volgens Jamy Jacott van Kraaiennext moet de Paper Dome over vijf jaar plaatsmaken voor een jongerencentrum waar nog veel meer activiteiten mogelijk zijn. Jacott heeft zich aangesloten bij Kraaiennext omdat hij het belangrijk vindt dat de stem van jongeren wordt gehoord. "Zonder de stem van jongeren kunnen we niet voldoen eigenlijk. De overheid luistert naar welke doelgroep wat wil. Dus als we de stem van jongeren kunnen meekrijgen in de plannen die er voor hun zijn, gaan dingen honderd keer makkelijker."

Beveiliger Van der Madeweg

Het laatste wapenfeit van Kraaiennext komt van de pas 16-jarige Angel. Zij staat regelmatig op metrostation Van der Madeweg en voelt zich er zeker tijdens de donkere winterdagen, niet veilig. En dus trok ze aan de bel. "En ik heb samen met de wethouder voor elkaar gekregen dat er nu een beveiliger staat op de Van der Madeweg, en dat mensen nu weten dat er een SOS-knop staat. Ik ben echt zo blij dat er überhaupt naar ons is geluisterd. Dat er na één keer inspreken gewoon iets aan is gedaan."

Platform Kraaiennext bestaat nu uit negen jongeren. Elke dinsdag komen ze bij elkaar. Jones hoopt dat meer jongeren uit de K-buurt zich bij het platform aansluiten. "Wij vinden het belangrijk en mooi om te zien dat, als je de jongeren de kans geeft, er dingen gekeerd kunnen worden."

Paradiso wil flink verbouwen. Als het aan de poptempel ligt, komen er twee nieuwe zalen, een geluidswand, een ondergrondse ingang en wordt de grote zaal uitgebreid. Of het gaat lukken, is nog niet zeker: het ambitieuze plan kost namelijk 93 miljoen euro. 

Het stukje grond naast Paradiso is een van de laatste braakliggende bouwkavels in het centrum van de stad. Nu staat er nog een kabouterhuisje op het verder lege stuk grond, maar als het aan Paradiso ligt, staat hier binnen vier jaar een moderne uitbouw van het monumentale gebouw aan de Weteringsschans. 

Geluidsoverlast oplossen

Met de bouw van een kleine ondergrondse zaal en een dubbel geïsoleerde clubzaal boven de grond wil Paradiso twee vliegen in één klap slaan. Via deze weg komt er net iets meer ruimte voor bezoekers en belangrijker: een oplossing voor de geluidsoverlast. Paradiso overschrijdt, tot onvrede van een aantal omwonenden, al jaren de geluidsnormen. 

Omwonenden hebben eerder al bij de rechter geprobeerd om de nachtvergunning in te laten trekken, maar dat is niet gelukt. Paradiso wil met deze verbouwing die overlast wegnemen door de zaal beter te isoleren en een grote geluidswal rond het monument te bouwen. 

Daarnaast moet de grote zaal worden uitgebreid en de bestaande kleine zaal wordt foyer om meer ruimte te creëren. Ook wordt de fundering aangepakt. "Dat is wel nodig", zegt Fred Bond, projectleider, in de kelder onder de grote zaal. "Bij een concert van Hang Youth vorig jaar vloog hier een steen uit de monumentale bogen."

93 miljoen euro

De meest ambitieuze versie van het plan, dat vanavond wordt gepresenteerd tijdens een groot feest genaamd '100 jaar Paradiso', moet 93 miljoen euro kosten. "Daarvan kunnen wij een kwart betalen", zegt Bond. "Daarnaast zijn we met de gemeente in gesprek, want zij zijn ook de eigenaar van het pand." Of en hoeveel de gemeente bij gaat leggen, is niet duidelijk. 

Als het plan doorgaat, wil Paradiso over vier jaar beginnen met bouwen. "We presenteren nu de meest ambitieuze versie van het plan. Het is nog geen definitief ontwerp, maar als we niet iets doen, moeten we over vijftien jaar dicht."

Ze roepen het al een tijdje, maar door de twee goals weet heel Amsterdam het: Youri Baas is op dit moment de beste speler bij Ajax. Maar Kale en Kokkie vinden ook dat de Ajax-jonkies ook op de goede weg zijn, kortom genoeg te bespreken in de gloednieuwe Kale en Kokkie. 

In deze aflevering van Damsko ontmoeten we vier Amsterdammers, allen in een totaal andere fase in hun leven. Een voelt zich hier pas net thuis, de ander kan na veel trauma's eindelijk weer dromen en nog een ander zoekt naar zingeving tijdens zijn pensioen.  

In de rubriek De Kaart spreken we de Estlandse Katarina. Zij doet een Parijse mode-opleiding, maar wilde daarvoor niet naar de Franse hoofdstad verhuizen. Ze voelt zich voor het eerst in een paar jaar echt thuis in Amsterdam. 

En in de miniserie ‘Verhalenfabriek’ ontmoeten we kunstliefhebber Johan in de kringloopwinkel. Hij is altijd op zoek naar nieuwe kunstboeken, maar vertrekt uiteindelijk met een schilderijtje. Hij kan het toch niet laten, hoewel zijn huis naar eigen zeggen al te vol staat met allerlei kunstobjecten. Soms kan hij zelfs zijn deur niet meer opendoen, zo vol staat het. 

In de rubriek 'Klein Onderhoud' lopen we de net gepensioneerde Rien tegen het lijf. Hij heeft nu alle tijd om klusjes te doen op zijn schip. Maar eigenlijk strubbelt hij het meest met proberen nuttig te zijn nu hij geen economieleraar meer is.

Alle afleveringen van Damsko zijn hier terug te zien. 

DENK wil dat de gemeente zich meer focust 'Amsterdammerschap', onder andere via een jaarlijkse Amsterdamdag en de opname van de taal Jordanees en de straattaal Smiba als erfgoed. Dat schrijft de partij in haar verkiezingsprogramma, dat ze vandaag presenteert. 

Volgens de linkse oppositiepartij moet in de stad via Amsterdammerschap verbinding worden gezocht. DENK wil daarom geld vrijmaken voor verbindende initiatieven als het Amsterdams straatvoetbaltoernooi, kickboksen en 'Bekend maakt Bemind', een project waar politieke uitersten in dialoog gaan. Ook moet de stad trots worden op haar migratiegeschiedenis, mede via een monument voor arbeidsmigranten.

Ook focust de partij van lijsttrekker Sheher Khan zich op discriminatie, om de stad voor alle Amsterdammers welkom te maken. Hij wil een Amsterdams coördinator tegen discriminatie. Racisme moet actief worden opgespoord. "Met behulp van mystery guests sporen we discriminatie op in de stage-, arbeids- en woningmarkt."

Gratis parkeeruurtje

Daarnaast moeten er voorrangsregelingen komen voor Amsterdammers bij betaalbare of middenhuurkoopwoningen. "Amsterdam is niet alleen een stad voor de rijkeren of zij die geluk hebben gehad, maar van iedereen", zegt de partij. De Stadspas - waarmee je gratis naar de bioscoop, musea en theater kan - moet ook beschikbaar worden voor middeninkomens.

De partij wil sowieso veel doen voor kwetsbare stadgenoten. Zo hoopt DENK dat de gemeente schulden kan opkopen van mensen die diep in de schulden zitten. Daarbij moet elke Amsterdammer wekelijks een gratis parkeeruur in de stad krijgen.

Boycot CIDI

Ook wil de partij een nieuw zorgtehuis voor ouderen van de eerste generatie met een migratieachtergrond. "De vergrijzing onder deze groep neemt toe, met alle gevolgen van dien (eenzaamheid, taal- en cultuurbarrières). Bijvoorbeeld in Nieuw-West." In nieuwe buurten moet daarnaast ruimte worden gemaakt voor gebedshuizen.

De partij wijdt bijna twee pagina's in het programma aan de situatie in Gaza. Het CIDI moet worden geboycot, vanwege hun samenwerking met Israël en de partij wil een Gaza-monument in de stad. "Dit monument (bijvoorbeeld in de vorm van een olijfboom) wordt een tastbare herinnering aan 
de verschrikkingen die tegen de Palestijnen zijn begaan, mede mogelijk gemaakt door onze regering."

Verhoging toeristenbelasting

Het geld voor zulke initiatieven moet er komen door een verhoging van de toeristenbelasting. "De toeristenbelasting levert Amsterdam jaarlijks bijna 300 miljoen euro op. Een verhoging betekent extra jaarlijkse inkomsten van tientallen miljoenen euro’s."

"Amsterdammerschap is geen geboorterecht, maar een keuze", zegt Sheher Khan, die sinds 2022 DENK aanvoert in de gemeenteraad. "De keuze om elkaar in deze stad als gelijken te behandelen, ongeacht wie je bent of waar je vandaan komt."

De gemeenteraadsverkiezingen vinden plaats op woensdag 18 maart 2026. 

De drie grote datatorens die in het Westelijk Havengebied komen worden daar gebouwd in opdracht van Microsoft. Dat bevestigt de Amerikaanse techgigant aan NRC. Met de bouw van drie 'kleine' datacenters, in plaats van een grote, wordt volgens de krant een wet omzeild die zulke grote centra verbiedt. De eerste palen zijn deze maand geslagen. 

Het kabinet besliste in 2022 dat alleen in het Groningse Eemshaven en in de Wieringermeerpolder nog plek was voor datacentra die een grote hoeveelheid oppervlakte en elektriciteit afnemen voor één partij. De drie gebouwen in Amsterdam gaan ongeveer net zoveel stroom gebruiken als alle huishoudens in Haarlem samen. Toch gaf de provincie Noord-Holland in 2025 een vergunning af voor de bouw.

De gemeente Amsterdam kondigde een bouwstop alle datacentra aan, maar die begint pas vanaf 2035. De capaciteit op het stroomnet van netwerkbeheerder Liander schiet in de stad nog minstens tien jaar tekort. Daardoor wordt de bouw van 30.000 huizen mogelijk vertraagd. Op dit moment staan er een aantal grote datacentra bij Science Park en op de bedrijvenstrook van Amstel III.  

De bouwstop van de gemeente Amsterdam werd eerder dit jaar aangekondigd. Projecten die al in de pijpleiding zaten konden nog wel doorgaan. "De komst van het datacenter paste binnen de ambitie om bij te dragen aan de digitaliseringsstrategie die destijds op Rijks-, provincie- en gemeentelijk niveau is uitgesproken", zegt een woordvoerder van Wethouder Steven van Weyenberg (Ruimtelijke Ordening) tegen AT5. "Ter ondersteuning van een belangrijke economische sector - media, technologie, AI - werd ook de noodzakelijke infrastructuur zoals datacenters gefaciliteerd." 

1 miljard euro

Vanaf 2021 is er echter een netcongestie in Amsterdam, een overbelasting van het netwerk. "Met betrekking tot datacenters is er nu wel gekozen voor de stop op de komst van nieuwe datacentra", zegt de woorvoerder. Die stop geldt niet voor zes initiatieven, waaronder het datacentrum voor Microsoft, die in een vergevorderd stadium waren.

De provincie Noord-Holland moest uiteindelijk een vergunning voor de bouw geven. Zij stonden het centrum toe omdat de hoogbouw ervoor zorgt dat Microsoft ''minder oppervlakte gebruikt'' door de torens 85 meter de hoogte in te bouwen. Bovendien werd er gekeken naar de drie aparte torens en niet naar één centrum. De plannen begonnen daarnaast al in 2016, zegt de provincie. De bouw gaat 1 miljard euro kosten.

Verbod op 'hyperscales'

Statenleden zijn verbolgen over de bouwplannen van Pure Data Centers. Ze snappen niet dat de vergunning drie jaar na het verbod op 'hyperscales', de naam voor zulke grote datacentra, werd afgegeven. Die wet werd ingevoerd na debat over het overgebruik van Amerikaanse bedrijven van het overbelaste stroomnetwerk in Nederland. Daarbij zei de provincie in eerste instantie dat de servers door een 'groot aantal internationale klanten' zouden worden gebruikt.

Microsoft zegt tegen NRC zich in te zetten "voor een zorgvuldige inpassing van datacenters in de omgeving, met hoge standaarden op het gebied van energie-efficiëntie en een open en transparante dialoog met lokale stakeholders”. In 2028 moet de bouw af zijn. 

AT5 Onderzoekt maakte in 2022 de volgende reportage over het datacentrum, dat de grootste van de stad moet worden.

Paradiso presenteert plannen voor grote verbouwing van 90 miljoen euro en het duurste huis van Amsterdam wordt maar niet verkocht. Dat en meer in het AT5 Nieuws van maandag 26 januari, gepresenteerd door Fabiënne Mucuk. 

Het AT5 weer van 26 januari opgenomen door Jaden vanaf de Plantage Kerklaan.

Een voordeur aan het Singel én de Herengracht, negen slaapkamers en 803 vierkante meter in hartje Amsterdam. Totaalplaatje: 16 miljoen euro. Hoewel het de meest bezochte pagina op Funda is, wordt het pand in de Negen Straatjes al jaren niet verkocht. "Op Koningsdag staan ze tegen je deur aan te pissen, denk ik."

Trots wordt de woning in de Felix Meritusbuurt beschreven op Funda als "symbool van de grandeur van de Amsterdamse grachtengordel". Over dat symbool staan valt moeilijk te twisten. Grandeur brengen de zes badkamers met vergulde kranen, de entreehal met zeventiende-eeuwse ornamenten en de marmeren binnenplaats namelijk zeker. Daarvoor betaal je wel 20.000 euro per vierkante meter, het dubbele van de normale prijs in de buurt.

"Weinig buiten", zegt dure-huizen-expert Erik Rezelman, die het huis heeft bestudeerd. "Maar je hebt wel je eigen pand en je eigen grond." Rezelman snapt wel waarom het pand in de drukke buurt niet verkoopt. "Je zit recht naast een café." Rezelman wijst naar het proeflokaal naast de ingang op de Herengracht. "Iedereen hangt voor de deur, je hoort kopjes vallen en mensen staan te roken."

Zonnig terras

Volgens het cafépersoneel kan dat de reden echter niet zijn. "We hebben een afspraak met de eigenaar dat we hier alleen mogen roken als er niemand in zit." De uitbater vult aan: "De kopers kunnen juist profiteren door hier op het terras lekker in het zonnetje te zitten."

Voorbijgangers vinden het gerenoveerde monument 'wel aan de prijs'. "Ik heb het geld niet en zou het hier ook niet aan uitgeven", zegt een Amsterdammer. Een ander noemt het juist 'toch wel een mooi huis'.

De vraag is wie het kan betalen. "Als ik het geld had, dan zou ik er nu wonen," zegt een vrouw die het pand bewondert. Een barman van het proeflokaal vindt het een wonder dat het leegstaande huis nog niet gekraakt is. "Maar als je nu die 16 miljoen hebt, leef je uit."

Hoelang de woning nog in de verkoop staat, is afwachten. Rezelman ziet het niet snel van de markt afgaan. "Geen energielabel, een pand uit de Gouden Eeuw, een monument; je moet het maar net willen hebben."